^

Maija'quë Huajë Ca Nëose'e

New Testament in Secoya (EC:sey:Secoya)

copyright © 2012 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Secoya
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Secoya [sey], Ecuador

Copyright Information

© 2012, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Secoya

© 2012, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-30

ePub generated by Haiola 22 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022

995e68c5-fe57-54e6-bf8e-0637526d3f7d

SAN MATEO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

SAN MATEO

1

Jesús Ñecuëohuaꞌi

(Lc 3.23-38)

1 Iye aꞌë, Abraham cuiꞌne David tsëcapë acohuaꞌire cue̱cueseꞌe ja̱ yëꞌtaꞌa Jesucristo paꞌimaꞌnë paꞌisicohuaꞌire.

2 Isaac pëca jaꞌquë pajiꞌi, Abraham. Jacob pëca jaꞌquë pajiꞌi, Isaac. Cuiꞌne Judá cuiꞌne i̱ yoꞌje tsi̱ pëca jaꞌquë pajiꞌi, Jacob. 3 Fares cuiꞌne Zara pëca jaꞌquë pajiꞌi, Judá. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi pëca jaꞌco pacoꞌë, Tamar. Esrom pëca jaꞌquë pajiꞌi, Fares. Aram pëca jaꞌquë pajiꞌi, Fares. 4 Aminadad pëca jaꞌquë pajiꞌi, Aram. Naasón pëca jaꞌquë pajiꞌi, Aminadad. Salmón pëca jaꞌquë pajiꞌi, Naasón. 5 Booz pëca jaꞌquë pajiꞌi, Salmón. Cuiꞌne i̱ pëca jaꞌco pacoꞌë, Raab. Obed pëca jaꞌquë pajiꞌi, Booz. Obed pëca jaꞌco pacoꞌë, Rut. Isaí pëca jaꞌquë pajiꞌi, Obed. 6 Pa̱i ëjaë David pëca jaꞌquë pajiꞌi, Isaí. Salomón pëca jaꞌquë pajiꞌi, David. Cuiꞌne Urías nëjo paꞌisicopi Salomón jaꞌco pacoꞌë.

7 Roboam pëca jaꞌquë pajiꞌi, Salomón. Abías pëca jaꞌquë pajiꞌi, Roboam. Asa pëca jaꞌquë pajiꞌi, Abías. 8 Josafat pëca jaꞌquë pajiꞌi, Asa. Joram pëca jaꞌquë pajiꞌi, Josafat. Uzías pëca jaꞌquë pajiꞌi, Joram. 9 Jotam pëca jaꞌquë pajiꞌi, Uzías. Acaz pëca jaꞌquë pajiꞌi, Jotam. Esequías pëca jaꞌquë pajiꞌi, Acaz. 10 Manases pëca jaꞌquë pajiꞌi, Esequías. Amón pëca jaꞌquë pajiꞌi, Manases. Josías pëca jaꞌquë pajiꞌi, Amón. 11 Jeconías cuiꞌne i̱ yoꞌje tsi̱ co̱ni pëca jaꞌquë pajiꞌi, Josías. Ja̱ohuaꞌi cato co̱asicohuaꞌi paëꞌë, Israelita pa̱ire tse̱ani Babilonia yejana sa maca.

12 Israelita pa̱i sa cua̱ñosi jeteyoꞌje Salatiel pëca jaꞌquë pajiꞌi, Jeconías. Zorobabel pëca jaꞌquë pajiꞌi, Salatiel. 13 Abiud pëca jaꞌquë pajiꞌi, Zorobabel. Cuiꞌne Eliquin pëca jaꞌquë pajiꞌi, Abiud. Azor pëca jaꞌquë pajiꞌi, Eliquin. 14 Sadoc pëca jaꞌquë pajiꞌi, Azor. Aquim pëca jaꞌquë pajiꞌi, Sadoc. Eliud pëca jaꞌquë pajiꞌi, Aquim. 15 Eleazar pëca jaꞌquë pajiꞌi, Eliud. Matán pëca jaꞌquë pajiꞌi, Eleazar. Jacobo pëca jaꞌquë pajiꞌi, Matán. 16 José pëca jaꞌquë pajiꞌi, Jacobo. José cato Jesucristo pëca jaꞌco María ë̱jë pajiꞌi.

17 Ja̱je paꞌina, Abrahampi cuiꞌne David paꞌi macaja̱ꞌa cue̱cueto catorce paꞌye de ai deꞌhuaseꞌe paꞌiji. Davidpi cuiꞌne Israelita mañare Babiloniana tse̱seni sasi macaja̱ꞌa cue̱cueto cuiꞌne catorce paꞌiji. Cuiꞌne yequë catorce paꞌi maca Cristo ai deꞌopi.

Jesucristore Co̱aseꞌe

(Lc 2.1-7)

18 Jesucristore co̱aseꞌe ñeje paꞌiji: María i̱ pëca jaꞌco, José ja̱ꞌre huejaja̱ꞌcoa, ca nëosico pacoꞌë. Ja̱je ca nëosicopi ja̱ yëꞌtaꞌa tsioni paꞌimaꞌnë tsi̱ ë̱tapë deꞌo Maijaꞌquë joyo tutupi. 19 José i̱o ë̱jë nuñerepa paꞌi pajiꞌi. Ja̱je paꞌitaꞌa nëjo Maríare siꞌaohuaꞌi pa̱i asajëna, je̱oñe coepi. Coa ai jerepa pa̱ije ti asamaꞌpëna i̱seꞌe je̱osiꞌi cuasapi. 20 Ja̱je cuasaquë paꞌina, Ëjaë hui̱ñaëpi i̱te huëo hue̱ꞌñajaꞌa ñaini capi: “José David tsëcapë aquë, Maríare caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë, nëjore deꞌhuani paye. I̱o paja̱ꞌquë cato Maijaꞌquë joyo tse̱quë api. 21 Tsihuaëꞌni paja̱ꞌcoa. Pacona, i̱ mami Jesure sëojë̱ꞌë, huasoquëre. Ja̱je hueꞌequë paꞌija̱ꞌquë api, i̱ pa̱ire coꞌaye yoꞌocohuaꞌire huasoja̱ꞌquë sëte.”

22 Siꞌaye ja̱je ti̱ꞌapi, tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquëre quëacaiquë ca nëoquë paꞌiseꞌepi, ñeje:

23 Nomio tsi̱o, ë̱më ti yoꞌomaꞌcopi tsi̱ quëꞌio deꞌoni tsihuaꞌëre pasio.

Ja̱ëpi i̱ mami hueꞌequë pasipi, Emanuel.

Ja̱je cani cayë, Maijaꞌquë mai ja̱ꞌre paꞌiji.

24 Ja̱ maca José sëtani mai Ëjaë cua̱ñeseꞌeje̱ Maríare nëjore pao cuasaquë ti pëani nëjore papi. 25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huejasicohuaꞌi paꞌiyepi paꞌiye pa̱huë, mamaquëre tëꞌya dani i̱ mami Jesús hueꞌyo macaja̱ꞌa.

2

Jesure Doꞌi Daiseꞌe

1 Judea yejana Jesús co̱asiquë pajiꞌi, aꞌri daripë Belén huëꞌe daripëna. Ja̱ muꞌseña Herodes pajiꞌi, Pa̱i Ëjaë, ja̱ yeja cua̱ñequë. Ja̱ muꞌseña Jerusalénpi daëꞌë, ë̱së mëi te̱ꞌtepi, yequë ë̱mëohuaꞌi Magos hueꞌecohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌi cato pairiohuaꞌi paëꞌë, ë̱së mëi te̱ꞌte quëꞌro acohuaꞌi. Maꞌñoco yoꞌoye yeꞌyecohuaꞌipi cuiꞌne deꞌhue ta̱ꞌñe cacohuaꞌi paëꞌë, i̱ti yoꞌoyere ñajë. 2 Ja̱ohuaꞌipi dani se̱iꞌë: “¿Jerore paꞌiquëꞌni, judío pa̱i Ëjaë yure co̱asiquë? Jeto ë̱së mëi te̱ꞌtepi ñahuë, i̱ maꞌñocore. Ja̱je ñani daëꞌë, i̱te doꞌre jaꞌrujë se̱ñuꞌu cajë i̱ñona.”

3 Cajëna, pa̱i ëjaë Herodes asani ai cuasapi, ¿me yoꞌoseꞌere cayeꞌni? caquë, cuiꞌne siꞌa Jerusalén paꞌicohuaꞌi ai cuasahuë, i̱tire asani. 4 Ja̱ maca pa̱i ëjaë siꞌaohuaꞌire soipi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌire cuiꞌne cua̱ñeseꞌe pa̱ire yeꞌyacohuaꞌire. Soini se̱ni asapi, ja̱ohuaꞌire, ¿jerona Cristore co̱a ja̱ꞌñe ca nëoseꞌe paꞌiquëꞌni? caquë. 5 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë, i̱te: Belén Judea yejana co̱ajaꞌquë api, caquë. Maijaꞌquë jëjo daoquë tsoe aquë toyapi, ñeje:

6 Belén maca, Judá yeja paꞌico.

Mëꞌëre cua̱ñecohuaꞌi jerepa aꞌrico maca paꞌimaꞌo paꞌiyë, mëꞌë.

Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi etaja̱ꞌquë api, Ëjaërepa, Israel pa̱ire ñacaija̱ꞌquë.

7 Cajëna, asani ja̱ maca Herodes Magos huaꞌire yahuerepa soini i̱ohuaꞌiseꞌere se̱jiꞌi, ¿je yëhua maꞌñoco ñaina, ñareꞌni? caquë. 8 Se̱ni asani ja̱ maca Belénna ja̱ohuaꞌire jëjo saoquë capi: “Saijë̱ꞌë. Ja̱rona sani asajë̱ꞌë, deꞌoyerepa tsihuaꞌë paꞌiyere paꞌire pamaꞌquë. Ja̱je i̱ni ti̱ꞌasicohuaꞌi pani yëꞌëre dani quëajë̱ꞌë. Yëꞌëje̱ sani doꞌre jaꞌruquë se̱jasiꞌi, i̱te.”

9 Ja̱je pa̱i ëjaë caëna, Magos maña saëꞌë. Saijëna, maꞌñoco i̱ohuaꞌi ë̱së mëi te̱ꞌte ñasiquëpi duꞌru sai sapi. Ja̱je saiquëpi tsihuaꞌë paꞌi hue̱ꞌñana nëajani huesëpi, sa tëjini. 10 Ja̱ maca Magos maña maꞌñocopi ja̱je yoꞌouna, ñani ai sihuahuë. 11 Sihuajë huëꞌena sa cacajë ñahuë, tsi̱tuꞌure pëca jaꞌco María ja̱ꞌre u̱ina. Ñani doꞌre jaꞌruni tsihuaꞌëre deꞌoquë macani cajë sihuahuë. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ohuaꞌi mahuëa mañare huiꞌyoni oro, huëo së̱ñe cuiꞌne mirra i̱te i̱sihuë, jai doꞌire. 12 Ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquëpi huëo hue̱ꞌñajaꞌa quëapi, Herodes quëꞌro coꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, caquë. Ja̱je quëaëna, yequë maꞌajaꞌa coꞌihuë, i̱ohuaꞌi yejana.

Egíptona Catiseꞌe

13 Ja̱ohuaꞌi Magos saisi jeteyoꞌje Ëjaë hui̱ñaëpi huëo hue̱ꞌñajaꞌa ñani Josére capi: “Huëni tsihuaꞌëre cuiꞌne pëca jaꞌcore sai sajë̱ꞌë, Egípto yejana. Ja̱rona sani pëajë̱ꞌë, yëꞌëpi yeque yoꞌoye paꞌito caëna, yoꞌoja̱ꞌquë. Yure cato Herodespi tsihuaꞌëre huani je̱osiꞌi caquë coꞌeja̱ꞌquë api. Ja̱ doꞌire saijë̱ꞌë.”

14 Ja̱je caëna, José huëni tsihuaꞌëre cuiꞌne i̱ pëca jaꞌcore sëtoni ñami sai sapi, Egíptona. 15 Ja̱rote paëꞌë, Herodes ju̱ꞌi macaja̱ꞌa. Tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquëpi Ëjaëpi caquëna, toyapi: “Egíptopi yëꞌë mamaquëre soihuë” ja̱ toyaseꞌepi ti̱ꞌaëna, ja̱je yoꞌohuë.

Tsi̱re Huaiseꞌe

16 Ja̱ maca Herodes, Magos huaꞌi yëꞌëre coꞌaquë api cajë yoꞌore caquë ai pë̱i tsi̱re caya o̱metëca pacohuaꞌire cuiꞌne ai tsi̱tu̱ꞌñare huani je̱ajëꞌë, cua̱ñepi. Belén paꞌicohuaꞌire, cuiꞌne i̱ti yërëhue paꞌicohuaꞌireje̱ caquë, caya o̱metëca maꞌñoco paꞌi huëoseꞌe paꞌiji, Israel pa̱i ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi caseꞌere cuasaquë ja̱je yoꞌopi. 17 Ja̱je yoꞌoquëna, ti̱ꞌapi, Maijaꞌquëre quëacaiquë Jeremias ñeje toyaquë paꞌiseꞌe.

18 Rama quëꞌropi, cuiye cuiꞌne jaiye oi yëꞌo jutaquëna asahuë.

Ja̱o cato Raquelpi mamajëni ocoꞌë.

Yëhuotoje̱ asaye coeo,

Mamajëpi tsoe ju̱jusicohuaꞌi paꞌijëna.

19 Herodes ju̱ꞌisi jeteyoꞌje, Ëjaë hui̱ñaëpi Josére huëo hue̱ꞌñajaꞌa ñaini capi, Egíptore paꞌina:

20 “Huëni tsihuaꞌëre mëꞌëpi co̱ani, cuiꞌne pëca jaꞌcore huëoni coꞌijë̱ꞌë, Israel yejana. Tsoe tsihuaꞌëre huajo yëjë paꞌisicohuaꞌi ju̱ju sahuë.”

21 Ja̱ maca José huëni tsihuaëre cuiꞌne pëca jaꞌcore sai sapi, Israel yejana. 22 Ja̱je saiquëtaꞌa José asapi, Herodes mamaquë Arquelaopi pëca jaꞌquë yoꞌoraꞌaseꞌere yoꞌoji cajëna. Ja̱je asani ja̱ro saiye caꞌraquëna, huëo hue̱ꞌñajaꞌa Maijaꞌquëpi quëaëna, Galilea yeja quëꞌrona sajiꞌi. 23 Ja̱rona ti̱ꞌani Nazaret huëꞌe daripëna pëapi. Ja̱je yoꞌoquëna, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi ca nëojë paꞌiseꞌe ti̱ꞌapi, “Jesús Nazareno paꞌija̱ꞌquë api” caseꞌe.

3

Juan Oco Doquë Cue̱ne Yeja Paꞌiye

(Mr 1.1-8; Lc 3.1-9, 15-17; Jn 1.19-28)

1 Ja̱ muꞌseña Juan oco doquëpi Judea cue̱ne yejana so̱quë peo hue̱ꞌñana Maijaꞌquë cocare quëaquë dajiꞌi. 2 Ñeje caquë: “Maꞌtëmo cua̱ñeñe jaꞌyere paꞌiji. Ja̱ doꞌire ja̱ꞌrë cuasaseꞌe je̱oni po̱nëjëꞌë.”

3 Iquë Juan yoꞌo ja̱ꞌñere Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías toyaꞌa̱jiꞌi, ñeje:

Cue̱ne yejapi pa̱i ñeje cuiye asa cua̱ñoji.

Ne deꞌhuajë̱ꞌë, Ëjaërepa maꞌare.

Nui maꞌarepa huiꞌyocaijë̱ꞌë.

4 Juan juꞌi ca̱ camello nañapi nesico pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ të̱ica̱je ca̱ꞌni me pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi pu̱ꞌsuni a̱jiꞌi. Cuiꞌne mejaë payare o̱cuequë pajiꞌi. 5 Jerusalén daripë paꞌicohuaꞌi, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Judea yeja paꞌicohuaꞌije̱, cuiꞌne Jordán tsiaya jaꞌye maca paꞌicohuaꞌije̱ i̱ quëaye daijë asahuë. 6 Ja̱ohuaꞌipi i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere oijë quëacohuaꞌini Juanpi Jordán tsiayana dopi.

7 Ja̱je yoꞌoquëna, jai pa̱i fariseohuaꞌi cuiꞌne saduceohuaꞌi co̱ni oco do cua̱ñoñuꞌu cajë daijëna, Juanpi ñani capi, ja̱ohuaꞌire: “¡A̲ña tsëcapë acohuaꞌi! ¿Nepi mësarute quëareꞌni, Maijaꞌquë nejoñe, ti̱ꞌañere jëajë̱ꞌë, cajë? 8 Ja̱je paꞌito nuñerepa po̱nësicohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌojë̱ꞌë, ti̱ña ñañerepa ja̱ꞌnë paꞌiseꞌe je̱oni. 9 Cuiꞌne mësaruja̱ꞌa sa̱ꞌñe yëquë Abraham tsëcapë acohuaꞌi aꞌë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Care payë, Maijaꞌquëpi iye quë̱na pë̱aque i̱pi yëni Abraham tsëcapëre neñe paꞌiji. 10 Ja̱je paꞌina, tsu̱ꞌupo tsoe niusicoa, so̱quë ñëa cue̱jaꞌcore. Siꞌa so̱quë ñëa deꞌo ca̱ quë̱i maꞌñe cue̱ni ta̱oni ëo ja̱ꞌñe aꞌë. 11 Yëꞌë nuñerepa ocopi doyë, mësarute, ja̱ꞌnë cuasaseꞌe je̱oñere i̱ño ja̱ꞌñere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jeteyoꞌje daiquë api. Ja̱ëpi yuretaꞌa Maijaꞌquë joyopi cuiꞌne toapi doja̱ꞌquë api, jerepa paꞌipi. Yëꞌë cato i̱te deꞌoye necaiye ti̱ꞌamaꞌquë aꞌë. 12 Tsoe i̱ jë̱tëpi pala ca̱jiji, trigo ne deꞌhuaquë joroseꞌe ti̱rona huahueja̱ꞌcore. I̱ti ca̱re paseꞌe huëꞌena deꞌhuaquë, i̱ti joroseꞌe se yayamaꞌa toana ëoja̱ꞌquë api.”

Jesure Doye

(Mr 1.9-11; Lc 3.21-22)

13 Juanpi doja̱quë caquë Jesús Galileapi Jordán tsiayana dajiꞌi. 14 Ja̱je daquëna, Juan duꞌru macarepa coepi, doye. Ja̱je coequë capi, Jesure:

“Yëꞌëpi mëꞌëni do cua̱ñoꞌñe paꞌi aꞌë. ¿Me yoꞌoquë yëꞌë quëꞌrona daquëꞌni?”

15 Caquëna, Jesús i̱te capi:

“Yureseꞌe ja̱je paꞌija̱quë. Coa Maijaꞌquë yëyeje̱ paꞌye yoꞌoye paꞌiji.”

Caëna, ja̱ maca Juanpi sehuoni dopi. 16 Jesús do cua̱ñosiquëpi tsiayapi tu̱masi maca, maꞌtëmopi huiꞌyo sai maca Jesús ñapi, Maijaꞌquë joyopi suꞌteje̱ paꞌipi i̱ si̱opë quëꞌrona nëca meina. 17 Ja̱ maca maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe ñeje pi̱siquëna, asahuë: “Iquë api, yëꞌë mamaquë. Ja̱ëni sihuaquë paꞌiyë.”

4

Jesure Neñañe

(Mr 1.12-13; Lc 4.1-13)

1 Ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquë joyopi sai sapi, cue̱ne yejana, huati neñajaquë caquë.

2 Ja̱rote pajiꞌi, cuarenta muꞌseña cuiꞌne cuarenta ñamiña ti a̱o a̱imaꞌquëpi. Ja̱je paꞌina, a̱o ëaye nëjiꞌi, i̱te. 3 Ja̱ maca huatipi Jesure tsio dani neñasiꞌi caquë capi:

“Maijaꞌquë mamaquërepa pani iye quë̱na pë̱are pan deꞌhuajë̱ꞌë.”

4 Ja̱je caquëna, Jesupi i̱te sehuopi:

“Toyaseꞌe caji: Coa pan a̱iñe mañapi paꞌiye peoji, pa̱i. Coa ai jerepa Maijaꞌquë cayere yoꞌoyepi paꞌiye paꞌiji.”

5 Ja̱ maca huatipi Jerusalénna sapi, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe ë̱mëjeꞌena. 6 Cuiꞌne ja̱rona capi, i̱te: “Maijaꞌquë mamaquërepa pani i̱ñopi to̱mejëꞌë, yejana. Toyaseꞌe caji, ñeje:

Maijaꞌquëpi i̱ hui̱ñaohuaire cua̱ñeina, jë̱ñapi tse̱ꞌe pajëna,

quë̱na pëna i̱ quë̱o jaꞌhua aꞌsi to̱meñe peoye to̱mejaꞌquë api.”

7 Caquëna, Jesupi i̱te sehuopi:

“Yequë hue̱ꞌñapi toyaseꞌeje̱ caji:

‘Mëꞌë Ëjaë Diusure neñasiꞌi caquë yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë.’ ”

8 Ti̱jupë huatipi sa co̱pi, jai cu̱tihuëna. Ja̱rona sani siꞌa yejaña paꞌiyere cuiꞌne siꞌaye i̱o deꞌoyere i̱ñopi. 9 I̱ñoquë capi, i̱te: “Yëꞌëpi mëꞌëre siꞌaye iyere i̱sisiꞌi, mëꞌëpi yëꞌëni doꞌre jaꞌruni deꞌoquëre pani caquë paꞌito.”

10 Caquëna, ja̱ maca Jesupi i̱te capi: “Saijë̱ꞌë, Satanás. Toyaseꞌe caji:

Mëꞌë Ëjaë, Diusuni deꞌoquëre paꞌni caquë sihuajë̱ꞌë.

Cuiꞌne ja̱ëseꞌere teꞌire necaijë̱ꞌë.”

11 Ja̱ maca Jesure jo̱sa yoꞌosiquë huati saquëna, hui̱ñaohuaꞌi dani deꞌoyerepa necaëꞌë.

Jesús Galilea Yejana Yoꞌo Huëoye

(Mr 1.14-15; Lc 4.14-15)

12 Juan co cua̱ñosiquë paꞌiji. Asani Galilea yejana sajiꞌi, Jesús. 13 Ja̱je saisiquëtaꞌa pëamaꞌë pajiꞌi, Nazaret daripë. Pëamaꞌë Capernaum daripëna sani pajiꞌi, jaira të̱ꞌtëpa paꞌicona, Zabulón cuiꞌne Neftalí yeja quëꞌrona. 14 Ja̱je yoꞌopi, Isaías Maijaꞌquëre quëacaiquë toyaquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌajaquë caquë i̱ toyaseꞌe caji:

15 “Zabulón cuiꞌne Neftalí yeja paꞌicohuaꞌipi,

Jai tsiaya të̱ꞌtëpa maꞌa paꞌicohuaꞌipi,

Jordán tsiaya je te̱ꞌte paꞌicohuaꞌipi,

Galilea judío pa̱i peo hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi.

16 Nea hue̱ꞌñare paꞌisicohuaꞌipi

Jaiye miañere ñahuë.

Cuiꞌne ju̱ꞌiñepi tëhuosicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌini,

Miañere papi ñata saopi.”

17 Ja̱ maca Jesús quëa huëopi, ñeje caquë: “Ja̱ꞌnë cuasaseꞌe je̱oni po̱nëjëꞌë, maꞌtëmo cua̱ñeñe jaꞌyere paꞌiji.”

Cuatro Huaꞌi Yoꞌecohuaꞌire Jesús Soiye

(Mr 1.16-20; Lc 5.1-11)

18 Jesús Galilea jaira të̱ꞌtëpaja̱ꞌa saiquëpi ja̱ maca ñapi, cayahuaꞌire, yoꞌjeipi cuiꞌne majaꞌyëpi paꞌijëna. Simón ja̱re i̱pi yequë mami Pedro hueꞌequëpi, cuiꞌne i̱ yoꞌjei Andrés paëꞌë. Huaꞌi yoꞌecohuaꞌi sëte tsiayana yoꞌeñuꞌu cajë yoꞌe nëare je̱a dësohuë. 19 Ja̱ maca Jesús capi, ja̱ohuaꞌire:

“Tuijë̱ꞌë, yëꞌëni. Yëꞌëpi pa̱ire yoꞌecohuaꞌire nesiꞌi, mësarute.”

20 Ja̱je ca maca i̱ti macapi i̱ohuaꞌi yoꞌe nëa se je̱oni i̱ ja̱ꞌre co̱ni saëꞌë.

21 Aꞌri maña se̱ña maca Jesús saiquëpi ñapi, cuiꞌne cayaohuaꞌire yoꞌjeipi, majaꞌyëpi paꞌijëna. Ja̱ohuaꞌi cato Zebedeo mamajë paëꞌë, Jacobo cuiꞌne Juan. Ja̱ohuaꞌipi pëca jaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni i̱ohuaꞌi yoꞌe nëare que̱ꞌquejë jai yohuëre paëꞌë. Paꞌijëna, ja̱ohuaꞌire Jesupi soipi. 22 Soina, i̱ti macapi yohuëre je̱oni cuiꞌne pëca jaꞌquëre saiyë cani i̱ ja̱ꞌre co̱ni saëꞌë.

Jesús Jai Pa̱ire Yeꞌyaye

(Lc 6.17-19)

23 Jesús siꞌa hue̱ꞌña Galilea quëꞌro yeꞌyaroja̱jiꞌi, pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana. Deꞌo cocare quëaquë, cuiꞌne Maijaꞌquë cua̱ñeñe ayere quëaquë cuiꞌne siꞌa ju̱ꞌi dahuë jujuquë cujiꞌi. 24 Ja̱je yoꞌoquëna, Jesús yoꞌoye Siria yeja paꞌicohuaꞌi asahuë. Asani siꞌaohuaꞌi ai yoꞌocohuaꞌire dahuë, i̱ quëꞌrona. Aꞌsi ju̱ꞌicohuaꞌire, coꞌa joyo hueꞌecohuaꞌire, hueꞌhue dahuë ju̱ꞌicohuaꞌire, cuiꞌne quëꞌquë dahuë ju̱ꞌicohuaꞌire dahuë. Dajëna, Jesupi jujupi. 25 Ja̱je yoꞌoquëna, jai pa̱i Galilea acohuaꞌipi Decápolis paꞌicohuaꞌipi, Jerusalén paꞌicohuaꞌipi, cuiꞌne Judea yeja paꞌicohuaꞌipi cuiꞌne Jordán tsiaya je te̱ꞌte paꞌicohuaꞌipi co̱ni i̱te peꞌtehuë.

5

Cu̱tihuë Paꞌi Quëaseꞌe

1 Siꞌa pa̱ire Jesús ñani ai cu̱tihuë mëni ja̱rona jaꞌrupi. Jaꞌruna, i̱te yeꞌyecohuaꞌipi i̱ quëꞌrona tsiꞌsihuë. 2 Ja̱ maca Jesupi yeꞌya huëopi, ñeje caquë:

3 “Joyo paꞌiye caraji cajë asacohuaꞌipi sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maꞌtëmo i̱ohuaꞌi tse̱co paꞌiye sëte.

4 Oicohuaꞌipi sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi oiyere ne deꞌhuacaija̱ꞌquëni.

5 Teaye paꞌi aꞌë cuasa joyo hueꞌecohuaꞌi maña sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë ca nëosi yejare paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi.

6 Sihuacohuaꞌi paꞌiyë, nuñere pare yoꞌoñuꞌu cajë a̱o ëa ju̱ꞌiñeje paꞌye cuiꞌne oco ëa ju̱ꞌiñeje paꞌye nuñerepa yoꞌoyere yëcohuaꞌi cato. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi co̱caina, deꞌhue yoꞌo ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi yëye.

7 Ai yoꞌocohuaꞌire oijë co̱caicohuaꞌipi sihuacohuaꞌi paꞌiyë, i̱ohuaꞌireje̱ Diusupi oi ñaquë co̱caija̱ꞌquëni.

8 Deꞌo joyo hueꞌecohuaꞌi cato sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquëre ñajaꞌcohuaꞌipi.

9 Deꞌoye joꞌcua paꞌiyere cajë ai yoꞌocohuaꞌi cato sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë mamajërepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi.

10 Maijaꞌquë yëyere yoꞌojëna, yecohuaꞌipi sa̱ñope jo̱sa yoꞌojëna, ai yoꞌocohuaꞌi cato sihuacohuaꞌi paꞌiyë, maꞌtëmo i̱ohuaꞌi tse̱co paꞌiye sëte.

11 Mësarute pa̱ipi coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë, coꞌaye yoꞌojë, cosojë sa̱ñope cacohuaꞌi paꞌito sihuacohuaꞌi paꞌiyë, yëꞌë doꞌire ca cua̱ñojë. 12 Ai yoꞌosicohuaꞌi cato jaiye maꞌtëmona deꞌhuacaisi coꞌamaña payë. Ja̱je paꞌito ai sihuajë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, coꞌa ju̱ꞌiñe peoyerepa, yure mësarute yoꞌoyeje̱ paꞌye Maijaꞌquëre tsoe quëacaicohuaꞌireje̱ sa̱ñope yoꞌojë paꞌa̱huëꞌë.

A̲sije̱ Paꞌiye Cuiꞌne Iye Yeja Pa̱ire Miacaiye

(Mr 9.50; Lc 14.34-35)

13 Mësaru aꞌë, a̱sije̱ paꞌiohuaꞌi, iye yeja paꞌini. Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa sa̱i ja̱ꞌñere caraja̱isicohuaꞌi pani co̱caiye peoji. Ja̱je paꞌina, ti co̱caiye peocore yejana je̱ocoye paꞌiji, pa̱ipi tsaꞌcujëna, u̱ijaꞌcore.

14 Mësaru toaje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, yecohuaꞌire miacaiye iye yeja paꞌini. Pa̱i daripëpi ai cu̱tihuëre paꞌini peoji, catiye. 15 Mahuë sa̱ꞌnahuëna nëcoja̱ꞌconi toaje̱ tsë̱omaꞌcohuaꞌi aꞌë. Coa ai jerepa huëꞌe paꞌicohuaꞌire miacaija̱ꞌconi ti̱ñarepa nëcocohuaꞌi aꞌë. 16 Ja̱je mësaruje̱ ti̱ñarepa pa̱ire miacaicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijëna, pa̱ije mësaru deꞌoye paꞌiyere ñajë mësaru jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëre ja̱ohuaꞌije̱ sihuajë deꞌoquë api, caja̱ꞌcohuaꞌire.

Jesús Cuiꞌne Cua̱ñeseꞌe

17 Yëꞌëpi Moisés cua̱ñeseꞌere cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi yeꞌyaseꞌere nejosiꞌi caquë daisiquë api cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌë cato ja̱ohuaꞌi caseꞌeje̱ paꞌye yoꞌo ti̱ꞌasiꞌi, caquë daisiquë aꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, nuñerepa cayë, mësarute. Ja̱ yëꞌtaꞌa maꞌtëmo cuiꞌne yeja paꞌito cua̱ñeseꞌere teꞌe toya eꞌquehuëje̱ nejoñe peoji, cuiꞌne teꞌe coca yëꞌopoje̱. Ja̱je paꞌina, siꞌaye ca nëoseꞌe ti̱ꞌa macaja̱ꞌa paꞌi ja̱ꞌñe aꞌë. 19 Ja̱je paꞌina, iye cua̱ñeseꞌe ayere deꞌoye sehuomaꞌquëpi ai aꞌriquë macapi, pa̱ini i̱ yoꞌoyeje̱ paꞌye se yeꞌyasiquë pani, ai aꞌriquë maca maꞌtëmo cua̱ñe hue̱ꞌñana paꞌija̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌoye sehuocaiquëpi yecohuaꞌire i̱ yoꞌoyeje̱ paꞌye se yeꞌyasiquë cato Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena jaiquë paꞌija̱ꞌquë api. 20 Ja̱je paꞌina, mësarute cayë. Mësarupi cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌire cuiꞌne fariseohuaꞌire tëto sani nuñerepa Maijaꞌquë yëyere yoꞌomaꞌcohuaꞌi pani maꞌtëmo cacaye peoji.

Jesupi Yeꞌyaye, Pë̱iñe Ayere

(Lc 12.57-59)

21 Mësarupi asahuë, mësaru aiohuaꞌire caseꞌe: ‘Huani je̱omaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huani je̱osiquë pani paꞌito i̱ yoꞌosi doꞌire sa̱iñe paꞌiji cajë ña deꞌhuaye paꞌiji.’ 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë, coa yoꞌjeire pë̱isiquëje̱ i̱ pë̱isi doꞌire sa̱iñe paꞌina. Ña deꞌhua cua̱ñoñe paꞌiji cuiꞌne yoꞌjeire tea ju̱ꞌiquëreje̱ i̱ tea ju̱ꞌi doꞌire sa̱iñe paꞌina, ca tëji ëjaohuaꞌipi ña deꞌhuaye paꞌiji. Cuiꞌne yoꞌjeire huesë ai caquë cato toa yejana saiyere paꞌiji.

23 Ja̱je paꞌiye sëte, Maijaꞌquëre i̱sisiꞌi caquë saquëpi mëꞌë yoꞌjeipi mëꞌëre sa̱ñope caye payere cuasani. 24 I̱ti macana mëꞌë i̱sisiꞌi caquë saye o̱ani coꞌini mëꞌë yoꞌjei ja̱re cajei deꞌojë̱ꞌë. Ja̱ maca yuretaꞌa sani mëꞌë i̱sisiꞌi caquë daseꞌe Maijaꞌquëna i̱sijë̱ꞌë.

25 Ja̱je paꞌina, mëꞌëni coꞌaye yoꞌopi caquë yequëpi, pa̱i yoꞌoye ña deꞌhua hue̱ꞌñana saquë paꞌito i̱ti mëꞌëre coꞌaye yoꞌopi caquë saquëni ja̱ sai maꞌana ca deꞌhuajë̱ꞌë, pa̱i yoꞌoye ñaquëna, quëaye pa̱jaꞌquëre. Pa̱ñe cato pa̱i yoꞌoye ñaquëna, quëaëna, asani ja̱ëpi yuretaꞌare mëꞌëre pa̱ire cocohuaꞌina se cua̱ñeina, co hue̱ꞌñana coja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 26 Nuñerepa cayë, cosi maca yuretaꞌa, ja̱ropi etaye peosipi, mëꞌë curiquë të̱ꞌña maña siꞌaye sa̱imaꞌë pani.

Yequë Nomiore Yoꞌoye Ayere Jesús Caseꞌe

27 Mësarupi asacohuaꞌi aꞌë, tsoe caseꞌe: ‘Yequë nëjore yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.’ 28 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë. Nomioni yëjë ëaye ñasicohuaꞌi pani, tsoe yeconi nomiore yoꞌoseꞌe paꞌiji, joyopi i̱ote se cuasaseꞌepi.

29 Ja̱je paꞌina, mëꞌë ëja te̱ꞌte ñacoapi tayoyena ne ta̱oco paꞌito dutani soꞌona je̱ocojë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, mëꞌë ca̱pë acoseꞌere nejoñepi siꞌa mëꞌë ca̱pë toa yejana nejo cua̱ñoñe pa̱jaꞌcore. 30 Cuiꞌne yeque pa̱nitaꞌa, mëꞌë ëja te̱ꞌte jë̱tëpi tayo yoꞌoyena sa yëto tëto tëani soꞌona je̱ocojë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, teꞌe te̱ꞌte ca̱pë nejoto siꞌa ca̱pë toa yejana nejo cua̱ñoñe pa̱jaꞌcore.

Jesús Yeꞌyaseꞌe, Huejasicohuaꞌipi Je̱ocoyere

(Mt 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18)

31 Ja̱ꞌnë tsoe caseꞌe paꞌiji: ‘Nëjore je̱oquë pani i̱ti je̱oco doꞌire quëaquë toyasi jaꞌhuare i̱siye paꞌiji.’ 32 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë. Ë̲jëpi yequë ë̱mëohuaꞌire yoꞌomaꞌconi nëjore coa je̱ocoquë pani i̱ doꞌire yequë ë̱mëre yoꞌoja̱core neji. Ja̱je paꞌina, je̱ocosiconi yequëpi huejani yequë nëjore yoꞌoquë deꞌoji. Ja̱ doꞌire siꞌa jupë coꞌaye yoꞌo huesëyë.

Jesús Yeꞌyaye, Care Payë Caye Ayere

33 Mësarupi asacohuaꞌi aꞌë, tsoe acohuaꞌire caseꞌe: ‘Mai Ëjaë ña hue̱ꞌñana care payë ca huesosicohuaꞌi cato ja̱re neñe paꞌiji, i̱ti ca nëoseꞌe.’ 34 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë. Yequena se ca coꞌija̱ijë care payë cajë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maꞌtëmona se ca coꞌija̱ijë care payë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ro cato Maijaꞌquë ñuꞌi saihuë aꞌë. 35 Yejana se ca coꞌija̱ijë care payë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱roje̱ Maijaꞌquë tsaꞌcupa hue̱ꞌñaꞌë. Jerusalénna se ca coꞌija̱ijë care payë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱oje Mai Ëjaërepa daripë aꞌë. 36 Cuiꞌne mëꞌë si̱opëna coꞌye ca coꞌija̱i care payë camaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Je pojaꞌicore cuiꞌne neacore ne ti̱ꞌañuꞌju cayeꞌni. Coa Maijaꞌquëseꞌe neñe paꞌiji. Ja̱je paꞌito ja̱je caye pa̱jëꞌë. 37 Coa teꞌe nuñe cajë̱ꞌë, ‘jaëꞌë’ pa̱nitaꞌa ‘pa̱ñë’. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ai jerepa se tuajë caye cato huati aye aꞌë.

Jesús Yeꞌyayere, Pë̱ijë Sa̱iñe Ayere

(Lc 6.29-30)

38 Mësarupi asacohuaꞌi aꞌë, Moisés cua̱ñeseꞌe caye: ‘Yequë ñacoare nejocaiquë pani i̱ ñacoapi sa̱iñe paꞌiji. Cuiꞌne yequë cu̱jire tëto jëyoquë pani i̱ cu̱jipi sa̱iñe paꞌiji, cuiꞌne nejo cua̱ñoquë.’ 39 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë, mësarute. Coꞌa pa̱ire sa̱ñope sa̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa tsiana tëtoquë paꞌito, yequë te̱ꞌte tsiaje̱ nëocaijë̱ꞌë, tëtoja̱quë. 40 Cuiꞌne, yecohuaꞌipi mëꞌëre i̱sijë̱ꞌë cajë, mëꞌë camisare jio paꞌito, dëi juꞌi ca̱je i̱sijë̱ꞌë, saja̱jë. 41 Yeque coꞌamañare hueꞌequë teꞌe kilómetro sacaijë̱ꞌë, cajë cua̱ñesicohuaꞌi paꞌito ai jerepa caya kilómetros hueꞌecaijë̱ꞌë. 42 Yequëpi mëꞌë coꞌamañare se̱quë paꞌito i̱sijë̱ꞌë. Cuiꞌne ne tëjini coꞌyosiꞌi caquë paꞌito i̱sijë̱ꞌë. Coa ë̱semaꞌë paꞌijë̱ꞌë.

Mëꞌëre Sa̱ñope Yoꞌocohuaꞌire Oijë̱ꞌë

(Lc 6.27-28, 32-36)

43 Cuiꞌne asacohuaꞌi aꞌë, mësaru tsoe caseꞌe: ‘Oijë̱ꞌë, mëꞌë cajeire, mëꞌëre oiquëni, cuiꞌne mëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquëni oimaꞌë paꞌijë̱ꞌë.’ 44 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë, mësarute. Oijë̱ꞌë, mësarute sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire. Mësarute coꞌaye cacohuaꞌire, deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaijë̱ꞌë, mësarute coecohuaꞌire deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë cuiꞌne mësarute tea ju̱ꞌijë cuiꞌne coꞌaye yoꞌocohuaꞌire oijë Maijaꞌquëre se̱cacaijë̱ꞌë. 45 Ja̱je mësaru yoꞌojë Maijaꞌquë mamajë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ yoꞌoyeje̱ yoꞌojë. I̱ je̱ꞌquë coꞌacohuaꞌire, cuiꞌne deꞌocohuaꞌire ë̱sëcaiye necajiꞌi. Cuiꞌne ocoyeje̱ siꞌaohuaꞌire necajiꞌi. 46 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi mësarute oicohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌojë paꞌicohuaꞌi pani, ¿Iquëre mësaru i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌni, ja̱ yoꞌosi doꞌipi? Curiquë paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi yoꞌoyeje̱ yoꞌosicohuaꞌi pani. 47 Mësaru yoꞌje tsi̱seꞌere pëpajë yoꞌoni ¿I̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Siꞌahuaꞌi Maijaꞌquëre sehuomaꞌcohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌoni. 48 Nuñerepa deꞌoye yoꞌocohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, mësaru jaꞌquë nuñe yoꞌoquë maꞌtëmo paꞌiquëje̱ paꞌiohuaꞌi.

6

Jesús Yeꞌyaye, Deꞌoyerepa Yoꞌoye Ayere

1 Pa̱ini deꞌoye yoꞌoyere i̱ñoñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je cuasajë yoꞌocohuaꞌire cato mësaru jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëpi deꞌhuacaisi coꞌamaña i̱siye peoji. 2 Ja̱je paꞌina, mësarupi peocohuaꞌini co̱caisicohuaꞌi pani siꞌa pa̱i asaja̱jë cajë caroja̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, coa cacohuaꞌi yoꞌoyeje̱. Ja̱ohuaꞌi cato pa̱i tsiꞌsisi huë̱ꞌñana cuiꞌne maꞌañana caroja̱icohuaꞌi aꞌë, pa̱ipi deꞌocohuaꞌi aꞌë, caja̱jë cajë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë mësarute nuñerepa cayë, ja̱je yoꞌocohuaꞌi cato tsoe payë, i̱ohuaꞌi yoꞌo doꞌire i̱si cua̱ñoseꞌe pa̱i sihuacaiyere. 3 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi peocohuaꞌire coꞌamaña i̱siquë pani, mëꞌëseꞌe yahuerepa i̱si tëjijë̱ꞌë, mëꞌë deꞌo cajeireje̱ quëaye peoye. Coa ne maꞌñeje paꞌi paꞌijë̱ꞌë. 4 Coa yahue yoꞌojë̱ꞌë. Cuiꞌne mëꞌëpi ja̱je yahue yoꞌoquëna, më Jaꞌquëseꞌe ñasiquëpi mëꞌëre coꞌamaña i̱sisipi, deꞌhuacaiseꞌere.

Jesupi Yeꞌyapi Se̱ñere

(Lc 11.2-4)

5 Cuiꞌne mësarupi se̱cohuaꞌi pani coa cacohuaꞌi yoꞌoyeje̱ yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa cacohuaꞌi cato pa̱i tsiꞌsisi huë̱ꞌñana huëni nëcani cuiꞌne maꞌaña so̱nohuëapi se̱ñere yëcohuaꞌi aꞌë, pa̱ipi ñajajë cajë. Care payë, ja̱ yoꞌoseꞌepi tsoe payë, i̱ohuaꞌi yoꞌo doꞌire i̱si cua̱ñoseꞌe pa̱i sihuacaiyere. 6 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi se̱quë pani mëꞌë tuꞌrihuëna cacani eta saꞌro si̱oni më jaꞌquë mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiquëni se̱jëꞌë, ja̱ropi. Ja̱ maca mëꞌë jaꞌquë mëꞌë yahue yoꞌoye ñaquëpi, mëꞌëre deꞌhuacaisi coꞌamañare i̱sija̱ꞌquë api.

7 Maijaꞌquëre se̱ maca cuiꞌna yëꞌore ca co̱maꞌpë paꞌijë̱ꞌë, doꞌi peoyepi. Maijaꞌquëre sehuomaꞌcohuaꞌipi jaiye teꞌoni cajëna, Diusu asacasipi cajë cuasacohuaꞌi aꞌë. 8 Ja̱ohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, mësaru cato. Mësaru jaꞌquë cato tsoe ñaji, mësarute caraye ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru i̱te se̱maꞌnë. 9 Ja̱je paꞌina, mësarupi se̱cohuaꞌi pani ñeje se̱jëꞌë:

‘Maꞌtëmo paꞌiquë yëquë jaꞌquë,

Deꞌoyere paꞌë caseꞌe paꞌija̱quë, mëꞌë mami.

10 Mëꞌë cua̱ñeñepi daija̱quë yëquëna.

Mëꞌë yëyepi yoꞌoye paꞌija̱quë, iye yejaje̱ ja̱ro maꞌtëmo yoꞌoyeje̱ paꞌye.

11 Yurepi i̱sijë̱ꞌë, a̱o mañaje yëquëre caraye.

12 Yëquë coꞌaye yoꞌoseꞌere oi ne deꞌhuacaijë̱ꞌë, yequëre coꞌaye yoꞌosicohuaꞌire yëquë oijë ne deꞌhuacaiyeje̱ paꞌye.

13 Yëquëre neñañepi daina, coa ñamaꞌë, coꞌayere esa nejocaijë̱ꞌë. Mëꞌë tse̱ aꞌë cua̱ñeñe, jerepa paꞌi paꞌiye cuiꞌne deꞌoyerepa, caraja̱iñe peoyerepa. Ja̱je paꞌija̱quë.’

14 Ja̱je paꞌina, mësarute coꞌaye yoꞌocohuaꞌire oijë ne deꞌhuacaijë̱ꞌë. Mësarupi ja̱je yoꞌocohuaꞌi paꞌito, Diusu maꞌtëmo paꞌiquëje̱ mësaru tayoyere oi ne deꞌhuacaija̱ꞌquë api. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi yecohuaꞌire coꞌaye yoꞌoyere oijë paꞌija̱quë cajë ne deꞌhuacaiye pa̱to mësaru jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëje̱ mësaru tayo yoꞌoyere oi ne deꞌhuacaiye pa̱sipi.

A̲omaꞌpë Se̱ñe

16 Ja̱je paꞌina, mësarupi a̱o a̱imaꞌpë se̱cohuaꞌi pani coa cacohuaꞌi yoꞌoyeje̱ paꞌye oiyeje̱ paꞌi tsia neni yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌocohuaꞌi cato pa̱ipi a̱o a̱imaꞌcohuaꞌipi yoꞌoyë caja̱jë cajë yoꞌoyë. Care payë, ja̱je yoꞌoni tsoe iye yejana payë, deꞌhuacaisi coꞌamaña. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi a̱o a̱imaꞌquëpi se̱quë pani, tsia si̱ꞌsini cuiꞌne nañaje deꞌoye yojë̱ꞌë. 18 Mëꞌë a̱o a̱imaꞌquëpi se̱ñe pa̱ije ña ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌire, coa mëꞌë jaꞌquë mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiquëseꞌe asaja̱quë, mëꞌëre deꞌhuacaisi coꞌamaña i̱sija̱ꞌquëseꞌe.

Maꞌtëmo Coꞌamaña

(Lc 12.33-34)

19 Iye yejana jaiye coꞌamaña tsiso ti̱mëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, puꞌju a̱i hue̱ꞌñana, coꞌamaña ne huesë hue̱ꞌñana, coꞌamaña ñacohuaꞌi cacajë i̱ma hue̱ꞌñana. 20 Ai jerepa maꞌtëmo coꞌamañana tsiꞌso ti̱mëjëꞌë, puꞌjuje̱ a̱imaꞌtona, coꞌamañaje ne huesëmaꞌtona, cuiꞌne coꞌamaña yahue i̱mamaꞌtona. 21 Ja̱ maca yuretaꞌa mësaru joyopi coꞌamaña paꞌi hue̱ꞌñare cuasajë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌë.

Mai Ca̱përe Miacaiye

(Lc 11.34-36)

22 Më ñaco ca̱ cato mëꞌë ca̱pë miacaiye aꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌë ñaco ca̱pi deꞌoye paꞌito, siꞌao mëꞌë ca̱pëje̱ i̱o miacaiyere pasipi. 23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë ñaco ca̱pi coꞌayere cuasaquë ñañe paꞌito, siꞌa mëꞌë ca̱pëje̱ nea hue̱ꞌñare paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mëꞌë ñañepi neaꞌñere paꞌito, ¡ñaco ca̱ neañe jerepa neañe paꞌiji, yequeje̱!

Diusu Cuiꞌne Curiquë

(Lc 16.13)

24 Teꞌipi caya ëjaohuaꞌire necani ti̱ꞌañe peoji. Ja̱je paꞌina, yoꞌo jujani yequëni coequë, yequëni oiye paꞌiji pa̱nitaꞌa yequëni deꞌoye sehuoquë, yequëni deꞌoye sehuomaꞌë sa̱ñope caye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre cuiꞌne curiquëre necani ti̱ꞌañe peoji.

Maijaꞌquë I̱ Mamajëre Ñacaiye

(Lc 12.22-31)

25 Mësarute cayë, ¿jere a̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌni? ¿jere u̱cujë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? pa̱nitaꞌa ¿jere ca̱ña juꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? cuasajë coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, caquë. Mësaru paꞌiyepi a̱o a̱iñe jerepa doꞌi quëꞌye aꞌë. Cuiꞌne ca̱pëpi ca̱ña jerepa doꞌi quëꞌye aꞌë. Ja̱je paꞌito ¿me airepa coꞌa ju̱ꞌiñeꞌni? 26 Ñajëꞌë, pi̱ꞌani peo deꞌoto cuꞌicohuaꞌini a̱o ta̱maꞌcohuaꞌitaꞌa, tëamaꞌcohuaꞌitaꞌa tëani huëꞌena deꞌhuamaꞌcohuaꞌitaꞌa, deꞌhue mësaru jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëpi a̱oquëna, paꞌicohuaꞌini. Mësaru cato pi̱ꞌa jerepa doꞌicohuaꞌi aꞌë. 27 Ja̱je paꞌina, mësaru aquë ¿nepi ai jerepa coꞌa ju̱ꞌi doꞌipi jerepa tsoaquë ai deꞌoja̱ꞌquë aꞌni?

28 Ja̱je paꞌito ¿Me yoꞌojë ca̱ña juꞌiyere cuasajë coꞌa ju̱ꞌiñeꞌni? Ñajëꞌë, airo deꞌo joro mëañere, coꞌamaña ne maꞌñepi cuiꞌne oya maꞌñetaꞌa, 29 pa̱i ëjaë Salomón maca juꞌiseꞌe se̱ña maca deꞌo joro aꞌë. Deꞌo hue̱ꞌñare pare paꞌinije jorohuëje̱ paꞌirepa juꞌiye pa̱pi. 30 Ja̱je taya je̱ꞌquë esa pani to̱meñetaꞌa Maijaꞌquëpi deꞌo joro su̱ñacaiji, se ñataquëna, toapi ëo ja̱ꞌñetaꞌa. Ja̱je paꞌina, mësaru pa̱ire pare sëte Maijaꞌquë jerepa deꞌoye ñacasipi. ¡Necaiye pa̱jaꞌquë api, cuasacohuaꞌi maña! 31 Ja̱je paꞌito, coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ‘¿i̱quere a̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌni, cajë pa̱nitaꞌa i̱quere u̱cuja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, cajë pa̱nitaꞌa i̱quere juꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?’ cajë. 32 Iye yeja pa̱i cato ja̱je cajë oijë paꞌiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato payë, jaꞌquëre, maꞌtëmo paꞌiquëre, siꞌaye mësarute caraye ñaquë paꞌiquëre pani. 33 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë quëꞌrore cuasajë cuiꞌne i̱ yëyere deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, Ja̱je cuasajë yoꞌocohuaꞌini siꞌaye i̱ti caraye i̱sija̱ꞌquë api. 34 Ja̱je paꞌiye sëte coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ñaminaꞌa paꞌi ja̱ꞌñere. Ñaminaꞌa cato yeque coꞌa ju̱ꞌiñere i̱sija̱ꞌcoa. Ja̱je paꞌina, ñaminaꞌa paꞌi ja̱ꞌñere se coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, muꞌseña ñape ti̱ñe coꞌa ju̱ꞌijë ai yoꞌoye daji.

7

Pa̱i Yoꞌoyere Ña Deꞌhua Caye

(Lc 6.37-38, 41-42)

1 Yecohuaꞌi tayoyere pa̱i yoꞌoyere ña deꞌhuacohuaꞌi cayeje̱ camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëpi mësaru tayoyere sa̱ñope caye pa̱jaꞌquëre. 2 Ja̱je paꞌina, mësaru yecohuaꞌire tayoyë caseꞌeje̱ paꞌye, cuiꞌne mësaruteje̱ tayoyë caja̱ꞌquë api cuiꞌne mësaru yecohuaꞌire yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yoꞌoja̱ꞌquë api. 3 Ja̱je paꞌito ¿me mëꞌë yoꞌjei ñacoa juꞌi neꞌcua ña ti̱ꞌaëꞌni, mëꞌë ñacoa juꞌiconire jai so̱quë tsaroje̱ paꞌiore ña ti̱ꞌamaꞌquëtaꞌa? 4 ¿Me mëꞌë ñacoare so̱quë tiroje̱ paꞌiopi juꞌiona, ‘Dajë̱ꞌë. Dutacasiꞌi, mëꞌë ñacoa neꞌcua juꞌicore casiꞌni?’ 5 ¡Coa caquë maca! Duꞌru macarepa mëꞌë ñacoa tiro juꞌiconi duta je̱oni, ja̱ maca deꞌoye ñaquë mëꞌë yoꞌjei ñacoa neꞌcua juꞌicoreje̱ dutacaiye paꞌiji.

6 Joꞌya yaina deꞌoyere pare i̱simaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, mësaruna coꞌye po̱nëni cu̱cu huesojë peo hue̱ꞌñarepa. Se̱sena mësaru jai doꞌi yiꞌyore o̱ecaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, tsaꞌcu huesojë.

Se̱ñe Coꞌeye, Cuiꞌne Eta Saꞌrona Tëcaye

(Lc 11.9-13; 6.31)

7 I̱sijë̱ꞌë cajë se̱to Diusupi i̱sija̱ꞌquë api. Coꞌecohuaꞌipi ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Eta saꞌrona tëꞌcacohuaꞌini huiꞌyocaiye paꞌiji. 8 Ja̱je paꞌina, i̱sijë̱ꞌë caquë se̱quëpi i̱si cua̱ñojaꞌquë api. Cuiꞌne coꞌequëpi ti̱ꞌañe paꞌiji. Cuiꞌne eta saꞌrona tëꞌcaquëni huiꞌyocaiye paꞌiji.

9 I̱que ë̱mëpi ¿Mësaru aquë mamaquëpi panre se̱ina, quë̱na përe i̱siquë paꞌiquëꞌni? 10 Pa̱nitaꞌa ¿tsiaya huaꞌini se̱ina, a̱ñani i̱siquë paꞌiquëꞌni? 11 Ja̱je paꞌina, cayë, mësaru ai coꞌacohuaꞌitaꞌa mësaru mamajëre deꞌo coꞌamañare i̱sicohuaꞌi aꞌë. ¡Ja̱je paꞌiye sëte mësaru jaꞌquë maꞌtëmo aquëpi ai jerepa deꞌo coꞌamañare i̱siye paꞌiji, i̱te se̱cohuaꞌire!

12 Ja̱je paꞌito, mësaru yecohuaꞌire deꞌoye yoꞌo cua̱ñoñe yëyeje̱ paꞌye cuiꞌne deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Ja̱je cua̱ñeji, Moisés cua̱ñeseꞌe cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌeje̱.

Aꞌri Ja̱to Saꞌro

(Lc 13.24)

13 Cacajë̱ꞌë, aꞌri ja̱to saꞌroja̱ꞌa. Nejo hue̱ꞌñana saco cato jai ja̱to saꞌropi cuiꞌne jai maꞌaꞌë. Ja̱ maꞌana jai pa̱i cacayë. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare aꞌri maꞌapi cuiꞌne aꞌri saꞌro aꞌë, paꞌi hue̱ꞌñare pana saco. Ja̱ maꞌa cacacohuaꞌipi aꞌri pa̱i paꞌiyë.

Mëꞌë Yoꞌoyere Ñajë Asaja̱ꞌcohuaꞌi Aꞌë, Mëꞌëre

(Lc 6.43-44)

15 Deꞌhua ñajëꞌë, cosocohuaꞌire Maijaꞌquë cocare cayë cajë cacohuaꞌire, yëi ñama ca̱ꞌnire su̱ñaseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌipi sa̱ꞌnahuë cato yaije̱ paꞌiohuaꞌipi a̱i yëcohuaꞌipi cacohuaꞌire. 16 Mësaru ñañe paꞌiji, i̱ohuaꞌi yoꞌoyena. Miu so̱quë yëna tëamaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiyaꞌire. Cuiꞌne ë̱ne ñëna tëamaꞌcohuaꞌi aꞌë, toa pë̱a. 17 Ja̱je paꞌina, ja̱re deꞌo so̱quë yëpi deꞌo ca̱re quë̱iñe paꞌiji, cuiꞌne coꞌa so̱quë yëpi ja̱re coꞌa ca̱re quë̱iñe paꞌiji. 18 Deꞌo so̱quë yëpi coꞌa ca̱ quë̱iñe peoji, cuiꞌne coꞌa so̱quë yëpi deꞌo ca̱ quë̱iñe peoji. 19 Ja̱je paꞌina, siꞌa so̱quë deꞌo ca̱ quë̱i maꞌñe cato cue̱ni toana ëo je̱oꞌñe paꞌiji. 20 Ja̱je paꞌina, mësaru i̱ohuaꞌi yoꞌoyena ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.

Siꞌahuaꞌirepa Maꞌtëmo Cacaye Peoji

(Lc 13.25-27)

21 Yëꞌë, ‘Ëjaë, Ëjaë’, cacohuaꞌipi siꞌaohuaꞌirepa maꞌtëmo cua̱ñe hue̱ꞌña cacamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquë yëye yoꞌocohuaꞌiseꞌe cacaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 22 I̱ti muꞌse ti̱ꞌasi maca jai pa̱i yëꞌëre caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ‘Ëjaë, Ëjaë, yëquë mëꞌë mamire quëahuë, cuiꞌne mëꞌë mamipi cajë huatiohuaꞌire eto saohuë, cuiꞌne mëꞌë mamipi cajë jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe nehuë.’ 23 Ja̱je cajëna, yëꞌëpi quëaquë caja̱ꞌquë aꞌë, ja̱ohuaꞌire: ‘Ti ñamaꞌquë aꞌë, mësarute. Yëꞌë quë̱no maca paꞌimaꞌpë saijë̱ꞌë, coꞌayere yoꞌosicohuaꞌi.’

Caya Huë̱ꞌña Ne Hue̱ꞌña

(Mr 1.22; Lc 6.47-49)

24 Ja̱je paꞌina, yëꞌë caye asani cuiꞌne yoꞌoquë cato, quë̱na yejana ta̱ꞌñe asaquëpi, huëꞌe neseꞌeje̱ paꞌi api. 25 Ja̱je quë̱na yejana nesiconi oconi tsiaña coꞌjeni jai tutu dani yoꞌonije ne ta̱oñe pa̱o. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë caye asaquëtaꞌa yëꞌë cayeje̱ yoꞌomaꞌquë cato mejahuëna huesëquëpi huëꞌe neseꞌeje̱ paꞌi api. 27 Ja̱je huesëquë nesicopi, oconi tsiaña coꞌjeyena cuiꞌne, tutuyena, huëꞌe ta̱ni meaona, ¡ja̱ maca ai yoꞌoye pajiꞌi!”

28 Ja̱je Jesús ca tëjisi maca pa̱ipi ai cuasahuë, ¿i̱ yeꞌyayere deꞌoyerepa yeꞌyaquëni cajë? 29 I̱ yeꞌyaye cato cua̱ñequë Ëjaërepa yeꞌyayeje̱ pajiꞌi, pa̱ni cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi yeꞌyayeje̱ paꞌye.

8

Jesús Jujucaiye, Ja̱ꞌju Dahuë Ju̱ꞌiquëre

(Mr 1.40-45; Lc 5.12-16)

1 Jesús ai cu̱tihuëpi cajeina, jai pa̱i i̱te peꞌtehuë. 2 Peꞌtejëna, ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌiquëpi Jesús quëꞌrona tsioja̱ni doꞌre jaꞌruni capi.

“Ëjaë mëꞌëpi yëꞌëre ju̱ꞌi dahuë jujucaiye yëni necaijë̱ꞌë.”

3 Ja̱je caquëna, Jesupi jë̱tëpi patoquë capi:

“Yëyë, siꞌsi peoquë paꞌijë̱ꞌë.”

Ja̱je ca maca ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌiquë paꞌisiquëpi tsoe deꞌoquë pajiꞌi. 4 Cuiꞌne ja̱ maca Jesupi capi, i̱te:

“I̱na, yecohuaꞌire quëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa Maijaꞌquë huëꞌere necaiquëseꞌere sani i̱ñojëꞌë. I̱ñoquë Moisés cua̱ñequë paꞌiseꞌere i̱sijë̱ꞌë, Maijaꞌquëna. Ja̱je yoꞌoquëna, siꞌaohuaꞌi ju̱ꞌi dahuë peoquë to̱mesiquëpi yoꞌoji, cuasajë ñajaꞌcohuaꞌire.”

Jesús Jujucaiye, Romano Joꞌyaëre

(Lc 7.1-10)

5 Jesús Capernaum yejana sa ti̱ꞌaquëna, teꞌi Capitán romanopi tsio dani i̱te se̱jiꞌi, 6 ñeje caquë:

“Ëjaë, yëꞌë huëꞌe ñacaiquëpi yëꞌë joꞌyaëpi ju̱ꞌiji. Ti cuꞌimaꞌë cuiꞌne ai aꞌsi ju̱ꞌiji.”

7 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Yëꞌëpi sani jujusiꞌi.”

8 Caquëna, Capitánpi sehuopi:

“Coꞌaquë macaꞌë, Ëjaë, yëꞌë huëꞌena daimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa coꞌya ja̱ꞌñeseꞌe se cua̱ñejëꞌë. Ja̱je yoꞌouna, yëꞌëre necaiquëpi coꞌyaja̱quëre. 9 Ja̱re yëꞌëpi ëjaëohuaꞌipi meñe cua̱ñesiquëpi paꞌiyë. Ja̱je paꞌitaꞌa yëꞌë soldado pa̱ireje̱ se meñe payë, yëꞌë cua̱ñecohuaꞌire. Yëꞌëpi ja̱ohuaꞌi aquëni ‘saijë̱ꞌë’ cato saiji. Cuiꞌne ‘daijë̱ꞌë’ ca maca daiji. Cuiꞌne yëꞌëpi yëꞌë joꞌyaëre ‘ja̱ro nejëꞌë’ caquë cua̱ñeru, yëꞌë cua̱ñeseꞌere nequë api.”

10 Ja̱je caquëna, Jesús asani ta̱ꞌñerepa caquë aꞌni cuasaquë ñapi, i̱te. Ja̱ maca i̱te peꞌtecohuaꞌire capi:

“Nuñerepa cayë, siꞌa Israel pa̱i ti peohuë, iquë cuasayeje̱ ta̱ꞌñe cuasacohuaꞌi. 11 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi cayë, jai pa̱i ë̱së mëi hue̱ꞌñapi cuiꞌne ë̱së duꞌi hue̱ꞌñapi daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Abraham, Isaac, cuiꞌne Jacobo ja̱ꞌre co̱ni maꞌtëmona a̱ijaꞌcohuaꞌipi. 12 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti maꞌtëmo patiꞌñe paꞌiohuaꞌipi nea hue̱ꞌña hueꞌsena je̱ocosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ropi oijë cu̱ji qui̱ꞌcoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

13 Ja̱ maca Jesús capitánre capi:

“Saijë̱ꞌë mëꞌë huëꞌena, mëꞌë cuasaseꞌeje̱ yoꞌoseꞌe paꞌija̱quë.”

I̱ ja̱je ca maca i̱ joꞌyaë coꞌyasiquë pajiꞌi.

Pedro Huaore Jujucaiye

(Mr 1.29-31; Lc 4.38-39)

14 Pedro huëꞌena Jesupi sajiꞌi. Sani ñapi, Pedro huaopi ca̱i saihuëre su̱ña dahuëre ju̱ꞌicopi u̱iona. 15 Ñani ja̱ maca i̱ote jë̱tëpi patoquëna, su̱ña dahuë peo hue̱ꞌña je̱ouna, huëni i̱opi i̱te necai huëo.

Jai Pa̱ire Jujucaiye

(Mr 1.32-34; Lc 4.40-41)

16 Ñami deꞌoye jaꞌi maca jai pa̱i Jesús quëꞌrona huati quëꞌiohuaꞌire dahuë. Darena, teꞌe yëꞌopo cayepi huatiohuaꞌire eto saopi, cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌireje̱ jujupi. 17 Iye cato Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías caquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌaëna, yoꞌopi. Ñeje caseꞌepi: “I̱pi mai ju̱ꞌiñere hueꞌequë sajiꞌi cuiꞌne mai ju̱ꞌi dahuëje̱ jujucajiꞌi.”

Jesure Peꞌteye Yëcohuaꞌi Ayere Quëaye

(Lc 9.57-62)

18 Jesús i̱ quëꞌrona jai pa̱i tsiꞌsijëna, ñani jaira je te̱ꞌtena je̱ñuꞌu ne deꞌhuajë̱ꞌë cua̱ñepi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire. 19 Caquëna, ja̱ maca cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi Jesús quëꞌrona tsio dani capi:

“Yeꞌyaquë, coa siꞌa hue̱ꞌña mëꞌë saina, tuiye yëyë.”

20 Caquëna, Jesupi sehuopi, i̱te:

“Airo yai mañaje co̱ña pacohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne pi̱ꞌaje i̱ohuaꞌi tsianoa pacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je pacohuaꞌitaꞌare Pa̱i Mamaquë cato peoquë api, i̱ si̱opë tëoni pëa huajë hue̱ꞌñaje.”

21 Caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌi aquëpi i̱te capi:

“Ëjaë, duꞌru yëꞌëtaꞌa yëꞌë jaꞌquëre ta̱jasiꞌi.”

22 Caquëna, Jesupi sehuopi, i̱te:

“Yëꞌëni peꞌtejë̱ꞌë, i̱ohuaꞌiseꞌe ta̱jajë ju̱ꞌisicohuaꞌire ja̱re cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi.”

Jesupi Tuture Cuiꞌne To̱ꞌañere Cua̱ñeñe

(Mr 4.35-41; Lc 8.22-25)

23 Ja̱ maca Jesús jai yohuëna aya mëni saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌije̱ co̱ni saëꞌë. 24 Ja̱je saijëna, jairana ai tutu dapi, yohuëna to̱ꞌañepi cacayerepa. Ja̱je yoꞌotoje̱ Jesutaꞌa ca̱isiquëpi pajiꞌi. 25 Paꞌina, ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi i̱te sani ne sëtojë cahuë:

“¡Ëjaë, huasojë̱ꞌë! ¡Mai ea duꞌiyë!”

26 Ca maca i̱pi sehuopi:

“¿I̱na me yoꞌojë airepa caꞌrayeꞌni? ¡Mësaru, Maijaꞌquëpi nequë api, cuasayere aꞌri maña payë!”

Cani huëni nëcani tuture cuiꞌne coꞌpoyere yoꞌomaꞌo capi. Ca maca jairapi ti yoꞌomaꞌcorepa deꞌo nëcoꞌë, tutuje̱ peoyerepa. 27 I̱ohuaꞌipi ja̱re ñani ai cuasajë cahuë:

“¿I̱queire paꞌni, iquë, ja̱ jerepa tutupi cuiꞌne jai tsiayapi asani sehuoquërepa?”

Gadara Yeja Acohuaꞌipi Huati Quëꞌiohuaꞌi Paꞌiseꞌe

(Mr 5.1-20; Lc 8.26-39)

28 Jesús jaira je te̱ꞌtena, Gadara yejana ti̱ꞌasi maca huati quëꞌiohuaꞌipi caya ë̱mëohuaꞌi ju̱ꞌisicohuaꞌire ta̱ hue̱ꞌñapi etani daicohuaꞌipi i̱ quëꞌrona tsio daëꞌë. Cayahuaꞌi huati quëꞌiohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi paꞌijëna, yecohuaꞌije̱ ja̱ maꞌa ti cuꞌiye pa̱huë, ai pë̱ti yëcohuaꞌi paꞌijëna, caꞌrajë. 29 Ja̱ohuaꞌipi ñani cuihuë, ñeje:

“¿Me nesiꞌquë yëquëre jo̱sa yoꞌosiꞌi caquë daquëꞌni, Maijaꞌquë mamaquë? ¿Ja̱ yëꞌtaꞌa nejoñe ti̱ꞌamaꞌnë yëquëre ai yoꞌoyena, nejosiꞌi caquë daquë?”

30 Ja̱ropi aꞌri maña soꞌore jai se̱se tsëcapë a̱ore a̱ijë nëtëroja̱iëꞌë. 31 Ja̱je nëtëroja̱ijëna, asajë coꞌa joñoapi Jesure se̱ëꞌë:

“Mëꞌëpi yëquëre eto saoquë pani, coa ñajëꞌë yequëseꞌe se̱sena cacaja̱ꞌcohuaꞌire.”

32 Cajëna, Jesupi capi:

“Deꞌoji, cacajë̱ꞌë.”

Caëna, ja̱ maca ja̱ohuaꞌire paꞌisicohuaꞌipi, coꞌa joñoapi etani se̱sena caca maca se̱sepi të̱ꞌtëpaja̱ꞌa huaꞌque to̱mejë jairana dutu ju̱juhuë.

33 Ja̱ maca se̱sere ñacohuaꞌipi quëquëni huëꞌhuëjë pa̱i daripëna ti̱ꞌani siꞌaye i̱ti yoꞌoseꞌe quëajë cuiꞌne huati quëꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌire yoꞌoseꞌeje̱ quëahuë. 34 Quëajëna, asani pa̱i daripë paꞌicohuaꞌipi siꞌaohuaꞌi Jesús paꞌi hue̱ꞌñana daëꞌë. Dani i̱te ñani se̱iꞌë, saijë̱ꞌë, i̱ño yëquë quëꞌro paꞌimaꞌë, cajë.

9

Quëꞌquë Dahuë Ju̱ꞌiquëre Jujuye

(Mr 2.1-12; Lc 5.17-26)

1 Ja̱je cajëna, Jesús asani yohuëna aya mëni jaira je te̱ꞌtena je̱jiꞌi, i̱ paꞌi daripëna. 2 Ja̱rote paꞌina, quëꞌquë dahuë ju̱ꞌiquëpi ca̱i saihuëre u̱ina, dahuë. Jujuquë api cuasajë yoꞌorena, ñani capi, ju̱ꞌiquëre:

“Tsihuaꞌë coꞌya huajësiꞌi caquë yoꞌojë̱ꞌë. Mëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌe yurepi oi ne deꞌhuacaiyë.”

3 Ja̱je caquëna, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi acohuaꞌipi cuasahuë: “Iquë Maijaꞌquëni cueꞌcuequë ja̱je caji cajë.” 4 Ja̱je cuasajëna, Jesús asaquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me yoꞌojë mësaru coꞌayerepa cuasayere payeꞌni? 5 Ja̱je paꞌito ¿me cayepi deꞌoquëꞌni, ‘Mëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌere oi ne deꞌhuacaiyë,’ caye, pa̱nitaꞌa ‘huëni saijë̱ꞌë’ caye?” 6 Ja̱je se cani capi: “Deꞌoji. I̱ñosiꞌi, Pa̱i Mamaquë iye yejare paꞌi tutu quëꞌirepa paꞌiyere, pa̱i tayo coꞌaye yoꞌoyere oi ne deꞌhuacaiyere.” Cani quëꞌquë dahuë ju̱ꞌiquëre capi:

“Huëijë̱ꞌë. Huëni mëꞌë u̱i daisicore deꞌhuani huëꞌena saijë̱ꞌë.”

7 Ja̱je ca maca quëꞌquë dahuë ju̱ꞌiquëpi huëni i̱ huëꞌena sajiꞌi. 8 Pa̱ipi ja̱ yoꞌoseꞌere ñani ai caꞌrajë Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihuahuë, pa̱ina Maijaꞌquëpi iye tutu i̱siseꞌere, cuasajë.

Jesús Mateore Soiye

(Mr 2.13-17; Lc 5.27-32)

9 Ja̱ yoꞌo sitopi je̱oni sajiꞌi, Jesús. Saisiquëpi Mateore ñapi, paꞌi doꞌi sa̱i hue̱ꞌñare ñuꞌi curiquëre se̱ina. Ñani capi:

“Peꞌtejë̱ꞌë, yëꞌëre.”

Ja̱je caëna, Mateo huëni i̱ ja̱ꞌre sajiꞌi.

10 Mateo huëꞌena a̱o a̱i saihuëre Jesús ñuꞌi a̱ina, paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi cuiꞌne coꞌaye yoꞌocohuaꞌi dani teꞌe Jesús ja̱ꞌre co̱ni a̱o a̱i saihuëre paëꞌë. I̱ yeꞌyacohuaꞌije̱ ja̱rote co̱ni paëꞌë. 11 Ja̱je yoꞌojëna, fariseohuaꞌipi ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌire se̱iꞌë. “¿Me yoꞌoquë mësarute yeꞌyaquë curiquë paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi ja̱ꞌre cuiꞌne coꞌaye yoꞌocohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni a̱iquëꞌni?”

12 Jesupi iyere asani capi:

“Deꞌoye huajëcohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi jujuquëre coꞌemaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ju̱ꞌicohuaꞌipi coꞌecohuaꞌi aꞌë, jujuquëre. 13 Ja̱je paꞌito sani iye toyaseꞌe cayere yeꞌyejë̱ꞌë: ‘Ai yoꞌocohuaꞌire teaye ñani co̱caiyere yëꞌë cato yëyë. Coeyë, nëicohuaꞌire huani i̱siye cato.’ Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato daimaꞌë paëꞌë, deꞌocohuaꞌini soisiꞌi caquë. Tayo yoꞌocohuaꞌini caquë daëꞌë, ja̱ohuaꞌipi i̱ohuaꞌi yoꞌoye je̱oni po̱nëjajë caquë.”

Jesure Se̱ñe, A̲imaꞌpë Se̱ñere

(Mr 2.18-22; Lc 5.33-39)

14 Juan oco doquë yeꞌyacohuaꞌipi Jesure tsio dani se̱iꞌë:

“Yëquë cuiꞌne fariseohuaꞌi ja̱ꞌre a̱o a̱imaꞌpë se̱ñe. ¿Me yoꞌojë mëꞌë yeꞌyacohuaꞌiseꞌe yoꞌomapë paꞌiyeꞌni?”

15 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Mësarupi ñacohuaꞌi aꞌë, hueja po̱së paꞌina, ñañuꞌu cajë daisicohuaꞌije̱ oimaꞌcohuaꞌi paꞌiye. Ja̱je paꞌisicohuaꞌitaꞌare ti̱ꞌajaꞌcoa, hueja po̱sëni yequë muꞌse jio je̱ocaiye. Ja̱ macataꞌa a̱o a̱imaꞌpë se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

16 Yecohuaꞌije̱ ai juꞌi ca̱na huajëcopi se sëo deꞌhuamaꞌcohuaꞌi aꞌë, huajëcore se sëosicopi jo̱jajëna, quërësi̱o ai jerepa jaicore ne yeto saoye paꞌiji, ai juꞌi ca̱re. 17 Cuiꞌne ai ca̱ꞌni topëna huajë cuiyaꞌi co̱nore ayamaꞌcoa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ayasico paꞌito ai ca̱ꞌnihuëpi oꞌsaona, joni saiona, siꞌaye oꞌsa co̱no cuiꞌne topë nejoñe paꞌiji.”

Jairo Mamaco Cuiꞌne Jesús Ca̱ñare Patoco

(Mr 5.21-43; Lc 8.40-56)

18 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús iyere caquëna, Judío pa̱i ëjaëpi ti̱tani i̱ ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruni capi:

“Yëꞌë mamacopi ja̱ꞌarepa ju̱ni huesëo. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi dani jë̱ñapi i̱ona patoquë paꞌito cuiꞌnaopi huajëco huëija̱ꞌcoa.”

19 Caquëna, Jesupi asani huëni i̱ ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. Saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni saëꞌë. 20 Ja̱ muꞌse siꞌanë tsie cajequëna, doce o̱metëca ju̱ꞌicopi Jesús jeteyoꞌjeja̱ꞌa tsioja̱ni yahuerepa i̱ juꞌi ca̱na pato, 21 I̱ juꞌi ca̱na patoni coꞌyaja̱ꞌcoaꞌë cuasaco. 22 Ja̱je yoꞌocona, Jesupi coꞌye po̱nëni i̱ote ñani capi:

“Coꞌya huajëjë̱ꞌë, tsihuaꞌo, jujuquë api, mëꞌë cuasasi doꞌire.”

Ca maca ja̱re i̱ti macapi coꞌyasico pacoꞌë.

23 Jesús pa̱i ëjaë huëꞌena ti̱ꞌaquë ñaquëna, musica yoꞌocohuaꞌi ne deꞌhuasicohuaꞌipi paëꞌë, ta̱ maca yoꞌocaija̱ꞌcohuaꞌipi. Paꞌijëna, pa̱ije ai cuijë oicohuaꞌije̱ paëꞌë, i̱ti maca. 24 Paꞌijëna, ñani capi:

“Etajë̱ꞌë. Tsihuaꞌo ju̱ꞌimaꞌco pacoꞌë, coa ca̱ico.”

Ja̱je caquëna, pa̱ipi coa cani cuasajë cueꞌcuejë sohuë. 25 Ja̱je cuasatoje̱ Jesupi pa̱ire hueꞌsena eto saopi. Eto saoni, cacani tsihuaꞌore jë̱tëpi tse̱aquëna, huajëcorepa huëcoꞌë. 26 Ja̱ yoꞌoseꞌere siꞌa hue̱ꞌña ja̱ro paꞌicohuaꞌi asahuë, yecohuaꞌipi se quëajëna.

Jesupi Cayaohuaꞌire Ñamaꞌcohuaꞌire Jujuseꞌe

27 Ja̱ropi Jesús etani sai maca caya ë̱mëohuaꞌi ñamaꞌcohuaꞌipi ¡David mamaquë yëquëre oijë̱ꞌë! ¡Teaye ai yoꞌoyë! cajë cuijë daëꞌë.

28 Huëꞌena Jesús cacasi maca ñamaꞌcohuaꞌipi i̱ quëꞌrona tsio datena, i̱pi se̱jiꞌi, i̱ohuaꞌire: “¿Mësaru yëꞌëpi necaiquë api ñeje paꞌye cuasaye?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱je cuasayë, Ëjaë.”

29 Cajëna, Jesupi i̱ohuaꞌi ñaco ca̱na patoquë capi:

“Mësaru cuasaseꞌeje̱ neseꞌe paꞌija̱quë.”

30 Ca maca ñacohuaꞌi po̱nëhuë. Po̱nësi maca Jesús ja̱ohuaꞌire cua̱ñepi, ñeje caquë:

“Deꞌhua yecohuaꞌire quëaye peoyerepa cuꞌijë̱ꞌë.”

31 Ja̱je casiquëtaꞌare coa sa etani quëahuë, siꞌa huë̱ꞌña paꞌicohuaꞌire, Jesús i̱ohuaꞌire jujuseꞌere.

Coca Camaꞌquëre Jujucaiye

32 Ñamaꞌcohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi eta maca, Jesús quëꞌrona dahuë, coca camaꞌquëre huati quëꞌire. 33 Dasi maca Jesupi huatire eto saouna, coca camaꞌquë paꞌisiquëpi coca ca huëopi. Ja̱je caquëna, pa̱ipi ñani ai cuasahuë.

34 Ja̱je cuasajë fariseo pa̱ipi cahuë:

“Iquë cato huatiohuaꞌi ëjaëpi deꞌoye sehuojëna, huatire eto saoji.”

Jesús Pa̱ire Oiye

35 Pa̱i ñape daripë̱a pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌña paꞌiyena Jesús cuꞌi yeꞌyaroja̱jiꞌi. Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere deꞌo cocare quëaquë. Cuiꞌne siꞌa ju̱ꞌi dahuë jujucai, cuiꞌne aꞌsi ju̱ꞌijë ai yoꞌocohuaꞌireje̱ jujucajiꞌi. 36 Yëi ñama i̱ohuaꞌire ñacaiquëre peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi pa̱i maña ai yoꞌojë cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌijë paꞌijëna, ñani ojiꞌi. 37 Ja̱je oi i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“Nuñerepa jaiye aꞌë, tëaye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare necohuaꞌipi aꞌri pa̱i paꞌiyë. 38 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëni se̱jëꞌë, i̱ti tse̱ aquëni, ja̱ëpi i̱ti tëacohuaꞌire jëjo daoja̱ꞌquëre.”

10

Jesús Doce Yeꞌyecohuaꞌire Soiye

(Mr 3.13-19; Lc 6.12-16)

1 Jesupi i̱ doce yeꞌyacohuaꞌire soini tutu i̱sipi, huatiohuaꞌire etoye cuiꞌne siꞌa ju̱ꞌi dahuë jujuye cuiꞌne ai yoꞌojë aꞌsi ju̱ꞌicohuaꞌire jujuyeje̱.

2 Ñeje hueꞌecohuaꞌi paëꞌë. I̱ doce jëjo saocohuaꞌi cato: Simón cuiꞌne ja̱re i̱pi Pedro hueꞌequë pajiꞌi. I̱ yoꞌjei Andrés pajiꞌi. Jacobo cuiꞌne i̱ yoꞌjei Juan paëꞌë, Zebedeo mamajë. 3 Felipe, Bartolomé, Tomás paëꞌë. Cuiꞌne Mateo paꞌi doꞌi curiquë tsiꞌsoquë paꞌisiquë pajiꞌi. 4 Yequë Simónje pajiꞌi, judío pa̱irepa deꞌoye paꞌiyere cuasajë yoꞌo tsëcapë aquë. Cuiꞌne Judas pajiꞌi, Jesure yehuoja̱ꞌquëje̱.

Jesús Jëjo Saoye, I̱ Yeꞌyacohuaꞌire

(Mr 6.7-13; Lc 9.1-6)

5 I̱ yeꞌyacohuaꞌire Jesús ñeje quëani jëjo saopi:

“Judío pa̱i peocohuaꞌi quëꞌro saimaꞌpë caquë cuiꞌne cacamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Samaria quëꞌroje̱. 6 Coa judío pa̱i quëꞌroseꞌe sani quëajë̱ꞌë, yëi ñama ne huesëseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌiseꞌere. 7 Tsoe ti̱ꞌapi, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtere paꞌiye, cajë quëajë̱ꞌë. 8 Ju̱ꞌicohuaꞌire jujucaijë̱ꞌë. Ju̱ꞌisicohuaꞌire ne huëojë̱ꞌë. Si̱ꞌsi dahuë ju̱ꞌicohuaꞌire aꞌsi peocohuaꞌire necaijë̱ꞌë. Huatire eto saojë̱ꞌë. Doꞌi peoye jujucaijë̱ꞌë, mësarute doꞌi peoye i̱siseꞌeje̱ cuiꞌne.

9 Curiquë samaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 10 Mësaru juꞌicoseꞌere juꞌijë saijë̱ꞌë. Teꞌe juꞌi ca̱ sajë̱ꞌë. Topëje̱ saye pa̱jëꞌë, zapatoje̱. So̱quë tupëje̱ siꞌaye peocohuaꞌi saijë̱ꞌë. Coꞌamaña nequë cato i̱ ne doꞌipi a̱iquë api.

11 Ja̱je paꞌina, mësarupi pa̱i daripëna pa̱nitaꞌa teꞌohuaꞌiseꞌe paꞌi hue̱ꞌñana ti̱ꞌasicohuaꞌi pani coꞌejë̱ꞌë, deꞌoye ca pa̱ini. Ti̱ꞌani i̱ huëꞌena pëajë̱ꞌë, quëa tëjini sai macaja̱ꞌa. 12 Huëꞌena cacacohuaꞌi pani pëpajë̱ꞌë, deꞌoye paꞌija̱jë cuasacaijë. 13 Ja̱je pëpajëna, ja̱ huëꞌe paꞌicohuaꞌipi yëjëna, i̱ohuaꞌina deꞌoye paꞌiye je̱ocani pëpani saijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱je pëpajëna, coecohuaꞌi paꞌito, ja̱ pëpaseꞌe jiojë̱ꞌë. 14 Cuiꞌne mësarute coꞌejë cuiꞌne asayeje̱ coecohuaꞌi paꞌito, ja̱ maca ja̱ huëꞌepi pa̱nitaꞌa ja̱ daripëpi etani neꞌña mësaru tsaꞌcuseꞌere hueꞌsena ti̱ꞌto to̱jëꞌë. 15 Nuñerepa cayë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌire sa̱iñe pasipi, pa̱i yoꞌoseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌasi maca. Ja̱ maca ja̱ohuaꞌire Sodoma cuiꞌne Gomorra daripë̱a yoꞌoseꞌe se̱ña maca coꞌayere papi yoꞌoye pasipi.

Ai Yoꞌoye

16 Ai yoꞌoyena mësarute yëꞌë jëjo saoyë, yëi ñamaje paꞌiohuaꞌini yai jopona. Ja̱je paꞌina, a̱ñaje paꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, ta̱ꞌñe asajë yoꞌocohuaꞌi. Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa yecohuaꞌire sa̱ñope nemaꞌcohuaꞌipi suꞌteje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 17 Deꞌhua ñajëꞌë, mësarute pa̱ipi coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë ëjaohuaꞌina i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne tëꞌcaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, pa̱i tsiꞌsisi huë̱ꞌñapi. 18 Cuiꞌne mësarute saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cua̱ñecohuaꞌi quëꞌrona cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌi quëꞌrona, yëꞌë doꞌire. Ja̱je yoꞌojëna, mësaru quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë yëꞌë paꞌiye ayere. Ja̱ohuaꞌi asajëna, cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌi asajëna, quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 19 Mësaruni ëjaohuaꞌina i̱sisicohuaꞌi paꞌito coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. ‘¿Me caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?’ cuasajë ca ja̱ꞌñere coꞌemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquëpi i̱sija̱ꞌquë api, coca caye ti̱ꞌasi maca. 20 Maijaꞌquë joyo i̱siyepi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ja̱je paꞌina.

21 Majaꞌyë jupëpi yoꞌje tsi̱re tse̱a je̱o cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, huani je̱ajaꞌcohuaꞌire. Cuiꞌne pëca jaꞌquëohuaꞌipi mamajëre tse̱a je̱o cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Mamajëpi pëca jaꞌquëohuaꞌire sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojë mamajëpi pëca jaꞌquëohuaꞌire huahuo je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 22 Siꞌa pa̱i mësarute coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë doꞌire. Ja̱je paꞌitoje̱ quëcoquë cuiꞌne nuñerepa paꞌi caraja̱isiquëpi ja̱ëpi huasosiquë paꞌija̱ꞌquë api. 23 Pa̱i daripëre paꞌijëna, tse̱añuꞌu cajë coꞌecohuaꞌi paꞌito catijë̱ꞌë, yequë daripëna. Ja̱je paꞌina, nuñerepa cayë. Pa̱i Mamaquë, ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru siꞌa Israel pa̱i dari quëa saomaꞌnë daija̱ꞌquë api.

24 Yeꞌyequë cato i̱te yeꞌyaquëje̱ paꞌirepa peoji. Necaiquëje̱ i̱ ëjaëje̱ paꞌirepa peoji. 25 Yeꞌyequëpi i̱te yeꞌyaquëje̱ paꞌi ti̱ꞌani i̱je paꞌi aꞌë cuasaye paꞌiji. Cuiꞌne coꞌamaña necaiquëpi i̱ ëjaëje̱ paꞌi ti̱ꞌani i̱je paꞌi aꞌë cuasaji. Ja̱je paꞌina, yëꞌëni yure i̱ti huëꞌe ëjaëni huati ëjaëpi cani ¿Me mësaruteje̱ caye pa̱ñeꞌni?

Neni Mai Caꞌraye Paꞌiquëꞌni

(Lc 12.2-7)

26 Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, pa̱ire. Siꞌaye ña ja̱ꞌñeseꞌe paꞌiji. Yahue sitona yoꞌoseꞌeje̱ ña ja̱ꞌñeseꞌe paꞌiji. Siꞌaye asa ja̱ꞌñeseꞌe paꞌiji. 27 Yëꞌë nea hue̱ꞌña caseꞌere mësarupi mia hue̱ꞌñana cajë̱ꞌë. Cuiꞌne yëꞌë yahueseꞌere, mësarupi ti̱ñarepa huë̱ꞌña ë̱mëje totopi nëcajë cuijë̱ꞌë. 28 Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ca̱pë huani je̱ocohuaꞌire joyo huani ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌire. Ai jerepa caꞌrajë̱ꞌë, ca̱pë nejoquë cuiꞌne joyoje̱ toa yejana nejoquëre pani.

29 Teꞌe curi tëꞌquire caya pi̱ꞌare i̱sicohuaꞌi aꞌë, mësaru. Ja̱je aꞌri doꞌicohuaꞌitaꞌare, jaꞌquëpi ë̱sequëna, teꞌije̱ to̱meñe pa̱cohuaꞌi aꞌë. 30 Ja̱je paꞌina, mësaru si̱opë nañaje cue̱cueseꞌe aꞌë, teꞌe measeꞌe siꞌaye cue̱cueseꞌepi paꞌiji. 31 Ja̱je paꞌina, caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Mësaru aꞌë, pi̱ꞌa jerepa doꞌicohuaꞌi.

Jesure Cacaiye Paꞌiji

(Lc 12.8-9)

32 Pa̱i ña hue̱ꞌñana Jesús acohuaꞌi aꞌë cacaisicohuaꞌire yëꞌëje̱ cuiꞌne yëꞌë jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquë ña hue̱ꞌñana yëꞌë pa̱i aꞌë, caquë quëasiꞌi. 33 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i ña hue̱ꞌñana yëꞌëre cacaimaꞌcohuaꞌire yëꞌëje̱ cuiꞌne jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquë ña hue̱ꞌñana cacaiye pa̱jaꞌquë aꞌë.

Jesús Doꞌire Pa̱ipi Hua Saiye

(Lc 12.51-53; 14.26-27)

34 Deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere necaisiquë iye yejana dajiꞌi, cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëre. Yëꞌë cato coa ai jerepa sa̱ñope yoꞌoyere dahuë. 35 Pa̱ipi pëca jaꞌquëre sa̱ñope yoꞌo ja̱ꞌñere dahuë. Mamacopi pëca jaꞌcore sa̱ñope yoꞌoyere, cuiꞌne mamaquë nëjopi huaore pë̱icore paja̱ꞌcoa. 36 Ja̱je yoꞌojë cajë teꞌe tsëcapëtaꞌa pa̱i ñape i̱ohuaꞌi pë̱icohuaꞌire paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

37 Pëca jaꞌquëni cuiꞌne pëca jaꞌconi yëꞌëre oiye jerepa oiquë pani doꞌi peoquë paꞌiji. Cuiꞌne mamaquëni pa̱nitaꞌa mamaconi yëꞌëre oiye jerepa oiquë pani doꞌi peoji, yëꞌëre. 38 Cuiꞌne i̱ paꞌiyere ai oi yëꞌëre peꞌtemaꞌquë pani doꞌi peoquë paꞌiji, yëꞌëre. 39 Jëasiꞌi caquë yoꞌoquëpi i̱ paꞌiyere coa nejo huesoja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë doꞌire yoꞌoquë i̱ paꞌiyere cuasaquë jëasiꞌi caquë yoꞌoquëpi i̱ paꞌiyere coa nejo huesoja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë doꞌire yoꞌoquë i̱ paꞌiye nejosiquëpi paꞌiye ti̱ꞌajaꞌquë aquëpi.

Yoꞌosi Doꞌire I̱si Coꞌamaña

(Mr 9.41)

40 Mësarute deꞌoye tsioquë pani yëꞌëni deꞌoye tsioji. Yëꞌëni deꞌoye tsioquë pani yëꞌëre jëjo daosiquëni deꞌoye tsioji. 41 Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñere quëacaiquëni deꞌoye yoꞌoquë pani ja̱re ja̱ohuaꞌire i̱si coꞌamaña ayere i̱ñe paꞌiji, nesi doꞌi. Deꞌo pa̱ini deꞌoye tsioquë pani ja̱re nuñerepa paꞌicohuaꞌire i̱si coꞌamaña ayere i̱ñe paꞌiji, nesi doꞌi. 42 Yëꞌëre tuiquë macani oco mañare o̱cuasicohuaꞌi pani deꞌo coꞌamaña i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

11

Juan Ti Doquë Jëjo Saocohuaꞌi Jesuna

(Lc 7.18-35)

1 Jesús i̱ doce yeꞌyacohuaꞌire i̱ohuaꞌi yoꞌo ja̱ꞌñe quëa tëjini sajiꞌi, yeꞌyaquë cuiꞌne quëasiꞌi caquë ja̱ yeja paꞌi daripë̱ana.

2 Juan co sitore ñuꞌiquëpi Cristo yoꞌoyere asani i̱ yeꞌyacohuaꞌire Jesús quëꞌrona jëjo saopi, se̱ni asaja̱ꞌcohuaꞌire. 3 Mëꞌë aꞌë, Cristo i̱ti daija̱ꞌquëre ca nëosiquë pa̱nitaꞌa yequëre uteye paꞌiquë cajë.

4 Jëjo saosicohuaꞌipi se̱jëna, Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Sani Juanre cajë̱ꞌë, mësaru ñaseꞌere cuiꞌne mësaru yure asaseꞌere. 5 Ñamaꞌcohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi ñañere, cuꞌimaꞌcohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi cuꞌiyere, si̱ꞌsi dahuë ju̱ꞌicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi to̱me sayere, asamaꞌcohuaꞌipi asayere, ju̱ꞌisicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi huajëcohuaꞌi huëoyere, cuiꞌne coꞌamaña peocohuaꞌina deꞌo coca quëayere quëajë̱ꞌë. 6 Yëꞌëre jëa coemaꞌcohuaꞌipi deꞌoye sihuajë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱re papi cuasacohuaꞌipi.

7 Ja̱ohuaꞌi saisi maca Jesús Juan paꞌiye ayere ca huëopi, pa̱ire. Ñeje capi: ¿I̱quere mësaru so̱quë peo hue̱ꞌña saisicohuaꞌi ñareꞌni, ca̱të jaꞌore tutupi juꞌaquëna, huahuëquëna, ñare? 8 ¿I̱queini ñareꞌni, ja̱je paꞌito? ¿Deꞌo ca̱ña su̱ñasiquëni ñare? Tsoe mësarupi ñacohuaꞌi aꞌë, pa̱i ëjaohuaꞌi huëꞌe paꞌicohuaꞌi cato deꞌo ca̱ña juꞌicohuaꞌi paꞌiye. 9 Ja̱je paꞌina, tëjiyerepa cayë. ¿I̱queini ñareꞌni, sani? ¿Maijaꞌquëre quëacaiquë? Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ëpi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi aquë ja̱ëje paꞌiohuaꞌi peoa̱huëꞌë, iquë Juan cato jerepa paꞌi api. 10 Jaë, Juan ayere toyaseꞌe caji, ñeje:

Yëꞌëpi jëjo saoyë, yëꞌëre quëacaiquëre mëꞌë ña hue̱ꞌñana,

Mëꞌëre maꞌa ne deꞌhuacaija̱ꞌquëre.

11 Nuñerepa cayë, mësarute. Siꞌa pa̱i tsoe paꞌisicohuaꞌipi cuiꞌne yure paꞌicohuaꞌije̱ Juan oco doquëre tëto saisicohuaꞌi peoyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maꞌtëmo cua̱ñe te̱ꞌtere aꞌriquë paꞌiquëpi Juanre tëto saisiquë paꞌiji.

12 Juan oco doquë daisi maca acohuaꞌipi yureje̱ tutu yoꞌoyë, maꞌtëmo cua̱ñe te̱ꞌtena ti̱ꞌañuꞌu cajë. Ja̱je yoꞌojë tutu quëꞌiohuaꞌiseꞌe deꞌhue ti̱ꞌañë. 13 Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cuiꞌne Moisés cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cahuë, maꞌtëmo ayere, Juan dai macaja̱ꞌa. 14 Juan cato Elíaspi ja̱ëni Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi caꞌa̱huëꞌë, ‘daija̱ꞌquë api’. Ja̱je paꞌina, mësarupi i̱ api cuasajë̱ꞌë. 15 Ca̱joro hueꞌecohuaꞌipi asajë̱ꞌë, iye.

16 ¿I̱quena co̱ni quëa i̱ñoraꞌye iyeꞌnë pa̱i paꞌiye? Cani capi: Tsi̱pi coꞌamaña huero hue̱ꞌñana jaꞌrusicohuaꞌipi dujë cajeohuaꞌire. 17 ‘Ñeje cuiyeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Pi̱ꞌcohuë̱api juitoje̱ pairamaꞌpë paëꞌë, mësarupi. Oi ëaye jë̱jëtoje̱ mësarupi oimaꞌpë paëꞌë.’ 18 Juan cato dajiꞌi, jaiye a̱o a̱imaꞌquëpi cuiꞌne oꞌsa co̱no u̱cumaꞌquëpi. Ja̱je paꞌini mësarupi cayë, huati quëꞌi api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë ta̱ꞌñe yoꞌoye cato i̱ñoji, i̱ti yoꞌoyepi. 19 Ja̱ jeteyoꞌje dajiꞌi, Pa̱i Mamaquë a̱o a̱iquëpi cuiꞌne oꞌsa co̱no u̱cuquëpi. Ja̱je paꞌini cayë, jai a̱upi, cuiꞌne jai co̱noupi, coꞌaye yoꞌocohuaꞌi cajeipi cuiꞌne curiquë tsiꞌsohuaꞌi cajeipi. Ja̱je cajëtaꞌare Maijaꞌquë ta̱ꞌñe yoꞌoye cato i̱ñoji, i̱ti yoꞌoyepi.”

Sehuomaꞌcohuaꞌi

(Lc 10.13-15)

20 Ja̱ maca Jesús pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere ne i̱ñosi darire tutu yëhuopi, i̱ohuaꞌi paꞌiye po̱nëmaꞌpë paꞌisi doꞌire caquë.

21 Yëhuoquë capi:

“¡Teayerepa Corazín daripë! ¡Betsaida daripë! Mësarute ne i̱ñoseꞌeje̱ paꞌye Tiro cuiꞌne Sidón darina ne i̱ñoñe paꞌito tsoe asani po̱nëraꞌhuë, ja̱ꞌrë paꞌiseꞌe je̱oni. Cuiꞌne oijë su̱ña ca̱ñani hua̱tapi coꞌye joꞌjëni oijë i̱ñoraꞌhuë, i̱ohuaꞌi oiye. 22 Ja̱je paꞌina, mësarute cayë. Pa̱i yoꞌoseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌasi maca ai coꞌayerepa mësarute sa̱iñe paꞌiji, Tiro cuiꞌne Sidón daripë̱a sa̱iñe se̱ña maca paꞌyepi. 23 Capernaum daripë ¿Mëꞌë maꞌtëmore pana sa cua̱ñojaꞌcoaꞌë, cuasaco? Coa ai jerepa mëꞌë cato meñe caje huesëja̱ꞌcoaꞌë, ju̱ꞌisicohuaꞌi quëꞌrona. Sodoma yejañana, mësarute i̱ñoñeje paꞌye i̱ñoñe paꞌito i̱ohuaꞌi yoꞌoye je̱oni po̱nëraꞌhuë, cuiꞌne ja̱ pa̱i daripë ja̱ yëꞌtaꞌa yureje̱ patiraꞌo. 24 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌasi maca mësarupi ai jerepa coꞌayerepa sa̱i cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, Sodoma yejaña quëꞌro paꞌicohuaꞌire yoꞌoseꞌe jerepa paꞌyepi.”

Jesuna Sani Pëa Huajëye

(Lc 10.21-22)

25 Ja̱ muꞌseña Jesús capi:

“Sihuayë, jaꞌquë mëꞌëre maꞌtëmo cuiꞌne yeja ëjaëre. Mëꞌëpi i̱ñohuë, teaye paꞌiohuaꞌini, ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌire cuiꞌne ta̱ꞌñe asacohuaꞌire yahuesi coꞌamañare. 26 Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Jaꞌquë mëꞌëpi yë ja̱je yoꞌohuë.

27 Yëꞌë jaꞌquëpi yëꞌëna siꞌa coꞌamaña i̱sipi. Pëca jaꞌquëseꞌe mamaquëre ñaji. Cuiꞌne mamaquëseꞌe pëca jaꞌquëre ñaji. Cuiꞌne mamaquë i̱ñoñe yëcohuaꞌiseꞌe asaye paꞌiji, i̱te. 28 Daijë̱ꞌë, yëꞌëna. Siꞌaohuaꞌi coꞌamaña nejë, cuiꞌne hueꞌejë jëꞌjosicohuaꞌi yëꞌëpi pëa huajëye i̱sisiꞌi, mësarute. 29 Yëꞌë paꞌiyere ñani cuiꞌne yoꞌoñuꞌu cuasajë̱ꞌë caquë yëꞌë yoꞌoye i̱siyë. Yeꞌyejë̱ꞌë, yëꞌëni. Yëꞌë cato esa yoꞌo jujamaꞌquë aꞌë cuiꞌne jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquë aꞌë. Ja̱je yoꞌonitaꞌa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, joyo pëa huajë hue̱ꞌña. 30 Yëꞌë quërë saihuëre mësarute i̱siyë, a̱ꞌjiñe sayere cuiꞌne pe̱añe hueꞌeyere.”

12

Jesure Yeꞌyecohuaꞌipi Huajë Muꞌse Yoꞌoye

(Mr 2.23-28; Lc 6.1-5)

1 Jesús ta̱ sitoja̱ꞌa sajiꞌi. Ja̱je saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌi a̱o ëaye nëina, trigo sa̱ꞌñare tëa huëohuë. Tëani i̱ti ca̱re a̱ëꞌë. 2 Ja̱je yoꞌojëna, fariseohuaꞌipi ñani cahuë, Jesure:

“Ñajëꞌë, mëꞌë yeꞌyacohuaꞌi coꞌamaña neñere. Coꞌamaña nemaꞌa muꞌse aꞌë.”

3 Ja̱je cajëna, i̱pi ja̱ohuaꞌire capi:

“¿Ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni, mësaru, David yoꞌoseꞌe i̱ cajeohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni a̱o ëa ju̱ꞌi maca? 4 A̲o ëa ju̱ꞌijë Maijaꞌquë huëꞌe necaicohuaꞌiseꞌe a̱iñere Maijaꞌquë huëꞌena cacani David cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌi a̱ëꞌë, i̱te cuiꞌne yecohuaꞌire ë̱seseꞌere, Maijaꞌquëna i̱siseꞌere. 5 Moisés cua̱ñeseꞌepi toyaseꞌe caji: ‘Maijaꞌquë huëꞌe necaicohuaꞌi cato huajë muꞌseje̱ neñe payë.’ Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌire sa̱ñope caye peoji. 6 Ja̱je paꞌina, cayë mësarute ‘i̱ñore paꞌiji, Maijaꞌquë huëꞌe se̱ña maca paꞌire papi.’ 7 Iye toyaseꞌe caye asamaꞌpë paëꞌë, mësaru. Ja̱pi caji: ‘Mësarupi pa̱ire teaye ñajë oicohuaꞌi paꞌiyere yëꞌë cato yëyë. Coeye nëicohuaꞌire huaijë i̱siye cato.’ Pa̱ire oiyere asacohuaꞌi pani pa̱ire doꞌi peocohuaꞌini coꞌacohuaꞌi aꞌë caye pa̱raꞌhuë, mësaru. 8 Ja̱je paꞌina, Pa̱i Mamaquë cato huajë muꞌse Ëjaëpi.”

Jë̱të Cue̱nesicore Paquëre Jujuye

(Mr 3.1-6; Lc 6.6-11)

9 Ja̱ maca Jesús ja̱ropi sani pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacapi. 10 Ja̱rote teꞌi jë̱të cue̱nesicore hueꞌequëpi pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, ñani Jesupi tayo caëna, i̱te sa̱ñope cayeque paꞌiji cuasajë se̱iꞌë:

“¿Ju̱ꞌiquëre jujuye deꞌoquë huajë muꞌse paꞌitoje̱?”

11 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“¿Nepi mësaru acohuaꞌi yëi ñamapi cojena duquëna sani dutamaꞌcohuaꞌi aꞌni, huajë muꞌse paꞌitoje̱? 12 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi doꞌiji, yëi ñamare jerepa. Ja̱je huajë muꞌse paꞌitoje̱ deꞌoye yoꞌoye paꞌito yoꞌoye paꞌiji.”

13 Cani ja̱ maca i̱te capi:

“Jë̱tëre mëajëꞌë.”

Ja̱je caquëna, i̱pi se mëaquëna, yequë te̱ꞌte jë̱tëje̱ paꞌio huajëco po̱nëo. 14 Ja̱ maca fariseohuaꞌipi etani Jesure huani je̱o ja̱ꞌñere ca huëohuë, ¿me neni huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌni? cajë.

Jesús Ayere, Tsoe Quëaseꞌe

15 Jesús ja̱re asani ja̱ropi yequë hue̱ꞌñana sajiꞌi. Saina, jai pa̱i i̱te tuëꞌë. Jesupi coa siꞌa ju̱ꞌi dahuë ju̱ꞌicohuaꞌire jujupi. 16 Jujuquë cuiꞌne ë̱sepi, yecohuaꞌire se quëayeje̱. 17 Iye cato yoꞌoreña, Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías toyaquë caquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌa ja̱ꞌñere, ñeje:

18 Iquë api, yëꞌë joꞌyaë yëꞌë sahuani tse̱asiquë,

I̱te oiyë, cuiꞌne i̱ni sihuaquë paꞌiyë.

I̱na, yëꞌë joyo je̱ocaija̱ꞌquë aꞌë.

Cuiꞌne i̱pi siꞌa pa̱ire yëꞌë nuñerepa paꞌi yoꞌoyere quëacaija̱ꞌquë api.

19 Pa̱ini coꞌa cocare camaꞌë pasipi, cuimaꞌë pasipi.

Cuiꞌne i̱ cayeje̱ asacaiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuꞌi hue̱ꞌñana.

20 Ca̱tëpë caꞌhuere quëꞌioreje̱ ne jëyomaꞌë pasipi.

Cuiꞌne picoseꞌe mëicoreje̱ yayomaꞌë pasipi.

I̱ nuñerepa cua̱ñeñe ne macaja̱ꞌa ja̱je yoꞌoja̱ꞌquë api.

21 Siꞌa pa̱i maña i̱ni necaija̱ꞌquë api cajë utejë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Jesupi Huati Tutupi Yoꞌoji, Coa Caye

(Mr 3.20-30; Lc 11.14-23; 12.10)

22 Jesús quëꞌrona sahuë, ñamaꞌquëre cuiꞌne coca camaꞌquëre huatire hueꞌequëre. Sarena, Jesupi jujupi. Jujuna, ñaquë cuiꞌne coca caquë po̱nëpi. 23 Ja̱re siꞌa pa̱i ña quëquëni cahuë:

“¿Iquë David mamaquëre papi?”

24 Ja̱je cajëna, fariseohuaꞌipi asani cahuë:

“Iquë cato huatiohuaꞌire eto saoji, i̱ohuaꞌi ëjaë Beelzebú tuture hueꞌequëpi.”

25 Jesupi i̱ohuaꞌi cuasaye asani capi, ja̱ohuaꞌire:

“Teꞌe yeja ëjaëpi jopore paja̱ꞌa huani i̱ti pa̱ijaꞌa sa̱ꞌñe uihuajë yoꞌocohuaꞌi pani peo hue̱ꞌñarepa caraja̱iñe paꞌiji. Pa̱i daripëpi, panitaꞌa teꞌe tsëcapëpi sa̱ꞌñe pë̱icohuaꞌi pani quëcoye peoji, yecohuaꞌire. 26 Ja̱je cuiꞌne huati ëjaëje̱ i̱jaꞌa coꞌye eto saoquë pani ¿Me cuiꞌne i̱ tutu paquëꞌni, i̱jaꞌa sa̱ñope yoꞌoquë pani? 27 Mësarupi yëꞌëre cayë, Beelzebú tutupi huatiohuaꞌire eto saoji. Ja̱je paꞌito ¿nepi tutupi i̱siyeꞌni, mësarute tuicohuaꞌire eto sao tutu? Ja̱ohuaꞌini se̱ni asato mësarupi coa tayo huesëhuë, caja̱ꞌcohuaꞌi paꞌini. 28 Yëꞌë cato huatiohuaꞌire eto saoyë, Maijaꞌquë joyo tutupi. Yëꞌë yoꞌoye cato quëaji, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtepi mësaruna ti̱taseꞌere.

29 ¿Tutu quëꞌi huëꞌe paꞌito cacani i̱ coꞌamaña sioye peoji, duꞌru i̱ni tse̱amaꞌcohuaꞌi pani? Ja̱je paꞌina, i̱ni tse̱anitaꞌa deꞌhue cacani i̱ coꞌamaña i̱ñe paꞌiji.

30 Yëꞌë yoꞌoyere co̱ yoꞌomaꞌquë cato yëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquë api. Cuiꞌne yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni tëamaꞌquë cato coa ne ñaꞌñe saoquë api.

31 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Siꞌaye coꞌaye pa̱ire yoꞌoseꞌe paꞌitoje̱ sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji, siꞌaye coꞌaye caseꞌe paꞌitoje̱. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë joyore coꞌaye casicohuaꞌi paꞌitotaꞌa ti sa̱i deꞌhuacaiye peoji. 32 Cuiꞌne yëꞌë Pa̱i Mamaquëni coꞌaye casicohuaꞌireje̱ sa̱i deꞌhuaye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë joyore sa̱ñope casicohuaꞌire sa̱i deꞌhuacaiye peoji.

So̱quë Yë Ñañe Paꞌiji, I̱o Quë̱iñena

(Lc 6.43-45)

33 Deꞌo so̱quë yëpi deꞌo ca̱re quë̱iñe paꞌiji. Coꞌa so̱quë yëpi ja̱re coꞌa ca̱re quë̱iñe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, i̱o quë̱iñena ñañe paꞌiji, so̱quë yë. 34 ¡A̲ña tsëcapë acohuaꞌi! ¿Me deꞌoye ca ti̱ꞌañeꞌni, mësaru, ja̱re mësarupi coꞌacohuaꞌi paꞌini? Ja̱je paꞌina, yëꞌopo cato joyo paꞌiyere caye paꞌiji. 35 Deꞌo pa̱i cato deꞌo cocare caji, ja̱re i̱ joyo paꞌiyepi. Cuiꞌne coꞌa pa̱ipi caji coꞌayere, ja̱re i̱ joyo coꞌaye paꞌiyeje̱ paꞌye. 36 Ja̱je paꞌina, yëꞌë cayë. Ja̱ohuaꞌire pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌasi maca siꞌaohuaꞌi i̱ñoñe paꞌiji, siꞌaye i̱ohuaꞌi cuasamaꞌpë caseꞌere. 37 Ja̱je paꞌina, mëꞌë caseꞌeje̱ paꞌye ña deꞌhua cua̱ñoñe paꞌiji, doꞌi peoquë pa̱nitaꞌa doꞌi quëꞌi.”

Coꞌacohuaꞌipi Se̱ñe, Pa̱i Yoꞌo Ti̱ꞌa Maꞌñere

(Mr 8.12; Lc 11.29-32)

38 Ja̱ maca Jesure fariseohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi co̱ni cahuë:

“Yeꞌyaquë, yëquë ñañe yëyë, mëꞌëpi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoquëna.”

39 Cajëna, Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Coꞌa pa̱ipi nuñerepa cuasamaꞌcohuaꞌipi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoquëna, ñañuꞌu cajë, se̱ñë. Ja̱je se̱jëtaꞌare Maijaꞌquëre quëacaiquë Jonás i̱ñoquë paꞌiseꞌeje̱ paꞌye jerepa i̱ñoñe peosipi. 40 Coa Jonás jai huaꞌi ë̱tapë paꞌiseꞌeje̱ paꞌyeseꞌe i̱ñoñe paꞌiji. Ja̱ë je̱ꞌquë toaso̱ muꞌseña cuiꞌne toaso̱ ñami paꞌa̱jiꞌi. Ja̱je paꞌye Pa̱i Mamaquëje̱ toaso̱ muꞌseña cuiꞌne toaso̱ ñami paꞌija̱ꞌquë api, yeja sa̱ꞌnahuëre. 41 Tsoe hue̱ꞌña Nínive daripë paꞌisicohuaꞌipi huëni pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌaëna, iyeꞌnë paꞌicohuaꞌire nejojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Nínive acohuaꞌi cato deꞌhue asani ja̱ꞌrë paꞌiseꞌe je̱oni po̱nëahuëꞌë, Jonás Maijaꞌquë coca quëaquëna, asani. Yure i̱ñore paꞌiji, Jonás se̱ña maca paꞌipi. 42 Cuiꞌne huëꞌehuë te̱ꞌte pa̱i ëjaoje̱ huëija̱ꞌcoa, nejo muꞌse ti̱ꞌasi maca. Huëni iyeꞌnë paꞌicohuaꞌi yoꞌoseꞌe ñani cuiꞌne nejoñe paꞌiji, caja̱ꞌcoa. Ja̱o cato soꞌo yejapi Salomón ta̱ꞌñe yoꞌoyere asasiꞌi caco daisico sëte. Yure i̱ñore paꞌiji, Salomón jerepa paꞌipi.

Coꞌa Joyo Coꞌiye

(Lc 11.24-26)

43 Huatipi pa̱ire paꞌisiquëpi etani saisiquë pani cuꞌiji, cue̱nesi yejañare pëa huajë hue̱ꞌñare coꞌequë ti̱ꞌamaꞌë coꞌe jujani cuasaji: 44 ‘Coꞌisiꞌi, cuiꞌnaona, yëꞌë huëꞌena yëꞌë etani daisicona.’ Ja̱je cani coꞌiquë ñaquëna, pa̱i peo huëꞌepi coa yuasicopi cuiꞌne deꞌoye ne deꞌhuasicopi paꞌiji. 45 Paꞌina, ñani ja̱ maca sani siete huatiohuaꞌire i̱ jerepa coꞌacohuaꞌini quërëja̱ni, dani i̱na cacani pëayë. Pëarena, ja̱ maca ja̱ꞌnë paꞌiseꞌe se̱ña maca coꞌaquë paꞌija̱ꞌquë api. Ja̱je cuiꞌne iye coꞌa pa̱ire yoꞌoye paꞌija̱ꞌcoa.”

Jesús Pëca Jaꞌco Cuiꞌne I̱ Yoꞌje Tsi̱

(Mr 3.31-35; Lc 8.19-21)

46 Jesús ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱ini caquëna, ti̱tahuë, pëca jaꞌco cuiꞌne i̱ yoꞌje tsi̱ co̱ni. Dani hueꞌsena pëahuë, i̱ni cajë daisicohuaꞌipi. 47 Ja̱je paꞌijëna, yecohuaꞌipi Jesure quëahuë:

“Më jaꞌco cuiꞌne më yoꞌje tsi̱ hueꞌsere paꞌiyë, mëꞌëni cajë dani.”

48 Caquëna, i̱ti quëaquëre capi, Jesús:

“¿Ne aꞌni, yëꞌë jaꞌco cuiꞌne ne aꞌni, yëꞌë yoꞌje tsi̱?”

49 Cani i̱ yeꞌyacohuaꞌire i̱ñoquë quëapi:

“Icohuaꞌi aꞌë, yëꞌë jaꞌco cuiꞌne yëꞌë yoꞌje tsi̱. 50 Pa̱ipi yëꞌë jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquë yëyere yoꞌocohuaꞌipi ja̱ohuaꞌi aꞌë, yëꞌë yoꞌjei pa̱nitaꞌa yoꞌjeo cuiꞌne jaꞌco.”

13

Ta̱quëpi Paꞌiye

(Mr 4.1-9; Lc 8.4-8)

1 Ja̱ muꞌse Jesús huëꞌepi etani sani jaira të̱ꞌtë macana jaꞌrupi. 2 Ja̱rote paꞌina, jai pa̱i i̱ quëꞌrona daijëna, ñani jai yohuëna aya mëni jaꞌrupi. Siꞌa pa̱i mejahuëna pëa sahuë. 3 Ja̱ maca jaiye yeꞌyapi i̱ohuaꞌi ñañe ayena co̱ni quëaquë capi:

“Ta̱quëpi ta̱siꞌi caquë sajiꞌi. 4 Sai ta̱quëna, yequë ca̱pi to̱mepi, maꞌana. Ja̱ to̱meseꞌere pi̱ꞌapi dani peo hue̱ꞌña o̱cue saohuë. 5 Yequë ca̱pi to̱mepi, quë̱na pë̱a quëꞌrona, jaiye yeja peo hue̱ꞌñana. Ja̱ ca̱pi esa sacapi, yaꞌopi hua̱iñe peoquëna. 6 Ja̱je mëasicotaꞌa ë̱sëpi ëo hue̱api, jaiye tsita meseꞌe peoye sëte ju̱jiꞌi. 7 Yequë ca̱pi to̱mepi, miu quëꞌrona. To̱meina, miupi mëani ne hue̱api. 8 Ja̱je to̱mequëtaꞌare yequë ca̱pi to̱mepi, deꞌo yejana. To̱meni mëani jaiye quë̱quëna, tëahuë. Yequë ñëapi quë̱jiꞌi, cien ca̱. Yequë ñëapi quë̱jiꞌi, sesenta ca̱. Cuiꞌne yequë ñëapi quë̱jiꞌi, treinta ca̱. 9 Mësarupi ca̱joro quëꞌiohuaꞌi pani ¡asajë̱ꞌë!”

Me Ne Ja̱ꞌñere Pa̱i Ñañena Co̱ni Quëaëꞌni

(Mr 4.10-12; Lc 8.9-10)

10 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesús quëꞌrona tsio dani se̱iꞌë, I̱te:

“¿Me ne ja̱ꞌñere pa̱ire i̱ohuaꞌi ñañena co̱ni ja̱je quëaquëꞌni?”

11 Se̱jëna, i̱pi sehuopi:

“Mësarute Maijaꞌquëpi ta̱ꞌñe asaye i̱sipi, yahueseꞌere maꞌtëmo te̱ꞌte ayere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi cato asa ti̱ꞌañe pa̱ñë. 12 Ja̱je paꞌina, paquëna, ai jerepa yeque se i̱siye paꞌiji, i̱sina, jaiye paja̱ꞌquëre. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare peoquëni ai jerepa jero saꞌana se sio huesoye paꞌiji, aꞌri maña i̱ payeque. 13 Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi ñañe ayena co̱ni caquëna, ñajëtaꞌa ña maꞌñeje paꞌiohuaꞌi ña huesëyë. Cuiꞌne asajëtaꞌa ti asamaꞌcohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi asa huesëyë. 14 Ja̱je yoꞌo ja̱ꞌñere Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías capi:

Mësaru cato asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je asajëtaꞌa asa ti̱ꞌamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Ñañe cato ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je ñajëtaꞌa ña ti̱ꞌamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

15 Pa̱i joyopi jëacorepa ne huesësi doꞌire,

Coꞌayerepa asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Cuiꞌne i̱ohuaꞌi ñaco ca̱je si̱oseꞌere hueꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë ñaco ca̱pi.

Ñamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi.

Cuiꞌne asamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Cuiꞌne joyopi asa ti̱ꞌamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Cuiꞌne yëꞌëna juju cua̱ñoñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato sihuajë̱ꞌë, ñaco ca̱pi ñajë cuiꞌne ca̱joropi asa doꞌire. 17 Nuñerepa cayë, mësarute. Jai pa̱i Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cuiꞌne deꞌo pa̱i ñañe yëhuë, mësaru yure ñañere. Ja̱je yëjëtaꞌa ñamaꞌpë paëꞌë. Asaye yëhuë, mësaru asayere. Ja̱je yëjëtaꞌa asamaꞌpë paëꞌë.

Ta̱quëre Quëaseꞌe Ayere

(Mr 4.13-20; Lc 8.11-15)

18 Asajë̱ꞌë. Ja̱je paꞌito ta̱quëre quëaseꞌe ayere. 19 Maꞌana i̱ti ca̱ to̱meseꞌe cato quëaji, maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte ayere asacohuaꞌitaꞌa asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌini cuiꞌne huatipi i̱ohuaꞌi deꞌo coca asaseꞌere peo hue̱ꞌña sioyere. 20 Quë̱na pë̱a quëꞌrona to̱mesi ca̱ cato quëaji, duꞌru macare paseꞌe sihuajë asani sehuocohuaꞌini. 21 Jeteyoꞌje jaiye tsita peoye sëte quëcomaꞌpë neñañepi cuiꞌne yecohuaꞌipi jo̱sa yoꞌojëna, ai yoꞌoyepi paꞌina, yoꞌo jujani je̱ocohuaꞌini. 22 Miu quëꞌrona ta̱si ca̱ cato quëaji, Maijaꞌquë coca asajëtaꞌa iye yeja coꞌamañare ai cuasajë jaiye coꞌamaña ëayena coso cua̱ñoñere. Siꞌaye iye Maijaꞌquë cocare pëꞌpë huesoye aꞌë. Ja̱je yoꞌoquëna, pa̱ipi quë̱iñeje paꞌye deꞌoye yoꞌo ti̱ꞌañe peoye aꞌë. 23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌo yejana ta̱si ca̱ cato quëaji, Maijaꞌquë coca asani je̱omaꞌpë tuicohuaꞌini, deꞌoyerepa quë̱icohuaꞌini. Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi cien ca̱, yecohuaꞌipi sesenta ca̱ cuiꞌne yecohuaꞌipi treinta ca̱ quë̱icohuaꞌi paꞌiyë.”

Coꞌa Taya Ayere Quëaye

24 Ja̱ꞌnë quëaseꞌeje̱ paꞌye neni i̱ñoquë Jesús quëapi, ñeje:

“Trigo ca̱re pare ta̱quëpi yejana ta̱seꞌeje̱ paꞌye aꞌë, maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte aye. 25 Ta̱siquëtaꞌare i̱te sa̱ñope yoꞌoquëpi siꞌaohuaꞌi ca̱isi maca dani coꞌa ca̱re ta̱ni sajiꞌi. 26 Saquëna, trigopi ai deꞌoni i̱ti tsa̱ꞌña ne maca teꞌe coꞌa tayaje̱ etapi. 27 Ja̱ maca joꞌyaohuaꞌipi i̱ti tse̱ aquëre sani cahuë: ‘Ëjaë, mëꞌë tsio deꞌo ca̱seꞌe ta̱sicohuaꞌitaꞌa ¿jero ayepi iye coꞌa taya co̱ni mëaëꞌni?’ 28 Cajëna, i̱ti tse̱ aquëpi capi, ja̱ohuaꞌire: ‘Yequë coꞌaquëpi yoꞌopi yëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquëpi.’ Caquëna, i̱ joꞌyapi cahuë, i̱te: ‘¿Yëquëpi ja̱ coꞌa taya duꞌte je̱ocaiye yëmaꞌquë?’ 29 Cajëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire: ‘Pa̱ni, coꞌa tayare dutajë trigoje̱ duta je̱omaꞌcohuaꞌipi yoꞌoyeꞌni. 30 I̱oseꞌe mëajaco tëa muꞌse ti̱ꞌaëna, nejo ja̱ꞌñepi, ja̱ macataꞌa coꞌamaña necohuaꞌire jëjo saosiꞌi, coꞌa tayare ti pë̱a hue̱ni toana ëo je̱ojaꞌcohuaꞌire, ja̱ jeteyoꞌje trigo ca̱re paseꞌe yëꞌë deꞌhua hue̱ꞌñana deꞌhuacaija̱jë.’ ”

Mostaza Ca̱ Ayere Yeꞌyaye

(Mr 4.30-32; Lc 13.18-19)

31 Quëaye neni Jesús quëapi, ñeje:

“Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato mostaza ca̱re yejana pa̱ipi ta̱seꞌeje̱ paꞌye aꞌë. 32 Mostaza cato nuñerepa aꞌri ca̱ꞌë. Ja̱je paꞌisicotaꞌa ai deꞌoco jai so̱quë yë deꞌona pi̱ꞌapi i̱ona daijë capë̱ana tsianoa necohuaꞌi aꞌë.”

Pan Ne Pore Ayere Yeꞌyaseꞌe

(Lc 13.20-21)

33 Yeque cuiꞌne quëaye neni quëapi, ñeje:

“Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato pan ne poreje̱ paꞌye aꞌë. Ja̱je paꞌyere nomiopi tres jai ji̱ꞌso harina neona, siꞌa së̱pë oꞌsaco jujucoa.”

34 Jesús siꞌaye pa̱ire quëapi, i̱ohuaꞌi ñañe ayepi caquë. Coꞌarepa ña maꞌñepi caquë quëamaꞌë pajiꞌi. 35 Iye cato yoꞌoseꞌe paꞌiji, Maijaꞌquëre quëacaiquë toyaquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌajaquë caquë i̱ toyaquë paꞌiseꞌepi caji:

“Caja̱ꞌquë aꞌë, i̱ohuaꞌi ñañe ayepi co̱ni.”

Caja̱ꞌquë aꞌë, yahuesi coꞌamaña paꞌiseꞌere yeja deꞌhuanë ayere.

Coꞌa Taya Ayere Yeꞌyaye

36 Ja̱ maca Jesús pa̱ire ca tëjini huëꞌena cacapi. Cacaëna, ja̱rona i̱te yeꞌyecohuaꞌi tsioja̱ni cahuë:

“Quëajë̱ꞌë, coꞌa tayapi tsiona mëaseꞌe ayere.”

37 Cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Deꞌo ca̱ ta̱quë cato Pa̱i Mamaquë api. 38 Cuiꞌne tsio cato siꞌa yejaꞌë. Deꞌo ca̱ cato Maijaꞌquë te̱ꞌte acohuaꞌini quëaji, cuiꞌne taya cato quëaji, huati te̱ꞌte acohuaꞌini. 39 Sa̱ñope yoꞌoquëpi coꞌa taya ta̱caisiquë cato huati ëjaëpi. Tëaye cato quëaji, yeja caraja̱i ja̱ꞌñere, cuiꞌne i̱ti ca̱ tëacohuaꞌi cato hui̱ñaohuaꞌi aꞌë. 40 Coꞌa taya tsiꞌsoni toana ëo je̱oñeje paꞌye cuiꞌne yeja caraja̱i maca yoꞌoye paꞌija̱ꞌcoa. 41 Pa̱i Mamaquëpi jëjo daoja̱ꞌquë api, hui̱ñaohuaꞌire i̱ cua̱ñe te̱ꞌtere paꞌijë tayo yoꞌoye yecohuaꞌire necohuaꞌire, cuiꞌne coꞌacohuaꞌire tsiꞌsoja̱ꞌcohuaꞌire. 42 Tsiꞌsoni toana ëo je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ropi yuretaꞌa oijë cuiꞌne cu̱ji qui̱ꞌcoja̱ꞌhuaꞌi aꞌë. 43 Ja̱ maca Maijaꞌquë yëye yoꞌocohuaꞌipi ë̱së miañeje miajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi pëca jaꞌquë te̱ꞌtere paꞌijë. Ja̱je paꞌina, mësarupi ca̱jonoa hueꞌecohuaꞌi pani ¡asajë̱ꞌë!

Curi Mahuë Ayere Yeꞌyaye

44 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato curi mahuë yejana quë̱ni yahue o̱aseꞌeje̱ paꞌio. Ja̱je paꞌioni teꞌi pa̱ipi curi mahuëre ti̱ꞌani cuiꞌnaoni i̱ti macana se yahue o̱ani ai sihuaquë sani siꞌaye i̱ paye i̱si saoni curi quëꞌi yejare hueroseꞌeje̱ paꞌye aꞌë.

Jai Doꞌi Quë̱nare Pare Yeꞌyaye

45 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato coꞌamaña i̱siquëpi jai doꞌi quë̱nare pare perla hueꞌyosi quë̱na përe, coꞌequë cuꞌiyeje̱ paꞌye aꞌë. 46 Ja̱je coꞌequë jai doꞌire ti̱ꞌani siꞌaye i̱ paseꞌe i̱si je̱ani, jai doꞌi quë̱nare pare hueroyeje̱ paꞌye aꞌë.

Huaꞌi Yoꞌeco Ayere Yeꞌyaye

47 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato huaꞌi yoꞌeconi jai tsiayana je̱o dëoni coa siꞌa huaꞌire neñeje paꞌye aꞌë. 48 Huaꞌi yoꞌeco ti̱mësi maca huaꞌi yoꞌecohuaꞌipi mejahuëna naë mani ja̱ropi ñuꞌijë sahuajë deꞌo huaꞌiseꞌere doꞌrohuëna ayajë coꞌacohuaꞌiseꞌere je̱ococohuaꞌi aꞌë. 49 Ja̱je yeja caraja̱isi maca hui̱ñaohuaꞌipi etani coꞌacohuaꞌire cuiꞌne deꞌo huaꞌire sahuajë huahueja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 50 Ja̱ maca coꞌacohuaꞌire cato toa cojena je̱o dëorena, ja̱ropi cu̱ji qui̱ꞌcojë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Yeꞌyacohuaꞌipi Asaye

51 Ja̱ maca Jesús se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Asaye mësaru siꞌaye iye?”

Se̱ina, sehuohuë:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë asayë, Ëjaë.”

52 Cajëna, Jesupi capi:

“Cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere ai yeꞌyequë pani huëꞌe paquëje̱ paꞌi po̱nëji, i̱ deꞌhuaseꞌere coꞌamaña cuiꞌne ai coꞌamaña etoquë i̱siyeje̱ paꞌirepa.”

Jesús Nazaretre Paꞌiye

(Mr 6.1-6; Lc 4.16-30)

53 Ja̱ maca Jesús ja̱je quëaquë yeꞌya tëjini sajiꞌi, yequë hue̱ꞌñana. 54 Sai ti̱ꞌapi, i̱ yejana i̱ ai deꞌo sitona. Ja̱rona ti̱ꞌasiquëpi pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana yeꞌyapi. Yeꞌyaquëna, pa̱ipi ai cuasajë ñajë cahuë:

“¿Jerona iquë yeꞌyeiꞌni, jerepa ta̱ꞌñe caye? ¿Merepa cuiꞌne pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoquëꞌni? 55 Carpintero mamaquëtaꞌa cuiꞌne i̱ñore paꞌiyë, i̱ pëca jaꞌco María. Cuiꞌne Jacobo, José, Simón, Judas paꞌiyë, i̱ yoꞌje tsi̱je. 56 I̱ñore i̱ yoꞌje tsi̱ nomiohuaꞌije̱ paꞌiyë. ¿Ja̱je paꞌito jerona iye siꞌaye yeꞌyeiꞌni?”

57 Ja̱je cajë coejë asaye pa̱huë, i̱ caye. Ja̱je coejëtaꞌare Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Siꞌaohuaꞌi yëyë, Maijaꞌquë jëjo daoquëre. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ ai deꞌosi yeja acohuaꞌi cuiꞌne huëꞌe acohuaꞌirepa coeyë, i̱te.”

58 I̱te i̱re papi cajë asamaꞌ doꞌire ñaquë ja̱ro cato jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe neñe pa̱pi.

14

Juan Ti Doquëre Huaiye

(Mr 6.14-29; Lc 9.7-9)

1 Ja̱ muꞌseña Herodes Galilea cua̱ñequë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi Jesús pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoyere asapi. 2 Asani i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌire capi:

“Juan oco doquëpi huëni tutu paquë yoꞌomaꞌquë.”

3 Ja̱je cuasapi, Herodes cato Juanre tse̱ani hue̱ni coꞌacohuaꞌire co hue̱ꞌñana cosiquë sëte yoꞌjei Felipe nëjo doꞌire. 4 Juan cato caëña, Herodesre:

“Më nëjore payeje̱ pamaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

5 Ja̱je caquëna, Herodes Juanre huani je̱osiꞌi caquëtaꞌa pa̱ini caꞌraquë pa̱pi, siꞌaohuaꞌi Juanre Maijaꞌquë coca quëaquë api ca doꞌire caꞌraquë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱te Herodesre co̱asi muꞌseña ti̱ꞌasi maca Herodías mamacopi pa̱i tsiꞌsisicohuaꞌi ñajëna, etani pairacona, Herodes ñani ai sihuaquë. 7 Ca nëopi siꞌaye mëꞌë se̱ñe paꞌito i̱sisiꞌi, coꞌamaña. 8 Ja̱je ca maca pëca jaꞌcopi duꞌru yëhuosico sëte cao, Herodes:

“Juan oco doquë si̱opëre quë̱na deꞌhuana ayasiconi i̱sijë̱ꞌë.”

9 Ja̱je ca maca Herodes oi ëayerepa asapi. Ja̱je i̱pi tsoe siꞌaohuaꞌi soisicohuaꞌi asajëna, i̱sisiꞌi, më se̱ñere ca nëo huesosiquë sëte jëjo saopi, i̱sijë̱ꞌë caquë. 10 Ja̱ maca cua̱ñeiña, sani Juan cosiquë paꞌiquëre si̱opëseꞌe tëto tëaja̱ni, 11 quë̱na deꞌhuana ayasiconi dani i̱sihuë, nomi tsi̱ona. Ja̱opi se i̱sio, pëca jaꞌcona.

12 Ja̱je yoꞌorena, Juanre yeꞌyecohuaꞌipi dani i̱ ca̱pëseꞌe sani ta̱huë. Ta̱ni ja̱ jeteyoꞌje sani Jesure quëahuë, i̱ti yoꞌoseꞌere.

Cinco Mil Ë̲mëohuaꞌire A̲oñe

(Mr 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

13 Ja̱ropi ja̱re asani Jesús sajiꞌi, pa̱i peo hue̱ꞌñana yohuëja̱ꞌa. Ja̱je saisiquëtaꞌare pa̱ipi asa ti̱ꞌani i̱te tui huëohuë, yejaja̱ꞌa pa̱i daripë paꞌicohuaꞌipi. 14 Jesús yohuëpi etaquë ñaquëna, jai pa̱i paëꞌë. Ja̱je paꞌijëna, teaye oi ja̱ohuaꞌire ñani jujupi, ju̱ꞌicohuaꞌire i̱ohuaꞌi dacohuaꞌire. 15 Tsoe naꞌiquëna, ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesús quëꞌrona dani cahuë:

“Tsoe naꞌiji. I̱ño pa̱i peo hue̱ꞌñaꞌë. Deꞌoji. Ja̱ macaja̱ꞌa ca tëjijë̱ꞌë, sani pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana hueroni a̱o maña a̱ijajë.”

16 Cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Saiye peoji. Ja̱ohuaꞌire mësarupi a̱ojëꞌë.”

17 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“Peoyë. Coa cinco pan cuiꞌne caya huaꞌire pare payë, i̱ño.”

18 Cajëna, Jesupi capi:

“Dajë̱ꞌë, i̱ñona i̱tire.”

19 Cani cuiꞌne pa̱ire cua̱ñepi, tayahuëna jaꞌru sajë̱ꞌë, caquë. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ jë̱ñapi cinco pan pë̱a cuiꞌne cayaohuaꞌire i̱ni ca̱jiquë maꞌtëmona ñaquë, Maijaꞌquëre deꞌoji caquë pëpapi. Pëpani panre jëꞌyeni i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱sipi. I̱sina, ja̱ohuaꞌipi pa̱ire se a̱ohuë. 20 Siꞌaohuaꞌi a̱ni huajësicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱ jeteyoꞌje a̱ni jujaseꞌere doce doꞌrohuë̱arepa ayahuë. 21 Ja̱ a̱isicohuaꞌi cato paëꞌë, cinco mil ë̱mëohuaꞌiseꞌe. Nomiohuaꞌire cuiꞌne tsi̱re cue̱cueye peoyerepa ja̱ohuaꞌique paꞌini ai jerepa paꞌiyë.

Jesupi Oco Ë̲mëjejaꞌa Cuꞌiseꞌe

(Mr 6.45-52; Jn 6.16-21)

22 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús pa̱ini pëpa tëjiquë i̱ yeꞌyacohuaꞌiseꞌere duꞌru jai yohuëna aya mëijëꞌë caëna, aya mëtena, jaira je te̱ꞌtena jëjo saopi. 23 Pa̱ire pëpa tëjini mëjiꞌi, jai cu̱tihuëna teꞌi, Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë. Ñami deꞌosi maca Jesús ja̱rote teꞌi pajiꞌi. 24 Jai yohuë cato jopo jairare ja̱ yëꞌtaꞌa saio nëcoꞌë, to̱ꞌañepi yohuëna tutu juꞌaquëna, saëꞌë. 25 Ñataquëna, Jesús i̱ohuaꞌi quëꞌrona tsioja̱jiꞌi, oco daꞌca ë̱mëjejaꞌa nëcaquë. 26 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌi tsiayaja̱ꞌa nëcaquë daina, ñani quëquë huesëjë caꞌrajë cuihuë:

“¡Pa̱i joyo huatio!”

27 Ja̱je cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Quëcojë̱ꞌë, yëꞌë aꞌë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.”

28 Caquëna, ja̱ maca Pedropi capi, ñeje:

“Ejaë, mëꞌërepa pani yëꞌëreje̱ cua̱ñejëꞌë, tsiayaja̱ꞌa nëcaquë sasiꞌi, mëꞌë quëꞌrore pana.”

29 Caquëna, Jesupi capi:

“Daijë̱ꞌë.”

Caëna, Pedropi yohuëpi cajeni tsiayaja̱ꞌa nëcaquë sai huëopi, Jesús paꞌi hue̱ꞌñana ti̱ꞌasiꞌi caquë. 30 Ja̱je saiquëtaꞌa tutu juꞌayena asaquë, quëquëquë duꞌi huëoquë cuipi:

“¡Huasojë̱ꞌë, Ëjaë!”

31 Ja̱re i̱ti macapi Jesús jë̱ñana tse̱aquë capi, i̱te:

“¡Yëꞌëna quëcoyere aꞌri maña paquë, mëꞌë! ¡Me yoꞌoquë nemaꞌquëje̱ paꞌire cuasaëꞌni!”

32 Jai yohuëna aya mëisi maca tutu to̱mepi. 33 Ja̱ maca jai yohuë paꞌicohuaꞌipi Jesuna doꞌre jaꞌruni cahuë:

“Nuñerepa mëꞌë Maijaꞌquë mamaquëre paꞌë.”

Genesaret Paꞌicohuaꞌire Jujuseꞌe

(Mr 6.53-56)

34 Je̱ꞌejë ti̱ꞌahuë, Genesaret yejana. 35 Ti̱ꞌarena, pa̱ipi Jesús daiseꞌere asa ti̱ꞌani siꞌa hue̱ꞌña i̱ti yeja paꞌicohuaꞌire quëahuë. Quëarena, i̱ paꞌi hue̱ꞌñana ju̱ꞌicohuaꞌire dahuë. 36 Dajë se̱iꞌë, i̱ juꞌi ca̱na patoni coꞌyato deꞌomaꞌquë cajë. Ja̱je cani siꞌaohuaꞌi i̱ juꞌi ca̱na patocohuaꞌipi coꞌya sahuë.

15

Pa̱ire Coꞌaye Neñe

(Mr 7.1-23)

1 Jerusalénpi fariseohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi daisicohuaꞌipi Jesús quëꞌrona tsio dani se̱iꞌë:

2 “¿Me yoꞌojë mëꞌë yeꞌyacohuaꞌi mai aipë cua̱ñeseꞌe sehuocaiye pa̱ñeꞌni, ja̱ yëꞌtaꞌa a̱o a̱imaꞌnë jë̱ña tsoajë̱ꞌë, cua̱ñeseꞌe?”

3 Ja̱je cajëna, Jesupi se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Cuiꞌne mësaru me yoꞌojë Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe deꞌoye sehuocaimaꞌpë pa̱i cua̱ñeseꞌere deꞌoye sehuoyeꞌni? 4 Maijaꞌquë cato capi: ‘Më jaꞌcore cuiꞌne më jaꞌquëre ëjaohuaꞌire ñaquë pajë̱ꞌë.’ Cuiꞌne capi: ‘Pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore coꞌaye sa̱ñope caquë cato huani je̱o cua̱ñojaꞌquë.’ 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi cayë pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore caye deꞌoji: ‘Tsoe siꞌaye yëꞌë paye Maijaꞌquëna i̱si saohuë. Ja̱je paꞌina, co̱caiye peoyë.’ 6 Cuiꞌne ja̱je cacohuaꞌipi pëca jaꞌquëre pa̱nitaꞌa pëca jaꞌcore co̱caiye peoyë, cuasajë paꞌiyë. Ja̱je yoꞌojë Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere doꞌi peoye ne huesoni coa pa̱i cayere sehuocaijë paꞌiyë. 7 ¡Coa cacohuaꞌi! Nuñerepa Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías capi, mësaru ayere toyaquë ñeje:

8 Iye pa̱i yëꞌëre yëꞌoposeꞌe oiyë,

I̱ohuaꞌi joyo cato soꞌore paꞌina.

9 Mësaru Maijaꞌquëre se̱ñe doꞌi peoye aꞌë,

Pa̱iseꞌe cua̱ñeñepi huëojë yoꞌojëna.”

10 Ja̱ maca pa̱ire soini capi:

“Deꞌhua asajë cuasa ti̱ꞌajëꞌë. 11 Yëꞌopoja̱ꞌa cacaye cato pa̱ire coꞌa deꞌhua maꞌñe aꞌë. Coa ai jerepa pa̱ire coꞌa deꞌhuaye cato yëꞌopopi etaye aꞌë.”

12 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesús quëꞌrona tsio dani cahuë:

“¿Asaë, mëꞌë fariseo pa̱i mëꞌë cayere asajë oiseꞌe?”

13 Ja̱je cajëna, i̱pi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌë jaꞌquë, maꞌtëmo paꞌiquë ta̱ maꞌñe cato peo hue̱ꞌñarepa duta ja̱ꞌñe aꞌë. 14 Coa ñajëꞌë, i̱ohuaꞌiseꞌe paꞌija̱jë. Ja̱ohuaꞌi cato ñaco ca̱ peocohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne ñamaꞌcohuaꞌini cuacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, ñamaꞌquëpi cuiꞌne ñamaꞌquëni sai saquë pani siꞌa jupë cojena duꞌiye paꞌiji.”

15 Pedropi ja̱ maca capi, Jesure:

“Quëajë̱ꞌë, mëꞌë quëaseꞌe ayere.”

16 Caquëna, Jesupi capi:

“¿Mësaruje̱ ja̱ yëꞌtaꞌa asa ti̱ꞌamaꞌpë paꞌiye? 17 ¿Huesëye, mësaru, siꞌa a̱o yëꞌopoja̱ꞌa cacani ë̱tatuꞌuna saiseꞌepi jeteyoꞌje eta saiye? 18 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌopoja̱ꞌa etaye cato joyo paꞌiyepi etaji. Ja̱ꞌë, pa̱ire coꞌayerepa neñe. 19 Ja̱je paꞌina, joyopi etaji, coꞌaye cuasaye, huani je̱o ëaye, nomi ëaye cuasaye, coꞌamaña ñañe, coa cosoye, cuiꞌne coꞌa coca caye. 20 Iye aꞌë, pa̱ire coꞌa deꞌhuayerepa. Jë̱ña tsoajë̱ꞌë cua̱ñeseꞌere sehuomaꞌpë a̱iñe cato pa̱ire coꞌaye ne maꞌñe aꞌë.”

Yequë Yeja Acopi Jesure Sehuoye

(Mr 7.24-30)

21 Jesupi ja̱ropi etani sajiꞌi, Tiro cuiꞌne Sidón yejana. 22 Ja̱rote pacoꞌë, cananea nomio ja̱opi Jesús quëꞌrona cuico dacoꞌë, ñeje:

“¡Ëjaë, David mamaquë oijë̱ꞌë, yëꞌë macare! Yëꞌë mamacopi huati joyore hueꞌeco, ai ai yoꞌoco coꞌayerepa.”

23 Ja̱je catoje̱ Jesús ti aꞌri mañaje sehuomaꞌë sajiꞌi. Saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi dani i̱te se̱iꞌë:

“Quëa saojë̱ꞌë, teꞌija. Coꞌaye mai jeteyoꞌjeja̱ꞌa cui daoco.”

24 Cajëna, Jesupi capi:

“Maijaꞌquë yëꞌëre jëjo daopi, Israel pa̱ini caquë yëi ñama ne huesëseꞌeje̱ paꞌioni caquë.”

25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruni cao:

“¡Ëjaë, co̱caijë̱ꞌë!”

26 Ja̱je cacona, Jesupi capi, ja̱ote:

“Deꞌomaꞌcoa, mamajë a̱iconi a̱ore jioni joꞌya yaina a̱oto.”

27 Ja̱je catoje̱ i̱opi i̱te cao:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, Ëjaë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare joꞌya yaije̱ a̱icohuaꞌi aꞌë, pa̱i a̱ni to̱ neꞌña mañaje.”

28 Ja̱je cacona, Jesupi capi, ja̱ote:

“¡Nomio ta̱ꞌñerepa neñe paꞌiji, cuasayë, mëꞌë! Mëꞌë yëseꞌe neseꞌeje̱ paꞌija̱quë.”

Caëna, i̱ti macapi i̱o mamaco coꞌyasico pacoꞌë.

Jesupi Ju̱ꞌicohuaꞌire Jujuseꞌe

29 Jesús ja̱ropi etani Galilea jaira të̱ꞌtëpaja̱ꞌa tëto sani cu̱tihuëna mëni ja̱rona jaꞌrupi. 30 Ja̱rote paꞌina, jai pa̱i daëꞌë, i̱ paꞌi hue̱ꞌñana. Daijë dahuë, doꞌpëcohuaꞌire, ñamaꞌcohuaꞌire, asamaꞌcohuaꞌire, peo tupë̱are, cuiꞌne jai pa̱i yeque ju̱ꞌicohuaꞌire dahuë. Dani i̱ quë̱o yëꞌquë macana oijëna, Jesupi jujupi, ju̱ꞌicohuaꞌire. 31 Pa̱i ña quëquëyerepa yoꞌopi, asamaꞌcohuaꞌipi cuiꞌne coca camaꞌcohuaꞌipi asajë cajëna, nëcañoa peo tupë̱api deꞌocohuaꞌi po̱nëjëna, doꞌpëcohuaꞌipi cuꞌijëna cuiꞌne ñamaꞌcohuaꞌipi, ñacohuaꞌi po̱nëjëna. Ja̱je yoꞌoquëna, ñajë Israel pa̱i Maijaꞌquëre ai deꞌoji cajë sihuahuë.

Jesupi Cuatro Mil Ë̲mëohuaꞌire A̲opi

(Mr 8.1-10)

32 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini capi:

“Teaye iye pa̱i mañare oi ñañë. Tres muꞌseña paꞌiji, i̱ño i̱ohuaꞌi paꞌiye. Ja̱je paꞌijë ti peoyë, i̱ohuaꞌi a̱i mañaje. Ja̱je paꞌina, a̱imaꞌcohuaꞌire huëꞌena jëjo saoye pa̱siꞌi saijë maꞌana dahuëra ju̱ꞌimaꞌcohuaꞌini.”

33 Caquëna, ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¿me i̱ño pa̱ije peo hue̱ꞌña a̱o hueroni a̱oñeꞌni, jai pa̱ire pare?”

34 Cajëna, Jesupi se̱jiꞌi:

“¿Je so̱ pan payeꞌni, mësaru?”

Se̱ina, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Siete pan cuiꞌne aꞌri maña tsiaya huaꞌire payë.”

35 Cajëna, ja̱ maca pa̱ire cua̱ñepi, yejana jaꞌru sajë̱ꞌë caquë. 36 Jaꞌrusi maca siete pan cuiꞌne huaꞌire i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji caquë se̱jiꞌi. Se̱ni tëjini i̱ yeꞌyacohuaꞌina se i̱sina, ja̱ohuaꞌipi pa̱ire se a̱ohuë. 37 Ja̱ maca siꞌaohuaꞌi a̱ni huajëhuë. Ja̱je paꞌitoje̱ ja̱ yëꞌtaꞌa siete doꞌrohuë̱a a̱ni jujaseꞌe nëaëna, ayahuë. 38 I̱ti a̱isicohuaꞌi cato cuatro mil pa̱i paëꞌë, nomiohuaꞌire cuiꞌne tsi̱re cue̱cuemaꞌpëna. 39 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús pa̱ire sai pëpa tëjini jai yohuëna aya mëni sajiꞌi, Magdala yejana.

16

Pa̱i Yoꞌo Ti̱ꞌa Maꞌñe Yoꞌojë̱ꞌë Cajë Se̱ñere

(Mr 8.11-13; Lc 12.54-56)

1 Fariseohuaꞌi cuiꞌne saduceohuaꞌi co̱ni Jesure neñañuꞌu cajë dani maꞌtëmo ayere pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere i̱ñojëꞌë se̱i, i̱pi yoꞌouna, ñani tse̱añuꞌu cajë. 2 Ja̱je cajë se̱jëna, i̱pi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Naꞌiquëna, maꞌtëmo majaꞌico paꞌina, ñani mësaru cacohuaꞌi aꞌë, ‘Deꞌo muꞌse paꞌija̱ꞌcoa.’ 3 Cuiꞌne ñataquëna, nea siri paꞌina, ñani cacohuaꞌi aꞌë, ‘yure cato coꞌa muꞌse paꞌija̱ꞌcoa.’ ¡Mësaru, coa cacohuaꞌi aꞌë! Maꞌtëmore ñani ta̱ꞌñe asacohuaꞌitaꞌa ¿me yoꞌojë iye muꞌseña yoꞌoye ñani ta̱ꞌñe camaꞌpë ja̱ yëꞌtaꞌa huesëcohuaꞌi paꞌiyeꞌni? 4 Iye coꞌa pa̱i nuñe yoꞌomaꞌcohuaꞌipi se̱ñë, maꞌtëmo yoꞌoyere nejëꞌë ñañuꞌu cajë. Ja̱je se̱jëtaꞌare Jonásre yoꞌoseꞌeje̱ paꞌyepi i̱ñoseꞌe pasipi. Jerepa yoꞌo i̱ñoñe peoji.”

Ja̱je cani je̱oni sajiꞌi.

Fariseohuaꞌi Oꞌsa

(Mr 8.14-21)

5 Jaira je tëꞌhuina je̱ꞌejë i̱ yeꞌyacohuaꞌi pan sayere hua̱nëyeiꞌë. 6 Hua̱nëyesicohuaꞌini Jesupi ja̱ohuaꞌire capi:

“I̱na deꞌhua ñajëꞌë, fariseohuaꞌi cuiꞌne saduceohuaꞌi oꞌsaque paꞌiji.”

7 Caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa cahuë:

“Mai panre damaꞌpë patena, caji.”

8 Ja̱je yahue caye Jesupi asani capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me yoꞌojë pan peoyë cayeꞌni? ¿Ai jerepa mësaru, yëꞌëre nequë api, cuasayere peoyeꞌni? 9 ¿Ja̱ yëꞌtaꞌa asa ti̱ꞌañe pa̱ñe, cuiꞌne ñañe pa̱re cinco pan paꞌiseꞌere cinco mil pa̱ire a̱oseꞌeje̱ cuiꞌne a̱ni jujarena, doꞌrohuë̱ana deꞌhuaseꞌeje̱? 10 ¿Cuiꞌne siete pan paꞌiseꞌepi cuatro mil pa̱ire a̱o maca doꞌrohuë̱a nëaseꞌeje̱ cuasaye pa̱ñe? 11 ¿Me yoꞌojë mësaru yëꞌë ca maca panre caji, cuasareꞌni? Deꞌhua ñajëꞌë, fariseohuaꞌi cuiꞌne saduceohuaꞌi oꞌsana co̱ꞌme huesëye.”

12 Ja̱je ca maca cuasa ti̱ꞌahuë, Jesús pan neñere camaꞌë paꞌiseꞌere. Coa ai jerepa Fariseo cuiꞌne saduceohuaꞌi yeꞌyayere caseꞌere.

Pedropi Jesús Ayere Caye

(Mr 8.27-30; Lc 9.18-21)

13 Jesús Cesarea Filipo yeja quëꞌrona ti̱ꞌani i̱ yeꞌyacohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿I̱queipi cayeꞌni, Pa̱i Mamaquëre?”

14 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë:

“Yecohuaꞌipi cayë, Juan oco doquë api. Yecohuaꞌipi cayë, Elíaspi. Cuiꞌne yecohuaꞌipi ja̱ yëꞌtaꞌa yeque cayë, Jeremiaspi pa̱nitaꞌa yequë Maijaꞌquë jëjo daoquë api, caye.”

15 Ja̱ maca ja̱ohuaꞌire capi:

“Cuiꞌne mësarutaꞌa ¿i̱queipi cayeꞌni?”

16 Caquëna, Simón Pedropi capi:

“Mëꞌë cato Cristo aꞌë, Diusu huajëquërepa mamaquë aꞌë.”

17 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Deꞌoji. Simón Jonás mamaquë yecohuaꞌije̱ mëꞌëre quëaye pa̱huë. Coa yëꞌë Jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëpi i̱ñopi. 18 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi mëꞌëre cayë Pedro ja̱re iye quë̱na pë ë̱mëjeꞌena yëꞌë huëꞌe nesiꞌi. Neina, ju̱ꞌiñe tutuje̱ quëcoquë ti neñe peoji. 19 Yëꞌëpi mëꞌëre maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte huiꞌyocore i̱sija̱ꞌquë aꞌë. Mëꞌëpi iye yejana sëaquë paꞌito maꞌtëmoje sëaye paꞌiji. Cuiꞌne mëꞌëpi iye yejana joyequë paꞌito maꞌtëmoje joyeye pasipi.”

20 Ja̱ maca Jesupi cua̱ñepi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire. Yëꞌëre Cristo api, cajë pa̱ire quëamaꞌpë caquë.

Jesús Capi, Ju̱ꞌijaꞌquë Aꞌë

(Mr 8.31–9.1; Lc 9.22-27)

21 Ja̱re ja̱ macapi Jesupi quëa huëopi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire. Jerusalénna sani ai yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi yoꞌojëna, caquë. Cuiꞌne capi, ja̱je yoꞌojë huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je huani je̱osicohuaꞌitaꞌare toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huëija̱ꞌquë aꞌë. 22 Ja̱ maca Pedropi ti̱rona i̱te sani yëhuosiꞌi caquë capi:

“¡Maijaꞌquëje̱ ja̱je yoꞌoye coeji, Ëjaë! ¡Ja̱je yoꞌoye ti peoja̱quë mëꞌëre!”

23 Ja̱je caquëna, Jesús coꞌye po̱nëni ñani i̱te Pedrore capi:

“Saijë̱ꞌë. Yëꞌë quëꞌro paꞌimaꞌë, huati ëjaë. Yëꞌëre jo̱sa tëhuoquë, ai. Mëꞌë cato Maijaꞌquë cuasayeje̱ cuasamaꞌquë aꞌë. Coa pa̱i cuasayeje̱ cuasaquë aꞌë.”

24 Ja̱ maca Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“Yëꞌëre tuiye yëcohuaꞌi pani hua̱nëyeye paꞌi coꞌye deꞌoye paꞌiyere. Ja̱je yoꞌoni ai yoꞌoye paꞌito quëcojë tuiye paꞌiji, coꞌye cuasamaꞌpë. 25 Ja̱je paꞌina, coꞌye deꞌoye paꞌiyere cuasaquë yoꞌoquëpi coa ne huesoja̱ꞌquë api, i̱ paꞌiye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë doꞌire ai yoꞌoquë i̱ paꞌiye ne huesosiquëpi ti̱ꞌajaꞌquë api, paꞌiye. 26 Ja̱je paꞌina, ¿I̱quere co̱caiye paꞌiquëꞌni, pa̱ipi siꞌaye iye yejana coꞌamañare pajëtaꞌa joyore ne huesoto? ¿Je jaꞌye sa̱iñe paꞌiquëꞌni, i̱ joyo doꞌire? 27 Ja̱je paꞌina, Pa̱i Mamaquë daija̱ꞌquë api, siꞌa i̱ pëca jaꞌquë deꞌo tutu quëꞌipi cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌina co̱ni. Ja̱ maca i̱pi sa̱ijaꞌquë api, teꞌohuaꞌiseꞌe yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye. 28 Ja̱je paꞌina, nuñerepa cayë, ja̱ yëꞌtaꞌa yure paꞌicohuaꞌi ju̱ꞌimaꞌpë Pa̱i Mamaquë i̱ quëꞌropi daina, ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

17

Jesús Ti̱ñe Paꞌi Po̱nëseꞌe

(Mr 9.2-13; Lc 9.28-36)

1 Seis muꞌseña tëto sai maca Jesupi sapi, Pedrore, Jacobore cuiꞌne Juanre Jacobo yoꞌjeire teꞌi ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre sajiꞌi, jai ë̱më cu̱tihuëna. 2 Ja̱rona i̱ ca̱pë i̱ohuaꞌique ñajëna, ti̱ñerepa po̱nëpi. I̱ tsia cato ë̱së mëiñeje paꞌyere miaco po̱nëpi. Cuiꞌne i̱ juꞌi ca̱pi toaje̱ paꞌiorepa po̱nëpi, miañerepa. 3 Cuiꞌne ja̱ maca ñañuꞌu cuasamaꞌpë paꞌiseꞌere ñahuë, Moisés cuiꞌne Elías, Jesús ja̱ꞌre cocare cajëna. 4 Ja̱ maca Pedropi capi, Jesure:

“Ëjaë, ¡Deꞌoji. Yuretaꞌa i̱ñore pañuꞌu! Mëꞌëpi yëto neñuꞌu toaso̱ aꞌri huë̱ꞌña: mëꞌë tse̱core teꞌore, Moisés tse̱core, cuiꞌne Elías tse̱core yecore.”

5 Ja̱ yëꞌtaꞌa Pedro cocare caquëna, miacore papi sirio nëca meni peo hue̱ꞌña ca̱ꞌne huesona sirio jopopi yëꞌoseꞌe ñeje pi̱siquëna, asahuë:

“Iquë yëꞌë mamaquëre papi i̱ni ai sihuaquë paꞌiyë. Asajë̱ꞌë, i̱ cayere.”

6 Iyere asani i̱ yeꞌyacohuaꞌi yejana i̱ohuaꞌi tsiapi meñe simeni u̱ëꞌë, quëquëquë huesëni. 7 Ja̱ maca Jesupi i̱ohuaꞌi quëꞌrona tsioja̱ni patoquë capi:

“Huëijë̱ꞌë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.”

8 Caquëna, huëijë coa Jesuseꞌe teꞌi paꞌina, ñahuë, yecohuaꞌitaꞌa peojëna.

9 Ja̱ropi cajejëna, Jesupi cua̱ñepi, ja̱ohuaꞌire:

“Quëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire, iye mësaru ñaseꞌe. Pa̱i Mamaquë ju̱ꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi huëimaꞌë paꞌito ju̱ni huëisi maca quëajë̱ꞌë.”

10 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesure se̱iꞌë:

“¿Me yoꞌojë cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi ja̱je paꞌito Elíaspi duꞌru daija̱ꞌquë api, cayeꞌni?”

11 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Nuñerepa cayë. Duꞌru daija̱ꞌquë api. Siꞌaye ne deꞌhuaja̱ꞌquë api. 12 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi cayë, mësarute. Elíaspi tsoe dajiꞌi. Daisiquëtaꞌare i̱ohuaꞌipi deꞌhua ñamaꞌpë coa i̱ohuaꞌi yëyeje̱ yoꞌohuë, i̱te. Ja̱je cuiꞌne Pa̱i Mamaquëje̱ ai yoꞌoja̱ꞌquë api, ja̱re ja̱ohuaꞌi jë̱ñapi yoꞌojëna.”

13 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cuasa ñajaëꞌë, Juan oco doquë paꞌisiquëni caji cuasajë.

Jesupi Hueꞌhue Dahuë Paquëre Jujuye

(Mr 9.14-29; Lc 9.37-43)

14 Pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana daisi maca Jesús quëꞌrona teꞌi tsio dani i̱ ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruni capi:

15 “Ëjaë, oijë̱ꞌë, yëꞌë mamaquëre. Ai yoꞌoji, hueꞌhue dahuëre hueꞌequë. Ja̱je paꞌipi jaiye toana ta̱i yequere tsiayana duꞌi yoꞌoji. 16 Iye macana dahuë, i̱te. Mëꞌë yeꞌyacohuaꞌina, i̱ñosiquëtaꞌare juju ti̱ꞌamaꞌpë paëꞌë.”

17 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“¡I̱na, necaiquë api cuasamaꞌ pa̱i cuiꞌne coꞌacohuaꞌi! ¿Je yëhuarepa paꞌija̱ꞌquë aꞌni, mësaru ja̱ꞌre co̱ni? ¿Je yëhuarepa quëcoja̱ꞌquë aꞌni? Dajë̱ꞌë, i̱ñona tsihuaꞌëre.”

18 Cani ja̱ maca Jesupi coꞌa joyore pë̱ni eto saopi, tsihuaꞌëre paꞌisicore. Ja̱re i̱ti macapi tsihuaꞌë huajëquë coꞌyapi.

19 Ja̱ jeteyoꞌje i̱seꞌere i̱ yeꞌyacohuaꞌi cahuë:

“¿Me yoꞌojë yëquë huatire eto saoye pa̱reꞌni?”

20 Se̱jëna, Jesupi capi:

“Mësaru ne ti̱ꞌañe peoji, cuasayere payë. Nuñerepa cayë. Mësarupi mostaza ca̱ jaꞌiore ne ti̱ꞌañe paꞌiji cuasayere hueꞌecohuaꞌi pani caraꞌhuë ja̱ cu̱tihuëre: ‘Saijë̱ꞌë, iye macapi yequë hue̱ꞌñana.’ Carena, ai cu̱tihuëpi saija̱ꞌcoa. Ti coa ca jujaye peoji, mësarupi neñe paꞌiji cuasacohuaꞌi pani. 21 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye coꞌa joñoare cato, eto saoye paꞌiji Maijaꞌquëre se̱ñepi cuiꞌne a̱o a̱imaꞌpë se̱ñepi.”

Ti̱jupë Jesús Capi, I̱ Ju̱ꞌiñe Ayere

(Mr 9.30-32; Lc 9.43-45)

22 Siꞌa jupë Galilea quëꞌrore cuꞌi maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Pa̱i Mamaquëre tse̱ani pa̱ina i̱si huesoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 23 Ja̱je yoꞌojë huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je huani je̱osicohuaꞌitaꞌare toaso̱ muꞌseña paꞌi maca cuiꞌnaëpi huëija̱ꞌquë api.”

Ja̱je quëaquëna, ai oi ëaye asahuë.

Pa̱i Tsiꞌsi Huëꞌe Doꞌi Sa̱iñe

24 Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi Capernaum daripëna ti̱ꞌasi maca Maijaꞌquë huëꞌe doꞌire curiquë se̱cohuaꞌipi Pedrore sani ñani se̱iꞌë:

“¿Mësaru yeꞌyaquë curiquë sa̱iquë Maijaꞌquë huëꞌe doꞌi?”

25 Cajëna, Pedropi sehuopi:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Sa̱iji.”

Ja̱je cani huëꞌena Pedropi cacaquëna, Jesupi duꞌru i̱te capi, ñeje:

“¿Me cuasaquëꞌni, mëꞌë Simón? ¿Neni iye yeja ëjaohuaꞌi coꞌamaña pa doꞌi cuiꞌne paꞌi doꞌi se̱ñeꞌni, i̱ohuaꞌi tse̱cohuaꞌi panitaꞌa ti̱ohuaꞌini se̱ñe?”

26 Caquëna, Pedropi sehuopi, i̱te:

“Ti̱ohuaꞌini se̱ñë.”

Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Ja̱je paꞌito i̱ohuaꞌi tse̱cohuaꞌi cato sa̱iñe peoji. 27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sa̱ñope yoꞌoyere coejë sa̱iñuꞌu. Ja̱je paꞌito jairana sani mojëꞌë, huaꞌini. Duꞌru macarepa huiꞌyoquëni moni i̱ yëꞌopore curiquë paꞌina, i̱ni sani sa̱ijëꞌë, siꞌaye, yëꞌë paꞌi doꞌi cuiꞌne mëꞌë doꞌi co̱ni teꞌepi.”

18

Nepi Jerepa Doꞌi Paꞌiquë

(Mr 9.33-37; Lc 9.46-48)

1 Ja̱re ja̱ macapi i̱ yeꞌyacohuaꞌi Jesús quëꞌrona tsioja̱ni se̱teña, i̱te: “¿Nepi jerepa paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, maꞌtëmo?”

2 Cajëna, ja̱ maca Jesupi tsihuaꞌëre soini i̱ohuaꞌi jopona nëcoquë 3 capi:

“Nuñerepa cayë. Mësarupi ja̱ꞌrë paꞌiseꞌe je̱oni cuiꞌne tsihuaꞌëje̱ paꞌiohuaꞌi deꞌomaꞌpë pani maꞌtëmo caca ti̱ꞌañe peoji. 4 Ja̱je paꞌina, i̱ti jerepa paꞌi maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌtequëpi, ai jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquëpi iquë tsihuaꞌëje̱ paꞌi paꞌiji. 5 Cuiꞌne yëꞌëni cuasajë iquëre tsihuaꞌëre deꞌoye necaicohuaꞌi pani yëꞌëni necaiyë.

Coꞌaye Yoꞌoyena Ta̱iñe

(Mr 9.42-48; Lc 17.1-2)

6 Yëꞌëre asaquëni yequëpi coꞌaye yoꞌoyere yeꞌyaquë paꞌito jai quë̱na pëpi ñaje tëcana sëani jai tsiayana hua̱i hue̱ꞌñana je̱o dëoto deꞌoji. 7 ¡Coꞌacore paꞌni, iye yeja, pa̱ire coꞌaye yoꞌoyena ne ta̱oco! Pa̱ire coꞌayena ne ta̱oñere jëaye ti peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌire coꞌaye yoꞌoyena yeꞌyaquë ne ta̱ñoquëpi ai jerepa teaye coꞌaquëpi paꞌiji.

8 Ja̱je paꞌina, mëꞌë jë̱tëpi pa̱nitaꞌa mëꞌë nëcayopi coꞌaye yoꞌoyena saco paꞌito tëto tëani soꞌona je̱ocojë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, paꞌi hue̱ꞌñana saiyepi peo tupëpi, pa̱nitaꞌa doꞌpëquëpi, toa yejana caya jë̱ña cuiꞌne caya nëcañoa hueꞌequëpi je̱oco cua̱ñoto coꞌaji. 9 Pa̱nitaꞌa mëꞌë ñacoapi coꞌayena saco paꞌito duta je̱oni soꞌona je̱ocojë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, paꞌi hue̱ꞌñana cacayepi teꞌe ñacoa hueꞌequë api, toa yejana caya ñaco ca̱ hueꞌequëpi je̱oco cua̱ñoto coꞌaji.

Yëi Ñama Ne Huesësico Ayere Yeꞌyaye

(Lc 15.3-7)

10 Coemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, icohuaꞌi aꞌricohuaꞌire. Quëare payë. Ja̱ohuaꞌi cato hui̱ñaohuaꞌire payë, maꞌtëmore yëꞌë jaꞌquë ña hue̱ꞌñare. 11 Pa̱i Mamaquë cato daisiquë api, ne huesëseꞌere huasosiꞌi caquë.

12 ¿Me yoꞌoquë aꞌni? Cien yëi ñamare paquëni teꞌi ne huesësiquë paꞌito sani coꞌequë api, noventa y nueve ñamare cu̱tina je̱o sani. 13 Ja̱je coꞌequë ne huesësiquëre ti̱ꞌasiquë pani noventa y nueve ne huesëmaꞌcohuaꞌire sihuaye jerepa sihuaquë api. 14 Ja̱je cuiꞌne mësaru jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëje̱ coꞌeji, teꞌe aꞌriquëje̱ ne huesëye pa̱jaꞌquë caquë.

Cajeire Sa̱i Deꞌhuacaiye

(Lc 17.3)

15 Mëꞌë yoꞌjeipi coꞌaye mëꞌëre yoꞌosiquë paꞌito i̱seꞌere cajë̱ꞌë, i̱ tayoseꞌe asa sëtaja̱ꞌquëre. Ja̱je caquëna, mëꞌë cayere asani sehuocaisiquë paꞌito, mëꞌë yoꞌjeire se quëcohuë, mëꞌëpi. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë caye asa yëmaꞌë paꞌito ja̱ maca soijë̱ꞌë, teꞌire pa̱nitaꞌa cayaohuaꞌire i̱ yoꞌoye ñacohuaꞌipi teꞌe cuiꞌne paꞌye caja̱ꞌcohuaꞌire. 17 Ja̱ohuaꞌireje̱ asamaꞌë paꞌito quëajë̱ꞌë, jai pa̱i tsiꞌsi sitona. Jai pa̱i catoje̱ asa yëmaꞌë paꞌina, ja̱ maca Maijaꞌquëre asa maꞌñeje paꞌire je̱ojëꞌë, pa̱nitaꞌa paꞌi doꞌi curiquë se̱quëje̱ paꞌire.

18 Nuñerepa cayë, mësarute. Iye yejana mësaru sëasiquë pani maꞌtëmoje sëasiquë pasipi. Cuiꞌne mësarupi iye yejana joyesiquë pani cuiꞌne joyesiquë pasipi, maꞌtëmoje.

19 Cuiꞌne cayë, mësarute yequeje̱. Mësarupi cayaohuaꞌi iye yejare paꞌijë teꞌe cuasajë Maijaꞌquë coꞌamañare se̱to yëꞌë jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëpi i̱sija̱ꞌquë api. 20 Ja̱je paꞌina, cayaohuaꞌi panitaꞌa toaso̱cohuaꞌi yëꞌë mamire cajë tsiꞌsicohuaꞌi paꞌito ja̱rote yëꞌëje̱ paꞌija̱ꞌquë aꞌë.”

21 Ja̱ maca Pedro sani Jesure se̱jiꞌi:

“¿Ëjaë, yëꞌëni yëꞌë yoꞌjeipi coꞌaye yoꞌoquë paꞌito je so̱ñe sa̱i deꞌhuacaija̱ꞌquë aꞌni, i̱te?”

22 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Sieteja̱ꞌa paꞌye sa̱i deꞌhuacaijë̱ꞌë caye pa̱ñë. Ai jerepa sa̱i deꞌhuacaijë̱ꞌë, siete paꞌye setenta.

Sa̱i Deꞌhuaye Ë̲sequë

23 Ja̱je paꞌina, maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato pa̱i ëjaëpi i̱te necaicohuaꞌi ne doꞌire sa̱iñeje paꞌye aꞌë. 24 Ja̱ꞌa ne deꞌhua huëoquëna, jaiye curiquë i̱ doꞌi sa̱iñe paquëre dahuë. 25 Darena, i̱ joꞌyaë curiquë peoquë pajiꞌi. Ja̱je peoquë paꞌina, i̱ ëjaëpi cua̱ñepi, i̱si je̱ojëꞌë, i̱te cuiꞌne i̱ nëjore, mamajëre cuiꞌne siꞌaye i̱ coꞌamañaje ja̱ curipi i̱ doꞌi paye sa̱ijaꞌquëre. 26 Ca maca i̱ joꞌyaëpi i̱ ëjaë ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruni se̱jiꞌi: ‘Ëjaë, quëcojë̱ꞌë, yëꞌë macare. Sa̱ijaꞌquë aꞌë, siꞌaye mëꞌëre.’ 27 Caquëna, ëjaëpi i̱te teaye caji cuasani oi ne deꞌhuacani eto huasopi. 28 Ja̱ maca joꞌyaëpi esa etani sai ti̱ꞌapi, yequëre i̱ cajeire, cuiꞌne necaiquëre ti̱ꞌani ñaje tëcana tse̱ani huani je̱o huëopi, ñeje caquë: ‘Sa̱ijëꞌë, mëꞌë yëꞌëre doꞌi payere.’ Ja̱ë cato aꞌri maña i̱te doꞌi paquëni ja̱je yoꞌopi. 29 Ja̱ maca i̱ cajeipi doꞌre jaꞌruni se̱jiꞌi: ‘Quëcojë̱ꞌë, sa̱ijaꞌquë aꞌë, siꞌaye mëꞌëre doꞌi paye.’ 30 Ja̱je catoje̱ yequëpi coequë coa ai jerepa pa̱ire coꞌa hue̱ꞌñana sani copi, sa̱isi maca etoja̱ꞌquë api, caquë. 31 Ja̱ maca ëjaë joꞌyapi iyere ñani ai coꞌa ju̱ꞌijë sani quëahuë, i̱ohuaꞌi ñaseꞌere siꞌaye. 32 Ja̱ maca i̱ ëjaëpi jëjo saopi, i̱te soija̱ꞌcohuaꞌire. Soini capi, i̱te: ‘Coꞌa merepa coꞌa joꞌyaë. Yëꞌëpi mëꞌëre sa̱i deꞌhuacaëꞌë, siꞌaye mëꞌë doꞌi paꞌiseꞌe mëꞌëpi se̱ina. 33 Mëꞌëje cuiꞌne mëꞌë cajeire quëcoquë sa̱i deꞌhuacaiye pajiꞌi, yëꞌë mëꞌëre teaye caquëna, sa̱i deꞌhuacaiseꞌeje̱.’ 34 Ja̱ maca i̱ ëjaëpi pë̱i ja̱je yoꞌosi doꞌire cojë̱ꞌë, cua̱ñepi, siꞌaye sa̱ina, je̱ojëꞌë caquë.”

35 Jesupi ja̱je ca tëjiquë capi:

“Ja̱je cuiꞌne yëꞌë jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëje̱ mësaruteje̱ yoꞌoja̱ꞌquë api, mësarupi pa̱i ñape cajeire joyore papi coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye pa̱cohuaꞌire.”

19

Jesús Yeꞌyaseꞌe Nomiore Je̱ocoye Ayere

(Mr 10.1-12; Lc 16.18)

1 Jesús iye coca casi jeteyoꞌje Galileapi sajiꞌi. Sai Judea quëꞌrona Jordán tsiaya quëꞌrona ë̱së mëi te̱ꞌtena ti̱ꞌapi. 2 Jai pa̱i i̱te peꞌtehuë. Peꞌterena, ja̱rona ju̱ꞌicohuaꞌire jujupi. 3 Ja̱ maca fariseohuaꞌi Jesure tsioja̱ni se̱iꞌë, tayo sehuouna, tse̱añuꞌu cajë ñeje:

“¿Nëjore je̱ocoye paꞌiquë coa aꞌri maña yequere yoꞌona?”

4 Cajëna, i̱pi ja̱ohuaꞌire sehuopi:

“¿Ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni, toyaseꞌe caye siꞌaye duꞌru paꞌi huëoseꞌe nesiquëpi ‘Nepi ë̱mëre cuiꞌne nomiore’? 5 Cuiꞌne caji: ‘Ja̱je paꞌina, pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore je̱oni nëjona tsioni cayaohuaꞌi paꞌimaꞌpë coa teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 6 Ja̱je paꞌina, cayaohuaꞌi paꞌiye paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Coa ai jerepa teꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, ë̱mëpi nëjore je̱ocoye peoji, Maijaꞌquë ñaquë tsioseꞌe.”

7 Ja̱ maca i̱te se̱iꞌë:

“¿Me yoꞌoquë Moisés nëjore je̱ocoye paꞌiji, toya jaꞌhuana je̱oco doꞌire toyani cua̱ñeiꞌni?”

8 Cajëna, Jesupi capi:

“Mësaru jëa joyo paꞌi doꞌire Moisés je̱ocoye deꞌoji, capi. Duꞌru paꞌi huëo maca cato ja̱je paꞌiye pa̱pi. 9 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi cayë. Yequë ë̱mëohuaꞌire yoꞌomaꞌona je̱oconi yequë nomiore huejaquë pani tsoe coꞌa deꞌopi, yecore yoꞌo doꞌire. Cuiꞌne je̱ocosi nomioni po̱sëpi huejaquë panije cuiꞌne coꞌa deꞌoji, ë̱jëre paconi yoꞌoquë.”

10 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱je paꞌiye sëte ë̱mëpi nomiore huejaye coꞌaji.”

11 Cajëna, Jesupi capi:

“Siꞌaohuaꞌi iye asaye peoji. Coa Maijaꞌquë ta̱ꞌñe asaye i̱sisicohuaꞌiseꞌe asaye paꞌiji. 12 Iye doꞌire yecohuaꞌi ë̱mëohuaꞌi huejamaꞌcohuaꞌi paꞌiyë. Tsi̱ꞌnëna coꞌa deꞌosicohuaꞌi ai deꞌoyë, pa̱ipi huejamaꞌpë paꞌija̱jë cajë coꞌa deꞌhuasicohuaꞌi paꞌiyë. Yecohuaꞌipi huejamaꞌcohuaꞌi paꞌiyë, maꞌtëmo ayere cajë. Iye yëꞌë caseꞌe yëquëpi ja̱je pasiꞌi cuasani ja̱je huejamaꞌquë paꞌijë̱ꞌë. Pa̱i ñape ti̱ñe paꞌi doꞌire ë̱mëohuaꞌi huejaye pa̱ñë. Yecohuaꞌipi hueja ti̱ꞌañe paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi ai deꞌoyë. Pa̱ipi huejamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire nesicohuaꞌipi pa̱ñë. Yecohuaꞌipi maꞌtëmo paꞌiyere cajë huejaye pa̱ñë. Ja̱je pasiꞌi cani ja̱je paꞌijë̱ꞌë, ai cuasaquëpi.”

Jesupi Tsi̱re Deꞌoyerepa Cacaiye

(Mr 10.13-16; Lc 18.15-17)

13 Ja̱ maca tsi̱re Jesús quëꞌrona dahuë, i̱pi jëñapi patoquë se̱cacaija̱quë cajë. Ja̱je yoꞌojëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi tsi̱re dacohuaꞌire damaꞌpë cajë ë̱sehuë. 14 Ja̱je cajëna, Jesupi capi:

“Coa ñajëꞌë, tsi̱ i̱ohuaꞌiseꞌe yëꞌë quëꞌrona daija̱jë. Ë̲semaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maꞌtëmo cato ja̱ohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi tse̱coa.”

15 Ja̱ maca tsi̱re i̱ jë̱ñapi patoquë yoꞌo tëjini sajiꞌi, yequë hue̱ꞌñana.

Po̱sëpi Jaiye Coꞌamaña Paquëpi Jesure Caseꞌe

(Mr 10.17-31; Lc 18.18-30)

16 Po̱sëpi jaiye coꞌamaña paquëpi Jesure sani se̱jiꞌi:

“Deꞌo yeꞌyaquë. ¿I̱que deꞌo coꞌamañare yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni, maꞌtëmo ti pani huesëye ti̱ꞌasiꞌi cani?”

17 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“¿Me yoꞌoquë deꞌoquë caquëꞌni, yëꞌëre? Peoji, deꞌoquë. Coa teꞌi paꞌiji, ja̱ë cato Diusupi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi ti paꞌi hue̱ꞌña cacaye yëni sehuoye paꞌiji, cua̱ñeseꞌere.”

18 Caquëna, po̱sëpi i̱te capi:

“¿Je aꞌni, i̱ti yëꞌë sehuo ja̱ꞌñe?”

Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Huani je̱omaꞌë paꞌijë̱ꞌë, yequë. Nëjore yecore yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coꞌamaña ñamaꞌë. Yecohuaꞌire cosomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. 19 Deꞌoye sehuojë̱ꞌë, mëꞌë jaꞌquëre cuiꞌne më jaꞌcore. Cuiꞌne oijë̱ꞌë, më quë̱no maca paꞌiquëre mëꞌëjaꞌa coꞌye oiyeje̱ paꞌye.”

20 Po̱sëpi i̱te capi:

“Siꞌaye iye tsihuaꞌë paꞌinëpi deꞌoye yoꞌosiquë aꞌë. ¿Ja̱je paꞌito i̱quepi caraquëꞌni, yëꞌëre?”

21 Caquëna, Jesupi sehuopi, i̱te:

“Mëꞌëpi deꞌoquërepa pasiꞌi cani sani mëꞌë payere i̱siquë curiquë nequë cuiꞌne peocohuaꞌini coa i̱sijë̱ꞌë. Ja̱ macataꞌa mëꞌë maꞌtëmore jaiye coꞌamaña paye paꞌiji. Ja̱ jeteyoꞌje dani tuijë̱ꞌë, yëꞌëre.”

22 Ja̱je caquëna, iyere po̱së asani ai oi sajiꞌi, jaiye coꞌamaña paquë sëte.

23 Ja̱ maca Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Ai jëaji, maꞌtëmo jaiye coꞌamaña pacohuaꞌipi cacaye. 24 Cayë, ti̱jupë mësarute. Camellore miu ñaca cojeja̱ꞌa sa etoja̱iñe peoji. Ja̱je paꞌitaꞌare ai jerepa jëaji, jaiye coꞌamaña pacohuaꞌipi maꞌtëmo cacaye.”

25 Ja̱re i̱ yeꞌyacohuaꞌipi asani ai cuasajë i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe se̱iꞌë: “¿Ja̱je paꞌito nepi huasosicohuaꞌi paꞌiye paꞌiquëꞌni, cajë?”

26 Jesupi ñani capi, ja̱ohuaꞌire:

“Pa̱ire cato caca ti̱ꞌañe peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëre cato neñe paꞌiji, siꞌaye.”

27 Ja̱ maca Pedropi capi, i̱te:

“Ëjaë, yëquë siꞌaye yëquë coꞌamaña paseꞌe je̱oni mëꞌëre tuëꞌë. ¿Ja̱je yoꞌosicohuaꞌi i̱quere yëquë paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?”

28 Cajëna, Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Ja̱ muꞌse siꞌaye huajëye deꞌosi maca Pa̱i Mamaquëpi i̱ ñuꞌi saihuëna Ëjaërepa jaꞌrusi maca, mësaru yëꞌëre tuisicohuaꞌije̱ jaꞌruja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, doce ñuꞌi saihuë̱ana, doce tsëcapë̱a Israel pa̱i yoꞌoseꞌe ña deꞌhuaja̱ꞌcohuaꞌipi. 29 Huëꞌe pa̱nitaꞌa aꞌyëre, aꞌyore, pa̱nitaꞌa jaꞌquëre, pa̱nitaꞌa jaꞌcore, pa̱nitaꞌa nëjore, pa̱nitaꞌa mamajëre, pa̱nitaꞌa yejare yëꞌë doꞌire je̱osicohuaꞌi cato cien paꞌye jerepa paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne ti pani huesëyere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 30 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jai pa̱i yure duꞌru paꞌicohuaꞌipi tëjiohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yure jeteyoꞌjerepa paꞌisicohuaꞌipi duꞌru acohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

20

Coꞌamaña Necohuaꞌi Yoꞌoyeje̱ Paꞌye Quëaseꞌe

1 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato jai tsio paquëpi nea hue̱ꞌñarepa coꞌamaña necaicohuaꞌire coꞌesiꞌi, cuiyaꞌi tëaja̱ꞌcohuaꞌire caquë saiseꞌeje̱ paꞌye aꞌë. 2 Coꞌamaña necaicohuaꞌire ti̱ꞌani teꞌe muꞌse yoꞌo doꞌire teꞌe ëja jaꞌhua sa̱isiꞌi, capi. Ja̱je quëani ne deꞌhuani jëjo saopi, i̱ tsio necaija̱ꞌcohuaꞌire. 3 Nea hue̱ꞌña nueve paꞌi maca etani sajiꞌi. Sai ñaquëna, nemaꞌcohuaꞌipi jai pa̱i quëꞌrore coa paëꞌë. 4 Paꞌijëna, capi, ja̱ohuaꞌire: ‘Mësaruje̱ sani yëꞌë tse̱ tëacaijë̱ꞌë, sa̱isiꞌi, i̱ti sa̱iñe paꞌiyeje̱’ caëna. Ja̱ maca saëꞌë, tëaja̱ꞌcohuaꞌipi. 5 Muꞌse jopo paꞌi maca tsio aquë etani sajiꞌi. Saisiquëpi tres paꞌi maca sani co̱pi, ja̱re cuiꞌne pa̱ire coꞌequë. 6 Saisiquëpi cuiꞌne neato cinco paꞌi maca, sani co̱pi. Sani ti̱ꞌapi, pa̱i coa paꞌi hue̱ꞌñare yoꞌomaꞌpë coa nëcacohuaꞌire. Ñani capi: ‘¿I̱quere yoꞌojë siꞌa muꞌse coa paꞌiyeꞌni?’ 7 Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë, i̱te: ‘Yëquëre yecohuaꞌije̱ coꞌamaña nejëꞌë cajë cua̱ñeseꞌe peocohuaꞌi aꞌë.’ Cajëna, i̱ohuaꞌire capi: ‘Ja̱je paꞌito sani mësaruje̱ yëꞌë coꞌamañare necaijë̱ꞌë.’ 8 Ñami deꞌosi maca i̱ti tsio aquëpi coꞌamaña necaicohuaꞌire ñacaiquëre soini capi: ‘Coꞌamaña nesi doꞌire sa̱ijëꞌë. Jeteyoꞌje cacasicohuaꞌini sa̱ijëꞌë duꞌru sa̱ini jeteyoꞌje duꞌru cacasicohuaꞌire sa̱ijëꞌë.’ 9 Caëna, coꞌamaña nesicohuaꞌire soiquëna, neato cinco paꞌi maca cacasicohuaꞌipi daëꞌë. Datena, teꞌe muꞌse yoꞌosi doꞌi jaꞌye sa̱ipi. 10 Ja̱ jeteyoꞌje duꞌru cacasicohuaꞌire soiquëna, cuasahuë, jerepa curiquë nejaꞌcohuaꞌi aꞌë, cajë. Ja̱je cuasasicohuaꞌitaꞌare pa̱i ñapere teꞌe muꞌse yoꞌoseꞌe jaꞌye sa̱ipi. 11 Ja̱je sa̱i cua̱ñoni sa̱ñope ca huëohuë, i̱ti coꞌamaña paquëni, 12 ñeje cajë: ‘Icohuaꞌi jeteyoꞌje cacasicohuaꞌi cato coa teꞌe hora nehuë. Ja̱je nesicohuaꞌitaꞌare yëquë siꞌa muꞌse coꞌamaña nejë, ë̱së uquëna, quëcojë nesicohuaꞌire sa̱iñe jaꞌye sa̱ihuë, mëꞌë.’ 13 Ja̱je cajëna, i̱ti tsio aquëpi sehuopi, ja̱ohuaꞌi aquëre ñeje: ‘Cajei, coꞌaye yoꞌomaꞌë paꞌiyë, mëꞌëre. ¿Mëꞌëje pa̱ipi teꞌe muꞌse ne doꞌire, sa̱ijëꞌë caquë yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni, ne deꞌhuasiquëtaꞌa? 14 Ja̱je paꞌito iye mëꞌë ne doꞌi i̱ni saijë̱ꞌë. Yëꞌëpi yëë mëꞌëre i̱siye jaꞌye iquëreje̱ i̱siyë, jeteyoꞌje cacasiquëreje̱. 15 ¿Mëꞌëpi cuasani yëꞌë curiquëre, yëꞌë yëyeje̱ paꞌye yoꞌoye peoji, cuasaquë? ¿Pa̱nitaꞌa coa jaiye pasiꞌi cuasaquëna, pë̱ti ëaye mëꞌëre nëiquë yëꞌëpi pa̱ire oiquëpi yoꞌoquëna?’ 16 Ja̱je paꞌina, jeteyoꞌje paꞌisicohuaꞌipi duꞌru acohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne duꞌru acohuaꞌipi jeteyoꞌje paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, jai pa̱i soisicohuaꞌi paꞌiyë. Paꞌijëtaꞌare, sahuani joꞌya nesicohuaꞌipi aꞌri jaꞌi pa̱i paꞌiyë.”

Jesús I̱ Ju̱ꞌi Ja̱ꞌñere Quëaye

(Mr 10.32-34; Lc 18.31-34)

17 Jesús Jerusalén maꞌare paꞌi i̱ doce yeꞌyacohuaꞌire i̱ohuaꞌiseꞌere ti̱ro sani capi:

18 “Mësarupi ñañë, mai Jerusalénna mëi huëoye, Pa̱i Mamaquëre Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌina cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌina i̱sija̱ꞌtona, i̱sisi maca ja̱ohuaꞌipi huani je̱ojaꞌquë api cajë, 19 ti̱ pa̱ina i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. I̱sirena, ja̱ohuaꞌipi i̱te cueꞌcuejë tëꞌcajë yoꞌoni, so̱quë sarahuana que̱jajë cajë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌitaꞌare toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huëija̱ꞌquë api.”

Jacobo Cuiꞌne Juan Pëca Jaꞌco Se̱seꞌe

(Mr 10.35-45)

20 Jesús quëꞌrona Jacobo cuiꞌne Juan pëca jaꞌcopi Zebedeo mamajë ja̱ꞌre co̱ni doꞌre jaꞌruo, Jesús ña hue̱ꞌñana necai ja̱ꞌñere se̱siꞌi caco. 21 Ja̱ maca i̱pi se̱jiꞌi, i̱ote:

“¿I̱quere yëcoꞌni, mëꞌë?”

Caquëna, sehuo, ñeje: “Yëꞌë caya mamajëre mëꞌë paꞌi te̱ꞌtena ëjaohuaꞌire neni mëꞌë ëja te̱ꞌtena yequëre cuiꞌne ari te̱ꞌtena ñocaijë̱ꞌë.”

22 Cacona, Jesupi sehuopi:

“Cuasaye peoye huesërepa se̱ñë, mësaru. ¿Mësaru deꞌhue tëto sani ti̱ꞌañe, yëꞌë së̱je co̱no tëto sai ja̱ꞌñeje paꞌye, cuiꞌne do cua̱ño ti̱ꞌañe yëꞌë do cua̱ño ja̱ꞌñeje paꞌye?”

Ja̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ti̱ꞌañë.”

23 Cajëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa cayë, ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Mësaru tëto saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, iye së̱je co̱nojaꞌa. Cuiꞌne yëꞌë do cua̱ñoseꞌeje̱ do cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ëja te̱ꞌte cuiꞌne ari te̱ꞌtena jaꞌruye cato yëꞌëpi i̱siye peoji. Yëꞌë jaꞌquëpi i̱ ne deꞌhuacaisicohuaꞌina i̱sija̱ꞌquë api.”

24 Ja̱je caquëna, diez i̱ yeꞌyacohuaꞌipi iyere asani sa̱ñope pë̱ti huëohuë, caya huaꞌire. 25 Ja̱je sa̱ñope yoꞌoye paꞌina, Jesupi soini capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru, tsoe ta̱ꞌñe asayë. Iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌi cato siꞌa coꞌamaña meñe payë, cuiꞌne i̱ohuaꞌi huëꞌehuë maca acohuaꞌipi mëñe ëjaohuaꞌire payë, i̱ohuaꞌire. 26 Ja̱je paꞌye peosipi, mësarute cato. Ai jerepa paꞌi pasiꞌi caquëpi yecohuaꞌire necaiquë paꞌiye paꞌiji. 27 Cuiꞌne mësaru aquëpi duꞌru aquë pasiꞌi caquë pani yecohuaꞌini necaiquëpi joꞌyaë paꞌiye paꞌiji. 28 Pa̱i Mamaquëje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiye paꞌiji. Ja̱ë je̱ꞌquë daimaꞌë pajiꞌi, yecohuaꞌipi necaija̱jë caquë. Coa ai jerepa necasiꞌi caquë dajiꞌi, i̱ paꞌiye doꞌipi jai pa̱i deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñe necasiꞌi caquë.”

Jesupi Cayaohuaꞌire Ñamaꞌcohuaꞌire Jujuseꞌe

(Mr 10.46-52; Lc 18.35-43)

29 Jericó daripëpi etani saijëna, jai pa̱i Jesure tuëꞌë. 30 Saijëna, ja̱rote cayaohuaꞌi ñamaꞌcohuaꞌipi paëꞌë, maꞌa yëꞌquë macare. Paꞌicohuaꞌipi Jesupi tëtosaiji asani cuihuë:

“Ëjaë, David Mamaquë, yëquë mañare teaye ñani co̱caijë̱ꞌë.”

31 Cajëna, pa̱ipi cuimaꞌpë paꞌijë, cahuë. Ja̱je catoje̱ ai jerepa cuihuë:

“Ëjaë, David Mamaquë yëquë mañare teaye ñani co̱caijë̱ꞌë.”

32 Ja̱ maca Jesús nëcaja̱ni ñamaꞌcohuaꞌire soini se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿I̱quere necaija̱quë cajë yëyeꞌni, yëꞌëre?”

33 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Ëjaë, yëquë ñañere yëyë.”

34 Cajëna, Jesupi teaye paꞌiohuaꞌire ñani oi patopi, ñaco ca̱na. Ja̱je patoquëna, i̱ti macapi tsoe ñacohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijë Jesure tuëꞌë.

21

Jesupi Jerusalén Cacaseꞌe

(Mr 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Jerusalén jaꞌye macare paꞌijë ti̱ꞌahuë, Betfagé daripëna, Olivos ai cu̱tihuë quë̱no maca paꞌicona. Ja̱ropi Jesús cayahuaꞌire i̱ yeꞌyacohuaꞌire jëjo saopi. 2 Jëjo saoquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“Saijë̱ꞌë, je̱ꞌñerepa paꞌi daripëna. Ja̱rona ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, burra sëa nëosicopi. Burrito ja̱ꞌre co̱ni nëiona, ñani joyeni dacaijë̱ꞌë. 3 Ja̱je sajëna, yecohuaꞌipi ¿me nejaꞌquëni, saye? Cato cajë̱ꞌë: ‘Ëjaëpi cusiꞌi’ caëna, yoꞌoyë. Esa coꞌyoja̱ꞌquë api, cuni tëjini.”

4 Iye cato yoꞌoseꞌe pajiꞌi tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë toyaquë caquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌaquëna ñeje toyaseꞌepi:

5 Sión daripëre cajë̱ꞌë:

“Ñajëꞌë. Mëꞌë ëjaëre papi mëꞌëna daiji,

Jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquëpi burroni ñuꞌi

Coꞌamaña hueꞌeco burra mamaquëni ñuꞌi.”

6 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sani Jesús cua̱ñeseꞌeje̱ yoꞌohuë. 7 Burrare cuiꞌne i̱o mamaquëre dani ca̱ñapi i̱ohuaꞌi jetena jajehuë. Jajerena, ja̱ maca Jesupi mëni jaꞌrupi. 8 Ja̱ maca jai pa̱i paꞌiye sëte ca̱ñapi maꞌana jajehuë. Yecohuaꞌipi so̱quë capë̱are tëtejë maꞌana o̱ehuë, sihuajë. 9 Ja̱ maca duꞌru sai pa̱i cuiꞌne jeteyoꞌje dai pa̱ipi cui huëohuë:

“¡Deꞌoquëre pani, pa̱i ëjaë David mamaquë! ¡Ëjaërepa mami hueꞌequëpi daiji, deꞌoquëpi! ¡Deꞌoquëre papi, Maijaꞌquë!”

10 Jesús Jerusalén cacasi maca siꞌa pa̱i i̱ti daripë paꞌicohuaꞌi ai cuasajë yecohuaꞌire se̱iꞌë:

“¿I̱queiꞌni, iquë?”

11 Cajëna, pa̱ipi cahuë:

“Iquë cato Maijaꞌquëre quëacaiquë api Jesupi, Nazaret Galilea aquë api.”

Jesupi Maijaꞌquë Huëꞌere Tsoa To̱seꞌe

(Mr 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

12 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús cacapi, Maijaꞌquëre huëꞌena. Cacani siꞌaohuaꞌire huerojë cuiꞌne i̱sijë yoꞌocohuaꞌire hueꞌsena eto saopi, ja̱ro paꞌisicohuaꞌire mesaña po̱ꞌne ta̱ño saopi, curiquë pa̱ire cambiaseꞌe cuiꞌne suꞌtere i̱sicohuaꞌi ñuꞌi saije̱ po̱ꞌne ta̱ño saopi. 13 Ja̱je yoꞌoquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“Toyaseꞌe caji, ñeje: ‘Yëꞌë huëꞌe cato Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe hueꞌyosicoa.’ Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato coꞌamaña ñaohuaꞌi tuꞌaro neni yoꞌoyë.”

14 Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena ñamaꞌcohuaꞌi cuiꞌne doꞌpëcohuaꞌi daëꞌë. Jesús quëꞌrona daijëna, i̱pi jujupi. 15 Ja̱je yoꞌoquëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi iye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquëna, ñahuë. Cuiꞌne tsi̱pi Maijaꞌquë huëꞌepi ai ñeje cuijë cajëna, asahuë. ¡Deꞌoquëre papi David mamaquë pa̱i Ëjaë! Ja̱je cajëna, asani pë̱ijë, 16 Jesure cahuë:

“¿Asaquë, mëꞌë ja̱ohuaꞌi mëꞌëre cuijë caye?”

Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Jë̱jëꞌë, asayë. ¿Mësaru ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni, toyaseꞌe ñeje caye?

Mëꞌëpi aꞌricohuaꞌi mañare cuiꞌne oje tsu̱ꞌsucohuaꞌire nehuë,

Maijaꞌquëre deꞌoyerepa jë̱jëjaꞌcohuaꞌëre.”

17 Ja̱je cani sajiꞌi, yequë aꞌri daripë Betaniana. Ja̱rona ñami pëapi.

Quë̱imaꞌ So̱quë Yëre Jesús Pë̱i Caseꞌe

(Mr 11.12-14, 20-26)

18 Nea hue̱ꞌña Jesús pa̱i daripëpi coꞌiquëna, a̱i ëaye nëjiꞌi. 19 Nëina, maꞌa yëꞌquë maca nëca yëre jaꞌye maca tsioja̱ni ñaquëna, ti peoyë pajiꞌi. Quë̱imaꞌ ñë, coa jaꞌoseꞌe pajiꞌi. Ja̱ maca Jesupi capi, so̱quë yëre:

“¡Yuretaꞌa ti quë̱imaꞌo paꞌijë̱ꞌë cua̱ñeñë, mëꞌëre!”

Ja̱je i̱ ca macapi cue̱ne huesësico pacoꞌë. 20 Iyere ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌipi ai cuasajë Jesure se̱iꞌë:

“¿Me yoꞌoquë so̱quë yë esarepa cue̱ne huesëcoꞌni?”

21 Cajëna, Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa cayë. mësarute. Mësarupi neñe paꞌiji cuasacohuaꞌi pani jëa coeye peoni yëꞌë so̱quë yë caëna, yoꞌoseꞌeje̱ yoꞌoye paꞌiji. Iye cu̱tihuëre cacohuaꞌi pani cayë: ‘Iye macapi sani jai tsiayana sa duꞌijë̱ꞌë.’ Ja̱je ca maca tsoe yoꞌoseꞌe paꞌiye paꞌiji. 22 Cuasare pajë se̱cohuaꞌi pani siꞌaye mësaruseꞌe ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Jesús Cua̱ñeñerepa Paꞌiye

(Mr 11.27-33; Lc 20.1-8)

23 Ja̱ maca Jesús Maijaꞌquë huëꞌena paꞌi yeꞌyapi. Jarote ja̱ yëꞌtaꞌa yeꞌyaquëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne judío pa̱i aiohuaꞌi tsio dani i̱te se̱iꞌë:

“¿I̱que cua̱ñeñepi iye coꞌamaña yoꞌoquëꞌni? ¿Nepi mëꞌëre iye cua̱ñe tutu paquëre nereꞌni?”

24 Cajëna, Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌëje̱ cuiꞌne mësaruteje̱ se̱siꞌi. Iye se̱seꞌere sehuorena, yëꞌëje̱ quëasiꞌi iye coꞌamaña yoꞌo tutu aye. 25 ‘¿Ne cua̱ñesiquëpi paquëꞌni, Juan oco doquë, Maijaꞌquë pa̱nitaꞌa pa̱ipi cua̱ñesiquë paquë?’ ”

Caëna, ja̱ maca sa̱ꞌñe ca huëohuë, i̱ohuaꞌija̱ꞌa ñeje:

“Maijaꞌquë jëjo daosiquë pajiꞌi, cato i̱pi sehuoja̱ꞌquë api, maire: ‘¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare me yoꞌojë mësaru asamaꞌpë pateꞌni?’ 26 Cuiꞌne ‘maipi pa̱i cua̱ñesiquë pajiꞌi’ canije caꞌrayë, pa̱ire. Juanre cato Maijaꞌquë cocare quëaquë pajiꞌi cuasayë, pa̱ije.”

27 Ja̱je paꞌina, cahuë, Jesure:

“Huesëyë, yëquë.”

Cajëna, i̱je capi:

“Yëꞌëje̱ quëaye pa̱ñë, iye coꞌamaña yoꞌo tutu cua̱ñequëre.”

Caya Mamajë Yoꞌoye Ayere Quëaye

28 Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me cuasayeꞌni, mësaru iyere asani? Pa̱ipi caya mamajëre paquëpi capi, ja̱ohuaꞌi aquëni: ‘Tsihuaꞌë, yure sani yëꞌë coꞌamañare necaijë̱ꞌë, cuiyaꞌi tëayere.’ 29 Mamaquëpi sehuopi: ‘Pa̱ñë.’ Ja̱je casiquëtaꞌa ti̱ñe cuasa ñajani sani coꞌamaña nepi. 30 Ja̱ jeteyoꞌje sani yequëre capi, cuiꞌne caquëna, i̱pi sehuopi: ‘Jaë, jaꞌquë sasiꞌi.’ Casiquëtaꞌa saiye pa̱pi. 31 ‘¿Ja̱je paꞌito jequëpi pëca jaꞌquë yëseꞌe necaquëꞌni, ja̱ohuaꞌi aquë?’ ”

Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë:

“Duꞌru aquë.”

Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Paꞌi doꞌi curi se̱cohuaꞌi, cuiꞌne ë̱mëohuaꞌire yoꞌoroja̱icohuaꞌipi, maꞌtëmo duꞌru cacaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru ja̱ cacamaꞌpëna. 32 Juan oco doquëpi mësarute quëapi. I̱ti paꞌiyere quëaquëtaꞌare mësarupi asamaꞌpë paëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare paꞌi doꞌi curiquë se̱cohuaꞌipi cuiꞌne siꞌa ë̱mëohuaꞌire yoꞌocohuaꞌipi asajë po̱nëhuë. Ja̱je siꞌaye ñajëtaꞌa mësaru po̱nëmaꞌpë paëꞌë.

Coꞌacohuaꞌi Yoꞌoye Ayere Quëaye

(Mr 12.1-12; Lc 20.9-19)

33 Asajë̱ꞌë, yure iye quëayere. Jai tsio paquëpi ta̱pi, pi̱si cuiyaꞌire. Ta̱ni tsioja̱ꞌa tëhuo tëꞌija̱jiꞌi cuiꞌne cuiyaꞌi suja̱ꞌcoreje̱ nepi, cuiꞌne jai ë̱më huëꞌeje̱ nepi, i̱opi tuijë siꞌa tsio ñajaꞌcore yahue i̱macohuaꞌire. Ja̱ jeteyoꞌje coꞌamaña necohuaꞌire coꞌeni necaijë̱ꞌë cani soꞌona sajiꞌi. 34 Saisiquëpi tëa muꞌseña ti̱ꞌasi maca jëjo daopi, i̱ joꞌyare. Sani i̱te coꞌamaña necaicohuaꞌina se̱jëna, ja̱ohuaꞌipi i̱te cajë nëocaiseꞌere i̱sija̱jë caquë. 35 Ja̱je caquë jëjo saosiquëtaꞌare coꞌamaña necohuaꞌipi i̱ joꞌya mañare tse̱ani tëꞌcahuë, teꞌire. Yequëni coa huani je̱ohuë. Cuiꞌne yequëni quë̱na pë̱api je̱a huëohuë. 36 Ja̱je yoꞌoruje̱ i̱ti tse̱ aquëpi ti̱jupë duꞌru jëjo daoseꞌe se̱ña maca jai pa̱ire jëjo daopi, i̱ joꞌyare. Ja̱je jëjo daoruje̱ coꞌamaña necohuaꞌipi cuiꞌne ja̱ohuaꞌireje̱ yoꞌohuë.

37 Ai tëjiyerepa jëjo daopi, i̱ mamaquëre pani, ‘oijë dahuëre ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuasaquë.’ 38 Ja̱je jëjo daosi maca i̱ mamaquëni ñani, coꞌamaña necohuaꞌipi i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe cahuë: ‘Iquë api, i̱ti coꞌamaña tse̱ aquë deꞌoja̱ꞌquë. Ja̱je paꞌito huani je̱oñuꞌu, maipi iye yeja tse̱ acohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi.’ 39 Ja̱je cani tse̱ani tsiopi hueꞌsena etoni sani huani je̱ohuë.”

40 Ca tëjini Jesús se̱jiꞌi:

“I̱ti tsio aquëpi daisiquë pani, ¿me nejaꞌquë aꞌni, coꞌamaña necohuaꞌire?”

41 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“Huani je̱ojaꞌquë api, ti oiye peoye coꞌacohuaꞌire. Yoꞌoni yecohuaꞌini coꞌeni tsio coꞌamaña nejaꞌcohuaꞌire je̱osipi. Je̱ona, quë̱i maca ti̱ꞌaëna, tëani i̱te i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱te cajë necaiseꞌere.”

42 Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Ti ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni, toyaseꞌe, mësaru? Caji ñeje:

Necohuaꞌipi yoꞌo jujani je̱osi quëna pëpi,

Yure cato duꞌru huëocorepa po̱nëo.

Iye cato ëjaëpi ja̱je neina, merepa ja̱je neini cajë ai cuasajë ñañe paꞌiji.

43 Ja̱je paꞌina, mësarute cayë. Diusu paꞌi te̱ꞌte pasicohuaꞌire mësarute sioja̱ꞌquë api. Tsioni yecohuaꞌina i̱sija̱ꞌquë api, i̱ paꞌi te̱ꞌtena i̱ti ca̱ tëani i̱sicohuaꞌina. 44 Quë̱na pë cato, yecohuaꞌipi i̱o ë̱mëjeꞌena to̱mecohuaꞌipi jëꞌyecoa. Cuiꞌne quë̱na pëpi yecohuaꞌi ë̱mëjeꞌena to̱meco pani peo së̱pë̱are neñe paꞌiji.”

45 Ja̱je caquëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌipi maini caji cuasajë Jesús caye asahuë. 46 Ja̱ maca tse̱añe yëjëtaꞌa pa̱ini caꞌrajë pa̱huë, jai pa̱i Jesure Maijaꞌquëre quëacaiquë api cuasacohuaꞌi paꞌijëna, ñani.

22

Huejaye Fiesta

1 Jesús ti̱jupë ca huëo co̱pi, pa̱i ñañe ayeja̱ꞌa i̱ñoquë ñeje:

2 “Maꞌtëmo cato pa̱i ëjaëpi mamaquëre huejaquëna, sihuaquë pa̱ire tsiꞌsoni yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye aꞌë. 3 Ja̱je yoꞌoquë jëjo saopi, i̱ joꞌyare, huëosicohuaꞌire quërëja̱ijëꞌë, caquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huëosicohuaꞌipi daiye coehuë. 4 Ti̱jupë i̱ joꞌyare jëjo saoquë capi: ‘Quëajë̱ꞌë, soisicohuaꞌire. Tsoe siꞌaye a̱i ja̱ꞌñe deꞌhua saohuë. Hue̱quëreje̱ huiꞌyape quëꞌiohuaꞌini huani ne deꞌhuahuë, huejaye ñajaꞌcohuaꞌi daija̱jë caquë.’ 5 Caquëna, asani i̱ caseꞌe quëajëna, huëosicohuaꞌi asacaimaꞌpë paëꞌë. Yequëpi tsiona sajiꞌi. Yequë coꞌamaña i̱si sapi. 6 Cuiꞌne yecohuaꞌipi ja̱ ëjaë joꞌyare tse̱ani coꞌaye yoꞌojë huani je̱ahuë. 7 Ja̱ maca pa̱i ëjaë pë̱i i̱ soldado pa̱ire jëjo saopi, huaisicohuaꞌire. Huani je̱ani i̱ti daripëje̱ ëo je̱ojaꞌcohuaꞌire. 8 Ja̱ jeteyoꞌje capi, i̱ joꞌyare. ‘Hueja a̱o ne deꞌhuaseꞌepi pajiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare soisicohuaꞌi daiye pa̱huë. Ja̱ soisicohuaꞌi cato doꞌi peocohuaꞌi paëꞌë. 9 Ja̱je paꞌi doꞌire jai maꞌañana sani huëojë̱ꞌë. Coa siꞌaohuaꞌire maꞌa paꞌicohuaꞌire dajë̱ꞌë, hueja a̱o a̱ijaꞌcohuaꞌire.’ 10 Caëna, pa̱i ëjaë joꞌyapi etani sani maꞌajaꞌa cuꞌijë coꞌacohuaꞌire cuiꞌne deꞌocohuaꞌire siꞌsohuë, huëꞌe ti̱më huesëyerepa.

11 Ja̱ maca ëjaë cacani soisicohuaꞌire ñapi. Ñaquëna, teꞌi hueja ca̱ña su̱ñamaꞌquëpi ñujiꞌi. 12 Ñani capi, i̱te: ‘¿Cajei, me mëꞌë i̱ño cacaëꞌni, hueja ca̱ña su̱ñamaꞌquë?’ Ja̱je caquëna, i̱pi ti sehuomaꞌë pajiꞌi. 13 Camaꞌëna, ja̱ maca pa̱i ëjaëpi mesa ñuꞌicohuaꞌire necaijë paꞌicohuaꞌire capi: ‘Ja̱ëte tse̱ani nëcañoa cuiꞌne jë̱ña sëani je̱ocojë̱ꞌë, nea hue̱ꞌña hueꞌsena. Ja̱ropi oi cuiꞌne cu̱ji qui̱ꞌcoja̱quë.’ 14 Ja̱je paꞌina, jai pa̱i paꞌiyë, soisicohuaꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare aꞌri maña paꞌiyë, sahuani joꞌya nesicohuaꞌi.”

Pa̱i Doꞌi Sa̱iñe Ayere Caseꞌe

(Mr 12.13-17; Lc 20.20-26)

15 Ja̱ maca fariseohuaꞌipi sani sa̱ꞌñe coca cajë teꞌe cuasahuë. Ja̱je cajëna, tayo sehuouna coꞌaye capi cajë ne ja̱ꞌñere. 16 Ja̱je cani jëjo saohuë, i̱ohuaꞌi acohuaꞌire Herodes tsëcapë acohuaꞌina co̱ni teꞌe Jesure caja̱ꞌcohuaꞌire ñeje:

“Yeꞌyaquë, asayë, yëquë mëꞌë nuñerepa caquë paꞌiye, cuiꞌne nuñerepa Maijaꞌquë maꞌare yeꞌyaquëpi pa̱i cayere asacaimaꞌquëpi cuiꞌne pa̱i paꞌiye ë̱mëjeseꞌe ñaquë camaꞌquë paꞌiye. 17 ¿Ja̱je paꞌipi me mëꞌë caquëꞌni? ‘¿Deꞌoquë paꞌi doꞌire siꞌa pa̱i ëjaë Césarna curi sa̱iñe pa̱nitaꞌa pa̱ñe?’ ”

18 Ja̱je cajëna, Jesús tsoe asapi, i̱ohuaꞌi coꞌaye cuasajë se̱ñe. Ja̱je paꞌina, capi, ja̱ohuaꞌire:

“Coa cacohuaꞌi, ¿Me yoꞌojë yëꞌëre cosojë neñuꞌu cajë cayeꞌni? 19 I̱ñojëꞌë, paꞌi doꞌi sa̱i tëꞌquire.”

Caquëna, teꞌe tëꞌqui romano curi tëꞌquire dahuë. 20 Darena, Jesús ñani ja̱ohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿Ne tsiare hueꞌecoꞌni, iye tëꞌqui ico cuiꞌne ne mamire hueꞌecoꞌni?”

21 Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Siꞌaohuaꞌi ëjaërepa mamipi paꞌiji.”

Cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“I̱sijë̱ꞌë, pa̱i ëjaë tse̱co paꞌito ja̱re i̱ti tse̱ aquëna. Cuiꞌne Maijaꞌquë tse̱ paꞌito ja̱re Maijaꞌquëna i̱sijë̱ꞌë.”

22 Caquëna, iyere asani ai cuasahuë. Ja̱je yoꞌoni i̱te je̱oni saëꞌë.

Ju̱ꞌisicohuaꞌi Huëiye Paꞌiquë Cajë Se̱ñe

(Mr 12.18-27; Lc 20.27-40)

23 Ja̱re ja̱ muꞌse saduceohuaꞌi Jesure sani ñañuꞌu cajë saëꞌë. Saduceo huaꞌi cato ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoji, cacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi iyere cahuë, i̱te:

24 “Yeꞌyaquë, Moisés capi, huejasiquëpi mamajëre peoquë ju̱ꞌisiquë paꞌito yoꞌjeipi huejaye paꞌiji, huaꞌjeore, majaꞌyë ju̱ꞌisi doꞌire mamajëre pacaija̱ꞌquëpi. 25 Yëquë acohuaꞌipi siete yoꞌje tsi̱ teꞌe tsëcapëre paëꞌë. Paꞌicohuaꞌipi duꞌru majaꞌyëpi huejani ju̱jiꞌi, mamajëre peoquë. Ju̱ꞌi yoꞌjeina je̱ocajiꞌi, nëjore. 26 Ja̱ëje mamajëre peoquë ju̱jiꞌi. Ju̱quëna, toaso̱ñe aquë huejapi. Huejani ja̱re ja̱je peoquë ju̱jiꞌi. Ja̱jeseꞌe siꞌa tsëcapë siete ju̱ju sahuë. 27 Ai jeteyoꞌjerepa nomio ju̱coꞌë, siꞌaohuaꞌi ju̱tena. 28 Ja̱je paꞌito ju̱ꞌisicohuaꞌi huëi maca ¿ne nëjo paꞌija̱ꞌcoaꞌni, ja̱je siꞌaohuaꞌi teꞌoni huejasico?”

29 Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire: “Mësarupi tayo cuasayë, toyapë ñamaꞌcohuaꞌi sëte cuiꞌne Maijaꞌquë tutu ñamaꞌcohuaꞌi sëte. 30 Ju̱iꞌsicohuaꞌipi huëisicohuaꞌi huejamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne mamajë nomiohuaꞌire huejomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Maꞌtëmo acohuaꞌi hui̱ñaohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 31 Ja̱je paꞌito mësaru ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye aye Maijaꞌquë caseꞌere toyaseꞌe ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Toyaseꞌe ñeje caji: 32 ‘Yëꞌë cato Abraham, Isaac, cuiꞌne Jacobo Diusu aꞌë.’ Diusu cato ju̱ꞌisicohuaꞌi Diusu peoji. Ja̱ë cato huajëcohuaꞌi Diusu api.” 33 Ja̱je caquëna, iyere pa̱i asani ai cuasahuë, me ja̱ jerepa yeꞌyaquëꞌni, cuasajë.

Ai Jerepa Paꞌye Cua̱ñeseꞌe

(Mr 12.28-34)

34 Jesupi saduceo pa̱ire ti sehuoye peoyerepa ca huesopi, asani fariseo pa̱ipi tsiꞌsihuë, coca cañuꞌu cajë. Ja̱ maca dani 35 Fariseo pa̱i aquëpi cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi neñasiꞌi caquë i̱te se̱jiꞌi:

36 “Yeꞌyaquë, ¿Jeco aꞌni, cua̱ñeseꞌe siꞌaye se̱ña maca paꞌio pa̱ire yeꞌya ja̱ꞌñe?”

37 Se̱ina, Jesupi capi:

“Oijë̱ꞌë, më Ëjaë Diusure, siꞌa më joyopi, siꞌa më paꞌiyepi cuiꞌne siꞌa mëꞌë cuasayepi. 38 Iye aꞌë, siꞌaye se̱ña maca jerepa paꞌye cuiꞌne duꞌru macarepa cua̱ñeseꞌe. 39 Yecoje̱ ja̱re cuiꞌne paꞌio. Ja̱opi caji, ñeje: ‘Oijë̱ꞌë, më quë̱no maca aquëre mëꞌëjaꞌa coꞌye cuasaquë oiyeje̱ paꞌye.’ 40 Iye cayayena siꞌaye Moisés cua̱ñeseꞌe cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi yeꞌyaseꞌe meñe quëco paji.”

¿Ne Mamaquë Aꞌni, Cristo?

(Mr 12.35-37; Lc 20.41-44)

41 Ja̱ yëꞌtaꞌa fariseohuaꞌi tsiꞌsisicohuaꞌi paꞌijëna, 42 Jesús se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me cuasayeꞌni, mësaru Cristore? ¿Ne mamaquë aꞌni?” Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë: “David mamaquë api, ja̱ë cato.”

43 Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire: “¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare David Maijaꞌquë joyopi quëaquëna, Ëjaë hueꞌyouꞌni, i̱te? Ja̱je paꞌina, Davidpi capi:

44 Ëjaëpi capi, yëꞌë Ëjaëre:

‘Jaꞌrujë̱ꞌë, yëꞌë ëja te̱ꞌtena,

Mëꞌëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire mëꞌë quë̱o huëꞌehuëna tëꞌya me macaja̱ꞌa.’

45 ¿Me ja̱je paꞌito Cristo David mamaquë paꞌiquëꞌni, Davidpi Ëjaë i̱te hueꞌyoto?”

46 Ja̱ maca teꞌije̱ ti teꞌe yëꞌopoje̱ caye pa̱pi. Cuiꞌne ja̱re ja̱ muꞌsepi cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌije̱ jaiye se̱ñe je̱ohuë, caꞌrajë.

23

Fariseohuaꞌire Cuiꞌne Cua̱ñeseꞌe Yeꞌyacohuaꞌire Sa̱ñope Caseꞌere

(Mr 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)

1 Ja̱ maca Jesupi capi, pa̱ire cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

2 “Cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i cato Moisésje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. 3 Ja̱je paꞌina, mësaru siꞌaye ja̱ohuaꞌi caye sehuocaiye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi yoꞌoyere yeꞌyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato ñeje yoꞌoye paꞌiji casicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi caseꞌere yoꞌomaꞌpë ai yequere yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 4 Ja̱ohuaꞌi cato hueꞌocaiyë, dëquëyere pare. Quëco ëa maꞌñere pare ja̱re pa̱ipi hueꞌeja̱jë cajë yoꞌoyë. Ja̱je yoꞌojëtaꞌa i̱ohuaꞌi cato moño maca pu̱ꞌpeyeque coecohuaꞌi aꞌë. 5 Siꞌaye i̱ohuaꞌi yoꞌoye cato pa̱ipi ñajajë cajë yoꞌoye aꞌë. Ja̱je paꞌina, tsia ti̱ñare pana cuiꞌne ta̱ta tuna ca̱ña ca̱ꞌtina Maijaꞌquë coca ayepi toyaseꞌere sëoni juꞌijë cuꞌiyë. Cuiꞌne juꞌi ca̱ niamoajaꞌa deꞌoyerepa tsoa ca̱ña nëojë huatoseꞌere juꞌiyë, yequë pa̱i juꞌiye se̱ña maca deꞌoyere. 6 Deꞌo hue̱ꞌñana a̱o a̱iñere yëcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne sihua cua̱ñocohuaꞌi ñuꞌi saihuëna jaꞌruye yëcohuaꞌi aꞌë, pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana. 7 Cuiꞌne pa̱ipi deꞌoyerepa ëjaohuaꞌi aꞌë cajë caꞌrajë pëpayere yëcohuaꞌi aꞌë.

8 Ja̱je ja̱ohuaꞌi yoꞌocohuaꞌitaꞌare mësaru cato pa̱ipi yeꞌyacohuaꞌi aꞌë hueꞌyoja̱jë cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi mësaru cato teꞌe yoꞌje tsi̱ aꞌë. Cuiꞌne teꞌere yeꞌyaquëre pacohuaꞌi aꞌë, Cristore. 9 Jaꞌquë hueꞌyomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, teꞌireje̱ iye yeja acohuaꞌire. Coa teꞌire maꞌtëmo paꞌiquëseꞌere jaꞌquëre payë, mësaru. 10 Pa̱ipi mësarute ëjaohuaꞌi aꞌë, caja̱jë cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, teꞌi mësaru ëjaë Cristo paꞌito me ja̱je yoꞌoye. 11 Ja̱je paꞌina, mësaru aquëpi yecohuaꞌire necaiquëpi ai jerepa paꞌi paꞌiji. 12 I̱jaꞌa coꞌye jerepa paꞌi aꞌë, cuasaquë cato meñe casa cua̱ñoñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquëni jerepa paꞌire neñe paꞌiji.

13 ¡Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i! Coa cacohuaꞌi. Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i, coa cacohuaꞌi. ¿Me yoꞌojë maꞌtëmo caca saꞌro tëhuoyeꞌni? yecohuaꞌi paꞌija̱jë cajë. Ja̱je yoꞌojë mësaruje̱ cacamaꞌpë yecohuaꞌi cacañuꞌu cajë yoꞌocohuaꞌireje̱ ë̱seyë.

14 ¡Teayerepa, mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i. Coa cacohuaꞌi! ¿Me neñuꞌu, cajë huaꞌjeohuaꞌi huë̱ꞌña siojë yoꞌoyeꞌni, mësaru? Ja̱je yoꞌocohuaꞌipi pa̱ipi deꞌocohuaꞌi aꞌë cuasaja̱jë cajë tsoaye se̱ñë. Ja̱je yoꞌosi doꞌire mësarute jerepa coꞌayerepa sa̱iñe paꞌiji.

15 ¡Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i! ¡Coa cacohuaꞌi! Mësaru cato cuꞌicohuaꞌi aꞌë, yeja cuiꞌne jai tsiaya pa̱ini mësaru sehuoyena yeꞌyañuꞌu cajë. Ja̱je yoꞌoroja̱ijë neni i̱ti sehuoquëni mësaru se̱ña maca cayaye jerepa coꞌaquëre neñë, toana uja̱ꞌquëre.

16 Teayerepa mësaru ñaco ca̱ peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi yecohuaꞌire sacohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi cayë, ‘Maijaꞌquë huëꞌe doꞌipi ca nëoseꞌe cato neñe peoji. Maijaꞌquë huëꞌe paꞌi oropi ca nëoseꞌepi neñe paꞌiji.’ 17 Huesëohuaꞌipi cuiꞌne ñaco ca̱ peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi. ¿Mësaru ñato je aꞌni, i̱ti jerepa paꞌye, oro pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë huëꞌepi orore Maijaꞌquë tse̱ necaiye aꞌni, i̱tirepa? 18 Yequeje̱ mësaru cayë, ‘Maijaꞌquëre i̱si saihuë doꞌipi nesiꞌi ca nëoñe peoji.’ 19 ¡Huesëohuaꞌi cuiꞌne ñaco ca̱ peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi! ¿I̱que aꞌni, jerepa paꞌye, ë̱mëjeꞌe tuiye pa̱nitaꞌa i̱ti saihuë, Maijaꞌquë tse̱ necai saihuë? 20 Ja̱je paꞌina, i̱ti saihuë doꞌipi ca nëoquë pani coa i̱oseꞌere camaꞌë paꞌiji. Siꞌaye i̱o ë̱mëjeꞌe tuiye co̱ni caji. 21 Cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe doꞌipi ca nëoquë pani ja̱ro paꞌiquëni Diusuni caye paꞌiji. 22 Cuiꞌne maꞌtëmo doꞌipi ca nëoquë pani Maijaꞌquë ñuꞌi saihuëna caye paꞌiji. Cuiꞌne i̱oni caquë Maijaꞌquë i̱ote ñuꞌiquëni caye paꞌiji.

23 ¡Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌya pa̱i cuiꞌne fariseo pa̱i! ¡Coa cacohuaꞌi! Maijaꞌquëre mësaru i̱siyë, menta, anis cuiꞌne comino a̱iñe së̱ñe neñere, diez ayere teꞌore huaseꞌere. Ja̱je yoꞌojëtaꞌa cuasaye pa̱ñë, ai jerepa doꞌi quëꞌyere, nuñerepa paꞌiyere, pa̱ire oiyere, cuiꞌne Maijaꞌquëre paꞌiji cuasayere. Iyeje̱ yoꞌojë cuiꞌne ja̱ yëꞌtaꞌa yequeje̱ yoꞌoye paꞌiji, je̱omaꞌpë. 24 Ñaco ca̱ peocohuaꞌipi yecohuaꞌire sacohuaꞌipi paꞌiyë, mësaru. Miꞌare deꞌoye ñajë i̱ma je̱ocohuaꞌitaꞌa camellore nëocohuaꞌi aꞌë.

25 ¡Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i! ¡Coa cacohuaꞌi! Ë̲mëjeꞌeseꞌe u̱cu duruhuë̱a cuiꞌne quë̱na neꞌña tsoacohuaꞌi aꞌë. Sa̱ꞌnahuë cato coꞌamaña yahue i̱mañe cuiꞌne teꞌohuaꞌi jaiye coꞌamaña pañuꞌu caye ti̱mësicohuaꞌi paꞌiyë. 26 ¡Fariseo, ñaco ca̱ peoquë! Duꞌru macarepa u̱cu duruhuëre cuiꞌne quë̱na deꞌhuare tsoajë̱ꞌë. Sa̱ꞌnahuë paꞌiyere jeteyoꞌje yuretaꞌa hueꞌse paꞌiyeje̱ siꞌsi peoye pasipi.

27 Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌi. Coa cacohuaꞌi. Mësaru cato pa̱ire ta̱si darije̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, huëꞌeseꞌe pojaꞌicore tsoaseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌipi. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi sa̱ꞌnahuë cato ju̱ꞌisi tara cuiꞌne siꞌaye siꞌsi ti̱më huesësicohuaꞌi aꞌë. 28 Ja̱je paꞌiohuaꞌi aꞌë, mësaru, pa̱i ña hue̱ꞌñaseꞌe deꞌocohuaꞌipi. Sa̱ꞌnahuë cato coa cosoyena cuiꞌne coꞌaye yoꞌoyena ti̱mësicohuaꞌi aꞌë.

29 ¡Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne Fariseo pa̱i! ¡Coa cacohuaꞌi! Mësarupi deꞌoye necaicohuaꞌi aꞌë, cuasajë tsoe Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi ju̱tena, ta̱si darire cuiꞌne deꞌo pa̱ipi ju̱ꞌisicohuaꞌini i̱ohuaꞌire ta̱si darina quë̱na tupë̱a ëja deꞌhuacohuaꞌi aꞌë. 30 Ja̱je yoꞌojë cayë: ‘Maipi mai aipë paꞌinë paꞌicohuaꞌi pani co̱ huaiye pa̱raꞌhuë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌire.’ 31 Ja̱je iyere yoꞌojë tsoe mësaruja̱ꞌa ñañë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌire huasi tsëcapë acohuaꞌi aꞌë cajë. 32 ¡Ja̱je paꞌito ja̱ macaja̱ꞌa yoꞌo tëjijë̱ꞌë, mësaru aipë yoꞌo huëojë paꞌiseꞌe! 33 ¡A̲ñaohuaꞌi! ¡A̲ña tsëcapë! ¿Me jëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, mësaru toa yeja uye? 34 Mësarupi yoꞌo saoja̱jë iyere caquë jëjo daoja̱ꞌquë aꞌë, yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñe quëacohuaꞌire, ta̱ꞌñe asacohuaꞌire, cuiꞌne cua̱ñeseꞌere yeꞌyacohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi yecohuaꞌire huani je̱ojë so̱quë sarahuana que̱ni huani je̱ojë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌi acohuaꞌire cuiꞌne yecohuaꞌini tsiꞌsi huë̱ꞌñana tse̱ani tëꞌcaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne siꞌa pa̱i dari ñape coꞌeroja̱ijë jo̱sa yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 35 Ja̱je yoꞌojëna, mësaruna siꞌa deꞌo pa̱ire huani je̱osi doꞌi to̱mejaꞌcoa. Nuñerepa yoꞌoquë Abelre huani je̱osi macapi Zacarias, Berequías mamaquëre huani je̱osi macana, ëojë se̱ saihuë cuiꞌne deꞌo hue̱ꞌña jopo saꞌrona mësaru huani je̱osiquëna to̱mesipi. 36 Nuñerepa cayë. Siꞌaye iye doꞌi cato yure paꞌi pa̱ipi sa̱iñe to̱mejaꞌcoa.

Jerusalén Pa̱ire Jesús Ñaquë Oiye

(Lc 13.34-35)

37 Jerusalén, Jerusalén, yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñe quëacohuaꞌire cuiꞌne Maijaꞌquë coca quëacohuaꞌire mëꞌëni caquë Maijaꞌquë jëjo daoquëna, huani je̱ohuë, mësaru. Yoꞌojëtaꞌare deꞌhuerepa mëꞌë mamajëre tsisosiꞌi caquë yoꞌohuë, cura mamajëre i̱o capë̱a huëꞌehuëna deꞌhuasiꞌi caco yoꞌoyeje̱. Yoꞌoquëna, coehuë. 38 Ñajëꞌë. Yure mësaru huëꞌe je̱ocosico paꞌico. 39 Nuñerepa cayë. Yëꞌëre mësaru ña co̱ñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, ‘mësarupi deꞌoquëre paꞌni ëjaë mamirepa hueꞌequë daiquë’ ca maca ti̱ꞌañe pa̱to.”

24

Maijaꞌquë Huëꞌe Nejosico Paꞌi Ja̱ꞌñe

(Mr 13.1-2; Lc 21.5-6)

1 Jesupi Maijaꞌquë huëꞌepi etani je̱ꞌnë saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi tsio dani i̱te Maijaꞌquë se̱ huëꞌe ayere ñajë ca huëohuë. 2 Cajëna, Jesupi capi:

“¿Siꞌaye mësaru ñañe? Deꞌoji, nuñerepa mësarute cayë. Siꞌaye ja̱ mësaru ñañe nejoseꞌe paꞌija̱ꞌcoa. Iye maca ti teꞌe quë̱na pëje̱ jupë u̱iñe pa̱jaꞌcoa.”

Ja̱ Yëꞌtaꞌa Yeja Caraja̱imaꞌñë I̱ño Ja̱ꞌñe

(Mr 13.3-23; Lc 21.7-24; 17.22-24)

3 Ja̱ maca Olivos cu̱tihuëna saëꞌë. Sani Jesús jaꞌruni ñuꞌina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi i̱te yahuerepa cahuë:

“I̱na, yëquëre quëajë̱ꞌë. ¿Je yëhua ja̱je yoꞌoja̱coaꞌni? ¿Me i̱ñoñe paꞌija̱ꞌcoaꞌni, mëꞌë daiye cuiꞌne yeja caraja̱iñe?” 4 Cajëna, Jesupi capi:

“Deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, mësarute yecohuaꞌipi coso huesojë. 5 Jai pa̱i yëꞌë mamipi cajë daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë: ‘Yëꞌë aꞌë, Cristo’ cajë. Cajëna, jai pa̱i i̱ohuaꞌire tuija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 6 Siꞌa hue̱ꞌña sa̱ꞌñe huajo huaiyere mësaru asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Asani quëquëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱re ja̱je tëto saiye paꞌiji. Paꞌiquëtaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa tëjiye peoji. 7 Yequë yeja paꞌicohuaꞌipi yequë yeja paꞌicohuaꞌire se uihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yequë pa̱ipi yequë pa̱ini se uihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne a̱iñeje peoquëna, a̱i ëa ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yeja ñuꞌcueye paꞌija̱ꞌcoa, yequë hue̱ꞌña ñape. 8 Iye cato ja̱ꞌa ai yoꞌo huëoyepi paꞌija̱ꞌcoa.

9 Cuiꞌne yëꞌë doꞌire mësarute coꞌaye yoꞌojë tse̱ani yecohuaꞌina i̱sijë cuiꞌne huani je̱ojë yoꞌojë cuiꞌne siꞌa pa̱i mësarute coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 10 Ja̱ muꞌseña ai Maijaꞌquëre cuasaseꞌe nejo huesoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojë yecohuaꞌire coejë cajeohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌitaꞌa sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 11 Cuiꞌne jai pa̱i coa cosocohuaꞌije̱ paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi aꞌë cacohuaꞌije̱. Ja̱je yoꞌojëna, jai pa̱i cosoyere asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 12 Cuiꞌne ja̱je jaiye coꞌaye paꞌina, yoꞌojë jai pa̱i pa̱ire oiye je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti quëcoquë nuiñe paꞌisiquëpi ja̱ëpi huasosiquë pasipi. 14 Cuiꞌne iye deꞌo cocaje̱ siꞌa hue̱ꞌña yeja paꞌicohuaꞌire quëaseꞌe paꞌija̱ꞌcoa, ja̱ohuaꞌije̱ asaja̱jë cajë. Ja̱ macataꞌa ti̱ꞌajaꞌcoa, caraja̱iñerepa. 15 Maijaꞌquëre quëacaiquë Daniel toyapi, pa̱ire coꞌa deꞌhuaquë cuiꞌne pa̱ire ne huesoquë yoꞌoye ayere. Ja̱je paꞌina, iquëpi siꞌsi peo hue̱ꞌñana ti̱ꞌasi maca ñani toya jaꞌo ñaquëpi asaye paꞌiji, ti̱ꞌapi, caquë. 16 Ja̱ maca Judea paꞌicohuaꞌipi catiye paꞌiji, ai cu̱tina. 17 Huëꞌe ë̱mëjeꞌe totore paꞌiquë pani cajeye peoji, sa̱ꞌnahuë coꞌamaña paꞌiye i̱siꞌi caquë. 18 Cuiꞌne tsiore paꞌiquë pani coꞌiye peoji, ca̱ña i̱masiꞌi caquë. 19 Teayerepa ja̱ muꞌseña nomiohuaꞌi tsi̱ ë̱tapë̱a paꞌicohuaꞌi cuiꞌne oje tsu̱ꞌsucohuaꞌire pacohuaꞌi maña ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 20 Ja̱je paꞌina, se̱jëꞌë, Maijaꞌquëre sësë tëcahuë catiye peoja̱ꞌcore, cuiꞌne huajë muꞌseña catiye peoja̱ꞌcore. 21 Ja̱ muꞌseña cato jaiye ai yoꞌoye pasipi, ja̱ꞌa yeja deꞌhuasi maca ti peoseꞌepi jeteyoꞌjeje̱ peo ja̱ꞌñepi. 22 Ja̱ muꞌseña Maijaꞌquëpi tëamaꞌquë paꞌito teꞌi macaje̱ huaso cua̱ñoñe peoraꞌpi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi i̱ joꞌya nesicohuaꞌini oi tëaja̱ꞌquë api.

23 Mësarute yecohuaꞌipi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë: ‘Ñajëꞌë, i̱ñore paꞌiji, Cristo pa̱nitaꞌa Ñajëꞌë, ja̱rote paꞌiji.’ Ja̱je catoje̱ carepa maꞌñe cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 24 Daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë Cristo aꞌë, cacohuaꞌi coa cosocohuaꞌipi. Cuiꞌne Maijaꞌquë coca quëacaicohuaꞌi aꞌë, cacohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌipi cuiꞌne jaiye pa̱i yoꞌo maꞌñe ne i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, coa cosoñuꞌu cajë. Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquërepa joꞌya nesicohuaꞌije̱ care payë cajë sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, a̱ꞌji sehuocohuaꞌi cato. 25 Ja̱je paꞌina, tsoe duꞌru cahuë iye mësarute ja̱je yoꞌo maꞌñe caquë. 26 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi mësarute ‘jeto cue̱ne yejare paꞌiji, ñajëꞌë’ cacohuaꞌi paꞌito saimaꞌpë pa̱nitaꞌa yeque ‘Ñajëꞌë, i̱ño tuꞌrihuëre paꞌiji,’ catoje̱ asamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 27 Pa̱i Mamaquë daiyerepa cato ë̱së mëi hue̱ꞌñapi cuiꞌne ë̱së sa duꞌi hue̱ꞌñana mujuë yeꞌhueyeje̱ paꞌyerepa paꞌija̱ꞌcoa. 28 Ju̱ꞌisiquë ca̱pë paꞌi hue̱ꞌñana ja̱rona pëꞌpëri tsiꞌsija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Pa̱i Mamaquë Dani Co̱ñe

(Mr 13.24-37; Lc 21.25-33; 17.26-30, 34-36)

29 Esa ai yoꞌo muꞌseña tëto sai maca ë̱së yayaja̱ꞌquë api. Cuiꞌne ñañëje miamaꞌë paꞌija̱ꞌquë api. Maꞌñocoje̱ maꞌtëmopi to̱mejaꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne maꞌtëmo tutu paꞌiyeque tsasija̱ꞌcoa. 30 Ja̱ maca Pa̱i Mamaquë tutu yoꞌoye ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, maꞌtëmopi yoꞌoquëna. Cuiꞌne siꞌa pa̱i dari yeja paꞌicohuaꞌi oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ maca ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, Pa̱i Mamaquë maꞌtëmopi sirija̱ꞌa daiye, tutu quëꞌire papi cuiꞌne deꞌoyepi quëcosiquëpi daina. 31 Ja̱ maca hui̱ñaohuaꞌire cua̱ñejaꞌquë api, i̱ sahuasicohuaꞌire cajeseꞌe yeja te̱ꞌña, siꞌa yeja paꞌicohuaꞌire tsiꞌsojë̱ꞌë, caquë ai tutu duruhuë juiyepi.

32 Yeꞌyejë̱ꞌë, higuera so̱quë yë yoꞌoye ayere quëaquëna. Hui̱ña capë̱a paꞌi maca jaꞌo etaquëna, mësaru ñani je̱ꞌnë utëcahuë ti̱ꞌaquëna, yoꞌoji cacohuaꞌi aꞌë. 33 Ja̱je cuiꞌne siꞌaye iye tëto saina, ñani je̱ꞌnë caraja̱i muꞌseña ti̱ꞌaquëna, eta saꞌrore paꞌina, yoꞌoji cuasajë̱ꞌë. 34 Nuñerepa cayë, mësarute. Siꞌaye iye yoꞌo ja̱ꞌñe aꞌë, ja̱ yëꞌtaꞌa iye muꞌseña pa̱i ju̱ju samaꞌpëna. 35 Maꞌtëmo cuiꞌne yeja caraja̱i ja̱ꞌñe aꞌë. Yëꞌë cocataꞌa ti caraja̱iñe pa̱ ja̱ꞌñe aꞌë. Ja̱re i̱ti caseꞌeje̱ ti̱ꞌaquë paꞌi ja̱ꞌñe aꞌë.

36 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare peoji, i̱ti muꞌserepa cuiꞌne hora quëaye. Huesëyë, yecohuaꞌije̱. Maꞌtëmo paꞌicohuaꞌi hui̱ñaohuaꞌije̱ cuiꞌne Maijaꞌquë mamaquëje̱ huesëji, coa Maijaꞌquëseꞌe asaji, i̱ti.

37 Noé paꞌi muꞌseña yoꞌojë paꞌiseꞌeje̱ paꞌye pasipi, Pa̱i Mamaquë dai macaje̱. 38 Ja̱ muꞌseña ja̱ yëꞌtaꞌa coꞌjemaꞌnë pa̱ipi a̱o a̱ijë, u̱cujë, nomi huejajë, cuiꞌne pëca jaꞌquëohuaꞌipi nomi tsi̱re huejojë paëꞌë, Noé jai yohuëna caca macaja̱ꞌa. 39 Ja̱ huesëjëna, jai coꞌje dani siꞌaohuaꞌire peo hue̱ꞌña coꞌje hue̱aꞌcoꞌë. Ja̱je cuiꞌne pasipi, Pa̱i Mamaquë dai macaje̱. 40 Ja̱ muꞌseña caya ë̱mëohuaꞌi tsiore paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Paꞌijëna, teꞌire saquë cuiꞌne teꞌire je̱osipi. 41 Caya nomiohuaꞌi hueare toaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Toajëna, teꞌore saquëna, cuiꞌne teꞌo je̱o saisico paꞌija̱ꞌcoa.

42 Ëjaë daija̱ꞌa maca huesëye sëte cuiꞌñasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë. 43 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iyeje̱ asajë̱ꞌë, i̱ti huëꞌe aquëpi ñami ja̱ hora paꞌi maca coꞌamaña ñaquë daija̱ꞌquë api asaquë pani sëtasiquëpi i̱ huëꞌe coꞌamaña cacani i̱mañe ë̱seja̱ꞌquë api. 44 Ja̱je paꞌina, mësaruje̱ ne deꞌhuasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë, mësaru hua̱nëyesi maca Pa̱i Mamaquë dani quëcoquë.

Nuñerepa Deꞌo Joꞌyaë Cuiꞌne Coꞌa Joꞌyaë

(Lc 12.41-48)

45 ¿Jequë aꞌni, nuñerepa deꞌo joꞌyaë, cuiꞌne asaquërepa i̱ti ti̱ꞌasi maca i̱ huëꞌe acohuaꞌire a̱ocaijë̱ꞌë, caquë je̱oni saisiquë? 46 Sihua cua̱ñojaꞌquë api, i̱ ëjaë cua̱ñeseꞌeje̱ yoꞌoquë paꞌina, ti̱tani ñasiquëpi. 47 Nuñerepa cayë i̱ti tse̱ aquë siꞌaye i̱ paye ñacaijë̱ꞌë caquë cua̱ñe nëojaꞌquë api. 48 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌa joꞌyaë pani cuasaji, tsoe nëijaꞌquëre me je esa ti̱tasina, cuasaquë. 49 I̱ ëjaë joꞌyare coꞌaye yoꞌo huëoni cuiꞌne a̱o a̱i huëoni cuiꞌne co̱no u̱cu huëoni cuepecohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni yoꞌoquë pasipi. 50 Paꞌina, ja̱ maca i̱ ëjaë coꞌisipi, i̱ joꞌyaë hua̱nëyeni je dasina caquë utemaꞌë yoꞌo maca. 51 Ja̱ maca i̱te ai coꞌayerepa siꞌseni coa cacohuaꞌire nejoñepi nejoñe paꞌiji. Ja̱ maca oisipi, cu̱jije qui̱ꞌcoquë.

25

Diez Nomi Tsi̱ Yoꞌoseꞌeje̱ Paꞌye Quëaye

1 Ja̱je paꞌito maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato diez nomi tsi̱pi huiꞌyapepi dani toa tsë̱opë̱are i̱mani hueja hue̱ꞌñana i̱ohuaꞌi ë̱jëre ti̱ꞌañuꞌu cajë saiseꞌeje̱ paꞌye aꞌë. 2 Cinco paꞌiohuaꞌi ne deꞌhuamaꞌcohuaꞌi paëꞌë. Cuiꞌne cinco ne deꞌhuasicohuaꞌi paëꞌë. 3 Ne deꞌhuamaꞌcohuaꞌipi toa tsë̱o pë̱a sajëtaꞌa huiꞌyapere samaꞌpë paëꞌë. 4 Ne deꞌhuasicohuaꞌipi sahuë, quë̱na huë̱ana huiꞌyape doseꞌere cuiꞌne toa tsë̱o pë̱aje siꞌaye ti̱mëseꞌere sahuë. 5 Huejaja̱ꞌquëpi esa daimaꞌë paꞌina, huëo ca̱i ëapi siꞌa nomiohuaꞌire ja̱je huëo ca̱i ëaquëna, ute jujani ca̱ëꞌë. 6 Ja̱ maca ñami jopo paꞌi maca asahuë, cuiye: ‘Je̱ꞌnërepa daiji, huejaja̱ꞌquëpi etani i̱te pëpajë̱ꞌë.’ 7 Cui maca siꞌa nomi tsi̱ huëni i̱ohuaꞌi toa tsë̱o pë̱a ne deꞌhuahuë. 8 Ja̱ jeteyoꞌje cinco ne deꞌhuamaꞌcohuaꞌipi cahuë, cinco ne deꞌhuasicohuaꞌire: ‘I̱sijë̱ꞌë, aꞌri maña mësaru huiꞌyapere yëquë toa tsë̱o pë̱api yaya huëoji.’ 9 Ja̱je cajëna, cinco nomi tsi̱ ne deꞌhuasicohuaꞌipi cahuë: ‘Pa̱ñë, ti̱ꞌañe pamaꞌconi yëquëre cuiꞌne mësarureje̱ ¿me i̱siyeꞌni? Saijë̱ꞌë. I̱ti i̱si hue̱ꞌñana sani huerojë̱ꞌë, mësaru tsë̱o ja̱ꞌñeseꞌe.’ 10 Carena, cinco nomi tsi̱ ne deꞌhuamaꞌcohuaꞌipi huiꞌyape hueroñuꞌu cajë saijëna, tsoe ti̱tapi, huejaquë. Nomi tsi̱ cuiꞌñani utesicohuaꞌi cato i̱ ja̱ꞌre co̱ni cacahuë, hueja hue̱ꞌña. Cacarena, eta saꞌro si̱o huesopi. 11 Ja̱ jeteyoꞌje ti̱tahuë, yequë nomi tsi̱ ti̱tani cahuë: ‘Ëjaë, ëjaë huiꞌyocaijë̱ꞌë.’ 12 Ja̱je cajëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire: ‘Nuñerepa cayë, mësarute ñamaꞌquë aꞌë, yëꞌë.’ ”

13 Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Pa̱i Mamaquë daija̱ꞌa maca huesëyë, mësaru, i̱ti dai muꞌse cuiꞌne horaje̱. Ja̱je paꞌina, mësaru sëtasicohuaꞌipi paꞌijë utejë̱ꞌë.

Curiquë Yoꞌoseꞌe Ayere Quëaye

14 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte aye cato pa̱ipi yequë yejana sai huëoni, i̱ joꞌyare soini curiquë i̱sisiquë cua̱ñe nëoseꞌeje̱ paꞌio.

15 Ja̱ohuaꞌi aquëni i̱sipi, cinco mil curiquë të̱ꞌña. Yequëni i̱sipi, caya mil të̱ꞌña. Cuiꞌne yequëni i̱sipi, teꞌe mil. Pa̱i ñapere i̱ohuaꞌi tutu paꞌiye jaꞌye i̱sini ja̱ maca sajiꞌi, soꞌona. 16 Cinco mil të̱ꞌña i̱sisiquëpi sani ja̱pi hueroni ai jerepa cuiꞌne cinco mil të̱ꞌña se ne co̱pi. 17 Caya mil i̱sisiquëje̱ cuiꞌne yeque caya mil se ne co̱pi. 18 Ja̱je yoꞌojëtaꞌare yequëpi teꞌe mil i̱si cua̱ñosiquëpi sani yeja coje nesicona, ta̱pi, curiquë.

19 Ai tsoepi coꞌipi, i̱ohuaꞌi ëjaë. Coꞌini i̱ohuaꞌi neseꞌe ña huëopi. 20 Duꞌru macarepa ti̱tapi, cinco mil të̱ꞌña i̱si cua̱ñosiquëpi. Ti̱tani i̱sipi, i̱ ëjaëre, ñeje caquë: ‘Ëjaë cinco mil mëꞌë yëꞌëre i̱sihuë. I̱sisiquëni yequë cinco mil ne co̱huë, iye mëꞌë tse̱.’ 21 Caquëna, ëjaëpi capi, i̱te: ‘Ai deꞌoji, mëꞌë deꞌo joꞌyaëꞌë, deꞌoye yoꞌosiquëre cato yure ai jerepa jaiye i̱si nëosiꞌi cacajë̱ꞌë, yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sihuaja̱ꞌquë.’ 22 Jeteyoꞌje dajiꞌi, caya mil i̱sisi joꞌyaë. Ja̱ëpi capi, cuiꞌne: ‘Ëjaë, mëꞌë yëꞌëre caya mil i̱sihuë. Ja̱je i̱sisiquëni yeque caya mil se ne co̱huë, iye mëꞌë tse̱.’ 23 I̱ Ëjaëpi capi, i̱te: ‘Ai deꞌoji, mëꞌë deꞌo joꞌyaëꞌë, nuñerepa paꞌi aꞌë. Aꞌri mañare nuñerepa deꞌoye yoꞌosiquëni ai jerepa jaiye i̱sisiꞌi, ñacai ja̱ꞌñe. Cacani yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sihuajë̱ꞌë.’ 24 Ja̱ë teꞌe mil i̱sisiquëpi ti̱tani capi, i̱ Ëjaëre: ‘Ëjaë mëꞌëpi pa̱ire oimaꞌquëpi mëꞌë ta̱maꞌtona coa ti̱ꞌaquë cuiꞌne mëꞌë ti je̱a maꞌñere tëaquëre asayë. 25 Ja̱je paꞌina, caꞌraquë sani mëꞌë curiquë yejana yahuehuë. Iye mëꞌë curiquë dacaëꞌë.’ 26 Caquëna, ëjaëpi sehuopi, i̱te: ‘Joꞌyaë coꞌaquë cuiꞌne jo̱saë. Yëꞌëpi yëꞌë ta̱ maꞌñere tëaquëpi cuiꞌne yëꞌë je̱amaꞌtore tëaquë paꞌiye asaquë sëte. 27 Ja̱ doꞌire yëꞌë curiquë bancona tëoyere pa̱ëꞌni. Tëosiquë paꞌito coꞌini i̱tipi se nesi doꞌire curiquë neraꞌhuë, yëꞌë tse̱.’ 28 Ja̱ maca capi, i̱ti maca paꞌicohuaꞌire: ‘Siojë̱ꞌë, curiquë të̱ꞌña. Sioni i̱sijë̱ꞌë, diez mil të̱ꞌña paquëna. 29 Ja̱je paꞌina, jaiye paquëni ai jerepa se i̱siye paꞌiji. I̱sina, jaiye tëto saquëna, nëaseꞌeque paye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare peoquëni ai jerepa se sioye paꞌiji, i̱ aꞌri maña payeque.’ 30 Ja̱je cani capi, iquë coꞌa joꞌyaëre: ‘Tse̱ani je̱ocojë̱ꞌë, nea hue̱ꞌña hueꞌsena, ja̱ropi oi cuiꞌne cu̱ji qui̱ꞌcoja̱ꞌquëre.’

Siꞌa Pa̱ire Ñañe, Jesupi

31 Pa̱i Mamaquë pa̱i ëjaërepa cua̱ñequë hui̱ñaohuaꞌipi tëꞌija̱isiquëpi daisi maca i̱ deꞌo ñuꞌi saihuëna jaꞌruja̱ꞌquë api, cua̱ñequëre papi. 32 Ja̱ maca siꞌa yeja paꞌicohuaꞌipi tsiꞌsija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ ña hue̱ꞌñana. Ja̱ pa̱ire huahueja̱ꞌquë api, yëi ñamare cuiꞌne cabrare ñaquëpi huahueyeje̱ paꞌye. 33 I̱ ëja te̱ꞌtena yëi ñamare cuiꞌne ari te̱ꞌtena cabrare huahuesipi, ti̱ tsëcapë̱aseꞌe. 34 Ja̱ maca pa̱i ëjaëpi caja̱ꞌquë api, i̱ ëja te̱ꞌte paꞌicohuaꞌire: ‘Daijë̱ꞌë, mësaru yëꞌë jaꞌquë ñacaina, deꞌoye paꞌisicohuaꞌi. Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, maꞌtëmore mësarure caquë yeja deꞌhua maca Diusu deꞌhuacai paꞌi sitore. 35 A̲o ëa ju̱ꞌina, mësarupi deꞌhue a̱ohuë. Oco ëa ju̱ꞌina, cuiꞌne o̱cuahuë. Mësarupi huëꞌe peoquëpi coa cuꞌiquë paëꞌë. Paꞌina, pëa hue̱ꞌña i̱sihuë. 36 Ca̱ña peoquë paꞌina, mësarupi deꞌhue i̱sihuë. Ju̱ꞌiquë paëꞌë. Paꞌina, yëꞌëre doꞌi sani ñahuë. Tayo yoꞌocohuaꞌire co hue̱ꞌñana co cua̱ñosiquë paëꞌë. Paꞌina, dani ñahuë, yëꞌëre.’ 37 Ja̱ maca i̱ti nuñerepa yoꞌosicohuaꞌi etasicohuaꞌipi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë: ‘¿Ëjaë, je yëhua mëꞌëre a̱o ëa ju̱ꞌiquëre ñani a̱oreꞌni, pa̱nitaꞌa je yëhua oco ëa ju̱ꞌiquëre ñani oco o̱cuareꞌni? 38 Pa̱nitaꞌa ¿je yëhua huëꞌe peoquëpi coa cuꞌina ñani pëa hue̱ꞌñana i̱sireꞌni? Pa̱nitaꞌa ¿je yëhua ca̱ña peoquë paꞌina, ñani i̱sireꞌni, juꞌiye? 39 Pa̱nitaꞌa ¿je yëhua ju̱ꞌiquëre mëꞌëre ñareꞌni? Pa̱nitaꞌa ¿co hue̱ꞌñana cosiquëpi paꞌina, sani ñareꞌni mëꞌëre?’ 40 Cajëna, pa̱i ëjaëpi sehuoja̱ꞌquë api, ja̱ohuaꞌire: ‘Nuñerepa cayë, mësarute. Siꞌaye mësaru ja̱ohuaꞌire yëꞌë yoꞌje tsi̱ni aꞌricohuaꞌire teaye paꞌiohuaꞌire ñajë deꞌoye yoꞌoseꞌe cato ja̱re yëꞌëni deꞌoye yoꞌoseꞌe paꞌiji.’

41 Ja̱ maca cuiꞌne Ëjaëpi caja̱ꞌquë api, ari te̱ꞌte paꞌicohuaꞌire: ‘Saijë̱ꞌë, yëꞌë quëꞌro paꞌimaꞌpë nejosi te̱ꞌtere paꞌicohuaꞌi. Saijë̱ꞌë, huatire cuiꞌne i̱ joꞌyare caquë toa yeja deꞌhua sitona. 42 A̲o ëa ju̱ꞌina, mësaru a̱omaꞌpë paëꞌë, yëꞌëre. Oco ëa ju̱ꞌina, ocoje̱ cuiꞌne o̱cuaye pa̱huë. 43 Huëꞌe peoquëpi coa cuꞌiquë paëꞌë. Ja̱je paꞌina, mësarupi pëa hue̱ꞌña i̱siye pa̱huë. Ca̱ña peoquë paëꞌë. Paꞌina, mësarupi i̱simaꞌpë paëꞌë. Ju̱ꞌiquë paëꞌë. Paꞌina, mësaru dani ñañe pa̱huë. Cosiquë paëꞌë. Paꞌina, sani ñamaꞌpë paëꞌë, mësaru.’ 44 Ja̱ maca i̱ohuaꞌipi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱te: ‘¿Ëjaë, je yëhua mëꞌëre a̱o ëa ju̱ꞌiquëre pa̱nitaꞌa oco ëa ju̱ꞌiquëre, pa̱nitaꞌa coa cuꞌiquëre, pa̱nitaꞌa ca̱ña peoquëre pa̱nitaꞌa ju̱ꞌiquëre, pa̱nitaꞌa cosiquëre ñajëtaꞌa co̱caiye pa̱reꞌni?’ 45 Ja̱je cajëna, pa̱i ëjaëpi sehuoja̱ꞌquë api: ‘Nuñerepa cayë, i̱ohuaꞌi teaye paꞌi pa̱ire ñajëtaꞌa co̱caiye pa̱jë cuiꞌne yëꞌëreje̱ ai jerepa ti necaiye pa̱huë, mësaru.’ 46 Ja̱je casi maca i̱ohuaꞌi saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ti nejo hue̱ꞌñana. Cuiꞌne nuiñe yoꞌosicohuaꞌipi ti paꞌi hue̱ꞌñana saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

26

Jesure Tse̱añe Cuasaseꞌe

(Mr 14.1-2; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Ja̱je Jesús siꞌaye iyere ca tëjini capi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

2 “Mësarupi tsoe asayë, caya muꞌseña paꞌi maca Israel pa̱i Egíptopi etajë paꞌiseꞌere cuasajë tsiꞌsini yoꞌoye ti̱ꞌa ja̱ꞌñe. Ja̱ maca Pa̱i Mamaquë tse̱a cua̱ñosiquë paꞌija̱ꞌquë api, que̱ cua̱ñojaꞌquëpi.”

3 Ja̱ muꞌseña Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi, cuiꞌne aiohuaꞌi, tsiꞌsisicohuaꞌipi paëꞌë, Caifás Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë jai huëꞌe hueꞌse daripëna. 4 Ja̱rona Jesure coa cosojë tse̱ani huani je̱o ja̱ꞌñere ca ñahuë, i̱ti yoꞌo ja̱ꞌñere. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare “fiesta pa̱i tsiꞌsi macataꞌa tse̱añe pa̱ñuꞌu, pa̱ipi coꞌaye sa̱ñope yoꞌomaꞌcohuaꞌini” cahuë.

Huëo Së̱ñepi Jesure Tsoacaiseꞌe

(Mr 14.3-9; Jn 12.1-8)

6 Simón huëꞌere Jesús pajiꞌi, Betania daripëre ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌiquë hueꞌyosiquë huëꞌere. 7 Ja̱rote paꞌina, nomiopi quë̱na huë jai doꞌi quë̱na huëna deꞌo së̱ maꞌñapi ti̱mësiconi ca̱jico dacopi tsio dani, Jesús mesare ñuꞌina, ja̱ maꞌñapi i̱ si̱opëna doo. 8 Ja̱je iyere yoꞌocona, ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌipi pë̱ijë ca huëohuë.

“¿Me ne ja̱ꞌñere coa nejocoꞌni, jai doꞌire? 9 I̱opi yecohuaꞌina i̱sico jaiye curi neni peocohuaꞌi mañani co̱caito deꞌoꞌñe paꞌioni yoꞌoco.”

10 Cajëna, Jesupi asani capi:

“¿Me yoꞌojë jo̱sa cayeꞌni, i̱ote? Iye yëꞌëre yoꞌocaiye deꞌoye aꞌë. 11 Coa siꞌanë mësaru coꞌamaña peocohuaꞌire paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru acohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre cato siꞌanë mësaru pamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 12 Yëꞌë si̱opëna huëo së̱ maꞌñapi doye cato yëꞌëre ta̱si maca huëo së̱ ja̱ꞌñere ne deꞌhuacaio yoꞌoco. 13 Ja̱je paꞌina, nuñerepa cayë, mësarute. Coa siꞌa hue̱ꞌña iye huaso coca quëanije ico yëꞌëre yoꞌoseꞌe quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je quëajëna, pa̱ije i̱ote hua̱nëyomaꞌpë cuasaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱o yoꞌoco paꞌiseꞌe.”

Judaspi Jesure Yehuoye

(Mr 14.10-11; Lc 22.3-6)

14 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi aquëpi Judas Iscariote hueꞌequëpi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi quëꞌrona sani capi:

15 “¿Je jaꞌye sa̱iñe yëyeꞌni, yëꞌëpi Jesure tse̱acaito?”

Ja̱je caquëna, asani i̱te sa̱ihuë, treinta curiquë të̱ꞌña. 16 Ja̱re ja̱ macapi Judas Jesure pa̱i peo maca ñani tse̱ani ja̱ohuaꞌi jë̱ñana i̱sisiꞌi caquë coꞌepi.

Mai Ëjaë A̲ni Tëjiseꞌe

(Mr 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)

17 Fiesta huëo muꞌse oꞌsaye co̱ꞌmemaꞌa a̱o a̱i muꞌse ti̱ꞌaëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesure tsio dani se̱iꞌë: ¿Jerona nejaꞌcohuaꞌi aꞌni naꞌiquëna, a̱iñe, Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë a̱i ja̱ꞌñe?

“¿Jerona Egíptopi Israel pa̱i etaseꞌe cuasajë naꞌiquëna, a̱i ja̱ꞌñe neñeꞌni?”

18 Cajëna, i̱pi capi, i̱ohuaꞌire:

“Saijë̱ꞌë, jai daripëna sani huëꞌe paꞌiquëni ti̱ꞌani i̱te cajë̱ꞌë: ‘Yeꞌyaquëpi caji: Yëꞌë yoꞌo maca tsoe jaꞌyere paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mëꞌë huëꞌena yëꞌë yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌoye nesiꞌi,’ caquë jëjo saopi.”

19 Ja̱je caëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesús cua̱ñeseꞌeje̱ yoꞌohuë. Yoꞌojë naꞌiquëna, a̱i ja̱ꞌñe ne deꞌhuahuë.

20 Ñami deꞌosi maca Jesús mesare i̱ doce yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pajiꞌi. 21 Paꞌi ja̱ yëꞌtaꞌa a̱ore a̱i ñuꞌi capi, cuiꞌne:

“Nuñerepa cayë mësarute, mësaru aquëpi yëꞌëre yehuoja̱ꞌquë api.”

22 Ja̱ maca ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌipi ai oi ëayerepa asa huesëhuë. Asani sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa se̱ huëohuë, ñeje cajë:

“Ëjaë, ¿më ñato yëꞌëpi yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni?”

23 Cajëna, ja̱ohuaꞌire sehuopi, Jesupi:

“Yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni teꞌe quë̱na deꞌhuana a̱iquëpi i̱ti yëꞌëre deꞌoye yoꞌoyeje̱ yoꞌoquë cosoquë tse̱a je̱o cua̱ñojaꞌquë. 24 Ja̱je paꞌina, Pa̱i Mamaquë cato toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye yoꞌo saoye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teayerepa yoꞌoja̱ꞌquë api, i̱te yehuoquë. Deꞌoraꞌpi, ja̱ë ai deꞌomaꞌë patu.”

25 Ja̱ maca Judaspi, i̱ti cosoquë tse̱a je̱o cua̱ñojaꞌquëpi i̱te capi:

“¿Yeꞌyaquë, mëꞌë ñato yëꞌëpi yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni?”

Caquëna, capi:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Mëꞌë aꞌë.”

26 Ja̱ yëꞌtaꞌa a̱ore a̱ijë dujëna, Jesús i̱ jë̱ñapi panpë i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji caquë se̱jiꞌi. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ yeꞌyacohuaꞌire i̱siquë capi:

“A̲ijëꞌë. Iye cato yëꞌë ca̱ꞌë.”

27 Ja̱ jeteyoꞌje u̱cu duruhuë i̱ jë̱ñapi i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji caquë se̱ni i̱ohuaꞌina se i̱siquë capi:

“Siꞌaohuaꞌi u̱cujë̱ꞌë, iye u̱cu duruhuëna. 28 Iye cato yëꞌë tsie aꞌë. Huajëye ca nëoñere neñe aꞌë. Cuiꞌne jai pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuayere caquë i̱siye aꞌë. 29 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cuiꞌnaëpi iye cuiyaꞌi oꞌsa co̱no u̱cuye pa̱jaꞌquë aꞌë, mësaru ja̱ꞌre co̱ni, yëꞌë jaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena mësaru ja̱ꞌre huajë oꞌsa co̱no u̱cuye ti̱ꞌa macaja̱ꞌa.”

Pedro Jesure Ñamaꞌquë Aꞌë, Caye

(Mr 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

30 Jë̱jë tëjisi jeteyoꞌje Olivos cu̱tihuëna saëꞌë. 31 Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Iye ñami siꞌaohuaꞌire mësarute yëꞌëre quëco paseꞌe ti peocohuaꞌire nëijaꞌcoa. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: ‘Huani je̱osiꞌi, yëi ñamare ñacaiquëre. Huani je̱osi maca yëi ñama huahuesicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 32 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi ju̱ꞌisiquëpi huëni duꞌru Galileana saquëna, mësarupi jeteyoꞌje ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

33 Ja̱je ca maca Pedropi sehuopi:

“Ja̱je siꞌaohuaꞌire mëꞌëre tuiye je̱osicohuaꞌi paꞌitoje̱ yëꞌë cato pa̱ñë.”

34 Ja̱je caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Nuñerepa cayë, mëꞌëre. Iye ñami ja̱ yëꞌtaꞌa cura yëꞌimaꞌëna, mëꞌë yëꞌë ti ñamaꞌquë aꞌë caquë toaso̱ñe coa caja̱ꞌquë aꞌë.”

35 Pedropi capi, i̱te:

“Mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni ju̱ꞌiñe paꞌito ju̱ꞌiñë, yëꞌë. Coa caye pa̱ñë.”

Caquëna, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ yeꞌyacohuaꞌi cahuë.

Jesús Getsemaní Quëꞌrona Se̱ñe

(Mr 14.32-42; Lc 22.39-46)

36 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni ti̱ꞌapi, Getsemaní hueꞌyo hue̱ꞌñana. Ti̱ꞌani capi, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌëseꞌe sani je macana se̱ina, mësaruseꞌe iye macana jaꞌrujë̱ꞌë.”

37 Ja̱je cani coa Pedrore cuiꞌne Zebedeo mamajëre cayaohuaꞌire sai sapi. Sani ai oi cuiꞌne ai coꞌa ju̱ꞌi ai yoꞌo huëopi. 38 Ja̱ maca capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ai oiyë, yëꞌë joyopi, ju̱ni huesëye paꞌina. Ja̱je paꞌina, mësaruseꞌe iye macana pëajë̱ꞌë, cuiꞌne yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sëtasicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, mësaruje̱.”

39 Ja̱je cani Jesús ai se̱ña maca teꞌi se sajiꞌi. Sani ja̱rona tsiapi yejana simeni u̱i se̱jiꞌi, Maijaꞌquëre, ñeje caquë:

“Yëꞌë jaꞌquë maca, deꞌhue ne ti̱ꞌañe paꞌito iye së̱je daꞌcare pare yëꞌëre nejocaijë̱ꞌë, pa̱ni yëꞌë yëquë cayeje̱ paꞌye yoꞌoye, coa mëꞌë yëyepi yoꞌoseꞌe paꞌija̱quë.”

40 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌi quëꞌro coꞌiquë ti̱ꞌapi, tsoe ca̱isicohuaꞌipi u̱ijëna. Ñani Pedrore capi:

“¿Quëco ti̱ꞌañe pa̱re, yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni teꞌe hora macaje̱? 41 Sëtasicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne se̱jëꞌë, coꞌaye mëiñena, ta̱isicohuaꞌi paꞌiye pa̱jaꞌcohuaꞌi. Nuñerepa joyo cato yëji, neñe. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ca̱pëpi tutu peoji.”

42 Ti̱jupë sani co̱ni se̱jiꞌi, ñeje:

“Yëꞌë jaꞌquë iye neñañe ai yoꞌoyere yeque necaiye peoto, coa mëꞌë yëyeje̱ yoꞌoseꞌe paꞌija̱ꞌquë.”

43 Ti̱jupë coꞌipi. Coꞌiquë i̱ yeꞌyacohuaꞌi ca̱isicohuaꞌini ti̱ꞌa co̱pi. I̱ohuaꞌi ñaco ca̱pi ai huëo ca̱ꞌa doꞌire si̱o meina, ca̱ëꞌë. 44 Ja̱ maca ñani je̱oni sajiꞌi, cuiꞌnaëpi Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë toaso̱ñe acore. Ja̱ꞌrë i̱ caseꞌeje̱ paꞌye caquë se̱jiꞌi. 45 Ja̱ maca sajiꞌi. I̱ yeꞌyacohuaꞌi quëꞌrona sani capi, ja̱ohuaꞌire:

“Yuretaꞌa deꞌoji. Ca̱ijëꞌë, cuiꞌne huajëjë̱ꞌë. Tsoe ti̱ꞌapi, Pa̱i Mamaquëre coꞌaye yoꞌocohuaꞌi jë̱ñana i̱sija̱ꞌa maca. 46 Huëijë̱ꞌë. Sañuꞌu. Tsoe daiji, yëꞌëre yehuoja̱ꞌquë.”

Jesure Tse̱añe

(Mr 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

47 Jesús ja̱ yëꞌtaꞌa cocare capi, Judas ti̱tasi macaje̱. Jaë cato doce soisicohuaꞌi aquë pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni jai pa̱i daëꞌë, hua̱ꞌña cuiꞌne tara co̱ni ca̱jicohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ja̱ohuaꞌi jëjo daocohuaꞌi cuiꞌne judío pa̱i aiohuaꞌi jëjo daocohuaꞌi paëꞌë. 48 Judas i̱ti yoꞌoquë yehuoja̱ꞌquëpi quëaëña, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌë i̱ni sihuaja̱ꞌquë aꞌë. Ja̱ëni tse̱ajëꞌë.”

49 Ja̱je casiquëpi Jesuna tsioja̱ni i̱te sihuayeje̱ yoꞌoquë capi:

“¿Paꞌiquë, yeꞌyaquë?”

50 Caquëna, Jesupi sehuopi i̱te:

“¿Cajei, i̱quena daiquëꞌni?”

Ja̱ maca Jesure tsioja̱ni tse̱ani sahuë.

51 Ja̱ maca ja̱je yoꞌojëna, Jesús cajeipi huaꞌtiyo dutani ca̱joroseꞌe tëto tëapi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë joꞌyaëre pani. 52 Ja̱je yoꞌoquëna, Jesupi capi:

“Deꞌhuajë̱ꞌë, mëꞌë huaꞌtiyo i̱o paꞌi hue̱ꞌñana. Siꞌaohuaꞌi huaꞌtiñoapi uihuacohuaꞌi cato ja̱re cuiꞌne huaꞌtiñoapi huaijëna, ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. 53 ¿Huesëquë mëꞌë yëꞌëpi yëꞌë jaꞌquëre se̱quëna, yurepi tsoe doce mil hui̱ñaohuaꞌire jëjo daouna, co̱catiraꞌseꞌe? 54 Ja̱je yoꞌoye paꞌito ¿me toyaseꞌe caye ti̱ꞌaquëꞌni, ja̱je yoꞌo ja̱ꞌñe aꞌë, ca nëoseꞌe?”

55 Ja̱ maca Jesús pa̱ire capi:

“¿Mësaru yëꞌëre tse̱añuꞌu cajë hua̱ꞌñapi cuiꞌne tarapi co̱ni tse̱ꞌejë date, coꞌamaña ñaëre tse̱añeje paꞌye? Siꞌa muꞌseña mësaru ja̱ꞌre yëꞌë paꞌi Maijaꞌquë huëꞌepi ñuꞌi yeꞌyaquëna, mësaru ti yëꞌëre tse̱añuꞌu camaꞌpë paꞌisicohuaꞌi aꞌë. 56 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌaye iye yoꞌoye paꞌiji, tsoe acohuaꞌi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyajë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌajaquë cajë.”

Ja̱ maca siꞌaohuaꞌi i̱ yeꞌyacohuaꞌi Jesure teꞌire je̱oni cati saëꞌë.

Judío Pa̱i Ca Tëjicohuaꞌipi Jesure Yoꞌoye

(Mr 14.53-65; Lc 22.54-55, 63-71; Jn 18.12-14, 19-24)

57 Jesure tse̱asicohuaꞌi sahuë, Caifás Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë quëꞌrona. Cuiꞌne ja̱rote cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne aiohuaꞌi tsiꞌsisicohuaꞌipi paëꞌë. 58 Ja̱je paꞌijëna, Pedropi soꞌo maca se ñaquë jeteyoꞌje tujiꞌi, pa̱i ëjaërepa huëꞌe daripë quëꞌrore paja̱ꞌa. Sani ja̱ro cacani ja̱ huëꞌere ñacaicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni jaꞌrupi, merepa yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni i̱te tse̱asicohuaꞌi cuasaquë.

59 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne aiohuaꞌipi cuiꞌne siꞌa judío pa̱i yoꞌoye ñani ca tëjicohuaꞌipi coꞌehuë, Jesure sa̱ñope coꞌaye yoꞌoquë api cacohuaꞌini ti̱ꞌani Jesure huani je̱oñuꞌu cajë. 60 Ja̱je coꞌejëtaꞌa ti̱ꞌañe pa̱huë, i̱te sa̱ñope ca ja̱ꞌñe. Ja̱je ti̱ꞌamaꞌpë jai pa̱i i̱te coa huëojë cosojë coꞌaye yoꞌoquë api, cahuë. Ja̱je yoꞌo maca cayaohuaꞌi tëji hue̱ꞌñarepa sa̱ñope cacohuaꞌi daëꞌë. 61 Ja̱ohuaꞌipi dani cahuë: “Iquë cato yëꞌëpi Maijaꞌquë huëꞌe nejosiquëpi toaso̱ muꞌseña paꞌi maca cuiꞌnaoni huëoja̱ꞌquë aꞌë, caquë api.”

62 Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi huëni nëcani capi, Jesure:

“¿Ti teꞌe yëꞌopoje̱ sa̱ñope sehuoye pa̱quë, mëꞌë? ¿Mëꞌëre sa̱ñope ja̱ohuaꞌi caye asaquë, mëꞌë?”

63 Ja̱je catoje̱ Jesús ti camaꞌë pajiꞌi. Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi capi, i̱te:

“Maijaꞌquë huajëquërepa mamipi mëꞌëre care pajë̱ꞌë, cayë. Quëajë̱ꞌë, mëꞌëpi Maijaꞌquë mamaquërepa Cristo pani.”

64 Ja̱je caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. I̱ aꞌë, yëꞌë, mëꞌë cayeje̱. Cuiꞌne mësaru ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, Pa̱i Mamaquë Diusu tutu quëꞌirepa ëja te̱ꞌtere ñuꞌina, cuiꞌne maꞌtëmopi sirija̱ꞌa daina.”

65 Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi i̱ juꞌi ca̱re naë yeꞌsapi, ai coa care paji caquë i̱ñoquë. Ja̱je yoꞌoquë capi:

“Iquë Maijaꞌquëre ai cueꞌcuequë yoꞌoji, i̱ yëꞌopo cayepi. ¿Ja̱je paꞌito i̱quere yeque cajë i̱ yoꞌoquëna, ñasicohuaꞌini se̱ni asañuꞌu cajë coꞌeyeꞌni? Mësarupi tsoe asahuë, i̱ cueꞌcuequë caye. 66 Ja̱je paꞌito ¿me cayeꞌni, mësaru?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱je coꞌaye caquë api. Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌiñe paꞌiji.”

67 Ja̱ maca i̱ tsiana copi tseꞌsejë cuiꞌne tarapi tëꞌcahuë. Yecohuaꞌipi tsiana mosi̱capi tëꞌcahuë. 68 Ja̱je yoꞌocohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“¿Mëꞌë aꞌë, Cristorepa se ta̱ꞌñe ca ñajëꞌë, nepi mëꞌëre tëtoreꞌni?”

Pedro Cososeꞌe

(Mr 14.66-72; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18, 25-27)

69 Ja̱je yoꞌojëna, Pedro cato hueꞌse yejare jaꞌrusiquëpi ñujiꞌi. Ñuꞌina, pa̱ire necaico i̱ quëꞌrona tsioja̱ni cao, i̱te:

“Mëꞌëje Jesús Galilea aquë ja̱ꞌre co̱ni cuꞌi paꞌisiquë aë.”

70 Ja̱je cacona, Pedropi siꞌaohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌñana coa cosopi, ñeje caquë:

“Huesëyë, mëꞌë caye. ¿I̱quere ja̱je cacoꞌni?”

71 Pedro eta saꞌro quëꞌrona huëni je̱ꞌnë saina, yecopi nomio ñani cao, i̱ti maca paꞌicohuaꞌire:

“Iquë Jesús Nazaret aquë ja̱ꞌre co̱ni cuꞌi paꞌisiquë api.”

72 Cacona, ja̱ maca Pedropi ti̱jupë coso co̱pi:

“Ñamaꞌquëre paꞌë, ja̱ëte. Quëare payë.”

73 Aꞌri maña tsoe paꞌi maca i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi Pedro quëꞌrona tsioja̱ni cuiꞌne i̱te cahuë:

“Nuñerepa mëꞌë i̱ yeꞌyasicohuaꞌi aquëre paꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌë coca cayeque ti̱ñe paꞌiji, huesëye peoye.”

74 Cajëna, i̱pi capi:

“Ti ñamaꞌquë aꞌë, caye asa maꞌñe, mësaru.”

Ja̱je i̱tire yoꞌoquë caquëna, cura yëjiꞌi. 75 Yëꞌina, ja̱ maca Pedro cuasa ñajajiꞌi, Jesús i̱te caseꞌe: “Ja̱ yëꞌtaꞌa cura yëꞌimaꞌëna, mëꞌë toaso̱ñe yëꞌëre ñamaꞌquë aꞌë cosoja̱ꞌquë aꞌë.” Ja̱re cuasaquë ja̱ maca ja̱ro paꞌisiquëpi Pedro etani ai ojiꞌi, coꞌa ju̱ꞌi.

27

Pilatona Jesure I̱siye

(Mr 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32)

1 Ñata to̱mesi maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne judío pa̱i aiohuaꞌipi teꞌe cuasaye nehuë, Jesure huani je̱a ja̱ꞌñere cajë. 2 Sëasiquëni sani Poncio Pilatona i̱ti yeja ëjaëna i̱sihuë.

Judas Ju̱ꞌiseꞌe

3 Judas Jesure yehuoquëpi ñaquëna, Jesupi huani je̱o cua̱ñojaꞌquë paꞌina, ñani ai oi pa̱ñete yoꞌoreꞌni cuasaquë oi treinta curi të̱ꞌña i̱te i̱siseꞌere cuiꞌnare coꞌyopi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌina. 4 Coꞌyoquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“Coꞌaye yëꞌë yoꞌohuë, ti doꞌi peoquëni huani je̱ojaꞌquëre i̱siquë.”

Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë, i̱te: “¿I̱quere yëquë oiyeꞌni, ja̱ yoꞌoseꞌe? Mëꞌëseꞌe yoꞌoquë cajë̱ꞌë.”

5 Ja̱ maca Judas, curiquë Maijaꞌquë huëꞌena je̱o ñato saoni sani que̱o deni ju̱jiꞌi.

6 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi curiquë ñaꞌñe o̱eseꞌere tsiꞌsoni careña:

“Iye curiquë Maijaꞌquëre coa i̱sijë aya mahuëna ayaye peoji, tsie doꞌi sa̱iseꞌe me ayayeꞌni.”

7 Ja̱ jeteyoꞌje ja̱ohuaꞌi teꞌe cuiꞌne siꞌa yëꞌquë maca cuasajë ca deꞌhuahuë, “soto ne hue̱ꞌñana yejare hueroñuꞌu, ti̱ohuaꞌire ta̱jaꞌa yejare” cahuë. 8 Ja̱je paꞌina, ja̱ yeja yureje̱ “Tsie Yeja” hueꞌeji. 9 Ja̱je ti̱ꞌapi, tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë Jeremias toyaquë paꞌiseꞌe ñeje cayepi: “Treinta curiquë të̱ꞌña i̱mahuë, i̱ doꞌire Israel pa̱i i̱siseꞌere. 10 Ja̱pi huerohuë, soto ne yejare, ëjaë yëꞌëre cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye.”

Jesús Pilato Ña Hue̱ꞌñare Paꞌiseꞌe

(Mr 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.33-38)

11 Jesús pa̱i ëjaë quëꞌrona sasiquë pajiꞌi. Paꞌina, i̱pi i̱te se̱jiꞌi:

“¿Mëꞌë aë, judío pa̱i ëjaërepa?”

Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Mëꞌë caseꞌeje̱ paꞌi aꞌë.”

12 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne aiohuaꞌipi sa̱ñope coꞌaye catoje̱ Jesús ti aꞌri mañaje sehuomaꞌë pajiꞌi. 13 Pa̱quëna, ja̱ maca Pilatopi capi, i̱te:

“¿Asamaꞌquë mëꞌë, mëꞌëre sa̱ñope yoꞌojë caye?”

14 Ja̱je catoje̱ Jesús ti sehuomaꞌë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, ña jujani pa̱i ëjaëpi ai i̱seꞌere ñani ¿me nejaꞌquë aꞌni? cuasapi. Cuiꞌne huesëpi, yeque yoꞌoye peoquëna.

Jesure Huaiye Paꞌiji, Caye

(Mr 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38–19.16)

15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌanë fiesta paꞌi maca pa̱i ëjaëpi cosicohuaꞌire eto saoquë yoꞌoye paquë pajiꞌi. Pa̱ipi ja̱ëni etoye paꞌiji cajëna, etoquë pajiꞌi. 16 Pajiꞌi, cosiquë Barrabás hueꞌequë siꞌaohuaꞌi i̱ coꞌaye yoꞌoye asaquë. 17 Ja̱rote jai pa̱i tsiꞌsisicohuaꞌi paꞌijëna, Pilatopi se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Neni yëyeꞌni, deꞌoye paꞌija̱ꞌquëre jëjo saoye, Barrabás pa̱nitaꞌa Jesucristo?”

18 Deꞌhue asapi, pa̱ipi Jesuni ai yëjë yoꞌo doꞌire pë̱ijë coꞌaye yoꞌomaꞌquëni tse̱aseꞌe. Ja̱je paꞌina, Pilato ja̱je capi.

19 Ja̱ yëꞌtaꞌa Pilato pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere asani ne deꞌhua hue̱ꞌñare ñuꞌina, i̱ pacopi jëjo dao, i̱o caseꞌere quëaja̱ꞌquëre ñeje caco:

“Ja̱ëre nuñerepa deꞌo pa̱ire cuiꞌna co̱ni yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa ñajëꞌë. Ja̱ëte yoꞌo doꞌire huëo ca̱ni ñahuë, ai coꞌayerepa.”

20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne judío pa̱i aiohuaꞌipi pa̱ire cua̱ñehuë, Barrabásni etojë̱ꞌë cajë, cuiꞌne Jesuni huani je̱ojaꞌquëre cajë̱ꞌë, cahuë. 21 Pa̱i ëjaëpi ti̱jupë cuiꞌne se̱ni co̱quë capi:

“¿Cayahuaꞌi tse̱asicohuaꞌi paꞌicohuaꞌire jequëni yëyeꞌni, eto saoye?”

Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë:

“Barrabásni etoye yëyë.”

22 Cajëna, Pilatopi se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Cuiꞌne me nejaꞌquë aꞌni, Jesure Cristo hueꞌequëre?”

Caquëna, siꞌaohuaꞌi sa̱ñope cahuë:

“¡Que̱jaꞌquë api!”

23 Ja̱ maca Pilato capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Ja̱je paꞌito i̱quere coꞌaye yoꞌo uꞌni?”

Caquëna, ti̱jupë cuiꞌne cui co̱huë:

“¡Que̱jaꞌquë api!”

24 Pilatopi i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌe asa ti̱ꞌamaꞌëna, coa pa̱ipi jerepa jo̱sa yoꞌojë sa̱ñope ja̱seꞌe cajëna, ña jujani jë̱ña tsoasiꞌi caquë oco daja̱ꞌquëre jëjo saouna, daëna, tsoaquë capi:

“Yëꞌëpi iquë deꞌo pa̱ire huani je̱o ja̱ꞌñe cua̱ñemaꞌë paꞌiyë. Mësaruseꞌe yoꞌojë̱ꞌë.”

25 Ja̱je caquëna, siꞌa pa̱i sehuohuë:

“Yëquëna cuiꞌne yëquë mamajëna i̱te huani je̱o doꞌi to̱mejaquë.”

26 Ja̱ maca Pilatopi Barrabásni eto saopi, deꞌoye paꞌija̱ꞌquëre. Etoquë Jesuni siꞌseni ja̱ jeteyoꞌje que̱ni huani je̱ojaꞌquëre jëjo saopi.

27 Ja̱ jeteyoꞌje pa̱i ëjaë soldado pa̱ipi Jesure sahuë, jai huëꞌena. Siꞌa soldado pa̱i tsiꞌsisicohuaꞌirepa paëꞌë, Jesús paꞌi hue̱ꞌñana. 28 Ja̱ jeteyoꞌje i̱ juꞌi ca̱ dutani majaꞌi juꞌi ca̱re su̱ñacaëꞌë. 29 Cuiꞌne si̱opëna miu maro pu̱acaëꞌë. Cuiꞌne ëja te̱ꞌte jë̱tëna so̱quë tarapë i̱sihuë. Ja̱ maca i̱ ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruni cueꞌcuejë ñeje i̱te cahuë:

“¡Paꞌijë̱ꞌë, judío pa̱i ëjaërepa!” 30 Ja̱je cajë cuiꞌne copi tseꞌsejë cuiꞌne i̱te tarapëpi si̱opëna tëꞌcajë yoꞌohuë. 31 Ja̱je i̱te cueꞌcue tëjini majaꞌi juꞌi ca̱ dutani i̱ juꞌi ca̱re pare su̱ñacani ja̱ maca que̱jaꞌquëre sahuë.

I̱te Que̱seꞌe

(Mr 15.21-32; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

32 Ja̱ropi etani saijë Cirene aquëre ti̱ꞌahuë, Simón hueꞌequëre. Ja̱ëni Jesure que̱jaꞌa sarahua sacaija̱ꞌquëre cua̱ñehuë.

33 Ja̱je yoꞌojë Gólgota hueꞌe hue̱ꞌñana ti̱ꞌahuë. Ja̱je cani cayë, pa̱i si̱opë tara. 34 Ja̱rona Jesure cuiyaꞌi oꞌsa co̱nona së̱jeñe co̱ni co̱ꞌmesicore o̱cuahuë. Ja̱je o̱cuajëna, Jesús i̱pi neñani u̱cuye coepi, i̱ote.

35 I̱te que̱si maca jeteyoꞌje soldado pa̱ipi Jesús juꞌi ca̱re ¿nepi i̱ote paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? cajë yoꞌohuë, sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa. Ja̱je yoꞌojëna, tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë toyaseꞌe ñeje caye ti̱ꞌapi: “Yëꞌë juꞌi ca̱re pa̱i ñape huahuehuë, i̱ohuaꞌija̱ꞌa ¿nepi paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?” cajë yoꞌohuë. 36 Ja̱je yoꞌo tëjini yecohuaꞌipi dani samaꞌcohuaꞌini cajë jaꞌruni ñahuë. 37 Cuiꞌne i̱ si̱opë sa̱ꞌnihuëna ja̱ doꞌire ju̱ꞌiji caco quëacore toyani sëohuë. Toyasico cato pajiꞌi, ñeje: IQUË API, JESÚS, JUDÍO PA̲I ËJAË.

38 Cuiꞌne caya coꞌamaña yahue i̱macohuaꞌire que̱sicohuaꞌi paëꞌë, i̱ ja̱ꞌre co̱ni, yequëni i̱ ëja te̱ꞌtena cuiꞌne yequëni i̱ ari te̱ꞌtena. 39 Cuiꞌne i̱ti macasaꞌa da saicohuaꞌipi cueꞌcuejë tea ju̱ꞌijë si̱opë api së̱ꞌcuijë saëꞌë, i̱te ñajë. 40 Cuiꞌne cahuë:

“Mëꞌë aꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe peo hue̱ꞌña nejoni cuiꞌne toaso̱ muꞌseña paꞌi maca cuiꞌnaoni huëoja̱ꞌquë aꞌë, caquë paꞌisiquë. Ja̱je paꞌi sëte yure coꞌye huasojë̱ꞌë. Mëꞌëpi Maijaꞌquë mamaquë pani cruzupi caje nëcajë̱ꞌë.”

41 Ja̱je cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌije̱ cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌije̱, fariseohuaꞌije̱ cuiꞌne cueꞌcuehuë, i̱te. Ja̱je cueꞌcuejë sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa cahuë:

42 “Yecohuaꞌitaꞌare huasopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa i̱jaꞌa coꞌye huasoyere pa̱ji. Ja̱je paꞌina, i̱pi Israel pa̱i ëjaërepa pani yurepi cruzu dequëpi caje nëcaëna, sehuoye patiraꞌpi, maire. 43 Iquë cato Maijaꞌquëna i̱re papi cuasaquë quëcoquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌisiquëre sëte yure Maijaꞌquëpi i̱te huasoja̱quë, i̱te oiquërepa pani. I̱taꞌa maire ‘yëꞌë cato Diusu mamaquëre paꞌë’ caquë paꞌisiquë api.”

44 Cuiꞌne coꞌamaña ñaohuaꞌije̱ i̱ ja̱ꞌre co̱ni que̱sicohuaꞌique tea ju̱ꞌijë sa̱ñope cahuë.

Jesús Ju̱ꞌiseꞌe

(Mr 15.33-41; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

45 Ja̱ maca yuretaꞌa siꞌa yeja ñamije paꞌiorepa deꞌo nëjiꞌi, muꞌse jopore papi naꞌi maca tres paꞌi macaja̱ꞌa. 46 Cuiꞌne ja̱re ja̱ hora paꞌi maca Jesús ai tutu cuipi: “Eli, Eli, lama sabactani”. Ja̱ caye cato caji: Yëꞌë Diusu, Yëꞌë Diusu, ¿me nesiꞌquë yëꞌëre je̱oco huesouꞌni?

47 Yecohuaꞌi i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi asani cahuë:

“Tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë Elías paꞌisiquëni soiji.”

48 Ja̱re i̱ti macapi teꞌi huëꞌhuëpi, oco sa̱ësi pë quërëja̱siꞌi caquë. Quërëja̱ni dani oꞌsa cuiyaꞌi co̱nore sa̱ë tëjini so̱quë tarapëna hue̱ sëoni u̱cuja̱quë caquë jaꞌye maca sapi. 49 Ja̱je yoꞌoquëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“Yoꞌomaꞌë. Ñañuꞌu, Elíaspi dani i̱te huasoquë paꞌito.”

50 Ti̱jupë Jesús tutu cuiꞌne cui co̱pi. Ja̱ maca ju̱ni huesëpi. 51 Ja̱re i̱ti macapi Maijaꞌquë huëꞌe ta̱ꞌtëpo tëhuosico cayaye ë̱mëjeꞌepi huëꞌehuëre pana yete sajiꞌi. Yejaje̱ ñuꞌcuequë cuiꞌne quë̱na yejañaje tsate sajiꞌi. 52 Cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌire ta̱seꞌeje̱ huiꞌye sapi. Cuiꞌne Maijaꞌquëre asani ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ huëisicohuaꞌi paëꞌë. 53 Ta̱si daripë̱api huëisicohuaꞌi paëꞌë, Jesús huëisi jeteyoꞌje. Huëni deꞌo Jerusalén daripëna cacahuë. Cacajëna, jai pa̱i ñahuë, ja̱ohuaꞌire.

54 Ja̱ maca Capitán cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni Jesure ñacohuaꞌipi yeja ñuꞌcueye ñani cuiꞌne yeque jaiye yoꞌoyere ñajë ai caꞌrajë cahuë: “Nuñerepa iquë Maijaꞌquë mamaquërepa pajiꞌi.”

55 Ja̱rote jai pa̱i nomiohuaꞌije̱ paëꞌë, soꞌopi de ñajë, Jesure Galileapi co̱caijë tuisicohuaꞌi. 56 Ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paëꞌë, María Magdalena, María Jacobo cuiꞌne José pëca jaꞌco cuiꞌne Zebedeo mamajë pëca jaꞌco co̱ni paëꞌë.

Jesure Ta̱seꞌe

(Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

57 Ñami deꞌo huëo maca jaiye coꞌamaña paquë José hueꞌequë Arimatea daripë aquëpi dajiꞌi. Ja̱ë cato Jesure tuiquë deꞌosiquë pajiꞌi. 58 Ja̱je paꞌipi ja̱ëpi Pilato quëꞌrona sani Jesús ca̱përe se̱jiꞌi. Se̱ina, ja̱ maca Pilatopi cua̱ñepi, i̱sijë̱ꞌë caquë i̱ti ñacaicohuaꞌire. 59 Josépi i̱ ca̱pë siꞌsi peo ca̱pi peo hue̱ꞌña deapi. 60 Yoꞌoni huajëcore pana i̱ tse̱cona o̱api, quë̱na yeja perepëna coje nesicona. I̱te ta̱ni jai quë̱na pëpi daripë se si̱oni sajiꞌi. 61 Cuiꞌne ja̱rote paëꞌë, María Magdalena, cuiꞌne yequë María co̱ni, daripë ti̱ñare pare jaꞌrusicohuaꞌipi.

Jesús Ta̱sito Ñacaicohuaꞌi

62 Se ñatasi muꞌse cato huajë muꞌse deꞌhua tëjisi maca pajiꞌi. Paꞌina, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne fariseohuaꞌi co̱ni Pilato quëꞌrona saëꞌë. 63 Ti̱ꞌani cahuë: “Ëjaë, yëquë ja̱ë cosou ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquë paꞌinë ñeje caquë paꞌiseꞌere cuasayë, ‘Toaso̱ muꞌseña paꞌi maca ju̱ꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi huëija̱ꞌquë aꞌë caseꞌere.’ 64 Ja̱je paꞌina, jëjo saojë̱ꞌë, ta̱si daripë ñajaꞌcohuaꞌire toaso̱ muꞌseña paꞌi macaja̱ꞌa, i̱ yeꞌyaquë paꞌisicohuaꞌipi dani i̱ ca̱pë ñani sani, ja̱ maca pa̱ire ‘Tsoe huëjiꞌi, ju̱ni huesësiquë paꞌisiquëpi’ camaꞌcohuaꞌini. Ja̱je yoꞌoseꞌe cato ai jerepa duꞌru cososeꞌe jerepa coa cososeꞌe paꞌimaꞌconi tëjiyerepa cosoyepi.”

65 Cajëna, Pilatopi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ja̱ohuaꞌi paꞌiyë, i̱ti ñacohuaꞌi soldado pa̱i. Ja̱je paꞌito sani deꞌoyerepa ñajëꞌë.”

66 Ja̱je caëna, sani ta̱si daripëre deꞌoyerepa deꞌhuani i̱ti coje si̱o quë̱na pë ë̱mëjeꞌena toyani sëohuë. Sëoni i̱ti macana soldado pa̱ire ñajaꞌcohuaꞌire je̱oni saëꞌë.

28

Jesús Ju̱iꞌsiquëpi Huëiseꞌe

(Mr 16.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Huajë muꞌse tëto sani duꞌru macarepa semana muꞌse ñata maca María Magdalena, cuiꞌne yeco María co̱ni ta̱si daripë ñañuꞌu cajë saëꞌë. 2 Saijëna, cuasamaꞌtore papi tutu yeja ñuꞌcueye pajiꞌi, Ja̱ cato Ëjaë hui̱ñaëpi maꞌtëmopi ta̱si daripë quëꞌrona ti̱tani yoꞌopi, quë̱na pë coje si̱osiconi ne ta̱oni i̱o ë̱mëjeꞌena jaꞌrupi. 3 Mujuë yeꞌhueye miañe ñañeje paꞌirepa pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ juꞌi ca̱pi po yëioje̱ paꞌiorepa pajiꞌi. 4 Ja̱re ñani soldado pa̱ipi quëquë huesëni tsasijë ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi deꞌohuë. 5 Ja̱ maca ëjaë joꞌyaëpi capi, nomiohuaꞌire:

“Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Tsoe yëꞌëpi asayë, Jesure que̱ni huani je̱osiquëre mësaru coꞌeye. 6 I̱ño peoji. Tsoe huëjiꞌi, i̱ caseꞌeje̱ paꞌye. Dani ñajëꞌë, i̱te o̱a sitore. 7 Sani esa cajë̱ꞌë, i̱ yeꞌyacohuaꞌire: ‘I̱ cato ju̱ꞌisiquë paꞌisiquëpi huëjiꞌi. Yure ja̱je paꞌipi mësaru Galilea ja̱ yëꞌtaꞌa ti̱ꞌamaꞌpëna duꞌru saija̱ꞌquë api. Ja̱rona i̱te ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru.’ Iyeseꞌe paꞌiji, yëꞌë mësarute casiꞌi cuasaseꞌe.”

8 Ja̱ maca nomiohuaꞌipi esa ta̱si daripë quëꞌropi caꞌrajë cuiꞌne ai sihuacohuaꞌipi huëꞌhuëjë saëꞌë, huajë cocare i̱ yeꞌyacohuaꞌi paꞌisicohuaꞌire quëañuꞌu cajë. 9 Ja̱ huëꞌhuëjëna, Jesupi ja̱ohuaꞌina ñaini pëpapi. Pëpaquëna, ja̱ maca Jesure i̱re papi cajë i̱ quë̱ona suꞌcuajë deꞌoquëre pani cahuë. 10 Yoꞌojëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Sani quëajë̱ꞌë, yëꞌë yoꞌje tsi̱re. Galileana sani yëꞌëre ñañe paꞌiji.”

Soldado Pa̱i Quëaseꞌe

11 Ja̱ yëꞌtaꞌa nomiohuaꞌi saijëna, yecohuaꞌi soldado pa̱i i̱ti ñasicohuaꞌipi pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana sani siꞌaye i̱ohuaꞌi yoꞌoquëna, ñaseꞌere quëahuë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌire. 12 Ëjaohuaꞌipi sani aiohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cahuë, siꞌa yëꞌquë maca cuasaye paꞌija̱quë cajë. Ja̱je cajë ja̱ maca soldado pa̱ire jaiye curiquë i̱sihuë. 13 I̱sijë cahuë, ja̱ohuaꞌire:

“Mësarupi cajë̱ꞌë: ‘ñami yëquë ca̱ni huesësi maca Jesús yeꞌyaquë paꞌisicohuaꞌipi dani i̱ ca̱pë ñani sahuë.’ 14 Ja̱re pa̱i ëjaëpi asa ti̱ꞌani, mësarute sa̱ñope yoꞌoye paꞌito yëquëpi i̱te ca deꞌhuacañuꞌu. Cuiꞌne ai yoꞌoye paꞌitoje̱ co̱caija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësarute.”

15 Ja̱ maca soldado pa̱ipi curiquë i̱mani, sani ja̱re i̱ohuaꞌi yëhuojë caseꞌeje̱ paꞌye quëahuë. Ja̱je paꞌina, yure iye muꞌseñaje judío pa̱i cuiꞌne quëajë paꞌicohuaꞌi aꞌë.

Jesupi I̱ Jëjo Daocohuaꞌire Cua̱ñeseꞌe

(Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

16 Ja̱je duꞌru ca nëoseꞌe sëte i̱ yeꞌyacohuaꞌi once paꞌiohuaꞌi Galileana saëꞌë, Jesús quëa nëosi cu̱tihuëna. 17 Ja̱rona Jesure ñani i̱te doꞌre jaꞌruni deꞌoquëre paꞌni cajë yoꞌohuë, ja̱ yëꞌtaꞌa yecohuaꞌi jëa coejëtaꞌa. 18 Ja̱ maca Jesús ja̱ohuaꞌire tsioja̱ni capi:

“Yëꞌëna siꞌaye tutu i̱siseꞌe paꞌiji, maꞌtëmo cuiꞌne yeja cua̱ñequërepa paꞌija̱ꞌquëre. 19 Ja̱je paꞌina, saijë̱ꞌë, coa siꞌa yejaña pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana. Sani yëꞌëre yeꞌyecohuaꞌire necaijë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌire Maijaꞌquë mamipi, i̱ mamaquë mamipi, cuiꞌne deꞌo joyo mamipi oco docaijë̱ꞌë. 20 Ja̱je yoꞌojë cuiꞌne yeꞌyajë̱ꞌë, yëꞌë mësarute cua̱ñeseꞌere siꞌaye sehuoja̱jë cajë. Cuiꞌne cuasajë̱ꞌë, yëꞌëpi mësaru ja̱ꞌre siꞌa muꞌseña paꞌiji, yeja caraja̱isi macaja̱ꞌa.” Deꞌoji. Ja̱je paꞌija̱quë.

SAN MARCOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

SAN MARCOS

1

Juan Oco Doquë Ayere Quëaye

(Mt 3.1-12; Lc 3.1-9, 15-17; Jn 1.19-28)

1 Deꞌo coca ñeje huëopi. Ñeje yoꞌopi, Ëjaë Jesucristo Maijaꞌquë mamaquë. 2 Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaíaspi Maijaꞌquë quëaquëna, toyapi, ñeje:

“Yëꞌëre quëacaiquëre duꞌru jëjo saosiꞌi,

saija̱ꞌa maꞌa ne deꞌhuacaija̱ꞌquëre.

3 Airopi i̱ yëꞌoseꞌe jutaja̱ꞌcoa.

Ne deꞌhuajë̱ꞌë,

Mai Ëjaë daija̱ꞌa maꞌa, nui maꞌa huiꞌyocaijë̱ꞌë.”

4 Ja̱je paꞌina, Juan cue̱ne yejaja̱ꞌa dai pa̱ire doquë dajiꞌi. Ja̱je dai capi: Mësaru ja̱ꞌrë cuasaseꞌere je̱oni po̱nëto oco doye paꞌiji, mësaru coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiseꞌe paꞌija̱ꞌcore. 5 Judea quëꞌro pa̱i cuiꞌne Jerusalén daripë pa̱i siꞌaohuaꞌi i̱ paꞌi hue̱ꞌñana sani i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌe oijë quëajëna, Juanpi Jordán tsiayana dopi.

6 Juan ca̱ña cato camello nañapi neseꞌe pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ të̱i ca̱ cato ca̱ꞌnipi nesico pajiꞌi. I̱ a̱iñe cato pu̱ꞌsu cuiꞌne mejaë paya pajiꞌi. 7 Ñeje caquë pa̱ire quëaëña:

“Yëꞌë jeteyoꞌje jerepa paꞌipi daiji. I̱ joꞌyaë në meni zapato joyecaiquëje̱ paꞌi yëꞌë peoyë, ai teaye paꞌi aꞌë. 8 Ocopi dohuë, mësarute. Jesutaꞌa Maijaꞌquë joyore i̱sija̱ꞌquë api.”

Jesure Doye

(Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)

9 Ja̱ muꞌseña Jesupi Nazaret daripëpi de daquëña. Nazaret daripë cato Galilea quëꞌro pajiꞌi. Daquëna, Juanpi Jordán ñana dopi, Jesure. 10 Do tëjina, Jesús tsiayapi tu̱maquëna, maꞌtëmo ja̱ca sacona, ñaëña. Ñaquëna, Maijaꞌquë joyo i̱re pana nëca mequëña, suꞌteje̱ paꞌipi. 11 Nëca meina, maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe jutaëña:

“Mëꞌë yëꞌë mamaquë aꞌë. Mëꞌëre ai yëyë. Ai sihuaquë paꞌiyë, mëꞌëre.”

Jesure Neñañe

(Mt 4.1-11; Lc 4.1-13)

12 Ja̱ maca je̱ꞌnërepa Maijaꞌquë joyopi saëña, Jesure, yequë hue̱ꞌñana, pa̱i peo hue̱ꞌñana. 13 Saëna, airo acohuaꞌi quëꞌrona cuarenta muꞌseña paꞌina, mënapi coꞌaye yoꞌoja̱quë caquë dani neñaëña. Mënapi ja̱je yoꞌo tëji maca hui̱ñaohuaꞌipi dani Jesure necateña.

Jesús Yoꞌo Huëoye, Galileana

(Mt 4.12-17; Lc 4.14-15)

14 Juanre tsoe tse̱ani cosi maca Jesús jeteyoꞌje sajiꞌi, Galileana, deꞌo cocare quëaquë Diusu te̱ꞌte ayere. 15 Ñeje caquë quëapi:

“Tsoe ti̱ꞌapi, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte. Jaꞌyere paꞌiji. Mësaru ja̱ꞌrë cuasaseꞌe je̱oni yeque cuasayena po̱nëjëꞌë. Huaso cocare asajë̱ꞌë.”

Huaꞌire Yoꞌecohuaꞌire Soiye

(Mt 4.18-22; Lc 5.1-11)

16 Jesupi Galilea jaira të̱ꞌtëpaja̱ꞌa saina, Simón i̱ yoꞌjei Andrés co̱ni huaꞌi hua̱terë je̱o dëojëna, ñaëña, i̱ti huaꞌi yoꞌecohuaꞌi sëte. 17 Ñani ja̱ohuaꞌire capi:

“Yëꞌë ja̱ꞌre daijë̱ꞌë. Yuretaꞌa pa̱ire yoꞌecohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire nesiꞌi, yëꞌëpi.”

18 Ca tëjina, hua̱terë je̱oni sateña, i̱ ja̱ꞌre.

19 Satena, se̱ña maca saina, Zebedeo mamajëpi Jacobopi i̱ yoꞌjei Juanpi co̱ni yohuëre ñuꞌijë hua̱terëre que̱ꞌque doꞌsejëna, ñaëña. 20 Ñani i̱ohuaꞌire soiña. Soina, ja̱ohuaꞌije̱ pëca jaꞌquëre je̱oni Jesús ja̱ꞌre sateña, i̱ saina co̱caicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni yohuëre paꞌina.

Coꞌa Joyore Hueꞌequë

(Lc 4.31-37)

21 Je̱o saisicohuaꞌipi capernaum daripëna sa ti̱ꞌani, duꞌru huajë muꞌse Judea pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacarena, yeꞌyaëña, Jesupi. 22 Yeꞌyaquëna, me nesiquëpi deꞌoyerepa ta̱ꞌñerepa yeꞌyaquëꞌni, ja̱ë, cua̱ñequëje̱ paꞌirepa yeꞌyaquëꞌni. Maire yeꞌyacohuaꞌi yoꞌoyeje̱ yoꞌoye pa̱ji, cuasareña. 23 Cuiꞌne pa̱i tsiꞌsi huëꞌere huati quëꞌi paquëña.

24 Paꞌipi caëña:

“¿Jesús Nazaret daripëpi daiquë me nesiꞌquë yëquëre yoꞌoquëꞌni? ¿Yëquëre huasiꞌquë daiquë? Ti cua̱ñequërepa deꞌoquëni ñahuë, mëꞌëre.”

25 Caquëna, Jesupi huatire caëña:

“Camaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ëte je̱oni etajë̱ꞌë.”

26 Caquëna, asani hueꞌhue dahuëje̱ paꞌye ju̱ꞌiquëte yoꞌoni cuini etaëña, huati. 27 Ja̱je yoꞌouna, ñani siꞌaohuaꞌi quëquë huesëni sa̱ꞌñe se̱teña:

“¿I̱que aꞌni, iye? ¿I̱querepa huajë yeꞌyaye aꞌni, iye? ¿Huatiohuaꞌire eto sao tuture paque paji. Ja̱je paquëni i̱ cua̱ñeñe sehuojë etayë?”

28 Ja̱je Jesús yoꞌoyeseꞌe esa Galilea yeja paꞌicohuaꞌi asa ti̱ꞌareña.

Simón Pedro Huaore Jujuye

(Mt 8.14-15; Lc 4.38-39)

29 Yeꞌya tëjini pa̱i tsiꞌsi huëꞌepi etani Simón cuiꞌne Andrés huëꞌena cacaëña. Jacobo cuiꞌne Juan co̱ni cacareña, Jesús ja̱ꞌre. 30 Cacarena, Simón huao su̱ña dahuëre ju̱ꞌio u̱ico pacoña. Paꞌiona, i̱o ju̱ꞌiñe quëareña, Jesure. 31 Quëarena, asani dani i̱o jë̱tëna tse̱ani naë huëouña. Naë huëouna, su̱ña dahuë je̱ouña. Je̱ouna, huëni siꞌaohuaꞌire a̱oña.

Jai Pa̱ire Ne Coꞌyaye, Jesús Yoꞌoquëna

(Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)

32 Naꞌiquëna, ë̱së caje huesëquëna, ja̱ daripë siꞌa ju̱ꞌicohuaꞌire cuiꞌne huati quëꞌiohuaꞌire Jesús quëꞌrona dareña. 33 Siꞌa pa̱i ja̱ daripë acohuaꞌi tsiꞌsireña, eta saꞌro quëꞌrona. 34 Tsiꞌsirena, jai pa̱ire jujuquëna, coꞌyareña, siꞌaohuaꞌi. Siꞌaye ju̱ꞌiñe paꞌitoje̱ deꞌoye jujuña. Cuiꞌne huati quëꞌiohuaꞌi paꞌijëna, eto saouña, huatiohuaꞌire. Huatiohuaꞌipi tsoe Jesure ñareña. Jesupi huatiohuaꞌi cayete ë̱sequë, camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cani eto saouña.

Jesús Yëhuoye, Galilea Quëꞌrore

(Lc 4.42-44)

35 Ja̱ yoꞌo tëjini pëani ca̱ni nea hue̱ꞌñarepa huëni saquëña, pa̱i peo hue̱ꞌñana Maijaꞌquëni casiꞌi caquë. 36 Ja̱ caquëna, Simón cuiꞌne yecohuaꞌi co̱ni tuteña. 37 Tuni ti̱ꞌani i̱te careña:

“Siꞌaohuaꞌi mëꞌëni coꞌeyë.”

38 Cajëna, Jesupi i̱ohuaꞌire caëña:

“Je darina sañuꞌu. Je darije̱ cuiꞌne Maijaꞌquë coca quëasiꞌquë daëꞌë.”

39 Cani saquëña. Siꞌa hue̱ꞌña Galilea quëꞌroja̱ꞌa sai siꞌa Judea tsiꞌsi huëꞌena cacani Maijaꞌquë coca quëaroja̱quëña. Cuiꞌne huatiohuaꞌire eta saouña.

Jesús Jujucaiye, Ja̱ꞌju Dahuë Ju̱ꞌiquëre

(Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)

40 Jesús paꞌi hue̱ꞌñana teꞌi ju̱ꞌiquëpi daquëña. Ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌiñe hueꞌequëpi dani doꞌre jaꞌruni oi se̱quëña:

“Mëꞌëpi yëni ne coꞌyajë̱ꞌë, yëꞌëre.”

41 Ju̱ꞌiquëte oi ñaquë jë̱tëpi se patoquë caëña:

“Yëyë. Mëꞌëre jujusiꞌi.”

42 Cani patoquëna, ti ju̱ꞌiñe peoquëre pare ne coꞌyaëña, i̱te. 43 Ne coꞌyani Jesupi yëhuouña, yëꞌë ne coꞌyaseꞌe quëamaꞌë paꞌijë:

44 “Yecohuaꞌire quëamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, coa Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëseꞌere i̱ñojëꞌë, Moisés cua̱ñequë paꞌiseꞌere i̱siquë mëꞌë siꞌsire tsoa to̱siquë paꞌiyere i̱ñoquë. Ja̱je yoꞌoquëna, yecohuaꞌi ñajajë caëña. Cani jëjo saouña.”

45 Ti jujusiquëpi etani sani Jesús yoꞌoseꞌere siꞌa hue̱ꞌña quëaëña. Quëaëna, Jesupi pa̱i daripë̱a ti̱ñarepa cacaye peouña. Peoquëna, hueꞌsere pa̱i peo hue̱ꞌñare paquëña. Paꞌiquëtaꞌare pa̱ipi i̱ quëꞌrona siꞌa hue̱ꞌña acohuaꞌipi dateña.

2

Quëꞌquë Dahuë Ju̱ꞌiquëre Jujuye

(Mt 9.1-8; Lc 5.17-26)

1 Yequë huë̱ꞌñare paniroja̱ni tëjini, ti̱jupë Capernaum yejana coꞌi co̱pi. Coꞌina, huëꞌere paꞌiji asareña, yecohuaꞌi. 2 Asani esa tsiꞌsireña. Siꞌa huëꞌe ti̱më huesëoña, soꞌo saꞌro peoyerepa. Ja̱je tsiꞌsirena, i̱ cato Maijaꞌquë cocare quëaëña. 3 Quëaquëna, cajeseꞌe ë̱mëohuaꞌipi ju̱ꞌiquëre hueꞌejë dareña. I̱ ju̱ꞌiñe cato quëꞌquë dahuë pajiꞌi. 4 Dani jai pa̱i paꞌijëna, Jesús paꞌi hue̱ꞌñana caca ti̱ꞌañe peoquëna, ña jujani huëꞌe ë̱mëjeꞌejaꞌa coje neni ju̱ꞌiquëre ca̱i saihuëre u̱ina, Jesús nëca hue̱ꞌñana casareña. 5 Jujucaija̱ꞌquë api cuasajë yoꞌoyere ñani Jesús ju̱ꞌiquëre capi:

“Tsihuaꞌë, mëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiseꞌe aꞌë.”

6 Ja̱je caquëna, i̱ti maca ñuꞌicohuaꞌipi cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi acohuaꞌipi asani cuasahuë. 7 ¿Me yoꞌoquë ja̱je caquëꞌni, iquë? Coa Maijaꞌquëni cueꞌcuequë caji. Iye yeja acohuaꞌi pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuaye peoji. Coa Diususeꞌe yoꞌoye aꞌë, ja̱ cato.

8 Cuasajëna, Jesús i̱ joyopi i̱ohuaꞌi cuasaseꞌe asani caëña:

“¿Me neñuꞌju ja̱je cuasayeꞌni, mësaru? 9 I̱que aꞌni, ju̱ꞌiquëre ai deꞌoye caꞌñe paꞌye: ‘Mëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiseꞌe aꞌë.’ Pa̱nitaꞌa caye, ‘Huëni mëꞌë ca̱i saihuë i̱ni saijë̱ꞌë.’ 10 Ja̱je paꞌito mësarute i̱ñosiꞌi, yëꞌë Pa̱i Mamaquë iye yeja paꞌi pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhua tutu paquë paꞌiyere.”

Ja̱je cani ju̱ꞌiquëre caëña:

11 “Mëꞌëni cayë, huëijë̱ꞌë. Më ca̱icore i̱ni hueꞌequë më huëꞌena saijë̱ꞌë.”

12 Ja̱re caëna, ju̱ꞌiquëpi i̱ ca̱i sëohuë i̱ni hueꞌequë saquëña. Saquëna, ñani Maijaꞌquë ai deꞌoji cajë sihuareña, mai ña maꞌñere ñañë, cajë.

Jesupi Levíre Soiye

(Mt 9.9-13; Lc 5.27-32)

13 Jesupi sani co̱uña, jaira të̱ꞌtëpana. Sani co̱una, siꞌa pa̱i i̱ quëꞌrona tsiꞌsirena, yeꞌyaëña. 14 Yeꞌya tëjini jerepa saina, Leví, Alfeo mamaquëpi paꞌi doꞌi sa̱i huëꞌere ñuꞌina, Jesupi ñani caëña:

“Yëꞌë ja̱ꞌre daijë̱ꞌë.”

Caëna, asani i̱ ja̱ꞌre saquëña.

15 Jesupi Leví huëꞌena sani ñuꞌi a̱ina, jai pa̱i paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi cuiꞌne yecohuaꞌi coꞌaye yoꞌocohuaꞌi cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni teꞌe ñuꞌijë a̱teña. 16 Jesupi ja̱je ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni ñuꞌi a̱ina, ñaquë ñani cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi cuiꞌne fariseohuaꞌipi i̱ yeꞌyacohuaꞌire se̱teña:

“¿Me neni mësarute yeꞌyaquë paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cuiꞌne coꞌacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni u̱cuquë cuiꞌne a̱iquëꞌni?”

17 Se̱jëna, Jesupi asani sehuouña, ja̱ohuaꞌire:

“Huajëcohuaꞌi cuiꞌne deꞌoye paꞌicohuaꞌi jujuquëre coꞌemaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ju̱ꞌicohuaꞌipi coꞌecohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë cato deꞌocohuaꞌini soisiꞌi caquë daiye pa̱huë. Coꞌacohuaꞌini caquë daisiquë aꞌë.”

A̲i Maꞌñere Cajë Se̱ñe

(Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)

18 Fariseo pa̱i yeꞌyacohuaꞌipi cuiꞌne Juanre yeꞌyacohuaꞌipi a̱imaꞌpë Maijaꞌquëre se̱jëna, yecohuaꞌipi ñani Jesús quëꞌrona dani se̱teña:

“¿Me yoꞌojë më yeꞌyacohuaꞌi a̱imaꞌpë se̱ñe pa̱ñeꞌni, Juan yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i yeꞌyacohuaꞌiseꞌe a̱imaꞌpë se̱jëna?”

19 Se̱jëna, Jesupi sehuouña:

“¿Hueja a̱o a̱ijaꞌcohuaꞌire soisicohuaꞌi je̱ꞌquë a̱imaꞌcohuaꞌini i̱ti hueja po̱sëpi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌito? I̱pi paꞌito a̱iñe paꞌiji. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare hueja po̱sëje̱ paꞌini yequë muꞌse sio cua̱ñoni ja̱ macataꞌa a̱imaꞌpë se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

21 Ai juꞌi ca̱re huajë ca̱pi jaomaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌi paꞌito jo̱jajëna, huajë ca̱pi quërësi̱o ai juꞌi ca̱re jerepa jai coje neñe paꞌiji. 22 Cuiꞌne huajë cuiyaꞌi co̱nore ai ca̱ꞌni topëna ayamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ayasicohuaꞌi paꞌito huajë cuiyaꞌi co̱nopi oꞌsaquë qui̱ꞌco joiye paꞌiji. Ja̱ maca yuretaꞌa siꞌaye nejoñe paꞌiji, co̱no cuiꞌne topëje̱ co̱ni. Ja̱ doꞌire huajë cuiyaꞌi co̱no ja̱ꞌre huajë ca̱ꞌni topëna ayaye paꞌiji.”

Jesús Yeꞌyecohuaꞌipi Huajë Muꞌse Yoꞌoye

(Mt 12.1-8; Lc 6.1-5)

23 Teꞌe muꞌse Jesús huajë muꞌse paꞌina, trigo tsioja̱ꞌa saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sa tëto saijë tëahuë. 24 Tëajëna, ñani fariseo pa̱ipi careña, Jesure:

“Ñajëꞌë, ja̱ohuaꞌi yoꞌoyere huajë muꞌse yoꞌoye peoji, huajëye paꞌi muꞌsere.”

25 Cajëna, i̱pi i̱ohuaꞌire caëña:

“¿Maijaꞌquë toyapë mësaru ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni? Toyaseꞌe cato caji: Abiatar Maijaꞌquë huëꞌere ñacaicohuaꞌi ëjaërepa paꞌi maca, Davidpi cuiꞌne i̱ co̱cohuaꞌipi a̱iñe peoquëna, a̱i ëa ju̱ꞌijë. 26 David cuiꞌne i̱ co̱cohuaꞌi co̱ni cacani a̱ore Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana tëoseꞌere a̱ëꞌë. Iye a̱o cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌiseꞌe a̱i ja̱ꞌñe paꞌiji. Yecohuaꞌire ë̱seseꞌe pajiꞌi.”

27 Cuiꞌne ja̱ohuaꞌire Jesupi caëña:

“Pa̱ini caquë Maijaꞌquë huajë muꞌse nepi. Pa̱ni pa̱ipi huajë muꞌse doꞌire ai yoꞌoja̱jë caquë neñe. 28 Yëꞌë Pa̱i Mamaquë cato huajë muꞌse ëjaëpi yoꞌoyë.”

3

Jë̱të Sëyë Huesësiquë

(Mt 12.9-14; Lc 6.6-11)

1 Pa̱i tsiꞌsi huëꞌena Jesupi ti̱jupë cacapi. Cacaëna, ja̱rote jë̱të sëyë huesësiquë pajiꞌi. 2 Paꞌina, huajë muꞌsere Jesupi jujuquëna, ñañuꞌu cuasajë camaꞌpë ñahuë, jujuquëna, sa̱ñope i̱te cañuꞌu cajë. 3 Ja̱ maca Jesús jë̱të sëyësiquëre ñani caëña:

“Huëni nëcani iye maca jopore pana dani nëcajë̱ꞌë.”

4 Ja̱je se cani yecohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿Huajë muꞌse i̱que yoꞌoyepi deꞌoquëꞌni? ¿Deꞌoye, pa̱nitaꞌa coꞌayere yoꞌoye, pa̱ire huasoye, pa̱nitaꞌa pa̱ire huani je̱oñe?”

Ja̱je caquëna, ti sehuoye pa̱reña. 5 Ja̱je Jesús se̱ni jujani pë̱i i̱ohuaꞌire ñapi, i̱ cayere asaye coejëna, ñani. Ja̱je oi ña jujani ju̱ꞌiquëre capi:

“Mëꞌë jë̱tëre pi̱ꞌnajëꞌë.”

Caquëna, pi̱ꞌnapi. Pi̱ꞌnaquëna, i̱ jë̱tëpi tsoe deꞌoco pajiꞌi. 6 Ja̱re ñani fariseo pa̱i etasicohuaꞌipi Jesure huani je̱o ja̱ꞌñere ca deꞌhuajë paëꞌë, Herodes pa̱i ja̱ꞌre co̱ni.

Jaira Të̱ꞌtëpare Jai Pa̱i Paꞌiye

7 Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. Saina, jai pa̱i tuteña, Galilea pa̱ipi. 8 Jaiye yoꞌoquëna, asa ti̱ꞌani Judea, Jerusalén, Idumea, Jordán je te̱ꞌte quëꞌro acohuaꞌi, Tiro yeja acohuaꞌi, cuiꞌne Sidón yeja acohuaꞌi i̱ quëꞌrona ñañuꞌu cajë dateña. 9 Ja̱je paꞌina, Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire caëña. Yohuë jaꞌyena dajë̱ꞌë, pa̱ipi quiꞌimaꞌcohuaꞌini. 10 Iye cato capi jai pa̱ire jujuquëna, ñani ju̱ꞌicohuaꞌipi i̱ni patoni coꞌyañuꞌu cajë yoꞌojëna. 11 Cuiꞌne huatiohuaꞌipi i̱ni ñani doꞌre jaꞌrujë cuijë cahuë:

“Mëꞌë cato Maijaꞌquë mamaquë aꞌë.”

12 Ja̱je cajëna, Jesús ai ë̱sepi camaꞌpë caquë. Ja̱ë api, quëaye coepi.

Jesupi Yë Sahuani Soiye

(Mt 10.1-4; Lc 6.12-16)

13 Ja̱ jeteyoꞌje ai cu̱tihuëna tu̱mani ja̱rona i̱ yë sahua nëosicohuaꞌire soina, dateña. 14 Datena, soipi, siꞌa jëña cayañoa paꞌiohuaꞌire tsiꞌsoni sahua nëosicohuaꞌire yëꞌë ja̱ꞌre paꞌija̱jë caquë ja̱ohuaꞌire mësarute jëjo saosiꞌi yëꞌë coca quëaja̱ꞌcohuaꞌire. 15 Cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌire juju tutu cuiꞌne huatiohuaꞌire eto sao tutu i̱siña. 16 Icohuaꞌi aꞌë, doce i̱ soisicohuaꞌi: Simón ja̱re i̱ni Pedrore hueꞌyopi. 17 Jacobo cuiꞌne i̱ yoꞌjei Juan, Zebedeo mamajë paëꞌë, cuiꞌne ja̱ohuaꞌini hueꞌyopi Boanerges ja̱je cani cayë mujuë mamajë. 18 Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo cato Alfeo mamaquë Tadeo, Simón pajiꞌi. Ja̱ë cato judío pa̱i deꞌoye paꞌiyere caquë yoꞌo tsëcapë aquë pajiꞌi. 19 Cuiꞌne Judas Iscariote pajiꞌi, Jesure cosoquë yehuoja̱ꞌquëje̱.

Jesús Coꞌa Joyo Tuture Paquë Caye

(Mt 12.22-32; Lc 11.14-23; 12.10)

20 Ja̱je quëa tëjini i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre huëꞌena cacaëña. Cacaëna, ti̱jupë pa̱ipi tsiꞌsi dateña. Tsiꞌsi huesëjëna, ai yoꞌoye paꞌina, ai yoꞌojë a̱iñeque pa̱reña. 21 Ja̱je paꞌina, i̱ cajeohuaꞌipi asani Jesure quërëja̱ñuꞌu cajë dateña, coa cuepei neni yoꞌoji, caye paꞌina.

22 Cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi Jerusalénpi daisicohuaꞌipi careña:

“Huati ëjaë Beelzebúre hueꞌequëpi yoꞌoji. Ja̱je paꞌina, ja̱ë tutupi coꞌa joñoare eto saoquë yoꞌoji.”

23 Ja̱je cajëna, ja̱ maca Jesupi soiña, ti̱ña asaja̱jë caquë quëapi, pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye ñeje caquë:

“¿Huati ëjaë pani me i̱jaꞌa coꞌye eto saoquëꞌni? 24 Pa̱ipi yeja ëjaëpi huasiquë pani, yecohuaꞌipi i̱ni sa̱ñope yoꞌojëna, uihuaquë coa caraja̱iñe paꞌiji. 25 Cuiꞌne teꞌe huëꞌe acohuaꞌipi uihuajë huasicohuaꞌi pani coa sa̱ꞌñe yoꞌojë caraja̱iñe paꞌiji. 26 Ja̱je huatipi i̱jaꞌa sa̱ꞌñe uihuaquë pani quëcoye peoji. Ja̱je yoꞌoquë pani tsoe caraja̱isiꞌquë yoꞌoye paꞌiji.

27 Ai tutu quëꞌi huëꞌe paꞌito cacaye peoji, i̱ coꞌamaña sioñuꞌu cajë. I̱ni duꞌru hue̱nitaꞌa i̱ coꞌamaña jioye paꞌiji.

28 Nuñerepa cayë, mësarute: siꞌaye pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji. Cuiꞌne Maijaꞌquëre coꞌa coca cayeje̱ sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji. 29 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë joyore sa̱ñope coꞌa coca casiquëre cato sa̱i deꞌhuacaiye ti peosipi. Siꞌanë doꞌi pasipi.”

30 Huatire hueꞌequë api casi doꞌire, ja̱je Jesús quëaëña.

Jesús Pëca Jaꞌco Cuiꞌne I̱ Yoꞌje Tsi̱

(Mt 12.46-50; Lc 8.19-21)

31 Jesús pëca jaꞌco cuiꞌne i̱ yoꞌje tsi̱ co̱ni dani hueꞌsere paꞌijë Jesure quëacaija̱ꞌquëre jëjo saoreña, daija̱quë cajë. 32 Ja̱re asani Jesús quëꞌro jai pa̱i ñuꞌijë asacohuaꞌipi Jesure careña:

“Mëꞌë jaꞌco cuiꞌne më yoꞌje tsi̱ mëꞌëni soiyë, hueꞌsepi.”

33 Cajëna, sehuouña:

“¿Ne aꞌni, yëꞌë jaꞌco, cuiꞌne yëꞌë yoꞌje tsi̱?”

34 Ja̱je cani i̱ quëꞌro ducohuaꞌire se̱ña tëjija̱ni caëña:

“I̱ñore paꞌiyë, jaꞌcoje̱ paꞌiohuaꞌi cuiꞌne yëꞌë yoꞌje tsi̱je paꞌiohuaꞌi. 35 Siꞌaye Maijaꞌquë yëyete yoꞌocohuaꞌipi yëꞌë yoꞌjei cuiꞌne yëꞌë yoꞌjeo cuiꞌne yëꞌë jaꞌcohuaꞌi paꞌiyë.”

4

Ta̱quë Yoꞌoseꞌeje̱ Paꞌye Quëaseꞌe

(Mt 13.1-9; Lc 8.4-8)

1 Ti̱jupë Jesús jaira të̱ꞌtëpapi yeꞌya huëouna, jai pa̱i i̱ quëꞌrona tsiꞌsi dateña. Jai pa̱irepa tsiꞌsi daijëna, Jesús ña jujani i̱ti maca jaira huahua yona aya mëni jaꞌruña, pa̱iseꞌe mejahuëre paꞌijëna. 2 Ja̱ maca yuretaꞌa jaiye yeꞌyaëña, pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye ñeje caquë.

3 “Asajë̱ꞌë, iyere, ta̱quë sani ta̱seꞌere. 4 Ja̱je sani ta̱quëna, yequë ca̱pi maꞌana to̱mepi. To̱meina, pi̱ꞌapi dani peo hue̱ꞌña o̱cue saopi. 5 Yequë ca̱pi quë̱na yejana to̱meo. To̱meni esa mëapi, pe̱a yeja doꞌire. 6 Ja̱je mëacotaꞌare ë̱sëpi ëo hue̱api, tsita memaꞌconi. 7 Yequepi to̱mepi, miu pi̱si quëꞌrona. Ja̱je paꞌina, miu pi̱sipi teꞌe ai deꞌoni hue̱ hue̱api. Ja̱je yoꞌoni quë̱imaꞌo pacoꞌë, ta̱seꞌe. 8 Yequë ca̱pi deꞌo yejana to̱mepi. To̱meni mëani jaiye deꞌoye quë̱jiꞌi. I̱ti ca̱ yequë ñëapi quë̱jiꞌi, treinta ca̱, yequepi sesenta ca̱ cuiꞌne yequepi cien ca̱ quë̱jiꞌi.”

9 Casi jeteyoꞌje caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Ca̱joro hueꞌecohuaꞌi pani, asajë̱ꞌë.”

Me Ne Ja̱ꞌñere Pa̱i Ñañena Co̱ni Quëaëꞌni

(Mt 13.10-17; Lc 8.9-10)

10 Quëa tëjisi jeteyoꞌje Jesús teꞌi pëaëña. Pëaëna, ñani i̱ quë̱no maca i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌipi se̱teña: ¿I̱ohuaꞌi ñañena co̱ni i̱que yoꞌoyere quëaëꞌni, ja̱je? 11 Cajëna, i̱pi sehuouña. Se̱jëna, Jesupi caëña:

“Mësarute Maijaꞌquëpi ta̱ꞌñe asaye i̱sipi, yahueseꞌere maꞌtëmo te̱ꞌte ayere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ro ti̱ro paꞌicohuaꞌire cato i̱ohuaꞌi ñañe ayepi co̱ni caquë quëaye paꞌiji. 12 Ja̱ohuaꞌipi ñajëtaꞌa ñañe pa̱jajë caquë. Cuiꞌne asajëtaꞌa ti ja̱re caji cuasamaꞌcohuaꞌipi paꞌija̱jë caquë, cuiꞌne asani po̱nëmaꞌpëna i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye peoja̱quë caquë quëayë.”

Ta̱quë Yoꞌoyeje̱ Paꞌye Quëaye

(Mt 13.18-23; Lc 8.11-15)

13 Caëña, yequeje̱:

“¿Mësaru iye quëaseꞌe asa ti̱ꞌañe pa̱ñe? ¿Ja̱je pani me yeque cuiꞌne paꞌye quëato asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌni? 14 Maijaꞌquë coca quëaquë api, i̱ti ca̱ ta̱ñeje paꞌi. Maijaꞌquë cocaꞌë, i̱ti ca̱. 15 Maꞌana i̱ti to̱meseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, yecohuaꞌi. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquë coca asayë. Asarena, huatipi dani, peo hue̱ꞌña i̱ohuaꞌi asaseꞌere nejoñere quëaji. 16 Quë̱na yejana ta̱seꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, yecohuaꞌi. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi ai yëjë asani sihuajë deꞌhuayë, Maijaꞌquë coca. 17 Ja̱je asasicohuaꞌitaꞌa quëcomaꞌpë ai yoꞌoyepi paꞌina, pa̱nitaꞌa deꞌo coca doꞌire pa̱ipi sa̱ñope yoꞌojëna, yoꞌo jujani je̱oñere quëaji. 18 Yecohuaꞌipi miu pi̱si quëꞌrona ta̱ëna mëañeje paꞌiohuaꞌipi deꞌo coca asayë. 19 Asasicohuaꞌitaꞌa iye yeja coꞌamañare ai cuasajë jaiye coꞌamaña pa ëayepi cosoquëna, coa siꞌa coꞌamaña yë huesëni yoꞌojë Maijaꞌquë cocare nejoñe aꞌë. Ja̱je yoꞌocohuaꞌi quë̱iñeje paꞌye deꞌoye paꞌiyere i̱ño ti̱ꞌañe peoji. 20 Yecohuaꞌipi deꞌo coca asani ti deꞌhuacohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌipi jaiye quë̱iñeje paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, deꞌo yejaje̱ paꞌiohuaꞌi. Yecohuaꞌipi treinta ca̱ quë̱iseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Yecohuaꞌipi sesenta ca̱ quë̱iseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Cuiꞌne yecohuaꞌipi cien ca̱ quë̱iseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë.”

Toa Tsë̱o Pë Yoꞌoye Ayepi Yeꞌyaye

(Lc 8.16-18)

21 Caëña, cuiꞌne:

“¿Toa tsë̱o përe dani mahuë huëꞌehuëna nëcocohuaꞌi aꞌni pa̱nitaꞌa ca̱i saihuë huëꞌehuëna nëcocohuaꞌi aꞌni? Pa̱ni, toa tsë̱o pë cato siꞌa hue̱ꞌña miajaꞌconi ti̱ñare pana nëcoye paꞌiji. 22 Yahueseꞌe paꞌiseꞌepi siꞌaye ti̱ꞌa ja̱ꞌñeseꞌe aꞌë cuiꞌne pa̱i ñamaꞌpë paꞌija̱jë cajë yoꞌoseꞌere siꞌaohuaꞌi, asaseꞌe paꞌija̱ꞌcoa. 23 Mësarupi ca̱joro hueꞌecohuaꞌi sëte asa ti̱ꞌajëꞌë.”

24 Caëna, cuiꞌne:

“Deꞌhua mësaru asaseꞌere yoꞌojë̱ꞌë. Mësaru yecohuaꞌire cue̱cueni i̱siyeje̱ paꞌye mësaruteje̱ Diusupi cue̱cueni i̱sija̱ꞌquë api. Mësaruni jerepa i̱sija̱ꞌquë api, i̱ti asacohuaꞌini. 25 Ja̱je paꞌina, paquëni jerepa i̱siye paꞌiji. Cuiꞌne peoquëni jerepa aꞌri maña i̱ payeque jioye paꞌiji.”

Ta̱seꞌe Mëañe Ayepi Quëaye

26 Jesupi capi, cuiꞌne:

“Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte cato yejana i̱ti ca̱re ta̱ëna, i̱oseꞌe mëañeje paꞌye aꞌë. 27 Ja̱je paꞌina, ta̱ tëjisi jeteyoꞌje sani i̱ti ta̱siquë ca̱iji. Ca̱ni tëjini naꞌiquëna, huëiji. Ja̱je cuiꞌne muꞌseña cuiꞌne ñamije tëto saiji. Yoꞌoquëna, ta̱si ca̱ cato tsatani mëa huëoji. Ja̱je yoꞌoquëna, i̱ti ta̱siquë cato huesëquë paꞌiji, i̱o yoꞌoye. 28 Yejaseꞌe ai deꞌoye necaina, mëaji. Duꞌru macarepa i̱ti ñë macapi mëaji. Jeteyoꞌje i̱ti tsa̱ꞌña neji. Jeteyoꞌje i̱ti ca̱ yuretaꞌa neji, i̱ti tsa̱ꞌñana ti̱më ja̱ꞌñe. 29 I̱ti ca̱ yaꞌji tëjisi maca i̱ti ca̱ tëasiꞌi caquë etaquë api. Ja̱je yoꞌoyeje̱ paꞌye aꞌë, Maijaꞌquë te̱ꞌte aye.”

Mostaza Ca̱ Ayepi Yeꞌyaye

(Mt 13.31-32; Lc 13.18-19)

30 Yequeje̱ caëña, Jesús:

“¿I̱queje̱ paꞌye aꞌni, Maijaꞌquë te̱ꞌte aye, pa̱nitaꞌa i̱quena co̱ni caquë quëaraꞌye i̱ohuaꞌi asa ja̱ꞌñe? 31 Mostaza ca̱re yejana ta̱ñeje paꞌye aꞌë. Ja̱ ca̱ cato siꞌa so̱quë ca̱ maña se̱ña maca ai aꞌri ca̱ꞌë. 32 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ta̱sicopi ai deꞌosico pani siꞌa so̱quë ñëa maña jerepa jaico ai deꞌocoa. Ja̱je paꞌiopi jai so̱quë capë̱a paꞌiona, pi̱ꞌaje i̱ona daijë pëa huajëjë paꞌicohuaꞌi aꞌë, jaꞌo huëꞌehuëna.”

33 Ja̱je Jesús yeꞌyapi, Maijaꞌquë coca. Jaiye i̱ohuaꞌi ñañe ayepi caquë i̱ohuaꞌi a̱ꞌjiñe asa ti̱ꞌañeque quëapi. 34 I̱ohuaꞌi ñañe ayepi caquë siꞌanë quëaëña. Coa peoye quëaye pa̱ëña. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ yeꞌyacohuaꞌiseꞌere siꞌaye i̱ quëaseꞌere ja̱re cayë caquë nuñerepa quëaëña, teꞌohuaꞌire.

Jesupi Tuture Cuiꞌne To̱ꞌañere Cua̱ñeñe

(Mt 8.23-27; Lc 8.22-25)

35 I̱ti muꞌse naꞌiquëna, i̱re yeꞌyecohuaꞌire caëña:

“Je tëꞌhuina je̱ñuꞌu.”

36 Caëna, ja̱ maca Jesús yohuëre paꞌina, pa̱ire je̱oni sateña, Jesús ja̱ꞌre. Saijëna, cuiꞌne yequë yohuëja̱ꞌa co̱ni sateña. 37 Saijëna, ai tutu huëouña. Jairapi ai to̱ꞌaquë yohuëna ocopi ti̱mëoña. 38 Ti̱mëquëna, Jesutaꞌa sëtipë quëꞌrore coa u̱i ca̱quëña, i̱ si̱opë tëo pacona tëo paquë. Ca̱ina, ja̱ohuaꞌipi dani sëtoni careña:

“Yeꞌyaquë, mai ne huesëyë.”

39 Cajëna, huëni tuture cua̱ñeiña. Cuiꞌne jairare caëña.

“Yoꞌomaꞌo paꞌijë̱ꞌë.”

Caquëna, tutupi joꞌcua je̱o nëquëña. Cuiꞌne jairaje̱ tsi̱ña deꞌhuaje̱ paꞌio deꞌoña. 40 Ja̱ maca ja̱ohuaꞌire caëña:

“¿Me yoꞌojë caꞌrayeꞌni? ¿Maijaꞌquëpi ñacaiji, cuasa maꞌñe?”

41 Caquëna, i̱re yeꞌyecohuaꞌipi ña quëquëni careña:

“¿I̱queire papi, iquë ja̱ jerepa tuture cuiꞌne jairate cua̱ñequëꞌni, cuiꞌne sehuoco?”

5

Huati Quëꞌire Gadara Aquëre Quëaye

(Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)

1 Jaira je tëꞌhuina ti̱ꞌareña, Gadara quëꞌrona. 2 Yohuëpi Jesús ja̱ꞌa tu̱maquëna, ju̱ꞌisicohuaꞌire ta̱ hue̱ꞌñapi teꞌi ë̱më huati quëꞌipi sa̱ñope daquëña. 3 Huati quëꞌi cato, ju̱ꞌicohuaꞌire ta̱ hue̱ꞌñare paꞌiquë paquëña, quë̱na meapi hue̱ñuꞌu cajëtaꞌa hue̱ñe peoquëpi. 4 Jë̱ña nëcañoa co̱ni jaiye hue̱toje̱ i̱pi naë tëte je̱aëña. I̱ jerepa tutu neñe peouña. 5 Ñami, muꞌse ju̱ꞌisicohuaꞌire ta̱ hue̱ꞌñare ai cu̱tihuëre paꞌi cuiquë quë̱na pë̱api coꞌye huai yoꞌoquë paquëña. 6 Soꞌopi Jesure ñani huëꞌhuëni Jesús nëca macana ti̱ꞌani Jesús mëꞌëpi jerepa tutu paquë cani doꞌre jaꞌruña.

7-8 Doꞌre jaꞌruna Jesupi caëña, huatire:

“Iye ë̱mëre etajë̱ꞌë.”

Caquëna, ai tutu caquë se̱quëña:

“Jesús, Diusu ti ëjaërepa mamaquë ai yoꞌoyete yëꞌëre i̱simaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

9 Se̱ina, Jesupi ja̱ëte caëña:

“¿I̱que mami aꞌni?”

Caquëna, sehuouña:

“Yëꞌë mami cato jai pa̱i aꞌë.”

10 Cani Jesure ai se̱quëña:

“Iye huatiohuaꞌire yequë hue̱ꞌñana jëjo saomaꞌë, i̱ñore paꞌija̱jë.”

11 Caquëna, jaꞌyere jai se̱se dohuë cu̱ti perepëre a̱ijë paꞌijëna, 12 Huatiohuaꞌipi asani se̱teña:

“Se̱se quëꞌrona jëjo saojë̱ꞌë. Yëquëre ja̱ohuaꞌina cacañuꞌu.”

13 Careña, deꞌoji saijë̱ꞌë caëna, etani sani se̱sena cacareña. Cacarena, siꞌa dos mil se̱se huëꞌhuëjë jai huaꞌque të̱ꞌtëpapi to̱mejë jairana dutu ju̱teña. 14 Ju̱tena, se̱sere ñacaicohuaꞌipi ñani huëꞌhuëni pa̱i daripëna siꞌaye quëareña, i̱ti yoꞌoseꞌe. Quëarena, pa̱ipi asani dateña. 15 Jesús paꞌi hue̱ꞌñana ti̱ꞌani ñajëna, huati quëꞌi paꞌisiquëpi ca̱ña su̱ñasiquëpi deꞌo cocare caquë ñuquëña. Ñuꞌina, i̱te ñani siꞌaohuaꞌi caꞌrareña. 16 Caꞌrajëna, se̱se ñacaicohuaꞌipi Jesús yoꞌoseꞌere quëareña, huati quëꞌire yoꞌoseꞌe cuiꞌne se̱sere yoꞌoseꞌe co̱ni. 17 Ja̱je quëajëna, asani Jesure saijë̱ꞌë, i̱ño paꞌimaꞌë cajë, se̱ huëoreña.

18 Carena, Jesupi yohuëna aya mëni sai huëoquëna, huati quëꞌi paꞌisiquëpi ai se̱quëña, Jesure mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sani pasiꞌi caquë.

19 Caquëna, Jesupi pa̱ni sehuouña:

“Mëꞌë huëꞌena saijë̱ꞌë. Sani mëꞌë cajeohuaꞌire quëajë̱ꞌë, mëꞌë ëjaëpi oi ñani necaiseꞌere.”

20 Caëna, saquëña. Sani siꞌa jë̱ña daripë̱a quëa huëouña. I̱re Jesús necaiseꞌere quëaquëna, asani ai deꞌoye yoꞌoseꞌe paꞌiji, careña.

Ju̱ꞌicopi Jairo Mamaco Jesús Ca̱ꞌcore Patoye

(Mt 9.18-26; Lc 8.40-56)

21 Jesupi yohuëja̱ꞌa cuiꞌnaëpi yequë te̱ꞌtena je̱ꞌesi maca jai pa̱i tsiꞌsi dateña. Ja̱je yoꞌojëna, jaira të̱ꞌtëpare paꞌina. 22 Ja̱ maca pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌña cua̱ñequëpi Jesús paꞌi hue̱ꞌñana Jairo hueꞌequëpi i̱te ñani doꞌre jaꞌruni, 23 caëña:

“Yëꞌë mamacopi ju̱ni huesëco. Sani mëꞌë jë̱tëpi pato coꞌyacaijë̱ꞌë.”

24 Se̱ina, Jesupi i̱ ja̱ꞌre co̱ni saquëña. Saina, jai pa̱i cuiꞌne sateña. Ja̱je paꞌijë i̱te quiꞌi huesoreña. 25 Ja̱je jai pa̱i paꞌi hue̱ꞌñare teꞌo nomio doce o̱metëca ju̱ꞌico pacoña. Siꞌanë tsie cajequëna, ai yoꞌoco pacoña. 26 I̱ote siꞌa jujucohuaꞌi yoꞌo jujajëna, ai yoꞌoco paꞌico pacoña. Siꞌaye i̱o paye juju doꞌina sa̱i saosico pacoña. Siꞌaye ja̱ co̱ñe pa̱ëña, i̱ote. Coa ai jerepa ai yoꞌoco pacoña, coꞌyaye peoyerepa. 27 Ja̱je paꞌiopi Jesús cayere cajëna, asani dani jeteyoꞌjeja̱ꞌa i̱ juꞌi ca̱na patoña. 28 Coa i̱ juꞌi ca̱na patoni coꞌyasico paꞌija̱ꞌcoaꞌë, caco. 29 Pato macarepa tsie cajeye je̱ouña. Ja̱ maca asaoña, tsoe i̱o ca̱pë coꞌyasico paꞌiye. 30 Ja̱je yoꞌosi maca Jesupi asaëña, i̱ tutupi ju̱ꞌicore jujuseꞌe. Ja̱je paꞌina, coꞌye po̱nëni pa̱ire ñani caëña:

“¿Nepi yëꞌë juꞌi ca̱na patoreꞌni?”

31 Caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi careña:

“Tsoe mëꞌëpi pa̱i quiꞌiyerepa paꞌiye ñaquëtaꞌa, ¿nepi patoreꞌni se̱quëꞌni?”

32 Ja̱je catoje̱ Jesús cato siꞌa hue̱ꞌña po̱nëquë ñaëña, nepi patoreꞌni caquë. 33 Ñaquëna, ti coꞌyasicopi asani caꞌraco tsasico dani i̱ nëca hue̱ꞌñana ta̱ni i̱o yoꞌoseꞌe nuñerepa quëaoña.

34 Quëacona, Jesús ja̱ore caëña:

“Huau maca yëꞌëre cuasaseꞌepi ne coꞌyahuë. Se̱ñaco saijë̱ꞌë. Iye ju̱ꞌiñe ti ne coꞌyahuë, mëꞌëre.”

35 Ja̱ caquëna, yecohuaꞌipi dateña, pa̱i tsiꞌsi huëꞌe cua̱ñequë huëꞌepi. Dani Jairore careña:

“Mëꞌë mamaco tsoe ju̱ꞌisico pacoꞌë. Yeꞌyaquëre jerepa jo̱sa camaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

36 Caquëna, Jesupi asasiquëtaꞌa asa maꞌñeje paꞌipi tsiꞌsi huëꞌe cua̱ñequëre caëña:

“Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquëpi necaiquë api cuasajë̱ꞌë.”

37 Jesupi saina, Pedro co̱ni Jacobo co̱ni cuiꞌne Jacobo yoꞌjei Juan co̱ni sateña. Yecohuaꞌi co̱ni saiye ë̱seiña. 38 Tsiꞌsi huëꞌe cua̱ñequë huëꞌena ti̱ꞌani ai yoꞌoye ñaëña, pa̱ipi ai cuijë oijëna. 39 Ja̱je oijëna, huëꞌe cacani ja̱ohuaꞌire caëña:

“¿Me neni mësaru ai yoꞌojë cajë cuiꞌne ai oiyeꞌni? I̱ mamaco ju̱ꞌimaꞌo pacoꞌë. Coa ca̱ico.”

40 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi i̱re soreña. Sojëna, Jesús siꞌaohuaꞌire hueꞌsena eto saouña. Coa pëca jaꞌquëpi cuiꞌne pëca jaꞌcopi co̱ni ju̱ꞌisico paꞌi hue̱ꞌñana cacareña. 41 Cacani ju̱ꞌisico jë̱tëna tse̱ani i̱ote caëña:

“Talita cumi.” Mai coca cato “tsihuaꞌo huëijë̱ꞌë” caye aꞌë.

42 Ja̱je ca macarepa doce o̱metëca pacopi tsihuaꞌo huëni cucoña. Ja̱je cuꞌiona, ñani deꞌoquëre papi yoꞌoji cuasareña. 43 Ja̱je jujusiquëtaꞌa ai ë̱seiña, yecohuaꞌire quëaye pa̱jëꞌë caquë. Tsihuaꞌore sani a̱ore a̱ojëꞌë, caëña.

6

Jesús Paꞌiye, Nazaret Daripëre

(Mt 13.53-58; Lc 4.16-30)

1 Ja̱ropi etani i̱ quëꞌrona coꞌiña, i̱re yeꞌyecohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. 2 Huajë muꞌse ti̱ꞌasi maca pa̱i tsiꞌsi huëꞌena yeꞌya huëouña. Yeꞌyaquëna, i̱ pa̱ipi ai deꞌoyerepa yeꞌyaquëꞌni cuasareña. Ja̱je cuasajë careña:

“¿Jerona iquë jerepa siꞌaye yeꞌyeiꞌni? ¿I̱querepa ta̱ꞌñe yeꞌyaye aꞌni, cuiꞌne nepi i̱te pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌo ja̱ꞌñe i̱sireꞌni? 3 Iquë cato mai ñaquë api, María mamaquë api, huë̱ꞌña deꞌhuaquë api, Jacobo, José, Judas cuiꞌne Simón majaꞌyë api, cuiꞌne i̱ yoꞌjeohuaꞌije̱ mai ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë, i̱ñore.”

Ja̱je cajë i̱ caye asaye coereña. 4 Ja̱je cajëna, Jesupi ja̱ohuaꞌire caëña:

“Siꞌa hue̱ꞌña yecohuaꞌi cato Maijaꞌquëre quëacaiquëre yëcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ yeja acohuaꞌipi cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌipi cuiꞌne i̱ huëꞌe acohuaꞌipi coeyë.”

5 Ja̱rona airepa pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoye pa̱ëña, pa̱ipi i̱te asaye coe doꞌire. Ja̱je paꞌina, coa ju̱ꞌicohuaꞌi mañaseꞌere pato coꞌyaquë aꞌri pa̱i mañare jujuña. 6 Ja̱je paꞌina, nequë api cuasamaꞌpëna, ñani me yoꞌojë ja̱je paꞌiyeꞌni cuasaëña. Ja̱ jeteyoꞌje yeque huë̱ꞌñana sani cuꞌi yeꞌyaroja̱quëña.

Jesupi I̱ Yeꞌyacohuaꞌire Jëjo Saoye

(Mt 10.5-15; Lc 9.1-6)

7 I̱ yeꞌyacohuaꞌire doce paꞌiohuaꞌire soini, huatire eto saoja̱ꞌa tutu i̱sini cayaohuaꞌiseꞌere jëjo saouña. 8 Jëjo saoquë cua̱ñeiña:

“Samaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, a̱o tupë, curiquëje̱. Coa topë macaseꞌe sajë̱ꞌë. 9 Cuiꞌne zapato cuiꞌne camisa sajë̱ꞌë, yeque su̱ña ja̱ꞌñe samaꞌpë.”

10 Cuiꞌne caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Huëꞌena cacasicohuaꞌi pani i̱ti macana pëajë̱ꞌë, ja̱ daripë quëa tëjini sai macaja̱ꞌa. 11 Cuiꞌne yequë hue̱ꞌñapi mësarute coecohuaꞌi paꞌito, pa̱nitaꞌa asaye coecohuaꞌi paꞌito mësaru quë̱o yaꞌo tsaꞌcuseꞌere ti̱ꞌto to̱ni eta saijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojë i̱ñoñe paꞌiji, i̱ohuaꞌire sa̱ñope yoꞌoye. Nuñerepa cayë, pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌaëna, ja̱ohuaꞌire ai coꞌayerepa sa̱iñe paꞌiji, mësarute ë̱sesicohuaꞌire. Sodoma cuiꞌne Gomorra yeja pa̱ire cato aꞌri jaꞌye sa̱iñe pajiꞌi.”

12 Ja̱je jëjo saosicohuaꞌipi huajëye paꞌiyena po̱nëñe paꞌiji cajë quëareña, pa̱ire. 13 Cuiꞌne huatiohuaꞌireje̱ eto saoreña. Ju̱ꞌicohuaꞌire huiꞌyapepi nejëna, coꞌyareña, jai pa̱i.

Juan Oco Doquë Ju̱ꞌiñe

(Mt 14.1-12; Lc 9.7-9)

14 Ja̱ maca romano pa̱i ëjaë Herodesje̱ asaëña, siꞌa pa̱i Jesús yoꞌoye asajëna. Ja̱je asani Herodespi caëña:

“Juan oco doquëpi huëjiꞌi. Ja̱je paꞌina, tutu paquë yoꞌoji.”

15 Yecohuaꞌipi careña:

“Tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë Elíaspi.”

Cuiꞌne yecohuaꞌipi careña:

“Tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi paꞌiseꞌeje̱ paꞌi api.”

16 Ja̱re Herodespi asani caëña:

“Ja̱ë cato Juanpi yëꞌë cua̱ñeina, si̱opë tëto tëasiquë api. Ja̱ëpi ju̱ꞌisiquëpi huëni yoꞌoji.”

17 Herodes cato Juanre tse̱ani quë̱na meapi hue̱ni coꞌacohuaꞌire co hue̱ꞌñana coꞌa̱jiꞌi, Herodías doꞌire. Herodías cato yoꞌjei Felipe nëjo pacoꞌë. Ja̱je paꞌioni Herodespi yoꞌjei nëjore jioni i̱ nëjore nepi. 18 Ja̱je yoꞌoquëna, Juanpi caëña, Herodesre:

“Mëꞌë yoꞌjei nëjoni jioni paye coꞌaji.”

19 Ja̱je caquëna, Herodíaspi Juanre ai coeco pacoña. Ja̱je paꞌina, huani je̱osiꞌi cacotaꞌa huani je̱oñe ti̱ꞌañe pa̱oña. 20 Herodespi i̱te Juanre nuñerepa deꞌoquë api caquë caꞌraëña. Ja̱je paꞌina, i̱pi huani je̱oñe ë̱sequëna, pa̱oña. I̱ caye siꞌaye asamaꞌquëtaꞌa Herodes cato i̱ caye yë asaquë paquëña. 21 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Herodías ti̱ꞌaoña, i̱o huani je̱oñe oiseꞌe. Herodespi i̱te co̱asi muꞌse ti̱ꞌaëna, pa̱i ëjaohuaꞌire, soldado ëjaohuaꞌire, cuiꞌne Galilea ëjaohuaꞌire soini a̱o a̱i maca. 22 Herodías mamacopi cacani deꞌoyerepa pairacona, ñani ai sihuareña, siꞌaohuaꞌi i̱ti ñacohuaꞌi. Ja̱je paꞌina, Herodes sihuaquë caëña, nomi tsi̱ore:

“Mëꞌë yëyere se̱jëꞌë. I̱sisiꞌi, mëꞌëre.”

23 Cuiꞌne caëña, care payë. Coa caye pa̱ñë. Siꞌa coꞌamaña mëꞌë se̱seꞌe i̱siye paꞌiji. Yëꞌë cua̱ñeñe jopore paja̱ꞌa i̱sinije i̱siyë, caëña. 24 Ja̱je caëna, asani sani pëca jaꞌcore se̱coña:

“¿I̱quere se̱jaꞌcoaꞌni, i̱te?”

Cacona, i̱opi caoña:

“Se̱jëꞌë, Juan oco doquë si̱opëre.”

25 Ja̱je quëaona, asani pa̱i ëjaë paꞌi hue̱ꞌñana sani caoña:

“Yurepi Juan oco doquë si̱opëre quë̱na deꞌhuana ayasiconi i̱sijë̱ꞌë.”

26 Ja̱re pa̱i ëjaëpi asani ai coꞌa ju̱quëña. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tsoe ca huesosiquë sëte pa̱ñë caye peouña, cuiꞌne i̱ soisicohuaꞌije̱ asasi doꞌire. 27 Ja̱ doꞌire ja̱re i̱ti macapi teꞌe soldadore jëjo saouña, Juan si̱opë quërëja̱ijaꞌquëre. 28 Caëna, soldadopi sani Juanre huani je̱oni si̱opë yëto tëani quë̱na deꞌhuana ayani dani i̱siña. I̱sina, Herodespi nomi tsi̱ona i̱sina, ja̱opi pëca jaꞌcore i̱sio.

29 Ja̱ yoꞌoseꞌere asani Juanre yeꞌyecohuaꞌipi dani Juan ca̱pë maca sani ta̱ je̱oreña.

Cinco Mil Ë̲mëohuaꞌire A̲oñe

(Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

30 Ja̱ jeteyoꞌje doce pa̱ire jëjo saosicohuaꞌipi coꞌini tsiꞌsini Jesure quëareña, i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌere, cuiꞌne i̱ohuaꞌi yeꞌyaseꞌere.

31 Quëajëna, Jesupi caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Daijë̱ꞌë. Sani pa̱i peo hue̱ꞌñana pëa huajëñuꞌu.”

A̲o a̱iñeque peoyerepa pa̱i tsiꞌsi ja̱ꞌñere asaquë capi. 32 Ja̱je caëna, saëꞌë, yohuëja̱ꞌa i̱ohuaꞌiseꞌe pa̱i peo hue̱ꞌñana. 33 Ja̱je saijëtaꞌare jai pa̱i ñareña, i̱ saiye. Ja̱je ñani Jesupi saiji cani huëꞌhuëjë, i̱ sai hue̱ꞌñana siꞌa daripë̱a paꞌicohuaꞌi sateña. Ja̱ ti̱ꞌamaꞌnë duꞌru ti̱ꞌareña, pa̱ipi. 34 Ja̱je yoꞌojëna, Jesupi yohuëpi tu̱mani pa̱i mañare teaye oi ñaëña, yëi ñama ñacaiquëre peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi mañapi. Paꞌijë yoꞌojëna, ñani jaiye i̱ohuaꞌire yeꞌya huëouña.

35 Ai naꞌi huesëquëna, ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌipi i̱te careña:

“Tsoe naꞌiji, i̱ño pa̱i peo hue̱ꞌñaꞌë. 36 Jëjo saojë̱ꞌë, sani pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana a̱o maña hueroni a̱ijajë. I̱ño cato peoyë, i̱ohuaꞌire a̱oñe.”

37 Cajëna, Jesupi sehuouña i̱ohuaꞌire:

“Mësarupi a̱ojëꞌë.”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi careña:

“¿Ja̱je paꞌito yëquëpi sani veinte mil të̱ꞌña doꞌire papi pan hueroni a̱oñe?”

38 Cajëna, Jesupi caëña:

“¿Je so̱ pan payeꞌni, i̱ño? Sani ñajëꞌë.” Caquëna, careña:

“Paꞌiji, cinco pan cuiꞌne caya tsiaya huaꞌi.”

39 Cajëna, Jesupi cua̱ñeiña, pa̱ire. Ja̱je paꞌito siꞌaohuaꞌi tayahuëna jaꞌrujë̱ꞌë, caëña. 40 Caëna, cien pa̱iseꞌe cuiꞌne cincuenta pa̱i deꞌo tsëcapë̱a jaꞌrureña. 41 Ja̱ maca Jesupi cinco pan cuiꞌne caya tsiaya huaꞌire i̱ni maꞌtëmona ñaquë deꞌoji caquë Maijaꞌquëre pëpani, panre i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱siña. I̱siquëna, ja̱ohuaꞌipi pa̱ire se i̱sicateña. 42 Ja̱ maca siꞌaohuaꞌi a̱ni sihuacohuaꞌi pateña. 43 A̲ni tëjisi jeteyoꞌje a̱ni jujaseꞌere tsiꞌsoreña, doce doꞌrohuë̱a huaꞌina co̱jë. 44 Ja̱ pan a̱isicohuaꞌi cato cinco mil ë̱mëohuaꞌi pateña.

Oco Daꞌca Ë̲mëjeꞌejaꞌa Cuꞌiye

(Mt 14.22-27; Jn 6.16-21)

45 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi, duꞌru saijë̱ꞌë, yohuëja̱ꞌa Betsaidana. Yëꞌëseꞌe pa̱ire saiyë caquë pëpa tëjini sasiꞌi, caëña. 46 Saiyë, caquë pëpa tëjini ai cu̱tihuëna Maijaꞌquëre casiꞌi caquë saquëña. 47 Ñami deꞌosi maca Jesús teꞌi yejare paꞌina, yohuë saisicohuaꞌi cato jaira jopore pateña. 48 Ja̱ropi paꞌi i̱ yeꞌyacohuaꞌi ai yoꞌojë co̱ꞌmejëna, ñaëña, tutupi sa̱ñope tutuquëna. Je̱ꞌnë ñata to̱me maca Jesupi oco daꞌca ë̱mëjeꞌejaꞌa nëcaquë saquëña, i̱ yeꞌyacohuaꞌi quëꞌrona. Coa sa tëto sasiꞌquë saiyeje̱ paꞌye saquëña. 49 Oco daꞌca ë̱mëjeꞌejaꞌa nëcaquë saina, ñani huati paꞌimaꞌco cuasajë quëquëni cuihuë.

50 Siꞌaohuaꞌi ñani quëquëni cuijëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ai yoꞌojë camaꞌpë yëꞌë aꞌë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.”

51 Ja̱je cani i̱ohuaꞌi paꞌi yohuëna aya mëina, tutupi je̱ouna, ja̱ maca merepa ja̱je yoꞌoquëꞌni cuasajë ñareña, i̱ yoꞌoseꞌe. 52 Aꞌri maña pan paꞌiseꞌere jaiye neni pa̱ire a̱oseꞌere cuasaye pa̱reña, i̱ohuaꞌi joyo jëa doꞌire. Ja̱je paꞌina, ai cuasareña.

Genesaret Ju̱ꞌicohuaꞌire Jujuye

(Mt 14.34-36)

53 Je̱ni ti̱ꞌareña, Genesaret yejana. Ja̱rona i̱ohuaꞌi yohuë sëa huahuoreña. 54 Yohuëpi sa tu̱masi maca Jesu api cajë ñareña. 55 Ñani ja̱ maca siꞌa hue̱ꞌña cuꞌijë ju̱ꞌicohuaꞌire da huëoreña, ca̱i saihuëre u̱ijëna, Jesús quëꞌrona. 56 Aꞌri dari mañana saina, pa̱i daripë̱ana saina, tsio huë̱ꞌñana saina, ju̱ꞌicohuaꞌire i̱ sai maꞌañana o̱ereña, jujucaija̱quë cajë. Jesure ai se̱teña, mëꞌë juꞌi ca̱na patoni ju̱ꞌicohuaꞌi coꞌyaja̱jë cajë. Siꞌaohuaꞌi i̱ juꞌi ca̱ patocohuaꞌi coꞌyareña.

7

Pa̱ire Coꞌaye Neñe

(Mt 15.1-20)

1 Jesús quëꞌrona Fariseo pa̱i cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi tsio dateña, Jerusalénpi daisicohuaꞌipi. 2 Ja̱je daisicohuaꞌipi ñajëna, Jesús yeꞌyacohuaꞌipi jë̱ña tsoamaꞌpë a̱ëꞌë. Ja̱je tsoamaꞌcohuaꞌipi a̱ijëna, ñani cueꞌcuehuë, siꞌsi jë̱ñapi a̱iñë cajë. 3 Ja̱ohuaꞌi cato ja̱ yëꞌtaꞌa a̱o a̱imaꞌnë jë̱ña tsoajë̱ꞌë. Aipë caseꞌere yoꞌocohuaꞌi paëꞌë. 4 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi a̱o huero hue̱ꞌñapi coꞌini ai jë̱ña tsoacohuaꞌi pateña. Cuiꞌne jaiye yeque yoꞌocohuaꞌi pateña, i̱ohuaꞌi aipë yoꞌoye, u̱cu duruhuë̱a tsoaye, quë̱na neꞌña tsoaye, ca̱isi saihuë tsoaye, yoꞌocohuaꞌi pateña.

5 Ja̱je yoꞌocohuaꞌipi fariseo pa̱i cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi se̱teña, Jesure ñeje:

“¿Me yoꞌojë mëꞌë yeꞌyacohuaꞌi jë̱ña tsoajë̱ꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa a̱imaꞌnë caseꞌe yoꞌomaꞌpë, siꞌsi jë̱ñapi a̱iñeꞌni?”

6 Ja̱je cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa ja̱je mësaru coa cacohuaꞌi paꞌijëna, asaquë coꞌaji Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías ñeje caquë toyapi:

Icohuaꞌi cato yëꞌëre coa yëꞌoposeꞌe oiyë cayë.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi joñoapi yëꞌëre oiye pa̱ñë.

7 I̱ohuaꞌi yëꞌëre se̱ñë cajë yoꞌoye doꞌi peoye aꞌë.

Coa pa̱iseꞌe cua̱ñeseꞌere yeꞌyajë yoꞌo doꞌire.

8 ¿Me yoꞌojë mësaru Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere yoꞌomaꞌpë yequere coa pa̱i cua̱ñeseꞌere yoꞌoyeꞌni? ¿U̲cu duruhuë̱are tsoaye, quë̱na neꞌña tsoayere cuiꞌne jaiye ja̱je paꞌye yequeje̱ yoꞌoyeꞌni?”

9 Caëña, Jesús yequeje̱:

“Mësaru aiohuaꞌi caseꞌere yoꞌoñuꞌu cajë Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere ti̱rona je̱oni yoꞌoyë, mësaru. 10 Moisés cato capi: ‘Mëꞌë jaꞌcore cuiꞌne më jaꞌquëre deꞌoye oi sa̱ñope camaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Pëca jaꞌcore cuiꞌne pëca jaꞌquëre sa̱ñope coꞌaye caquëre cato huani je̱oñe paꞌiji.’ 11 Ja̱je caseꞌe paꞌiquëtaꞌare mësaru caye paꞌiji: ‘Jaꞌquëre cuiꞌne jaꞌcore co̱caiye pa̱ñë. Siꞌaye yëꞌë paye Maijaꞌquëna i̱sihuë.’ 12 Ja̱je mësaru cani cayë, jaꞌcore cuiꞌne jaꞌquëre co̱caiye peoji, cajë. 13 Ja̱je mësaru yoꞌojë Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere pare je̱ocoyë, pa̱i caseꞌere yecohuaꞌina se yeꞌyajë. Ja̱je paꞌye yequeje̱ jaiye yoꞌoyë, mësaru.”

14 Ti̱jupë Jesús soini capi, pa̱ire:

“Asajë̱ꞌë, siꞌa pa̱i. Coa tayo asamaꞌpë deꞌhuajë̱ꞌë. 15 Siꞌaye ë̱mëjeꞌepi se cacaye cato pa̱ire coꞌaye ne maꞌñe aꞌë. Sa̱ꞌnahuë joyopi coꞌaye etaye aꞌë, pa̱ire coꞌaye siꞌsi neñe. 16 Ca̱joro pacohuaꞌi sëte asajë̱ꞌë.”

17 Ja̱je casi jeteyoꞌje pa̱ire je̱oni huëꞌena Jesús cacasi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi ja̱ caseꞌere quëajë̱ꞌë cajë se̱teña.

18 Se̱jëna, caëña:

“¿Ja̱je paꞌito mësaruje̱ asa ti̱ꞌañe pa̱re? Mësarupi asahuë, siꞌaye ë̱mëjeꞌepi cacaseꞌe cato pa̱ire coꞌaye neñe peoji. 19 A̲o cato joyona saiye pa̱ji. Coa a̱i ë̱tatuꞌuna saiseꞌepi jeteyoꞌje eta saiji. 20 Cuiꞌne pa̱i joyopi etaye aꞌë, coꞌaye neñe. 21 Sa̱ꞌnahuë joyore cayë ja̱ropi etaji, siꞌaye coꞌaye cuasaye: yecohuaꞌini nomiohuaꞌire, ë̱mëre yoꞌoye, pa̱ire huani je̱oñe, 22 coꞌamaña i̱mañe, yecohuaꞌi coꞌamañare pa ëaye ñañe, siꞌaye coꞌayere yëye, cosojë yoꞌoye coꞌayena sëo measicohuaꞌi paꞌiye, yecohuaꞌi payere ëa ñajë pë̱iñe, yequëna coꞌa coca ca maꞌñere se quëaye, jerepa paꞌi aꞌë cuasaye, cuiꞌne yecohuaꞌi paꞌiyere cuasacaimaꞌpë coa jo̱sa yoꞌoroja̱iñe. 23 Siꞌaye iye joyo sa̱ꞌnahuëpi etaji. Ja̱pi pa̱ire siꞌsi neñe aꞌë.”

Yequë Yeja Acopi Jesure Sehuoye

(Mt 15.21-28)

24 Ja̱ropi Jesús Tiro cuiꞌne Sidón yejana sajiꞌi, huëꞌena cacani pa̱ije huesëja̱jë yëꞌëre caquë. Yoꞌoquëtaꞌare catiye peopi. 25 Ja̱ doꞌire tsoe Jesu api asaco, huati quëꞌio pëca jaꞌcopi i̱ quëꞌrona dani doꞌre jaꞌruni se̱coꞌë, huatire eto saocaijë̱ꞌë, yëꞌë mamacore paꞌicore. 26 Ja̱o cato Sirofenicia pa̱io pacoꞌë, yequë yeja aco. 27 Ja̱je cacona, Jesupi capi, i̱ote:

“Mamajëpi duꞌru a̱ijajë, coꞌaji, mamajë a̱iñere sioni joꞌya yaina i̱siye.”

28 Caquëna, i̱opi sehuoña:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, Ëjaë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare joꞌya yaije̱ a̱icohuaꞌi aꞌë, mamajë a̱ijë ne to̱ neꞌña mañaje.”

29 Cacona, Jesupi caëña:

“Deꞌoyerepa mëꞌë cayë, tsoe mëꞌë mamacore huati eta sajiꞌi, se̱ñaco saijë̱ꞌë, deꞌoji.”

30 Caëna, huëꞌe ti̱ꞌani ñacona, ca̱i saihuë u̱icopi mamaco tsoe huatire peocopi deꞌoye pacoña.

Jesupi Asamaꞌquëre Jujuye

31 Jesús Tiro yejapi etani Sidón yeja sa tëto sani cuiꞌne Decápolis daripë̱aje tëto sani Galilea jaira ti̱ꞌaëña. 32 Ja̱rote paꞌina, asamaꞌquëpi cuiꞌne hua̱ꞌhua̱ coca caquëni dareña. Dani pato coꞌyacaijë̱ꞌë, cajë se̱teña. 33 Se̱jëna, Jesupi pa̱i peo te̱ꞌtena sani moñopi ca̱jorona sa̱quëña. Sa̱ꞌi copi i̱ moñona tseꞌseni tse̱meñoje papiña. 34 Papiquë maꞌtëmona ñaquë ai yëꞌeni caëña:

“¡Efata!” Ja̱je cani capi, Huiꞌyojë̱ꞌë.

35 Ja̱ maca tsoe ca̱joro huiꞌyopi. Ja̱ maca deꞌoye coca caquë paquëña. 36 Ja̱je yoꞌoni capi, ja̱ohuaꞌire, yecohuaꞌire quëamaꞌpë. Ja̱je caëna, coa jerepa quëareña. 37 Quëarena, deꞌoyerepa yoꞌoquëꞌni cuasajë careña:

“Siꞌaye deꞌoye yoꞌoji. Yoꞌoquëna, asamaꞌcohuaꞌije̱ asacohuaꞌi deꞌoyë, camaꞌcohuaꞌije̱ cayë.”

8

Jesupi Cuatro Mil Pa̱ire A̲oñe

(Mt 15.32-39)

1 Ja̱re ja̱ muꞌse jai pa̱i tsiꞌsireña, tsiꞌsisicohuaꞌipi a̱iñe peoreña. Peojëna, Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini caëña:

2 “Teaye pa̱i mañare ñañë, yëꞌë ja̱ꞌre tsoe tres muꞌseña a̱iñe peocohuaꞌipi paꞌijëna. 3 Ja̱je a̱imaꞌcohuaꞌini jëjo saoquë paꞌito jopo maꞌana dahuëra ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi paꞌini, yecohuaꞌipi soꞌopi daisicohuaꞌipi paꞌiyë.”

4 Caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi careña:

“¿Me i̱ño cato hueroni a̱oñeꞌni, pa̱ije peo hue̱ꞌña?”

5 Cajëna, Jesupi se̱quëña:

“¿Je so̱ pan payeꞌni, mësaru?”

Se̱ina, careña:

“Siete pan payë.”

6 Cajëna, asani pa̱ire cua̱ñeiña, tayahuëna jaꞌrujë̱ꞌë caquë. Ja̱ maca siete pan i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji caquë pëpani. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ yeꞌyacohuaꞌina huahueni i̱sipi. I̱sina, ja̱ohuaꞌipi pa̱ire se a̱ohuë. 7 Tsiaya huaꞌireje̱ pahuë. Pajëna, Jesupi cuiꞌne ja̱ohuaꞌireje̱ yoꞌoni huahueni i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱sina, se a̱ohuë. 8 Siꞌa pa̱i a̱ni sihuacohuaꞌi paëꞌë, siete doꞌrohuë̱a nëapi, a̱ni jujaseꞌe. 9 Ja̱ a̱isicohuaꞌi cato cuatro mil paëꞌë. Ja̱ maca Jesupi i̱ohuaꞌire saiyë cani 10 sajiꞌi, i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni yohuëja̱ꞌa Dalmanuta yejana.

Pa̱i Yoꞌo Ti̱ꞌa Maꞌñere Yoꞌojë̱ꞌë Cajë Se̱ñere

(Mt 16.1-4; Lc 12.54-56)

11 Fariseo pa̱ipi dani Jesure sa̱ñope careña. I̱te neñañuꞌu cajë se̱teña, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere maꞌtëmo ayere ne i̱ñojëꞌë cajë. 12 Se̱jëna, ai ëja yëꞌeni caëña:

“¿Me neñuꞌju iye pa̱i ja̱je se̱ñeꞌni pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñojëꞌë cajë? Care payë, mësarute i̱ñoñeje peoji, teꞌoreje̱.”

13 Ja̱je cani je̱oni, cuiꞌnaëpi yohuëna aya mëni jaira je te̱ꞌtena saquëña.

Fariseo Pa̱i Coꞌayere Neñe

(Mt 16.5-12)

14 Pan hua̱nëyeni saëꞌë, a̱i ja̱ꞌñe peocohuaꞌi, coa teꞌe panpë maca sahuë. Ja̱oseꞌe yohuë paquëña. 15 Paꞌina, Jesupi i̱ohuaꞌire cua̱ñeiña. Deꞌhua ñajëꞌë, fariseo pa̱i oꞌsa cuiꞌne Herodes pa̱i oꞌsana co̱ꞌme huesëye caquë.

16 Ja̱je caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sa̱ꞌñe careña: pan peocohuaꞌi datena caji.

17 Ja̱je cajëna, Jesupi asani caëña, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me yoꞌojë pan peoyë, cayeꞌni? ¿Ja̱ yëꞌtaꞌa huesëjë ja̱je caye? ¿Ai jëa joyore hueꞌeye, mësaru? 18 ¿Cuiꞌne ti ñamaꞌpë paꞌiye, cuiꞌne asamaꞌpë paꞌiye, mësaru ca̱joropi? ¿Yëꞌë ja̱ꞌrë jaiye pan neseꞌe cuasaye pa̱ñe? 19 Mësarupi ñasicohuaꞌitaꞌa cinco panpi cinco mil pa̱ire a̱oseꞌe: ¿a̱ojëna, cuiꞌne je jaꞌye nëaëꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuoreña:

“Doce doꞌrohuë̱a nëapi.”

20 “¿Cuiꞌne cuatro mil pa̱ire siete pan paꞌiseꞌepi a̱oto je jaꞌye nëaëꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi careña:

“Siete doꞌrohuë̱a nëapi.” 21 Ja̱je cajëna, i̱pi caëña:

“¿Ja̱ yëꞌtaꞌa ja̱je ñasicohuaꞌitaꞌa cuiꞌne huesëcohuaꞌi paꞌijë ja̱je cuasayeꞌni?”

Jesupi Ñamaꞌquëre Jujuye

22 Ja̱ jeteyoꞌje Betsaidana ti̱ꞌareña. Ti̱ꞌasi maca Jesús quëꞌrona dareña, ñamaꞌquëni jujucaijë̱ꞌë cajë. 23 Ja̱je cajëna, asani ñamaꞌquë jë̱tëna tse̱ani ca̱jiquë pa̱i daripëpi hueꞌsena etouña. Copi ñaco ca̱na neni i̱na patoquë, se̱quëña, ¡Deꞌhue ña cua̱ñoquë! 24 Caquëna, ñamaꞌquëpi caëña:

“Ñañë, pa̱ire. Ñaquëtaꞌare so̱quë ñëaje paꞌyepi cuꞌiji.”

25 Ja̱je caquëna, Jesupi ti̱jupë ñaco ca̱na patoquëna, yuretaꞌa deꞌoyerepa ñaquë po̱nëni coꞌyasiquë paquëña. 26 Ja̱ maca Jesús huëꞌena i̱te jëjo saoquë caëña:

“Pa̱i daripë cacamaꞌë cuiꞌne yecohuaꞌireje̱ quëamaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

Pedropi Jesús Ayere Caye

(Mt 16.13-20; Lc 9.18-21)

27 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni Cesarea cuiꞌne Filipo yeja pa̱i aꞌri darina sateña. Saijëna, maꞌana Jesupi se̱quëña, i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

“¿I̱queipi yëꞌëre cayeꞌni, pa̱i?”

28 Caquëna, i̱ohuaꞌipi careña:

“Yecohuaꞌipi mëꞌëre cayë, Juan oco doquë api. Yecohuaꞌipi cayë, Elíaspi. Cuiꞌne yecohuaꞌipi Maijaꞌquë jëjo daoquë api cayë.”

29 Ja̱ maca i̱pi se̱quëña, i̱ohuaꞌire: “¿Mësarutaꞌa i̱queipi cayeꞌni, yëꞌëre?”

Caquëna, Pedropi caëña:

“Mëꞌë cato huasoquë Cristore paꞌë.”

30 Ja̱je caëna, Jesupi caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Yecohuaꞌire quëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.”

Jesupi I̱ Ju̱ꞌiñere Quëaye

(Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)

31 Ja̱ maca yeꞌya huëoni yeꞌyaquë caëña. Pa̱i Mamaquë yëꞌë ai yoꞌoye paꞌiji. Aiohuaꞌipi yëꞌëre coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Pa̱i ëjaohuaꞌije̱ coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌije̱ yëꞌëre coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je coejë yëꞌëre huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je huani je̱osicohuaꞌitaꞌare toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huëija̱ꞌquë aꞌë. 32 Iye ti̱ñarepa quëaëña. Quëaquëna, Pedro i̱te ti̱rona sani caëña. Ja̱je yoꞌoto coꞌaji. Iye camaꞌë paꞌijë̱ꞌë, ca huëoëña. 33 Ja̱je caquëna, Jesús coꞌye po̱nëni i̱ yeꞌyacohuaꞌire ñaëña. Ñani Pedrore tutu caëña:

“Huati ëjaë saijë̱ꞌë. I̱ño paꞌimaꞌë. Mëꞌë cato Diusu cuasayeje̱ cuasamaꞌquë aꞌë. Coa pa̱i cuasayere cuasaquë aꞌë.”

34 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire cuiꞌne pa̱ire soini caëña:

“Yëꞌëni tuñuꞌu cani coꞌye deꞌoye paꞌiyere hua̱nëyejë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌoni mëꞌëre que̱jaꞌcore hueꞌoni tuijë̱ꞌë, yëꞌëre. 35 Ja̱je paꞌina, i̱ paꞌiye jëasiꞌi caquë yoꞌoquëpi coa ne huesoja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë doꞌire cuiꞌne yëꞌë coca doꞌire i̱ paꞌiye nejosiquëpi paꞌiye ti̱ꞌajaꞌquë api. 36 ¿Ja̱je paꞌina, i̱quere co̱caiquëꞌni, pa̱ipi siꞌaye iye yeja coꞌamaña ti̱ꞌasicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi joyore coa nejoto? 37 Joyore nejosiquë pani yecore ti̱ꞌañe peoji. 38 Yëꞌëni cuiꞌne yëꞌë cocare huajëyaꞌye quëamaꞌquëpi cajë pa̱ini caꞌrajë pa̱sicohuaꞌire, yëꞌë Pa̱i Mamaquëpi cuiꞌne huajëyaꞌye quëamaꞌquëpi caquë coeja̱ꞌquë aꞌë, yëꞌë jaꞌquë deꞌo tuture papi cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌi ja̱ꞌre dai maca.”

9

1 Cuiꞌne Jesús caꞌquëña:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Mësaru acohuaꞌi iye maca paꞌicohuaꞌi ju̱ꞌimaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, maꞌtëmo te̱ꞌte ñamaꞌpë pani.”

Jesús Ti̱ñe Paꞌi Po̱nëseꞌe

(Mt 17.1-13; Lc 9.28-36)

2 Seis muꞌseña tëto saisi maca Jesupi Pedrore, Jacobore cuiꞌne Juanre sai saëña, ai cu̱tihuëna. Ja̱rona i̱ juꞌi ca̱ cuiꞌne i̱ tsia ti̱ñe paꞌi po̱nëña. 3 Miacorepa iye yeja ca̱ña jo̱ja ti̱ꞌañe peoji, ja̱re coa sësë pe̱, pojaꞌiyeje̱ pojaꞌico po̱nëoña, i̱ juꞌi ca̱ yeꞌhue paꞌiorepa. 4 Ja̱ maca ñareña, Elíasre cuiꞌne Moisésre Jesús ja̱ꞌre nëcajë cocare cajëna.

5 Ja̱ maca Pedropi Jesure caëña:

“Yeꞌyaquë, ¿deꞌoyerepa i̱ño paꞌiyeꞌni, mai? Toaso̱ aꞌri huë̱ꞌña neñuꞌu. Mëꞌë huëꞌe, Moisés huëꞌe, cuiꞌne Elías huëꞌe neñuꞌu.”

6 Ja̱je Pedro cani ti cuasamaꞌë capi, tsoe quëquë huesë sitopi. Siꞌahuaꞌi i̱ yeꞌyacohuaꞌi cato quëquë huesësicohuaꞌi pateña. 7 Ja̱ maca maꞌtëmopi sirio i̱ohuaꞌi quëꞌrona nëca mequëna, asajëna, yëꞌoseꞌe pi̱siña:

“Iquë cato yëꞌë mamaquë api. I̱ni ai sihuaquë paꞌiyë. I̱ cayere asajë̱ꞌë.”

8 Ja̱ jeteyoꞌje coa Jesuseꞌe teꞌi paquëña.

9 Ai cu̱tihuëpi cajequë Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire caëña, yecohuaꞌire mësaru ñaseꞌe quëamaꞌpë, yëꞌë ju̱ꞌisiquëpi huëisi maca quëajë̱ꞌë, caëña. 10 Ja̱je caëna, i̱ohuaꞌiseꞌe yahue deꞌhuaseꞌere pareña. Ja̱je pajë coa sa̱ꞌñe se̱teña, i̱quere caëꞌni, ju̱ꞌisiquëpi huëisi maca quëajë̱ꞌë caquë. 11 Ja̱je paꞌina, Jesure se̱teña:

“¿Me yoꞌojë cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi Elíaspi duꞌru daiye paꞌiji, cayeꞌni?”

12 Cajëna, i̱pi sehuouña:

“Nuñerepa duꞌru daija̱ꞌquë api. Dani siꞌaye ne deꞌhuaja̱ꞌquë api. Cuiꞌne ¿me caquëꞌni, toyaseꞌe yëꞌë Pa̱i Mamaquë aye? Ai yoꞌoja̱ꞌquë api. Cuiꞌne pa̱ije i̱te coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, caji. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cayë tsoe Elías dajiꞌi. I̱ni pa̱i i̱ohuaꞌi yëyeje̱ yoꞌohuë, toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye.”

Huatire Jesús Etoseꞌe

(Mt 17.14-21; Lc 9.37-43)

14 Jeteyoꞌje coꞌireña, i̱ yeꞌyacohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌñana. Dani jai pa̱i paꞌijëna, ñareña. Ñajëna, cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sa̱ñope cajë pateña, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi. 15 Ja̱je cacohuaꞌipi Jesure ñani se je̱oni huëꞌhuëni pëpareña, deꞌoquëre paꞌni cuasajë.

16 Ja̱ maca Jesupi i̱ohuaꞌire se̱quëña:

“¿I̱quere sa̱ꞌñe yoꞌojë careꞌni, ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre?”

17 Se̱ina, i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌisiquëpi sehuouña:

“Yeꞌyaquë yëꞌëpi dahuë, huati quëꞌini, yëꞌë mamaquëre camaꞌquëni mëꞌëni ña cua̱ñosiꞌi caquë. 18 Huatipi i̱te deꞌoye paꞌina, ne ta̱oquë yoꞌoji. Yoꞌoquëna, siri yëꞌopoja̱ꞌa mëaquë cuiꞌne cu̱ji qui̱ꞌcoquë yoꞌoji. Ja̱je yoꞌoquë tutu peoquë deꞌo huesëji. Mëꞌë yeꞌyacohuaꞌire eto saocaijë̱ꞌë, caquë se̱ni jujahuë, ne ti̱ꞌañe peojëna.”

19 Caquëna, Jesupi caëña:

“¡Maijaꞌquëpi necaiquë api cuasamaꞌcohuaꞌi! ¿Mësaru ja̱ꞌre yëꞌë tsoe aquëpi paꞌiyë? ¿Je jaꞌye tsoerepa mësarute quëcoquë co̱cai paꞌija̱ꞌquë aꞌni, ja̱je huesëto? Dajë̱ꞌë, tsihuaꞌëre.” 2 20 Caëna, darena, huatipi Jesure ñani, hueꞌhue dahuë nequëna, sa ta̱ni tearoja̱ni siri yëꞌopoja̱ꞌa etoquë yoꞌouña.

21 Ja̱je yoꞌoquëna, ñani Jesús caëña, pëca jaꞌquëre:

“¿Je jaꞌye tsoe ja̱je yoꞌoquë paꞌiquëꞌni?”

Caquëna, pëca jaꞌquëpi caëña:

“Tsihuaꞌë paꞌinë aquë api. 22 Yequere toana, tsiayana huani je̱osiꞌi, caquë yoꞌoquë api, jaiye. Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi yëquëre oi co̱caijë̱ꞌë, deꞌhue.”

23 Caquëna, Jesupi caëña:

“Mëꞌëpi neñe paꞌiji, cuasaquë paꞌito neñe paꞌiji, siꞌaye.”

24 Caquëna, tsihuaꞌë pëca jaꞌquëpi cuiña:

“Neñe paꞌiji, cuasayë. Co̱caijë̱ꞌë, ai jerepa ja̱je cuasa ja̱ꞌñere.”

25 Ai jerepa jai pa̱i tsiꞌsi daijëna, ñani huatire caëña:

“Huati asamaꞌquë cuiꞌne camaꞌquë, yëꞌëpi mëꞌëre cayë, etajë̱ꞌë. Iquë tsihuaꞌëre je̱oni sani cuiꞌnaëni cacaye pa̱jëꞌë.”

26 Caquëna, huatipi cuini yeque hueꞌhue dahuë se ne co̱uña. Neni ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌire je̱oni saquëña. Ja̱re ñani yecohuaꞌi ju̱ꞌisiquë paꞌiji, careña. 27 Ja̱je cajëna, Jesupi i̱te jë̱tëna tse̱ani naë huëo nëcouña.

28 Ja̱ maca Jesús huëꞌena cacaëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi se̱teña:

“¿Me yoꞌojë yëquë huatire eto saoye pa̱reꞌni?”

29 Cajëna, Jesupi caëña:

“Ñeje paꞌi huatire cato coa a̱imaꞌpë cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱ñepi eto saoye paꞌiji.”

Ti̱jupë Jesús Capi, I̱ Ju̱ꞌiñe Ayere

(Mt 17.22-23; Lc 9.43-45)

30 Ja̱ropi saijë Galileaja̱ꞌa tëto sateña. Pa̱ije huesëjëna, sasiꞌi cuasaëña, Jesús. 31 Ja̱ muꞌse cato Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌini quëaquë cuquëña. Yëꞌë Pa̱i Mamaquë cato tse̱a cua̱ñosiquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë caëña. Cuiꞌne caëña, toaso̱ muꞌseña paꞌi maca ju̱ꞌisiquëpi huëija̱ꞌquë aꞌë. 32 Ja̱je quëaquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌi asa ti̱ꞌañe pa̱reña. Pa̱jëtaꞌa se̱ni asaye pa̱reña, caꞌrajë.

Nepi Jerepa Doꞌi Paꞌiquë

(Mt 18.1-5; Lc 9.46-48)

33 Capernaum daripëna ti̱ꞌani huëꞌere paꞌi maca Jesupi se̱quëña:

“¿I̱quere mësaru maꞌa daini sa̱ꞌñe yoꞌojë careꞌni?”

34 Caquëna, sehuomaꞌpë pateña. Nepi jerepa paꞌi paꞌija̱ꞌquë aꞌni, cajë sa̱ꞌñe yoꞌojë casicohuaꞌipi maꞌa dai maca. 35 Pa̱jëna, jaꞌruni ñuꞌi doce i̱ yeꞌyacohuaꞌire caëña:

“Siꞌaohuaꞌire tëto saisiquë pasiꞌi, cani siꞌaye yecohuaꞌire necaiquë joꞌyaë paꞌiye paꞌiji.”

36 Ja̱je ca tëjini tsihuaꞌëre jopore pana nëconi, suꞌcuani caëña, ja̱ohuaꞌire:

37 “Yëꞌëje̱ paꞌire cuasajë tsihuaëre deꞌoye yoꞌocaini yëꞌëni yoꞌoye paꞌiji. Yëꞌëre deꞌoye yoꞌoquë cato yëꞌëseꞌere deꞌoye yoꞌoye peoji, cuiꞌne yëꞌëre jëjo daosiquëreje̱ deꞌoye yoꞌocaiye paꞌiji.”

Maire Sa̱ñope Yoꞌomaꞌquë Pani Maire Co̱caiquë Api

(Mt 10.42; Lc 9.49-50)

38 Ja̱ maca Juanpi caëña:

“Yeꞌyaquë, yëquë ñahuë, mëꞌë mamipi caquë huatire eto saoquëre. Ñani yoꞌomaꞌë cajë ë̱sehuë, mai ja̱ꞌre co̱ni cuꞌimaꞌquëpi yoꞌoquëna.”

39 Caquëna, Jesupi caëña:

“Ë̲semaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌë mamipi cajë pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌocohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌi cato yëꞌëre sa̱ñope camaꞌcohuaꞌi aꞌë. 40 Maire sa̱ñope yoꞌomaꞌquë cato mai te̱ꞌtere paꞌiji. 41 Mësaruni yecohuaꞌipi yëꞌë doꞌipi cajë oco mañare o̱cuacohuaꞌi pani deꞌhuacaisi coꞌamaña paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru Cristo acohuaꞌini deꞌoye yoꞌosi doꞌire.

Coꞌaye Yoꞌoyena Ta̱iñe

(Mt 18.6-9; Lc 17.1-2)

42 Tayo yoꞌoyena ne ta̱oquëre cato, quë̱na pëpi ñaje tëcana sëani jai tsiayana je̱o dëoꞌñe paꞌi api, aꞌricohuaꞌipi yëꞌëre cuasacohuaꞌire coꞌa deꞌhuaquëre. 43 Ja̱je paꞌina, cayë mëꞌë jë̱tëpi tayo yoꞌoyena saco paꞌito tëto tëajë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, paꞌi hue̱ꞌñana peo tupëpi cacato toa yejana saiye peoye, 44 pecoje̱ ju̱ꞌimaꞌtona cuiꞌne toaje̱ yayamaꞌtona. 45 Mëꞌë nëcayopi tayo yoꞌoyena saco paꞌito tëto tëajë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, paꞌi hue̱ꞌñana peo tupëpi cacato. Ai jerepa coꞌaji, caya nëcañoa hueꞌequëpi toa yejana saito. 46 Ja̱ro pecoje̱ ju̱ꞌimaꞌtona cuiꞌne toaje̱ yayamaꞌtona. 47 Panitaꞌa mëꞌë ñacoapi tayo yoꞌoyena saco paꞌito dutani je̱ocojë̱ꞌë. Ai jerepa deꞌoji, Diusu cua̱ñe te̱ꞌtena teꞌe ñacoa hueꞌequëpi cacato. Ai jerepa coꞌaji, caya ñacoa hueꞌequëpi toa yejana saito. 48 Ja̱ro pecoje̱ ju̱ꞌimaꞌtona cuiꞌne toaje̱ yayamaꞌtona. 49 Siꞌahuaꞌi toapi ne deꞌhuasicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne siꞌaye Maijaꞌquë coa i̱siye cato a̱sipi, ne deꞌhuaseꞌe pasipi. 50 A̲sipi i̱o së̱ñere caraja̱isico pani coꞌaji, huaꞌi saraye. Ja̱je paꞌina, cayë: Mësaru sa̱i ja̱ꞌñere ne huesomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, pa̱i ja̱ꞌre sa̱ñope yoꞌomaꞌpë joꞌcua deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.”

10

Jesús Yeꞌyaseꞌe Nomiore Je̱ocoye Ayere

(Mt 19.1-12; Lc 16.18)

1 Yeꞌya tëjini Capernaum sani Jordán ña oca te̱ꞌtena saquëña, Judea yejana. Ja̱rona jai pa̱i tsiꞌsireña, i̱ paꞌi hue̱ꞌñana. Tsiꞌsirena, yeꞌyaëña, i̱ yeꞌyaye sëte. 2 Fariseo pa̱ipi neñañuꞌu cajë se̱teña, ñeje:

“¿Nëjore je̱oñe deoquë?”

3 Cajëna, i̱pi sehuouña:

“¿Moisés me cua̱ñeiꞌni, mësarute?”

4 Caquëna, careña:

“Moiséspi cua̱ñepi pa̱i ëjaëpi nëjore je̱oco toya jaꞌo necaquëna, je̱ocoye paꞌiji.”

5 Cajëna, Jesupi caëña:

“Ja̱ cato Moisés cua̱ñepi mësaru joyopi deꞌoye cuasamaꞌ doꞌire. 6 Ja̱ꞌa Maijaꞌquë siꞌaye yeja paꞌiye deꞌhua maca ë̱mëre cuiꞌne nomiore deꞌhuapi. 7 Ja̱ doꞌire huejani pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore je̱oni nëjona tsioni paꞌiye paꞌiji. 8 Ja̱ maca caya huaꞌi paꞌiye pa̱ñë. Coa teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. 9 Ja̱ doꞌire nëjore je̱oñe coꞌaji, Maijaꞌquë deꞌoye ñacai tsioseꞌere.”

10 Huëꞌena coꞌisi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesure cuiꞌnare se̱ni co̱reña, nuñerepa asañuꞌu cajë. 11 Cajëna, Jesupi caëña:

“Nëjore je̱oconi yecore huejaquë pani yeconi nomiore yoꞌoji, coꞌaye nëjore paquëtaꞌa. 12 Nomiopi ë̱jëre je̱ocosicopi yequëre huejaco pani ë̱mëre yoꞌoco, ë̱jëre pacotaꞌa, ja̱oje coꞌaye yoꞌoco.”

Jesús Tsi̱re Deꞌoyerepa Cacaiye

(Mt 19.13-15; Lc 18.15-17)

13 Jesús quëꞌrona tsi̱re dareña, i̱pi papicaija̱ꞌquë cajë. Ja̱je yoꞌojëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi tsi̱re dacohuaꞌire damaꞌpë Jesús quëꞌro cajë ë̱sereña. 14 Ja̱je ë̱sejëna, Jesupi ñani pë̱i caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Coa ñajëꞌë, tsi̱re i̱ohuaꞌiseꞌe daija̱jë, ë̱semaꞌpë. Maꞌtëmo cato ja̱ohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi tse̱coa. 15 Nuñerepa cayë, mësarute. Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte cacaye peoji, tsi̱je paꞌiohuaꞌi paꞌiye pa̱ni.”

16 Cani tsi̱re suꞌcuani si̱opëna jëñapi patoquë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, cacaquëña.

Po̱sëpi Jaiye Coꞌamaña Paquëpi Jesure Caseꞌe

(Mt 19.16-30; Lc 18.18-30)

17 Ja̱je yoꞌo tëjini Jesús saina, teꞌi huëꞌhuë to̱me dani doꞌre jaꞌruni caëña:

“Deꞌo yeꞌyaquë, ¿me nejaꞌquë aꞌni, ti paꞌiyere ti̱ꞌasiꞌi cani?”

18 Caquëna, Jesupi caëña:

“¿Me yoꞌoquë yëꞌëre deꞌoquë caquëꞌni? Peoji, deꞌoquë. Coa Maijaꞌquëseꞌe deꞌoquë paꞌiji. 19 Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe mëꞌëpi asayë, pa̱ire huani je̱omaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Yequë paconi yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coꞌamaña ñamaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Cosomaꞌë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Mëꞌë jaꞌquëre cuiꞌne mëꞌë jaꞌcore deꞌoye oi necaijë̱ꞌë, coꞌaye camaꞌë.”

20 Caquëna, Jesure i̱pi caëña:

“Yeꞌyaquë, yëꞌë cato tsihuaꞌë paꞌinëna, iye cua̱ñeseꞌe asani siꞌa muꞌseña deꞌoye sehuohuë.”

21 Caquëna, Jesupi i̱te oi ñani caëña:

“Ja̱ yëꞌtaꞌa teꞌo carapi. Sani siꞌaye mëꞌë coꞌamaña i̱sijë̱ꞌë. I̱sini ja̱ curire peocohuaꞌina coa i̱sijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌoni maꞌtëmona jaiye paja̱ꞌquë, i̱si tëjini daijë̱ꞌë, yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni.”

22 Ja̱je caquëna, po̱sëpi oi saquëña, jaiye coꞌamaña paquë sëte.

23 Saquëna, Jesús ñani i̱te yeꞌyacohuaꞌire caëña:

“Jaiye coꞌamaña pacohuaꞌire maꞌtëmo maꞌa cacaye ai jëaji.”

24 Caquëna, i̱te yeꞌyacohuaꞌipi ai cuasareña. Cuasajëna, Jesupi ca co̱uña:

“Huau dohuë, curiquëpi siꞌaye ti̱ꞌañë cuasacohuaꞌi maꞌtëmo maꞌa cacaye peoji. 25 Ti̱ꞌañe pa̱ji, camellore miu ñaca cojeja̱ꞌa jua etoja̱iñe. Ja̱je paꞌina, jaiye coꞌamaña paquëre cato ai jerepa jëaji.”

26 Ja̱je caquëna, asani ai cuasa co̱ꞌme huesësicohuaꞌi paꞌijë se̱teña:

“Ja̱je paꞌito ¿nepi huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?”

27 Se̱jëna, Jesupi ja̱ohuaꞌire ñani caëña:

“Pa̱i cato ne ti̱ꞌañe peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë cato ne ti̱ꞌañe paꞌiji. Maijaꞌquëre cato siꞌaye ne ti̱ꞌañeseꞌe paꞌiji.”

28 Caquëna, Pedropi caëña:

“Ëjaë, yëquë coꞌamaña siꞌaye je̱oni mëꞌëre tuëꞌë.”

29 Cajëna, Jesupi caëña:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Huëꞌere, aꞌyëohuaꞌire, yoꞌjeohuaꞌire, jaꞌquëre, jaꞌcore, nëjore, mamajëre, yejaña yëꞌë doꞌire cuiꞌne huaso coca doꞌire je̱osicohuaꞌi pani, 30 iye yejana cien jerepa paja̱ꞌcohuaꞌi, huëꞌe, aꞌyëohuaꞌire, yoꞌjeohuaꞌire, jaꞌcore, mamajëre, yejaña paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yecohuaꞌipi jo̱sa yoꞌoye cuiꞌne maꞌtëmona ti paꞌiyere ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë. 31 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure jerepa paꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi jeteyoꞌjere, paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yure jeteyoꞌjere paꞌisicohuaꞌipi jerepa paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Jesupi I̱ Ju̱ꞌi Ja̱ꞌñere Quëaye

(Mt 20.17-19; Lc 18.31-34)

32 Jesupi duꞌru saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi jeteyoꞌje saëꞌë, Jerusalénna tu̱maquëna. Saijëtaꞌa merepa yoꞌoye paꞌija̱ꞌcoaꞌni cuasajë quëquë huesësicohuaꞌipi saëꞌë. Saijëna, ja̱ maca Jesupi i̱ohuaꞌiseꞌere soini i̱te yoꞌo ja̱ꞌñere, 33 ñeje caëña:

“Ñañë, mai Jerusalénna saiye. Ja̱rona Pa̱i Mamaquëre Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌina cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌina tse̱ani i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. I̱sirena, ja̱ohuaꞌipi yequë pa̱ina se i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, huani je̱ojaꞌquëre. 34 I̱sirena, ja̱ohuaꞌipi yëꞌëre cueꞌcuejë copi tseꞌseja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Jeteyoꞌje yëꞌëre huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Huani je̱orena, toaso̱ muꞌseña ta̱siquëpi huajëquë huëija̱ꞌquë aꞌë, yëꞌë.”

Jacobo Cuiꞌne Juan Se̱seꞌe

(Mt 20.20-28)

35 Ja̱ maca Zebedeo mamajëpi Jacobo cuiꞌne Juan Jesús quë̱no macana dani se̱teña:

“Yeꞌyaquë, yëquëre necaijë̱ꞌë.”

36 Cajëna caëña:

“¿I̱quere necaiyeꞌni?”

37 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi careña:

“Mëꞌë cua̱ñe te̱ꞌte deꞌo hue̱ꞌñare pana ëjaërepa deꞌoni jaꞌru maca yëquëre mëꞌë ëja te̱ꞌtena teꞌire cuiꞌne mëꞌë ari te̱ꞌtena teꞌire ñojëꞌë.”

38 Se̱jëna, Jesupi caëña:

“Mësaru huesëjë coa se̱ñë. ¿Deꞌhue mësaru yëꞌë së̱je co̱no u̱cu ti̱ꞌañe panitaꞌa deꞌhue mësaru yëꞌë do cua̱ñoñeje paꞌye paꞌito tëto sani ti̱ꞌañe? Yëꞌë cato ai yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë.”

39 Caquëna, sehuoreña, i̱te:

“Yëquëje̱ yoꞌo ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Cajëna, Jesús ja̱ohuaꞌire caëña:

“Ja̱je paꞌire paji. Yëꞌë ai yoꞌoseꞌeje̱ mësaruje̱ ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yëꞌë do cua̱ñoseꞌeje̱ paꞌye mësaruje̱ do cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 40 Yëꞌë ëja tëꞌhuina cuiꞌne yëꞌë ari tëꞌhuina ñuꞌiñe i̱siye peoji. Ja̱ cato Maijaꞌquëpi i̱si ja̱ꞌñe aꞌë, i̱ caquë ne deꞌhuasicohuaꞌina.”

41 Ja̱re asani diez, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Juanre cuiꞌne Jacobore sa̱ñope pë̱ti huëoreña. 42 Ja̱je sa̱ꞌñe pë̱ijëna, Jesupi ja̱ohuaꞌire soini caëña:

“Iye yeja cua̱ñe ëjaohuaꞌi cato siꞌaye ëjaohuaꞌirepa deꞌocohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi meñe acohuaꞌipi ëjaohuaꞌire paꞌë, cuasajë i̱ohuaꞌini caꞌrajëna, paꞌicohuaꞌi aꞌë. 43 Mësaru cato yeque yoꞌoye paꞌiji. Pa̱i ëjaë pasiꞌi, cani yecohuaꞌini necaiquë paꞌiye paꞌiji. 44 Cuiꞌne ai jerepa duꞌru aquë pasiꞌi cani siꞌaohuaꞌire necaiquëpi joꞌyaë paꞌijë̱ꞌë. 45 Yëꞌë Pa̱i Mamaquë daimaꞌë paëꞌë, pa̱ipi necaija̱jë caquë. Yëꞌëpi pa̱ini necasiꞌi caquë daëꞌë. Yëꞌë ju̱ꞌi doꞌipi siꞌaohuaꞌire huasoyere caquë daëꞌë.”

Bartimeore Ñamaꞌquëre Jujuseꞌe

(Mt 20.29-34; Lc 18.35-43)

46 Jericó daripëna ti̱ꞌasicohuaꞌipi i̱ti daripëpi etareña, Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne jai pa̱i co̱ni. Ja̱ro eta hue̱ꞌñare Bartimeo ñamaꞌquëpi da saicohuaꞌini curiquë se̱i ñuquëña, Timeo mamaquëpi. 47 Ñuꞌiquëpi Jesús Nazaret aquëpi daiji asani cui huëouña:

“¡Jesús David mamaquë, yëꞌë macare co̱caijë̱ꞌë! ¡Ai yoꞌoyë!”

48 Caquëna, pa̱ipi pë̱ijë i̱te careña:

“Camaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

Cajëna, ai jerepa tutu ca co̱uña:

“¡David mamaquë yëꞌëre oi necaijë̱ꞌë! ¡Ai yoꞌoyë!”

49 Caquëna, asani Jesupi caëña:

“Daijë̱ꞌë cajë̱ꞌë, i̱te.”

Caëna, ñamaꞌquëre careña:

“Ai pequë maca huëni saijë̱ꞌë, i̱ quëꞌrona. Mëꞌëre soiji, i̱pi.”

50 Carena, esa i̱ ë̱mëjeꞌe juꞌicore se dutani Jesús quëꞌrona saquëña, tsoe nëiñe peoyerepa. 51 Jesús quëꞌrona saquëna, caëña, i̱te:

“¿Me necaiyete yëquëꞌni, mëꞌë?”

Caquëna, ñamaꞌquëpi caëña, i̱te:

“Ëjaë, yëꞌë deꞌoye ñañere yëyë.”

52 Caquëna, Jesupi i̱te caëña:

“Deꞌoji, deꞌhue jujuquë api cuasato jujucasiꞌi, mëꞌëre.”

Ca macarepa sëtani ñaëña. Ñani Jesús ja̱ꞌre saquëña.

11

Jesús Jerusalén Cacaseꞌe

(Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Jerusalén jaꞌye macana ti̱ꞌani Olivos cu̱tihuë je̱ꞌñerepa daripë̱a Betfagé cuiꞌne Betania daripë̱are paꞌi Jesupi cayaohuaꞌire i̱ yeꞌyacohuaꞌire jëjo saouña.

2 Ñeje caquë:

“Je te̱ꞌte aꞌri daripëna sani ti̱ꞌa maca mësaru ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, burro po̱sëre papi pa̱ireje̱ hueꞌemaꞌquëni, sëasiquëni. Nëina, joyeni dajë̱ꞌë. 3 ¿Yecohuaꞌipi me neñuꞌju sayeꞌni? cacohuaꞌi paꞌito cajë̱ꞌë: ‘Ëjaëpi cusiꞌi caquëna, sayë. Cuni tëjini je̱o daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë,’ cajë̱ꞌë.”

4 Caëna, sani burrore ti̱ꞌareña, maꞌare sëasiquëpi hueꞌsere nëina, caca saꞌro yëꞌquë macare. Ñani i̱te joyereña.

5 Joyejëna, i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi careña:

“¿Me nejaꞌquëni burrore sayeꞌni?”

6 Cajëna, Jesús caseꞌeje̱ careña. Cajëna, deꞌoji. Sajë̱ꞌë, careña. 7 Carena, Jesús quëꞌrona burrore dareña. Dani i̱ohuaꞌi ca̱ñapi burro jetena jajereña. 8 Mëni jaꞌruna jai pa̱i i̱ohuaꞌi ca̱ñapi, i̱ sai maꞌana jaje o̱ereña. Yecohuaꞌipi jaiye jaꞌo tëteni da o̱ereña, i̱ sai maꞌana.

9 Duꞌru saicohuaꞌipi cuiꞌne jeteyoꞌje saicohuaꞌipi sihuajë cuireña:

“Deꞌoquërepa daiji, Maijaꞌquë jëjo daoquë. 10 I̱ cua̱ñe maca jerepa deꞌoye pasio. Mai ñecuë David maca cua̱ñe maca paꞌiseꞌeje̱ Maijaꞌquë ai deꞌoji.”

11 Jerusalénna cacani Maijaꞌquë huëꞌena sani cacani siꞌa huëꞌe ñani naꞌi huesëquëna, Betania quëꞌrona i̱ doce yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni saquëña.

Jesupi Higuera So̱quë Yëre Pu̱i Caseꞌe

(Mt 21.18-19)

12 Ñatasi muꞌse Betaniapi saijëna, Jesure a̱i ëaëña. 13 A̲i ëaquëna, soꞌopi se̱ñaquë, higuera so̱quë yëpi jaꞌo quë̱i ñëpi nëcaoña. Nëcacona, i̱ti ca̱ paꞌimaꞌquë caquë saquëña. Sani ñaquëna, coa jaꞌoseꞌe paquëña, i̱ti quë̱imaꞌa tëcahuë sëte. 14 Paꞌina, Jesús i̱ti ñëre caëña:

“Yuretaꞌa pa̱i o̱cueye peosipi, mëꞌë quë̱iseꞌe.”

Ja̱je caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi asareña.

Jesupi Maijaꞌquë Huëꞌena Tsoa To̱seꞌe

(Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

15 Ja̱ jeteyoꞌje Jerusalén ti̱ꞌani, Jesús Maijaꞌquë huëꞌena cacani coꞌamaña huerojë cuiꞌne coꞌamaña i̱sicohuaꞌire eto saoña. Curiquë cambia mesaña jëꞌje ta̱ño sauña. Cuiꞌne suꞌtere i̱sicohuaꞌi ñuꞌi sai jëꞌje ta̱ño sauña. 16 Maijaꞌquë huëꞌena coꞌamañare saye ë̱seiña. 17 Ë̲seni yeꞌyaquë caëña:

“Toya pëpë caji: ‘Yëꞌë huëꞌe cato siꞌa pa̱i Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe hueꞌyoye paꞌiji.’ Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato coꞌamaña ñacohuaꞌi tuꞌaro neni yoꞌoyë.”

18 Ja̱je caquëna, asani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi Jesure huani je̱oñere careña: ¿Me huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌni? cajë. Yecohuaꞌi cato airepa deꞌoye yeꞌyaquëꞌni cuasareña. Ja̱ doꞌire ëjaohuaꞌipi Jesure caꞌrajë huani je̱oñere careña. 19 Ñami deꞌoquëna, Jesús pa̱i daripëpi ti̱rona saquëña.

Higuera So̱quë Yë Cue̱neseꞌe

(Mt 21.20-22)

20 Ñatasi muꞌse nea hue̱ꞌña saijë ñajëna, higuera so̱quë yë tsoe sucua mañaque cue̱ne huesësicopi paꞌiona, ñareña.

21 Ñani ja̱ maca Pedro, Jesús caseꞌere cuasa ñajani caëña, i̱te:

“Yeꞌyaquë ñajëꞌë, mëꞌë casi ñëre, tsoe cue̱ne huesësico paꞌico.”

22 Caquëna, Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire caëña:

“Nequëre papi cuasajë̱ꞌë, Maijaꞌquëre. 23 Nuñerepa cayë, mësarute. Iye cu̱tihuëre tsiayana jëjo saoye yëni Maijaꞌquëre nequë api cuasani se̱to neñe paꞌiji. 24 Nuñerepa cayë, Maijaꞌquëre se̱ni i̱sija̱ꞌquë api cuasato i̱siye paꞌiji. 25 Maijaꞌquëre se̱ maca yequere sa̱ñope yoꞌoye pacohuaꞌi paꞌini sa̱i deꞌhuacaijë̱ꞌë, Maijaꞌquë maꞌtëmo aquëpi mësaru coꞌaye tayo yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaija̱ꞌquëre. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi sa̱i deꞌhuacaimaꞌcohuaꞌi paꞌito mësaru jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëje̱ mësaru tayoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye pa̱sipi.”

Jesús Cua̱ñeñerepa Paꞌiye

(Mt 21.23-27; Lc 20.1-8)

27 Ja̱ maca Jerusalénna coꞌireña. Coꞌini Jesús Maijaꞌquë huëꞌeja̱ꞌa cuꞌina, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi cuiꞌne aiohuaꞌipi Jesús quëꞌrona dani 28 i̱te se̱teña:

“¿I̱que cua̱ñeñepi iye mëꞌë yoꞌoquëꞌni? ¿Nepi mëꞌëre cua̱ñequë ëjaëre carena, yoꞌoquëni?”

29 Cajëna, Jesupi caëña:

“Yëꞌëje̱ mësarute se̱siꞌi teꞌore. Mësarupi yëꞌë se̱ñere sehuorena, yëꞌëje̱ quëasiꞌi, yëꞌëre cua̱ñequëre jëjo daoquëre. 30 ¿Nepi Juan i̱ti doquëre jëjo daoreꞌni, Maijaꞌquë pa̱nitaꞌa pa̱i? Mësarupi sehuojë̱ꞌë.”

31 Ja̱je caëna, sa̱ꞌñe careña, ñeje:

“Maipi Diusu jëjo daosiquë paꞌiji cato i̱pi sehuosipi ‘¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru me yoꞌojë i̱te care paji cajë asaye pa̱reꞌni?’ 32 Cuiꞌne pa̱ipi cua̱ñesiquë paꞌiji cayeje̱ pa̱ñuꞌu.”

Siꞌa pa̱i Juanre Maijaꞌquë cocare quëaquë pajiꞌi, cuasa doꞌire caꞌrajë.

33 Ja̱je cani Jesure careña:

“Huesëyë.”

Cajëna, Jesupi caëña:

“Cuiꞌne yëꞌëje̱, yëꞌë cua̱ñe tutu quëaye pa̱ñë.”

12

Coꞌacohuaꞌi Yoꞌoye Ayere Quëaye

(Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)

1 Ja̱ maca Jesús pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye caquë quëaëña, ñeje:

“Pajiꞌi, teꞌi pa̱i yeja paquë. Ja̱je paꞌipi ta̱pi, cuiyaꞌi. Ta̱ni tuꞌrihuë tëhuopi. Cuiꞌne cuiyaꞌi suni deꞌhuaja̱ꞌtoje̱ nepi. Cuiꞌne cuiyaꞌi tsio ë̱më huëꞌepi tuijë siꞌa tsio ñajaꞌcore nepi.

Ja̱je siꞌaye ne tëjini coꞌamaña necaicohuaꞌini i̱si nëoni sajiꞌi. 2 Tëaye ti̱ꞌasi maca i̱ joꞌyare jëjo daopi, coꞌamaña necaicohuaꞌi quëꞌrona i̱te cajë necaiseꞌe paꞌiji, caquë. 3 Ja̱je jëjo daosiquëtaꞌare coꞌamaña necohuaꞌipi tse̱ani siꞌseni i̱simaꞌpë jëjo saohuë. 4 Ja̱je yoꞌorena, i̱ti tse̱ aquëpi yequëre jëjo saopi. Jëjo saouna, ja̱ëreje̱ quë̱na pë̱api je̱ahuë. Cuiꞌne si̱opëje̱ aꞌsi quëꞌire tea ju̱ꞌijë yoꞌoni jëjo saohuë. 5 Ja̱je yoꞌoruje̱ i̱ti tse̱ aquë ja̱ yëꞌtaꞌapi yequëre jëjo sao co̱pi. Jëjo saosiquëni ja̱ëni coa huani je̱ohuë.

6 Jëjo saoquë pequë yuretaꞌa i̱ mamaquëre pani jëjo saopi, yëꞌë mamaquëre cato yoꞌoye peoji caquë. 7 Ja̱je caquë jëjo saosiquëtaꞌare coꞌamaña necohuaꞌipi ñani ‘iquëpi siꞌa coꞌamaña paja̱ꞌquë api huani je̱oni maipi i̱ti tse̱ acohuaꞌi neñuꞌu,’ cani huani je̱ohuë. 8 Ja̱je yoꞌoni tse̱ani huani je̱oni i̱ ca̱pë hueꞌsena je̱ocohuë.”

9 Ja̱je quëa tëjini Jesús se̱quëña:

“¿Me yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni, i̱ti yeja aquë?” Cani caëña, i̱ti yeja aquë cato dani, huani je̱ajaꞌquë api, coꞌamaña necohuaꞌire. Huani je̱oni yecohuaꞌina i̱sija̱ꞌquë api.

10 ¿Ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni toya pëpë caye? Ñeje caji:

Quë̱na pë̱a huëꞌe necohuaꞌi yoꞌo jujani je̱ocosi quë̱na pëpi

yure cato huëꞌehuërepa u̱i quë̱na pë deꞌoye i̱ti quëco pacorepa.

11 Iye cato ëjaëpi ja̱je yoꞌopi. Ja̱je yoꞌoseꞌere deꞌoyerepa yoꞌo uꞌni cajë ñañë, mai.

12 Casi maca Jesure tse̱añuꞌu cajë yoꞌoreña. Jesupi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye caquë i̱ohuaꞌi yoꞌoyere caëna, asani pë̱ijë yoꞌoreña. Ja̱je yoꞌojëtaꞌa tse̱añe pa̱reña, pa̱ini caꞌrajë. Ja̱je paꞌina, yoꞌomaꞌpë pateña.

Jesure Se̱seꞌe Paꞌi Doꞌi Sa̱iñere

(Mt 22.15-22; Lc 20.20-26)

13 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús quëꞌrona fariseo acohuaꞌire cuiꞌne Herodes acohuaꞌire jëjo daoreña, ja̱ohuaꞌipi i̱te neñajajë cajë. 14 Ja̱je daisicohuaꞌipi Jesure careña:

“Yeꞌyaquë, yëquë asayë, mëꞌë nuñerepa caquëpi paꞌiye, pa̱i cayere asamaꞌquëpi nuñerepa Maijaꞌquë cocare caquëpi pa̱ire siꞌaohuaꞌire siꞌa yëꞌquë maca caquëpi paꞌiye. Ja̱je paꞌina, ¿deꞌoquë paꞌi doꞌire romano pa̱i ëjaëna sa̱iñe, pa̱nitaꞌa pa̱ñe?”

15 Cajëna, Jesupi tsoe i̱ohuaꞌi coa caye asani caëña:

“¿Me neñuꞌju yëꞌëre cosojë neñañuꞌu cajë cayeꞌni? Dajë̱ꞌë, curiquë tëꞌquire ñajaꞌcore.”

16 Darena, Jesús ñani se̱quëña:

“¿Ne tsiaꞌni ico? ¿Cuiꞌne, ne mamire toyasicoaꞌni?”

Caquëna, sehuoreña:

“Romano pa̱i ëjaë mamipi toyasicoa.”

17 Cajëna, Jesupi caëña:

“I̱ tse̱co paꞌito i̱na i̱sijë̱ꞌë. Maijaꞌquë tse̱co paꞌito Maijaꞌquëna i̱sijë̱ꞌë.”

Ja̱je sehuouna, airepa deꞌoyerepa caëꞌni, cuasareña.

Ju̱ꞌisicohuaꞌi Huëiye Paꞌiquë Cajë Se̱ñe.

(Mt 22.23-33; Lc 20.27-40)

18 Jesure ñañuꞌu cajë dateña, saduceo pa̱i acohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌi cato ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoji cacohuaꞌi pateña. Ja̱ohuaꞌipi careña, ñeje:

19 “Yeꞌyaquë, Moiséspi yëquëre toyani je̱ocaꞌa̱jiꞌi, majaꞌyëpi huejani mamajëre peoquë ju̱ꞌisiquë paꞌito yoꞌjeipi huejani mamajëre pacaiye paꞌiji, majaꞌyë doꞌire. 20 Teꞌipi siete mamajë ë̱mëohuaꞌire paëña. Paquëna, ja̱ohuaꞌi aquë majaꞌyëpi huejani mamajëre peoquë ju̱jiꞌi. 21 Ju̱quëna, yoꞌjeipi huaꞌjeore huejapi. Ja̱ëje mamajëre peoquë ju̱jiꞌi. Ju̱quëna, yoꞌjeipi huejani cuiꞌne yoꞌopi. 22 Ja̱re ja̱jeseꞌe siꞌa tsëcapë huaꞌjeore huejajë ju̱ju sahuë, siꞌaohuaꞌi mamajëre peocohuaꞌi. Ja̱ jeteyoꞌje i̱oje ju̱coꞌë. 23 ¿Ja̱je paꞌito ju̱ꞌisicohuaꞌi huëi maca ne nëjo paꞌija̱ꞌcoaꞌni, teꞌoni siete pa̱irepa huejasico?”

24 Cajëna, Jesupi sehuouña:

“Mësaru coa tayo huesëjë cayë, Maijaꞌquë tuturepa cuiꞌne Maijaꞌquë toya pëpë ñamaꞌ doꞌire. 25 Ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëisicohuaꞌi cato huejaye peoji. Mamajëre i̱siye peoji. Maꞌtëmo hui̱ñaohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 26 ¿Ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye ayere, toyaseꞌe mësaru ñamaꞌcohuaꞌi aꞌni, Moisés toyaseꞌe ja̱ropi caji, Maijaꞌquë aꞌri so̱quë yëpi toaje̱ paꞌio tsë̱ꞌisicopi caseꞌere? ‘Yëꞌë cato Abraham Diusu aꞌë, Isaac Diusu aꞌë, cuiꞌne Jacobo Diusu aꞌë.’ 27 Diusu cato ju̱ꞌisicohuaꞌi Diusu peoji, huajëcohuaꞌi Diusupi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru coa tayo huesëni yoꞌojë cayë.”

Siꞌa Cua̱ñeseꞌe Jerepa Paꞌye

(Mt 22.34-40)

28 Sa̱ꞌñe yoꞌojë cajëna, Jesupi siꞌaye tayomaꞌë sehuoquëna, asasiquëpi cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi ti̱tani se̱quëña:

“¿Jeco aꞌni, duꞌru macarepa huëo maca cua̱ñesico jerepa paꞌio?”

29 Caquëna, Jesupi caëña:

“Duꞌru macarepa cua̱ñeseꞌe siꞌaye jerepa paꞌio cato caji: Israel pa̱i asajë̱ꞌë, mai Ëjaë Diusure. Ja̱ëseꞌe teꞌi paꞌiji. 30 Oijë̱ꞌë, Ëjaë Diusure siꞌa mëꞌë yëyepi, siꞌa mëꞌë joyopi, siꞌa mëꞌë cuasayepi cuiꞌne siꞌa mëꞌë tutupi. Ja̱je caji, cua̱ñeseꞌe duꞌru macarepa aye siꞌaye jerepa paꞌye. 31 Cayaye acoje̱ ja̱re cuiꞌne paꞌio. Ja̱opi caji ñeje: ‘Oijë̱ꞌë, mëꞌë quë̱no maca paꞌiquëre mëꞌëjaꞌa coꞌye oiyeje̱ paꞌye.’ Yeque jerepa paꞌye peoji.”

32 Ja̱je sehuouna, cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi caëña:

“Deꞌoyerepa cahuë, mëꞌë yeꞌyaquë. Peore paji, yequë Diusu. Teꞌi paꞌiji, Diusu. Nuñerepa cahuë, mëꞌë. 33 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre siꞌa më yëye oiyepi siꞌaye më asaye oiyepi cuiꞌne siꞌa joyo oiyepi cuiꞌne siꞌa tutu oiyepi, cuiꞌne mai quë̱no maca paꞌiquëre coꞌye oiyeje̱ paꞌyepi, ja̱ oiyepi jerepa paꞌye aꞌë, Maijaꞌquëre i̱siye, cuiꞌne ëojë se̱ñe jerepa.”

34 Siꞌaye nuñerepa caquëna, Jesupi ñani caëña:

“Mëꞌëre Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte soꞌore paꞌiye pa̱ji.”

Ja̱je caëna, asani yecohuaꞌije̱ i̱te se̱ni co̱ñe pa̱reña, siꞌaye asaquë api cajë.

Ne Mamaquë Aꞌni, Cristo

(Mt 22.41-46; Lc 20.41-44)

35 Maijaꞌquë huëꞌena yeꞌyaquë Jesús caëña:

“¿Me yoꞌojë cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi Cristo cato David mamaquë api cayeꞌni? 36 David ja̱re i̱pi capi. Maijaꞌquë joyopi quëaquëna, ñeje capi:

Ëjaëpi capi, yëꞌë Ëjaëre:

‘Yëꞌë ëja te̱ꞌtena jaꞌrujë̱ꞌë,

yëꞌëpi mëꞌëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire mëꞌë quë̱o huëꞌehuëna tëꞌya me macaja̱ꞌa.’

37 ¿Ja̱je paꞌito me Cristo David mamaquë paꞌiquëꞌni, Davidpi Cristore yëꞌë ëjaë hueꞌyoto?”

Ja̱je caquëna, jai pa̱i tsiꞌsisicohuaꞌipi ai yëjë asareña.

Jesupi Sa̱ñope Caseꞌe Cua̱ñeseꞌe Yeꞌyacohuaꞌi

(Mt 23.1-36; Lc 11.37-54; 20.45-47)

38 Jesupi caëña, i̱ yeꞌya maca:

“Deꞌhua ñajëꞌë, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi yoꞌoye yeꞌyemaꞌpë. Ja̱ohuaꞌi cato tsoa ca̱ña su̱ñani cuiꞌne pa̱ipi deꞌoye pëpaja̱jë cajë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 39 Ja̱ohuaꞌi cato deꞌo ñuꞌi saire pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana coꞌeni jaꞌrucohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne deꞌo hue̱ꞌñana a̱oje a̱icohuaꞌi aꞌë. 40 Huaꞌjeohuaꞌi huë̱ꞌña jiojë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. Pa̱ipi deꞌocohuaꞌire paꞌë caja̱jë cajë tsoaye Maijaꞌquëre se̱ñë cajë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌi aꞌë, i̱ti jerepa siꞌse cua̱ñojaꞌcohuaꞌi, ja̱je yoꞌosi doꞌire.”

Peocopi I̱siseꞌe

(Lc 21.1-4)

41 Jesús Maijaꞌquë huëꞌere paquëña, Maijaꞌquëna curi i̱si mahuë je̱ꞌñere pare. Ja̱rote ñuꞌi ñaquëna, jaiye curi pacohuaꞌi daijë i̱ti mahuëna ayareña. 42 Ayajëna, ñaquë ñuꞌina, huaꞌjeo maca curiquë peocopi dani caya cobre të̱ꞌñare ayaoña, jai doꞌi peoyere.

43 Ja̱je ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini caëña:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Ja̱o huaꞌjeo coꞌamaña peocopi siꞌaohuaꞌi curi ayaye jerepa ayao doꞌi quëꞌyerepa. 44 Yecohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi huero jujaseꞌere i̱siyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ico cato peocopi siꞌa mañare i̱si sao.”

13

Jesús Quëaseꞌe Maijaꞌquë Huëꞌere Nejo Ja̱ꞌñere

(Mt 24.1-2; Lc 21.5-6)

1 Maijaꞌquë huëꞌepi Jesús eta maca i̱ yeꞌyaquëpi caëña:

“¡Yeꞌyaquë, iye quë̱na pë̱are ñajëꞌë, cuiꞌne jai huë̱ꞌñare!”

2 Ja̱je caquëna, Jesupi sehuouña:

“¿Jai huë̱ꞌñare ñaquë caquë? Ja̱ mëꞌë ñaseꞌe yequë muꞌse, peo ja̱ꞌñe aꞌë. Quë̱na pë̱api tu̱ñajë neseꞌe siꞌaye nejo ja̱ꞌñe aꞌë.”

Ja̱ Yëꞌtaꞌa Yeja Caraja̱imaꞌñë I̱ño Ja̱ꞌñe

(Mt 24.3-28; Lc 17.22-24; 21.7-24)

3 Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe je̱ꞌñere pare Olivos cu̱tihuë paꞌicona sani Jesús jaꞌrusiquëpi ñuꞌina, Pedro, Jacobo, Juan cuiꞌne Andrés co̱ni pa̱i asamaꞌtona se̱teña:

4 “Je yëhua ja̱je yoꞌo ja̱ꞌñere mëꞌë caëꞌni, yëquëre quëajë̱ꞌë. ¿Me paꞌija̱ꞌcoaꞌni, i̱ti yoꞌo i̱ño ja̱ꞌñe ja̱ yoꞌoye ti̱ꞌa maca?”

5 Cajëna, Jesupi sehuouña:

“Deꞌhuarepa ñajë paꞌijë̱ꞌë, mësarute coa cosojëna, sehuoye. 6 Jai pa̱i yëꞌë mamire cajë ‘yëꞌë aꞌë, Cristo’ caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je cajë coa cosojëna, sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, jai pa̱i.

7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi huajo coca cuiꞌne uihuaye asacohuaꞌi pani quëquëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ cato ja̱re ja̱je yoꞌoye paꞌina, yoꞌoji. Ja̱je yoꞌonije ja̱ yëꞌtaꞌa caraja̱iñe peosipi. 8 Yequë pa̱i tsëcapëpi yequë tsëcapëre se uihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yequë yeja pa̱ipi se uihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Siꞌa hue̱ꞌña yeja ñuꞌcueye paꞌija̱ꞌcoa. Cuiꞌne a̱opi peoquëna, a̱i ëa ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne ai yoꞌoyepi pasipi. Iye pasipi, duꞌru macarepa ai yoꞌoye.

9 Deꞌhua mësaruja̱ꞌa coꞌye deꞌoye ñajëꞌë. Mësarute cato pa̱ipi tse̱ani pa̱i ëjaohuaꞌina i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi cua̱ñejëna, mësarute pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana siꞌsejë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, mësarupi yëꞌë doꞌire i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë cua̱ñecohuaꞌi cuiꞌne siꞌa pa̱i ëjaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana. 10 Ja̱ yëꞌtaꞌa caraja̱imaꞌnë deꞌo cocare quëaye paꞌiji, siꞌa hue̱ꞌña. 11 Mësaruni ëjaohuaꞌi quëꞌrona sasicohuaꞌi paꞌito ¿me caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Cajë̱ꞌë, Maijaꞌquë i̱si cocapi, ja̱ maca cato. Ja̱je paꞌina, mësarupi caye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë joyopi caja̱ꞌquë api. 12 Teꞌe tsëcapë acohuaꞌipi yoꞌjeire pa̱nitaꞌa majaꞌyëre quëa yehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë huani je̱ojëꞌë, cajë. Pëca jaꞌquëohuaꞌipi mamajëre quëa yehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne mamajëpi pëca jaꞌquëohuaꞌire sa̱ñope yoꞌojë huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 13 Siꞌa pa̱i mësarute coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë doꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yoꞌo jujamaꞌquëpi huaso cua̱ñojaꞌquë api nuñerepa yoꞌoquëpi.

14 Maijaꞌquëre quëacaiquë Daniel toyaquë paꞌa̱jiꞌi, siꞌsi nequëpi cuiꞌne coa nejoquëpi siꞌsi paꞌimaꞌtore paꞌina, ñani Maijaꞌquë toya jaꞌo ñaquëpi asa ti̱ꞌañe paꞌiji. Ja̱ maca Judea paꞌicohuaꞌipi ai cu̱tihuë̱ana catiye paꞌiji. 15 Ja̱ muꞌse huëꞌe ë̱mëjeꞌe totore paꞌiquë pani cajeni cacani coꞌamañare sasiꞌi caquë yoꞌomaꞌë. 16 Tsiore paꞌiquë pani coꞌini ca̱ña sasiꞌi caquë yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. 17 Ja̱ muꞌseña nomiohuaꞌi tsi̱ ë̱tapë̱a paꞌicohuaꞌi cuiꞌne tsi̱ mañare pacohuaꞌi ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, teaye. 18 Mësaru cato Maijaꞌquëni se̱jëꞌë, sësë muꞌseña catiye peoja̱ꞌcore. 19 Siꞌaye ai yoꞌoye tëto saiseꞌerepa paꞌija̱ꞌcoa. Ja̱ muꞌseña cato ai coꞌa muꞌseña pasipi, yeja deꞌhua maca peopi. Cuiꞌne jeteyoꞌje peosipi, ja̱ jerepa ai yoꞌoye. 20 Ja̱ muꞌseña Ëjaëpi ja̱ yoꞌoye tëamaꞌquë paꞌito teꞌije̱ jëaye peoꞌñe paꞌio. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ sahuasicohuaꞌini i̱ pa̱ini caquë ja̱ ai yoꞌoyere tëaquëna, yecohuaꞌije̱ co̱ni jëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

21 Mësarute yecohuaꞌipi ‘i̱ñore paꞌiji, Cristo ñajëꞌë,’ cacohuaꞌi paꞌito asamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, pa̱nitaꞌa ‘Jetore paꞌiji.’ Catoje̱ sehuomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, i̱ohuaꞌi caye. 22 Coa cacohuaꞌi daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë aꞌë, Cristo cacohuaꞌi, cuiꞌne Maijaꞌquë cocare quëacohuaꞌi aꞌë cacohuaꞌije̱ daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, coa cosoñuꞌu cajë. Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquërepa sahuasicohuaꞌique ja̱ohuaꞌire sehuoye jaꞌi maca yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 23 Ja̱je paꞌina, mësarute duꞌru quëa nëohuë deꞌoye ñajë paꞌijë̱ꞌë, caquë.

Pa̱i Mamaquë Dani Co̱ñe

(Mt 24.29-35, 42-44; Lc 21.25-36)

24 Ja̱je ai yoꞌo muꞌseña tëto saisi maca yuretaꞌa, ë̱sëpi yaya huesëja̱ꞌquë api. Ñañëje miañe pa̱jaꞌquë api. 25 Maꞌñocoje̱ maꞌtëmopi to̱mejaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌo maca maꞌtëmo tuture paque tsasija̱ꞌcoa. 26 Ja̱ maca sirija̱ꞌa tutu quëꞌire papi cuiꞌne deꞌoquëre papi Pa̱i Mamaquë daija̱ꞌquë api. 27 Ja̱ jeteyoꞌje i̱ hui̱ñaohuaꞌire cua̱ñesipi, i̱ sahuasicohuaꞌire cajeseꞌe tutu jupë̱api i̱ pa̱ire tsiꞌsojë̱ꞌë, caquë siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌire.

28 Higuera so̱quë yë yoꞌoye ayere yeꞌyejë̱ꞌë. Ja̱ so̱quë yë cato hui̱ña capë̱a paꞌi maca je̱ꞌnërepa jaꞌo eta huëocoa. Eta maca ñani cacohuaꞌi aꞌë, utëcahuë ti̱ꞌaji. 29 Ja̱ yoꞌoyeje̱ paꞌye mësarupi ñajëna, yëꞌë caseꞌepi ti̱ꞌaquë tëto saina, ñajë je̱ꞌnë jaꞌyere eta saꞌrore paꞌiji cayë. 30 Nuñerepa cayë, ja̱ yëꞌtaꞌa iye maca paꞌicohuaꞌi ju̱ꞌimaꞌnë tëto saija̱ꞌcoa, iye. 31 Maꞌtëmo cuiꞌne yeja pani jujani caraja̱i ja̱ꞌñe aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë coca cato yëꞌë caseꞌeje̱ ti paꞌi ja̱ꞌñe aꞌë.

32 I̱ti muꞌse cuiꞌne hora pa̱i huesëyë. Hui̱ñaohuaꞌije̱ cuiꞌne Maijaꞌquë mamaquëje̱ huesëji. Siꞌaohuaꞌi huesëyë. Coa jaꞌquëseꞌe asaji, i̱ti muꞌse.

33 Ja̱je paꞌi doꞌire, mësaru cato siꞌanë sëtasicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi ñajë se̱jë paꞌijë̱ꞌë, i̱ dai hora huesëye sëte. 34 Yëꞌë dai maca cato teꞌi soꞌona sai huëoni ja̱ yëꞌtaꞌa huëꞌepi saimaꞌnë i̱ joꞌyare pa̱i ñapere coꞌamaña yoꞌo ja̱ꞌñe i̱sini cuiꞌne eta saꞌro ñacaiquëre cua̱ñeni ñajëꞌë cani saiseꞌeje̱ paꞌiye aꞌë. 35 Ja̱je paꞌina, mësaru cato sëtasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë, coa siꞌanëpi, i̱ti huëꞌe aquë ti̱tayere huesëye sëte. Naꞌi maca, ñami jopo, muꞌse, cura yëꞌi maca, pa̱nitaꞌa nea hue̱ꞌña daimaꞌquëni cajë. 36 Yoꞌojëna, cuasamaꞌtopi ca̱isicohuaꞌini ti̱tamaꞌquëni deꞌhua ñajëꞌë. 37 Iye mësarute caye cato siꞌa pa̱ire cayë: ‘Sëtasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë,’ caquë.”

14

Jesure Tse̱añuꞌu, Cajë Yoꞌoye

(Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Israel pa̱i Egíptopi etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌoye, cuiꞌne oꞌsa peo pan a̱iñe caya muꞌseña cara maca, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi merepa Jesure coa cosojë tse̱ani huani je̱oraꞌye cajë. I̱ti yoꞌo ja̱ꞌñere coꞌehuë. 2 Careña, cuiꞌne pa̱i tsiꞌsini sihuajë yoꞌo maca huaiye pa̱ñuꞌu, coꞌaye pa̱ipi cuasa co̱ꞌme huesëni sa̱ñope ai yoꞌojë camaꞌcohuaꞌini, careña.

Huëo Së̱ñepi Jesure Tsoacaiseꞌe

(Mt 26.6-13; Jn 12.1-8)

3 Jesús Betania daripëre paquëña, Simón ja̱ꞌju dahuë hueꞌequë paꞌisiquë huëꞌere, mesare ñuquëña, Jesús. Ñuꞌina, teꞌo nomio jai doꞌi huëo së̱ daꞌcare quë̱na huëna ti̱mësiconi dani Jesús si̱opëna i̱ti daꞌcapi dooña. Nardo daꞌcaseꞌe nesicopi, yequeje̱ co̱ꞌmemaꞌcopi. 4 I̱ti maca ñuꞌicohuaꞌipi pë̱ti huëoreña. Ja̱je pë̱ti huëojë careña:

“¿Me yoꞌoco huëo së̱ daꞌca coa nejocoꞌni? 5 I̱opi yecohuaꞌina se i̱sico pani trecientos romano curiquë të̱ꞌña neraꞌo. Ja̱je yoꞌoni coꞌamaña peocohuaꞌire co̱catiraꞌo.”

Ja̱je cajë i̱ote coejë pë̱ijë ñareña.

6 Ja̱je ñajëna, Jesupi caëña:

“Coa ñajëꞌë, i̱oseꞌe yoꞌoja̱ꞌco. ¿Me yoꞌojë jo̱sa cayeꞌni? Iye i̱o yëꞌëre necaiseꞌe cato deꞌo coꞌamañaꞌë. 7 Coꞌamaña peocohuaꞌire siꞌanë mësaru ñajë paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato mësaru ña hue̱ꞌñare siꞌanë paꞌiye pa̱jaꞌquë aꞌë. 8 I̱o cuasaye jaꞌi maña ico cato deꞌhue yëꞌë si̱opë huëo së̱ñe necacoꞌë, duꞌruna yëꞌëre ta̱ ja̱ꞌñere caco. 9 Nuñerepa cayë, coa siꞌa hue̱ꞌña ico yoꞌoseꞌe quëaye paꞌija̱ꞌcoa, i̱o yoꞌoseꞌe hua̱nëyemaꞌpë cuasa ja̱ꞌñere cajë, huaso coca quëa maca.”

Jesure Judas I̱siseꞌe

(Mt 26.14-16; Lc 22.3-6)

10 Judas Iscariotepi sani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni coca caëña, Jesure tse̱ani i̱ohuaꞌina i̱si ja̱ꞌñere. Ja̱ë cato doce yeꞌyacohuaꞌi aquë pajiꞌi. 11 Ja̱je caquëna, asani ai sihuareña. Ja̱je sihuajë curiquë i̱sireña. I̱sirena, Judaspi ¿Jesure merepa tse̱ani i̱sija̱ꞌquë aꞌni? caquë i̱ yoꞌo ja̱ꞌñere coꞌeiña.

Mai Ëjaë A̲ni Tëjiseꞌe

(Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)

12 Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë sihuajë pa̱i tsiꞌsini, tsoe yoꞌojë paꞌiseꞌeje̱ yoꞌo muꞌse ti̱ꞌaëña, oꞌsa co̱ꞌme maꞌa a̱o a̱i muꞌse. Duꞌru muꞌserepa, cuiꞌne yëi ñamare huai muꞌserepa ti̱ꞌaëña. Ja̱je ti̱ꞌaëna, Jesús yeꞌyacohuaꞌipi se̱teña:

“¿Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë, a̱iñe jerona sani ne deꞌhuarena a̱iñe yëquëꞌni?”

13 Cajëna, Jesupi cayaohuaꞌire i̱ yeꞌyacohuaꞌire jëjo saoquë caëña:

“Jai pa̱i daripëna sani oco yurupë saquëni ti̱ꞌani i̱ ja̱ꞌre saijë̱ꞌë. 14 Sani ja̱ꞌre sa cacajë cajë̱ꞌë i̱te huëꞌe aquëre: ‘Yeꞌyaquëpi capi: ¿Jerore paꞌicoꞌni, tuꞌrihuë yëꞌë yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre naꞌiquëna a̱ijaꞌco, Egíptopi Israel pa̱i etaseꞌere cuasajë? cajë̱ꞌë.’ 15 I̱pi mësarute i̱ñojaꞌquë api, jai tuꞌrihuëpi tsoe ne deꞌhuasiconi. Ja̱rona yuretaꞌa ñani ne deꞌhuajë̱ꞌë, mai tse̱.”

16 I̱ yeꞌyacohuaꞌipi sani ti̱ꞌareña, jai daripë. Ti̱ꞌani ja̱re Jesús quëaseꞌeje̱ siꞌaye ti̱ꞌareña. Ti̱ꞌani naꞌiquëna, a̱i ja̱ꞌñe ne deꞌhuareña, Egíptopi Israel pa̱i etaseꞌere cuasajë yoꞌoyere.

17 Ñami deꞌosi maca Jesús i̱ doce yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre ti̱ꞌaëña, i̱ti hue̱ꞌña. 18 Ti̱ꞌani mesare ñuꞌi a̱iquëpi caëña, Jesús:

“Nuñerepa mësarute cayë. Mësaru aquëpi yëꞌë ja̱ꞌre teꞌona a̱iquëpi i̱si yehuoja̱ꞌquë api.”

19 Ja̱je ca maca i̱ohuaꞌipi sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa se̱teña:

“¿Yëꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌni?”

20 Cajëna, Jesupi caëña:

“Doce aquëpi yoꞌoja̱ꞌquë api, yëꞌë ja̱ꞌre teꞌe quë̱na deꞌhuana a̱iquëpi. 21 Ja̱je paꞌitoje̱ deꞌoji. Pa̱i Mamaquë cato ja̱re i̱ti toyaseꞌe paꞌiyeje̱ saiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¡Teayerepa yoꞌoja̱ꞌquë api, i̱te i̱si yehuoquëtaꞌa! I̱pi ai deꞌoye pa̱siquë paꞌito deꞌoraꞌpi, ja̱ëte.”

22 Ja̱ yëꞌtaꞌa a̱ore a̱ijëna, Jesupi panpë i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji caquë se̱ni i̱ yeꞌyacohuaꞌire a̱oquë caëña:

“A̲ijëꞌë. Iye cato yëꞌë ca̱pë aꞌë.”

23 Jeteyoꞌje u̱cu duruhuë i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji, caquë se̱ni, i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱siña. I̱sina, siꞌaohuaꞌi u̱cureña, i̱ote.

24 U̲curena, caëña:

“Iye cato yëꞌë tsie aꞌë. Jai pa̱i deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere caquë huajëye Maijaꞌquë pa̱ire cayere quëaye aꞌë. 25 Ja̱je paꞌina, mësarute nuñerepa cayë cuiꞌnaëpi iye, cuiyaꞌi oꞌsa co̱no u̱cuye pa̱jaꞌquë aꞌë. Yequë muꞌse Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena cuiyaꞌi oꞌsa u̱cuñuꞌu.”

Pedro Cososeꞌe

(Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

26 Jë̱jë tëjini Olivos cu̱tina sateña.

27 Jesupi caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Siꞌaohuaꞌi mësaru yëꞌëre je̱ocoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, iye ñami. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: ‘Huani je̱ojaꞌquë aꞌë, yëi ñamare ñacaiquëre. Ja̱ maca yëi ñamapi tiya huesëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 28 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ju̱ꞌisiquëpi huëisi maca yëꞌëpi duꞌru saija̱ꞌquë aꞌë, Galileana, mësaru ja̱ yëꞌtaꞌa saimaꞌpëna.”

29 Ja̱je caquëna, Pedropi caëña:

“Ja̱je yecohuaꞌi mëꞌëre je̱ocotoje̱ yëꞌë cato mëꞌëre je̱oñe pa̱ñë.”

30 Caquëna, Jesupi caëña:

“Nuñerepa mëꞌëre cayë. Iye ñami ja̱ yëꞌtaꞌa cura cayaye yëꞌimaꞌnë mëꞌëpi toaso̱ñe cosoja̱ꞌquë aꞌë, i̱te ñamaꞌquë aꞌë caquë.”

31 Ja̱je Jesús caquëna, i̱pi caëña:

“Yëꞌë cato pa̱ñë, cosoye. Ju̱ꞌiñe paꞌitoje̱ mëꞌë ja̱ꞌre ju̱ꞌijaꞌquë aꞌë.”

Caquëna, yecohuaꞌije̱ cuiꞌne careña.

Jesús Se̱seꞌe Getsemanína

(Mt 26.36-46; Lc 22.39-46)

32 Getsemaní hueꞌe hue̱ꞌñana ti̱ꞌani Jesús caëña, i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

“I̱ñore dujë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëseꞌe Maijaꞌquëre sani se̱siꞌi.”

33 Cani coa Pedrore, Jacobore, cuiꞌne Juanre saëña. Ja̱ maca ai cuasaquë cuiꞌne ai yoꞌo huëouña. 34 Ja̱je yoꞌoquë caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Ai oi ëaye nëiji, yëꞌë joyore papi ju̱ni huesëye paꞌina. I̱ñona mësaru cato pëani sëtasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë, ca̱imaꞌpë.”

35 Cani Jesús i̱seꞌe se̱ña maca sani yejana doꞌre jaꞌruni Maijaꞌquëre deꞌhue neñe paꞌito, necaijë̱ꞌë, ai yoꞌoye pa̱siꞌi, i̱ti yoꞌo maca ti̱ꞌaëna, caquë se̱quëña.

36 Ja̱je se̱i caëña:

“Yëꞌë jaꞌquë, mëꞌëre cato siꞌaye neñeseꞌe paꞌiji. Nejocaijë̱ꞌë, yëꞌëre ai yoꞌoye ne ja̱ꞌñere. Yëꞌë yëye peoja̱ꞌquë, coa mëꞌë yëyepi yoꞌoye paꞌija̱ꞌquë.”

37 Ja̱je se̱ni tëjini i̱ yeꞌyacohuaꞌi quëꞌrona sani ñaquëna, ca̱isicohuaꞌipi pateña. Paꞌijëna, Pedrore caëña:

“¿Simón ca̱iquë, mëꞌë? ¿Teꞌe hora macaje̱ sëtasiquëpi ña ti̱ꞌañe pa̱ë, mëꞌë? 38 Sëtasicohuaꞌipi paꞌijë Maijaꞌquëre se̱jëꞌë, coꞌayena ta̱iñe pa̱jaꞌcohuaꞌi. Nuñerepa joyo cato yoꞌoye yëji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë ca̱pëpi tutu peoji.”

39 Ja̱je cani ti̱jupë sani ja̱ꞌrë caseꞌeje̱ paꞌye caquë se̱quëña. 40 Ja̱ro cuiꞌnaëpi coꞌiquë cuiꞌne ca̱isicohuaꞌini ti̱ꞌapi i̱, yeꞌyacohuaꞌire. Airepa huëo ca̱ꞌquëna ñaco naimopi jameina ca̱ëꞌë, quëcoñuꞌu cajëtaꞌa. Ja̱je paꞌina, i̱te sa̱ñope sehuo ti̱ꞌañe peohuë. 41 Toaso̱ñe acore saisiquëpi ti̱taquë caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Yuretaꞌa ca̱ni huajëjë̱ꞌë. Tsoe deꞌoji. Ja̱ jaꞌye ca̱ijëꞌë. Ti̱ꞌapi Pa̱i Mamaquëre coꞌaye yoꞌocohuaꞌi jë̱ñana i̱si maca. 42 Huëijë̱ꞌë. Sañuꞌu. Yëꞌëre i̱si yehuoja̱ꞌquëpi daiji.”

Jesure Tse̱aseꞌe

(Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

43 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús cocare i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre caquëna, Judaspi tsoe ti̱taëña. Ja̱ë cato doce acohuaꞌi aquë pajiꞌi. I̱ ja̱ꞌre co̱ni jai pa̱i huaꞌti ca̱jicohuaꞌipi cuiꞌne tara ca̱jicohuaꞌipi dateña. Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi cuiꞌne aiohuaꞌipi jëjo daocohuaꞌipi co̱ni daisicohuaꞌi pateña. 44 Judas i̱ti i̱si yehuoja̱ꞌquëpi caëña, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌëpi i̱ni ti̱ꞌani sihuaja̱ꞌquë aꞌë. Sihuaquëna, ñani ja̱ëni tse̱ajëꞌë. Tse̱ani deꞌoye sëani sajë̱ꞌë.”

45 Ja̱je casiquëpi ti̱ꞌani Jesure tsioja̱ni caëña:

“Yeꞌyaquë, Yeꞌyaquë.”

Ja̱je caquë tsu̱ꞌsupi. 46 Tsu̱ꞌsuquëna, ja̱ maca Jesure to̱me dani tse̱ani sareña, sëasiquëni.

47 Ja̱je yoꞌo maca i̱ti maca paꞌiquëpi huaꞌti dutani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi necaiquëni ca̱joroseꞌe tëto tëaëña. 48 Ja̱ maca Jesuje̱ caëña, i̱te tse̱a pa̱ire:

“¿Tarapi hua̱ꞌñapi co̱ni date, yëꞌëre tse̱añuꞌu cajë coꞌamaña yahue i̱maquëre yoꞌoyeje̱ paꞌye? 49 Yëꞌë siꞌa muꞌseña Maijaꞌquë huëꞌepi paꞌi mësarute yeꞌyaquëna, mësarupi yëꞌëre tse̱añe pa̱huë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye cato toyaseꞌepi ti̱ꞌaquëna, ja̱je yoꞌoye paꞌiji.”

50 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesuseꞌere teꞌire je̱oni cati sateña.

Po̱sëpi Catiye

51 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teꞌi tsi̱ po̱së macapi jai ca̱pi deasiquëpi tuquëña, Jesure. Tuina, tse̱areña. 52 Tse̱arena, jai ca̱seꞌe je̱oni peoyo catiña.

Jesure Ca Tëjicohuaꞌi Quëꞌrona Saseꞌe

(Mt 26.57-68; Lc 22.54-55, 63-71; Jn 18.12-14, 19-24)

53 Jesure ja̱ maca sareña, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa quëꞌrona. Ja̱rona Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi tsiꞌsireña, aiohuaꞌi, cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi co̱ni. 54 Ja̱je sajëna, Pedroje̱ soꞌo maca se ñaquë tuquëña, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa huëꞌe hueꞌse daripëre pana. Ja̱rona soldado pa̱i ja̱ꞌre co̱ni pëani toare cu̱i ñuquëña. 55 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne pa̱i yoꞌoye ca tëji ëjaohuaꞌire papi Jesure ja̱je yoꞌoquëre papi cayere coꞌereña, asani huani je̱oñere cajë. Ja̱je coꞌejëtaꞌa ti̱ꞌañe pa̱reña. 56 Cuiꞌne jai pa̱i coa huëojë ti yoꞌo maꞌñere sa̱ñope Jesure careña, cosojë. Cuiꞌne i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe yoꞌojë careña, teꞌe cayepi peoquëna. 57 Yecohuaꞌipi coꞌarepa huëojë careña. 58 Yëquëpi i̱ caye asasicohuaꞌi aꞌë, cajë yoꞌojë careña:

“Ñeje caquë api, ‘yëꞌëpi Maijaꞌquë huëꞌe nejojaꞌquë aꞌë, pa̱i deꞌhuasi huëꞌe. Ja̱je yoꞌoni jeteyoꞌje tres muꞌseña paꞌi maca huajëcore nejaꞌquë aꞌë, pa̱ipi nemaꞌcore.’ Ja̱re asahuë.”

59 Ja̱je canije nuñerepa teꞌeje̱ paꞌye caye pa̱reña.

60 Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi i̱ohuaꞌi ca jopoja̱ꞌa huëni nëcayepi Jesure se̱quëña:

“¿Asaquë mëꞌë, mëꞌëre sa̱ñope caye? ¿Me yoꞌoquë sa̱ñope sehuoye pa̱quëꞌni?”

61 Caquëna, Jesupi ai jerepa ti sehuoye pa̱ëña, i̱ caye. Ja̱je pa̱quëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi ti̱jupë Jesure se̱quëña, ñeje:

“¿Mëꞌë Cristo, Maijaꞌquë deꞌoquërepa mamaquë aꞌë?”

62 Caquëna, ja̱ maca Jesupi sehuouña:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌë aꞌë. Cuiꞌne mësarupi Pa̱i Mamaquëre yëꞌëre ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, Diusu tutu quëꞌirepa ëja te̱ꞌtere ñuꞌina. Cuiꞌne Maꞌtëmopi sirija̱ꞌa nëca meina, ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

63 Ja̱je caquëna, asani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi i̱ juꞌi ca̱re coꞌye naë yeto saoquë caëña:

“¿I̱quere cajë jerepa pa̱ire quëaja̱ꞌcohuaꞌire coꞌeyeꞌni, tsoe ti̱ꞌapi? 64 Ja̱re mësarupi asahuë, i̱ yëꞌopopi Maijaꞌquëre cueꞌcuequë caye. Ja̱je paꞌito ¿me cayeꞌni, mësaru?”

Ja̱je caëna, yuretaꞌa siꞌa pa̱i careña:

“Huani je̱oñe paꞌiji.”

65 Casi maca je̱ꞌnërepa yecohuaꞌipi copi tseꞌse huëoreña. Cuiꞌne yecohuaꞌipi tsiana ca̱ñapi tëto que̱oni tëꞌcajë yoꞌojë careña:

“¿Nepi tëꞌcareꞌni? Se ca ñajëꞌë.”

Cajëna, soldado pa̱ije yoꞌoreña, i̱te.

Pedro Cososeꞌe

(Mt 26.69-75; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18, 25-29)

66 Pedro cato huëꞌehuëre paquëña, hueꞌse daripëre. Ja̱rote paꞌina, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre necaicopi 67 toare cu̱i ñuꞌina, ñani i̱te caoña:

“I̱na, mëꞌëje Jesús Nazaret aquë ja̱ꞌre paꞌisiquë aꞌë.”

68 Cacona, Pedropi caquë cosouña:

“Ñamaꞌquë aꞌë, i̱te. ¿I̱quere ja̱je cacoꞌni? Huesëyë.”

Ja̱je cani eta saꞌro quëꞌrona etaëña. Eta maca curapi yëquëña. 69 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre necaicopi ñani cuiꞌnaopi ca huëo co̱ña, i̱ti maca paꞌicohuaꞌina:

“Iquë cato Jesús yeꞌyacohuaꞌi aquë api.”

70 Ja̱je catoje̱ i̱je cuiꞌnaëpi coso co̱uña, ñamaꞌquë aꞌë caquë. Aꞌri maña tsoe maca paꞌi maca Pedrore i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi careña:

“Mëꞌë Jesús yeꞌyacohuaꞌi aquëre paꞌë. Mëꞌë cato Galilea aquë aꞌë. Cuiꞌne mëꞌë coca cayeje̱ Jesús yeꞌyacohuaꞌi caye aꞌë.”

71 Ja̱je caquëna, Pedropi yuretaꞌa sa̱ñope coꞌaye caquë, cuiꞌne ñamaꞌquë aꞌë care payë caquë capi:

“¿I̱quere mësaru yoꞌojë cayeꞌni? Ñamaꞌquë aꞌë, ja̱ëte.”

72 Caquëna, cuiꞌnaëpi cura yëni co̱pi. Ja̱je cura yëꞌi maca yuretaꞌa Pedro cuasa ñajajiꞌi, Jesús i̱te caseꞌe. Jesús cato caꞌa̱jiꞌi: “Ja̱ yëꞌtaꞌa cura cayaye yëꞌimaꞌëna mëꞌëpi toaso̱ñe ñamaꞌquë aꞌë caquë cosoja̱ꞌquë aꞌë.” Ja̱je i̱ caseꞌeje̱ ti̱ꞌaëna, i̱tire cuasa ñajani ota huëoni ai ojiꞌi.

15

Jesupi Pilato Quëꞌrore Paꞌiye

(Mt 27.1-2, 11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38)

1 Ñata to̱me maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi tsiꞌsireña, judío i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre, cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre, cuiꞌne pa̱i yoꞌoye ñani ca tëjicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. Tsiꞌsini ca tëjini Jesure sëasiquëni Pilato quëꞌrona sareña.

2 Ja̱ maca Pilatopi i̱te ñani se̱quëña:

“¿Mëꞌë aꞌë, judío pa̱i ëjaërepa?”

Caquëna, Jesupi sehuouña:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, mëꞌë cayeje̱.”

3 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cato jaiye sa̱ñope careña. 4 Ja̱je cajëna, Pilatopi ti̱jupë se̱ni co̱uña, Jesure:

“¿Me yoꞌoquë sehuomaꞌquëꞌni? Ñaquë mëꞌë i̱ohuaꞌi mëꞌëre sa̱ñope caye.”

5 Ja̱je catoje̱ Jesús cato ti sa̱ñope sehuoye pa̱ëña. Ja̱je pa̱quëna, Pilato ai cuasaëña: ¿Me yoꞌoquë pa̱quëꞌni? caquë.

Jesure Huani Paꞌiji Caye

(Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.38–19.16)

6 Pilato cato judío pa̱i tsiꞌsi muꞌseña ti̱ꞌaëna, tse̱asiquëre eto saoquë yoꞌoquë paquëña, pa̱ipi yëjë se̱quëni. 7 Ja̱ro co sitore paquëña, Barrabás hueꞌequëpi yecohuaꞌi pa̱ire huaisicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. 8 Pa̱ipi Pilatore dani se̱teña: Ja̱re mëꞌë yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌojë̱ꞌë, cajë.

9 Ja̱je cajëna, Pilatopi sehuouña:

“¿Yëye judío pa̱i ëjaëni eto saoye?”

10 Ja̱ cato caëña, coa i̱ deꞌoye yoꞌoyere ëa ñajë pë̱ijë Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi tse̱ani yoꞌoyë cuasaquë. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi pa̱ire ca co̱ꞌme huesojë cuiꞌne yëhuoreña, Barrabásni eto saoja̱ꞌquëre se̱jëꞌë, cajë.

12 Ja̱ maca Pilatopi pa̱ire se̱quëña:

“¿Me nejaquë cayeꞌni, mësaru judío pa̱i ëjaë hueꞌyoquëre?”

13 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi careña, cuijë:

“Que̱jaꞌquë paꞌija̱quë.”

14 Cajëna, Pilatopi caëña:

“¿I̱quere i̱ coꞌaye yoꞌo uꞌni?”

Ja̱je catoje̱ i̱ohuaꞌi jero saꞌna ai cuireña:

“Que̱jaꞌquë api.”

15 Ja̱je asani Pilato Judea pa̱ini deꞌo cajei pasiꞌi caquë Barrabásni joye sauña. Jesuni siꞌseni que̱jaꞌquëre jëjo saoquë.

16 Ja̱ maca soldado pa̱ipi jai pa̱i tsiꞌsini Jesure pa̱i ëjaë huëꞌere pana sareña. 17 Sani nea majaꞌi ca̱re su̱ñani cuiꞌne miu maro pu̱ani sareña. 18 Ja̱ jeteyoꞌje cueꞌcuejë cuireña:

“¡Paꞌijë̱ꞌë. Yure judío pa̱i Ëjaërepa!”

19 Ja̱je cajë si̱opëna tëꞌcareña, tarapi. Copi tseꞌsejë, cuiꞌne doꞌre jaꞌrujë ëjaëre paꞌë mëꞌë cajë yoꞌoreña. 20 Ja̱je i̱te cueꞌcue tëjini majaꞌi juꞌi ca̱ dutani i̱ juꞌi ca̱re pare su̱ñacateña. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ juꞌi ca̱ dutareña, que̱jaꞌquëre.

Jesure Huani Je̱oseꞌe

(Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

21 Cirene aquëpi tsiopi daina, ñani Jesure que̱jaꞌconi hueꞌejë̱ꞌë, cajë soldado pa̱ipi cua̱ñereña. Ja̱ë cato Simón hueꞌequë pajiꞌi, Alejandro cuiꞌne Rufo pëca jaꞌquë.

22 Ja̱ maca Jesure Gólgotana sareña, pa̱i si̱opë tara hueꞌe hue̱ꞌñana pa̱i coca cato. 23 Ja̱rona Jesure que̱reña. 24 Que̱ni soldado pa̱ipi Jesús juꞌi ca̱re nepi saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cajë neñareña, deꞌhue nesiquëpi saye paꞌiji cajë.

25 Ja̱ yoꞌo maca cato nea hue̱ꞌña nueve pajiꞌi, i̱te que̱si maca. 26 Toyasicore i̱ si̱o sa̱ꞌnihuëna sëoreña, ja̱ doꞌire que̱ñë cajë. Toyasicopi capi: JUDÍO PA̲I ËJAËREPA. 27 I̱ ja̱ꞌre co̱ni caya coꞌamaña yahue i̱macohuaꞌire que̱huë. Teꞌire ëja te̱ꞌtena cuiꞌne yequëni ari te̱ꞌtena nëconi que̱huë. 28 Ja̱je yoꞌo maca toyaseꞌe ñeje caye ti̱ꞌapi: “Coꞌacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni que̱ cua̱ñopi.”

29 Cuiꞌne coa da saicohuaꞌije̱ i̱te ñajë cueꞌcuejë ñeje cajë sateña:

“¡Asajë̱ꞌë. Yure mëꞌëpi Maijaꞌquë huëꞌe nejoni toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huajë huëꞌe nesiꞌi caquë maca! 30 Yure coꞌye huasoni da caje ñajëꞌë, que̱si sarahuapi.”

31 Ja̱je cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌije̱, cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌije̱ i̱te cueꞌcuejë careña:

“Yecohuaꞌitaꞌare huasopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱jaꞌa coꞌye huaso ti̱ꞌañe pa̱ji.”

32 Israel pa̱i ëjaëpi Cristore papi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cruzupi caje nëcaquëna, ñanitaꞌa careña. I̱ ja̱ꞌre co̱ni teꞌe que̱sicohuaꞌique i̱te pë̱teña.

Jesús Ju̱ꞌiseꞌe

(Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

33 Je̱ꞌnërepa muꞌse jopo ti̱ꞌa maca siꞌa yeja ñamije paꞌio ne huesëoña. Toaso̱ hora ja̱je paquëña. 34 Ja̱re ja̱ maca Jesús tuturepa cuiña ñeje:

“Eloi, Eloi ¿lama sabactani?” Ja̱je cani caye aꞌë, ¡Yëꞌë Diusu maca, yëꞌë Diusu maca! ¿Me yoꞌoquë yëꞌëre je̱ocouꞌni, teꞌire?

35 Ja̱je cuiquëna, i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi asani careña:

“Asajë̱ꞌë. Tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë Elíasni cuiji.”

36 Ja̱je cajëna, i̱ohuaꞌi aquëpi huëꞌhuëni oꞌsa co̱nore yëi sëohuëna sa̱quëni u̱cuja̱quë caquë sani nëoquë caëña:

“Coa ñajëꞌë. Ñañuꞌu, Elíaspi i̱te cruzu dequëre casa nëcoquëna.”

37 Ja̱ maca Jesús ai tutu cuini ju̱ni huesëña. 38 I̱ ju̱ꞌi maca Maijaꞌquë huëꞌe joporepa tëhuocopi jopore paja̱ꞌa cayayeseꞌe meñe yete saquëña. 39 Romano Capitánpi Jesús je̱ꞌñerepa nëcasiquëpi ja̱je Jesús cuiquë ju̱ni huesëquëna, ñasiquëpi caëña:

“Nuñerepa iquë Maijaꞌquë mamaquërepa pajiꞌi.”

40 Cuiꞌne nomiohuaꞌi soꞌopi de ñajë nëcareña. Ja̱ohuaꞌi cato paëꞌë, María Magdalena. Cuiꞌne yeco pacoꞌë, María, Jacobo po̱sërepa, José cuiꞌne Salomé, pëca jaꞌco. 41 Iye nomiohuaꞌi cato Jesure co̱caicohuaꞌi pateña. I̱ Galilea cuꞌi maca cuiꞌne ja̱rote jai pa̱i yecohuaꞌije̱ pateña, Jesús ja̱ꞌre Jerusalénna saisicohuaꞌije̱.

Jesure Ta̱seꞌe

(Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

42 Ñaminaꞌa huajë muꞌse paꞌija̱ꞌcoa cajë fiesta yoꞌo ja̱ꞌñe ne deꞌhua muꞌse naꞌiquëna, 43 José Arimatea aquëpi pa̱i yoꞌoye ñani ca tëjicohuaꞌi ëjaohuaꞌirepa aquë paquëña. Ja̱ë cato Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte yoꞌoyere utequë paquëña. Ja̱je paꞌipi Pilato quëꞌrona siꞌa tuturepa cacani caꞌramaꞌë Jesús ca̱përe ta̱siꞌi caquë se̱quëña. 44 Ja̱je se̱ina, Pilatopi ai cuasaëña, i̱ ju̱ni huesëre paꞌë caquë. Ja̱je cuasa doꞌire Capitánre soini i̱ ju̱ni huesë caquë se̱ni asaquëna, ju̱ꞌire papi, caëña. 45 Ja̱je caëna, asani Pilatopi Jesús ca̱përe saye deꞌoji caëña, Josére. 46 Caëna, Josépi sani Jesús ca̱pë casani jai doꞌi sabanare hueroni deani quë̱na yejana coje nesicona ta̱ni quë̱na pëpi si̱ouña. 47 Ta̱jëna, ñareña, María Magdalena cuiꞌne María José pëca jaꞌco co̱ni.

16

Jesús Ju̱ꞌisiquëpi Huëiseꞌe

(Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Huajë muꞌse tëto sai maca María Magdalena cuiꞌne Jacobo, Salomé pëca jaꞌcopi María co̱ni huëo së̱ maꞌñare hueroni sateña, Jesús ca̱përe huëo së̱ñepi neñuꞌu cajë. 2 Semana huëo muꞌserepa ai nea hue̱ꞌñarepa tsoe ë̱së paꞌina, sani ti̱ꞌareña, ta̱si daripë quëꞌro. 3 I̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe careña:

“¿Nepi jai quë̱na pë huiꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?”

4 Ja̱je cajë ñajëna, ta̱si daripëpi tsoe huiꞌyosico pacoña. 5 Paꞌiona, ñani ta̱si daripëna cacareña: Cacajë ñajëna, ëja te̱ꞌtere pojaꞌi juꞌi ca̱re po̱sëpi juꞌi ñuquëña. Ja̱ëni ñani ai quëquëreña. 6 Quëquëjëna, i̱pi caëña:

“Quëquëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Mësaru cato Jesús Nazaret aquëni coꞌeyë, que̱ sarahuana que̱siquëni. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ cato tsoe huëjiꞌi. Peoji, i̱ño. Ñajëꞌë. I̱te o̱a sitore peoji. 7 Mësarupi sani i̱ yeꞌyacohuaꞌire cuiꞌne Pedrore quëajë̱ꞌë. Galileana duꞌru saija̱ꞌquë api. Ja̱rona i̱te ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ ja̱ꞌrë mësarute quëaseꞌeje̱.”

8 Ja̱ maca nomiohuaꞌipi quëquë huesëni tsasijë etani ta̱si daripëpi sateña. Coꞌini yecohuaꞌire quëaye pa̱reña, quëquë huesësicohuaꞌi paꞌijë.

María Magdalenapi Huëisiquëre Duꞌru Ñaseꞌe

(Jn 20.11-18)

9 Semana huëo muꞌse huëisiquëpi duꞌru macarepa María Magdalenana ñaiña. Ja̱o cato siete huatiohuaꞌire eto sao cua̱ñosico pacoꞌë. 10 Ja̱opi yuretaꞌa ñani sani quëaoña, i̱ ja̱ꞌre cuꞌijë paꞌisicohuaꞌire oijë coꞌa ju̱ꞌijë paꞌicohuaꞌire. 11 Ja̱ohuaꞌipi quëacona, asani care paco cuasaye pa̱reña, i̱o caseꞌe.

I̱te Yeꞌyecohuaꞌipi Cayahuaꞌi Ñaseꞌe

(Lc 24.13-35)

12 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús ñaiña, cayaohuaꞌi tsiona maꞌajaꞌa saicohuaꞌina. 13 Ja̱ohuaꞌipi sani yecohuaꞌire quëareña. Quëajëna, ja̱ohuaꞌije̱ coa cayë cuasajë asaye pa̱reña.

I̱ Once Soisicohuaꞌipi I̱te Ñaseꞌe

(Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

14 Ai tsoe maca yuretaꞌa once i̱ yeꞌyacohuaꞌina ñaiña, mesare ñuꞌijëna. Ñaini ja̱ohuaꞌire yëhuo nuꞌñeiña, ju̱ꞌisiquëpi huëisiquëre ñani quëacohuaꞌire asacaiye pa̱si doꞌire, i̱ohuaꞌi jëa joñoa hueꞌe doꞌire. 15 Yëhuoquë caëña:

“Siꞌa hue̱ꞌña sani cuꞌijë iye huaso cocare quëajë̱ꞌë, siꞌa pa̱ire. 16 Quëajëna, asani quëare payë caquë asaquëni oco dosiquëpi huasosiquë pasipi. Ja̱je quëajëna, coa cayë caquë asamaꞌquë cato nejosiquë api. 17 Iye tuture paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë yëꞌëre asacohuaꞌi cato: Yëꞌë mamipi cajë huatire eto saoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Huajë cocapi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 18 A̲ñare tse̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Tsi̱mare u̱cusicohuaꞌi panije ai yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yequeje̱, ju̱ꞌicohuaꞌire patojëna, coꞌyaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ju̱ꞌicohuaꞌipi.”

Jesupi Maꞌtëmo Saiseꞌe

(Lc 24.50-53)

19 Ja̱je ca tëjini Ëjaë Jesús maꞌtëmona sa cua̱ñopi. Ja̱rona Diusu ëja te̱ꞌte ñuꞌi saihuëna jaꞌruña. 20 Ja̱ maca ja̱ohuaꞌipi siꞌa hue̱ꞌña cuꞌijë quëareña, huaso cocare. Ja̱re Ëjaëpi co̱cai cuiꞌne i̱pi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñoquëna, quëareña, huaso coca. I̱ cocare paꞌë caquë yoꞌoquëna, ja̱ yoꞌoyepi i̱ñojë huaso cocare quëareña. Ca tëjihuë.

SAN LUCAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

SAN LUCAS

1

Asaja̱jë Caquë Toyaye

1-2 I̱ti duꞌru huëoseꞌe ñasicohuaꞌipi deꞌo coca quëajëna, asajë jai pa̱i toyahuë, mai quëꞌro yoꞌoseꞌere. 3 Ja̱je paꞌina, yëꞌëje̱ asare paquë i̱ti yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye duꞌru huëoseꞌere papi toyayë, mëꞌëna, Teofilo, yëꞌë cajei. 4 Mëꞌëpi mëꞌëre yeꞌyaseꞌere ti̱ñarepa asa ti̱ꞌajaꞌquë caquë.

Hui̱ñaë Quëaseꞌe Juan Co̱aseꞌere

5 Herodes Judea pa̱i ëjaë paꞌi maca, teꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaiquë Zacarías hueꞌequë pajiꞌi, Abías tsëcapë aquëpi. I̱ paco Elisabet hueꞌecopi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaiquë Aarón tsëcapë aco pacoꞌë. 6 Cayahuaꞌi deꞌoye nuñerepa paꞌicohuaꞌi paëꞌë, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña paꞌiohuaꞌipi i̱ cua̱ñeseꞌe cuiꞌne i̱ caseꞌere deꞌoye sehuocohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌicohuaꞌini yecohuaꞌije̱ coꞌaye paꞌiyë caye ti peocohuaꞌirepa paëꞌë. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mamajëre peocohuaꞌi paëꞌë. Elisabetpi mamajëre pamaꞌco pacoꞌë, carao. Cuiꞌne ja̱je paꞌiohuaꞌipi siꞌa jupë aiohuaꞌi maña paëꞌë.

8 Teꞌe muꞌse Zacarías ja̱ꞌre Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi yequë yoꞌo tëjina ja̱re ja̱jeseꞌe siꞌa i̱ohuaꞌi tsëcapë yoꞌoye pajiꞌi, Maijaꞌquë paꞌi hue̱ꞌñana. 9 Ja̱je paꞌiohuaꞌija̱ꞌa nepi maꞌñare ëojë yoꞌoye paꞌiquëꞌni cajë neñajëna, Zacaríasna to̱mepi, i̱ti yoꞌoye. To̱meina, Maijaꞌquë huëꞌena cacapi. 10 Cacani huëo së̱ñere ëoquëna, hueꞌseja̱ꞌa jai pa̱i Maijaꞌquëre se̱jë paëꞌë. 11 Ja̱ maca Ëjaë joꞌyaëpi hui̱ñaëpi Zacarías huëo së̱ñe ëo saihuë ëja te̱ꞌtena ñai nëcapi. 12 Nëcaquëna, Zacaríaspi ñani me nejaꞌquë aꞌni caquë quëquë huesëquëna. 13 Ëjaë joꞌyaëpi capi, i̱te:

“Zacarías caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquëpi mëꞌë se̱ñe asapi. Ja̱je paꞌina, mëꞌë paco Elisabetpi tsihuaꞌëre pasio. Pacona, mëꞌëpi i̱ mami hueꞌyojë̱ꞌë, Juanre. 14 Mëꞌë i̱te sihuaja̱ꞌquë aꞌë, cuiꞌne yecohuaꞌije̱ jai pa̱i i̱te co̱asi maca sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 15 Mëꞌë mamaquë cato deꞌoyerepa yoꞌoquë paꞌija̱ꞌquë api, Maijaꞌquë joꞌyaëpi. Ja̱je paꞌipi ja̱ yëꞌtaꞌa i̱te co̱amaꞌnë Maijaꞌquë joyopi i̱ni paꞌija̱ꞌquë api. Paꞌina, cuepe ëaye neñe co̱no u̱cumaꞌquë pasipi. 16 Ja̱ëpi jai pa̱i Israel pa̱ire cuiꞌnaohuaꞌipi i̱ohuaꞌi mai Ëjaë Diusuna coꞌye asa co̱ñe necasipi. 17 Maijaꞌquë ñacaina, iquë Juan deꞌoye yoꞌoquë paꞌija̱ꞌquë api, mai Ëjaë pa̱i deoja̱jë. Ja̱je paꞌipi, tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquë jëjo daoquë Elías yoꞌoquë paꞌisi tuture hueꞌequë pasipi. Ja̱ëpi pëca jaꞌquëohuaꞌi ja̱ꞌre mamajë deꞌoye paꞌiye necasipi. Ja̱je sehuomaꞌcohuaꞌire po̱najaꞌquë api, Ëjaëre deꞌoye asaja̱ꞌcohuaꞌire, mai Ëjaë pa̱i deoja̱jë.”

18 Zacaríaspi Maijaꞌquë hui̱ñaë se̱jiꞌi, ñeje:

“¿Yëꞌëje̱ ai maca paꞌina, cuiꞌne yëꞌë pacoje̱ aio maca paꞌito me yëꞌë nuñere paꞌë caquë asayeꞌni?”

19 Caquëna, Maijaꞌquë hui̱ñaë i̱te sehuouña:

“Yëꞌë Gabriel aꞌë, Maijaꞌquëre necai paꞌiquë. Ja̱je paꞌina, yëꞌëre i̱pi jëjo daouna, iye huajë coca quëasiꞌi, mëꞌëre caquë daëꞌë. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure mëꞌë yëꞌë nuñerepa quëayere asamaꞌë paꞌisi doꞌire camaꞌquë deꞌoni camaꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë mamaquëre co̱a macaja̱ꞌa iye caseꞌe ti̱ꞌa ja̱ꞌñe aꞌë, i̱ti muꞌse ti̱ꞌaëna.”

21 Ja̱je yoꞌoquë Maijaꞌquë huëꞌe ëo hue̱ꞌñana cacasiquëpi tsoe nëina, yecohuaꞌi hueꞌse paꞌicohuaꞌi i̱quere yoꞌoquë Zacarías etamaꞌquëpi nëi paꞌini cajë utehuë. 22 Utejëna, ja̱ropi Zacarías etani ja̱ohuaꞌire camaꞌë pajiꞌi. Ja̱je camaꞌëna, ñani cani ñañeje paꞌye Maijaꞌquëre se̱ hue̱ꞌñana cacani ñapi, cuasahuë. Ja̱je paꞌipi coa jë̱të a̱ꞌuñeseꞌepi capi, camaꞌquë po̱nëseꞌe sëte.

23 Zacarías Maijaꞌquë huëꞌe co̱cai muꞌseña caraja̱isi maca, sajiꞌi, i̱ huëꞌena. 24 Ja̱ jeteyoꞌje i̱ paco Elisabet tsi̱ ë̱tapë deꞌo. Deꞌoni cinco ñañëohuaꞌire i̱o huëꞌepi yequë hue̱ꞌña saimaꞌo ai cuasaco pacoꞌë, ñeje: 25 Ëjaëpi yure yëꞌëre ja̱je ñacai yoꞌopi, pa̱ipi tsi̱ pamaꞌcoa cajë cueꞌcuemaꞌpë paꞌija̱jë caquë.

Hui̱ñaë Quëaseꞌe Jesús Co̱aseꞌe

26 Seis ñañëohuaꞌi paꞌi maca Maijaꞌquëpi i̱ hui̱ñaë Gabrielre Galilea yejana Nazaret hueꞌe daripëna jëjo saopi. 27 Nomi tsi̱o María hueꞌecopi ë̱mëohuaꞌire yoꞌomaꞌcore doꞌi ñajaꞌquëni caquë. Ja̱o cato José hueꞌequëna, huejaja̱ꞌcoa. Ca nëosicopi pacoꞌë, ëjaë David tsëcapë aquëna. 28 Maijaꞌquë jëjo daoquëpi i̱o paꞌi hue̱ꞌñana cacani capi:

“Pëpayë, mëꞌëre. Sihuajë̱ꞌë. Mai Ëjaëpi mëꞌë ja̱ꞌre paꞌiji. Diusupi siꞌa nomiohuaꞌi sihuaye jerepa i̱sipi, mëꞌëre.”

29 Ja̱je caquëna, i̱opi Maijaꞌquë jëjo daoquëre ñani quëquëo i̱ cocare asaco cuiꞌne ja̱ maca coꞌye se̱coꞌë: “¿Me yoꞌoquë ja̱je pëpaquëꞌni?” 30 Ja̱je cacona, Maijaꞌquë hui̱ñaëpi capi, i̱ote:

“María caꞌramaꞌo paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë mëꞌëre sihuaquë api. 31 Yurepi pa̱i quëꞌio deꞌoni mëꞌë tsihuaꞌëre paja̱ꞌcoaꞌë. Paco i̱ mami hueꞌyojë̱ꞌë, Jesure. 32 Ja̱ë cato jerepa paꞌi paꞌija̱ꞌquë api, ja̱je paꞌipi Maijaꞌquërepa mamaquë pa̱ipi hueꞌyoquëni. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi pa̱i ëjaë David ñuꞌi saihuëre i̱sija̱ꞌquë api, pa̱i ëjaëre deꞌhuani. 33 Israel pa̱ire ti cua̱ñequërepa paꞌija̱ꞌquëpi, i̱ cua̱ñeñe cato caraja̱iñe peoja̱ꞌcoa.”

34 Ja̱ maca Maríapi Maijaꞌquë hui̱ñaëre se̱coꞌë:

“¿Me iye ja̱je yoꞌo ja̱ꞌñe aꞌni, yëꞌë ë̱mëohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌimaꞌcore?”

35 Cacona, Maijaꞌquë hui̱ñaëpi sehuouña:

“Maijaꞌquë joyopi mëꞌëna necaina, cuiꞌne Maijaꞌquërepa tutupi mëꞌëna sirio tsiocaiyeje̱ tsio daija̱ꞌcoa. Ja̱ doꞌire mëꞌë mamaquëre Maijaꞌquë mamaquë hueꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 36 Ja̱je cuiꞌne mëꞌë cajeo tsëcapë aco Elisabetje̱ tsihuaꞌëre paja̱ꞌcoa, aio macataꞌa. Tsi̱ pamaꞌcoa pa̱i cajë paꞌisicotaꞌa seis ñañëohuaꞌire pa̱i quëꞌio paꞌico, yure. 37 Maijaꞌquëre cato neñeseꞌe paꞌiji. Peoji, i̱ jaꞌruja̱iñe.”

38 Ja̱ maca Maríapi cao:

“Yëꞌë cato Ëjaë joꞌyao macaꞌë. Maijaꞌquëpi mëꞌë caseꞌeje̱ yoꞌoja̱ꞌquë yëꞌëre sihuayë.”

Ja̱je Maijaꞌquë hui̱ñaë iyeseꞌe quëani sajiꞌi.

Maríapi Doꞌi Saiye Elisabet Quëꞌrona

39 Ja̱ muꞌseña María esa sacoꞌë, Judea cu̱ti quëꞌrore pa̱i daripë paꞌi hue̱ꞌñana. 40 Sani Zacarías cuiꞌne Elisabet paꞌi huëꞌena cacani pëpao. 41 Pëpacona, Elisabetpi i̱o pëpaye asa maca tsihuaꞌë ë̱tapë paꞌiquëpi ti̱ꞌtopi Maijaꞌquë joyopi i̱oni paꞌina, pacoꞌë, Elisabetpi. 42 Ja̱je paꞌiopi tutu cao:

“Maijaꞌquëpi mëꞌëre yequë nomiohuaꞌire sihuaye necaiye jerepa deꞌoye necajiꞌi. Cuiꞌne mëꞌë mamaquë ai deꞌoquërepa paꞌija̱ꞌquë api. 43 ¿I̱que oꞌni, yëꞌë ja̱je yëꞌë Ëjaë pëca jaꞌcopi doꞌi dani ña ja̱ꞌñe? 44 Mëꞌë yëꞌëre pëpacona, asa maca tsihuaꞌë yëꞌë ë̱tapëpi sihuaquë teapi. 45 Ai sihuayë, mëꞌë caseꞌere care paji caco asa doꞌire.”

46 Ja̱ maca María cao:

Yëꞌë ai sihuayë, Maijaꞌquëre.

47 Cuiꞌne yëꞌë joyopi sihuayë, Maijaꞌquë yëꞌëre huasoquëna.

48 Maijaꞌquëpi i̱ joꞌyao ai cuasaye peocore deꞌoye cuasapi.

Yuretaꞌa ja̱je yoꞌoquëna, siꞌa pa̱ipi ai sihuaco siꞌanë caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

49 Maijaꞌquë ai jerepa tutu quëꞌipi yëꞌëna deꞌoye necaëꞌë.

Yëꞌë Ëjaë i̱ mami cato ai deꞌoyerepa.

50 Siꞌanë oiquë api, i̱te caꞌracohuaꞌire.

51 Tutu quëꞌi coꞌamaña yoꞌoquë nepi, i̱ jë̱ñapi.

Jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasa joñoa hueꞌecohuaꞌini meñe quëconi huahue huesopi.

52 Ñajëꞌë, i̱ yoꞌoseꞌere: Ëjaohuaꞌi paꞌisicohuaꞌini meñe peocohuaꞌire nequë

Cuiꞌne i̱ti jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌcohuaꞌini ñese mëoseꞌere.

53 A̲o ëa ju̱ꞌicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌini deꞌoye a̱o ti̱mëpi.

Cuiꞌne jaiye coꞌamaña pasicohuaꞌini coa peo jëña ne saopi.

54 Deꞌhue co̱cajiꞌi, Israel pa̱ire.

I̱ joꞌyare hua̱nëyemaꞌë ojiꞌi.

55 Abrahamre ca nëoseꞌere deꞌoyerepa yoꞌopi, mai aiohuaꞌire.

Cuiꞌne ja̱je Abraham tsëcapë Israel pa̱ire deꞌoye yoꞌoja̱ꞌquë api, siꞌanë ja̱jeseꞌe.

56 Ca tëjini pëpao, Elisabet huëꞌena, toaso̱ ñañëohuaꞌire. Pëasicopi pani tëjini jeteyoꞌje i̱o huëꞌena coꞌio.

Juan Ti Doquë Co̱aseꞌe

57 Ja̱ jeteyoꞌje Elisabet tsihuaꞌëre co̱a muꞌseña ti̱ꞌaëna, mamaquëre pao. 58 I̱o cajeohuaꞌi cuiꞌne doꞌicohuaꞌi jaꞌye paꞌicohuaꞌi sani pëpahuë, i̱ote, Maijaꞌquë deꞌoye yoꞌoseꞌere asani sihuajë. 59 Ocho muꞌseña paꞌi maca sahuë, cuiri ca̱ꞌnihuë tëañuꞌu cajë Israel pa̱i deoja̱jë cajë, cuiꞌne pëca jaꞌquë Zacarías mamire sëoñuꞌu cajë yoꞌohuë. 60 Ja̱je cajëna, pëca jaꞌcopi cao:

“Pa̱ni, i̱ cato Juan hueꞌeye paꞌiji.”

61 Ja̱je cacona, i̱ote cahuë:

“¿Me yoꞌoquë ja̱je hueꞌequëꞌni, mëꞌë pa̱irepa ja̱ mamire hueꞌecohuaꞌi peoyë. Ja̱je paꞌi mami hueꞌecohuaꞌi peoto?”

62 Ja̱ maca tsihuaꞌë pëca jaꞌquëre moñopi i̱ñojë se̱iꞌë:

“¿I̱que mamire hueꞌyoye yëquëꞌni?” 63 Se̱jëna, pëca jaꞌquëpi so̱quë totore dajë̱ꞌë caquëna, i̱sirena, i̱ona toyapi: “I̱ mami cato Juanpi.” Ja̱je toyaëna, siꞌa huaꞌi ai cuasajë ñahuë. 64 Ja̱ macapi Zacaríasje̱ cuiꞌnaëpi coca caquë deꞌoni Maijaꞌquëre sihuaquë ca huëopi. 65 Ja̱je iye yoꞌoseꞌere ñani i̱ quë̱no maca paꞌicohuaꞌi ai cuasahuë. Cuiꞌne iye yoꞌoseꞌere siꞌa Judea ai cu̱ti paꞌicohuaꞌire quëajëna, asahuë. 66 Siꞌahuaꞌi i̱ti quëaye asacohuaꞌi i̱tire cuasahuëni asaꞌñe nëina, se̱niroja̱ëꞌë:

“¿Me yoꞌoquërepa ai deꞌoja̱ꞌquë aꞌni, ja̱ë tsihuaꞌë?”

Maipi ñahuë, Maijaꞌquëre papi i̱te ñacaiseꞌe.

Zacarías Ju̱juseꞌe

67 Zacarías Maijaꞌquë joyo ti̱mësiquëpi Maijaꞌquë i̱si yëꞌopi capi:

68 Sihuañuꞌu, mai Ëjaëre Israel pa̱i Diusure.

Ja̱ë cato maina dani huasopi.

69 Maina Maijaꞌquëpi i̱sipi tutu quëꞌire, pa̱ire huasoquëre.

Ja̱ë cato i̱ joꞌyaë David tsëcapë aquëpi.

70 Maijaꞌquëpi ñeje ca nëoaꞌjiꞌi, i̱ caseꞌere quëacaicohuaꞌi tsoe hue̱ꞌña acohuaꞌi ja̱ꞌre:

71 Maire huasosiꞌi, siꞌaohuaꞌi maire coejë sa̱ñope yoꞌojëna, paꞌicohuaꞌire.

72 Mai aipëre teaye ñaquë

I̱ ca nëoseꞌe hua̱nëñemaꞌë deꞌoye necajiꞌi.

73-75 Yëꞌëna i̱sisicohuaꞌipi nuñe paꞌicohuaꞌipi caꞌramaꞌpë

Yëꞌëre necaicohuaꞌi ti paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë

Mësarute sa̱ñope yoꞌoyere huasosiꞌi ca nëopi, mai ai ñecuë Abrahamre.

76 Maijaꞌquërepa quëacaiquë hueꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, pa̱ipi,

Mëꞌëpi mai Ëjaë saija̱ꞌa maꞌare nui maꞌarepa sani ne deꞌhuaja̱ꞌquëni.

77 I̱ pa̱ire deꞌhue i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji, quëaja̱ꞌquë aꞌë, mëꞌëpi.

Ja̱ doꞌipi huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

78 Maijaꞌquë oi cuiꞌne teaye ña doꞌipi,

Ë̲së ñata maca mëi miañeje paꞌye maire huasoquë maꞌtëmopi daija̱ꞌquë api, maire miajaꞌquë.

79 Huesëcohuaꞌire ju̱ni tëjicohuaꞌire miacai

Cuiꞌne deꞌoye i̱ maire huasoye asaja̱jë caquë paꞌiyere yeꞌyaja̱ꞌquë api.

80 Juan ai deꞌopi. Cuiꞌne i̱ joyoje̱ ai deꞌopi. Ai deꞌoquëpi pa̱i peo hue̱ꞌña cue̱ne yejare pajiꞌi, Israel pa̱ire quëa huëo macaja̱ꞌa.

2

Jesús Co̱aseꞌe

(Mt 1.18-25)

1 Ja̱ muꞌseña pa̱i ëjaë César Augustopi siꞌa yeja paꞌicohuaꞌire cue̱cueye paꞌiji caquë cua̱ñepi. 2 Iye duꞌru macarepa pa̱ire cue̱cueye cato yoꞌohuë, Cirenio Siria cua̱ñequë paꞌi maca. 3 Ja̱je paꞌina, siꞌahuaꞌi saiye pajiꞌi, pa̱i ñape i̱ohuaꞌi daripëre pana ja̱rona cue̱cue cua̱ñojaꞌcohuaꞌipi.

4 José cato David tsëcapë aquë pajiꞌi. Ja̱ doꞌire Galilea yeja daripë Nazaretpi sani Judea yeja daripë Belénna sajiꞌi, Davidre co̱a sitona. 5 Toya cua̱ñojaꞌquëpi Belénna sajiꞌi, María i̱ huejaja̱ꞌcoa ca nëosicopi co̱añe ti̱ꞌa huesësico ja̱ꞌre. 6 Ja̱je sani Belénre paꞌijëna, María co̱añe ti̱ꞌaëna, 7 ja̱rona pao, i̱o duꞌru mamaquëre. Pani ca̱ña ca̱tipëpi tu̱nani hue̱quë a̱i deꞌhuana o̱ao, pa̱i pëa hue̱ꞌña peo doꞌire.

Hui̱ñaëpi Yëi Ñamare Ñacohuaꞌire Quëaye

8 Belén quë̱no macare yëi ñamare ñacohuaꞌipi ñamique tsiore i̱ohuaꞌini ñajë paëꞌë. 9 Paꞌijëna, cuasamaꞌtore papi Ëjaë hui̱ñaë ñai nëcaquëna, Maijaꞌquë miañepi i̱ohuaꞌire mia huesoquëna, ai quëquë huesëhuë. 10 Ja̱je ña quëquëjëna, Maijaꞌquë hui̱ñaëpi capi:

“Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, mësarute huajë coca quëasiꞌquë daiyë, mësaru siꞌahuaꞌi asani ai sihua ja̱ꞌñere. 11 Yure David daripëna tsi̱tuꞌure co̱ao, mësarute huasoja̱ꞌquëpi. Ja̱ë cato Cristo Ëjaëre papi. 12 Mësaru ñani i̱ api cuasa ja̱ꞌñere ca̱ña ca̱tipëpi tu̱nani hue̱quë ai deꞌhuana o̱asiquëpi u̱ina ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

13 Teꞌi Maijaꞌquë joꞌyaë hui̱ñaë ñai macapi yecohuaꞌi maꞌtëmo acohuaꞌije̱ ñaihuë. Ñeje cajë Maijaꞌquëre sihuajë:

14 Sihuajë deꞌoyerepa cañuꞌu, Maijaꞌquëre maꞌtëmo aquëre,

Deꞌoye paꞌiyere paꞌijë̱ꞌë, i̱pi sihuaquëna paꞌicohuaꞌipi.

15 Maijaꞌquë jëjo daosicohuaꞌi maꞌtëmona coꞌisi maca yëi ñamare ñacohuaꞌipi i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe ca huëohuë.

“Ja̱je paꞌito esa Belénna sani ñañuꞌu, ëjaë maire quëaseꞌere.”

16 Sani ti̱ꞌahuë, Maríare, Josére cuiꞌne tsihuaꞌëpi hue̱quë a̱ocona o̱asiquëpi u̱ina. 17 Ja̱je i̱te ñani Maijaꞌquë joꞌyaë i̱ohuaꞌire quëaseꞌere quëareña. 18 Quëajëna, asacohuaꞌipi ai cuasareña. 19 Ja̱je yecohuaꞌi yoꞌojëtaꞌare María cato i̱o joyona deꞌhuao, siꞌaye iye, ti yoꞌoseꞌere cuasaco. 20 Yëi ñamare ñacohuaꞌi siꞌaye i̱ohuaꞌire caseꞌeje̱ paye paꞌina, ñani Maijaꞌquëna sihuajë jë̱jëjë coꞌihuë.

Maijaꞌquëna Jesure I̱siye

21 Ocho muꞌseña paꞌi maca tsihuaꞌë ca̱ꞌni maña tëajë cuiꞌne i̱ mamije hueꞌyohuë, Jesús, hui̱ñaë Maríare ja̱ peoco paꞌi maca quëaseꞌere.

22 Tsi̱tuꞌure pasi jeteyoꞌje siꞌsire tsoa to̱ muꞌseña ti̱ꞌaëna, Jerusalén daripëna saijë tsi̱tuꞌureje̱ sahuë, Maijaꞌquëna i̱siñuꞌu cajë, Moisés cua̱ñeseꞌepi ja̱je caye sëte. 23 Ja̱je yoꞌohuë, ëjaë cua̱ñeseꞌepi ñeje toyaseꞌe paꞌi doꞌire: “Siꞌa ë̱më tsi̱ duꞌru co̱acohuaꞌi Maijaꞌquëna i̱sisicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.” 24 Ëjaë cua̱ñeñepi caji: “Caya pi̱ꞌare pa̱nitaꞌa caya suꞌtere i̱sijë̱ꞌë.” Ja̱ yoꞌoyere cajë saëꞌë.

25 Ja̱ muꞌseña Jerusalén paꞌiquëpi Simeón hueꞌequëpi pajiꞌi. Nuiñerepa paꞌiquëpi Maijaꞌquëre se̱i paꞌiquëpi, Israel pa̱ire huasoyere utequë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë joyopi Simeón ja̱ꞌre paꞌi 26 quëapi, mëꞌë ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquë aꞌë, ëjaë jëjo daoquë Cristore ñamaꞌë pani. 27 Maijaꞌquë joyopi quëaquëna, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena sani paꞌina, Jesús pëca jaꞌquëohuaꞌi tsihuaꞌëre cua̱ñeseꞌe cayeje̱ neñuꞌu cajë Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena dahuë. 28 Dajëna, Simeónpi tsihuaꞌëre co̱ani Maijaꞌquëna sihuaquë capi:

29 Ëjaë, yëꞌë yuretaꞌa sihuaquë ju̱ꞌiñe paꞌiji.

Mëꞌë ca nëoseꞌere ñasiquëpi.

30 Yëꞌë ñaco ca̱pi huasoquëre ñahuë,

31 Siꞌa pa̱i ña hue̱ꞌñana mëꞌë necaisiquëre.

32 Ja̱ë api, Israel peocohuaꞌire miacaija̱ꞌquë

Cuiꞌne i̱ doꞌire yecohuaꞌipi Israel pa̱i ai deꞌocohuaꞌi aꞌë, caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

33 Simeón tsihuaꞌëre ñaquë cayere ai cuasareña, pëca jaꞌquëohuaꞌi. 34 Ja̱ maca Simeón Maijaꞌquëpi deꞌoye ñacaija̱ꞌquë icohuaꞌire caquë Maijaꞌquëre se̱jiꞌi. Se̱ni tëjini Maríare capi, Jesús pëca jaꞌcore:

“Asajë̱ꞌë. Iquë tsihuaꞌë jai pa̱ire Israel pa̱ire ne ta̱ñojaquë api. Cuiꞌne jai pa̱ire Israel pa̱ire Maijaꞌquëre tuiye huëoquë yoꞌoja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌina, jai pa̱i i̱te sa̱ñope caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 35 Cuiꞌne, iquë doꞌire jai pa̱i pa̱i ñape i̱ohuaꞌi joñoa cuasaye ñañe paꞌija̱ꞌcoa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëretaꞌa siꞌaye iye yoꞌoyete cuasani huaꞌtipi më joyoja̱ꞌa tota etoja̱iñeje paꞌye paꞌija̱ꞌcoa, oi doꞌire.”

36 Cuiꞌne ja̱rote teꞌo nomio yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere asaco quëaco. Ana hueꞌeco, Fanuel mamaco pacoꞌë. Aser tsëcapë aco, aio maca pacoꞌë. Nomi tsi̱opi huejani siete o̱metëca ë̱jëre pani huaꞌjesicopi pacoꞌë. 37 Yure cato huaꞌjeopi ochenta y cuatro o̱metëca pacoꞌë. Maijaꞌquëre se̱ huëꞌepi etamaꞌcopi ñamiña cuiꞌne muꞌseña Maijaꞌquëre sihuaco a̱o a̱imaꞌo se̱o pacoꞌë. 38 Ja̱o Anapi i̱ti ja̱je yoꞌojë ca maca dani Maijaꞌquëre duꞌru se deꞌoji caco pëpa to̱ni Jerusalén pa̱ire huaso ja̱ꞌñere utecohuaꞌini quëao, tsihuaꞌë Jesús yoꞌo ja̱ꞌñe ayere.

Nazaretna Coꞌiye

39 Ja̱ maca siꞌaye ëjaë cua̱ñeseꞌe yoꞌo tëjini coꞌihuë, Galileana i̱ohuaꞌi paꞌi daripë Nazaretna. 40 Tsihuaꞌë i̱ ai deꞌoyeje̱ ai tutu quëꞌi cuiꞌne ai ta̱ꞌñe paꞌi deꞌopi, Maijaꞌquëpi i̱te deꞌoyerepa ñacaina.

Jesús Maijaꞌquë Huëꞌere Paꞌiye

41 I̱ pëca jaꞌquëohuaꞌi coa siꞌa o̱metëcaña Jerusalénna saëꞌë, Israel pa̱i Egíptopi etasi muꞌsere cuasajë tsiꞌsiyena. 42 Jesús doce o̱metëca ti̱ꞌani paꞌi maca siꞌahuaꞌi Jerusalénna ja̱ fiesta yoꞌoyena tsiꞌsiñuꞌu cajë saëꞌë, noni ja̱je yoꞌojë paꞌicohuaꞌi sëte. 43 Ja̱ fiesta caraja̱quëna, coꞌi maca tsihuaꞌë Jesús Jerusalénna pëapi, pëca jaꞌco cuiꞌne José huesëjëna. 44 Teꞌe muꞌserepa maꞌajaꞌa Jesuje̱ daiji jai pa̱i co̱ni cuasajë saëꞌë. Saijëtaꞌa doꞌijë quëꞌro cuiꞌne i̱ohuaꞌi ñacohuaꞌi quëꞌro coꞌejëna, peopi. 45 Peoquëna, ñani ja̱ maca yuretaꞌa coꞌihuë, Jerusalénna coꞌeñuꞌu cajë.

46 Toaso̱ muꞌseña paꞌi maca ti̱ꞌahuë, Maijaꞌquë huëꞌere paꞌina, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni jaꞌrusiquëpi ñuꞌi i̱ohuaꞌi cayere asaquë cuiꞌne i̱ohuaꞌireje̱ sa̱ñope se̱i yoꞌoquëna. 47 Siꞌa paꞌicohuaꞌi Jesús siꞌaye ta̱ꞌñe asaquëpi sa̱ñope deꞌoyerepa sehuoyere asajë quëquëhuë. Merepa ai asaquëꞌni, ja̱ë cajë ai cuasareña. 48 Pëca jaꞌquëohuaꞌipi i̱te ti̱ꞌajë ai cuasajëna, pëca jaꞌcopi cao:

“Tsihuaꞌë, mëꞌëni më jaꞌquë cuiꞌne yëꞌë coꞌa ju̱ꞌijë coꞌeroja̱iñë. ¿Me nesiꞌquë ja̱je yëquëre, huesë ëaye yoꞌouꞌni?”

49 Ja̱je cacona, Jesupi i̱ote capi:

“¿Me yoꞌojë yëꞌëre coꞌeyeꞌni? Huesëmaꞌpë yëꞌë cato jaꞌquë coꞌamañare yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë.”

50 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi cuasaquë cayere asa ti̱ꞌamaꞌpë paëꞌë.

51 Ja̱ maca i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni coꞌipi, Nazaretna. Siꞌanë deꞌoye sehuoquë pajiꞌi, pëca jaꞌquëohuaꞌire. Pëca jaꞌcopi iyere siꞌaye i̱o joyona deꞌhuao. 52 Ja̱je yoꞌoquë Jesús ai deꞌopi, i̱ ca̱pë cuiꞌne i̱ cuasayeje̱. Maijaꞌquëpi cuiꞌne pa̱ipi co̱ni i̱ deꞌoye paꞌiyere ñajë deꞌoquë api cuasahuë, tayoye peoquëna.

3

Juan Ti Doquëpi Yëhuoye

(Mt 3.1-12; Mr 1.1-8; Jn 1.19-28)

1 Tiberio César pa̱i ëjaë pajiꞌi. I̱pi quince o̱metëca cua̱ñequë paꞌi maca Poncio Pilatopi pajiꞌi, Judea cua̱ñequë ëjaë. Herodespi Galilea cua̱ñequë pajiꞌi. I̱ yoꞌjei Felipepi Iturea cuiꞌne Tranconite cua̱ñequë pajiꞌi. Cuiꞌne Lisaniaspi Abilinia cua̱ñequë pajiꞌi. 2 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cato Anás cuiꞌne Caifás paëꞌë. Ja̱ohuaꞌi paꞌi muꞌseña Maijaꞌquëpi Zacarías mamaquë Juanna capi, cue̱ne yejare paꞌina. 3 Juan cato Jordán tsiaya quëꞌroja̱ꞌa sai siꞌa hue̱ꞌña pa̱i paꞌicohuaꞌire capi: Ja̱ꞌnë coꞌaye cuasaseꞌere je̱oni po̱nëñe paꞌiji. Po̱nëni oco dosicohuaꞌini Maijaꞌquëpi mësaru coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuaja̱ꞌquë api. Ja̱je yëhuopi. 4 Tsoe ja̱ꞌrë Maijaꞌquë caye quëacaiquë Isaíaspi toyaquë paꞌiseꞌeje̱ cuiꞌne ja̱pi ti̱ꞌapi, i̱ toyaseꞌe caji:

Cue̱ne yejapi pa̱i cuiꞌneje asa cua̱ñoji,

Ne deꞌhuajë̱ꞌë, mai Ëjaë maꞌare.

Nuñerepa maꞌa necaijë̱ꞌë, i̱ cuꞌi hue̱ꞌña.

5 Yoꞌcohuë paꞌiseꞌere ne ti̱më ja̱ꞌñe aꞌë.

Jai cu̱ti cuiꞌne aꞌri cu̱ti paꞌiseꞌere nui yejarepa ne ja̱ꞌñe aꞌë.

Nui maꞌaña peoseꞌere nui maꞌaña deꞌhuaye aꞌë.

Dea pë̱a quëꞌi maꞌaña paꞌiseꞌere nui yeja ne ja̱ꞌñe aꞌë.

6 Ja̱ maca Maijaꞌquë pa̱ire huasoye siꞌa pa̱i ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.

7 I̱te oco do cua̱ñoñuꞌu cajë pa̱ipi i̱ quëꞌrona daicohuaꞌire Juanpi capi:

“¡A̲ña tsëcapë acohuaꞌi! ¿Nepi mësarute quëareꞌni, Maijaꞌquë pë̱i nejoquëna, jëa ja̱ꞌñere? 8 Po̱nësicohuaꞌi pani, po̱nësicohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌojë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, ñani dosiꞌi. Abraham tsëcapë aꞌë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ caye ti̱ꞌa maꞌñe aꞌë. Maijaꞌquëpi yëni iye quë̱na pë̱aje Abraham tsëcapëre neñe paꞌiji. 9 Tsu̱ꞌupo tsoe ne deꞌhuasicoa, so̱quë ñëa cue̱jaꞌcore. Siꞌa so̱quë ñëa deꞌoye quë̱i maꞌñe cato cu̱eni toana ëocoa. Maijaꞌquë tsu̱ꞌupoje̱ paꞌi.”

10 Ja̱ maca pa̱ipi i̱te se̱teña:

“¿Ja̱je paꞌito i̱quere nejaꞌcohuaꞌi aꞌni?”

11 Se̱jëna, Juanpi sehuopi:

“Caya juꞌi ca̱ña paquë pani teꞌore i̱siye paꞌiji, ti peoquëna. A̲iñe paquë pani peoquë ja̱ꞌre co̱ni a̱iñe paꞌiji, teꞌe.”

12 Paꞌi doꞌi curiquë se̱cohuaꞌije̱ oco do cua̱ñoñuꞌu cajë daisicohuaꞌipi paꞌijë Juanre se̱iꞌë:

“¿Yeꞌyaquë, i̱quere yëquë nejaꞌcohuaꞌi aꞌni?”

13 Se̱jëna, Juanpi capi:

“Cua̱ñeseꞌe caye paꞌina, jerepa curiquë se̱maꞌpë paꞌijë̱ꞌë.”

14 Soldado paꞌicohuaꞌipi i̱te se̱teña:

“Cuiꞌne yëquë, ¿i̱quere nejaꞌcohuaꞌi aꞌni?”

Cajëna, sehuopi:

“Tutu yoꞌojë siomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌi payere. Coa coso doꞌire tsiomaꞌpë. Cuiꞌne mësarute sa̱iñere ti̱ꞌapi cuasajë paꞌijë̱ꞌë, sihuani.”

15 Juanni Cristo paꞌimaꞌquë cuasajë pa̱i utehuë. I̱ aꞌë caquëna, asañuꞌu cajë. 16 Cuasajëna, Juanpi capi:

“Ocopi doyë, mësarute. Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë jeteyoꞌje daija̱ꞌquë api, yëꞌë jerepa deꞌoquëpi. I̱ joꞌyaë i̱ zapato joyecaiquë yëꞌëre tëto saisiquë api. Yëꞌë jerepa teaye paꞌi aꞌë. Ja̱ë cato doja̱ꞌquë api, Maijaꞌquë joyopi cuiꞌne toapi. 17 Tsoe pala ca̱jiji, trigo jëoquë i̱ti ca̱seꞌe deꞌhuaquë jaꞌoseꞌe huahueja̱ꞌcore. I̱ti ca̱re paseꞌe i̱ deꞌhua hue̱ꞌñana deꞌhuaquë jaꞌoseꞌe toa ti yayamaꞌcona ëoja̱ꞌquë api.”

18 Ñeje caquë pa̱ire deꞌo coca yëhuoquë cuiꞌne jaiye yequeje̱ Juan quëapi. 19 Cuiꞌne Herodes pa̱i ëjaëpi yoꞌjei Felipe nëjo Herodíasni jioni paquëña. Ja̱je yoꞌo maꞌñe aꞌë caquë cuiꞌne i̱ yeque coꞌaye yoꞌoseꞌena co̱ni yëhuopi, Juan. 20 Ja̱je quëaquëtaꞌare Herodespi i̱ caye asamaꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌapi yeque coꞌaye yoꞌo co̱quë Juanre coꞌa pa̱ire co hue̱ꞌñana copi.

Jesure Doye

(Mt 3.13-17; Mr 1.9-11)

21 Ja̱ yëꞌtaꞌa co cua̱ñomaꞌquëpi Juan oco doquë paꞌina, Jesuje̱ do cua̱ñosiquë pajiꞌi, cuiꞌne i̱pi Maijaꞌquëre se̱ maca maꞌtëmopi ja̱ca saiona. 22 Maijaꞌquë joyopi suꞌteje̱ paꞌipi i̱na nëca meni pa̱ije ñajëna, ja̱ maca yëꞌoseꞌe maꞌtëmopi jutapi, ñeje:

“Mëꞌë aꞌë, yëꞌë mamaquërepa. Mëꞌëni ai sihuaquë paꞌiyë.”

Jesús Ñecuëohuaꞌi

(Mt 1.1-17)

23 Jesús treinta o̱metëca paquëpi Maijaꞌquë coꞌamañarepa ne huëopi. Pa̱i caye cato José mamaquë pajiꞌi. 24 José pajiꞌi, Elí mamaquë. Elí pajiꞌi, Matat mamaquë. Matat pajiꞌi, Leví mamaquë. Leví pajiꞌi, Melqui mamaquë. Melqui pajiꞌi, Jana mamaquë. Jana pajiꞌi, José mamaquë. 25 José pajiꞌi, Matatías mamaquë. Matatías pajiꞌi, Amós mamaquë. Amós pajiꞌi, Nahúm mamaquë. Nahúm pajiꞌi, Esli mamaquë. Esli pajiꞌi, Nagai mamaquë. 26 Nagai pajiꞌi, Maat mamaquë. Maat pajiꞌi, Matatías mamaquë. Matatías pajiꞌi, Semei mamaquë. Semei pajiꞌi, José mamaquë. José pajiꞌi, Judá mamaquë. 27 Judá pajiꞌi, Joana mamaquë. Joana pajiꞌi, Resa mamaquë. Resa pajiꞌi, Zorababel mamaquë. Zorobabel pajiꞌi, Salatiel mamaquë. Salatiel pajiꞌi, Neri mamaquë. 28 Neri pajiꞌi, Malqui mamaquë. Melqui pajiꞌi, Adi mamaquë. Adi pajiꞌi, Cosam mamaquë. Cosam pajiꞌi, Elmodam mamaquë. Elmodam pajiꞌi, Er mamaquë. 29 Er pajiꞌi, Josué mamaquë. Josué pajiꞌi, Elizer mamaquë. Elizer pajiꞌi, Jorim mamaquë. Jorim pajiꞌi, Matat mamaquë. 30 Matat pajiꞌi, Leví mamaquë. Leví pajiꞌi, Simeón mamaquë. Simeón pajiꞌi, Judá mamaquë. Judá pajiꞌi, José mamaquë. José pajiꞌi, Jonán mamaquë. Jonán pajiꞌi, Eliaquim mamaquë. 31 Eliaquim pajiꞌi, Melea mamaquë. Melea pajiꞌi, Mainán mamaquë. Mainán pajiꞌi, Matata mamaquë. Matata pajiꞌi, Natán mamaquë. 32 Natán pajiꞌi, David mamaquë. David pajiꞌi, Isaí mamaquë. Isaí pajiꞌi, Obed mamaquë. Obed pajiꞌi, Booz mamaquë. Booz pajiꞌi, Salmón mamaquë. Salmón pajiꞌi, Naasón mamaquë. 33 Naasón pajiꞌi, Aminabab mamaquë. Aminabab pajiꞌi, Aram mamaquë. Aram pajiꞌi, Esrom mamaquë. Esrom pajiꞌi, Fares mamaquë. Fares pajiꞌi, Judá mamaquë. 34 Judá pajiꞌi, Jacob mamaquë. Jacob pajiꞌi, Isaac mamaquë. Isaac pajiꞌi, Abraham mamaquë. Abraham pajiꞌi, Taré mamaquë. Taré pajiꞌi, Nacor mamaquë. 35 Nacor pajiꞌi, Serug mamaquë. Serug pajiꞌi, Ragau mamaquë. Ragau pajiꞌi, Peleg mamaquë. Peleg pajiꞌi, Heber mamaquë. Heber pajiꞌi, Sala mamaquë. 36 Sala pajiꞌi, Cainán mamaquë. Cainán pajiꞌi, Arfaxad mamaquë. Arfaxad pajiꞌi, Sem mamaquë. Sem pajiꞌi, Noé mamaquë. Noé pajiꞌi, Lamec mamaquë. 37 Lamec pajiꞌi, Matusalén mamaquë. Matusalén pajiꞌi, Enoc mamaquë. Enoc pajiꞌi, Jared mamaquë. Jared pajiꞌi, Mahalaleel mamaquë. Mahalaleel pajiꞌi, Cainán mamaquë. 38 Cainán pajiꞌi, Enós mamaquë. Enós pajiꞌi, Set mamaquë. Set pajiꞌi, Adán mamaquë, cuiꞌne Adán pajiꞌi, Diusu mamaquë.

4

Jesure Neñañe

(Mt 4.1-11; Mr 1.12-13)

1 Maijaꞌquë joyo i̱ni paꞌina, Jordán tsiayapi coꞌiquëna, Maijaꞌquë joyopi sapi, cue̱ne huesësi yejana. 2 Ja̱rote cuarenta muꞌseña a̱o ti a̱imaꞌë paꞌina, jeteyoꞌje a̱o ëaye nëi maca 3 huatipi i̱te neñasiꞌi, caquë capi:

“Maijaꞌquë mamaquë sëte iye quë̱na përe cua̱ñejëꞌë, pan pë deꞌoja̱co.”

4 Caquëna, Jesupi i̱te capi:

“Toyaseꞌe caji, Coa a̱oseꞌe a̱i paꞌiye peoji, pa̱i. Peoquëna, ai jerepa siꞌaye Maijaꞌquë ca cocare deꞌoye sehuocaiye paꞌiye paꞌiji.”

5 Ja̱ jeteyoꞌje huatipi sapi, ai cu̱tihuëna. Sani iye yeja paꞌiyere teꞌepi esa i̱ñopi siꞌaye, pa̱ire cuiꞌne i̱ote paꞌiyeje̱. 6 I̱ñoni huatipi i̱te capi:

“Yëꞌëpi mëꞌëre siꞌa iye tutu, cuiꞌne iye jai yejaña deꞌo coꞌamaña i̱sisiꞌi. Yëꞌëna i̱siseꞌe aꞌë, siꞌaye iye. Ja̱je paꞌina, yëꞌë yëyeje̱ i̱siye paꞌiji, yëꞌë i̱siye yëquëna. 7 Mëꞌëpi doꞌre jaꞌruni yëꞌëni se̱quë paꞌito mëꞌë tse̱ pasipi.”

8 Jesupi i̱te sehuopi:

“Yëꞌë quë̱no maca paꞌimaꞌë paꞌijë̱ꞌë, Satanás. Saijë̱ꞌë. Toyaseꞌe caji: Se̱jëꞌë, më Ëjaë Diusuni cuiꞌne i̱seꞌere necaijë̱ꞌë.”

9 Ja̱ jeteyoꞌje huatipi Jerusalén daripëna sani Maijaꞌquë huëꞌe jetena mëani capi:

“Maijaꞌquë mamaquërepa pani ti̱to sa to̱mejëꞌë, iye macapi yejana. 10 Toyaseꞌe caji:

Maijaꞌquëpi i̱ hui̱ñaohuaꞌire cua̱ñeina, mëꞌëre ñacaija̱ꞌcohuaꞌire.

11 Mëꞌëpi to̱mequëna, i̱ohuaꞌi jë̱ñapi tse̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë,

Quë̱na pë̱ana më nëcañoa aꞌsi nemaꞌquëni cajë.”

12 Caquëna, Jesupi i̱te sehuopi:

“Yequeje̱ toyaseꞌe caji: Mëꞌë Ëjaë Diusure neñamaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

13 Caquëna, huati Jesure siꞌaye neñani yoꞌo jujani, tsoe maca je̱oni sajiꞌi.

Jesupi Galileana Yoꞌo Huëoye

(Mt 4.12-17; Mr 1.14-15)

14 Je̱o saquëna, Jesupi Galileana coꞌipi, Maijaꞌquë joyo tutu ti̱mësiquëpi. Ja̱je paꞌina, pa̱i i̱ paꞌiyere quëajëna, ja̱ yejaña paꞌicohuaꞌi asahuë. 15 Pa̱i dari ñape tsiꞌsi huë̱ꞌña paꞌiyena yeꞌyaquë paꞌina, siꞌahuaꞌi i̱te deꞌoquëre papi cajë sihuahuë.

Jesús Nazaretre Paꞌiye

(Mt 13.53-58; Mr 6.1-6)

16 Ja̱ maca Jesús Nazaretna sajiꞌi, i̱ ai deꞌosi daripëna. Huajë muꞌse ti̱ꞌaëna, pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacani jaꞌrupi. Ja̱je i̱ siꞌanë yoꞌoye sëte. Jaꞌrusipi Maijaꞌquë coca pëpë ñasiꞌi caquë huëni nëcapi. 17 Nëcaquëna, Isaías Maijaꞌquëre quëacaiquë toyaquë paꞌiseꞌere i̱siëña. I̱ti maca aquëpi i̱siquëna, huiꞌyoquë ti̱ꞌapi, ñeje toyaseꞌe paꞌi hue̱ꞌñare:

18 Mai Ëjaë joyopi yëꞌëni paꞌiji.

Ja̱je paꞌina, yëꞌëna deꞌo cocare i̱sipi, caraja̱icohuaꞌina quëa ja̱ꞌñere.

Cuiꞌne ai oicohuaꞌire yëhuo huasoja̱ꞌquë aꞌë.

Tse̱a cua̱ñosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌire quëa huasoja̱ꞌquë aꞌë.

Cuiꞌne ñamaꞌcohuaꞌini ñacohuaꞌire nejaꞌquë aꞌë.

Coꞌaye yoꞌojëna, ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌini deꞌo paꞌiye i̱sija̱ꞌquë aꞌë.

19 Mai Ëjaë oi necai tëcahuëre pa̱ipi asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë yëꞌëre jëjo daopi.

20 Ja̱je Jesús ña tëjini tëoni pa̱i tsiꞌsi huëꞌe co̱caiquëna, i̱sini jaꞌrupi. Ja̱ maca siꞌahuaꞌi ai ñahuë, i̱seꞌere, pa̱i tsiꞌsi huëꞌere tsiꞌsicohuaꞌi. 21 Ñajëna, i̱ohuaꞌire je̱ꞌnërepa ca huëopi:

“Yure iye muꞌse ti̱ꞌapi, iye toyaseꞌe caye mësaru asa maca.”

22 Siꞌahuaꞌi Jesús deꞌoquë api cajë i̱ caseꞌere merepa deꞌoye caëna, cajë ai cuasajë sa̱ꞌñe cahuë:

“¿Iquë coa José mamaquë api, paꞌimaꞌquë?”

23 Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Jujuquë sëte coꞌye jujujë̱ꞌë, caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Casicohuaꞌipi yequeje̱ caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Capernaum yejana yoꞌoseꞌeje̱ yure i̱ño mëꞌë yejare pana yoꞌojë̱ꞌë, yëquë asaseꞌeje̱.”

24 Ja̱ maca ai se̱ña maca ca saoquë cuiꞌne capi:

“Nuñerepa cayë. I̱ ai deꞌo sito paꞌicohuaꞌi caye Maijaꞌquëre quëacaiquëre teꞌije̱ deꞌoyerepa sihua cua̱ñosiquë peopi. 25 Maijaꞌquëre quëacaiquë Elías paꞌi muꞌseñare Israel pa̱i huaꞌjeohuaꞌi jai pa̱i paëꞌë. Ja̱ muꞌseña tres o̱metëca jerepa ocomaꞌëna, siꞌa yeja paꞌicohuaꞌi a̱o ëa ju̱ꞌijë ai yoꞌohuë. 26 Ja̱je ai yoꞌojëtaꞌare Maijaꞌquëpi Elíasre Israel pa̱i huaꞌjeohuaꞌire jëjo saoye pa̱pi. Paquë Sareptare huaꞌjeo paꞌico quëꞌrona jëjo saopi, Sidón yejana. 27 Cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaiquë Eliseo paꞌi muꞌseñaje jai pa̱i Israel pa̱i ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijëtaꞌare teꞌireje̱ jujucaiye pa̱pi. Paquë Siria yeja aquë Naamánni jujucajiꞌi.”

28 Ja̱je caquëna, asani tsiꞌsisicohuaꞌipi ai pë̱ti huëohuë. 29 Ja̱ maca huëni nëcani Jesure tse̱ani pa̱i daripë peo hue̱ꞌña hueꞌsena etoni sahuë, cu̱ti sa̱ꞌnihuëre pana. Ja̱ropi jëjo to̱ñuꞌu cajë. I̱ti cu̱tihuëre pa̱i paꞌi daripë pajiꞌi. 30 Ja̱je jëjo to̱ñuꞌu cajë sasicohuaꞌitaꞌare Jesús i̱ohuaꞌi jopoja̱ꞌa etani sajiꞌi.

Coꞌa Huati Joyo Hueꞌequë

(Mr 1.21-28)

31 Ja̱ maca Jesús sajiꞌi, Capernaumna Galilea yeja daripëna. Ja̱rona sani huajë muꞌseña pa̱ire yeꞌya huëopi. 32 I̱ohuaꞌire yeꞌyayere asajë ai ñahuë. ¿Merepa ja̱je cua̱ñequë quëayeje̱ paꞌyerepa quëaquëꞌni? cuasajë.

33 Ja̱ro tsiꞌsi hue̱ꞌñare pajiꞌi, teꞌi ë̱më huati joyo hueꞌequë. Ja̱ëpi cuipi.

34 “Yëquëre yoꞌomaꞌë. ¿Me nesiꞌquë yëquëre yoꞌoquëꞌni, Jesús Nazaret aquë? ¿Nejosiꞌquë daiquë? Mëꞌëre yëꞌë ñañë. Mëꞌë cato Maijaꞌquë mamaquë, deꞌoquëre paꞌë.”

35 Ja̱ maca Jesús coꞌa joyore capi:

“Camaꞌë. Ja̱ëte je̱oni saijë̱ꞌë.”

Ja̱je ca maca coꞌa joyopi pa̱i ña hue̱ꞌñana coꞌaye neñe peoyerepa yejana ne ta̱oni eta sajiꞌi. 36 Siꞌaohuaꞌi ña quëquëni sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa cahuë:

“¿I̱que yëꞌo aꞌni, ja̱ jerepa paꞌye iye? Cua̱ñequëna, huatiohuaꞌije̱ i̱te sehuojë etayë.”

37 Ja̱je yoꞌoquëna, pa̱ipi Jesús yoꞌoye ayere ja̱ yeja siꞌa hue̱ꞌña quëaroja̱teña.

Jesupi Simón Pedro Huaore Jujuye

(Mt 8.14-15; Mr 1.29-31)

38 Ja̱ maca Jesús tsiꞌsi huëꞌepi etani Simón huëꞌena cacapi. Ja̱rote pacoꞌë, Simón huao su̱ña dahuë ai ju̱ꞌicopi. Ja̱je paꞌiona, Jesure jujucaijë̱ꞌë, cajë se̱iꞌë. 39 Ja̱ maca Jesús su̱ña dahuë ju̱ꞌiconi ñaquë su̱ña dahuëre piꞌra saouna, su̱ña dahuë peocopi huëni a̱ore neni a̱o.

Jesús Jai Pa̱ire Jujucaiye

(Mt 8.16-17; Mr 1.32-34)

40 Ë̲së cara mesi maca jai pa̱ire ju̱ꞌicohuaꞌire dahuë, coa siꞌa ju̱ꞌi dahuë quëꞌiohuaꞌire Jesuna. Dajëna, ju̱ꞌicohuaꞌire i̱ jë̱tëpi pa̱i ñapere patoquëna, coꞌyahuë, siꞌaohuaꞌi. 41 Ju̱ꞌicohuaꞌire paꞌisicohuaꞌipi huatiohuaꞌi etajë Maijaꞌquë mamaquëre papi cuijëna. Jesupi ja̱ cayere ë̱sepi, tsoe i̱ohuaꞌipi Maijaꞌquë jëjo daoquë Cristo api asa doꞌire.

Jesús Yëhuoye, Galilea Quëꞌrore

(Mr 1.35-39)

42 Jesús nea hue̱ꞌñarepa pa̱i peo hue̱ꞌñana saquëna, saimaꞌquëni cajë coꞌejë ti̱ꞌahuë. 43 Ti̱ꞌasi maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Quëaye paꞌiji, deꞌo coca Maijaꞌquë paꞌi te̱ꞌte ayere yequë pa̱i daripë̱aje. Ja̱re caquë jëjo daosiquë aꞌë.”

44 Ja̱je Jesús cuꞌi quëaroja̱jiꞌi, Galilea tsiꞌsi huë̱ꞌñana.

5

Tsiaya Huaꞌire Yoꞌeye

(Mt 4.18-22; Mr 1.16-20)

1 Jesús Genesaret Jaira të̱ꞌtëpare paꞌi quëaquëna, jai pa̱i quiꞌiyerepa Maijaꞌquë coca asañuꞌu cajë dateña. 2 Daijëna, Jesupi caya yohuë, peo huë̱api huahuaquëna, ñapi. I̱ti yohuë acohuaꞌipi yoꞌe nëare tsoa to̱ñuꞌu cajë tu̱mareña. 3 Ñani ja̱ maca Jesús yohuëna aya mëjiꞌi. I̱ aya mëisi yohuë Simón tse̱ pacoꞌë. Ja̱ maca capi, aꞌri maña soꞌona jëjo sao huahuojë̱ꞌë, yohuë. Huahuojëna, jaꞌruni ñuꞌi Jesús pa̱ire yeꞌya huëopi. 4 Yeꞌya tëjini Simónre capi:

“Huaꞌi paꞌi hue̱ꞌñana yohuëja̱ꞌa sani mësaru yoꞌe nëapi huaꞌire neñuꞌu.”

5 Simónpi sehuopi:

“Yeꞌyaquë, siꞌa ñami teꞌe huaꞌireje̱ neñe peoyerepa ai yoꞌohuë, nemaꞌpë. Ja̱je pa̱sicohuaꞌitaꞌa mëꞌëpi cua̱ñeñe sëte huaꞌi yoꞌerë je̱o dëosiꞌi.”

6 Cani je̱o dëosi maca huaꞌipi airepa ti̱mërena, huaꞌi yoꞌerëpi tëi huëo. 7 Ja̱ maca yequë yohuëre cajeohuaꞌi paꞌicohuaꞌire jë̱ñapi soihuë. Soina, dani siꞌahuaꞌi caya yohuë̱a ea tete macarepa aya ti̱mëhuë. 8 Ja̱ maca Simón Pedro iyere ñani doꞌre jaꞌruni Jesure capi:

“Saijë̱ꞌë, Ëjaë, yëꞌë quë̱no maca paꞌimaꞌë. Yëꞌë coꞌaye yoꞌoquë aꞌë.”

9 Coa quëquë huesëni ja̱je caquëna, i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌije̱ huaꞌire neseꞌere cuasajë ai quëquëhuë. 10 Cuiꞌne, Zebedeo mamajë Jacobo cuiꞌne Juan, Simón cajeohuaꞌije̱ quëquë huesësicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je quëquëjëtaꞌare Jesús capi, Simónre:

“Caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Mëꞌë yurepi pa̱ire yoꞌecaiquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë.”

11 Ja̱ maca yohuë̱are të̱ꞌtëpana sani je̱oni Jesús ja̱ꞌre saëꞌë.

Jesús Jujucaiye, Ja̱ꞌju Dahuë Ju̱ꞌiquëre

(Mt 8.1-4; Mr 1.40-45)

12 Jesús pa̱i daripëre paꞌina, teꞌi pa̱i ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌiquëpi ti̱tani Jesure ñani i̱ tsiapi yejare pana se̱meni se̱jiꞌi. Ñeje caquë:

“Ejaë, mëꞌëpi yëꞌëre jujuye yëni jujujë̱ꞌë. Yëꞌë ju̱ꞌi dahuë.”

13 Ja̱ maca Jesús i̱ jë̱tëpi patoquë capi:

“Yëꞌë jujucaiyë.”

Caquëna, ja̱re i̱ti macapi ja̱ꞌju dahuë peoquë deꞌopi. 14 Ja̱ maca Jesús i̱te capi:

“Quëamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, pa̱ire. Coa Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌiseꞌere sani i̱ñojëꞌë. I̱ñoni mëꞌë coꞌayere tsoa to̱quë yoꞌo doꞌire i̱sijë̱ꞌë, Moisés cua̱ñequë paꞌiseꞌere. Ja̱je yoꞌoquëna, siꞌa huaꞌi mëꞌë ju̱ꞌiquë paꞌisiquëpi deꞌoquë po̱nëni yoꞌoye ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesús yoꞌoyepi jero saꞌana jai sajiꞌi. Ja̱je paꞌina, jai pa̱i i̱ caye asañuꞌu cajë daijëna, ju̱ꞌicohuaꞌije̱ daëꞌë, juju cua̱ñoñuꞌu cajë. 16 Ja̱je yoꞌojëna, Jesús pa̱i peo hue̱ꞌñana sai Maijaꞌquëre se̱jiꞌi.

Quëꞌquë Dahuë Ju̱ꞌiquëre Jujuye

(Mt 9.1-8; Mr 2.1-12)

17 Jesupi yeꞌyaquëna, ja̱rote jaꞌrusicohuaꞌipi ñuëꞌë. Fariseo acohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi co̱ni, Galilea yejare siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi daisicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijëna, yecohuaꞌipi Judeapi cuiꞌne Jerusalénpi daisicohuaꞌije̱ paëꞌë. Paꞌijëna, Jesupi pajiꞌi, Maijaꞌquë tutu ju̱ꞌicohuaꞌire jujucaiye. 18 Paquëna, yoꞌoye peoquëpi ju̱ꞌiquëni ca̱i saihuëna o̱asiquëni cua̱ijë Jesús paꞌi hue̱ꞌña co̱areña, ñajaquë cajë. 19 Dajëtaꞌare caca hue̱ꞌñapi jai pa̱i ti̱mësico paꞌi doꞌire cacaye pa̱jë ña jujani huëꞌe jeteja̱ꞌa mëni peo coje tëteni ju̱ꞌiquëre pa̱i jopoja̱ꞌa meñe casahuë, Jesús ña hue̱ꞌña ca̱i saihuëna o̱asiquëni. 20 Ja̱ maca Jesús i̱ohuaꞌipi i̱te jujuquë api cuasayere ñani ju̱ꞌiquëre capi:

“Mëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiyë.”

21 Ja̱je caquëna, asani cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌi cuasa huëoreña: “Pa̱ipi yequë coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiye peoji. Ja̱re Maijaꞌquëseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji. ¿I̱queiꞌni, iquë ja̱ jerepa Maijaꞌquëre cueꞌcuequë caquë?”

22 Jesupi ja̱je cuasajëna, ñani capi:

“¿Me yoꞌojë ja̱je cuasayeꞌni? 23 Coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuaye cuiꞌne iquëre jujucaiye pa̱i cato yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe aꞌë. A̲ꞌjiñe yoꞌoye peoji. 24 Ja̱je paꞌito deꞌoji. I̱ñosiꞌi, mësarute. Yëꞌë Pa̱i Mamaquëpi teꞌipi iye yeja cua̱ñequëre papi coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiquë paꞌiyë.”

Ja̱je se cani ju̱ꞌiquëre capi:

“Mëꞌëni cayë, huëijë̱ꞌë. Më u̱icore i̱ni mëꞌë huëꞌena saijë̱ꞌë.”

25 Caquëna, ja̱ macarepa i̱ti ju̱ꞌiquë paꞌisiquëpi ja̱ohuaꞌi ñajëna, huëni nëcani i̱ u̱isicore se deꞌhuani Maijaꞌquëre sihuaquë caquë sajiꞌi, i̱ huëꞌena. 26 Saina, siꞌahuaꞌi ña quëquëni Maijaꞌquëre sihuajë careña.

“Yurena ñahuë, pa̱ije yoꞌo maꞌñere yoꞌoye.”

Jesús Levíre Soiye

(Mt 9.9-13; Mr 2.13-17)

27 Iye yoꞌosi jeteyoꞌje Jesús etaquë Leví hueꞌequëre ñapi, paꞌi doꞌi sa̱i hue̱ꞌñare ñuꞌi curire se̱ina, ñani capi:

“Tuijë̱ꞌë, yëꞌëni.”

28 Ja̱ maca Leví i̱ yoꞌoye siꞌaye se je̱oni Jesús ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi.

29 Ja̱ jeteyoꞌje Leví jai fiesta nepi, i̱ huëꞌena, Jesuni sihuaquë. Ja̱rote cuiꞌne jai pa̱i paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi cuiꞌne yecohuaꞌi co̱ni a̱i saihuëna jaꞌrusicohuaꞌipi paëꞌë. 30 Paꞌijëna, ñani fariseohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi Jesure yeꞌyecohuaꞌipi deꞌoye yoꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuasajë sa̱ñope ca huëojë careña:

“¿Me yoꞌojë mësaru paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi ja̱ꞌre cuiꞌne coꞌaye yoꞌocohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni a̱ijë cuiꞌne u̱cuyeꞌni?”

31 Cajëna, asani Jesupi sehuopi:

“Deꞌoye paꞌicohuaꞌi cuiꞌne huajëcohuaꞌi jujuquëre coꞌeye pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌicohuaꞌipi coꞌecohuaꞌi aꞌë, jujuquëre. 32 Ja̱ doꞌire deꞌocohuaꞌini soisiꞌi caquë, daisiquë peoyë. Coꞌacohuaꞌini soisiꞌi caquë daisiquë aꞌë, ja̱ohuaꞌipi ja̱ꞌrë yoꞌoseꞌe je̱oni po̱nëjajë caquë.”

Jesure Se̱ñe, A̲imaꞌpë Se̱ñere

(Mt 9.14-17; Mr 2.18-22)

33 Caquëna, i̱ohuaꞌipi Jesure se̱teña:

“Juanre yeꞌyecohuaꞌi yoꞌoye sëte a̱imaꞌpë Maijaꞌquëre ai se̱jë yoꞌoyë, cuiꞌne fariseo yeꞌyecohuaꞌije̱. ¿Me yoꞌojë mëꞌë yeꞌyacohuaꞌiseꞌe siꞌanë a̱ijë cuiꞌne u̱cujë paꞌiyeꞌni?”

34 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“¿Hueja a̱o a̱ijaꞌcohuaꞌire soisicohuaꞌire a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë cacohuaꞌi aꞌni, mësaru, huejaquëpi i̱ti macare co̱ni paꞌito? 35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë muꞌse huejaquëre yëꞌëre sioye paꞌiji. Ja̱ maca huejaquëpi peoëna, a̱o a̱imaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

36 Cuiꞌne quëa i̱ñopi, i̱ohuaꞌi ñañena co̱ni ñeje:

“Yecohuaꞌije̱ huajë juꞌi ca̱re tëani ai juꞌi ca̱re sëomaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌocohuaꞌi pani coa huajë juꞌi ca̱re nejoñë. Cuiꞌne huajë ca̱ ca̱tipëpi ai juꞌi ca̱na sëosicohuaꞌi paꞌito teꞌoje̱ paꞌio ña cua̱ñoñe pa̱ji. 37 Ja̱re cuiꞌne paꞌiji. Cuiyaꞌi co̱no doye peoji, ai ca̱ꞌnihuë deꞌhuasicona. Ja̱je ai ca̱ꞌnihuëna huajë cuiyaꞌi co̱no doto yete saiye paꞌiji. Ja̱je yete saina, siꞌaye nejoñe paꞌiji, cuiyaꞌi co̱no cuiꞌne ca̱ꞌnihuë deꞌhuasi topëje̱ nejoñe paꞌiji. 38 Ja̱je paꞌina, huajë cuiyaꞌi co̱no doye paꞌiji, ja̱re cuiꞌne huajë ca̱ꞌni topëna. Ja̱je huajëyeseꞌe paꞌi deꞌoye quëcoja̱ꞌcoa. 39 Ja̱je paꞌina, oꞌsasi co̱no u̱cucohuaꞌije̱ huajë co̱no u̱cuye pa̱ñë, oꞌsasi co̱no ai deꞌoye aꞌë, cajë.”

6

Jesure Yeꞌyecohuaꞌipi Huajë Muꞌse Yoꞌoye

(Mt 12.1-8; Mr 2.23-28)

1 Teꞌe huajë muꞌse Jesús ta̱ sitoja̱ꞌa saina, i̱re yeꞌyecohuaꞌipi trigo tsa̱ꞌña tëajë saëꞌë. Yoꞌoni jeteyoꞌje jë̱ñapi i̱ti ca̱seꞌe poꞌtejë a̱ëꞌë. 2 Ja̱je yoꞌojëna, fariseo acohuaꞌipi ñani se̱iꞌë:

“¿Moisés cua̱ñeseꞌe caji huajë muꞌse yoꞌoye peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare me neñuꞌju yoꞌoyeꞌni?”

3 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“¿Ñamaꞌcohuaꞌini David cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌi co̱ni a̱o ëa ju̱ꞌijë yoꞌoseꞌe? 4 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌiseꞌe Maijaꞌquëna i̱siseꞌere a̱o a̱iñere a̱o ëa ju̱ꞌi Maijaꞌquë huëꞌena cacani a̱ore i̱mani a̱i cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌireje̱ a̱opi.”

5 Cuiꞌne capi, ja̱ohuaꞌire:

“Pa̱i Mamaquëre papi tutu payë, huajë muꞌse paꞌitoje̱ cua̱ñeñe.”

Jë̱të Cue̱nesicore Paquëre Jujuye

(Mt 12.9-14; Mr 3.1-6)

6 Yëquë huajë muꞌse Jesús pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacani, yeꞌya huëoquëna, ja̱rote pajiꞌi, teꞌi ë̱më ëja tëꞌhui jë̱tëre cue̱nesicore hueꞌequë. 7 Paꞌina, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌi co̱ni cuasahuë. Jesupi huajë muꞌsere jujuquëna, ñani i̱te sa̱ñope cañuꞌu cajë utejë ñahuë. 8 Ja̱je cuasaye ñaquëtaꞌa cue̱nesi jë̱të hueꞌequëre capi:

“Huëijë̱ꞌë. Huëni ja̱ maca jopore pare nëcajë̱ꞌë.”

Caquëna, huëni nëcapi. 9 Ja̱ maca Jesús yecohuaꞌire capi:

“Se̱siꞌi, mësarute teꞌore. ¿I̱quepi deꞌoquëꞌni, huajë muꞌse yoꞌoye, deꞌoye panitaꞌa coꞌaye? ¿Pa̱ire huasoye panitaꞌa pa̱ire coa nejoñe?”

10 Ja̱ maca siꞌahuaꞌire se̱ña tëꞌija̱ni Jesús capi, ju̱ꞌiquëre:

“Më jë̱tëre mëajëꞌë.”

Caquëna, i̱ caseꞌeje̱ yoꞌopi. Yoꞌoquëna, i̱ jë̱të cue̱nesico paꞌisico deꞌoco pacoꞌë. 11 Ja̱je yoꞌoquëna, ñani yecohuaꞌi ai pë̱ti ëaye ñajë ca huëohuë, sa̱ꞌñe i̱quepi Jesure sa̱ñope neꞌñe paꞌioni cajë.

Jesús Doce Yeꞌyecohuaꞌire Soiye

(Mt 10.1-4; Mr 3.13-19)

12 Ja̱ muꞌseña Jesús Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë sajiꞌi, ai cu̱tihuë. Ja̱ropi siꞌa ñami Maijaꞌquëre se̱jiꞌi. 13 Ñata to̱mesi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini doce paꞌiohuaꞌi i̱ ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌire hueꞌyopi, jëjo daocohuaꞌire. 14 Ja̱ohuaꞌi cato paëꞌë: Simón, ja̱re ja̱ëni se hueꞌyo co̱siquë pajiꞌi, Pedro. Cuiꞌne i̱ yoꞌjei, Andrés pajiꞌi. Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé, 15 Mateo, Tomás, cuiꞌne Alfeo mamaquë Jacobo pajiꞌi. Simón Cananista tsëcapë aquë pajiꞌi. 16 Judas Jacobo yoꞌjei pajiꞌi. Cuiꞌne yequë Judas Iscariote Jesure yehuoja̱ꞌquëje̱.

Jesús Jai Pa̱ire Yeꞌyaye

(Mt 4.23-25)

17 Jesús ai cu̱tihuëpi i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cajequëpi perepë yejana pëapi. Ja̱rote jai pa̱i paëꞌë. Siꞌa hue̱ꞌña acohuaꞌi, yecohuaꞌipi Judea cuiꞌne Jerusalén cuiꞌne jai tsiaya të̱ꞌtëpa Tiro cuiꞌne Sidón quëꞌro acohuaꞌi daisicohuaꞌi paëꞌë, Jesús cayere asañuꞌu cajë cuiꞌne i̱ohuaꞌi ju̱ꞌi dahuëre jujucaija̱quë cajë daisicohuaipi. 18 Huati yoꞌoquëna, ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi juju cua̱ñosicohuaꞌi deꞌohuë. 19 Siꞌa pa̱i Jesure patosicohuaꞌipi i̱ tutupi siꞌahuaꞌi coꞌyasicohuaꞌi paëꞌë. Jujusicohuaꞌire ñani pato doꞌire siꞌahuaꞌi yëhuë, patoye.

Nuñerepa Caseꞌe Pa̱i Ayere

(Mt 5.1-12)

20 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire ñani capi:

“Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, mësaru teaye paꞌiohuaꞌi, Maijaꞌquë te̱ꞌtena deꞌoye cacani paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

21 Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, mësaru a̱o a̱i ëa ju̱ꞌicohuaꞌipi jeteyoꞌje siꞌaye ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌipi. Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, oicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi jeteyoꞌje soja̱ꞌcohuaꞌipi.

22 Pa̱i Mamaquëre tui doꞌire pa̱ipi mësarute pë̱ijë coejë i̱ohuaꞌi quëꞌrore etojë cueꞌcueye paꞌiji. Ja̱je yoꞌoto sihuajë̱ꞌë, yëꞌëre tui doꞌire. 23 Ja̱je yoꞌojëna, ai sihuajë̱ꞌë, maꞌtëmona mësarute caquë deꞌhuacaisi coꞌamañare jerepa paja̱ꞌcohuaꞌipi. Mësarute coꞌaye yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoa̱ꞌhuëꞌë, Maijaꞌquë tsoe hue̱ꞌña quëacaicohuaꞌire.

24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jaiye yure coꞌamaña pajë sihua to̱sicohuaꞌiretaꞌa, sihuaye peoja̱ꞌcoa.

25 Teayerepa mësaruretaꞌa yure a̱o a̱ni ti̱mëni sihuajë paꞌisicohuaꞌire jeteyoꞌje a̱o ëa ju̱ꞌiñe pasipi. Teayerepa mësaru yure so huajëjë paꞌisicohuaꞌiretaꞌa jeteyoꞌje oiye pasipi.

26 Teayerepa mësaru paꞌiyeꞌni siꞌa pa̱i deꞌo pa̱ire paꞌë cajëna, paꞌicohuaꞌi maña. Tsoe acohuaꞌije̱ ja̱je cuiꞌne deꞌocohuaꞌi aꞌë caꞌa̱huëꞌë, Maijaꞌquë jëjo daocohuaꞌije̱ paꞌicohuaꞌitaꞌa coa cosocohuaꞌini.

Mësarute Sa̱ñope Yoꞌocohuaꞌire Oiye

(Mt 5.38-48; 7.12)

27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru yëꞌëre asacohuaꞌire cayë: Oijë̱ꞌë, mësarute sa̱ñope cacohuaꞌire. Deꞌoye yoꞌocaijë̱ꞌë, mësarute coecohuaꞌire. 28 Deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaijë̱ꞌë, mësaruni sa̱ñope ai yoꞌo ja̱ꞌñere de cacohuaꞌini. Se̱cacaijë̱ꞌë, mësarute tea ju̱ꞌicohuaꞌireje̱. 29 Yecohuaꞌipi tsiana teꞌe te̱ꞌte tëtoru yequë te̱ꞌte tsiaje̱ nëocaijë̱ꞌë. Cuiꞌne yecohuaꞌipi më sësëquëna juꞌiconi jioni sato huëꞌehuë juꞌicoreje̱ se i̱si saojë̱ꞌë. 30 Se̱cohuaꞌi paꞌito i̱sijë̱ꞌë. Yeque më tse̱coni jiosicohuaꞌi paꞌito, coa ñajëꞌë, cuiꞌnaoni se̱ñe pa̱jëꞌë. 31 Yecohuaꞌipi mësaruni deꞌoye yoꞌoja̱jë cuasayeje̱ paꞌye yecohuaꞌini se deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, mësarupi.

32 ¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi mësarute oicohuaꞌiseꞌere oicohuaꞌi pani, i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌahuaꞌije̱ cuiꞌne sa̱ꞌñe oiyere yoꞌocohuaꞌi pani. 33 ¿Ja̱je paꞌina, mësarupi mësarute deꞌoye yoꞌocohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌoni i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌacohuaꞌije̱ cuiꞌne yoꞌoyere yoꞌoni. 34 ¿Ja̱je mësarupi deꞌoye coꞌyocohuaꞌiseꞌere coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë i̱sicohuaꞌi pani i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌacohuaꞌije̱ coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë yoꞌoyere yoꞌoni. 35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato oiye paꞌiji, mësarute sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌire deꞌoye yoꞌojë i̱siye paꞌiji, coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasaye peoyerepa. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌini maꞌtëmo jaiye deꞌo coꞌamaña i̱siye paꞌiji. Cuiꞌne mësaru paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë Ëjaërepa mamajë, cuiꞌne i̱je oiquë api, coꞌacohuaꞌire cuiꞌne i̱ i̱siyere deꞌoji camaꞌcohuaꞌireje̱. 36 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ oijë̱ꞌë, yecohuaꞌire, Maijaꞌquë oiyeje̱.

Pa̱i Yoꞌoyere Ña Deꞌhua Caye

(Mt 7.1-5)

37 Ja̱je paꞌina, coꞌacohuaꞌi aꞌë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Ja̱je pa̱jëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute coꞌacohuaꞌi aꞌë caye pa̱jaꞌquë api. Yecohuaꞌire nejoñe pa̱jëꞌë. Ja̱je pa̱jëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute nejoñe pa̱sipi. Yecohuaꞌi tayo yoꞌoyere sa̱i deꞌhuacaijëna, Maijaꞌquëje̱ mësaru tayo yoꞌoye sa̱i deꞌhuacaija̱ꞌquë api. 38 Yecohuaꞌire i̱sicohuaꞌi paꞌijëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute i̱sisipi. I̱sija̱ꞌquë api, i̱ topëna deꞌoye cuasa ti̱ꞌacore pani. Dëso quiosiconi, ñaꞌco quiosiconi, ti̱mësicore pani, mësaru yecohuaꞌire i̱siyeje̱ paꞌye Maijaꞌquëje̱ i̱sija̱ꞌquë api, mësarute.”

39 Jesupi ñeje yoꞌoyeje̱ paꞌye aꞌë capi:

“Ñamaꞌquëpi yequë ñamaꞌquëni sai saquë paꞌito cojena to̱mejaꞌcohuaꞌi aꞌë, siꞌa jupë. 40 Yeꞌyecohuaꞌipi i̱ohuaꞌire yeꞌyaquëre tëto saisicohuaꞌi peoyë. Yeꞌye tëjinitaꞌa ti̱ꞌañe paꞌiji, i̱ohuaꞌire yeꞌyaquëje̱ paꞌiohuaꞌi.

41 ¿Me ja̱je paꞌito, mëꞌë yoꞌjei ñacoare neꞌcua paꞌicore se ñaquë casiꞌni? ¿Mëꞌë ñacoare so̱quë tiro jaꞌiore papi juꞌicore duꞌru ñamaꞌë paꞌini? 42 Mëꞌë ñacoare pare so̱quë tiropi juꞌiona ti ñamaꞌë paꞌiquëpi me mëꞌë yoꞌjeire casiꞌni: ‘Huau, mëꞌë ñacoare neꞌcua juꞌicore dutasiꞌi, nëocaijë̱ꞌë.’ Deꞌoquëre paꞌë coa caquë yoꞌoquë maca. Mëꞌëpi duꞌru macarepa mëꞌë ñacoare so̱quë tiro juꞌiconi duta je̱ojëꞌë. Jeteyoꞌje deꞌoye ñaquëpi mëꞌë yoꞌjeire neꞌcua juꞌicore dutacaiye paꞌiji.

Mëꞌë Yoꞌoyere Ñajë Asaja̱ꞌcohuaꞌi Aꞌë, Mëꞌëre

(Mt 7.17-20; 12.34-35)

43 Deꞌo so̱quë yëpi coꞌa ca̱ quë̱iñe peoji. Ja̱je cuiꞌne coꞌa so̱quë yëje̱ deꞌo ca̱ quë̱iñe peoji. 44 Ja̱je paꞌina, so̱quë ñëa ñape ñañe paꞌiji, i̱ti quë̱iñena. Miu so̱quë yë pani quë̱iñe pa̱ji, co̱sa ca̱re. Ja̱je cuiꞌne miu pi̱si pani quë̱iñe pa̱ji, cuiyaꞌi ca̱re. 45 Ja̱je paꞌina, deꞌo pa̱i pani caji, deꞌoyere, i̱ joyo deꞌoyepi paꞌiyere. Cuiꞌne coꞌaquë pani coꞌayere caji, i̱ joyo coꞌayepi paꞌiyere. Yëꞌopopi caji, joyo paꞌiyepi etaquëna.

Caya Huë̱ꞌña Ne Hue̱ꞌña

(Mt 7.24-27)

46 ¿Me yoꞌojë mësaru yëꞌëre Ëjaë, Ëjaë cajëtaꞌa yëꞌë cayeje̱ ne maꞌñeꞌni? 47 Quëasiꞌi, yëꞌëna dani asacohuaꞌipi cuiꞌne yëꞌë cayeje̱ yoꞌocohuaꞌi paꞌiyere. Iyeje̱ paꞌye paꞌiji. 48 Ja̱ohuaꞌi cato ë̱më cu̱tihuëna nëconi huëꞌe nesiquëje̱ paꞌi paꞌiji. Tsiayapi coꞌjenije ti̱ꞌamaꞌëna ta̱iñe pa̱jaꞌquë api. Deꞌo yejana nesi doꞌire. 49 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asaquëtaꞌa yëꞌë caseꞌeje̱ yoꞌomaꞌquëpi mejahuëna nëconi huëꞌe nesiquëje̱ paꞌi paꞌiji. Tsiaya coꞌjeni ai tutu tsa̱ꞌina ta̱iñe paꞌiji.”

7

Jesupi Romano Joꞌyaëre Jujuye

(Mt 8.5-13)

1 Jesús coca ca tëjini sajiꞌi, Capernaum yejana. 2 Ja̱rote romano soldado pa̱i capitán i̱ joꞌyaë i̱ oiquëre papi ju̱ni huesë tëjiquëre paquëpi pajiꞌi. 3 Ja̱je paꞌina, capitánpi Jesure asani jëjo saopi, judío aiohuaꞌi acohuaꞌini, dani i̱ joꞌyaëre jujucaija̱ꞌquëre se̱ni daja̱ꞌcohuaꞌire caquë. 4 Ja̱ohuaꞌi Jesure tsioja̱ni ai se̱ huëohuë, ñeje cajë:

“Iye capitán deꞌoquë api, mëꞌëpi i̱te co̱catiꞌñe paꞌi aꞌë. 5 Cuiꞌne judío pa̱ire oiquë api. Ja̱je yoꞌoquëpi pa̱i tsiꞌsi huëꞌe sa̱icaina, mai se̱core nehuë.”

6 Ja̱je cajëna, Jesús asani i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. Saijë i̱ huëꞌe ti̱ꞌañe jaꞌi macare paꞌijëna, capitánpi jëjo daopi i̱ cajeohuaꞌire Jesure ñeje quëaja̱ꞌcohuaꞌire:

“Ëjaë, ai yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, cayë yëꞌë coꞌaquë huëꞌena daimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. 7-8 Yëꞌë ëjaohuaꞌi cua̱ñeñere yoꞌoquë paꞌiquëpi yëꞌë soldado pa̱ire meñe cua̱ñequëna, sehuocohuaꞌire payë. Ja̱je paquëpi yëꞌëpi cayë, ja̱ohuaꞌi aquëni: ‘Saijë̱ꞌë,’ caëna, saiji. Cuiꞌne yequëni ‘daijë̱ꞌë’ caru, daiji. Cuiꞌne yëꞌë joꞌyaëni: ‘ja̱re nejëꞌë’ cua̱ñeru neji. Ja̱je mëꞌëpi coꞌyajë̱ꞌë cua̱ñeru, yëꞌë joꞌyaëpi coꞌyasipi asayë, yëꞌë. Ja̱je paꞌina, daimaꞌë cua̱ñejëꞌë, yëꞌë joꞌyaë coꞌyaja̱quë.”

9 Ja̱je caseꞌere asani Jesús ai sihuapi, ta̱ꞌñe caquëre papi paꞌiquëꞌni caquë. Ja̱je cuasani i̱te tuicohuaꞌire capi:

“Ti ñamaꞌë paëꞌë, Israel pa̱ipi ja̱je yëꞌëre necaija̱ꞌquë api cuasacohuaꞌire iquë yoꞌoseꞌeje̱ care paye.”

10 Ja̱ maca i̱ jëjo daosicohuaꞌi huëꞌena coꞌini capitán joꞌyaë tsoe coꞌyasiquëni ti̱ꞌahuë.

Po̱së Ju̱ꞌisiquëre Huëoye

11 Iye yoꞌosi jeteyoꞌje Jesús sajiꞌi, Naín hueꞌe daripëna. Saina, cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne jai pa̱i co̱ni saëꞌë. 12 Pa̱i daripë eta saꞌrona jaꞌye ti̱ꞌasi maca ju̱ꞌisiquëni ta̱ñuꞌu cajë sacohuaꞌire ñapi. Jai pa̱i co̱ni saëꞌë, i̱ti daripë acohuaꞌije̱. Pëca jaꞌquë ju̱quëna, huaꞌjeopi teꞌire nëcoquëpi ju̱ꞌisiquë pajiꞌi. 13 Ja̱je saijëna, Ëjaëpi ja̱ote teaye ñani oi capi:

“Oimaꞌo.”

14 Ja̱ maca Jesús tsioja̱ni mahuëna patopi. Patoquëna, i̱ti sacohuaꞌi nëcaja̱ëꞌë. Ja̱ maca Jesús ju̱ꞌisiquëni capi:

“Po̱së, yëꞌëpi cayë mëꞌëre, huëijë̱ꞌë.”

15 Caquëna, i̱ti ju̱ꞌisiquëpi huëni jaꞌruni coca ca huëopi. Pëca jaꞌcona huëoni i̱sipi, Jesús. 16 Ja̱ maca iyere ñani siꞌahuaꞌi quëquëni Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni sihuajë ca huëohuë ñeje:

“Mai aquëpi Maijaꞌquë quëacaiquë paꞌiji, jerepa paꞌipi.”

Cuiꞌne cahuë:

“Maijaꞌquëpi i̱ pa̱ire co̱casiꞌi caquë dajiꞌi.”

17 Ja̱je Jesús yoꞌoseꞌere Judea paꞌicohuaꞌi cuiꞌne Judea yeja niamoa paꞌicohuaꞌije̱ asahuë.

Juan Ti Doquë Jëjo Saocohuaꞌi Jesuna

(Mt 11.2-19)

18-19 Juanpi siꞌaye iye yoꞌoseꞌere asapi, i̱te yeꞌyecohuaꞌipi quëajëna. Ja̱je asani daija̱ꞌquë api ca nëosiquë ¿Cristorepa paꞌimaꞌquë, panitaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa yequëre uteye paꞌiquë? cuasaquë i̱ yeꞌyacohuaꞌire cayahuaꞌire soini Jesús quëꞌrona jëjo saopi, se̱ni asaja̱ꞌcohuaꞌire. 20 Jëjo saosicohuaꞌipi Jesús quëꞌrona ti̱ꞌani cahuë:

“¿Cristo i̱ti daija̱ꞌquë api ca nëosiquë paꞌimaꞌquë mëꞌë? Pa̱nitaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa ¿yequëre uteye paꞌiquë? caquë Juan oco doquëpi yëquëre jëjo daopi.”

21 Sa ti̱ꞌajëna, Jesupi jai pa̱ire ju̱ꞌicohuaꞌire cuiꞌne ai yoꞌocohuaꞌire huati quëꞌiohuaꞌire eto saoquë, cuiꞌne ñamaꞌcohuaꞌire jujuquë yoꞌopi. 22 Yoꞌoquëni se̱jëna, Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Sani Juanre cajë̱ꞌë: Mësaru ñajë cuiꞌne asaseꞌere quëajë̱ꞌë, ñamaꞌcohuaꞌi paꞌisicohuaꞌi ñañere, cuꞌimaꞌcohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi cuꞌiyere, ja̱ꞌju dahuë hueꞌecohuaꞌipi peocohuaꞌi to̱meñere, asamaꞌcohuaꞌipi asayere, ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëiyere, cuiꞌne teaye ai yoꞌocohuaꞌini huaso coca quëayere. 23 Coa asani yëꞌëre i̱re papi caquë jëa coeye pa̱quëpi sihuaquë deꞌoye pasipi.”

24 Juan jëjo daosicohuaꞌipi coꞌisi maca Jesupi pa̱ire ca huëopi, Juan ayere ñeje:

“¿I̱quere sani ñareꞌni, cue̱ne yeja saisicohuaꞌi? ¿Tutupi ca̱tëna juꞌaquëna, huahuëyere ñare? Pa̱ni. 25 Ja̱je paꞌina, ¿i̱quere sani ñareꞌni? ¿Ëja deꞌoni jai doꞌi ca̱ñare juꞌiquëni ñare? Pa̱ni. Ja̱je paꞌina, mësarupi ñacohuaꞌi aꞌë, pa̱i ëjaohuaꞌi huë̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi jai doꞌi ca̱ñare juꞌijë paꞌicohuaꞌire. 26 Ti̱jupë cayë, ja̱je paꞌito: ¿I̱queini sani ñareꞌni, Maijaꞌquë jëjo daoquë? Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Nuñerepa cayë, Maijaꞌquë quëacaiquë jerepa paꞌi api. 27 Toyaseꞌe cato caji:

Jëjo saosiꞌi, yëꞌëre quëacaiquëre mëꞌë sai hue̱ꞌñana

Mëꞌëre maꞌa ne deꞌhuacaija̱ꞌquëre.

28 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana iquë Juan oco doquëje̱ paꞌi ti peopi, Maijaꞌquë quëacaiquë jerepa paꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ai aꞌriquë macapi Maijaꞌquë paꞌi te̱ꞌte jerepa paꞌi paꞌija̱ꞌquë api.”

29 Ja̱je caquëna, asani siꞌaohuaꞌi Juanre oco do cua̱ñosicohuaꞌi coꞌa pa̱i cuiꞌne paꞌi doꞌi curi se̱cohuaꞌi Maijaꞌquë deꞌoyerepa yoꞌoseꞌere sihuajë nuñerepa paꞌi api, Maijaꞌquë. 30 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Juan oco do cua̱ñomaꞌcohuaꞌipi fariseo pa̱ipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi Maijaꞌquë i̱ohuaꞌire caquë yoꞌoyere asacaiye coereña, coꞌaye aꞌë cajë. 31 Ëjaëpi yequeje̱ capi:

“¿I̱quena co̱ni iyeꞌnë pa̱ire ja̱ yoꞌoyeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë caquë quëaraꞌye? ¿I̱que yoꞌoyeje̱ paꞌiohuaꞌi ña cua̱ñoñeꞌni? 32 Deꞌoji, ja̱je paꞌito tsi̱pi jai pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana ca̱ꞌa yoꞌoñuꞌu cajë jaꞌrusicohuaꞌipi caje tsi̱ni pi̱ꞌcohuëre jucacaitoje̱ bailaye pa̱huë. Cuiꞌne oiyeje̱ paꞌiohuaꞌitaꞌa jë̱jëñere jë̱jëcaitoje̱ oire paye pa̱huë. Yure paꞌicohuaꞌi cuiꞌneje paꞌiyë. 33 Juan oco doquëpi ai a̱imaꞌquëpi cuiꞌne oꞌsa u̱cumaꞌquëpi paꞌina, mësarupi i̱te huati quëꞌi api cayë. 34 Ja̱ jeteyoꞌje Pa̱i Mamaquë dajiꞌi, a̱o a̱iquëpi cuiꞌne oꞌsa u̱cuquëpi. Ja̱je paꞌina, mësarupi jaiye a̱iquë api cuiꞌne jaiye oꞌsa u̱cuquë api, coꞌaye yoꞌocohuaꞌi cajeipi cuiꞌne paꞌi doꞌire curi se̱cohuaꞌi cajeipi cayë. 35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë mamajëpi i̱ i̱ñoñere cayahuaꞌi yoꞌoye deꞌoji, asayë.”

Fariseohuaꞌi Aquë Simón Huëꞌere Paꞌiye

36 Fariseo aquëpi Jesure soipi, i̱ huëꞌena sani a̱o a̱ijëꞌë caquë. Soina, Jesús sani a̱o a̱i saihuëna jaꞌrupi. 37 Jaꞌruni ñuꞌina, i̱ti daripë, teꞌo nomio coꞌaye paꞌisicopi asani i̱ paꞌi hue̱ꞌña dacoꞌë, ai huëo së̱ maꞌña daꞌcare quë̱na huëna daco. 38 Dani i̱opi Jesús quë̱no macana doꞌre jaꞌruni oio i̱o oi copi i̱ quë̱o tsoani jeteyoꞌje i̱o nañapi të̱no cue̱nani tsu̱ꞌsuco sihuaco huëo së̱ maꞌñapi i̱ quë̱oje doco. 39 Ja̱je yoꞌocona, fariseo Jesure soisiquëpi ñani cuasapi: “Iquë Maijaꞌquë coca quëacaiquërepa pani i̱te coꞌa nomiopi papico yoꞌoye asaraꞌpi, coꞌa nomiopi yoꞌoco caquë.” 40 Cuasaquëna, Jesupi fariseore capi:

“Simón, mëꞌëre yeque maña caye payë.”

Caquëna, fariseopi sehuopi:

“Cajë̱ꞌë, yeꞌyaquë.”

41 Jesupi capi:

“Curiquë prestaquëni caya ë̱mëohuaꞌi curire coꞌyoye pa̱huë. Quinientos denario teꞌipi doꞌi pa̱pi, yequëpi cincuenta denario doꞌi pa̱pi. 42 Ja̱je doꞌi pacohuaꞌipi sa̱i ti̱ꞌañe pa̱jëna, ñani curiquë prestasiquëpi ja̱ohuaꞌire oi i̱pi sa̱i deꞌhuapi. Ja̱je paꞌito yure quëajë̱ꞌë. ¿Nepi ja̱ohuaꞌi aquë ai jerepa oiyeꞌni, i̱te?”

43 Caquëna, Simónpi sehuopi:

“I̱ti ai jaiye doꞌi pasiquëpi i̱te sa̱i deꞌhuacaisiquëre ai ojiꞌi, cuasayë.”

Ja̱je caquëna, Jesupi sehuopi:

“Nuñerepa cayë, mëꞌë.”

44 Ja̱ maca Jesús nomiore ñani capi, Simónre:

“¿Ñaquë i̱o yoꞌoye? Mëꞌë huëꞌena yëꞌë caca maca mëꞌëpi oco dacaimaꞌë paëꞌë, yëꞌë nëcañoa tsoa ja̱ꞌñere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare icopi i̱o oisi ocopi tsoacacoꞌë, nëcañoare cuiꞌne nañapi të̱no cue̱nao. 45 Mëꞌëpi sihuaquë pëpamaꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱o cato caca macapi sihuao deꞌoyerepa pëpao, ja̱ yëꞌtaꞌa yoꞌoco. 46 Mëꞌëpi yëꞌëre si̱opë huiꞌyape pe̱ꞌnamaꞌë paëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱o cato yëꞌëre huëo së̱ maꞌñapi nëcañoana doo. 47 Ja̱je paꞌina, mëꞌëre cayë, i̱o ai oio yoꞌoyepi i̱o jaiye coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhua cua̱ñosico paꞌio, i̱ñoco. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare aꞌri mañare sa̱i deꞌhua cua̱ñoquëpi aꞌri maña oiyere i̱ñoji.”

48 Ja̱je se cani capi, i̱ote:

“Mëꞌë coꞌaye yoꞌoco paꞌiseꞌe sa̱i deꞌhuacaëꞌë.”

49 Ja̱je caquëna, soisicohuaꞌi ñuꞌicohuaꞌipi sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa ca huëohuë:

“¿I̱queiꞌni, iquë ja̱je coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiquë?”

50 Ja̱je cajëtaꞌare Jesupi capi, i̱ote:

“Maijaꞌquëpi huasoja̱ꞌquë api cuasani yoꞌo doꞌire huasosico paꞌiyë, mëꞌë. Se̱ñaco deꞌoye saijë̱ꞌë.”

8

Jesure Co̱caicohuaꞌi Nomiohuaꞌipi

1 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús jai daripë̱ana cuiꞌne aꞌri daripë̱ana siꞌa hue̱ꞌña cuꞌi quëaroja̱i, cuiꞌne Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena cacani deꞌoye paꞌiyere quëapi. I̱te co̱huë, doce i̱ yeꞌyacohuaꞌipi. 2 Cuiꞌne nomiohuaꞌipi huati quëꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌi cuiꞌne i̱pi ju̱ꞌi dahuëje̱ jujucaisicohuaꞌipi i̱te co̱ni cuahuë. Ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni María Magdalena hueꞌecoje̱ sacoꞌë, i̱ti siete huatiohuaꞌire eto cua̱ñosicopi. 3 Cuiꞌne Herodes yëyere i̱seꞌe cuasaquë huëꞌe deꞌoye necaiquë Chuza i̱ nëjo Juana cuiꞌne Susana, cuiꞌne jai pa̱i yequë nomiohuaꞌije̱ i̱ohuaꞌi coꞌamañapi co̱caëꞌë, i̱te.

Ta̱quëpi Paꞌiye

(Mt 13.1-9; Mr 4.1-9)

4 Pa̱i daripë̱a ñape etani daëꞌë, Jesure ñañuꞌu cajë. Ja̱je jai pa̱i datena, ñani quëapi, i̱ohuaꞌi ñañe ayena. Caquë i̱ñoquë ñeje capi:

5 “Ta̱quëpi ta̱siꞌi caquë tsiona sani i̱ti ca̱re je̱aquëna, maꞌana to̱mepi. To̱meina, cuꞌicohuaꞌipi tsacu huesohuë, cuiꞌne yequë ca̱re pi̱ꞌapi o̱cue huesohuë. 6 Yequë ca̱pi to̱mepi, quë̱na yejana. To̱meni ai deꞌoquëtaꞌa ocopi peoquëna, cue̱ne ju̱jiꞌi. 7 Yequë ca̱pi to̱mepi miu pi̱si quëꞌrona. To̱meni ai deꞌoquëna, pi̱sije̱ teꞌe ai deꞌoni hue̱ hue̱api. 8 Cuiꞌne yequë ca̱pi to̱mepi deꞌo yejana. To̱meni ai deꞌoni cien ca̱ jaiye i̱ti ñëa ñape quë̱jiꞌi.”

Ja̱je iyere Jesús ca tëjiquë ai tutu capi:

“Mësarupi ca̱joro quëꞌiohuaꞌi pani asajë̱ꞌë.”

Me Ne Ja̱ꞌñere Pa̱i Ñañena Co̱ni Quëaëꞌni

(Mt 13.10-17; Mr 4.10-12)

9 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi se̱iꞌë: ¿I̱quere ja̱ mëꞌë ja̱je quëaëꞌni, i̱ohuaꞌi ñañena co̱ni? 10 Cajëna, i̱pi ja̱ohuaꞌire sehuopi:

“Maijaꞌquë i̱ te̱ꞌte ayere pa̱ije asa ti̱ꞌa maꞌñere i̱ñoquëna, deꞌhue asayë, mësaru. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌini cayë iye yoꞌoyeje̱ paꞌye aꞌë caquë i̱ohuaꞌi ñañe ayepi i̱ti ñajëtaꞌa ña maꞌñeje paꞌiohuaꞌi paꞌiyere caquë. Cuiꞌne i̱tire asajë coa noni asa huesojë ti asa ti̱ꞌañe pa̱jajë caquë.

Ta̱quë Quëaseꞌe Ayere

(Mt 13.18-23; Mr 4.13-20)

11 Iye aꞌë. Iye quëaseꞌe caye: I̱ti ca̱ cato Maijaꞌquë cocaje̱ paꞌye. 12 Maꞌa cato quëaji, Maijaꞌquë coca asacohuaꞌini. Ja̱je asacohuaꞌini huatipi dani i̱ohuaꞌi joñoana deꞌhuaseꞌere peo hue̱ꞌña jioni asamaꞌcohuaꞌire neni ne huesoyere quëaji. 13 Quë̱na yejana i̱ti ca̱ to̱meseꞌe cato Maijaꞌquë cocare duꞌru macarepa sihuajë asasicohuaꞌipi paꞌijëna, jeteyoꞌje ai yoꞌoyepi ti̱ꞌasi maca yoꞌo jujani je̱ocohuaꞌini quëaji. 14 Miu pi̱si quëꞌrona i̱ti ca̱ to̱meseꞌe cato quëaji. Asajëtaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ohuaꞌi ai cuasayere yoꞌojë paꞌicohuaꞌini ja̱je yoꞌojë coꞌamaña jaiye payena cuasajë cuiꞌne yeja sihuayere yëjë coꞌa ju̱ꞌijëna, pi̱si meapi hue̱ hue̱añeje paꞌye yoꞌoquëna, i̱ti ca̱ quë̱imaꞌpë paꞌiyere. 15 Cuiꞌne yequë ca̱ deꞌo yejana to̱meseꞌe cato quëaji, deꞌo joyopi ja̱je yoꞌoñuꞌu cajë asacohuaꞌini cuiꞌne yëhuoseꞌere asani cuiꞌne yoꞌocohuaꞌipi cuiꞌne yoꞌo jujamaꞌcohuaꞌipi nuñerepa i̱tire paꞌijë i̱ti ca̱ quë̱icohuaꞌije̱ paꞌicohuaꞌi paꞌiyere.

Miacaiye Ayere Quëaye

(Mr 4.21-25)

16 Toa tsë̱omaꞌcohuaꞌi aꞌë, tsë̱oni jeteyoꞌje yequë coꞌamañapi si̱ojaꞌconi panitaꞌa ca̱i saihuë huëꞌehuëna nëcoja̱ꞌconi. Ja̱je yoꞌoye pa̱jë coa ai jerepa ë̱mëjeꞌna nëcojë yecohuaꞌi cacajëna, miacaija̱ꞌcore. 17 Yahueseꞌepi ti yahue huesoseꞌe pani huesoye peoji. Cuiꞌne pa̱i asa maꞌñepi ti asamaꞌpëna, paꞌiye peoji. Siꞌaye asa ja̱ꞌñe aꞌë, ti̱ñarepa.

18 Ja̱je paꞌito deꞌoye asajë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, paquëna ai jerepa se i̱si co̱ñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa peoquëni ai jerepa se si̱o co̱ñe paꞌiji, i̱ payë, cuasaseꞌe mañaque siꞌaye.”

Jesús Pëca Jaꞌco Cuiꞌne I̱ Yoꞌjeohuaꞌi

(Mt 12.46-50; Mr 3.31-35)

19 Ja̱ maca Jesús pëca jaꞌco cuiꞌne i̱ yoꞌje tsi̱ co̱ni ti̱tahuë, i̱ paꞌi hue̱ꞌñana. Ti̱tasicohuaꞌitaꞌa jai pa̱i paꞌi doꞌire i̱ paꞌi hue̱ꞌña ti̱ꞌañe pa̱huë. 20 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi Jesure quëahuë:

“Më jaꞌco cuiꞌne mëꞌë yoꞌje tsi̱ co̱ni hueꞌsere paꞌiyë, mëꞌëni ñañuꞌu cajë dani.”

21 Cajëna, i̱pi capi:

“Maijaꞌquë coca asani cuiꞌne i̱ti cayeje̱ yoꞌocohuaꞌipi yëꞌë jaꞌco cuiꞌne yëꞌë yoꞌje tsi̱ paꞌiyë.”

Jesupi Tuture Cuiꞌne To̱ꞌañere Cua̱ñeñe

(Mt 8.23-27; Mr 4.35-41)

22 Teꞌe muꞌse Jesús jai yohuëna i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni tu̱mëni capi:

“Jaira je te̱ꞌtena je̱ñuꞌu.”

23 Caëna, ja̱ je̱ꞌejëna, Jesús ca̱jiꞌi. Ca̱ina, ai tutu dapi. Jairare paꞌijëna, tutu dani coꞌpoyepi yohuëna oco ti̱më huëopi, ea duꞌiye jaꞌi macarepa. 24 Ña quëquëni ca̱iquëre sëtoni cahuë:

“Yeꞌyaquë, Yeꞌyaquë, ea duꞌiyë, mai.”

Cajëna, Jesús huëni nëcani tuture cuiꞌne coꞌpoyere yoꞌomaꞌo capi. Ca macarepa tsi̱ña deꞌhuaje̱ paꞌiorepa deꞌopi, ti coꞌpomaꞌco. 25 Coꞌpomaꞌco deꞌona, i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“¿Je jaꞌye tsoe Maijaꞌquëpi necaija̱ꞌquë api cuasaye je̱ore?”

Ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌi cato quëquë huesësicohuaꞌipi ai ñahuë. Ñajë i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe cahuë:

“¿I̱queire pani, iquë, tutu cuiꞌne oco asani sehuocaiquërepa?”

Huatiohuaꞌi Paꞌiseꞌe Gadara Yeja Aquëre

(Mt 8.28-34; Mr 5.1-20)

26 Ai yoꞌosi jeteyoꞌjere papi Gadara yejana ti̱ꞌahuë, Galilea je̱ꞌñerepa paꞌicona. 27 Ti̱ꞌajëna, Jesús tu̱maquëna, teꞌi ë̱më i̱ti daripë aquëpi tsio dajiꞌi. Ai tsoe iquë huatire hueꞌequëpi, juꞌi ca̱ñaje juꞌimaꞌquëpi cuiꞌne huëꞌeje̱ paꞌimaꞌquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi coa pa̱i ju̱ꞌisicohuaꞌire ta̱ hue̱ꞌñare pare iquë pajiꞌi. 28 Ja̱je paꞌipi Jesure ñani ta̱ni doꞌre jaꞌruni ai cuipi:

“¿Me yoꞌoquë Jesús yëꞌëre jo̱sa yoꞌosiꞌquë daiquëꞌni, Maijaꞌquërepa mamaquëpi? Se̱ñë, mëꞌëre. Yëꞌëre jo̱sa yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë.”

29 Iye cato Jesupi huatire etani saijë̱ꞌë, cua̱ñequëna, ja̱ doꞌire ja̱je capi. Iquë cato huatipi i̱te joꞌya nesiquëre papi ai tsoe. Ja̱je paꞌina, pa̱ipi i̱te quë̱na meapi sëahuë, saimaꞌë paꞌija̱ꞌquë cajë. Ja̱je yoꞌojëtaꞌare huatipi tutu i̱siquëna, ne tëte saoquë saiquëpi pa̱i peo yejana huatipi saquëna. 30 Jesupi capi, i̱te:

“¿I̱que mami aꞌni, mëꞌë?”

Se̱ina, i̱pi sehuopi:

“Yëꞌë Legión hueꞌequë aꞌë.”

Ja̱je cani capi, huatiohuaꞌipi i̱na jai pa̱i cacani paꞌi doꞌire. 31 Ja̱je paꞌijë huatiohuaꞌipi Jesure se̱iꞌë. Jëjo saomaꞌë paꞌijë̱ꞌë, nejo hue̱ꞌñare pana cajë. 32 Coa se̱se quëꞌrona jëjo saojë̱ꞌë, yëquëre cahuë, ai cu̱tihuëre jai pa̱i se̱se nëijë a̱icohuaꞌina. Cajëna, Jesupi deꞌoji, sehuouna. 33 Pa̱ite paꞌisicohuaꞌipi etani se̱sena cacahuë. Cacajëna, se̱se jai huaꞌque të̱ꞌtëpapi to̱mejë jairana dutu ju̱juhuë.

34 Ja̱ maca i̱ti se̱sere ñacaicohuaꞌipi ña quëquëjë huëꞌhuëni pa̱i darina cuiꞌne yequë hue̱ꞌñana i̱ti yoꞌoseꞌere quëahuë. 35 Quëarena, pa̱ipi ñañuꞌu cajë saëꞌë. Saijë Jesús paꞌi hue̱ꞌñana ti̱ꞌajë ñajëna, huati quëꞌi paꞌisiquëpi i̱ quë̱no macare juꞌi ca̱ su̱ñasiquëpi dahuëre paꞌipi yoꞌomaꞌquëpi ñujiꞌi. Ñuꞌina, ñani ai caꞌrahuë. 36 Ja̱ maca i̱ti ñasicohuaꞌipi daripëpi daisicohuaꞌire quëahuë, huati quëꞌi paꞌisiquëni Jesupi jujuseꞌere, nuiñere cuasaquëre. 37 Ja̱re asani Gadara yeja pa̱ipi siꞌahuaꞌi i̱ni ai caꞌra doꞌire se̱iꞌë. Saijë̱ꞌë. I̱ño paꞌimaꞌë paꞌijë̱ꞌë cajë. Ja̱je cajëna, asani Jesupi jai yohuëna aya mëni sajiꞌi. 38 Saina, i̱ti huatire eto sao cua̱ñosiquëpi sajë̱ꞌë yëꞌëreje̱ caquë se̱jiꞌi. Se̱ina, Jesupi i̱te pëajë̱ꞌë, cani capi:

39 “Coꞌijë̱ꞌë, mëꞌë huëꞌena. Coꞌini siꞌaye mëꞌëre Maijaꞌquë ne deꞌhuaseꞌere quëajë̱ꞌë.”

Ja̱je caëna, sani siꞌa daripë cuꞌi quëapi, Jesús i̱te ne deꞌhuaseꞌere.

Jairo Mamaco Cuiꞌne Jesús Ca̱ñare Patoco

(Mt 9.18-26; Mr 5.21-43)

40 Ja̱je Jesús jaira je te̱ꞌtepi coꞌina, siꞌahuaꞌi i̱te utejë paꞌisicohuaꞌipi sihuajë pëpahuë. 41 Pëpa maca Jairo hueꞌequëpi pa̱i tsiꞌsi huëꞌere ñacaicohuaꞌi ëjaëpi ti̱tapi. Ti̱tani Jesús quë̱o yëꞌquë maca doꞌre jaꞌruni yëꞌë huëꞌena daijë̱ꞌë, caquë se̱jiꞌi. 42 Teꞌo macare mamacore paquëni, doce o̱metëca pacopi, ju̱ni huesë tëjicona. Se̱quëna, jujucaija̱ꞌquë Jesupi ja̱rona sajiꞌi. Saina, jai pa̱i co̱ni quiꞌiyerepa saëꞌë. 43 Saquëna, saru dahuë ju̱ꞌicopi ai yoꞌoco pacoꞌë, tsieje̱ tëcamaꞌona doce o̱metëca. Ja̱je paꞌiopi jujucohuaꞌini juju cua̱ñosiꞌi caco siꞌaye i̱o curi sa̱io sao. Ja̱je yoꞌotoje̱ jujuye peopi. 44 Ja̱je ai yoꞌocopi Jesure tsioja̱ni tuni i̱ juꞌi ca̱na patocona, ja̱re i̱ti macapi tsie tëcapi.

45 Ja̱je patocona, Jesupi se̱jiꞌi:

“¿Nepi yëꞌëre patoreꞌni?”

Caquëna, siꞌahuaꞌi cahuë:

“Pa̱huë, patoye.”

Cajëna, Pedro cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌi co̱ni cahuë:

“Yeꞌyaquë, jai pa̱i siꞌa te̱ꞌñapi jëꞌjejëna, ñaquëtaꞌa se̱quëꞌni, ¿nepi yëꞌëre patoreꞌni?”

46 Cajëna, Jesupi capi:

“Asayë, yëꞌë tutupi yëꞌëre patosicore jujuseꞌere.”

47 Ja̱ maca tsoe coꞌyasico paꞌio yahue yoꞌoseꞌe peoquëna, tsoe asapi caco caꞌraco tsaꞌsico dani doꞌre jaꞌruni Jesús quë̱o yëꞌquë macapi quëao, siꞌahuaꞌi ñajëna, i̱o cuasani yoꞌoseꞌere cuiꞌne i̱o pato macapi esa coꞌyaseꞌere. 48 Quëa maca Jesupi capi:

“Huau, mëꞌëpi jujuja̱ꞌquë api cuasani yoꞌosi doꞌipi jujusico paꞌiyë, mëꞌë. Se̱ñaco deꞌoye saijë̱ꞌë.”

49 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús cocare caquëna, Jairo huëꞌepi dani ti̱taquë Jairore capi:

“Mëꞌë mamaco tsoe ju̱coꞌë. Yeꞌyaquëre ai jerepa jo̱sa yoꞌomaꞌë.”

50 Caquëna, Jesupi asani capi, Jairore:

“Quëquëmaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëpi jujuja̱ꞌquë api caquë utejë̱ꞌë. Ja̱je cuasaquë utequëna, mëꞌë mamaco coꞌyasico pasio.”

51 Huëꞌena ti̱ꞌasi maca teꞌireje̱ co̱ñe pa̱pi, i̱ caca hue̱ꞌña. Coa Pedro, Jacobo, Juan cuiꞌne tsihuaꞌo pëca jaꞌquë cuiꞌne pëca jaꞌco ja̱ohuaꞌiseꞌe cacahuë, i̱ ja̱ꞌre co̱ni. 52 Siꞌahuaꞌi oëꞌë, coꞌa ju̱ëꞌë, i̱oni cuasajë. Ja̱je oijëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Tsihuaꞌo ju̱ꞌimaꞌo pacoꞌë. Coa ca̱ico.”

53 Caquëna, tsoe ju̱ꞌisiconi caji cajë i̱ cayere cueꞌcuejë sohuë. 54 Ja̱ maca Jesupi ju̱ꞌisico jë̱tëna tse̱ani capi:

“Tsihuaꞌo huëijë̱ꞌë.”

55 Ja̱je caquëna, i̱ti macapi paꞌi huëo cuiꞌnaopi, nëcaco. Nëcacona, ja̱ maca Jesús a̱ore a̱ojëꞌë cua̱ñepi. 56 Pëca jaꞌquëohuaꞌipi ai cuasahuë, i̱ti yoꞌoseꞌere. Ja̱ maca Jesupi cua̱ñepi, iye yoꞌoseꞌe yecohuaꞌire ti quëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, caquë.

9

Jesús Jëjo Saoye I̱ Yeꞌyacohuaꞌire

(Mt 10.5-15; Mr 6.7-13)

1 Jesupi i̱ doce yeꞌyacohuaꞌire tsiꞌsoni i̱sipi, i̱ tuture cua̱ñecohuaꞌi paꞌija̱jë coa siꞌaye ti̱ñe paꞌi coꞌa joñoare eto saojë cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌire jujujë yoꞌo ja̱ꞌñere. 2 Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena cacani paꞌiyere quëaja̱ꞌcohuaꞌini cuiꞌne siꞌa ju̱ꞌiñere jujucaija̱ꞌcohuaꞌini jëjo saopi. 3 Ja̱je jëjo saoquë capi:

“Tupë, turupë a̱o, curiquë samaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maꞌa sajë teꞌe juꞌi ca̱ sajë̱ꞌë, cayaye samaꞌpë, peojë saijë̱ꞌë. 4 Teꞌe daripë yoꞌoye paꞌina, teꞌe huëꞌena pëajë̱ꞌë, mësarute sihuacohuaꞌi paꞌito. 5 Yeque mësaruni coecohuaꞌi paꞌito etani saijë yaꞌo siꞌsi paꞌiyere ti̱ꞌto to̱jëꞌë. Ja̱je yoꞌojë ja̱pi i̱ñoñe paꞌiji, i̱ohuaꞌire sa̱ñope Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñere.”

6 Ja̱je caëna, etani sateña, siꞌa hue̱ꞌña pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana, huaso cocare quëajë cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌini jujujë.

Juan Ti Doquëre Huaiye

(Mt 14.1-12; Mr 6.14-29)

7-8 Ja̱je Jesús yoꞌoquëna, yecohuaꞌipi Juan huëisiquëpi huëni yoꞌoji, cajëna, cuiꞌne yecohuaꞌipi Maijaꞌquë jëjo daoquë Elíaspi ñaipi cahuë. Cajëna, yecohuaꞌipi ai tsoe Maijaꞌquë jëjo daoquë paꞌisiquëpi huëni yoꞌoji, cahuë. Ja̱je cajëna, Galilea ëjaë Herodespi asaquë cuiꞌna jaꞌyeseꞌe cuasa huesëpi. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌa Herodespi capi:

“Yëꞌëpi Juan si̱opëre yëto tëajë̱ꞌë caquë cua̱ñehuë. Ja̱je paꞌito ¿i̱queipi jaiye coꞌamaña yoꞌoquërepa paꞌina, cajëna, asayeꞌni?”

Ja̱je paꞌina, Jerodespi i̱te ñasiꞌi caquë yoꞌopi.

Cinco Mil Ë̲mëohuaꞌire A̲oñe

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Jn 6.1-14)

10 I̱ jëjo saosicohuaꞌipi coꞌini Jesure quëahuë, i̱ohuaꞌi yoꞌoroja̱iseꞌere. Quëa tëjijëna, ja̱ jeteyoꞌje sai sapi, ja̱ohuaꞌire, pa̱i peo hue̱ꞌñana, Betsaida daripë quëꞌrona. 11 Ja̱je saicohuaꞌitaꞌare pa̱ipi asani tuëꞌë. Tuijëna, Jesús sihuaquë pëpani Maijaꞌquë te̱ꞌte ayere quëani cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌire jujupi.

12 Neato deꞌo huëoquëna, i̱ doce yeꞌyacohuaꞌipi tsio dani Jesure cahuë:

“Jaꞌye huë̱ꞌña paꞌi hue̱ꞌña i̱ño ti peoji. Pa̱ire quëajë̱ꞌë, saija̱jë, sani huajëja̱jë, cuiꞌne pa̱i daripëna sani a̱o hueroni a̱ijajë.”

13 Ja̱je cajëna, Jesupi capi:

“Mësarupi a̱ojëꞌë, ja̱ohuaꞌire.”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Coa cinco pan pë̱a cuiꞌne caya tsiaya huaꞌire pare payë. Ja̱je paꞌina, siꞌahuaꞌire a̱oñe cani sani hueroyeseꞌe paꞌiji.”

14 Cinco mil ë̱mëohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌijëtaꞌare Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“Cincuenta pa̱iseꞌere teꞌe macana ñoꞌe saojë̱ꞌë. Ja̱re ja̱ so̱cohuaꞌiseꞌere siꞌahuaꞌire huahuejë̱ꞌë.”

15 I̱ caseꞌeje̱ yoꞌojëna, siꞌahuaꞌi jaꞌru sahuë. 16 Ja̱ maca Jesús cinco pan cuiꞌne caya tsiaya huaꞌire i̱mani maꞌtëmona ñaquë deꞌoji iye mëꞌë i̱siseꞌe payë caquë Maijaꞌquëre pëpapi. Pëpani jëꞌyeni i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱sipi, pa̱ire a̱ojëꞌë caquë. Ja̱ maca ja̱ohuaꞌipi pa̱ire a̱ohuë. 17 Siꞌahuaꞌi i̱ohuaꞌi yëseꞌere ti̱ꞌasicohuaꞌi paëꞌë. A̲ni tëjisi jeteyoꞌje i̱ti nëaseꞌere doce doꞌrohuë̱a aya ti̱mëhuë.

Pedropi Jesús Ayere Caye

(Mt 16.13-19; Mr 8.27-29)

18 Yequë muꞌse Jesús teꞌipi Maijaꞌquëre se̱jiꞌi, pa̱i peo hue̱ꞌñana. Se̱ina, i̱ yeꞌyacohuaꞌi datena, se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿I̱queipi cayeꞌni, pa̱i yëꞌëre?”

19 Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Yecohuaꞌipi cayë, mëꞌëre Juan oco doquë api. Yecohuaꞌipi Elíaspi cayë. Yecohuaꞌipi mëꞌëre cayë, ai tsoe Maijaꞌquë jëjo daoquë paꞌisiquëpi huëjiꞌi.”

20 Ja̱je cajëna, se̱jiꞌi, i̱ohuaꞌini:

“¿Cuiꞌne mësarutaꞌa yëꞌëre i̱queipi cayeꞌni?”

Caquëna, Pedropi capi:

“Mëꞌë cato Cristo, maire huasoquë, Maijaꞌquë tse̱quëre paꞌë.”

Jesupi Capi, Ju̱ꞌijaꞌquë Aꞌë

(Mt 16.20-28; Mr 8.30–9.1)

21 Ja̱je asajëna, Jesupi ja̱ohuaꞌire ai cua̱ñepi: Quëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire caquë, 22 cani capi, ja̱ohuaꞌire:

“Pa̱i Mamaquë ai yoꞌoja̱ꞌquë api, aiohuaꞌi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌije̱, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌije̱ yëꞌëre coejë huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌosiquëtaꞌa toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huëija̱ꞌquë api.”

23 Ja̱ jeteyoꞌje siꞌahuaꞌire capi:

“Pa̱ipi yëꞌëre tuiye yëni je̱oñe paꞌiji, i̱ohuaꞌi yëꞌë tse̱ aꞌë cuasaseꞌere, yëꞌëseꞌe cuasaseꞌere. Je̱oni yëꞌëre tuiye paꞌiji, siꞌa muꞌseña ai yoꞌoye paꞌitoje̱. 24 Ja̱je paꞌina, i̱ paꞌiyere deꞌoye pasiꞌi cuasaquë pani, coa ne huesoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, yëꞌë doꞌire i̱ paꞌiye ne huesosiquëpi ja̱ëpi huasosiquë pasipi. 25 ¿Teꞌipi yoꞌoni siꞌaye iye yeja coꞌamañare hueroni paquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ joyo i̱seꞌe ne huesëquëna, paꞌito deꞌoquë? 26 Ja̱je paꞌina, yëꞌë mamire cuiꞌne yëꞌë cocare asaquëtaꞌa pa̱ini caꞌraquë yëꞌë yoꞌoye ayere quëamaꞌë paꞌisiquëre cuiꞌne i̱teje̱ yëꞌë Pa̱i Mamaquëpi ëjaë deꞌoni, jaꞌquë paꞌiyepi cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌi co̱ni dai maca caꞌraja̱ꞌquë aꞌë, jaꞌquëna quëayere. 27 Ja̱je nuñerepa cayë. Iye maca paꞌicohuaꞌipi Maijaꞌquë te̱ꞌte ayere ñamaꞌpë pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Maijaꞌquë te̱ꞌte ayepi daina, ñajëna, jeteyoꞌje ju̱ꞌiñe paꞌiji.”

Jesús Ti̱ñe Paꞌi Po̱nëseꞌe

(Mt 17.1-8; Mr 9.2-8)

28 Iye caseꞌe paꞌi maca ocho muꞌse jeteyoꞌje Jesupi sajiꞌi, ai cu̱tihuëna Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë. Saina, co̱ni saëꞌë, Pedro, Jacobo cuiꞌne Juan. 29 Ja̱ maca sani Jesupi Maijaꞌquëre ja̱ se̱i ti̱ñe paꞌi tsiarepa po̱nëpi, cuiꞌne i̱ juꞌi ca̱je ai miacore papi ña ti̱ꞌañe peocorepa po̱nëpi. 30 Po̱në maca Jesuje̱ paꞌiohuaꞌipi ñaini caya huaꞌi soꞌoja̱ꞌa miañerepa nëcajë Jesús ja̱ꞌre cocare cahuë. Ja̱ohuaꞌi cato Moisés cuiꞌne Elías paëꞌë. 31 Jesús Jerusalénna sani ai yoꞌoquë ju̱ꞌi ja̱ꞌñere cahuë. 32 Ja̱ maca ai huëo ca̱ꞌañe Pedrore cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌire nëiseꞌepi peo hue̱ꞌñarepa to̱meina, sëtasicohuaꞌipi ñahuë, Jesús i̱repa paꞌiyere, cuiꞌne cayahuaꞌi i̱ ja̱ꞌre nëcajëna. 33 Ja̱ maca Jesús quë̱no maca paꞌisicohuaꞌi je̱o saijëna, Pedropi capi:

“Yeꞌyaquë, i̱ño pëato deꞌoji. Toaso̱ huë̱ꞌña neꞌñe paꞌio; mëꞌë huëꞌe, Moisés huëꞌe, cuiꞌne Elías huëꞌe.”

Ja̱je caquëtaꞌa Pedro coa huesë capi, cuasamaꞌë. 34 Ja̱je ja̱ yëꞌtaꞌa caquëna, siriopi nëca meni si̱o huesopi. Si̱o huesoquëna, ai quëquëhuë, sirio sa̱ꞌnahuëre paꞌijë. 35 Ja̱je paꞌijëna, siriopi yëꞌoseꞌe caye asahuë:

“Iquë yëꞌë mamaquë yëꞌë oiquëre papi i̱ cayere asajë̱ꞌë.”

36 Ja̱je casi jeteyoꞌje ñajëna, teꞌi Jesuseꞌe pajiꞌi. Paꞌina, ñani ja̱ohuaꞌi ti camaꞌcohuaꞌi joꞌcua paëꞌë. Cuiꞌne yecohuaꞌireje̱ i̱ohuaꞌi ñaseꞌe ti quëamaꞌpë paëꞌë.

Jesupi Huatire Eto Saoye

(Mt 17.14-21; Mr 9.14-29)

37 Se ñatasi muꞌse ai cu̱tihuëpi cajejëna, jai pa̱i Jesure sa̱ñope ti̱ꞌahuë. 38 Ja̱ maca pa̱i jopo aquëpi teꞌi tutu capi:

“Yeꞌyaquë, ñacaijë̱ꞌë, care payë yëꞌë mamaquë teꞌi macapi. 39 Huatire hueꞌequëna, ja̱ëpi jo̱sa yoꞌoquëna, cuiꞌne cuiquë yoꞌoji, cuiꞌne hueꞌhue nequëna, yëꞌopoja̱ꞌa siri etoquë yoꞌoji, coꞌaye yoꞌoquë ti je̱oñe coeji, i̱te. 40 Tsoe mëꞌë yeꞌyacohuaꞌire se̱iꞌë, huatire eto saojë̱ꞌë caquë. Ja̱je caëna, coa yoꞌo jujahuë.”

41 Caquëna, Jesupi asani i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“Maijaꞌquë necaiquë api cuasamaꞌcohuaꞌipi ti̱ñere cuasacohuaꞌi. ¿Je yëhuarepa tsoe mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌi yoꞌoquëna, ñani Maijaꞌquëpi nequë api cuasaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, mësaru? Ja̱je cani dajë̱ꞌë, mëꞌë mamaquëre i̱ñona.”

42 Ja̱je caëna, tsihuaꞌëpi i̱ quëꞌrona jaꞌye tsioja̱ina, huatipi yeque hueꞌhue ne co̱quëna, ta̱jiꞌi, yejana. Ja̱je yoꞌoquëna, Jesupi huatire yoꞌomaꞌë cani eto saoni tsihuaꞌëre jujuni pëca jaꞌquëna i̱sipi. 43 Ja̱ maca siꞌa pa̱i ai cuasahuë, Maijaꞌquë jaiye yoꞌoyere ñani.

Ti̱jupë Jesús Capi, I̱ Ju̱ꞌiñe Ayere

(Mt 17.22-23; Mr 9.30-32)

Cuiꞌne siꞌahuaꞌi Jesús yoꞌoseꞌere ñani ai cuasajëna, Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

44 “Deꞌoye asajë̱ꞌë, iyere. Hua̱nëyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëre Pa̱i Mamaquëre pa̱i jë̱ñana i̱siye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi yëyeje̱ yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëre.”

45 Ja̱je caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌi ti asa ti̱ꞌañe pa̱huë, i̱ caye. Ja̱re ja̱je asaye paja̱jë i̱pi cuasaye sëte. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi caꞌracohuaꞌipi se̱ni asaye pa̱huë, i̱ caseꞌere.

Nepi Jerepa Doꞌi Paꞌiquë

(Mt 18.1-5; Mr 9.33-37)

46 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌi sa̱ꞌñe cahuë, i̱ohuaꞌija̱ꞌa nepi airepa paꞌiohuaꞌi paꞌiohuaꞌi aꞌni, cajë. 47 Ja̱je cuasajëna, Jesupi i̱ohuaꞌi cuasaye asani ja̱ maca tsihuaꞌëre i̱ quëꞌrona dani nëcopi. 48 Dani ja̱ohuaꞌire capi:

“Iquë tsihuaꞌëre yëꞌë mamipi cuasajë ñacaini yëꞌëni ñacaiyë. Cuiꞌne yëꞌëre ñacaicohuaꞌi pani yëꞌëre jëjo daosiquëreje̱ cuiꞌne ñacaiyë. Ja̱je paꞌina, i̱ti mësaru aquëpi yecohuaꞌire ai jerepa ñacaiquë pani ai jerepa paꞌi paꞌija̱ꞌquë api.”

Sa̱ñope Yoꞌomaꞌquë Caye Ayere

(Mr 9.38-40)

49 Caquëna, Juan capi, i̱te:

“Yeꞌyaquë, yëquë teꞌi ë̱më mëꞌë mamipi caquë huatire eto saoquëre yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë cajë ë̱sehuë, yëquë ja̱ꞌre co̱ni cuꞌimaꞌ doꞌire.”

50 Caquëna, Jesupi capi:

“¿Me neñuꞌju ë̱sereꞌni? Maire sa̱ñope camaꞌquë pani mai yoꞌoye yoꞌo co̱cohuaꞌi aꞌë.”

Que Joyo Paꞌiquë

51 Jesús maꞌtëmo mëiñe ti̱ꞌañe jaꞌi maca paꞌina, Jerusalénna sai huëoni sajiꞌi, i̱ cuasa nëoseꞌere yoꞌosiꞌi caquë. 52 Saija̱ꞌquëpi jëjo saopi, i̱ duꞌru sani i̱ pëaja̱to coꞌeja̱ꞌcohuaꞌire, Samaria pa̱i quëꞌrona. 53 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jerusalénna saiye nëina, Samaria pa̱i coehuë, pëa hue̱ꞌña i̱siye. 54 Ja̱ maca ja̱je ë̱sejëna, asani i̱ yeꞌyacohuaꞌi Juan cuiꞌne Jacobo cahuë:

“Ëjaë, yëquë mëꞌë ja̱ohuaꞌire toapi cua̱ñerena, maꞌtëmopi to̱meni peo hue̱ꞌñarepa ëo huesoye. Tsoe Maijaꞌquë jëjo daoquë Elías yoꞌoquë paꞌiseꞌeje̱ yoꞌoñuꞌu.”

55 Ja̱je cajëna, Jesús ñani ja̱ohuaꞌi caseꞌere coequë sa̱ñope capi:

“¿I̱que joyore hueꞌeyeꞌni, mësaru? 56 Yëꞌë Pa̱i Mamaquë cato daimaꞌë pajiꞌi, pa̱i joñoare nejosiꞌi caquë. Coa ai jerepa pa̱ini huasosiꞌi caquë daëꞌë.”

Ja̱je cani je̱oni yequë pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana saëꞌë.

Jesús Peꞌteye Yëcohuaꞌi Ayere Quëaye

(Mt 8.19-22)

57 Maꞌajaꞌa ja̱ohuaꞌi saijëna, teꞌi ë̱më Jesure capi:

“Ëjaë, mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni saiye yëyë. Coa siꞌa hue̱ꞌña mëꞌë saitoje̱.”

58 Jesupi sehuopi:

“Airo joꞌya mañaje co̱ña pacohuaꞌi aꞌë cuiꞌne pi̱ꞌa mañaje tsiaro pacohuaꞌi aꞌë. Pa̱i Mamaquë cato ti peoquë api, i̱ si̱opë tëo paquë u̱i mañaque.”

59 Jesupi yequëre capi:

“Yëꞌëre tuijë̱ꞌë.”

Ja̱je caquëna, i̱pi capi:

“Ëjaë, utejë̱ꞌë. Yëꞌëtaꞌa duꞌru jaꞌquëre ta̱jasiꞌi.”

60 Jesupi sehuopi:

“Yëꞌëre cuasamaꞌcohuaꞌi ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌipi cuiꞌneje ju̱ꞌisicohuaꞌini ta̱jajë. Mëꞌë cato daijë̱ꞌë, Maijaꞌquë paꞌiyere yecohuaꞌire quëaja̱ꞌquëpi.”

61 Ja̱ maca yequëpi capi:

“Ëjaë, tuiye yëyë. Utejë̱ꞌë. Duꞌru macarepa yëꞌëtaꞌa huëꞌe paꞌicohuaꞌire pëpa tëjisiꞌi.”

62 Jesupi i̱te capi:

“Yëꞌë coꞌamañare ne huëosiquëpi, jaiye yeque yoꞌoyere cuasaquë yoꞌoquë pani yëꞌë coꞌamaña ne ti̱ꞌañe peoji.”

10

Jesupi Setentare Jëjo Saoye

1 Ja̱je iye yoꞌosi jeteyoꞌje setenta paꞌiohuaꞌini i̱ saija̱ꞌa daripë̱ana duꞌru jëjo saopi, cayaohuaꞌiseꞌere, i̱pi ñaquë sahuasicohuaꞌini. 2 Jëjo saoquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa cayë. Tëa ja̱ꞌñe cato jaiye aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti necohuaꞌipi aꞌri maña paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, se̱jëꞌë, i̱ti tse̱ aquëni jai pa̱ire jëjo saoja̱quë nejaꞌcohuaꞌire. 3 Ñajë saijë̱ꞌë. Mësarute jëjo saoyë, yëi ñamaje paꞌiohuaꞌini yaije̱ paꞌiohuaꞌi jopona. 4 Samaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, curi topëje̱, ca̱i topëje̱, cuiꞌne curiquëje̱, cuiꞌne zapatoje̱, cuiꞌne maꞌajaꞌa saijë pa̱i paꞌicohuaꞌi paꞌito coa sa pëpajë saijë̱ꞌë, tsoe nëcaja̱ni caye peoye. 5 Huëꞌena cacacohuaꞌi pani duꞌru macarepa ñeje cajë̱ꞌë: ‘Iye huëꞌe paꞌicohuaꞌire deꞌoye paꞌiyepi paꞌijë̱ꞌë.’ 6 Ja̱je pëpajëna, ja̱ohuaꞌipi deꞌoye paꞌiyere oicohuaꞌi paꞌito mësaru pëpaseꞌepi i̱ohuaꞌini paꞌija̱ꞌcoa. Deꞌoye paꞌiyere oimaꞌcohuaꞌi paꞌito ja̱ pëpaseꞌepi mësaruna coꞌi co̱sipi. 7 Duꞌru pëpasi huëꞌena cacani pëani i̱ohuaꞌi a̱oñere a̱ijë cuiꞌne u̱cujë paꞌijë̱ꞌë. Coꞌamaña necohuaꞌire sëte i̱ohuaꞌipi sa̱iñeje paꞌye co̱caiyepi paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, huë̱ꞌña ñape cuꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

8 Pa̱i daripëna ti̱ꞌarena, ja̱ro aquëpi i̱ huëꞌena pëpasiquëpi a̱ore a̱oto a̱ijëꞌë. 9 Ja̱rore ju̱ꞌicohuaꞌi paꞌito jujucaijë̱ꞌë. Cuiꞌne quëajë̱ꞌë, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena mësarupi po̱nëñe jaꞌyere paꞌiji cajë. 10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë hue̱ꞌña daripë paꞌicohuaꞌipi mësarute coeto i̱ti daripë maꞌañana etani cajë̱ꞌë: 11 ‘Mësaru daripë yaꞌopi yëquë quë̱ona sëꞌaseꞌere ti̱ꞌto to̱ñë, mësaru asaye yëmaꞌpë paꞌi doꞌire i̱ñojë.’ Deꞌhua cuasajë̱ꞌë, iyere, Maijaꞌquë paꞌi te̱ꞌtena jaꞌyere paꞌiji, mësarute. 12 Mësarute cayë, pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ne deꞌhua muꞌse ti̱ꞌasi maca ja̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱iñe pasipi. Sodoma daripë acohuaꞌire yoꞌoseꞌe jerepa coꞌayepi.

Sehuomaꞌcohuaꞌi

(Mt 11.20-24)

13 Teayerepa mëꞌë Corazín daripë maca cuiꞌne Betsaida daripë. Jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌotoje̱ coa ñahuë, mëꞌë. Ja̱ro yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye Tirona cuiꞌne Sidón daripëna yoꞌoquëna, ñasicohuaꞌi pani tsoe otiraꞌhuë. I̱ohuaꞌi coꞌayere cuasajë ai juꞌi ca̱re su̱ñani hua̱tapi jorëjë ai oiyere i̱ñoraꞌhuë. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i ñape yoꞌoseꞌe muꞌse ti̱ꞌasi maca mësarupi ai jerepa coꞌaye yoꞌosi doꞌire sa̱i cua̱ñoñe paꞌiji. Tiro cuiꞌne Sidón daripë̱a paꞌicohuaꞌi se̱ña maca. 15 Cuiꞌne mësaru Capernaum daripë paꞌicohuaꞌi yëquëpi ai jerepa tëto saisicohuaꞌi aꞌë maꞌtëmo quëꞌrore pana cuasayë, mësaru. Pa̱ni mësaru cato coa ai jerepa huëꞌehuëre pana caje huesëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, toa yejana.

16 Mësaru cayere asacohuaꞌi pani yëꞌëni asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne mësaruni coecohuaꞌi pani yëꞌëni coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yëꞌëni coecohuaꞌi pani yëꞌëre jëjo daosiquëni coeyë.”

Setenta Jëjo Saosicohuaꞌipi Coꞌiye

17 Ja̱ohuaꞌi setenta paꞌiohuaꞌi ai sihuayë. Coꞌini cahuë:

“Ëjaë, huatiohuaꞌique yëquë mëꞌë mamire cajëna, asajë caꞌrajë etahuë.”

18 Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëje̱ ñahuë, huati ëjaëpi maꞌtëmopi mujuë yeꞌhueyeje̱ paꞌyerepa to̱mequëna. 19 Yëꞌëpi mësarute tutu i̱sihuë, a̱ñare, pu̱nire tsaꞌcujëna, ti aꞌsi neñe peo ja̱ꞌñere. Cuiꞌne maire sa̱ñope yoꞌoquë tutu jerepa i̱sihuë, quëcoja̱ꞌcohuaꞌire caquë. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sihuamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, huatiohuaꞌi mësarute sehuoyere. Coa ai jerepa mësaru mami maꞌtëmore toyaseꞌe paꞌiyere sihuajë̱ꞌë.”

Jesús Sihuaye

(Mt 11.25-27; 13.16-17)

21 Ja̱ maca Jesús Maijaꞌquë joyopi i̱ ja̱ꞌre paꞌiye sëte ai sihuaquë capi:

“Sihuayë, Jaꞌquë mëꞌëre maꞌtëmo cuiꞌne yeja Ëjaëre. Mëꞌëpi iyere i̱ñohuë, tsi̱je paꞌiohuaꞌina mëꞌëpi ta̱ꞌñe cuasajë paꞌicohuaꞌire cuiꞌne ai asacohuaꞌire yahueseꞌere. Ja̱je ti̱ꞌapi, mëꞌë yëyeje̱.”

22 Yëꞌë jaꞌquëpi siꞌa coꞌamaña yëꞌëna i̱sipi. Maijaꞌquë mamaquë api cajë pa̱i ñañe pa̱ñë. Coa jaꞌquëseꞌe asaji, i̱ mamaquëre. Jaꞌquëreje̱ pa̱i ñañe pa̱ñë. Coa mamaquëseꞌe asaji, i̱te. Ja̱je asaquë i̱ mamaquëpi i̱ yëcohuaꞌina i̱ñocohuaꞌiseꞌe asayë, i̱ paꞌiye. 23 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌiseꞌere capi:

“Mësaru ñañeje ñacohuaꞌipi sihuacohuaꞌi aꞌë. 24 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Jai pa̱i Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñere quëacaicohuaꞌi cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌi mësaru ñañeje paꞌye ñañe yëhuë. Ja̱je yëjëtaꞌa ñamaꞌpë paëꞌë. Cuiꞌne asaye yëhuë, mësaru asayeje̱ paꞌyere. Ja̱je yëjëtaꞌa asaye pa̱huë.”

Deꞌoquërepa Samaria Aquëpi

25 Ja̱ maca cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi huëni Jesús quëꞌrona i̱ ja̱ꞌre coca caquë, neñasiꞌi cuasaquë sani se̱jiꞌi:

“¿Yeꞌyaquë, me nejaꞌquë aꞌni, ti paꞌiye ti̱ꞌañe cani?”

26 Jesupi sehuopi:

“¿I̱ti cua̱ñeseꞌere ñato me paꞌiquëꞌni, mëꞌëpi asato?”

27 Caquëna, cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi sehuopi:

“Oijë̱ꞌë, mëꞌë Ëjaë Diusure siꞌa mëꞌë yëyepi, siꞌa mëꞌë joyo, siꞌa mëꞌë tutu, cuiꞌne siꞌa mëꞌë cuasaye. Cuiꞌne oijë̱ꞌë, mëꞌë quë̱no maca aquëre mëꞌëjaꞌa coꞌye oiyeje̱ paꞌye.”

28 Caquëna, ja̱ maca Jesupi capi:

“I̱te deꞌoyerepa sehuohuë, mëꞌë. Ja̱je mëꞌë yoꞌoquë pani, ti paꞌiye ti̱ꞌajaꞌquë aꞌë.”

29 Ja̱je caquëna, cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi deꞌoye yoꞌoquë aꞌë caquë Jesure i̱ñosiꞌi caquë sa̱ñope se̱jiꞌi:

“¿Ja̱je paꞌito ne aꞌni, yëꞌë quë̱no maca paꞌiquë?”

30 Caquëna, Jesupi sehuopi i̱te:

“Teꞌi pa̱i Jerusalénpi maꞌajaꞌa Jericóna mejiꞌi. Meina, coꞌamaña ñacohuaꞌipi tse̱ani siꞌaye i̱ paye cuiꞌne i̱ juꞌi ca̱je jiohuë. Ai tëꞌcarena, ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌi u̱ina, je̱oni saëꞌë. 31 Cuiꞌna maꞌajaꞌa judío Maijaꞌquë huëꞌere ñacaiquë saiquëpi maꞌare u̱ina, ñani coa ñaquë sa sajiꞌi. 32 Cuiꞌne i̱ti maꞌajaꞌa levita sai coa ñani sajiꞌi. 33 Ja̱je sai sitore Samaria pa̱i coecohuaꞌi aquëpi cuiꞌne maꞌajaꞌa sai teaye ñani. 34 Ja̱ maca tsioja̱ni aꞌsire huiꞌyape ocopi cuiꞌne oꞌsayepi tsoani ca̱ñapi hue̱ni jujupi. Jeteyoꞌje i̱ caballona tëoni sapi, saicohuaꞌi pëa huëꞌena. 35 Se ñatasi muꞌse Samaria aquëpi sai huëoni caya curiquë të̱ꞌña i̱sipi, i̱ti huëꞌe aquëre. I̱siquë capi: ‘Deꞌhua ñacaijë̱ꞌë, iquëre. Mëꞌëpi ai jerepa i̱ doꞌire necaisiquë paꞌitoje̱ yëꞌëpi sa̱isiꞌi cuiꞌnaëpi coꞌi co̱si maca.’ 36 Deꞌoji. Ja̱je paꞌito: ¿Toaso̱cohuaꞌi aquë jequë paquëꞌni, ñaohuaꞌi huani o̱ani saisiquë quë̱no maca aquë i̱te oisiquë, mëꞌëpi cuasato?”

37 Caquëna, cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi capi:

“I̱te ñani oi necaisiquë api cuasayë.”

Caquëna, ja̱ maca Jesupi capi, i̱te:

“Mëꞌëje cuiꞌne sani yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë.”

Jesupi Marta Cuiꞌne María Huëꞌere Paꞌiye

38 Jesús maꞌajaꞌa saiquëpi ti̱ꞌapi, aꞌri daripëna. Ja̱rote cuiꞌne pacoꞌë, Marta hueꞌecopi. Ja̱opi i̱o huëꞌena pëpao, i̱te, cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌije̱. 39 Cuiꞌne pacoꞌë, Marta yoꞌjeo María hueꞌecoje̱. Ja̱opi Jesús quë̱o yëꞌquë macana jaꞌruni ñuꞌio asao, i̱ cayere. 40 Asacona, Martapi jaiye huëꞌe coꞌamaña neñe paꞌina, ñani ai cuasa huesëco Jesús quëꞌrona tsio dani cao:

“¿Ëjaë, yëꞌëseꞌe necona, yëꞌë yoꞌjeo coa ñuꞌico ñaquë, mëꞌë? Ja̱je paꞌina, cayë i̱ote cajë̱ꞌë, yëꞌëre sani co̱caija̱ꞌco.”

41 Ja̱je cacona, Jesupi sehuopi:

“Marta, Marta mëꞌë jaiye neñere coꞌa ju̱ꞌio, cuiꞌne ai cuasaco. 42 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teꞌo paꞌiji nuñerepa co̱caiye. Ja̱re María ti̱ꞌao, yecohuaꞌije̱ jioye ti peoyere.”

11

Jesupi Yeꞌyapi, Maijaꞌquëre Se̱ñe

(Mt 6.9-15; 7.7-11)

1 Ti̱jupë Jesús Maijaꞌquëre se̱ni tëjisi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌi aquëpi capi, i̱te. Ëjaë, yeꞌyajë̱ꞌë, Maijaꞌquëre se̱ñe, Juan i̱ yeꞌyacohuaꞌire yeꞌyaquë paꞌiseꞌeje̱.

2 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Se̱cohuaꞌi pani ñeje cajë̱ꞌë:

Yëquë Jaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquë,

Mëꞌë mami deꞌoyere paꞌë.

Mëꞌë cua̱ñeñe daija̱quë yëquëna,

Mëꞌë yëyepi yoꞌoye paꞌija̱ꞌquë, iye yejaje̱, maꞌtëmo yoꞌoyeje̱ paꞌye.

3 Iye muꞌse a̱i ja̱ꞌñere i̱sijë̱ꞌë, caraye peoye.

4 Yecohuaꞌipi yëquëni doꞌi pajëna, sa̱i deꞌhuacaiyeje̱ paꞌye mëꞌëpi yëquë doꞌire sa̱i deꞌhuacaijë̱ꞌë.

Neñañe paꞌito mëꞌëpi coꞌayere nejocaijë̱ꞌë.”

5 Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru aquëpi teꞌire i̱ cajeire paquëni ja̱ëpi ñami jopo i̱ huëꞌena dani caji, i̱te: ‘Cajei, toaso̱ a̱o i̱sijë̱ꞌë, coꞌyoja̱ꞌquë aꞌë.’ 6 Yëꞌë cajeipi yure ti̱taëna, a̱oñepi peoquëna, cayë, caji. 7 Caquëna, tuꞌrihuëpi de sehuoquë casipi: ‘Jo̱sa da cayë. Eta saꞌro si̱osicoa. Jere mëꞌëre i̱sisiꞌquë coa huëiyeꞌni, tsi̱ ja̱ꞌre u̱ini.’ 8 Ja̱je casiquëtaꞌa cajei paꞌisi doꞌire huëni i̱siye pa̱pi, coa jo̱sa jerepa se̱maꞌquëni caquë huëni i̱sipi, siꞌaye i̱te caraseꞌere. 9 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi cayë, mësarute: Se̱jëꞌë. Maijaꞌquëpi i̱sija̱ꞌquë api. Coꞌejë ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Eta saꞌrona tëꞌcajëna, huiꞌyosipi. 10 Ja̱je paꞌina, se̱quëpi i̱si cua̱ñoñe paꞌiji. Cuiꞌne coꞌequëpi ti̱ꞌañe paꞌiji. Cuiꞌne eta saꞌrona tëꞌcaquëni huiꞌyocaiye paꞌiji.

11 Mamaquëpi panre se̱ina, quë̱na përe i̱siꞌñe paꞌi aꞌë mësaru aquë je̱ꞌquë mamaquëre ¿panitaꞌa huaꞌire se̱ina, a̱ñani a̱oꞌñe paꞌi aꞌë? 12 ¿Pa̱nitaꞌa tsiapëre se̱ina, pu̱nini a̱oꞌñe paꞌi aꞌë? Pa̱ni. 13 Ñajëꞌë. Mësaru coꞌacohuaꞌitaꞌa mamajëre oijë deꞌoyere i̱sicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiye sëte mësaru Jaꞌquë ai jerepa oiquë sëte i̱ deꞌo joyore pañuꞌu cajë se̱cohuaꞌire i̱sija̱ꞌquë api.”

Jesupi Huati Tutupi Yoꞌoji, Coa Caye

(Mt 12.22-30; Mr 3.20-27)

14 Yequë muꞌseña huatipi coca camaꞌquëre nesiquëni Jesupi huatire eto sauna, coca capi, camaꞌquë paꞌisiquëpi caquëna, ñajë jai pa̱i ai cuasahuë, merepa yoꞌo uꞌni iye cajë. 15 Yecohuaꞌipi cahuë:

“Huatiohuaꞌi ëjaë Beelzebú tutupi yoꞌoji, iquë, huatire eto saoquëna, ñajë.”

16 Yecohuaꞌipi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe maꞌtëmo ayere yoꞌo i̱ñojëꞌë cajë se̱iꞌë. 17 Ja̱ se̱cohuaꞌi cuasayere asaquëpi ja̱ohuaꞌire capi:

“Teꞌe yeja ëjaohuaꞌipi jopoja̱ꞌa huasicohuaꞌi pani sa̱ꞌñe uihuani coꞌye i̱ohuaꞌi yejare nejoñë. Cuiꞌne teꞌe caje tsëcapë paꞌisicohuaꞌipi hua saisicohuaꞌi pani sa̱ñope yoꞌojë i̱ohuaꞌija̱ꞌa peo hue̱ꞌña ne huesëyë. 18 Satanáspi i̱ tsëcapëni sa̱ñope yoꞌoquë pani ¿me siꞌaohuaꞌi cua̱ñe ti̱ꞌañe paꞌiquëꞌni? Iye cayë, mësarupi yëꞌëni Beelzebú tutupi huatire eto saoji cajëna. 19 Ja̱je yëꞌëpi Beelzebú tutupi yoꞌoquë paꞌito, ¿nepi mësarute tuicohuaꞌire tutu i̱siyeꞌni, huatiohuaꞌire eto sao ja̱ꞌñe? Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌini mësarupi se̱ni asajë̱ꞌë, quëaja̱jë. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato Maijaꞌquë tuture papi huatire eto saoquë yoꞌoyë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë yoꞌoye cato Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtepi tsoe ti̱tapi caquë i̱ñoñe aꞌë.

21 Ai tutu quëꞌipi cuiꞌñasiquë i̱ coꞌamañare deꞌoye ñaquë paꞌito, yecohuaꞌije̱ jioye peoji. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë ai jerepa tutu quëꞌipi cacani i̱te quëco saoye paꞌiji. Ja̱ maca siꞌaye i̱ quëcoquë uihua ja̱ꞌñere paseꞌe jioni i̱ tse̱ deꞌhuaye paꞌiji, i̱ paseꞌere.

23 Ja̱je paꞌina, yëꞌë yoꞌoyere deꞌoji cacaimaꞌquë cato yëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquë api, cuiꞌne yëꞌë ja̱ꞌre teꞌe tsiꞌsomaꞌquë pani, coa ne tiya saoquë api.

Coꞌa Joyopi Cuiꞌnaona Coꞌiye

(Mt 12.43-45)

24 Huatipi pa̱ini paꞌisiquëpi eta saisiquë pani coa cue̱ne yejañare cuꞌiji, pëa hue̱ꞌñare coꞌequë. Ja̱je coꞌequë ti̱ꞌamaꞌë coꞌisiꞌi yëꞌë etani daisi huëꞌena cuasaji. 25 Cani coꞌiquë ñaquëna, deꞌoyerepa yuani ne deꞌhuaseꞌeje̱ paꞌipi paꞌiji. 26 Paꞌina, ñani sani siete huatiohuaꞌi i̱ jerepa coꞌacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cacani cuiꞌnaëna, pëasi maca yuretaꞌa ja̱ꞌnë paꞌiseꞌe se̱ña maca coꞌaquë paꞌija̱ꞌquë api.”

Nuñerepa Sihuaye

27 Jesús ja̱ yëꞌtaꞌa i̱tire caquëna, pa̱i jopopi nomiopi cuio:

“Mëꞌëre co̱ani ai deꞌhuasico ai sihuaco paꞌico.”

28 Ja̱je cacona, i̱pi capi:

“Ai jerepa sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë caye asacohuaꞌipi cuiꞌne sehuocohuaꞌipi.”

Coꞌacohuaꞌipi Se̱ñe, Pa̱i Yoꞌo Ti̱ꞌa Maꞌñere

(Mt 12.38-42; Mr 8.12)

29 Pa̱ipi Jesús quë̱no macana tsiꞌsini saijëna, i̱pi coca ca huëopi:

“Iyeꞌnë pa̱i coꞌacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi se̱ñë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñojëꞌë cajë. Ja̱re se̱toje̱ Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñere quëacaiquë Jonás yoꞌoquë paꞌiseꞌeje̱ paꞌye deꞌoye yoꞌo i̱ñoñe paꞌiji. Mësaru yëyere i̱ñoñe peosipi. 30 Jonás Nínive daripë pa̱ire Maijaꞌquë caseꞌere i̱ñocaiquë pajiꞌi. Cuiꞌneje paꞌisiquëpi yure Pa̱i Mamaquëpi yure paꞌicohuaꞌire i̱ñojaꞌquëpi paꞌiji. 31-32 Nínive daripë paꞌicohuaꞌipi pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌse huëni iyeꞌnë pa̱ire sa̱ñope caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Jonáspi Maijaꞌquë cocare quëaquëna, asani ja̱ꞌrë paꞌiseꞌe je̱oni po̱nësi doꞌipi. I̱ñore yure Jonásre tëto saisiquëpi paꞌiji. Pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌse paꞌi maca iye pa̱ire i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱i maca ti̱ꞌaëna, huëꞌehuë te̱ꞌte pa̱i ëjaopi huëni nejoñe paꞌiji caja̱ꞌcoa. I̱o soꞌo yejapi Salomón ta̱ꞌñe yoꞌoye asasiꞌi caco daisi doꞌire. I̱ñore Salomón jerepa paꞌipi paꞌiji, yure.

Maire Miacaiye

(Mt 5.15; 6.22-23)

33 Toa tsë̱oni yahueye peoji, pa̱nitaꞌa mahuë sa̱ꞌnahuëna ayaye peoji. Ja̱je yoꞌoye pa̱jë coa ai jerepa ë̱mëjeꞌena nëcoyë, daicohuaꞌire miacaija̱ꞌconi. 34 Ca̱përe ñaco ca̱ miacaiye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mëꞌë ñaco ca̱pi deꞌoyere ñañe paꞌito më ca̱pëje̱ deꞌoye miacaisico paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë ñaco ca̱pi coꞌato siꞌa mëꞌë ca̱pëje̱ ai yoꞌoyere paꞌiji. 35 Deꞌhua ñajëꞌë, mëꞌë miañe paꞌiyere, neañena po̱nëmaꞌconi caquë. 36 Ja̱je paꞌina, mëꞌë ca̱pëpi miañe jopore paꞌito siꞌaye ti̱ñarepa ñañe paꞌiji, neañe peoto. Toa tsë̱ocopi miacaina, ñañeje paꞌye.”

Fariseohuaꞌire Cuiꞌne Cua̱ñeseꞌe Yeꞌyacohuaꞌire Sa̱ñope Caye

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 20.45-47)

37 Jesús coca ca tëji maca, fariseopi Jesure huëopi, i̱ huëꞌena a̱o sani a̱ijëꞌë caquë. Huëouna, sani jaꞌrupi a̱o a̱i saihuëna. 38 Jaꞌruna, fariseopi jë̱ña tsoajë̱ꞌë a̱imaꞌnë cua̱ñeseꞌere yoꞌomaꞌajiꞌi, ñaquë cuasapi. 39 Ja̱je cuasaquëna, Ëjaëpi capi, i̱te:

“Mësaru fariseo pa̱i cato coa ë̱mëjeꞌe u̱cu duruhuë̱aseꞌe cuiꞌne quë̱na neꞌñaseꞌe tsoacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌocohuaꞌitaꞌa sa̱ꞌnahuë cato siꞌsio. Yecohuaꞌi payere yëcohuaꞌipi cuiꞌne coꞌayepi ti̱mësicohuaꞌi aꞌë. Mësaru cuiꞌne paꞌiyë. 40 Huesëohuaꞌi, ña maꞌñe ë̱mëjeꞌe nesiquëpi sa̱ꞌnahuë ayeje̱ Maijaꞌquëpi neseꞌe aꞌë. 41 Ja̱je paꞌina, peocohuaꞌina i̱sijë̱ꞌë, mësaru sa̱ꞌnahuë payere. Ja̱je yoꞌoto siꞌaye tsoa to̱seꞌe paꞌija̱ꞌcoa.

42 Teayerepa mësaru fariseo pa̱i maña. Mësarupi diez topë̱a neni teꞌore Maijaꞌquëna i̱siyë, a̱iñena huëo së̱ñe nejë a̱iñere, cuiꞌne ta̱seꞌe co̱ni. Ja̱je deꞌoye yoꞌojëtaꞌa nuñerepa deꞌoye yoꞌoyere cuiꞌne Maijaꞌquë oiyeje̱ paꞌye yoꞌoyere peocohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, iyere yoꞌoye paꞌiji, mësaru tsoe deꞌoye yoꞌoyena co̱ni.

43 ¡Teayerepa mësaru fariseo, pa̱i maña! Pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñare deꞌo saire ñuꞌijëna, ñajë pa̱ipi jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë caja̱jë cuasacohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne coꞌamaña huero hue̱ꞌñare nëcajëna, jai pa̱i i̱ti maca ñacohuaꞌipi jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cajë deꞌoye pëpaja̱jë cajë, mësaruje̱ teaye yoꞌocohuaꞌi aꞌë.

44 Cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseo pa̱i co̱ni teayerepa coa cacohuaꞌi aꞌni, ta̱si daripëje̱ paꞌiohuaꞌini, pa̱i ñamaꞌpë tsaꞌcujë siꞌsi neñeje yoꞌoyë.”

45 Ja̱je caquëna, cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquëpi ñeje caquë sa̱ñope sehuopi:

“Yeꞌyaquë, ja̱je mëꞌë cani yëquëreje̱ tea ju̱ꞌi cayë.”

46 Ja̱je caquëna, Jesupi sehuopi:

“Teayerepa mësaruje̱ cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌije̱ yoꞌoyë. Yecohuaꞌiseꞌere dëquë coꞌamañare hueꞌocaiyë. Ja̱je yoꞌojëtaꞌa mësarupi teꞌe moño macaje̱ se co̱caiye coecohuaꞌi aꞌë.

47 Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñere quëacaicohuaꞌire ja̱re mësaru aiohuaꞌipi huani je̱oni ta̱si daripë̱are mësaru teayerepa ne deꞌhuacohuaꞌi aꞌë. 48 Ja̱je yoꞌojë mësaru aipë yoꞌoseꞌere deꞌoji cuasajë yoꞌoye ñañe paꞌiji, mësarupi i̱ohuaꞌi huani ta̱si daripë̱are ne deꞌhuajëna.

49 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë i̱ ta̱ꞌñe asayepi capi: ‘Jëjo saoja̱ꞌquë aꞌë yequë muꞌse yoꞌo ja̱ꞌñere ca nëocohuaꞌire cuiꞌne sahuani yëꞌë coca quëacohuaꞌire nesicohuaꞌireje̱ ja̱ohuaꞌini huani je̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë, yecohuaꞌini coa jo̱sa yoꞌojë.’ 50 Ja̱je paꞌina, yeja deꞌhuasi macapi i̱te quëacaicohuaꞌire huaisi doꞌire yure paꞌi pa̱ini Maijaꞌquëpi se̱jaꞌquë api. 51 Abelre huaisi macapi cuiꞌne Sacariare huaisi macaja̱ꞌa acohuaꞌi doꞌire yëi ñamare ëo hue̱ꞌñana cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena joporepa. Ja̱je paꞌina, nuñerepa cayë quëapi, yure paꞌi pa̱ina se̱jaꞌquë api, tsie doꞌire.

52 Teayerepa mësaru cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi nuñerepa cocare yahueyë. Ja̱je yoꞌojë coejë yecohuaꞌi asañuꞌu cajë yëcohuaꞌireje̱ ë̱sejë sa̱ñope yoꞌoyë, mësarupi.”

53 Ñeje Jesús caquëna, asani cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌi ai pë̱titeiꞌë. Ja̱je paꞌijë jaiye se̱ huëohuë. 54 Se̱jëna, tayo sehuouna, ñani tse̱añuꞌu, coꞌaquë api caja̱jë cuasajë.

12

Coa Cayere Sa̱ñope Yëhuoye

1 Jai pa̱i mil jerepa teꞌe macana tsiꞌsini airepa ti̱mëni sa̱ꞌñe juꞌajë yoꞌohuë. Yoꞌojëna, Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌini duꞌru macarepa ca huëopi, ñeje:

“Deꞌhua ñajëꞌë, fariseohuaꞌi porere. Ja̱je cani capi fariseohuaꞌi coa cajë yoꞌoyere yeꞌyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë. 2 Ja̱je paꞌina, asamaꞌpëna yoꞌoseꞌere ti̱ꞌa ja̱ꞌñe aꞌë cuiꞌne yahue yoꞌoseꞌere, asa ja̱ꞌñe aꞌë. 3 Ja̱je paꞌina, mësaru nea hue̱ꞌña yoꞌoseꞌere muꞌsepi asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yahuerepa tuꞌrihuëna si̱oni caseꞌere huëꞌe sa̱ꞌnihuëpi nëcajë cui ja̱ꞌñe aꞌë, pa̱i asa hue̱ꞌñana.

Neni Mai Caꞌraye Paꞌiquëꞌni

(Mt 10.28-31)

4 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Ca̱pë huaicohuaꞌire caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato jerepa yoꞌoye peoyë. 5 Ja̱je paꞌina, quëasiꞌi. Caꞌrajë̱ꞌë, huani je̱osi jeteyoꞌje toa yejana jëjo saoquëni. Ja̱je paꞌina, caꞌrajë̱ꞌë, Maijaꞌquëni.

6 Mësarupi asayë, cinco pi̱ꞌani caya të̱ꞌña i̱sicohuaꞌi aꞌë cajë. Ja̱je aꞌri doꞌiohuaꞌitaꞌare Maijaꞌquë hua̱nëyemaꞌë ñacaiji. 7 Ja̱je paꞌina, mësaru nañaque cue̱cueseꞌe aꞌë, caꞌramaꞌpë mësarupi. Ja̱je paꞌina, pi̱ꞌa jerepa doꞌicohuaꞌi aꞌë.

Jesure Cacaiye Paꞌiji

(Mt 10.19-20, 32-33; 12.32)

8 Siꞌaohuaꞌi mësarupi yëꞌëni caꞌramaꞌpë yëꞌë cajeipi cacohuaꞌire cato, yëꞌë Pa̱i Mamaquëje̱ Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌina yëꞌë cajeipi quëaja̱ꞌquë aꞌë cayë. 9 Ja̱je cuiꞌne yëꞌëni caꞌrajë cajei peoyë, pa̱i asa hue̱ꞌñana casicohuaꞌire yëꞌëje̱ cuiꞌne Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana yëꞌë cajei peoji, caja̱ꞌquë aꞌë.

10 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi Pa̱i Mamaquëre coꞌaye casicohuaꞌi pani sa̱i deꞌhua cua̱ñoñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌipi Maijaꞌquë joyore coꞌaye casicohuaꞌi pani sa̱i deꞌhua cua̱ñoñe ti peoji.

11 Mësarute tse̱ani pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñana, pa̱nitaꞌa pa̱i yoꞌoye ñacohuaꞌi quëꞌrona coꞌaye yoꞌocohuaꞌi aꞌë cajë sacohuaꞌi paꞌito duꞌru cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, me sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cajë. 12 I̱ti caye ti̱ꞌasi maca Maijaꞌquë joyopi quëaquëna, mësaru caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Jaiyere Payepi Huajëyaꞌye Neñe

13 Pa̱i jopopi Jesure capi, ñeje:

“Yeꞌyaquë, se quëajë̱ꞌë, yëꞌë aꞌyëre yëꞌëreje̱ coꞌamaña huacaija̱quë jaꞌquë paseꞌe.”

14 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“¿I̱na, nepi yëꞌëre pa̱i yoꞌoye ñaquëre cuiꞌne coꞌamaña huahuequëre cua̱ñereꞌni?”

15 Yequeje̱ capi, Jesús:

“Siꞌaye coꞌamaña ëayere deꞌhua ñajëꞌë. Ja̱je paꞌina, pa̱i paꞌiye cato jaiye coꞌamaña payepi co̱caina, paꞌiye peoji.”

16 Ja̱je caquë pa̱i paꞌiyere ti̱ñarepa quëasiꞌi caquë capi:

“Paꞌiji, teꞌi ë̱më jaiye coꞌamaña paquë. Paꞌina, i̱ ta̱si coꞌamañapi jaiye tëa ja̱ꞌñepi quë̱jiꞌi. 17 Ja̱ maca ñani jaiye coꞌamaña paquëpi ¿me nejaꞌquë aꞌni, i̱ti deꞌhua hue̱ꞌñaje? ¿Jerona deꞌhuaja̱ꞌquë aꞌni, quë̱iseꞌe? caquë cuasa huëopi. 18 Ja̱ maca cuasapi, peo hue̱ꞌña ja̱ꞌrë deꞌhua huë̱ꞌña paꞌiseꞌe nejoni yeque jerepa jai huë̱ꞌña nesiꞌi. Neni ja̱rona deꞌhuasiꞌi siꞌaye yëꞌë tëaseꞌe cuiꞌne siꞌaye yëꞌë tsoe paye co̱ni. 19 Ja̱ jeteyoꞌje deꞌhuani yëꞌëja̱ꞌa casiꞌi: ‘Jaiye coꞌamaña deꞌhuaseꞌe payë, tsoe o̱metëca paꞌi ja̱ꞌñere pëa huajëquë sihuaquë u̱cuquë a̱i pasiꞌi’ cuasapi. 20 Ja̱je cuasaquëna, Maijaꞌquëpi i̱te capi: ‘Huesë maca, iye ñami mëꞌë ju̱ꞌijaꞌquë aꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌë deꞌhuaseꞌe ¿ne tse̱ paꞌi ja̱ꞌñe aꞌni?’ 21 Ja̱ maca po̱nëni siꞌaohuaꞌire capi. Ja̱je yoꞌoye paꞌiji. Jaiye coꞌamaña paquëpi coꞌye deꞌoye paꞌiyeseꞌe cuasaquë, Maijaꞌquëre cuasamaꞌquë cato.”

Maijaꞌquë I̱ Mamajëre Ñacaiye

(Mt 6.25-34)

22 Jeteyoꞌje Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:

“Ja̱je paꞌina, mësarute coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, jere a̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌni cuasajë. Cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, jere ca̱ña juꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cuasajë. 23 A̲o a̱iñe jerepa doꞌiye aꞌë, pa̱i paꞌiye. Cuiꞌne ca̱ña juꞌiye jerepa doꞌiye aꞌë, mai ca̱pë. 24 Ñajëꞌë, ja̱ohuaꞌi pëꞌpërini, coꞌamaña ta̱maꞌcohuaꞌitaꞌa cuiꞌne tëamaꞌcohuaꞌitaꞌa cuiꞌne i̱ti ca̱ deꞌhua huëꞌe peocohuaꞌitaꞌa cuiꞌne pëa hue̱ꞌña peocohuaꞌitaꞌa deꞌhue Maijaꞌquëpi co̱caina, paꞌicohuaꞌini. Ja̱je paꞌina, mësaru pi̱ꞌa se̱ña maca doꞌicohuaꞌi aꞌë, pa̱irepa sëte. 25 Ja̱je paꞌito ¿nepi mësaru acohuaꞌi ai coꞌa ju̱ꞌi doꞌire metro joporeja̱ꞌa tsoacohuaꞌi ai deꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? 26 Ja̱je paꞌina, ai cuasa doꞌire aꞌri maña paꞌiseꞌere jaiye se mëoñuꞌu ai jerepa cuasayeꞌni. Ja̱je paꞌito ¿me neñuꞌju airepa yequë coꞌamañare coꞌa ju̱ꞌiñeꞌni?

27 Ñajëꞌë, cuiꞌne jorore coa mëani paꞌiyere coꞌamaña ne maꞌñetaꞌa cuiꞌne yëije̱ oya maꞌñetaꞌa ai deꞌo joro paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, cayë, pa̱i ëjaë Salomón maca i̱ deꞌo hue̱ꞌñare paꞌinije deꞌo joꞌya joroje̱ paꞌirepa juꞌiye pa̱pi. 28 Ja̱je Maijaꞌquë taya mañataꞌa deꞌoye su̱ñacaiseꞌere paji, coa yureseꞌe pani ñaminaꞌa tsoe ju̱ꞌiseꞌe paꞌina, toana ëo ja̱ꞌñetaꞌa. Ja̱je paꞌito mësarute ai jerepa ca̱ña su̱ñacaiye paꞌiji, Maijaꞌquë necaimaꞌquë api, cuasacohuaꞌi. 29 Ja̱je paꞌina, coꞌa ju̱ꞌijë cuiꞌne coꞌejë cuꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, jere a̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌni cuiꞌne jere u̱cuja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cuasajë. 30 Iye yeja pa̱i ja̱je ai cuasajë paꞌiyë, siꞌaye iyere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa mësaru tsoe mësaru jaꞌquëre payë, siꞌaye mësarute jopo caraye asaquëni. 31 Ja̱je paꞌina, mësarupi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtere ai oijë yoꞌoto Maijaꞌquëpi deꞌhue jopo caraye i̱siquëna, coꞌamaña pajë̱ꞌë.

Maꞌtëmo Coꞌamaña

(Mt 6.19-21)

32 Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëre asacohuaꞌi mësaru aꞌri pa̱i mañaꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru jaꞌquëpi i̱ cua̱ñe te̱ꞌtere i̱siye yëji. 33 Mësaru paye paꞌito i̱sijë̱ꞌë, curiquëpi cuiꞌne coꞌamaña carasicohuaꞌina doꞌi peoye coa i̱sijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojë ai hua̱no topë̱a deꞌo maꞌñere ti̱ꞌajëꞌë. Maꞌtëmo coꞌamaña caraja̱i maꞌñere, cuiꞌne ñaëje cacamaꞌtore puꞌjuje̱ puꞌjumaꞌtore paja̱ꞌcohuaꞌi. 34 Mësaru coꞌamaña pa hue̱ꞌñare, cuiꞌne ja̱rote mësaru joñoaje̱ pasipi.

Ne Deꞌhuasicohuaꞌipi Paꞌijë̱ꞌë

35 Ne deꞌhuasicohuaꞌipi ñare pajë paꞌijë̱ꞌë. 36 Fiesta ña tëjini ëjaë coꞌija̱ꞌquëpi cayë, i̱ joꞌya utejë paꞌiyeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Ti̱tani eta saꞌrona tëꞌca maca esa huiꞌyocaiyeje̱ yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌipi. 37 Sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi ëjaëpi utejë paꞌijëna, ti̱taëna ñani. Nuñerepa cayë, i̱ohuaꞌi ëjaëpi sihuaquë a̱o a̱i saihuëna soini a̱ore a̱ojaꞌquë api. 38 Ñami joporepa pa̱nitaꞌa ñata ñami ti̱taquëtaꞌa, sëtasicohuaꞌini ti̱taquë paꞌito sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱te necaicohuaꞌi mañapi. 39 Deꞌhua asajë̱ꞌë, coꞌamaña ñaquë dai ja̱ꞌñere asasiquëpi utequë paꞌito i̱ huëꞌe coꞌamaña i̱mani saye peoji. 40 Mësaru huesë maca Pa̱i Mamaquë daija̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌina, deꞌhua ñajë utejë paꞌijë̱ꞌë.”

Nuñerepa Deꞌo Joꞌyaë Cuiꞌne Coꞌa Joꞌyaë

(Mt 24.45-51)

41 Ja̱ maca Pedropi capi:

“¿Ëjaë, iye yeꞌyaseꞌe yëquëseꞌere caquë yeꞌyaë? ¿Pa̱nitaꞌa siꞌaohuaꞌire caquë yeꞌyaseꞌe aꞌni?”

42 Caquëna, Ëjaëpi sehuopi:

“¿Ja̱je paꞌito ne aꞌni, ta̱ꞌñe asaquëpi cuiꞌne nuñe yoꞌoquëpi i̱ ëjaë ñacaijë̱ꞌë huëꞌe paꞌiye caseꞌere deꞌoye sehuoquë, cuiꞌne i̱ ëjaë joꞌyareje̱ a̱o deꞌoye a̱oquë yoꞌoquë? 43 I̱ ëjaë ti̱taquë ñaquëna, i̱ caseꞌeje̱ yoꞌoquë, cato deꞌoye paꞌija̱ꞌquë api. 44 Nuñerepa cayë, mësarute. Coꞌamaña paquëpi siꞌaye i̱ coꞌamaña deꞌoye ñacaisiquëna, siꞌaye i̱ coꞌamañare ñacaijë̱ꞌë caquë i̱sija̱ꞌquë api. 45 Ja̱je i̱siquëni i̱ joꞌyaëpi ëjaë ja̱ yëꞌtaꞌa tsoe nëijaꞌquë api caquë i̱ ëjaë joꞌyani coꞌaye siꞌsequë yoꞌoquë cuiꞌne nomiohuaꞌi i̱ti huëꞌe paꞌicohuaꞌire, coꞌaye yoꞌoquë cuiꞌne a̱o fiesta nequë a̱i huëoni cuiꞌne co̱no u̱cuquë cuepe huëoni. 46 Yoꞌo maca i̱ ëjaë coꞌija̱ꞌquë api, i̱ joꞌyaë hua̱nëyeni utemaꞌë huesëquë yoꞌo maca ja̱ maca sehuomaꞌcohuaꞌire nejoñepi nejojaꞌquë api, i̱ yoꞌosi doꞌire ai siꞌseni.

47 I̱ ëjaë yëye i̱ joꞌyaë asaquëtaꞌa deꞌoye yoꞌomaꞌquëpi cuiꞌne i̱ caye sehuomaꞌë yoꞌoquë cato jaiye tëꞌca cua̱ñoñe paꞌiji. 48 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ ëjaë yëye huesëquëpi, coa yoꞌoni aꞌri maña tëꞌca cua̱ñoñe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, ai cuasaye i̱sisiquëni ai se̱ñe paꞌiji, cuiꞌne i̱ti deꞌhue nequëni nequë api cuasani ai jerepa cua̱ñeñe paꞌiji.

Jesús Doꞌire Pa̱ipi Hua Saiye

(Mt 10.34-36)

49 Iye yejana yëꞌë toa tsë̱osiꞌi caquë daëꞌë. Tsoe coꞌarepa toa neꞌsu mëiñeje yoꞌoquëna, ñaraꞌye, merepa tsoe ne saoseꞌe paꞌina, ñaraꞌye. 50 Ja̱ saomaꞌ doꞌire yure cato oco doyeje̱ paꞌye ai yoꞌoyepi yëꞌëre yoꞌoquëna, tëjiyerepa ai yoꞌoquë tëto saija̱ꞌquë aꞌë caquë oiyë. 51 ¿Deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere dapi, cuasaye mësaru? Pa̱ni. Coa ai jerepa huahueyere dahuë. 52 Ja̱je paꞌina, yurepi se̱ña maca muꞌseña cato cinco teꞌe tsëcapëre paꞌicohuaꞌipi huani toaso̱cohuaꞌi sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cayahuaꞌini cuiꞌne cayahuaꞌipi toaso̱cohuaꞌini sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 53 Cuiꞌne pëca jaꞌquëpi mamaquëre sa̱ñope yoꞌoye paꞌiji. Mamaquëpi pëca jaꞌquëre sa̱ñope yoꞌoye paꞌiji. Cuiꞌne pëca jaꞌcopi mamaconi sa̱ñope yoꞌoye pasipi. Cuiꞌne mamacopi pëca jaꞌcore sa̱ñope yoꞌoye pasipi, huaopi i̱o mamaquë nëjore sa̱ñope yoꞌoye pasipi. Cuiꞌne mamaquë nëjopi huaore sa̱ñope yoꞌoye pasipi.”

Mai Yure Paꞌiye Cuasaye

(Mt 16.1-4; Mr 8.11-13)

54 Jesupi capi, pa̱ire:

“Ë̲së caje hue̱ꞌñapi nea siri mëina, ñani cacohuaꞌi aꞌë ocoja̱ꞌcoa. Carena, cuiꞌne ocoji. 55 Ja̱je cuiꞌne huëꞌehuë te̱ꞌtepi tutuquëna, ñani cayë ai ë̱së uja̱ꞌcoa. Ja̱je carena, cuiꞌne ë̱sëquë uji. 56 Coa cacohuaꞌi, mësaru ta̱ꞌñe cacohuaꞌi aꞌë maꞌtëmo cuiꞌne yeja yoꞌoyena, ñani. Ja̱je yoꞌocohuaꞌitaꞌa ¿me yoꞌojë mësaru paꞌi tëcahuë ayere yure ja̱je yoꞌo macare paꞌiyë cajë asa maꞌñeꞌni, ta̱ꞌñe?

Esa Ne Deꞌhuaye

(Mt 5.25-26)

57 ¿Me yoꞌojë mësaruseꞌe tayo yoꞌoye ñani? 58 Ja̱je paꞌina, yequëpi mëꞌëre doꞌi paquëpi cani saquë paꞌito mëꞌëre doꞌi paquë api caquë saquëni duꞌru ne deꞌhuajë̱ꞌë, ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱i yoꞌoseꞌe ñaquë quëꞌrona ti̱ꞌamaꞌnë. Ja̱je ne deꞌhuaëna, pa̱i yoꞌoye ñaquë quëꞌro samaꞌë paꞌija̱ꞌquëre. Ja̱je mëꞌëpi yoꞌomaꞌë paꞌito pa̱i yoꞌoye ñaquëpi coꞌacohuaꞌire cocohuaꞌina i̱sina, ja̱ohuaꞌipi yuretaꞌa coꞌacohuaꞌire co hue̱ꞌñana coja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌëre. 59 Ja̱rona cosiquë pani etaye peoji, mëꞌëpi siꞌaye mëꞌë doꞌi sa̱imaꞌë pani.”

13

Huajë Paꞌiyena Po̱nañe Paꞌiji

1 Ja̱re ja̱ muꞌseña Pilatopi Galilea acohuaꞌire huani je̱ani, cuiꞌne i̱ohuaꞌi ëojë se̱ñuꞌu cajë huaisicohuaꞌi tsiena pa̱i tsiepi co̱ꞌmeni yoꞌoseꞌere, yecohuaꞌipi quëahuë, Jesure. 2 Quëajëna, capi:

“¿Mësarupi cuasani huani je̱osicohuaꞌipi Galilea pa̱ire se̱ña maca coꞌacohuaꞌi paëꞌë, cuasaye? 3 Pa̱ni. Ja̱je paꞌina, cayë, mësaru. Ja̱ꞌrë yoꞌoyere je̱oni po̱nëmaꞌcohuaꞌi pani siꞌa pa̱i mësaruje̱ ja̱je yoꞌo cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 4 Mësarupi cuasani Jerusalén paꞌicohuaꞌire se̱ña maca coꞌacohuaꞌini, diez y ocho pa̱ire Siloé tupëpi quë̱o hue̱aꞌcoꞌë, cuasaye. 5 Pa̱ni. Nuñerepa cayë. Ja̱je paꞌina, mësarupi huajëye paꞌiye po̱nëmaꞌcohuaꞌi pani ja̱re cuiꞌne yoꞌo cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Higuera Ñë Ayere Quëaye

6 Ja̱ maca Jesús pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye neni quëaquë capi:

“I̱ yejana ta̱si ñë paquëpi quë̱imaꞌo paco caquë sani ñaquëna, quë̱imaꞌco pajiꞌi. 7 Paꞌina, ñani ja̱ maca yeja ñaquëre capi: ‘i̱na, toaso̱ o̱metëca daiyë, i̱ti ca̱ quë̱iseꞌe ñasiꞌi caquë. Daiquëtaꞌa ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë, quë̱isico paꞌiona. Ja̱je paꞌito cue̱ni je̱ojëꞌë. Me nesiꞌco coa yejare que̱ꞌeñe nëcacoꞌni.’ 8 Caquëna, i̱ti yeja ñacaiquëpi sehuopi: ‘Ëjaë iye o̱metëcahuëseꞌe paꞌija̱ꞌco, a̱ꞌji yeja neni yequë coꞌamañapi o̱a ñasiꞌi, quë̱ijaꞌcore. 9 Ja̱je nerutaꞌa quë̱ti̱ꞌñe paꞌio i̱ti ca̱. Ja̱je neruje̱ quë̱imaꞌona, ña jujani ja̱ macataꞌa cue̱ni je̱ojëꞌë,’ capi.”

Jesupi Nomiore Jujupi, Huajë Muꞌse Paꞌina

10 Huajë muꞌse pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana yeꞌyaquëna, 11 ja̱rote pacoꞌë, teꞌo nomio diez y ocho o̱metëca ju̱ꞌico, huatipi ne quëꞌca̱sicopi ti nuiñe nëcaye peocopi. 12 Paꞌiona, ñani Jesupi soini capi:

“Nomio mëꞌë ju̱ꞌi dahuë tsoe je̱opi. Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.”

13 Caquë ja̱ maca i̱ jëñapi i̱ona pato maca ja̱re i̱ti macapi nuñerepa nëcaco po̱nëni, Maijaꞌquë deꞌoquë api, sihuaco ca huëo. 14 Ja̱je Jesús huajë muꞌse jujuna, ñani pa̱i tsiꞌsi huëꞌe ñacaiquë ëjaëpi iyere ñani pë̱i, pa̱ire capi:

“Seis muꞌseña paꞌiji, coꞌamaña ne muꞌseña. Ja̱ muꞌseña ja̱je paꞌito dani juju cua̱ñojëꞌë, pa̱ni huajë muꞌse juju cua̱ñoñe.”

15 Caquëna, ja̱ maca Ëjaëpi sehuopi:

“¡Coa cacohuaꞌi pa̱i! ¿Joyemaꞌcohuaꞌini mësaru acohuaꞌi je̱ꞌquë, huajë muꞌse paꞌina, mësaru duruhue̱quëpi pa̱nitaꞌa burropi oco u̱cuja̱ꞌquëre? 16 ¿Ico nomio cato Abraham tsëcapë aconi Satanáspi diez y ocho o̱metëca hue̱seꞌeje̱ paꞌioni, joyeye coꞌaquë huajë muꞌse paꞌi doꞌire?”

17 Ja̱je Jesús caëna, i̱te sa̱ñope cacohuaꞌipi huajëyaꞌyerepa maire caëꞌni cuasahuë. Ja̱je cuasajëtaꞌare siꞌa pa̱i sihuahuë, Jesús pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere deꞌoye yoꞌoquëna, ñani.

Mostaza Ca̱ Ayere Yeꞌyaye

(Mt 13.31-32; Mr 4.30-32)

18 Ja̱ maca capi:

“¿I̱queje̱ paꞌye aꞌni, Maijaꞌquë te̱ꞌte aye? ¿I̱quena cuiꞌne paꞌye neni i̱ñoraꞌye? 19 Ja̱je cani capi, aꞌri mostaza ca̱re ta̱quëpi yejana ta̱ëna, ai deꞌoni jai so̱quë yë deꞌona pi̱ꞌapi i̱ti ñë capë̱ana tsianoa nejë payeje̱ paꞌye aꞌë.”

Pan Ne Pore Ayere Yeꞌyaseꞌe

(Mt 13.33)

20 Ja̱je cani yequeje̱ capi, Jesús:

“¿I̱quepi co̱ni cuiꞌne paꞌyeje̱ ne i̱ñoraꞌye, Maijaꞌquë te̱ꞌte aye yoꞌoye? 21 Cani capi: Pan necopi harinare toaso̱ jai ji̱ꞌso neni cuiꞌne oꞌsa mëiñere aꞌri maña i̱ona co̱ꞌmeni i̱ona siꞌa së̱pë juju mëicoa. Ja̱ juju mëiñeje paꞌye yoꞌoye aꞌë, Maijaꞌquë te̱ꞌte ayeje̱.”

Aꞌri Ja̱to Saꞌro

(Mt 7.13-14, 21-23)

22 Jerusalénna sai, pa̱i daripë̱a cuiꞌne aꞌri daripë paꞌicohuaꞌire yeꞌyaquë sa tëto sajiꞌi. 23 Ja̱ro paꞌiquëpi se̱jiꞌi, i̱te:

“Ëjaë, ¿aꞌri pa̱i maña paꞌiyë, huaso cua̱ñocohuaꞌi?”

Caquëna, i̱pi sehuopi:

24 “Aꞌri ja̱to saꞌroja̱ꞌa cacasiꞌi cani siꞌa më cuasayepi yoꞌojë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, cayë mësarute pa̱i cacayere yëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yëjëtaꞌa caca ti̱ꞌamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 25 Ja̱ maca i̱ti huëꞌe aquëpi huëni ja̱to saꞌro si̱osi maca, mësaru hueꞌse paꞌisicohuaꞌipi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë ja̱to saꞌrona tëꞌcajë ‘Ëjaë, huiꞌyojë̱ꞌë’. Ja̱je cajëna, i̱pi casipi ‘ñamaꞌquë aꞌë, mësarute. Jero acohuaꞌi aꞌni.’ 26 Caquëna, mësarupi ca huëoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë: ‘Mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni a̱ijë cuiꞌne u̱cujë yoꞌosicohuaꞌi aꞌë cuiꞌne ja̱re mëꞌëpi paꞌi hue̱ꞌñana dani yeꞌyasiquë aꞌë.’ 27 Cajëna, sehuoja̱ꞌquë api: ‘Tsoe cahuë ñamaꞌquë aꞌë, mësarute. Jero acohuaꞌi aꞌni. Saijë̱ꞌë, coꞌayeseꞌe yoꞌocohuaꞌi.’ 28 Ja̱je casi maca Maijaꞌquë te̱ꞌtere Abraham, Isaac, Jacobo, cuiꞌne Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñere quëajë paꞌisicohuaꞌi paꞌijëna, ñani mësarupi hueꞌsena je̱ocosicohuaꞌi paꞌijë cu̱ji qui̱ꞌcojë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 29 Ja̱ maca daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë ë̱mëjeꞌe te̱ꞌte cuiꞌne huëꞌehuë te̱ꞌte, ë̱së mëi hue̱ꞌña cuiꞌne sa̱ꞌnihuë pa̱ipi Maijaꞌquë quëꞌrona tsiꞌsini a̱o a̱ijaꞌcohuaꞌipi. 30 Ja̱ maca yure teaye paꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌi jerepa paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuiꞌne yure jerepa paꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi teaye paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Jerusalén Pa̱ire Jesús Ñaquë Oiye

(Mt 23.37-39)

31 Ja̱re ja̱ muꞌse daëꞌë, fariseo pa̱i dani i̱te cahuë:

“Saijë̱ꞌë, Herodes mëꞌëre huani je̱osiꞌi caji.”

32 Cajëna, i̱pi sehuopi:

“Sani cajë̱ꞌë, ja̱ëte coꞌaquë ta̱ꞌñe asamaꞌquëre: ‘Yure, cuiꞌne ñaminaꞌa huatiohuaꞌire eto saoquë yoꞌoni cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌire juju tëjini ñaminaꞌa jerepa muꞌse saosiꞌi.’ 33 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ yëꞌtaꞌa yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë yure, ñaminaꞌa cuiꞌne se ñatasi muꞌseje̱. Coꞌaji, Maijaꞌquëre quëacaiquëpi Jerusalén peo hue̱ꞌñana ju̱ꞌito.

34 ¡Jerusalén Maijaꞌquë yoꞌo ja̱ꞌñe quëacaicohuaꞌire huani je̱o daripë! Cuiꞌne Maijaꞌquë mëꞌëni caquë jëjo daocohuaꞌire quë̱na pë̱api je̱a daripë. Jaiye mësarute oi cura mamajëre oio capë̱a huëꞌehuëna coyeje̱ yoꞌosiꞌi caquë yoꞌoquëna, coehuë. 35 Mësarute Maijaꞌquëpi je̱ocoja̱ꞌquë api. Cuiꞌne yëꞌëre ña co̱ñe peoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ‘mësarupi deꞌoquëre paꞌni Ëjaë mamirepa hueꞌequë daiquë’ ca maca ti̱ꞌañe pa̱to.”

14

Jesupi Coto Dahuë Ju̱ꞌiquëre Jujucaiye

1 Huajë muꞌse ti̱ꞌaëna, Jesús sajiꞌi, fariseo ëjaë huëꞌena, a̱o a̱siꞌi caquë. Saquëna, fariseohuaꞌipi huajë muꞌse i̱ yoꞌoquëna, ñañuꞌu cuasajë cuiꞌñani ñahuë. 2 Ñajëna, i̱ ñaquë ñuꞌi hue̱ꞌñare teꞌi coto dahuë ju̱ꞌiquëpi pajiꞌi. 3 Paꞌina, Jesús se̱jiꞌi, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌire cuiꞌne fariseo pa̱ire:

“¿Jujuye deꞌoquë huajë muꞌse paꞌito ju̱ꞌiquëre, mësarupi asato, pa̱nitaꞌa jujuye pa̱ñe?”

4 Ja̱je caquëna, coa ai jerepa camaꞌpë paëꞌë. Paꞌijëna, i̱pi ju̱ꞌiquëre jujuni capi, saijë̱ꞌë. 5 Ja̱je se jujuni fariseohuaꞌire capi:

“¿Nepi mësaru acohuaꞌi burropi pa̱nitaꞌa hue̱quëpi cojena to̱mesiquëre etomaꞌcohuaꞌi aꞌni, huajë muꞌse paꞌi doꞌire?”

6 Caquëna, ti sehuoye pa̱huë.

Huejajëna, Soisiquë Yoꞌoye

7 Soisicohuaꞌipi deꞌo ñuꞌi saina coꞌejë a̱o a̱i saihuëna jaꞌrujëna, ñani Jesupi ja̱ohuaꞌire ñeje yëhuopi, i̱ohuaꞌi asa ja̱ꞌñere:

8 “Mëꞌëni yecohuaꞌipi huejajëna, ñajaꞌquëre soisiquë pani deꞌo ñuꞌi saihuëna tëto sani jaꞌrumaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Jaꞌruni ñuꞌina, mëꞌë jerepa paꞌini dani mësarute soisiquëpi camaꞌquëni: ‘Mëꞌë ñuꞌi saihuëre iquëna i̱sijë̱ꞌë.’ 9 Caquëna, mëꞌëpi pa̱i ñajëna, huajëyaꞌye huëni ai jeteyoꞌjerepa ñuꞌi saihuëna sani jaꞌrumaꞌquëpi ja̱je yoꞌosiꞌni. 10 Ja̱je yoꞌomaꞌë, huëosicohuaꞌi paꞌito, jeteyoꞌje ñuꞌi saihuëna jaꞌrujë̱ꞌë. Ja̱je jaꞌrusiquëpi ñuꞌina, mëꞌëre huëosiquëpi dani caja̱quë: ‘Yëꞌë cajei, i̱ño deꞌo hue̱ꞌñana dani jaꞌrujë̱ꞌë.’ Ja̱je cato mëꞌëje sihuaquë i̱ ja̱ꞌre co̱ni a̱o a̱i saihuëna jaꞌrusicohuaꞌi ñajëna, deꞌo ñuꞌi saihuëna jaꞌruja̱ꞌquë aꞌë. 11 Ja̱je paꞌina, yëꞌë aꞌë jerepa paꞌi caquë i̱jaꞌa yoꞌosiquëpi coa ai jerepa coꞌaquë maca po̱nëñe paꞌiji. Cuiꞌne i̱ti coꞌaquë teaye paꞌi paꞌisiquëpi jerepa paꞌi po̱nëñe paꞌiji.”

12 Capi, i̱te soisiquëreje̱:

“A̲ore a̱oquë pani, pa̱nitaꞌa naꞌiquëna, a̱ore a̱oquë pani, soimaꞌë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌë cajeohuaꞌire, cuiꞌne yoꞌje tsi̱re cuiꞌne mëꞌë doꞌijëre cuiꞌne më quë̱no maca jaiye coꞌamaña pacohuaꞌire. Mëꞌëpi ja̱je soisiquë paꞌito i̱ohuaꞌije̱ mëꞌëreje̱ soija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, a̱ijaꞌquëre. Ja̱ maca sa̱iseꞌeje̱ paꞌye pasipi. 13 Ja̱je paꞌi doꞌire mëꞌëpi a̱ore paquë pani soijë̱ꞌë, coꞌamaña peocohuaꞌini, coꞌa deꞌosicohuaꞌi mañani, cuꞌimaꞌcohuaꞌini, cuiꞌne ñamaꞌcohuaꞌini. 14 Coꞌye i̱siye ti pa̱jaꞌcohuaꞌini co̱caijë̱ꞌë. Ja̱je pa̱sicohuaꞌitaꞌare, nuñe yoꞌocohuaꞌi ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëi maca mëꞌëje huëni sa̱i cua̱ñojaꞌquë aꞌë, Maijaꞌquëni.”

A̲ojajë Caquë Jai Pa̱ire Soiye

(Mt 22.1-10)

15 Ja̱je iyere caquëna, asani a̱o a̱i saihuë ñuꞌicohuaꞌi aquëpi capi, Jesure:

“Deꞌhue Maijaꞌquë te̱ꞌtere paꞌi a̱o a̱ijaꞌquëpi sihuaquë paꞌiji.”

16 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Jai pa̱i tsiꞌsirena, a̱osiꞌi caquë jai pa̱ire huëopi. 17 Huëosiquëpi a̱o a̱i macarepa ti̱ꞌaëna, i̱ joꞌyaëre capi: ‘Quërëja̱ijëꞌë, huëosicohuaꞌire siꞌaye ne saohuë’ capi. 18 Ja̱je casiquëtaꞌare siꞌaohuaꞌi pa̱jaꞌquë paꞌini ca huëohuë. Duꞌru macarepa aquëpi capi: ‘Ja̱ꞌarepa yejare huerohuë. Ja̱ote sani ñañeque paꞌiji. Care payë, yëꞌëre oi cuasamaꞌë.’ 19 Yequëpi capi: ‘Diez duruhue̱quëre huerohuë, yeja a̱ꞌjiñe necohuaꞌire ja̱ohuaꞌire neñañeque paꞌiji. Yëꞌëre ai cuasamaꞌë, paꞌijë̱ꞌë.’ 20 Yequëpi capi: ‘Ja̱ꞌarepa huejahuë. Ja̱je paꞌina, saiye pa̱ñë.’ 21 Ja̱ maca i̱ joꞌyaë coꞌini i̱ asaseꞌere siꞌaye quëapi. Quëaquëna, Ëjaëpi asani pë̱i i̱ joꞌyaëre capi: ‘Esa sani ja̱je paꞌito coꞌamaña peocohuaꞌini, cuꞌimaꞌcohuaꞌini cuiꞌne ñamaꞌcohuaꞌini, siꞌaye ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌini ti̱ꞌani dajë̱ꞌë, jai daripë cuꞌi maꞌña paꞌicohuaꞌini.’ 22 Ai tsoe paꞌi maca dani i̱ joꞌyaëpi capi: Ëjaë mëꞌë cua̱ñeseꞌeje̱ yoꞌohuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ yëꞌtaꞌa peo saꞌnoa paꞌiji, ti̱mëñe peoye. 23 Ja̱je caquëna, ëjaëpi i̱ joꞌyaëre capi: ‘Sani iye daripëpi sai maꞌaña paꞌicohuaꞌini cua̱ñejëꞌë, dani yëꞌë huëꞌe ti̱mëjajë.’ 24 Care payë, yëꞌë duꞌru huëosicohuaꞌi aquë teꞌije̱ a̱iñe peoji, yëꞌë a̱o macarepa.”

Jesús Tui Doꞌire

25 Jai pa̱i Jesure tuijëna, i̱pi coꞌye po̱nëni i̱ohuaꞌire capi:

26 “Yëꞌëre tuiye yëni ai yëꞌëni oiye paꞌiji, jaꞌquëre, jaꞌcore, nëjore, mamajëre, yoꞌjeire, yoꞌjeore cuiꞌne coꞌye paꞌiye oiye jerepa. Ja̱je yëꞌëni oimaꞌquë pani yëꞌëre yeꞌyequë paꞌiye peoji. 27 Cuiꞌne yëꞌë doꞌire i̱ paꞌiye ai yoꞌoye paꞌitoje̱ ja̱re tusiꞌi cuasamaꞌë, coa tusiꞌi caquë yoꞌoquë pani yëꞌëre yeꞌyequë peoji. 28 Cuiꞌne mësaru acohuaꞌipi jai huëꞌe neñuꞌu cajë huëocohuaꞌi pani duꞌru jaꞌruni dujë cuasacohuaꞌi aꞌni ¿Je jaꞌyepi curiquë nejaꞌcohuaꞌi aꞌni cajë? 29 Ja̱je deꞌoye cuasamaꞌpë, coa ja̱ꞌa huëo macaseꞌe neni, cuiꞌne jeteyoꞌje ne saoye pa̱to, siꞌaohuaꞌi i̱ti ñasicohuaꞌipi cueꞌcue huëoja̱ꞌcohuaꞌi paꞌini, yoꞌo jujayere ñani. 30 Ja̱ maca cueꞌcuejë caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë: ‘Nesiꞌi caquë huëosiquëtaꞌa ne sao ti̱ꞌamaꞌë paꞌiji.’ 31 Ja̱je paꞌina, cuiꞌne pa̱i ëjaë yequë yeja ëjaë ja̱ꞌre uihuasiꞌi cani, ne ti̱ꞌañe paꞌiquë caquë jaꞌruni cuasani, i̱ soldado pa̱ire cue̱cue ñaquëna, diez mil pa̱i paꞌiyë. Paꞌijëna, i̱te huajo daquëpi paji veinte mil soldado pa̱ire. 32 Paquëna, neña jujani, ja̱ yëꞌtaꞌa yequë ëjaë soꞌore paꞌina, uihuaye pa̱ñuꞌu ca deꞌhuaja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saoja̱ꞌquë api. 33 Ja̱je cuiꞌne mësaru acohuaꞌipi siꞌaye ja̱ꞌrë paꞌiseꞌere je̱oñe coecohuaꞌi pani, yëꞌë yoꞌoye yeꞌyecohuaꞌi peoyë.

A̲sije̱ Paꞌi Ayere

(Mt 5.13; Mr 9.50)

34 A̲si deꞌoye aꞌë, sa̱ijaꞌiñe pani. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sa̱i ja̱ꞌñere caraja̱isico pani ¿me cuiꞌnaopi sa̱i ja̱ꞌñe deꞌo co̱coꞌni? 35 Cuiꞌne me co̱caicoꞌni pu̱ꞌcani nea yaꞌo neina, ta̱ñuꞌu cajë nesi tsu̱ꞌsupëje̱, coꞌa deꞌoseꞌe pani. Ja̱je paꞌina, coa je̱ocoye paꞌiji, yeja ne deꞌhuaye co̱cai maꞌñe paꞌito. Ca̱joro quëꞌiohuaꞌi sëte cuasajë asajë̱ꞌë.”

15

Yëi Ñama Ne Huesësicore Ayere Yeꞌyaye

(Mt 18.10-14)

1 Paꞌi doꞌire curiquë se̱cohuaꞌi cuiꞌne coꞌaye yoꞌocohuaꞌi siꞌaohuaꞌi Jesure asañuꞌu cajë tsio daëꞌë, i̱ quëꞌrona. 2 Ja̱je yoꞌojëna, ñani fariseohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi co̱ni cueꞌcuejë ñeje cahuë:

“Iye ë̱më coꞌaye yoꞌocohuaꞌini yëquë tsioni a̱iji.”

3 Ja̱je cajëna, Jesupi pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye neni quëapi, iye:

4 “¿Nepi mësaru acohuaꞌi aquëpi cien yëi ñamare paquëni teꞌi ja̱ohuaꞌi aquëpi ne huesëna ne huesëja̱quë noventa y nueve paꞌija̱jë cani coꞌemaꞌquë aꞌni, ti̱ꞌamaꞌë pani? 5 Deꞌhue coꞌequë ti̱ꞌani sihuaquë ta̱ta tupëna co̱a seoni. 6 I̱ huëꞌena ti̱ꞌani i̱ cajeohuaꞌire cuiꞌne i̱ jaꞌye paꞌicohuaꞌire soihuë, yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sihuajë̱ꞌë, ne huesësicore ti̱ꞌa doꞌire. 7 Ja̱je paꞌina, coꞌaye yoꞌoquëpi ja̱ꞌrë paꞌiseꞌere je̱oni po̱nëto hui̱ñaohuaꞌipi ai sihuayë, noventa y nueve deꞌoye paꞌicohuaꞌire sihuaseꞌe jerepa.

Curi Tëqui Ne Huesësicore Ayere Yeꞌyaye

8 Cuiꞌne ¿ico nomiopi diez të̱ꞌña pasiconi teꞌo ne huesëni toa tsë̱oni siꞌa huëꞌe ñare paco yuaco coꞌemaꞌcoa, ti̱ꞌajaꞌcoaꞌë caco? 9 Ja̱je deꞌhue coꞌeco ti̱ꞌani i̱o cajeohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cuiꞌne i̱o quë̱no maca huëꞌe acohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sihuaco casio: ‘Yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sihuajë̱ꞌë, curi tëꞌqui ne huesësicore ti̱ꞌahuë.’ 10 Ja̱je paꞌina, cayë, cuiꞌne Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌi sihuaye paꞌiji, teꞌi coꞌaye yoꞌoquëpi i̱ paꞌiseꞌe je̱oni po̱nëto.”

Po̱së Huesëquëpi Yoꞌoye

11 Jesupi capi, yequeje̱:

“Caya mamajë ë̱mëohuaꞌire paquë pajiꞌi. 12 Paꞌina, yoꞌjeipi capi pëca jaꞌquëre: ‘Jaꞌquë i̱sijë̱ꞌë, yëꞌëre i̱sija̱ꞌa coꞌamaña ca nëoseꞌere.’ Caquëna, pëca jaꞌquëpi coꞌamañare huahuecajiꞌi, pa̱i ñape i̱ohuaꞌi pa ja̱ꞌñe. 13 I̱sisi jeteyoꞌje aꞌri maña paꞌiquëpi yoꞌjeipi i̱ yejare i̱sipi, yecohuaꞌina. Ja̱ doꞌipi curiquë neni sajiꞌi, ai soꞌo yejana. Ja̱rona sani siꞌa curiquë coꞌayere yoꞌoquë nejo saopi. 14 Ja̱je siꞌaye curiquë neja saosi maca jaiye a̱o peopi, ja̱ yeja. Ja̱ maca i̱pi a̱o ëa ju̱ꞌi huëopi. 15 Ja̱ maca curi peoquë coꞌepi, coꞌamaña neñe ja̱ yeja aquë coꞌamañare. Ja̱ëpi i̱te cua̱ñepi i̱ joꞌya se̱sere ñacaijë̱ꞌë caquë. 16 Ja̱ maca ai a̱o ëaye ti̱ꞌaëna, se̱se a̱iñere a̱tiꞌñerepa nëjiꞌi. I̱te yecohuaꞌije̱ a̱o a̱oñe pa̱huë. 17 A̲o ëa ju̱ꞌi cuasa huëopi, ‘jaꞌquë huëꞌe coꞌamaña necaicohuaꞌi coꞌarepa a̱o a̱ni huajëjë. Paꞌijëna, i̱ñore yëꞌë teaye a̱o ëa ju̱ꞌi paꞌiye.’ 18 Ja̱je paꞌito jaꞌquë paꞌi hue̱ꞌñana coꞌini i̱te casio: ‘Jaꞌquë, mëꞌëre cuiꞌne Maijaꞌquëre coꞌaye yoꞌohuë. 19 Mëꞌë mamaquëre caye peoji, yëꞌëre. Mëꞌëre necaicohuaꞌire yoꞌoyepi cuiꞌne cua̱ñejëꞌë.’ 20 Ja̱ maca ja̱je cuasani coꞌipi, maꞌajaꞌa pëca jaꞌquë huëꞌena.

Ja̱ yëꞌtaꞌa soꞌore paꞌina, pëca jaꞌquë ñani i̱te teayerepa yoꞌoroja̱ꞌquëꞌni cuasani i̱te ñani, ja̱ maca huëꞌhuë to̱mejani suꞌcuaquë cuiꞌne tsu̱ꞌsuquë sihuapi. 21 Ja̱ maca mamaquëpi i̱te capi: ‘Yëꞌë jaꞌquë coꞌaye yoꞌohuë, Maijaꞌquëre cuiꞌne mëꞌëreje̱. Ja̱je paꞌina, mëꞌë mamaquëre caye peoji, yëꞌëre.’ 22 Ja̱je caquëna, pëca jaꞌquëpi capi, i̱ joꞌyare: ‘Esao maña deꞌo ca̱ñare etoni su̱ñacaijë̱ꞌë. Cuiꞌne i̱ moñona aniño su̱ñacaijë̱ꞌë, zapatoje̱ su̱ñacaijë̱ꞌë, i̱ quë̱o. 23 Cuiꞌne duruhue̱quë tsi̱ jujusiquëni dani huani je̱ojëꞌë, a̱ñuꞌu jai pa̱i tsiꞌsini sihuajë. 24 Iquë yëꞌë mamaquë ju̱ꞌisiquëje̱ paꞌi paꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi paꞌiji. Ne huesësiquëpi ti̱ꞌasiquë paꞌiji.’ Ja̱je cani sihuaquëna, jaiye a̱o ne huëohuë.

25 Ja̱je yoꞌojëna, i̱ mamaquë duꞌru aquëpi dajiꞌi, coꞌamaña ne hue̱ꞌña paꞌiquëpi. Huëꞌe jaꞌye ti̱ꞌaquë, asapi musica yoꞌoye cuiꞌne pairaye. 26 Asani po̱sëohuaꞌi aquëre soini se̱jiꞌi. I̱quere ja̱je yoꞌoyeꞌni ja̱ro, caquëna. 27 Tsi̱ po̱sëpi i̱te capi: ‘Mëꞌë yoꞌjeipi dajiꞌi. Ja̱je daquëna, mëꞌë jaꞌquëpi hue̱quë tsi̱ni huaijë̱ꞌë jujusiquëni cua̱ñepi, i̱ huajëquëpi cuiꞌne deꞌoye ti̱tasi doꞌi caquë.’ 28 Ja̱je quëaquëna, majaꞌyëpi pë̱i cueꞌyoni huëꞌe cacaye coequëna, pëca jaꞌquë etani i̱te huëꞌena cacani ñajëꞌë caquë ai se̱jiꞌi. 29 Se̱ina, i̱pi pëca jaꞌquëre capi: ‘Tsoe mëꞌëpi asayë, mëꞌëre yëꞌë necai paꞌiye, ti jo̱sa coeye peoyerepa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teꞌe ñamareje̱ yëꞌë cajeohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni fiesta nejaꞌquëre i̱siye pa̱huë, mëꞌë. 30 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure iquë mëꞌë mamaquë mëꞌë curiquë coꞌa nomiohuaꞌini yoꞌoquë neja saosiquëpi ti̱taëna, sihuaquë duruhue̱quë tsi̱ jujusiquëre huani je̱oni yoꞌoyë ñañë.’ 31 Caquëna, pëca jaꞌquëpi i̱te capi: ‘Yëꞌë mamaquë mëꞌë cato siꞌanë yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, siꞌaye yëꞌë paye mëꞌë coꞌamañaꞌë. 32 Ja̱je paꞌina, yure nuñerepa fiesta neñe paꞌiji, sihuajë. Mëꞌë yoꞌjei ju̱ꞌisiquëje̱ paꞌi paꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi paꞌi doꞌire. Ne huesësiquë paꞌisiquëni yure ti̱ꞌasi doꞌire.’ Ja̱je yoꞌoyë.”

16

I̱ Coꞌamaña Ñacaiquë Neñe Ayere

1 Jesupi capi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

“Paꞌiji, teꞌe ë̱më coꞌamaña paquëpi ñacaiquëre paquë. Ja̱je paꞌini sani quëahuë, coꞌamaña paquëna. Mëꞌë coꞌamaña ñacaiquëpi coꞌaye yoꞌoquë saoji, asahuë cajë. 2 Quëarena, asani ëjaëpi i̱te soini capi: ‘¿I̱quere mëꞌë yoꞌoquëna, yëꞌëre quëayeꞌni? Dajë̱ꞌë, mëꞌë coꞌamaña neseꞌe toyaseꞌere ñasiꞌi, mëꞌë yëꞌëre necaiquë paꞌiye peoji.’ 3 Ja̱ maca coꞌamaña ñacaiquëpi ai cuasa huëopi: ‘¿Me nejaꞌquë aꞌni, yure yëꞌë ëjaëpi coꞌamaña neñe peoyerepa eto huesoru? Tutuje̱ peoyë, yeja neni ta̱ñeje. Cuiꞌne huajëyaꞌji yecohuaꞌini peoyë i̱sijë̱ꞌë caquë se̱niroja̱iñeje caꞌrayë’ cuasapi. 4 Cuasani capi: Tsoe cuasahuë. Ja̱je yoꞌosiꞌi, yëꞌë coꞌamaña neñe peoquë paꞌina, i̱ohuaꞌi huëꞌena pëpaja̱ꞌcohuaꞌire. 5 Cani ja̱ maca soipi teꞌohuaꞌiseꞌere, i̱ ëjaë doꞌi pacohuaꞌire, duꞌru aquëni se̱jiꞌi: ‘¿Je jaꞌye yëꞌë ëjaëre doꞌi paquë aꞌni?’ 6 Caquëna, sehuopi i̱pi: ‘Cien jai quë̱na huë̱a huiꞌyape i̱siye paꞌiji,’ caquë coꞌamaña ñacaiquëpi capi, i̱te: ‘Icoa, mëꞌë ja̱ꞌnë sa̱ijaꞌa doꞌi caquë toyasico, ja̱ote nejoni esa yecore toyajë̱ꞌë, coa cincuentaseꞌe.’ 7 Ja̱ jeteyoꞌje se̱jiꞌi, yequëre: ‘¿Cuiꞌne mëꞌë je jaꞌye doꞌi paquëꞌni?’ Caquëna, i̱pi capi: ‘Cien trigo topë̱a i̱siye paꞌiji,’ caquëna, capi: ‘Icoa, mëꞌë ja̱ꞌrë sa̱ijaꞌa doꞌi toyasico yecona esa toyajë̱ꞌë, coa ochenta topë̱aseꞌe.’ 8 Ja̱ maca ñapi, i̱ ëjaë ja̱ë coꞌaquë i̱ coꞌamaña ñacaiquëpi tsoe siꞌaye ne deꞌhuasiquëpi pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, iye yeja acohuaꞌi ta̱ꞌñe asani yoꞌocohuaꞌi aꞌë, sehuosicohuaꞌi yoꞌoye jerepa yoꞌocohuaꞌi aꞌë.

9 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Iye yeja coꞌamañapi i̱sijë yecohuaꞌini cajeohuaꞌire nejëꞌë. Ja̱je yoꞌojë saosicohuaꞌipi ti̱ꞌajëna, ti paꞌi hue̱ꞌñapi sihuaquë daijë̱ꞌë caquë Maijaꞌquëpi pëpaja̱ꞌquëre.

10 Deꞌoyerepa aꞌri maña paꞌina, ñacaiquëpi cuiꞌne jaiye paꞌitoje̱ deꞌoyerepa ñacaiye paꞌiji. Ja̱je aꞌri mañare deꞌoye ñacaimaꞌpë pani, jaiyere paje̱ deꞌoye ñacaiye peoji. 11 Ja̱je paꞌina, mësarupi coa yeja coꞌamañare deꞌoye ñacaimaꞌpë coꞌaye yoꞌocohuaꞌi paꞌito, ¿nepi mësarute deꞌhue necohuaꞌi aꞌë cuasaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, deꞌo coꞌamañare pare yoꞌoye paꞌito? 12 Deꞌoye yecohuaꞌi tse̱re ñamaꞌpë yoꞌoto, ¿nepi i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, mësaru pa ja̱ꞌñe?

13 Ja̱je paꞌina, ëjaohuaꞌire necaiquë pani caya ëjaohuaꞌire necaiye peoji. Ja̱je yoꞌoquë pani yequëni coequë cuiꞌne yequëni oiye paꞌiji. Pa̱nitaꞌa yeque, yequëni deꞌoye sehuocai yequëni sa̱ñope caye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, teꞌipi Maijaꞌquëre cuiꞌne curiquëre necaiye peoji.”

14 Fariseo pa̱i curiquë ai yëcohuaꞌi sëte i̱ cayere asani Jesús coa caji cajë cueꞌcuehuë. 15 Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru aꞌë, pa̱i ña hue̱ꞌñaseꞌe deꞌocohuaꞌi aꞌë cajë yoꞌocohuaꞌi. Maijaꞌquë cato ñaji, mësaru joñoare, ja̱je yoꞌojëtaꞌare. Ja̱je paꞌina, pa̱i jaiye deꞌoye yoꞌoyë cajë paꞌiyere Maijaꞌquëpi coequë api.

Moisés Cua̱ñeseꞌe Cuiꞌne Maijaꞌquë Cua̱ñe Te̱ꞌte

16 Juan paꞌi macaja̱ꞌa Moisés cua̱ñeseꞌe cuiꞌne Maijaꞌquë yequë muꞌse yoꞌo ja̱ꞌñere ca nëocohuaꞌi yeꞌyajëna, asahuë. Ja̱ maca yure quëa huëohuë, deꞌo cocare Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena cacayere. Ja̱je quëajëna, asajë cacañuꞌu cajë siꞌaohuaꞌi tutu yoꞌoyë.

17 Maꞌtëmo cuiꞌne yeja caraja̱iñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë coca cato caraja̱iñe peoyerepa. Ti̱ꞌasipi, i̱o cayeje̱.

Nëjore Je̱ocoye Ayere

(Mt 19.1-12; Mr 10.1-12)

18 Ja̱je paꞌina, ë̱më huejasiquëpi nëjore je̱oni cuiꞌne yecona se huejani, deꞌoye yoꞌoye pa̱ji. Cuiꞌne ë̱mëre je̱ocosiconi yequëpi huejani cuiꞌne coꞌaye yoꞌoji.

Ai Jaiyere Paquë Cuiꞌne Lázaro

19 Pajiꞌi, teꞌi ë̱më jaiye paquë siꞌanë deꞌo ca̱ña cuiꞌne jai doꞌire juꞌiquë cuiꞌne siꞌa muꞌseña fiesta nequë deꞌoyerepa yoꞌoquë paꞌiquë. 20 Ja̱je paꞌiquë paꞌina, cuiꞌne Lázaro ca̱ꞌmi quëꞌipi teaye yoꞌoquë paꞌiquëje̱ pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi jaiye coꞌamaña paquë huëꞌe eta saꞌrore ñujiꞌi. 21 Ja̱je iquë teaye paꞌi macapi a̱o ëa ju̱ꞌi a̱o a̱i saihuë to̱meñere a̱tiꞌñerepa nëina, ñapi. Cuiꞌne i̱ aꞌsire joꞌyaque daijë neꞌnejëna, ñujiꞌi. 22 Ja̱je paꞌiquëpi teaye paꞌi maca ju̱jiꞌi. Ju̱quëna, hui̱ñaohuaꞌipi sahuë, maꞌtëmona Abraham ja̱ꞌre co̱ni paꞌija̱ꞌquëre. Ja̱je cuiꞌne jaiye paquëje̱ ju̱jiꞌi. Ju̱quëna, ta̱huë. 23 Jaiye coꞌamaña paquëpi ju̱ni sajiꞌi, ju̱ꞌisicohuaꞌi ai yoꞌo hue̱ꞌñana. Ja̱rore papi ñapi, Abrahamre cuiꞌne Lázarore.

24 Ja̱ maca ñani cuipi: ‘Jaꞌquë Abraham, yëꞌëre oi ñajëꞌë. Ai yoꞌoyë. Jëjo saojë̱ꞌë, Lázarore ocore i̱ moño sa̱ꞌnihuëna neni dani sësëye yëꞌë tse̱meñona ne huasoja̱quë. Ai yoꞌoyë, yëꞌë toaseꞌepi paꞌina.’ 25 Ja̱je caquëna, Abrahampi capi i̱te: ‘Tsihuaꞌë cuasajë̱ꞌë mëꞌë deꞌoye paꞌiseꞌere ja̱ yëꞌtaꞌa mëꞌë huajëquë paꞌinë, cuiꞌne iquë Lázaropi ai coꞌaye pajiꞌi, ja̱ro paꞌi maca. Ja̱je paꞌisiquëpi yure i̱pi deꞌoye paꞌiji, i̱ñore. Cuiꞌne mëꞌëpi ai yoꞌoyë. 26 Cuiꞌne ja̱je siꞌaye iye mëꞌë yoꞌoseꞌe paꞌitoje̱ paꞌiji, cuiꞌne jai huaꞌque të̱ꞌtëpaje̱, yëquë tëto saiye peoyerepa cuiꞌne mëꞌëje i̱ñona tëto daiye peoye. Ja̱je paꞌina, i̱ño paꞌicohuaꞌi ja̱ro tëto saiye peoji, cuiꞌne ja̱ro acohuaꞌije̱ i̱ño daiye peoji.’

27 Ja̱ maca jaiye paquë paꞌisiquëpi capi: ‘Ja̱je paꞌito jaꞌquë Abraham mëꞌëre se̱ñë, Lázarore jëjo saojë̱ꞌë, yëꞌë jaꞌquë huëꞌena. 28 Ja̱rote cinco yoꞌje tsi̱re payë. Sani quëacaijë̱ꞌë, i̱ño yëꞌë ai yoꞌo hue̱ꞌñana daimaꞌpë caquë.’ 29 Ja̱je caquëna, Abrahampi capi, i̱te: ‘Ja̱ohuaꞌi cato payë, Moisés cua̱ñeseꞌe cuiꞌne yecohuaꞌi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌere, ja̱re ñani sehuoja̱jë.’ 30 Ja̱je caquëna, jaiye paquë paꞌisiquëpi sehuopi: ‘Ja̱je paꞌitoje̱ jaꞌquë Abraham sehuoye pa̱ñë. Ju̱ꞌisicohuaꞌi aquëpi sani quëatotaꞌa ja̱ꞌnë paꞌiseꞌe je̱oni po̱nëjaꞌcohuaꞌi paꞌini.’ 31 Ja̱je caquëna, Abrahampi capi, i̱te: ‘Moisés cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi caseꞌere sehuoye coeni, me ju̱ꞌisiquëpi huëtuje̱ sehuoyeꞌni’.”

17

Coꞌayena Yoꞌoyena Ta̱iñe

(Mt 18.6-7, 21-22; Mr 9.42)

1 Jesupi capi, I̱ yeꞌyacohuaꞌire:

“Pa̱i coꞌaye neñe caraja̱iñe peoja̱ꞌcoa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌayere paꞌiquëpi yecohuaꞌire se yeꞌyaquëna, coꞌaye ne doꞌire teayerepa paꞌija̱ꞌquë api. 2 Ja̱je paꞌina, tsi̱re coꞌaye yeꞌyamaꞌnë, ja̱je paꞌire ñaje tëcana quë̱na pëpi sëani jairana je̱o dëoto ai jerepa deꞌoꞌñe paꞌio. 3 Deꞌhua ñajëꞌë. Mëꞌë yoꞌjeipi mëꞌëre coꞌaye yoꞌosiquë paꞌito yoꞌomaꞌë quëajë̱ꞌë cuiꞌne ja̱ꞌrë yoꞌoseꞌere je̱oni po̱nëna i̱ yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaijë̱ꞌë. 4 Cuiꞌne mëꞌëni teꞌe muꞌsere siete paꞌye coꞌaye yoꞌosiquë pani, cuiꞌne siete paꞌye dai caye paꞌiji: ‘Ti̱jupë coꞌaye yoꞌoye pa̱siꞌi.’ Ja̱je caquëna, i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji.”

Nuñerepa Neñe Paꞌiji Cuasayepi Tutu Quëꞌi

5 I̱te yeꞌyecohuaꞌipi cahuë, Ëjaëre: I̱sijë̱ꞌë yëquëre ai nuñerepa neñe paꞌiji cuasayere.

6 Cajëna, Ëjaëpi sehuopi ja̱ohuaꞌire:

“Mësarupi neñe paꞌiji cuasayere aꞌri maña mostaza ca̱je paꞌye pacohuaꞌi pani cayë, iye so̱quëre iye macapi etani jaira jopore pare sa nëcajë̱ꞌë. Ca maca asani sati̱ꞌñe paꞌio.

Necaiquëpi Yoꞌoye Paꞌiji

7 Mësarupi coꞌamaña necaiquëre pacohuaꞌini tsio coꞌamaña ne tëjini pa̱nitaꞌa hue̱quëre ña tëjini coꞌiquëna, ¿cacohuaꞌi aꞌni, ‘da sani jaꞌrujë̱ꞌë, a̱i a̱ijaꞌquë?’ 8 Ja̱je camaꞌpë coa ai jerepa cayë: ‘A̲ore cuaꞌcojë̱ꞌë, neato a̱i ja̱ꞌñere, yëꞌë a̱o a̱i huëosi maca deꞌoye a̱o ja̱ꞌñere cuiꞌñajëꞌë, yëꞌë a̱ni tëjisi jeteyoꞌje mëꞌëje a̱i cuiꞌne u̱cuja̱ꞌquë.’ 9 Ja̱je cua̱ñeseꞌere yoꞌoquëna, necaire pahuë deꞌoji cajë pëpaye peoji joꞌyaëpi cua̱ñeseꞌere necaito. ¿Me deꞌoji cayeꞌni, joꞌyaëpi cua̱ñeseꞌere neto? 10 Ja̱je cuiꞌne paꞌiji, mësaruje̱. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere siꞌaye nesicohuaꞌi pani: ‘Coꞌa joꞌya mañaꞌë, mëꞌë nejëꞌë casi mañaseꞌe nehuë,’ caye paꞌiji.”

Diez Ja̱ꞌju Dahuë Ju̱ꞌicohuaꞌire Ne Coꞌyaye

11 Jesús ja̱ yëꞌtaꞌa Jerusalénna sai Samaria cuiꞌne Galilea yejaña tëto sajiꞌi. 12 Saiquëpi aꞌri daripëna ti̱ꞌaquëna, diez ë̱mëohuaꞌi ja̱ꞌju dahuë ju̱ꞌicohuaꞌipi sa̱ñope ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌajëtaꞌa soꞌona nëcaja̱ni, 13 cuihuë:

“¡Jesús, Yeꞌyaquë, yëquë mañare oijë̱ꞌë!”

14 Ja̱ maca Jesupi ñani ja̱ohuaꞌire capi:

“Sani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌina i̱ñojaijëꞌë.”

Ja̱je caëna, ja̱ saijë i̱ohuaꞌi ju̱ꞌi dahuë peocohuaꞌi to̱me huesëhuë. 15 Ja̱ maca teꞌi ja̱ohuaꞌi aquëpi ju̱ꞌi dahuë peo hue̱ꞌña to̱mesiquë paꞌi ña jujani Maijaꞌquëni tutu yëꞌopi caquë sihuaquë coꞌipi. 16 Coꞌini doꞌre jaꞌrupi Jesús ña hue̱ꞌñana cuiꞌne i̱ tsiapi yejare pana në meni Maijaꞌquëre deꞌoji caquë sihuapi. Iquë ë̱më i̱ti sihuasiquë Samaria yeja aquë pajiꞌi. 17 Ja̱ maca Jesupi capi, i̱te:

“¿Mësaru diez paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë pate, i̱ti ju̱ꞌicohuaꞌi? ¿Yecohuaꞌi nueve jerore paꞌiyeꞌni? 18 ¿Iquë yequë yeja aquëseꞌe Maijaꞌquëre sihuasiꞌi caquë coꞌisiquë paꞌiquë?”

19 Ja̱je cani i̱te capi:

“Huëni saijë̱ꞌë. Jujuquë api, mëꞌë cuasani yoꞌo doꞌipi coꞌyasiquë sëte.”

Maijaꞌquë Cua̱ñe Te̱ꞌte Paꞌi Ti̱ꞌañe

(Mt 24.23-28, 36-41)

20 Fariseo pa̱ipi Jesure se̱iꞌë: ¿Je yëhua Maijaꞌquë te̱ꞌte ayepi ti̱ꞌajaꞌcoaꞌni? Ja̱je se̱jëna, i̱pi sehuopi:

“Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere ti̱ñarepa ñañe peoji, coꞌamaña ñañeje paꞌye. 21 ‘I̱ñore tsoe paꞌiji’ pa̱nitaꞌa ‘jetore paꞌiji’ caye peoji. Ja̱je paꞌina, tsoe Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere mësaru joponi paꞌiji, yure.”

22 Ja̱je paꞌina, i̱re yeꞌyecohuaꞌire capi:

“Ti̱ꞌajaꞌcoa, coꞌa muꞌseña Pa̱i Mamaquë yoꞌoquëna, ña ëa muꞌseña. Ja̱je ña ëaquëtaꞌare ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 23 Ja̱je ña ëaquëna, paꞌijëna, caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë: ‘I̱ñore paꞌiji’ pa̱nitaꞌa ‘jetore paꞌiji’. Ja̱je catoje̱ saimaꞌpë, cuiꞌne tuimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 24 Maꞌtëmopi mujuë yeꞌhueyeje̱ paꞌye pasipi. Pa̱i Mamaquë ti̱ta muꞌse cato asa tayoye peoja̱ꞌcoa. 25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare duꞌru macarepa ai ai yoꞌoye paꞌiji. Yure paꞌiji, yure paꞌi pa̱ipi yëꞌëre coejëna. 26 Noé paꞌi muꞌseña yoꞌojë paꞌiseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne paꞌija̱ꞌcoa, Pa̱i Mamaquë daija̱ꞌa muꞌseñaje. 27 Ja̱ muꞌseña je̱ꞌquë a̱o a̱ijë cuiꞌne u̱cujë, huejajë cuiꞌne mamajëre huejojë yoꞌohuë. Ja̱je yoꞌojëna, Noé jai yohuëna cacapi. Cacasi maca, jai coꞌje ti̱ꞌaëna, ja̱ohuaꞌi siꞌaohuaꞌi coꞌje ju̱juhuë. 28 Ja̱je cuiꞌne Lot paꞌi muꞌseñaje yoꞌohuë: A̲o a̱ijë cuiꞌne co̱no u̱cujë huerojë cuiꞌne yecohuaꞌina se i̱sijë, coꞌamaña ta̱jë cuiꞌne huë̱ꞌña nejë paëꞌë. 29 Ja̱je yoꞌojë paꞌijëna, Lot Sodomapi etani sajiꞌi. Saisi maca maꞌtëmopi oco to̱meñeje paꞌye toapi to̱mequë siꞌaohuaꞌire huani je̱api, Sodoma pa̱ire. 30 Ja̱je cuiꞌne paꞌye pasipi, Pa̱i Mamaquë ñaijaꞌa muꞌseñaje.

31 Ja̱ coꞌa muꞌseña ti̱ꞌaëna, huëꞌe hueꞌsere paꞌijëna, coꞌamañapi huëꞌe sa̱ꞌnahuëre paꞌito i̱jañuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne yecohuaꞌipi tsiore paꞌicohuaꞌi pani coꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, huëꞌena. 32 Deꞌhua cuasajë̱ꞌë, Lot nëjo yoꞌoseꞌere. 33 Ja̱je paꞌina, coꞌye i̱ paꞌiyere ai cuasaquë cato siꞌaye ne huesëye paꞌiji.

34 Ja̱je paꞌina, cayë. Ja̱ ñami ca̱i saihuëna cayahuaꞌi ca̱icohuaꞌi paꞌito teꞌire saquë yequëni je̱o saiye paꞌija̱ꞌcoa. 35 Cuiꞌne caya nomiohuaꞌi teꞌe toacohuaꞌini teꞌore saquë cuiꞌne yeconi je̱o saiye paꞌija̱ꞌcoa. 36 Ja̱je cuiꞌne caya ë̱mëohuaꞌi tsiore paꞌijëna, teꞌire saquëna, cuiꞌne teꞌi je̱o saisiquë paꞌija̱ꞌquë api.”

37 Ja̱je caquëna, iyere asani se̱teña:

“¿Jerona iye yoꞌo ja̱ꞌñe aꞌni, Ëjaë?”

Cajëna, i̱pi capi:

“Ju̱ꞌisiquë u̱i hue̱ꞌña pëꞌpëri tsiꞌsiyeje̱ paꞌye tsiꞌsija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

18

Huaꞌjeopi Cuiꞌne Yoꞌoyere Ca Tëjiquë

1 Siꞌanë Maijaꞌquëre se̱jë paꞌiye paꞌiji, yoꞌo jujaye peoye caquë Jesús pa̱i yoꞌoye ayena ti̱ña caquë ñeje, yeꞌyapi. 2 Yeꞌyaquë capi:

“Paꞌiji, pa̱i daripë pa̱i yoꞌoye ñaquë, Maijaꞌquëre caꞌramaꞌquëpi, cuiꞌne yecohuaꞌireje̱ oimaꞌquëpi. 3 Cuiꞌne ja̱re ja̱ daripëre pacoꞌë, huaꞌjeo. Ja̱opi pa̱i yoꞌoye ñaquëna, i̱ote sa̱ñope yoꞌoquëni quëaona ca deꞌhuacaija̱quë caco siꞌanëpi sacoꞌë. 4 Ja̱je saio yoꞌocona, pa̱i yoꞌoye ñaquëpi coepi. Coesiquëtaꞌa jeteyoꞌje cuasapi: ‘Maijaꞌquëre caꞌramaꞌquëje̱ cuiꞌne pa̱ireje̱ oimaꞌquëpi. 5 Co̱casiꞌi huaꞌjeore, jo̱sa siꞌanë daio yëꞌë yequere cuasaquëna, camaꞌo paꞌija̱ꞌcore,’ cuasapi.”

6 Ja̱je capi, iquë pa̱i yoꞌoye ñaquë coꞌaquë. Ja̱je paꞌito Jesús capi: 7 “¿Maijaꞌquëre muꞌseñapi cuiꞌne ñamiñapi se̱cohuaꞌire i̱ joꞌya nesicohuaꞌire co̱caiye pa̱jaꞌquë aë? ¿Tsoe utejë̱ꞌë, caquë aë? 8 Pa̱ni. Ja̱je paꞌina, cayë, ti tsoe nëiñe peoye co̱caija̱ꞌquë api, Maijaꞌquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¿yëꞌë iye yejana dai maca, deꞌhue yëꞌëre necaiquë api cuasacohuaꞌi paꞌijëna, ti̱ꞌajaꞌquë aꞌni?”

Fariseo Cuiꞌne Paꞌi Doꞌire Se̱quë Ayere Quëaye

9 Pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye neni Jesús quëapi, deꞌocohuaꞌi aꞌë cuasajë yecohuaꞌire coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë coecohuaꞌire. 10 Quëa huëoquë capi:

“Caya ë̱mëohuaꞌi Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena saëꞌë, se̱ñuꞌu cajë. Teꞌi ja̱ohuaꞌi aquëpi fariseo paꞌiji, cuiꞌne yequëpi paꞌi doꞌi curiquë se̱quë pajiꞌi, pa̱i ëjaëre necaiquë. 11 Paꞌina, fariseopi coa nëcaquë se̱jiꞌi, ñeje: ‘I̱na, jaꞌquë mëꞌëre sihuayë, yëꞌëre cato ja̱ohuaꞌi coꞌamaña ñacohuaꞌi, cuiꞌne coꞌacohuaꞌi cuiꞌne nomiohuaꞌire coa yoꞌocohuaꞌije̱ paꞌi peoyë. Cuiꞌne ja̱ë paꞌi doꞌi se̱quëje̱ paꞌi ti peoyë. 12 Cuiꞌne teꞌe semanare cayaye a̱o a̱imaꞌquëpi se̱i cuiꞌne yëꞌë yoꞌoquë curiquë neñeje Maijaꞌquë huëꞌena diez paꞌye neni teꞌore i̱siquë aꞌë, deꞌhue.’ 13 Ja̱je se̱ina, paꞌi doꞌire se̱quëpi soꞌo macana pëani ñaco ca̱ mañaje maꞌtëmona se mëani ñamaꞌë coa ai jerepa coti saihuëna tëꞌcaquë ñeje caquë se̱jiꞌi: ‘I̱na, yëꞌë Jaꞌquë yëꞌëre oijë̱ꞌë, yëꞌë maca ai coꞌaquë aꞌë.’ 14 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Iquë paꞌi doꞌire curiquë se̱quë cato Maijaꞌquëna i̱ coꞌaquë paꞌiye quëa to̱ni Maijaꞌquë ja̱ꞌre paꞌi sihuaquë coꞌipi. Ja̱je coꞌiquëtaꞌare fariseo cato ti sihuamaꞌë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, coꞌye yëꞌë jerepa paꞌi aꞌë cuasacohuaꞌire cato coa ai jerepa meñe neñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë teaye paꞌi aꞌë cuasaquëni ai jerepa paꞌire neñe paꞌiji.”

Jesús Tsi̱re Deꞌoyerepa Cacaiye

(Mt 19.13-15; Mr 10.13-16)

15 Jesús quëꞌrona tsi̱re dahuë, papija̱quë cajë. Ja̱je yoꞌojëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi ñani i̱ti tsi̱re dacohuaꞌire yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë ca huëohuë. 16 Ja̱je cajëna, Jesús ja̱ohuaꞌire soini capi:

“Coa ñajëꞌë, ë̱semaꞌpë tsi̱re, i̱ohuaꞌiseꞌe daija̱jë yëꞌë quëꞌrona. Maijaꞌquë quëꞌro ja̱ohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌiseꞌe cacaye paꞌiji. 17 Ja̱je paꞌina, nuñerepa cayë, mësarute. Tsi̱ deꞌoji cajë yëyeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌcohuaꞌi pani ti cacaye peoji, Maijaꞌquë cua̱ñe hue̱ꞌña.”

Po̱sëpi Jaiye Coꞌamaña Paquëpi Jesure Caseꞌe

(Mt 19.16-30; Mr 10.17-31)

18 Pa̱i ëjaohuaꞌi aquëpi se̱jiꞌi, Jesure:

“Deꞌo yeꞌyaquë, ¿me yoꞌoni ti pani huesëye ti̱ꞌajaꞌquë aꞌni?”

19 Jesupi i̱te capi:

“¿Me yoꞌoquë yëꞌëre deꞌoquë caquëꞌni? Peoji, teꞌije̱ deꞌoquë. Coa teꞌi Maijaꞌquëseꞌe deꞌoquë paꞌiji. 20 Asaquë aꞌë, Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe: ‘Nomiore yoꞌomaꞌë nëjore peoni, pa̱ire huani je̱omaꞌë, coꞌamaña ñamaꞌë, coa cosomaꞌë, cuiꞌne ëjaohuaꞌire ñajë oijë̱ꞌë, më jaꞌquëre cuiꞌne më jaꞌcore.’ Ja̱re mëꞌëpi asaë.”

21 Ja̱je caquëna, i̱ti se̱siquëpi capi, i̱te:

“Siꞌanë iye tsihuaꞌë paꞌinëpi deꞌoye sehuoquë aꞌë.”

22 Ja̱je caquëna, Jesupi asani i̱te capi:

“Ja̱ yëꞌtaꞌa teꞌo carapi, mëꞌëre. Siꞌaye mëꞌë payere i̱sijë̱ꞌë, peocohuaꞌini. Ja̱je mëꞌë yoꞌonitaꞌa Maꞌtëmore coꞌamaña paye paꞌiji. Ja̱ jeteyoꞌje dani tuijë̱ꞌë, yëꞌëre.”

23 Ja̱je caquëna, iyere asani ai oi, jaiye coꞌamaña paquë sëte. 24 Ja̱je oina, ñani Jesús capi:

“Airepa jëaye paꞌiji, jaiye coꞌamaña pacohuaꞌipi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena cacaye. 25 Camellore miu ñaca cojeja̱ꞌa etoja̱iñe ti peoji. Ja̱ jëaye se̱ña maca jëaji, coꞌamaña pacohuaꞌipi Maijaꞌquë te̱ꞌtena cacaye.”

26 Ja̱je caquëna, i̱ti asasicohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱je paꞌito ¿nepi huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?”

27 Cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ja̱je paꞌina, pa̱i ne ti̱ꞌañe peoyere, Maijaꞌquëseꞌe ne ti̱ꞌañe paꞌiji.”

28 Caquëna, Pedropi capi:

“Ëjaë, yëquë paseꞌe siꞌaye je̱ohuë, mëꞌëni tuñuꞌu cajë.”

29 Caquëna i̱pi sehuopi:

“Nuñerepa cayë. Pa̱ipi Maijaꞌquë te̱ꞌte doꞌire i̱ huëꞌe, jaꞌquëohuaꞌire, aꞌyëohuaꞌire, nëjore, mamajëre je̱osiquë pani, 30 yequë yejana paꞌiye huëo maca ti paꞌiyere ti̱ꞌajaꞌquë api.”

Jesús I̱ Ju̱ꞌi Ja̱ꞌñere Quëaye

(Mt 20.17-19; Mr 10.32-34)

31 Jesús pa̱i peo hue̱ꞌñana i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini, capi:

“Yure sañuꞌu, Jerusalénna. Ja̱rona siꞌaye ti̱ꞌajaꞌcoa, Pa̱i Mamaquëre yoꞌo ja̱ꞌñere Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyajë paꞌiseꞌe. 32 Ja̱rona yëꞌëre i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, judío pa̱i peocohuaꞌina. I̱sirena, cueꞌcuejë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë yëꞌëre coꞌaye cajë, cuiꞌne copi tseꞌseja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 33 Tëꞌca tëjini huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌitaꞌare toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huëija̱ꞌquë aꞌë.”

34 Ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌi coa huesë asahuë, i̱quere caquëꞌni cuasajë. I̱pi ti̱ña asaye ë̱sequëna.

Jesús Ñamaꞌquëre Jujuseꞌe

(Mt 20.29-34; Mr 10.46-52)

35 Jesupi Jericó daripë quë̱no macare paꞌina, teꞌi ñamaꞌquëpi maꞌa yëꞌquë macare ñuꞌi curiquë da saicohuaꞌire se̱jiꞌi. 36 Se̱quëpi jai pa̱i saijë cajëna, asani se̱jiꞌi, i̱quere ja̱je yoꞌojë cayeꞌni caquë. 37 Se̱ina, i̱te quëahuë. Ja̱roja̱ꞌa Jesús Nazaret aquëpi daina, yoꞌojë cayë. 38 Cajëna, ja̱ maca asani cuipi:

“Jesús, David mamaquë yëꞌëre oijë̱ꞌë. Ai yoꞌoyë.”

39 Ja̱je cuiquëna, yecohuaꞌipi duꞌru saicohuaꞌipi i̱te cahuë, cuimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ cajëtaꞌare i̱pi ai jerepa ja̱ yëꞌtaꞌapi cuipi:

“David mamaquë yëꞌëre oijë̱ꞌë. ¡Ai yoꞌoyë!”

40 Caquëna, asani Jesús nëcaja̱ni, quërëja̱ni dajë̱ꞌë caquë jëjo saopi, teꞌire. Dasi maca i̱te se̱jiꞌi:

41 “¿Me nejaquë cuasaquëꞌni, mëꞌë yëꞌëre?”

Caquëna, ñamaꞌquëpi sehuopi:

“Ëjaë, ñaco ca̱re deꞌhuacaijë̱ꞌë. Ñasiꞌi, yëꞌë.”

42 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“¡Ñaquë paꞌijë̱ꞌë! Mëꞌë nequë api cuasaquë ca doꞌipi.”

43 Ja̱je ca macapi, tsoe ñaquë pajiꞌi, ñamaꞌquë paꞌisiquëpi. Ja̱ maca Jesure tujiꞌi, Maijaꞌquëre sihuaquë. Cuiꞌne siꞌaye iye yoꞌoye ñasicohuaꞌije̱ Maijaꞌquëre ai sihuahuë.

19

Jesús Cuiꞌne Zaqueo

1 Ja̱ maca Jericó daripëna Jesús cacani tëto saina, 2 cuiꞌne ja̱rote jaiye coꞌamaña paquë Zaqueo hueꞌequëje̱ pajiꞌi, curiquë paꞌi doꞌi se̱cohuaꞌi ëjaëpi. 3 Ja̱ë cato Jesure ñañe yëquë pajiꞌi. Ja̱je yëquëtaꞌa me ñaquëꞌni pa̱i jaꞌi maña paꞌijëna, Zaqueo nëhuiquë pajiꞌi. 4 Ja̱je paꞌipi duꞌru huëꞌhuëni so̱quë yëna mëjiꞌi, Jesús jaꞌye tëto saija̱ꞌtona ñani. 5 Ja̱ maca Jesús ja̱roja̱ꞌa saiquëpi ñani Zaqueore capi:

“Esa cajejë̱ꞌë, yure mëꞌë huëꞌena sani pëaja̱ꞌquëpi saiyë.”

6 Ja̱ maca Zaqueo esa cajeni sihuaquë Jesure i̱ huëꞌena sai sapi. 7 Ja̱ maca iyere yecohuaꞌi ñani siꞌahuaꞌi deꞌoye yoꞌomaꞌajiꞌi cahuë, Jesupi coꞌaye yoꞌoquë huëꞌena pëasiꞌi caquë, saquëna. 8 Ja̱ maca Zaqueopi huëni nëcani capi, Ëjaëre:

“I̱na Ëjaë, yëꞌë paye jopore paja̱ꞌa i̱sisiꞌi coꞌamaña peocohuaꞌire, cuiꞌne yëꞌë coa cosoquë jerepa neseꞌe paꞌito coꞌyosiꞌi cuatro paꞌye jerepa yëꞌë se jiosiquëre.”

9 Ja̱je caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Iye muꞌse ti̱tapi iye huëꞌe huasoye cuiꞌne iye ë̱më cato Abraham tsëcapë aquë api. 10 Ja̱je paꞌina, Pa̱i Mamaquë dajiꞌi, ne huesësicohuaꞌire coꞌequë huasosiꞌi caquë.”

Curiquë Yoꞌoseꞌe Ayere Quëaye

11 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús cayere pa̱i asajë cuasahuë, yure Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ti̱ꞌajaꞌcoa cajë. Ja̱je cuasahuë, Jesupi Jerusalén jaꞌyere paꞌi doꞌire ñajë. Ja̱je cuasajëna, i̱pi pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye caquë quëa huëopi. 12 Ja̱ maca capi:

“Pajiꞌi, teꞌe pa̱i deꞌo tsëcapë aquë. Ja̱ëpi soꞌo yejana sajiꞌi, pa̱i ëjaëre nesi maca, pa̱i ëjaë deꞌoni cuiꞌnaëpi coꞌi co̱siꞌi caquë. 13 Ja̱ yëꞌtaꞌa saimaꞌnë, diez paꞌiohuaꞌire i̱ joꞌya acohuaꞌini soini, pa̱i ñapere i̱sipi jai doꞌi curiquë të̱ꞌñare teꞌe të̱ꞌñaseꞌe i̱siquë capi: ‘Iye curiquëpi se hueroni yeque jaiye nejëꞌë, yëꞌë coꞌi macaja̱ꞌa.’ 14 Ja̱je casiquëtaꞌare i̱ yeja paꞌi pa̱ipi i̱te coejë, i̱ saisi jeteyoꞌje jëjo saohuë, quëaja̱ꞌcohuaꞌipi: ‘Coeyë, mëꞌëre yëquë ëjaë deꞌoye’ cajë.

15 Ja̱je casicohuaꞌitaꞌare pa̱i ëjaë deꞌosiquëpi coꞌipi, i̱ yejana. Ti̱tani cua̱ñe saopi, i̱ curiquë i̱sisicohuaꞌire quërëja̱ijëꞌë caquë. Asasiꞌi, je jaꞌye pa̱i ñape ja̱ curiquëpi nereꞌni caquë. 16 Soina, duꞌru macarepa ti̱taquëpi capi: ‘Ëjaë, mëꞌë curiquëpi diez paꞌye jerepa se ne co̱huë.’ 17 Pa̱i ëjaëpi sehuopi: ‘Ai deꞌoji, mëꞌë deꞌo joꞌyaëꞌë. Mëꞌë aꞌri mañare deꞌoye ñacaisi doꞌire, mëꞌëre diez daripë̱a cua̱ñequëre neñë.’ 18 Yequëpi dani capi: ‘Ëjaë, mëꞌë curiquëpi cinco paꞌye jerepa nehuë.’ 19 Cuiꞌne iquëreje̱ sehuopi: ‘Mëꞌë cato cinco daripë̱a cua̱ñequë paꞌijë̱ꞌë.’ 20 Ja̱ maca yequëpi dani capi: ‘Ëjaë, iye paꞌiji, mëꞌë curiquë pañuelo ca̱ꞌtipëna deani deꞌhuaseꞌe. 21 Mëꞌëpi pa̱ire oimaꞌë yoꞌoquë mëꞌë i̱si maꞌñere tsiꞌsoni, cuiꞌne mëꞌë ta̱ maꞌñere coa tëaquë, yoꞌoquëni caꞌraquë pa̱huë.’

22 Caquëna, pa̱i ëjaëpi capi: ‘Coꞌa joꞌyaë, ja̱re mëꞌë caseꞌepi i̱ñoji, mëꞌë coꞌaquë paꞌiye. Ja̱je yëꞌë pa̱ire oimaꞌë yoꞌoquëpi yëꞌë ne maꞌñere tsiꞌsoquë cuiꞌne yëꞌë ta̱ maꞌñere coa tëaquë yoꞌoye asaquë sëte. 23 ¿Me yoꞌoquë curiquë i̱sirena, i̱tipi ne doꞌire coꞌye sa̱i hue̱ꞌñana tëomaꞌë paquëꞌni, yëꞌë dani i̱ti mañaque nejaꞌquëtaꞌare huëꞌe ti̱tasi maca?’ 24 Ja̱je cani i̱ti maca paꞌicohuaꞌire capi: ‘Jiojë̱ꞌë, curi tëꞌquire. Jioni i̱sijë̱ꞌë, diez të̱ꞌña paquëna.’ 25 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë, i̱te: ‘¿Ëjaë, tsoe diez të̱ꞌña paquëre me ai jerepa i̱siyeꞌni?’ 26 Cajëna, pa̱i ëjaëpi sehuopi: ‘Nuñerepa cayë, paquëni ai jerepa se i̱siye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, cuiꞌne peoquëni coa ai jerepa se jio co̱ñe paꞌiji, siꞌaye i̱ payeje̱ peo hue̱ꞌñarepa. 27 Cuiꞌne yecohuaꞌi yëꞌëre ëjaë deꞌoye coesicohuaꞌire quërëja̱ni i̱ñona dani yëꞌëque ñaquëna, huani je̱ajëꞌë,’ capi.”

Jesupi Jerusalén Cacaseꞌe

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Jn 12.12-19)

28 Ja̱je iye se ca tëjini Jesús Jerusalénna sajiꞌi. 29 Tsoe Betfagé cuiꞌne Betania daripë̱a cuiꞌne Olivos hueꞌyosi cu̱tihuë̱a ti̱ꞌañe jaꞌi maca paꞌi i̱ yeꞌyacohuaꞌire cayaohuaꞌire jëjo saopi. 30 Ñeje caquë:

“Ja̱ maca jaꞌye daripëna saijë̱ꞌë. Ti̱ꞌa maca ja̱rote paꞌija̱ꞌquë api, burro sëasiquëpi, pa̱ije ja̱ yëꞌtaꞌa tuimaꞌquëpi. Ti̱ꞌani joyeni dajë̱ꞌë. 31 Joyejëna, yecohuaꞌipi me nejaꞌquëni sayeꞌni se̱cohuaꞌi paꞌito, cajë̱ꞌë, Ëjaëpi yoꞌoye paꞌiji.”

32 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sani Jesús caseꞌeje̱ ti̱ꞌahuë. 33 Ti̱ꞌani burroni joyejëna i̱ti tse̱ acohuaꞌipi se̱iꞌë:

“¿Me neñuꞌju joyeyeꞌni?”

34 Cajëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Ëjaëpi yoꞌoye paꞌiji, caëna, yoꞌoyë.”

35 Ja̱je quëani joyeni Jesús quëꞌrona sahuë. Sani ca̱ñapi burro jetena jajeni Jesure mëo ñohuë. 36 Ja̱ maca ñuꞌi sajiꞌi. Saina, pa̱i ca̱ñare i̱ saija̱ꞌa maꞌana jajehuë. 37 Olivos cu̱tihuë perepë cajeye jaꞌi macare paꞌina, siꞌahuaꞌi i̱te asani tuicohuaꞌipi Maijaꞌquëre sihuajë cui huëohuë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquëna, ñasicohuaꞌipi. 38 Ñeje cajë:

“Deꞌoquëre papi pa̱i Ëjaë daiji, Maijaꞌquë jëjo daoquëre papi, deꞌoye paꞌiyere papi co̱ni. Ja̱je paꞌito sihuañuꞌu, i̱te maꞌtëmo acohuaꞌije̱ sihuajëna.”

39 Ja̱ maca fariseohuaꞌi pa̱i jopore co̱ni paꞌicohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“Yeꞌyaquë, mëꞌëre tuicohuaꞌire camaꞌpë cajë̱ꞌë.”

40 Ja̱je cajëna, Jesupi sehuopi:

“Nuñerepa cayë. Icohuaꞌipi cuiye je̱ocohuaꞌi paꞌito quë̱na pë̱api cuija̱ꞌcoa.”

41 Ja̱ maca Jesús Jerusalén quë̱no maca ti̱ꞌaquë i̱ti daripëre ñani ojiꞌi. 42 Ñeje caquë:

“¡Iye muꞌse mëꞌë deꞌhue asato yëꞌë i̱siye deꞌoraꞌpi. Mëꞌë deꞌoye paꞌiye ti̱ꞌaraꞌhuë, i̱siyere! Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato yahueseꞌe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mëꞌë ña ti̱ꞌañe peoji. 43 Coꞌa muꞌse ti̱ꞌajaꞌcoa, mëꞌëre. Mëꞌëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌipi quë̱na tëhuopaje̱ paꞌiore tëꞌyaja̱icohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌoni coa siꞌa te̱ꞌñapi etaye peoja̱jë cajë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 44 Ja̱je yoꞌojë yejana siꞌaye quë̱na pë̱a ne ta̱o o̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë, huani je̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌë mamajëre, huesë paꞌisi doꞌire Maijaꞌquë mëꞌëre doꞌi daisi maca.”

Jesupi Maijaꞌquë Huëꞌere Tsoa To̱seꞌe

(Mt 21.12-17; Mr 11.15-19; Jn 2.13-22)

45 Ja̱ maca Jesús Maijaꞌquëre huëꞌena cacani i̱ti huëꞌena coꞌamaña i̱sijë cuiꞌne huerojë yoꞌocohuaꞌire peo hue̱ꞌñarepa eto saopi, hueꞌsena. 46 Yoꞌoquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“Toyaseꞌe caji, ñeje: ‘Yëꞌë huëꞌe cato Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe aꞌë.’ Ja̱je paꞌiotaꞌare mësaru cato, coꞌamaña ñaohuaꞌi tuꞌaro neni yoꞌoyë.”

47 Siꞌa muꞌseña Jesús yeꞌyapi, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena. Ja̱je yeꞌyaquëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne pa̱i daripë ëjaohuaꞌije̱ me neni huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌni cuasajë coꞌehuë, i̱ti yoꞌo ja̱ꞌñere. 48 Ja̱je coꞌejëtaꞌa ti̱ꞌamaꞌpë paëꞌë, i̱te ne ja̱ꞌñere. Siꞌa pa̱i i̱seꞌere asajë cuiꞌne sehuojë yoꞌojëna, ñajë.

20

Jesús Cua̱ñeñerepa Paꞌiye

(Mt 21.23-27; Mr 11.27-33)

1 Teꞌe muꞌse Jesús Maijaꞌquëre se̱ huëꞌere pa̱ire yeꞌyaquë cuiꞌne huaso cocare quëaquë paꞌina, ti̱tahuë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne aiohuaꞌi co̱ni. 2 Ja̱ohuaꞌipi ti̱tani cahuë:

“¿Quëajë̱ꞌë, i̱que tutupi cua̱ñequërepa paꞌi yoꞌoquëꞌni, iye? ¿I̱queipi iye cua̱ñe tutu i̱sina, yoꞌoquëꞌni?”

3 Cajëna, ja̱ maca Jesupi ja̱ohuaꞌire capi:

“Yëꞌëre cuiꞌne se̱siꞌi, mësarute. Sehuojë̱ꞌë, yëꞌë cato: 4 ¿Nepi cua̱ñereꞌni, Juan oco doquë paꞌi ja̱ꞌñe? ¿Maijaꞌquë pa̱nitaꞌa pa̱i?”

5 Caquëna, sehuoye pa̱jë coa sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa cahuë, ñeje:

“¿Me caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? Maipi Maijaꞌquëpi jëjo daopi cacohuaꞌi paꞌito i̱pi sehuoja̱ꞌquë paꞌini: ‘¿Ja̱je paꞌitaꞌare me yoꞌojë sehuoye pa̱reꞌni?’ 6 Cuiꞌne maipi pa̱ipi cua̱ñesiquë pajiꞌi catoje̱, siꞌa pa̱i huëni maire quë̱na pë̱api je̱ajë huani je̱ajaꞌcohuaꞌi paꞌini, siꞌaohuaꞌi Juanre Maijaꞌquë coca quëaquërepa pajiꞌi cuasajë cahuë.”

7 Ja̱je cuasani cahuë: “Huesëyë. Ne saꞌapi Juanre oco doquë paꞌi ja̱ꞌñe cua̱ñehuë.” 8 Cajëna, Jesuje̱ capi, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌëje̱ mësaru se̱seꞌe quëaye pa̱ñë.”

Coꞌacohuaꞌi Yoꞌoye Ayere Quëaye

(Mt 21.33-44; Mr 12.1-11)

9 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús pa̱ire coca ca huëopi. Pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye neni quëapi, ñeje:

“Pajiꞌi, teꞌi tsio paquëpi cuiyaꞌi ta̱ni i̱ coꞌamaña necaicohuaꞌina i̱si nëoni sani huesëquë. 10 Tëaye ti̱ꞌasi maca saisiquëpi i̱ joꞌyaëre jëjo daopi, coꞌamaña necaicohuaꞌire se̱ni tëani dajë̱ꞌë, yëꞌëre nëocaiseꞌere caquë. Ja̱je cani jëjo daosiquëni ja̱ohuaꞌipi coa tarapi tëꞌcani jëjo saohuë, peoquëre. 11 Ja̱ maca i̱ti tse̱ aquëpi yequë joꞌyaëre jëjo dao co̱pi. Cuiꞌne ja̱ëteje̱ tarapi tëꞌcani jëjo saohuë, ti i̱simaꞌpë. 12 I̱ti tse̱ aquëpi ti̱jupë yequë joꞌyaëre jëjo daoruje̱ coꞌamaña necaicohuaꞌipi ñani ja̱ëteje̱ tëꞌcani hueꞌsena quërë eto saohuë, pë̱ijë. 13 Ja̱ maca ña jujani i̱ti yeja tse̱ aquë capi: ‘¿Me neñe ja̱je paꞌito? cani i̱ oi mamaquëre pani jëjo saopi. Ja̱ëni ñanitaꞌa caꞌrajë deꞌoye sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 14 Jëjo saouna, i̱pi ti̱ꞌaquëna, tsio ñacaicohuaꞌipi ñani sa̱ꞌñe cahuë: ‘Iquëpi iye tsio tse̱ aquë deꞌoja̱ꞌquë api, huani je̱oñuꞌu. Ja̱je yoꞌoni ti ñese maipi i̱ti tse̱ acohuaꞌi deꞌoñuꞌu cahuë.’ 15 Ja̱je cani tsio peo hue̱ꞌñana etoni i̱te huani je̱ohuë.”

Ja̱je quëani Jesupi se̱jiꞌi:

“¿Ja̱je yoꞌosi doꞌi me yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni, i̱ti tsio aquë ja̱ohuaꞌire?”

16 Cani capi, i̱pi:

“Dani coꞌamaña necohuaꞌire huani je̱ani yecohuaꞌina i̱sija̱ꞌquë api, i̱ yeja.”

Ja̱je caquëna, iyere asani cahuë:

“¡Ja̱je yoꞌoto Maijaꞌquëje̱ coeni!”

17 Ja̱je cajëna, Jesús i̱ohuaꞌire ñani capi:

“Ja̱je mësaru cuasato, ¿i̱quere caquëꞌni, toya pëpë, paꞌiye ñañuꞌu? Ñeje caji:

Huëꞌe necaicohuaꞌi ne jujani nejosi quë̱na pëpi

Ja̱opi yure quë̱na pë i̱orepa paꞌiji.

18 Ja̱o quë̱na pë ë̱mëjeꞌna pa̱ipi to̱mecohuaꞌi pani, to̱me jëꞌyeye paꞌiji. Cuiꞌne quë̱na pëpi pa̱i ë̱mëjeꞌna to̱meco pani peo së̱pë̱arepa neñe paꞌiji.”

Paꞌi Doꞌire Sa̱iñe Ayere Yeꞌyeseꞌe

(Mt 21.45-46; 22.15-22; Mr 12.12-17)

19 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi Jesure i̱ti macapi tse̱ani coñuꞌu maini caquë ja̱je quëaji. Cuasajëtaꞌa pa̱ini caꞌrajë yoꞌoye pa̱huë. 20 Ja̱ maca yahue deꞌo pa̱irepa cayeje̱ cajë coa cosoja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saohuë. Ja̱ohuaꞌipi se̱jëna, i̱pi tayo caëna, ja̱ doꞌire pa̱i ëjaëna tse̱ani i̱siñuꞌu cajë. 21 I̱te se̱ni ñañuꞌu cajë saisicohuaꞌipi cahuë:

“Yeꞌyaquë, mëꞌë pa̱ire nuñerepa caquë yeꞌyaquëpi cuiꞌne pa̱ireje̱ siꞌahuaꞌire siꞌa yëꞌquë maca caquëpi coa ai jerepa nuñere pare Maijaꞌquë cocare yeꞌyaquëna, asayë, yëquë. 22 Ja̱je paꞌina, se̱ñë. Quëajë̱ꞌë: ¿Deꞌoquë paꞌi doꞌire pa̱i ëjaë Césarna sa̱iñe, pa̱nitaꞌa coꞌaquë?”

23 Cajë se̱jëna, tsoe Jesús asapi, i̱ohuaꞌi coꞌaye cuasajë se̱ñe. Ja̱je ñani capi:

“¿Me yoꞌojë yëꞌëre ja̱je neñañuꞌu cajë yoꞌoyeꞌni? 24 I̱ñojëꞌë, curiquë tëꞌquire. ¿Ne tsiare hueꞌecoꞌni? ¿Cuiꞌne ne mamire toyaseꞌeje̱ hueꞌecoꞌni?” Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Romano pa̱i ëjaë mamire toyasicoa.”

25 Cajëna, ja̱ maca i̱pi capi:

“Ja̱je paꞌito i̱sijë̱ꞌë, romano pa̱i ëjaëna i̱ tse̱co paꞌito. Cuiꞌne Maijaꞌquë tse̱ paꞌito Maijaꞌquëna i̱sijë̱ꞌë.”

26 Ja̱je pa̱i ña hue̱ꞌñana siꞌaye i̱ohuaꞌi cosojë neñuꞌu cajë yoꞌoseꞌere sehuoquëna, ñani ai ta̱ꞌñe asaji cuasajë caꞌrajë jerepa camaꞌpë paëꞌë.

Ju̱ꞌisicohuaꞌi Huëiye Paꞌiquë Cajë Se̱ñe

(Mt 22.23-33; Mr 12.18-27)

27 Jeteyoꞌje Saduceohuaꞌipi Jesure sani ñahuë. Ja̱ohuaꞌi Saduceohuaꞌi cato ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoji cacohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi cahuë, Jesure:

28 “Yeꞌyaquë, Moisés toyani yëquëre je̱ocajiꞌi, ñeje: Teꞌi ë̱mëpi mamajëre pamaꞌë nëjore je̱oni ju̱ꞌisiquë paꞌito i̱ yoꞌjeipi huaꞌjeore huejani mamajëre pacaiye paꞌiji, majaꞌyë doꞌire, toyapi careña. 29 Ja̱je paꞌina, teꞌe tsëcapëre siete ë̱mëohuaꞌipi ñeje yoꞌohuë: Majaꞌyëpi huejapi. Huejani mamajëre peoquë ju̱jiꞌi. 30 Ju̱quëna, jeteyoꞌje aquëpi huaꞌjeore huejani cuiꞌne ja̱ëje ju̱jiꞌi, mamajëre peoquë. 31 Ja̱ maca toaso̱ñe aquëpi huejapi i̱ote ja̱ëje cuiꞌne yoꞌopi. Ja̱re ja̱jeseꞌe siete paꞌiohuaꞌi huejajë mamajëre peocohuaꞌi ju̱ju sahuë. 32 Ai jeteyoꞌjerepa nomio ju̱coꞌë. 33 Ja̱je paꞌito ju̱ꞌisicohuaꞌi huëi maca ¿nepi ja̱ote nëjore paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, siꞌahuaꞌi siete paꞌiohuaꞌi huejasicore?”

34 Cajëna, ja̱ maca Jesupi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Iye yeja cato ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne nomiohuaꞌi huejajë. Cuiꞌne nomiohuaꞌire huejojë yoꞌoyë. 35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sehuosicohuaꞌipi ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëisicohuaꞌipi maꞌtëmo ti̱ꞌani huejaye peoji, cuiꞌne mamajëre pajë huejoye peoji. 36 Ja̱ro cato hui̱ñaohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëisi doꞌire Maijaꞌquë mamajërepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ju̱ꞌimaꞌcohuaꞌi. 37 Ja̱je paꞌina, so̱quë yëpi tsë̱ꞌisi maca, Moisés ñaquë paꞌiseꞌere toyaseꞌe acopi caji, ñeje: ‘Ëjaëpi caꞌa̱jiꞌi. Yëꞌë cato Abraham, Isaac, Jacobo, Diusu aꞌë. Ja̱ doꞌire asayë, ju̱ꞌisicohuaꞌipi huajëcohuaꞌi huëiye.’ 38 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ju̱ꞌisicohuaꞌi Diusu peoji, coa ai jerepa huajëcohuaꞌi Diusupi. Ja̱je paꞌina, i̱te cato siꞌahuaꞌi huajëcohuaꞌiseꞌe paꞌiyë. Peoji, ju̱ꞌisiquë i̱pi ñato.”

39 Ja̱ maca cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi acohuaꞌipi cahuë:

“Yeꞌyaquë, deꞌoyerepa cahuë, mëꞌë.”

40 Ja̱je cani ai jerepa jaiye se̱ñe pa̱huë, caꞌrajë.

Ne Mamaquë Aꞌni, Cristo

(Mt 22.41-46; Mr 12.35-37)

41 Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me yoꞌojë Cristore David tsëcapë api cayeꞌni? 42 Ja̱je i̱pi David ñeje casiquëtaꞌare Salmos toya pëpëna:

Ëjaëpi capi, yëꞌë Ëjaëre:

Jaꞌrujë̱ꞌë, yëꞌë ëja te̱ꞌtena.

43 Mëꞌëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire yëꞌëpi mëꞌë quë̱o tëꞌya me macaja̱ꞌa.

44 ¿Ja̱je paꞌito me yoꞌoquë Cristo David tsëcapë aquë paꞌiquëꞌni, tsoe ja̱re i̱pi Davidpi Yëꞌë Ëjaë cato?”

Ju̱ꞌisicohuaꞌi Huëiye Ayere Se̱ñe

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 11.37-54)

45 Siꞌa pa̱i asahuë, Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire ja̱je cajëna:

46 “Cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cato tsoa ca̱ña su̱ñani cuiꞌne deꞌoyerepa jai pa̱i paꞌi hue̱ꞌñapi pëpajëna, cuꞌiyere yëcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñaje ai deꞌo ñuꞌi saina coꞌejë jaꞌruyere yëcohuaꞌi aꞌë, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cajë. Ja̱je yoꞌoye mësarutaꞌa deꞌhua ñajëꞌë. Cuiꞌneje yoꞌomaꞌpë pañuꞌu cajë. 47 Cuiꞌne huaꞌjeohuaꞌireje̱ i̱ohuaꞌi huë̱ꞌña jiojë yoꞌocohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne pa̱ipi deꞌocohuaꞌi aꞌë caja̱jë cajë, tsoerepa se̱cohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi aꞌë, i̱ti coꞌayerepa sa̱i cua̱ñojaꞌcohuaꞌi.”

21

Peocopi Maijaꞌquëre I̱siye

(Mr 12.41-44)

1 Jesús ñapi, jaiye pacohuaꞌipi Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena cacajë, mahuëana curiquë ayajë Maijaꞌquëre i̱sijëna. 2 Cuiꞌne ñapi, teꞌo huaꞌjeo macapi caya aꞌri të̱ꞌña mahuëna ayacona. 3 Ñani Jesupi capi:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Ico huaꞌjeo ti peocopi siꞌahuaꞌi i̱siye jerepa i̱sio. 4 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi siꞌahuaꞌi i̱sihuë, i̱ohuaꞌi huero jujajëna, nëañere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱o ti peocopi i̱sio, siꞌaye i̱o paco paꞌi mañare.”

Maijaꞌquë Huëꞌe Nejosico Paꞌi Ja̱ꞌñe

(Mt 24.1-2; Mr 13.1-2)

5 Yecohuaꞌipi cocare cahuë, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe ayere, cuiꞌne i̱o deꞌo quë̱na pë̱api nesico paꞌiyere cuiꞌne Maijaꞌquëre coa i̱sisi coꞌamañapi nesico paꞌiyere. Ja̱je cajëna, Jesupi capi:

6 “Yequë muꞌse mësaru ñaseꞌe peo hue̱ꞌña nejo ja̱ꞌñe ti̱ꞌasipi, yequë quë̱na pë ë̱mëjeꞌe tuiyeje̱ peoyerepa.”

Ja̱ Yëꞌtaꞌa Yeja Caraja̱imaꞌñë I̱ño ja̱ꞌñe

(Mt 24.3-28; Mr 13.3-23)

7 Ja̱je caquëna, se̱iꞌë, i̱te:

“¿Yeꞌyaquë, je yëhua ja̱je mëꞌë caseꞌeje̱ yoꞌoja̱ꞌcoaꞌni? ¿Me yoꞌo i̱ñoñe paꞌija̱ꞌcoaꞌni, iye yoꞌoye ti̱ꞌañe jaꞌi maca paꞌito cahuë?”

8 Cajëna, Jesupi capi:

“Deꞌhua ñajëꞌë, mësarute cosojë. Ja̱je paꞌina, cayë. Jai pa̱i yëꞌë mamire cajë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ‘yëꞌë aꞌë, Cristo,’ cuiꞌne ‘yure aꞌë. Tsoe ti̱ꞌapi’ caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je catoje̱, sehuomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 9 Yequë yejapi cuiꞌne yequë yejana uihuaye paꞌina, cuiꞌne sa̱ꞌñe i̱ti yeja acohuaꞌija̱ꞌa uihuaye paꞌina, asani, quëquëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je iyepi duꞌru tëto saiye paꞌija̱ꞌcoa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ yëꞌtaꞌa caraja̱iñerepa ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcoa.”

10 Ai jerepa yequeje̱ ñeje capi:

“Teꞌe jai yejapi cuiꞌne jai yejana se uihuaye pasipi. Cuiꞌne yequë pa̱ipi yequë pa̱i ja̱ꞌre uihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 11 Pasipi, yeja ñuꞌcueyeje̱, a̱o ëa ju̱ꞌiñe. Cuiꞌne coa siꞌa hue̱ꞌña ju̱ꞌi dahuë pasipi. Cuiꞌne maꞌtëmopi huajëyaꞌye yoꞌoye paꞌina, ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne jaiye ti ña maꞌñere ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.

12 Ja̱ yëꞌtaꞌa iye siꞌaye yoꞌomaꞌnë, mësarute tse̱ajë cuiꞌne jo̱sa yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojë coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñana. Pa̱ire co hue̱ꞌñana coja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojë pa̱i ëjaohuaꞌi quëꞌrona, cuiꞌne cua̱ñecohuaꞌi quëꞌrona saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë mami doꞌire. 13 Ja̱je yoꞌojëna, mësaru yëꞌë cocare quëacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 14 Ja̱je paꞌina, tse̱arena, ca ja̱ꞌñere ne deꞌhuañuꞌu cajë ai cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 15 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi ta̱ꞌñe coca caye i̱siquëna, mësarute sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire sa̱ñope deꞌhue sehuoye peoyerepa cuiꞌne quëcoye peoyerepa caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru jaꞌquëohuaꞌipi, yoꞌje tsi̱pi, doꞌijëpi cuiꞌne cajeohuaꞌipi, tse̱ani yecohuaꞌina i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yecohuaꞌini huani je̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë. 17 Cuiꞌne siꞌa pa̱i mësarute coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë doꞌire. 18 Ja̱je yoꞌojëtaꞌare mësaru si̱opë naña me macaje̱ teꞌoje̱ ne huesëye pa̱sipi. 19 Yoꞌo jujamaꞌpë nuñerepa paꞌisicohuaꞌi pani, ti paꞌiyere pana ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë.

20 Jerusalén daripëre soldado pa̱ipi tëhuo tëꞌija̱isico paꞌiona, ñani ja̱ maca cuasajë̱ꞌë, yure maca nejosico paꞌija̱ꞌcoa cajë. 21 Ja̱ maca Judea paꞌicohuaꞌipi catiye paꞌiji, jai cu̱tihuëna. Jerusalén daripë paꞌicohuaꞌipi etani saiye paꞌiji, yequë hue̱ꞌñana. Cuiꞌne tsio paꞌicohuaꞌipi coꞌiye peoji, cuiꞌna daripëna. 22 Ja̱ muꞌseña cato i̱ohuaꞌi yoꞌosi doꞌire sa̱i muꞌseña pasipi. Ja̱je yoꞌo muꞌseña siꞌaye toyaseꞌe ti̱ꞌasipi. 23 Coꞌayerepa ja̱ muꞌseña tsi̱ ë̱ta pë̱a maña cuiꞌne tsi̱ tu̱ꞌña pacohuaꞌi maña ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë pë̱i ai yoꞌoye nesi maca. 24 Ja̱je paꞌina, huajore huaijë yecohuaꞌi huahuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yecohuaꞌini coa tse̱sejë coa siꞌa hue̱ꞌñana saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌipi Jerusalén daripë tsaꞌcu huesoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë ña nëosi tëcahuë, caraja̱i macaja̱ꞌa.

Pa̱i Mamaquë Dani Co̱ñe

(Mt 24.29-35, 42-44; Mr 13.24-37)

25 Ja̱ maca ë̱së yoꞌoye, cuiꞌne ñañë yoꞌoye cuiꞌne maꞌñocohuaꞌi yoꞌoyere ñajë iye yeja paꞌicohuaꞌipi cuasa co̱ꞌme huesësicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, jai tsiayapi coꞌpoco ai pi̱siquëna, asajë quëquësicohuaꞌi paꞌijë. 26 Pa̱i coa quëquë huesëjë ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi dahuëra etaja̱ijëna, yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, iye yeja caraja̱i yoꞌo maca, maꞌtëmo tuture paque tsasija̱ꞌcoa. 27 Ja̱ maca ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, Pa̱i Mamaquë sirija̱ꞌa tutu quëꞌire papi cuiꞌne i̱ deꞌoye paꞌiyepi daina. 28 Ja̱je paꞌina, iyepi siꞌaye yoꞌo huëoquëna, ñani sihuajë̱ꞌë, cuiꞌne si̱opë̱a maña mëani ñajëꞌë, tsoe deꞌoye paꞌiye mësarute i̱sija̱ꞌquëpi daija̱ꞌquë api cajë.”

29 Ja̱ maca quëapi, pa̱i ñajëna, so̱quë yë yoꞌoyeje̱ paꞌye ñani quëaquë capi:

“Higuera so̱quë yë yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoja̱ꞌcoa. Tsoe mësarupi ta̱ꞌñe asacohuaꞌi aꞌë, i̱o yoꞌoye. 30 Ja̱je paꞌina, jaꞌopi mëa huëoquëna, ñani o̱metëcahuë ti̱ꞌañe jaꞌyere paꞌiji, cacohuaꞌi aꞌë. 31 Ja̱je cuiꞌne yëꞌë caseꞌepi ti̱ꞌaquë yoꞌo huëoquëna, ñani tsoe ti̱ꞌaji. Jaꞌyere paꞌiji, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte.

32 Nuñerepa cayë. Siꞌaye iye ja̱je yoꞌo saoja̱ꞌcoa. Ja̱ yëꞌtaꞌa yure iye yoꞌo huëo ñasicohuaꞌi paꞌicohuaꞌi ju̱ju samaꞌnë. 33 Ja̱je paꞌina, maꞌtëmo, yeja pani tëjini caraja̱ijaꞌcoa, yëꞌë cocataꞌa ti pani huesëja̱ꞌcoa.

34 Deꞌhua ñare pajë paꞌijë̱ꞌë, më joñoare jëa joyo neñere, coꞌaye yëyere, co̱no cuepeyere cuiꞌne iye yeja paꞌijë deꞌoye pañuꞌu cayere, ja̱ muꞌse ti̱ꞌaquëna, cuasamaꞌpë yoꞌoyepi. 35 Trampana si̱oñeje yoꞌoja̱ꞌcoa, ja̱ muꞌse siꞌa hue̱ꞌña yeja paꞌicohuaꞌire. 36 Ne deꞌhuasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre siꞌanë se̱jë, iye tëto saitoje̱ jëasicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi Pa̱i Mamaquë daina, deꞌoyepi i̱ñojaꞌcohuaꞌi.”

37 Ja̱ muꞌseña cato Jesús yeꞌyapi, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe Jerusalén paꞌicona. Cuiꞌne ñamire Olivos hueꞌyosi cu̱tihuëna sani pëapi. 38 Ja̱je paꞌina, siꞌa nea hue̱ꞌña pa̱ipi daëꞌë, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena i̱ quëaquëna, asañuꞌu cajë.

22

Jesure Tse̱añe Cuasayere

(Mt 26.1-5, 14-16; Mr 14.1-2, 10-11; Jn 11.45-53)

1 Jujumaꞌ a̱o a̱iñe ti̱ꞌañe jaꞌi maca paꞌiji, ja̱ cato. Egípto pa̱i mamajëseꞌere huai Israel pa̱i mamajëre huaiye pa̱seꞌere coꞌye cuasajë sihuajë yoꞌoye paꞌiji. 2 Ja̱ muꞌseña Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi, Jesure me neni huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌni cuasajë coꞌehuë, i̱te asa pa̱ini caꞌrajë.

3 Ja̱ maca huati ëjaëpi Judas cuiꞌne yequë mami Iscariote hueꞌequëna cacapi, doce Jesús soisicohuaꞌi aquëna. 4 Cacaquëna, ja̱ëpi sajiꞌi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi quëꞌrona cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe ñacaicohuaꞌi quëꞌrona sani ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Jesure ñeje yoꞌoni tse̱ani mësaru jë̱ñana i̱siꞌñe paꞌi api capi. 5 Ja̱je caquëna, asani ja̱ohuaꞌi ai sihuajë curiquë sa̱iñuꞌu ca nëohuë, i̱te. 6 Cajëna, i̱pi sehuoni i̱te tse̱a ja̱ꞌñere me pa̱i peo maca i̱te tse̱ani i̱sija̱ꞌquë aꞌni cuasaquë i̱ yoꞌo ja̱ꞌñe coꞌepi.

Naꞌi Maca Jesús A̲iseꞌe

(Mt 26.17-29; Mr 14.12-25; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)

7 Jujumaꞌ a̱o a̱ijë cuiꞌne yëi ñamare huani Maijaꞌquëre i̱sijë se̱ muꞌse ti̱ꞌapi. 8 Ti̱ꞌaëna, Jesupi Pedrore cuiꞌne Juanre jëjo saoquë capi:

“Sani ne deꞌhuajë̱ꞌë, naꞌiquëna a̱i ja̱ꞌñere Israel pa̱i fiestare cuasajë.”

9 Ja̱ohuaꞌipi i̱te se̱iꞌë:

“¿Jerona ne deꞌhuayeꞌni?”

10 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Mësaru jai daripëna caca maca ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, teꞌi ë̱mëpi yurupëna oco saquëni. Ti̱ꞌani i̱ huëꞌere pana tuijë̱ꞌë. I̱pi cacaquëna, ñani teꞌe cacajë̱ꞌë. 11 Cacani ja̱ maca i̱ti huëꞌe aquëre se̱jëꞌë: ‘¿Jerore paꞌicoꞌni, yëꞌë yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni naꞌiquëna, Israel pa̱i fiestare cuasajë a̱ijaꞌa tuꞌrihuë? Capi yeꞌyaquëpi,’ cajë̱ꞌë. 12 Ja̱je cajëna, i̱pi i̱ñosipi, ë̱mëjeꞌe tuꞌrihuëpi, jai hue̱ꞌñapi tsoe siꞌaye paꞌiconi. Ñani ja̱rona ne deꞌhuajë̱ꞌë.”

13 Ja̱je caëna, ja̱ohuaꞌipi sani ja̱re Jesús caseꞌeje̱ ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani Israel pa̱i fiesta yoꞌoyere cuasajë ne deꞌhuaë.

14 A̲o a̱iñe ti̱ꞌasi maca Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni jaꞌruhuë, a̱o a̱i saihuëna. 15 Ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru ja̱ꞌre co̱ni iye fiesta naꞌiquëna, a̱iñe yëhuë. Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë ai yoꞌoye ti̱ꞌamaꞌnë. 16 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Ti̱jupë cuiꞌnaëpi mësaru ja̱ꞌre co̱ni iye fiesta yoꞌo co̱ñe pa̱jaꞌquë aꞌë, iye yejana. Iye yoꞌoye Maijaꞌquë te̱ꞌtena ne sao maca ja̱ maca a̱ni co̱siꞌi.”

17 Ja̱ maca ja̱je cani u̱cu duruhuë i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji, se pëpani capi:

“Iyere i̱ni huahuejë̱ꞌë. 18 Care payë, mësarute. Ti̱jupë cuiꞌnaëpi cuiyaꞌi co̱no u̱cumaꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌë, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena yoꞌoye ti̱ꞌañe pa̱to.”

19 Ja̱ jeteyoꞌje panpë i̱ni Maijaꞌquëre deꞌoji se pëpani i̱pi huaꞌquequë ja̱ohuaꞌina i̱sipi. I̱sini capi:

“Iye yëꞌë ca̱ꞌë. Iye yoꞌoyeje̱ paꞌyere yoꞌojë̱ꞌë, yëꞌëre cuasajë.”

20 Ja̱je cuiꞌne u̱cu duruhuëje̱ a̱ni tëjini i̱ni capi:

“Iye u̱cu duruhuë cato huajëye yoꞌo ja̱ꞌñere ca nëoñe aꞌë, yëꞌë tsiepi mësaru deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere caquë nejojaꞌa doꞌipi.

21 Ja̱je paꞌina, yëꞌëre cosoquë tse̱ani yecohuaꞌina i̱sija̱ꞌquë i̱ñore paꞌiji, yëꞌë ja̱ꞌre teꞌe a̱o a̱i saihuëna tëoseꞌepi. 22 Ja̱je yoꞌoye paꞌiji, Pa̱i Mamaquë cato ja̱re i̱te quëa nëosi maꞌajaꞌa saiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¡teaye paꞌi paꞌiji, i̱ti yehuoja̱ꞌquë!”

23 Ja̱ maca ja̱je caëna, i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe se̱iꞌë, “¿nepi mai aquë yehuoja̱ꞌquë aꞌni?” cajë.

Nepi Jerepa Paꞌiquë Api Sa̱ꞌñe Caye

24 Ja̱ maca sa̱ꞌñe cajë, “¿nepi ai jerepa paꞌi paꞌija̱ꞌquë aꞌni?” cahuë. 25 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Yejaña ëjaohuaꞌipi i̱ti necaicohuaꞌire cajë cua̱ñecohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne i̱ti yeja deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cajë necaicohuaꞌipi, cajeohuaꞌire hueꞌyocohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi ëjaëre. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato ja̱je yoꞌocohuaꞌi paꞌiye peoji. Coa ai jerepa ñeje yoꞌoye paꞌiji. I̱ti ai jerepa paꞌipi mësaru aquë cato tsi̱ po̱sëje̱ paꞌi paꞌiye paꞌiji, cuiꞌne i̱ti cua̱ñequëpi coa necaiquëje̱ paꞌi paꞌiye paꞌiji. 27 Ja̱je paꞌito, ¿ne aꞌni, ai jerepa paꞌi, a̱o a̱i saihuëna jaꞌruni ñuꞌi a̱iquë, pa̱nitaꞌa i̱ti a̱ore sa a̱oquë? Ja̱je paꞌina, mësarupi ñato a̱o a̱i saihuë ñuꞌiquë api jerepa paꞌiji, cayë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato mësarute necaiquë paꞌiyë.

28 Mësaru aꞌë, yëꞌëre ai yoꞌoye paꞌina, siꞌanë yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌisicohuaꞌipi. 29 Ja̱je paꞌina, mësarute yëꞌëpi cua̱ñecohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñere, jaꞌquë yëꞌëre i̱siseꞌeje̱ i̱siyë. 30 Yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni a̱o a̱i saihuëna, yëꞌë cua̱ñe hue̱ꞌñana a̱ijajë cuiꞌne u̱cuja̱ꞌcohuaꞌini cuiꞌne cua̱ñecohuaꞌi ñuꞌi saire pana jaꞌruja̱jë doce Israel pa̱i tsëcapë acohuaꞌi yoꞌoseꞌere ña deꞌhuaja̱ꞌcohuaꞌini paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru.”

Pedro Jesure Ñamaꞌquë Aꞌë, Caye

(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Jn 13.36-38)

31 Ëjaëpi yequeje̱ capi:

“Simón, Simón Satanáspi mëꞌëre trigo ñuꞌcueyeje̱ paꞌye yoꞌosiꞌi caquë se̱jiꞌi. Deꞌhua ñajëꞌë. 32 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi mëꞌëni caquë Maijaꞌquëre se̱cacaëꞌë, mëꞌë cuasayepi deꞌoye paꞌija̱quë caquë. Mëꞌëpi ja̱ yoꞌoye tëto sani yëꞌëna po̱nësi maca. Co̱caijë̱ꞌë, mëꞌë yoꞌje tsi̱re nuñerepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌini.”

33 Ja̱je caquëna, Simónpi capi:

“Ëjaë, yëꞌë cato mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni co hue̱ꞌña cotoje̱ co cua̱ñosiꞌi cuasayë, cuiꞌne ju̱ꞌiñe paꞌitoje̱ teꞌe ju̱ꞌiñere yëyë.”

34 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Pedro, care payë. Mëꞌëre iye ñata to̱me maca ja̱ yëꞌtaꞌa cura yëꞌimaꞌëna, toaso̱ñe paꞌye cosoja̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë ñamaꞌquë aꞌë i̱te, yëꞌë caquë.”

Ti̱ꞌa Tëjiji, Jesús Ai Yoꞌoye

35 Jesupi se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësarute topë̱a peocohuaꞌire cuiꞌne curiquë peocohuaꞌire, cuiꞌne zapatoje̱ peocohuaꞌire jëjo saosi maca ¿mësarute coꞌamaña jopo caraë?”

Ja̱je se̱ina, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Pa̱ni.”

36 Cajëna, capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ja̱je yoꞌoseꞌe paꞌiquëtaꞌare yure cato ti̱ñe yeque yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, topë paquë pani saye paꞌiji. Cuiꞌne curiquë ayacore paquë pani saye paꞌiji. Cuiꞌne huaꞌti peoquë pani dëi juꞌi ca̱re i̱siquë curi neni hueroye paꞌiji, huaꞌtije̱. 37 Yëꞌëna tsoe toyajë paꞌiseꞌere ti̱ꞌañe paꞌiji. Ja̱ toyaseꞌepi caji: ‘Coꞌacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cue̱cuehuë.’ Ja̱je paꞌina, siꞌaye toyaseꞌe nuñerepa ti̱ꞌañe paꞌiji, yëꞌëna.”

38 Ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ëjaë, i̱ñore caya hua̱ꞌña paꞌiji.”

Ja̱je cajëna, i̱pi sehuopi:

“Tsoe ti̱ꞌapi.”

Jesús Getsemaní Quëꞌrona Se̱ñe

(Mt 26.36-46; Mr 14.32-42)

39 Ja̱ maca sajiꞌi, etani Olivos cu̱tihuëna noni i̱ sai hue̱ꞌñana. Saina, i̱ yeꞌyacohuaꞌije̱ co̱ni tuëꞌë, i̱te. 40 I̱ti hue̱ꞌña ti̱ꞌani, ja̱ohuaꞌire capi:

“Se̱jëꞌë, huati neña maca ta̱iñe pa̱jaꞌcohuaꞌi.”

41 Cani ja̱ jeteyoꞌje Jesús ja̱ohuaꞌire je̱oni sajiꞌi, quë̱na pë je̱oñe jaꞌi macana. Ja̱rona doꞌre jaꞌruni se̱jiꞌi, Maijaꞌquëre. 42 Ñeje caquë:

“Jaꞌquë, mëꞌëpi iye së̱je co̱no daꞌca nejocaiye paꞌito nejocaijë̱ꞌë, ai yoꞌo ja̱ꞌñere. Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë cuasaseꞌeje̱ yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa mëꞌë cuasaseꞌere yoꞌosiꞌi.”

43 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë hui̱ñaëpi maꞌtëmopi ñaipi, i̱te tutu i̱sisiꞌi caquë. 44 Ja̱je ai oi yoꞌoquë ai jerepa tutu Maijaꞌquëre se̱jiꞌi cuiꞌne i̱ ai ë̱së cajeyeje̱ paꞌye tsiepi yejana cajepi.

45 Ja̱je Maijaꞌquëre se̱ni tëjini huëni sajiꞌi, i̱ yeꞌyacohuaꞌi quëꞌrona. Ti̱ꞌaquë ñaquëna, oiyepi quëco huesouna ca̱isicohuaꞌipi paëꞌë. 46 Paꞌijëna, ja̱ maca capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Me yoꞌojë ca̱isicohuaꞌipi u̱iñeꞌni? Huëijë̱ꞌë. Huëni se̱jëꞌë, huatipi neñaquëna, ta̱imaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi.”

Jesure Tse̱añe

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Jn 18.2-11)

47 Jesupi ja̱ yëꞌtaꞌa cocare caëna, jai pa̱i ti̱ꞌasi macaje̱ Judas hueꞌequë doce i̱ soisicohuaꞌi aquëpi duꞌru dajiꞌi. Daina, yecohuaꞌi jeteyoꞌje daëꞌë. Ja̱ëpi ti̱ꞌani Jesure tsu̱ꞌsusiꞌi caquë tsio dajiꞌi. 48 Tsio dai maca Jesús i̱te capi:

“Judas, ¿coa tsu̱ꞌsuquë sihuayeje̱ paꞌyepi yoꞌoquë yehuosiꞌi caquë yoꞌoquë Pa̱i Mamaquëre, mëꞌë?”

49 Ja̱ maca Jesús ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌipi ñani se̱iꞌë:

“Ëjaë, ¿hua̱ꞌñapi ja̱ohuaꞌire huaiye deꞌoquë?”

50 Ja̱je se̱ maca i̱ohuaꞌi aquëpi tsoe Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë joꞌyaëni ëja te̱ꞌte ca̱jorona tëtopi, peo te̱ꞌterepa. 51 Ja̱je yoꞌoquëna, Jesupi capi:

“Je̱ojëꞌë, tsoe deꞌoji.”

Ja̱ maca Jesús Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë joꞌyaë ca̱jorore cuiꞌnaoni i̱ni tuacajiꞌi. 52 Ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌire cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacai soldado pa̱i ëjaohuaꞌire cuiꞌne aiohuaꞌire Jesupi capi, i̱te tse̱ani sañuꞌu cajë daisicohuaꞌire:

“¿Coꞌamaña ñaëre yoꞌoyeje̱ paꞌye mësaru tarapi, hua̱ꞌñapi co̱ni date? yëꞌëre tse̱añuꞌu cajë. 53 Yëꞌë mësaru ja̱ꞌre co̱ni siꞌa muꞌseña Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe paꞌina, mësarupi yëꞌëre pu̱ꞌpemaꞌpë paꞌisicohuaꞌitaꞌa ja̱je yoꞌo macapi ti̱ꞌaëna, mësaru yoꞌojë neañepi quëco huesosi maca.”

Pedro Cososeꞌe

(Mt 26.57-58, 69-75; Mr 14.53-54, 66-72; Jn 18.12-18, 25-27)

54 Ja̱ maca Jesure tse̱ani coñuꞌu cajë sahuë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë huëꞌena. Sajëna, cuiꞌne Pedroje̱ tujiꞌi, soꞌo maca se ñaquë. 55 Ja̱ro hueꞌse daripë tëhuo sitopi toa suahuë. Suani jaꞌru tëꞌija̱ëꞌë, i̱ojaꞌa. Cuiꞌne Pedroje̱ i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni jaꞌrupi. 56 Ja̱ maca teꞌo huëꞌe necaicopi toa yëꞌquë macare jaꞌrusiquëpi toa mia hue̱ꞌñare ñuꞌina, i̱seꞌere ai ñani cao:

“Iquë Jesús ja̱ꞌre co̱ni paꞌisiquë api.”

57 Ja̱je cacona, Pedropi cosoquë capi:

“Ñamaꞌquë aꞌë, i̱te.”

58 Aꞌri maña tsoe paꞌi maca yequëpi sani cuiꞌne capi:

“Mëꞌëje Jesús yeꞌyacohuaꞌi aquë aꞌë.”

Ja̱je caquëna, Pedropi capi:

“Pa̱ni. Yëꞌë yequë aꞌë.”

59 Teꞌe hora tëto sai maca yequë cuiꞌne ti̱tani capi:

“Nuñerepa mëꞌë i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌisiquë aꞌë. Cuiꞌne ja̱je paꞌipi Galilea aquë aꞌë, mëꞌë. Asayë, mëꞌë cocana.”

60 Caquëna, Pedropi capi:

“Huesëyë, yëꞌë mëꞌë caye. ¿I̱quere caquëꞌni, ja̱je paꞌye?”

Ja̱ yëꞌtaꞌa i̱tire Pedro caquëna, cura yëjiꞌi. 61 Yëꞌina, ja̱ maca Ëjaëpi coꞌye po̱nëni ñapi, Pedrore. Ja̱ maca Pedro Ëjaë caseꞌere cuasa ñajajiꞌi: “Ja̱ yëꞌtaꞌa cura yëꞌimaꞌëna, toaso̱ñe paꞌye cosoja̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë caseꞌere.” 62 Ja̱ maca Pedro hueꞌsena etani ai ojiꞌi, i̱ tayoseꞌere coꞌa ju̱ꞌi.

Jesure Cueꞌcueye

(Mt 26.67-68; Mr 14.65)

63 Jesure tse̱ani pacohuaꞌipi cueꞌcuejë cuiꞌne i̱te tara pë̱api tëꞌcahuë. 64 I̱te ñaco ca̱ ca̱ñapi sëani tsiana mosi̱capi tëꞌcajë cahuë:

“¿Se ca ñajëꞌë. Nepi tëꞌcareꞌni?”

65 Cuiꞌne jaiye yequë cocaje̱ cahuë, i̱te tea ju̱ꞌijë.

Judío Pa̱i Ca Tëjicohuaꞌipi Jesure Yoꞌoye

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Jn 18.19-24)

66 Muꞌse paꞌi maca Judío i̱ohuaꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi, cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi tsiꞌsini Jesure sahuë. Jerepa ëjaohuaꞌipi ca tëjicohuaꞌirepa quëꞌrona, se̱ni asañuꞌu cajë, sani cahuë:

67 “Quëajë̱ꞌë. ¿Mëꞌë aë, Cristorepa?”

Cajëna, i̱pi sehuopi, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌë i̱ aꞌë catoje̱ mësaru coa caji cuasaye paꞌiji. 68 Cuiꞌne yëꞌëpi mësaruni se̱quë paꞌito yëꞌë se̱ñere sehuo ti̱ꞌañe peoji, cuiꞌne joye saoyeje̱ pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 69 Ja̱je paꞌisicohuaꞌitaꞌare yuretaꞌa Pa̱i Mamaquë Maijaꞌquërepa ëja te̱ꞌtere jaꞌrusiquëpi ñuꞌijaꞌquë api, Ëjaërepa paꞌija̱ꞌquëpi.”

70 Ja̱je caquëna, ja̱ maca siꞌahuaꞌi i̱te se̱iꞌë:

“¿Ja̱je paꞌito mëꞌë aë, Maijaꞌquë mamaquë?”

Se̱jëna, Jesupi sehuopi:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌë aꞌë, mësaru cayeje̱.”

71 Caquëna, ja̱ maca i̱ohuaꞌipi cahuë:

“¿I̱quere cajë ai jerepa i̱ caquëna, asasicohuaꞌire coꞌeyeꞌni? Tsoe maipi asahuë, i̱ yëꞌore pare cahuë.”

23

Pilatona Jesure I̱siye

(Mt 27.1-2, 11-14; Mr 15.1-5; Jn 18.28-38)

1 Ja̱ maca ja̱je cani siꞌahuaꞌi huëni Jesure sahuë, Pilato quëꞌrona. 2 Ja̱rona coꞌaquëre papi ca huëohuë, ñeje cajë:

“Iquë coꞌaye yoꞌoye ti̱ꞌahuë, yëquë pa̱ini coꞌa deꞌhuaquë cuiꞌne pa̱i doꞌi sa̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, romano pa̱i ëjaëre caquë. Cuiꞌne, ja̱re i̱pi yëꞌë Cristo, pa̱i ëjaëre paꞌë caquë api.”

3 Ja̱je caquëna, Pilatopi se̱jiꞌi, i̱te:

“¿Mëꞌë aꞌë, judío pa̱i ëjaë?”

Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, mëꞌë caseꞌeje̱.”

4 Caquëna, ja̱ maca Pilato capi, ja̱ohuaꞌire Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌire, cuiꞌne pa̱ire:

“Iquë coꞌaye yoꞌoye ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë.”

5 Caquëna, i̱ohuaꞌipi ai tutu cahuë:

“I̱ yeꞌyapi siꞌa Judea pa̱ire coꞌa deꞌhuaquë sa̱ñope ëjaohuaꞌire, yoꞌocohuaꞌire nequë api. Ja̱je paꞌipi yure i̱ñona cuiꞌne yoꞌoji, Galileapi huëosiquëpi.”

Herodesna Jesure I̱siye

6 Pilatopi ja̱re asani, ja̱je paꞌito iquë Galilea aquë aꞌë capi. 7 Ja̱je paꞌina, mësarupi ja̱ro aquë api carena, Herodes quëꞌrona jëjo saosiꞌi, Galilea daripë cua̱ñequëna, capi. Ja̱ muꞌseña cato ja̱ëje Jerusalénre pajiꞌi. 8 Sarena, Herodespi ñani ai sihuaquë ai tsoe coa ña ëa ju̱ꞌi paꞌiquëpi i̱ yoꞌoyeseꞌe cajëna, asaquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquëna, ñasiꞌi caquë paꞌiquë pajiꞌi. 9 Ja̱je paꞌipi jaiye se̱jiꞌi. Se̱quëtaꞌare Jesús teꞌoreje̱ sehuomaꞌë pajiꞌi. 10 Cuiꞌne ja̱rote Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi ja̱ohuaꞌipi i̱te ai sa̱ñope cacohuaꞌi paëꞌë. 11 Ja̱ maca Herodes cuiꞌne i̱ soldado pa̱i tea ju̱ꞌijë coꞌaye yoꞌohuë. Coa i̱ni cueꞌcueñuꞌu cajë su̱ñahuë, deꞌo ca̱ñare pa̱i ëjaohuaꞌi juꞌi ca̱re. Ja̱ jeteyoꞌje cuiꞌnaëni Pilato quëꞌrona jëjo saopi. 12 Ja̱ muꞌse Pilato cuiꞌne Herodes cajeohuaꞌi deꞌohuë, ja̱ꞌrë pë̱icohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi.

Jesure Huaiye Paꞌiji, Caye

(Mt 27.15-26; Mr 15.6-15; Jn 18.39–19.16)

13 Ja̱ maca Pilato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌire cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌire tsiꞌsoni, 14 capi:

“Mësarupi dahuë, iquëre yëꞌë quëꞌrona coꞌaye pa̱ire yoꞌoji cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi se̱ni asasiꞌi caquë mësarupi ñajëna, yoꞌohuë. Ja̱je paꞌina, tsoe mësarupi ñahuë, doꞌi peoquë paꞌina. Ja̱je paꞌito i̱que doꞌire i̱te coꞌaye cayeꞌni. 15 Ja̱je paꞌina, Herodesje̱ ti coꞌaye yoꞌomaꞌquë paꞌina, ña jujani jëjo daopi. Ja̱je paꞌina, iquëre huani je̱oñe peoji. 16 Ja̱je paꞌina, coa siꞌseni jeteyoꞌje joye saoja̱ꞌquë aꞌë, paꞌija̱ꞌquëre.”

17 Ja̱je fiesta muꞌseña cosicohuaꞌire teꞌire eto saoquë pajiꞌi, pa̱ire deꞌoye yoꞌosiꞌi caquë. 18 Ja̱je caquëna, siꞌahuaꞌi cui huëohuë:

“¡Ja̱ëte huani je̱oñe paꞌiji! ¡Barrabásni eto saojë̱ꞌë!”

19 Iquë Barrabás cato pa̱ire huaisiquëni cosiquë pajiꞌi. Cuiꞌne ja̱ daripë pa̱i i̱ohuaꞌi ëjaohuaꞌire uihuaye huëoquëpi. 20 Pilato cato Jesuni etoye yëpi. Ja̱je paꞌina, ti̱jupë ca co̱pi. 21 Caquëna, ai jerepa tutu cuihuë:

“¡Que̱jaꞌquë api, que̱jaꞌquë api!”

22 Toaso̱ñe aye Pilato capi, ja̱ohuaꞌire:

“¿I̱quere coꞌaye yoꞌo uꞌni, i̱? Yëꞌë i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌe ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë. Ja̱je paꞌire ¿me coa huaiyeꞌni? Ja̱je paꞌina, coa ai siꞌseni jëjo saosiꞌi, paꞌija̱ꞌquëre.”

23 Ja̱je caquëna, ai jerepa tutu cuihuë, que̱jaꞌquë api cajë. Ja̱je ai cui doꞌipi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi caseꞌe ja̱ yoꞌoye ti̱ꞌahuë. 24 Ja̱ maca Pilato i̱ohuaꞌi yëjë cayeje̱ yoꞌoseꞌe paꞌija̱quë cuasapi. 25 Cuasani ja̱je i̱ohuaꞌi casiquëni eto saopi, pa̱ire huaiquë coꞌaquëni. Ja̱ maca Jesuni i̱ohuaꞌi yëyeje̱ huaija̱ꞌquëre i̱sipi.

I̱te Que̱seꞌe

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Jn 19.17-27)

26 Ja̱ maca Jesure que̱jaꞌquëre sajëna, Cirene aquëpi Simón hueꞌequëpi sa̱ñope daina, ti̱ꞌani tse̱ani cua̱ñehuë, Jesure que̱jaꞌcore cruzu hueꞌequë saja̱ꞌquëre cajë Jesupi duꞌru saina.

27 Ja̱je saina, jai pa̱i tuëꞌë. Cuiꞌne nomiohuaꞌije̱ jai pa̱i oijë cuijë saëꞌë, i̱ni coꞌa ju̱ꞌijë. 28 Ja̱je oijëna, Jesús ñani capi, ja̱ohuaꞌire:

“Jerusalén nomiohuaꞌi oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëre. Coa ai jerepa mësaruja̱ꞌa cuiꞌne mësaru mamajëni oijë̱ꞌë. 29 Yequë muꞌse ñeje caye ti̱ꞌajaꞌcoa: ‘Nomiohuaꞌi mamajëre peocohuaꞌi, tsi̱ pamaꞌpë paꞌisicohuaꞌi, cuiꞌne ojeje̱ tso̱samaꞌpë paꞌisicohuaꞌi jerepa sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 30 Cajëna, pa̱ipi ca huëoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ai cu̱tire: ‘Yëquëna quë̱ñojëꞌë’ cuiꞌne aꞌri cu̱tihuë̱are caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ‘Yahuejë̱ꞌë, yëquëre.’ 31 Huajë so̱quë yëje̱ paꞌini yëꞌëre jaiye yoꞌoni me mësarute pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌni cue̱nisi so̱quë yëje̱ paꞌiohuaꞌire.”

32 Jesús ja̱ꞌre co̱ni huaija̱ꞌcohuaꞌire caya pa̱ire sahuë, coꞌamaña yahue ñacohuaꞌire. 33 Ja̱ maca Pa̱i Si̱opë hueꞌyosi hue̱ꞌñana ti̱ꞌani Jesure que̱huë. Cuiꞌne caya coꞌa pa̱ire co̱ni, yequëni i̱ ëja te̱ꞌtena cuiꞌne yequëni i̱ ari te̱ꞌtena nëcohuë. 34 Ja̱ maca i̱te que̱jëna, Jesupi capi:

“Jaꞌquë oijë̱ꞌë, ja̱ohuaꞌire i̱ohuaꞌi yoꞌoye huesëjë yoꞌocohuaꞌire.”

Soldado pa̱ipi Jesús juꞌi ca̱re dutani sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa nepi, i̱ote paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cajë yoꞌohuë. 35 Ja̱je yoꞌojëna, pa̱ipi ai ñahuë. Cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌique cueꞌcuejë cahuë:

“Yecohuaꞌire huasopi. Yuretaꞌa coꞌye huasoyere paji, nuñerepa Cristo Maijaꞌquë tse̱quërepa pani coꞌye huasoye paꞌini.”

36 Cuiꞌne soldado pa̱ije cueꞌcuejë i̱te oꞌsa cuiyaꞌi co̱nore o̱cuasiꞌi cajë yoꞌohuë. 37 Ja̱je yoꞌojë i̱te cahuë:

“Judío pa̱i ëjaë pani mëꞌëjaꞌa coꞌye huasojë̱ꞌë.”

38 Cuiꞌne i̱ si̱opë ë̱mëjeꞌere toyasico pacoꞌë, griego, latín cuiꞌne hebreo cocapi ñeje: IQUË JUDÍO PA̲I ËJAËPI.

39 Coꞌaye yoꞌocohuaꞌi aquëre que̱ deosiquëpi i̱ti maca dequëpi tea ju̱ꞌi coꞌaye capi, ñeje:

“Mëꞌëpi Cristorepa pani mëꞌëjaꞌa coꞌye huasoni jeteyoꞌje yëquëre huasojë̱ꞌë.”

40 Ja̱je caquëna, yequëpi i̱ cajeire capi camaꞌë:

“¿Maijaꞌquëre caꞌramaꞌquë, mëꞌëje cuiꞌne ju̱ꞌijaꞌquë me casiꞌni? 41 Mai cato nuñerepa coꞌaye yoꞌocohuaꞌipi yoꞌo cua̱ñoñë, ja̱re mai coꞌaye yoꞌosi doꞌire sa̱ijë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iquë ti coꞌaye yoꞌomaꞌquëpi yoꞌo cua̱ñoji, ñaquë mëꞌë.”

42 Cani ja̱ maca capi:

“Jesús hua̱nëyemaꞌë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëre mëꞌë cua̱ñe huëo maca.”

43 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Nuñerepa cayë, mëꞌëre. Yurepi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌija̱ꞌquë aꞌë, deꞌo hue̱ꞌñare.”

Jesús Ju̱ꞌiseꞌe

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Jn 19.28-30)

44 Muꞌse joporepa paꞌi maca siꞌa yeja ñamije paꞌiorepa deꞌopi, tres paꞌi macaja̱ꞌa naꞌiquëna. 45 Ë̲sëje̱ miañe pa̱ni cuiꞌne ta̱ꞌtëpo ca̱pi Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe Maijaꞌquë paꞌi sito tëhuosicoje̱ jopore paja̱ꞌa tsata sajiꞌi, ë̱mëjeꞌepi meñe huëꞌehuëre pana. 46 Ja̱ maca Jesupi cuipi:

“Jaꞌquë, Jaꞌquë yëꞌë joyo mëꞌëna i̱si nëoñë.”

Ja̱je cani ju̱ni huesëpi.

47 Ja̱ maca capitán, romanopi iye yoꞌoseꞌere ñani Maijaꞌquëre sihuaquë capi:

“Nuñerepa iquë ti coꞌaye yoꞌomaꞌquë pajiꞌi.”

48 Siꞌahuaꞌi ja̱ maca paꞌisicohuaꞌipi i̱te yoꞌoseꞌere ñani quëquë huesëjë coti saihuë̱ana tëꞌcajë saëꞌë. 49 Ja̱je saijëtaꞌare siꞌahuaꞌi Jesús ñacohuaꞌipi cuiꞌne nomiohuaꞌi Galileapi tuisicohuaꞌipi soꞌona pëani ñahuë, iye yoꞌoye.

Jesure Ta̱seꞌe

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Jn 19.38-42)

50 Pajiꞌi, teꞌi nuñerepa yoꞌoquëpi i̱ mami José hueꞌequëpi, Judea yejare Arimatea daripëre paꞌiquë. Ja̱ë cato judío pa̱i ëjaohuaꞌi aquë pajiꞌi. 51 Iquë José cato Maijaꞌquë te̱ꞌte aye yoꞌoye ñasiꞌi cuasaquë utequë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi yequë ëjaohuaꞌi Jesure huai ja̱ꞌñere cajëna, teꞌe cuiꞌne cuasaye pa̱pi. 52 Ja̱je paꞌina, ëjaëpi Pilatore sani se̱jiꞌi, Jesús ca̱pë ta̱ ja̱ꞌñere caquë. 53 Cruzu dequëre casani jai ca̱ñapi ca̱ꞌneni quë̱na yejana coje nesicona o̱api, ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱ire ta̱maꞌa cojena. 54 Huajë muꞌse paꞌija̱ꞌconi ne deꞌhua muꞌse pajiꞌi. Ja̱ muꞌse cato tsoe huëoye jaꞌi maca paꞌiji.

55 Galileapi Jesure nomiohuaꞌi tuisicohuaꞌipi sani ta̱si daripë ñahuë, me o̱areꞌni, i̱ ca̱pë cajë. 56 Ñani ja̱ maca huëꞌena coꞌini huëo së̱ maꞌña ne deꞌhuahuë. Ne deꞌhuani huajë muꞌse huajëhuë, i̱ti cua̱ñeseꞌe paꞌiyeje̱.

24

Jesús Ju̱ꞌisiquëpi Huëiseꞌe

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Jn 20.1-10)

1 Duꞌru macarepa coꞌamaña ne muꞌse paꞌi maca cuiꞌnaohuaꞌipi saëꞌë, ta̱si daripë quëꞌrona nea hue̱ꞌñarepa huëo së̱ñe ne deꞌhuaseꞌere sajë. Cuiꞌne yecohuaꞌi nomiohuaꞌi co̱ni saëꞌë. 2 Ja̱ maca ti̱ꞌajë ñajëna, quë̱na pë daripë si̱osicopi ti̱rore paꞌiona, ti̱ꞌahuë. 3 Ti̱ꞌani cacajë Ëjaë Jesús ca̱përe ti̱ꞌamaꞌpë. 4 Peoquëna, ai quëquëhuë, me neiꞌni cajë. Ja̱je quëquëjë ñajëna, ja̱rote caya ë̱mëohuaꞌi mia juꞌi ca̱ña juꞌicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni nëcahuë. 5 Ja̱je ña quëquëni yejare pana në me huesëjëna, ñajë ja̱ohuaꞌipi, cahuë:

“¿I̱quere coꞌeyeꞌni, ju̱ꞌisicohuaꞌi quëꞌro? Tsoe huajëquëpi paꞌiji. 6 I̱ñore paꞌimaꞌë paꞌiji. Tsoe huëjiꞌi. Cuasajë̱ꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌa Galilea paꞌimaꞌca i̱ caꞌñere, 7 ñeje: ‘Pa̱i Mamaquë coꞌaye yoꞌocohuaꞌi jë̱ñana i̱sisiquë paꞌija̱ꞌquë api. Paꞌina, ja̱ohuaꞌipi que̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, so̱quë sarahuana. Ja̱je yoꞌosiquëtaꞌa toaso̱ muꞌseña paꞌi maca huajëquë huëija̱ꞌquë api.’ Tsoe ja̱re quëapi”.

8 Ja̱je caëna, ja̱ maca Jesús caꞌñe cuasa ñajaëꞌë. 9 Ja̱ jeteyoꞌje daripë ñasicohuaꞌipi coꞌini siꞌaye i̱ohuaꞌi ñaseꞌere quëahuë, once soisicohuaꞌire cuiꞌne siꞌahuaꞌi i̱ti maca co̱ni paꞌicohuaꞌireje̱. 10 Iye coca i̱ soisicohuaꞌire sani quëasicohuaꞌi cato paëꞌë: María Magdalena, Juana, María, Jacobo pëca jaꞌco, cuiꞌne yequë nomiohuaꞌi co̱ni. 11 Ja̱je quëajëna, i̱ soisicohuaꞌipi ja̱ohuaꞌi quëaye asani sehuomaꞌpë paëꞌë, coa cuepejë cayeje̱ paꞌye nëina.

12 Ja̱je nuñerepa cayë cuasamaꞌquëtaꞌa Pedropi etani huëꞌhuëquë sajiꞌi, ta̱si daripëre ñasiꞌi caquë. Sa ti̱ꞌani ñaquëna, i̱te ca̱ꞌnesi ca̱ña ti̱rona ne saoseꞌepi pajiꞌi. Paꞌina, ñani ai cuasaquë sajiꞌi, huëꞌena.

Emaúsna Sai Maꞌana Yoꞌoye

(Mr 16.12-13)

13 Ja̱re ja̱ muꞌse caya ë̱mëohuaꞌi Emaús daripëna saëꞌë, Jerusalénpi once kilómetro sai hue̱ꞌñana. 14 Saijë Jesús ayere cajë saëꞌë. 15 Ja̱je cajë saijëna, ja̱re i̱pi Jesús ja̱ohuaꞌire tsioja̱jiꞌi. Tsioja̱ni i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. 16 Saina, aꞌri maña carapi, i̱ohuaꞌi ña ti̱ꞌare paye i̱te. 17 Ja̱ maca sai Jesupi ja̱ohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿I̱quere sa̱ꞌñe cajë saiyeꞌni, maꞌajaꞌa saini? ¿Me yoꞌojë oicohuaꞌi paꞌiyeꞌni?”

18 Caquëna, ja̱ohuaꞌi aquë Cleofas hueꞌequëpi sehuopi, i̱te:

“Siꞌa yeja Jerusalén daripë iye muꞌse yoꞌoseꞌe asayë. ¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cuiꞌne mëꞌëseꞌe i̱ti hue̱ꞌña paꞌinije asamaꞌë pani se̱quë?”

19 Caquëna, ja̱ maca i̱pi capi, i̱te:

“¿Me yoꞌoreꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Jesús Nazaret aquëpi, Maijaꞌquëre quëacaiquëpi, siꞌaye tutu quëꞌipi cuiꞌne i̱ cayeje̱ Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana, nuñerepa caquëpi siꞌa pa̱i ña hue̱ꞌñana caquëre pare yoꞌoseꞌere cayë. 20 Ja̱je paꞌini, que̱ni huani je̱ohuë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi maire cua̱ñecohuaꞌi cuiꞌne siꞌa ëjaohuaꞌi huani je̱oñe paꞌiji cajëna. 21 Yëquë cato ja̱ëpi Israel pa̱ire huasoja̱ꞌquë api cajë utecohuaꞌi paëꞌë. Yure ja̱je paꞌijëna, siꞌaye iye coꞌaye yoꞌohuë, coa toaso̱ muꞌseña i̱te yoꞌoseꞌe tëtosaiji, yure. 22 Ja̱je yoꞌoseꞌe paꞌitoje̱ ai jerepa ai cuasaye paꞌiji. Yëquë ja̱ꞌre co̱ni nomiohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi nea hue̱ꞌñarepa sani ña quëquëhuë, ta̱si daripë. 23 Jesús ca̱pë peoco paꞌina, ja̱je ñani ja̱ohuaꞌipi dani yëquëre quëahuë. Huëo ca̱ni ñañeje paꞌye hui̱ñaohuaꞌire ñajëna, ja̱ohuaꞌipi Jesús huajëquëpi paꞌiji cahuë cajë. 24 Ja̱ jeteyoꞌje yëquë cajeohuaꞌije̱ ta̱si daripëre sani ñajëna, ja̱re ja̱je nomiohuaꞌi caseꞌeje̱ paꞌye paꞌina, ti̱ꞌani ñahuë. Jesuretaꞌa ñamaꞌpë paëꞌë.”

25 Ja̱je quëaquëna, ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌire paꞌni, mësaru. Je yëhua asani sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cajë paꞌiseꞌe. 26 ¿Mësarupi cuasato Cristo ai yoꞌoye paja̱ꞌquë paquë siꞌaye iye ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ deꞌo hue̱ꞌñarepa saimaꞌë pani?”

27 Ja̱je se cani ja̱ maca quëa huëopi, siꞌaye i̱te yoꞌo ja̱ꞌñere cajë toyaseꞌere. Moisés toyaquë paꞌiseꞌepi huëoni cuiꞌne yecohuaꞌi Maijaꞌquë quëaquëna, toyasicohuaꞌi toyajë paꞌiseꞌe co̱ni quëapi.

28 I̱ohuaꞌi cajë saisi daripëna ti̱ꞌani, Jesús ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ sai hue̱ꞌña sasiꞌi caquë yoꞌoyeje̱ yoꞌopi. 29 Ja̱je yoꞌoquëna, ja̱ohuaꞌipi soihuë:

“Yëquë ja̱ꞌre co̱ni pëajë̱ꞌë naꞌiji, coa ñami deꞌo tëjiji.” Asani ja̱ maca Jesús i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cacani pëapi. 30 Pëasiquëpi a̱o a̱i saihuëna i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni jaꞌrusi maca i̱pi panpë i̱ni Maijaꞌquëre se pëpani jëyoni jëꞌyequë ja̱ohuaꞌire a̱opi. 31 Ja̱je i̱ yoꞌo maca ña ti̱tahuë, i̱re papi cuasajë. Ja̱je cuasa maca tsoe peo hue̱ꞌña huesëpi. 32 Ja̱ maca i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe cahuë:

“Maipi asahuë, mai joñoa ai sihua ëaye nëiñe, maꞌajaꞌa dai toyaseꞌere i̱pi quëaquëna.”

33 Ja̱je ñani ti uteye peoyerepa maꞌajaꞌa dai huëoni daëꞌë, cuiꞌnaohuaꞌipi Jerusalénna. Ti̱tajëna, ja̱rote paëꞌë, once Jesús soicohuaꞌi tsiꞌsisicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi cajeohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. 34 Paꞌijëna, ti̱tani asajëna, ja̱ohuaꞌije̱ cahuë:

“Nuñerepa Jesús huëjiꞌi. Cuiꞌne i̱seꞌere i̱ñopi, Simónre.”

35 Cajëna, ja̱ maca i̱ohuaꞌije̱ quëahuë, maꞌajaꞌa saijëna, yoꞌoseꞌere. Cuiꞌne Jesupi panre jëꞌyequëna, ñani i̱te ña ti̱taseꞌere.

Jesupi Ñaiñe, I̱re Yeꞌyecohuaꞌina

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Jn 20.19-23)

36 Ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ti yoꞌoseꞌere cajëna, Jesús i̱ohuaꞌi jopore pana ñai nëcapi. Ja̱ maca pëpapi, ñeje caquë:

“Deꞌoye paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru.”

37 Caquëna, ja̱ohuaꞌipi ai quëquë huesëhuë, i̱ paꞌisi joyore ñañë cuasajë. 38 Ja̱je cuasajëna, Jesupi ja̱ohuaꞌire capi:

“¿Me yoꞌojë quëquë huesësicohuaꞌi paꞌiyeꞌni? ¿Me yoꞌojë mësaru joñoa jëa coeyeque hueꞌeyeꞌni? 39 Ñajëꞌë, yëꞌë jë̱ñare cuiꞌne yëꞌë quë̱ore. Ja̱re yëꞌë i̱ aꞌë, mësaru ñasiquërepa. Patoni cuiꞌne ñajëꞌë. Joyo cato ca̱pë cuiꞌne tara peocoa. Mësarupi yëꞌëre ñajëtaꞌa ca̱pë tara hueꞌequë paꞌiye. Yëꞌë aꞌë, me joyo paꞌiyeꞌni.”

40 Ja̱je cani ja̱ohuaꞌire i̱ñopi, jë̱ña cuiꞌne quë̱o i̱te que̱seꞌere. 41 Ja̱je yoꞌoquëna, ja̱ yëꞌtaꞌa i̱re papi cuasaye pa̱huë, ai sihua doꞌire, cuiꞌne quëquë doꞌire. Ja̱je paꞌina, Jesupi ja̱ohuaꞌire capi:

“¿A̲i maña paye, i̱ño?”

42 Caquëna, i̱ni i̱sihuë, tsiaya huaꞌi tsaro sëyosiconi. 43 I̱sijëna, i̱ni i̱ohuaꞌique ñajëna, a̱jiꞌi. 44 Ja̱ jeteyoꞌje capi, ja̱ohuaꞌire:

“Ja̱ yoꞌoseꞌe cato yëꞌë mësaru ja̱ꞌre ja̱ yëꞌtaꞌa co̱ni paꞌi caseꞌere yoꞌohuë. Siꞌaye Moisés cua̱ñeseꞌe cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌe, cuiꞌne Salmos toyaseꞌe siꞌaye ti̱ꞌañe pajiꞌi. Me paquëꞌni, nuñerepa caseꞌe. Ja̱je paꞌina, yoꞌohuë.”

45 Ja̱ cato quëapi, toyaseꞌe cayere nuñerepa asa ti̱ꞌajajë caquë. 46 Ja̱je paꞌina, quëaquë ja̱ohuaꞌire capi:

“Ñeje toyaseꞌe paꞌiji. Cristo ai yoꞌoquë ju̱ni huesëye paꞌiji. Ja̱je ju̱ꞌisiquëtaꞌa toaso̱ muꞌseña paꞌi maca cuiꞌnaëpi huëija̱ꞌquë api. 47 Ja̱je paꞌina, Cristo mamire cajë quëaye paꞌiji. Siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌire Jerusalén pa̱ire quëa huëoye paꞌiji. Huëosicohuaꞌipi ñeje cajë: Ja̱ꞌnë cuasaseꞌe je̱oni po̱nëjëꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, mësaru coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiye paꞌija̱ꞌcoa. 48 Ja̱je paꞌina, mësaru aꞌë, yure iye ñasicohuaꞌirepa. 49 I̱na, yëꞌëpi, jaꞌquë ca nëoseꞌe jëjo daoja̱ꞌquë aꞌë, mësaruna. Ja̱je paꞌina, saimaꞌpë i̱ño Jerusalén daripëre paꞌijë̱ꞌë, maꞌtëmo jëjo dao tuture utejë̱ꞌë, mësaru su̱ña ja̱ꞌñere.”

Maꞌtëmona Sa Cua̱ñoñe

(Mr 16.19-20)

50 Jesupi sai sapi, jai daripë Betaniare pana. Ja̱rona jë̱ña mëani Maijaꞌquëre se̱cacajiꞌi, ja̱ohuaꞌire. 51 Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, cani ja̱ohuaꞌire je̱oni maꞌtëmona sa cua̱ñopi. 52 Ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquëre se̱ni tëjini coꞌihuë, Jerusalénna ai sihuajë. 53 Cuiꞌne siꞌanë Maijaꞌquëre se̱ huëꞌere paꞌijë Maijaꞌquëre deꞌoquë api cajë sihuajë paëꞌë. Deꞌoji. Ca tëjihuë.

SAN JUAN

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

SAN JUAN

1

Deꞌo Cocapi Pa̱i Deꞌoseꞌe

1 Ja̱ yëꞌtaꞌa yequë coꞌamaña paꞌimaꞌnë i̱ti coca tsoe pajiꞌi. I̱ti coca cato Maijaꞌquë ja̱ꞌre pajiꞌi. I̱ti coca cato Diusupi. 2 Duꞌru huëo macana Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni pajiꞌi, i̱ti cocapi. 3 I̱pi Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni coꞌamaña deꞌhuapi. Peoji, i̱ deꞌhua maꞌñe, siꞌaye i̱ deꞌhuaseꞌe aꞌë. 4 I̱ni pajiꞌi, ti pani huesëye. Ti pani huesëyepi pa̱ire miacaiye paꞌiji. 5 Iye miañepi nea hue̱ꞌñare pana miacajiꞌi. Miacaina, neañepi ne yayo ti̱ꞌañe pa̱pi.

6 Paꞌiji, Maijaꞌquë jëjo daoquë Juan hueꞌequë. 7 Ja̱ë cato i̱ti miañe ñasiquëpi quëacaiquë pajiꞌi, i̱ cayere care paji cuasani siꞌa pa̱i asaja̱jë caquë. 8 Juan cato miañe peopi. Ja̱ë cato coa miañe ñasiquëpi quëacaiquë pajiꞌi. 9 Nuñerepa siꞌa pa̱ire miacaiyepi iye yejana ti̱tapi.

10 I̱pi Diusu ja̱ꞌre paꞌi iye yeja deꞌhuasiquëtaꞌare iye yeja paꞌicohuaꞌipi i̱re papi cajë asaye pa̱huë. 11 I̱ pa̱ire pana dajiꞌi. Daisiquëtaꞌare i̱ pa̱ipi i̱te deꞌoye sihuajë yoꞌoye pa̱huë. 12 Ja̱je jai pa̱i pa̱jëtaꞌare deꞌhue teꞌohuaꞌiseꞌe sihuajë i̱te nuñerepa Cristo huasoquë api cuasajë asahuë. Ja̱je i̱te cuasasicohuaꞌini nuñerepa Maijaꞌquë mamajërepa paꞌiye nepi. 13 Pa̱i mamajëje paꞌiohuaꞌi peoyë. Diusu mamajë cato, Diusupi necaina, i̱ mamajë deꞌosicohuaꞌi aꞌë. Pa̱i ai deꞌoyepi ai deꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë. Pa̱nitaꞌa coa yëjë yoꞌoyepi ai deꞌoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi peoyë.

14 Cristopi pa̱i deꞌoni mai ja̱ꞌre co̱ni pajiꞌi, pa̱ire oiquëre papi, cuiꞌne nuñerepa paꞌipi. Ja̱je paꞌini i̱ deꞌoquë paꞌiyerepa ñahuë, yëquëpi, Maijaꞌquë Mamaquërepa teꞌi macapi, ai deꞌoquërepa paꞌina. 15 Ja̱je paꞌina, Juan Cristo doꞌire caꞌa̱jiꞌi, ñeje:

“Iquë api, yëꞌë mësarute quëasiquë. Ja̱ëni yëꞌë quëahuë. Yëꞌë jeteyoꞌje daiji, jerepa paꞌi. Yëꞌë peoꞌnë paꞌisiquë caꞌa̱jiꞌi.”

16 Deꞌoye paꞌiye ti̱ꞌahuë, i̱ doꞌipi. 17 Cua̱ñeseꞌe cato Moisésja̱ꞌa Maijaꞌquëpi i̱siseꞌe aꞌë. Cuiꞌneje pa̱ire oiye, cuiꞌne nuñerepa yoꞌoye cato Jesucristoja̱ꞌa i̱siseꞌe aꞌë. 18 Teꞌije̱ Diusure ñasiquë peoji. Coa i̱ mamaquë i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌiquëseꞌe. Ja̱ëseꞌe ñapi. Maire quëa i̱ñopi, i̱ paꞌiye aye.

Jesucristo Ayere Juan Cacaiseꞌe

(Mt 3.11-12; Mr 1.7-8; Lc 3.15-17)

19 Jerusalén paꞌi judío ëjaohuaꞌipi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌire cuiꞌne levitasre jëjo saoreña, Juanre i̱queiꞌni mëꞌë cajë se̱ni asaja̱ꞌcohuaꞌire. 20 Ja̱je jëjo saorena, sani se̱jëna, Juanpi ti̱ñarepa quëaëña:

“Yëꞌë cato Cristo Maijaꞌquë pa̱ire huasoquë peoyë.”

21 Ja̱je caquëna, se̱ni co̱reña:

“¿Ja̱je paꞌito i̱queiꞌni, mëꞌë, tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquë quëacaiquë paꞌisiquë?”

Cajëna, Juanpi caëña:

“Pa̱ni.”

Yeque se̱ni co̱reña:

“Ja̱je paꞌito ¿Maijaꞌquëre quëacaiquë daija̱ꞌquë api ca nëosiquë aë, mëꞌë?”

Ja̱je catoje̱ sehuouña:

“Pa̱ni.”

22 Ja̱ maca careña:

“¿I̱queiꞌni, ja̱je paꞌito? ¿Me yëquëre jëjo daosicohuaꞌire sani quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? Mëꞌë ayere quëajë̱ꞌë, yëquëre.”

23 Cajëna, Juanpi caëña:

“Yëꞌë cato yëꞌoseꞌe cue̱ne yejapi cuiquë aꞌë: ‘Nui maꞌarepa huiꞌyojë̱ꞌë, Ëjaë daija̱ꞌa maꞌa.’ Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías caquë paꞌiseꞌeje̱ caquë aꞌë, yëꞌë.”

24 Juanre sani casicohuaꞌi cato fariseo pa̱ipi jëjo saosicohuaꞌi paëꞌë. 25 Ja̱ohuaꞌipi se̱teña, i̱te:

“Cristo peoni, cuiꞌne Elíasje̱ peoni, cuiꞌne Maijaꞌquë jëjo daosiꞌi casiquëje̱ peoni, ¿Me yoꞌoquë cuiꞌne oco doquëꞌni?”

26 Cajëna, Juanpi caëña:

“Yëꞌë cato oco doquë aë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌiji, mësaru ña ti̱ꞌamaꞌquëje̱. 27 Ja̱ë cato yëꞌë jeteyoꞌje daija̱ꞌquë api, yëꞌëre tëto saisiquëpi. Yëꞌë cato doꞌi peoyë, i̱ zapato joyecaiyeque.”

28 Iye cato Betábara hueꞌe hue̱ꞌñana yoꞌoseꞌe aꞌë, Jordán tsiaya ë̱së mëi te̱ꞌtena Juan oco do hue̱ꞌñana.

Maijaꞌquë Yëi Ñamapi, Jesús

29 Se ñatasi muꞌse Jesupi Juan quëꞌrona tsio daina, ñaquë caëña, Juan:

“Ñajëꞌë. Iquë api, Maijaꞌquë Yëi ñama iye yeja paꞌicohuaꞌi tayo yoꞌoye nejocaiquë. 30 Yëꞌë ja̱ëni cahuë: ‘Yëꞌë jeteyoꞌje daiji, yëꞌëre tëto saisiquë. Ja̱ë cato yëꞌë peo maca paꞌisiquë api.’ 31 Yëꞌëje̱ huesëhuë. I̱queiꞌni cuasahuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ocopi dohuë, Israel pa̱ipi ñajajë caquë.”

32 Caëña, Juan yequeje̱:

“Yëꞌëpi ñahuë, Maijaꞌquë deꞌo joyopi maꞌtëmopi suꞌteje̱ paꞌipi i̱na cajeni pëaquëna. 33 Yëꞌë cato ja̱ yëꞌtaꞌa huesëhuë, i̱queiꞌni cuasaquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre oco dojë̱ꞌë caquë cua̱ñesiquëpi capi: ‘Mëꞌëpi oco doquë ñaquëna, deꞌo joyopi cajeni i̱na pëasiquëpi. Ja̱ë api, pa̱ire Maijaꞌquë deꞌo joyopi doquë.’ 34 Ja̱je paꞌina, yëꞌë i̱ti ñasiquëpi quëacaiquë paꞌiyë, Maijaꞌquë Mamaquëre papi caquë.”

Jesús I̱ Yeꞌyacohuaꞌire Duꞌru Macarepa Neseꞌe

35 Se ñatasi muꞌse Juan cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni paëꞌë, ja̱ꞌrë paꞌisi macare. 36 Paꞌijëna, Jesús da saina, ñaquë Juan capi:

“Ñajëꞌë. Ja̱ë api, Maijaꞌquë Yëi ñama.”

37 Ja̱je Juan caquëna, asani i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cayaohuaꞌi Jesure tuteña. 38 Ja̱je tuijëna, Jesupi asani coꞌye ñani caëña, ja̱ohuaꞌire:

“¿I̱quere coꞌeyeꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi careña:

“Yeꞌyaquë, ¿Mëꞌë jerona paꞌiquëꞌni?”

39 Cajëna, Jesupi capi:

“Dani ñajëꞌë, yëꞌë paꞌi hue̱ꞌña.”

Caëna, i̱ paꞌi hue̱ꞌñana sani ñani i̱ ja̱ꞌre pëani paëꞌë, cuatro paꞌi maca ti̱ꞌasicohuaꞌipi i̱ti muꞌse naꞌi macaja̱ꞌa.

40 Juan caquëna, asani tuisicohuaꞌi aquë cato, teꞌi Andrés pajiꞌi, Simón Pedro yoꞌjei. 41 Ja̱ yëꞌtaꞌa yeque yoꞌomaꞌnë duꞌru macarepa cato Andrés, majaꞌyë Simónni sani coꞌepi. Ti̱ꞌani capi, i̱te:

“Ti̱ꞌahuë, yëquë, Mesías maire huasoquë.”

42 Ja̱je quëani Andrés sai saëña, Simónre Jesús quëꞌrona. Saquëna, ñani Jesupi caëña:

“Mëꞌë cato Jonás mamaquë Simónꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cefas hueꞌequë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je cani Pedro caye aꞌë. (Mai coca cani quë̱na pë caye paꞌiji.)”

Jesús Soiseꞌe Felipere Cuiꞌne Natanaelre

43 Se ñatasi muꞌse Jesús Galilea yeja quëꞌrona sasiꞌi caquë yoꞌoquë, Felipere ti̱ꞌapi. Ti̱ꞌani capi:

“Tuijë̱ꞌë, yëꞌëre.”

44 Iquë Felipe cato Betsaida daripë aquë pajiꞌi, Andrés cuiꞌne Pedro paꞌi hue̱ꞌña aquë. 45 Ñani ja̱ maca Felipe Natanaelre coꞌeseꞌe caquë sani ti̱ꞌani i̱te capi:

“Ai tsoe Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cuiꞌne Moisés toyaquë paꞌisiquëni ñahuë, yëquë. Ja̱ë cato Jesupi José mamaquë Nazaret daripëpi aquë api.”

46 Caquëna, Natanaelpi capi:

“¿Nazaret daripëpi deꞌo pa̱i eta ti̱ꞌañe paꞌiquë?”

Caquëna, Felipepi capi:

“Dani ñajëꞌë, i̱ni.”

47 Natanaelpi Jesús quëꞌrona tsioja̱ina, Jesús capi:

“Nuñerepa Israelita macapi daiji, iquë cosoye peoquëpi.”

48 Ja̱je caquëna, Natanaelpi se̱quëña:

“¿Me yëꞌëre ñaquëꞌni?”

Caquëna, Jesupi capi:

“Ja̱ yëꞌtaꞌa Felipe mëꞌëre soimaꞌnë ñahuë, Higuera so̱quë yë huëꞌehuëre mëꞌë nëca maca.”

49 Ja̱ maca Natanaelpi capi:

“Yeꞌyaquë, mëꞌë cato Diusu mamaquë aꞌë. Judío pa̱i ëjaëre paꞌë, mëꞌë.”

50 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“¿Coa Higuera so̱quë yë huëꞌehuëre paꞌi maca ñahuë caseꞌere nuñerepa Ëjaëpi caji caquë asaquë, mëꞌë yëꞌëre? Ai jerepa paꞌyere, mëꞌë ñajaꞌquë aꞌë, jeteyoꞌje.”

51 Yequeje̱ Jesupi capi, i̱te:

“Nuñerepa cayë. Maꞌtëmo huiꞌyosicopi paꞌiona, Diusu hui̱ñaohuaꞌipi mëisicohuaꞌipi cajesicohuaꞌipi Pa̱i Mamaquëni cajë yoꞌojëna, ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

2

Caná Daripëna Huejaseꞌe

1 Toaso̱ muꞌseña sa tëto sai maca Caná daripëre hueja fiesta paquëña, Galilea yejare. Ja̱rote Jesús pëca jaꞌcoje̱ pacoña. 2 Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni hueja fiestana soi cua̱ñoisicohuaꞌipi paꞌijë sateña. 3 Cuiyaꞌi oꞌsa caraja̱isi maca, Jesús pëca jaꞌcopi cao:

“Cuiyaꞌi oꞌsa yure peoji.”

4 Cacona, Jesupi sehuopi:

“¿Nomio me yoꞌoco ja̱je yëꞌëre cacoꞌni? Yëꞌë yoꞌo maca ja̱ yëꞌtaꞌa ti̱ꞌañe pa̱ji.”

5 Ja̱je catoje̱ i̱opi cao, pa̱ire necaicohuaꞌire:

“I̱ cayeje̱ yoꞌojë̱ꞌë.”

6 Ja̱rote seis quë̱na yurupë̱a pajiꞌi, judío pa̱i siꞌsi cuya to̱jë yoꞌo yurupë̱a. Teꞌe yurupë cato veinte panitaꞌa veinticinco galones doye pajiꞌi. 7 Jesupi pa̱ire necaicohuaꞌire capi:

“Iye yurupë̱ana ocore doꞌe ti̱mëjëꞌë.”

Caëna, doꞌe ti̱mëreña. 8 Doꞌe ti̱mërena, Jesupi capi:

“Yure cato aꞌri maña doni fiesta yoꞌoye ñacaiquëna sacaijë̱ꞌë.”

Caëna, ja̱je yoꞌoreña. 9 Sarena, fiesta yoꞌoye ñacaiquëpi, ocopi cuiyaꞌi co̱no deꞌoseꞌere neñapi, huesëquë. I̱ti ñajë ocopi yurupë̱ana dosicohuaꞌiseꞌe ja̱ꞌë cuasahuë. Ja̱je neñani fiesta yoꞌoye ñacaiquëpi huejaquëre soini capi:

10 “Siꞌa pa̱i duꞌru macarepa cato deꞌo cuiyaꞌi co̱nore pare u̱cucoa. Ai u̱cusi macarepa jeteyoꞌje aꞌri maña deꞌo cuiyaꞌi co̱no o̱cuacoa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato ai deꞌo cuiyaꞌi co̱nore pare deꞌhuahuë.”

11 Jesús Caná daripë Galilea yejana pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoseꞌe cato duꞌru macarepa yoꞌo i̱ñoseꞌe pajiꞌi, i̱ deꞌoquërepa paꞌiyere. Ja̱je yoꞌouna, i̱te yeꞌyecohuaꞌi i̱re papi cuasahuë.

12 Iye yoꞌo tëjisi jeteyoꞌje Capernaum daripëna sajiꞌi, pëca jaꞌco, yoꞌje tsi̱, cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi co̱ni saijëna. Sani ja̱rona paëꞌë, aꞌri maña muꞌseña.

Jesupi Maijaꞌquë Huëꞌere Tsoa To̱seꞌe

(Mt 21.12-13; Mr 11.15-18; Lc 19.45-46)

13 Israel pa̱i Egíptopi etajë paꞌiseꞌere cuasajë judío pa̱i yoꞌo muꞌseña ti̱ꞌa tëjiquëna, Jesupi Jerusalénna sajiꞌi. 14 Sani ti̱ꞌapi, Maijaꞌquë huëꞌere curiquë neñuꞌu cajë duruhue̱quëre i̱sicohuaꞌi, cuiꞌne yëi ñamare i̱sicohuaꞌi, cuiꞌne suꞌtere i̱sicohuaꞌi cuiꞌne curiquë cambiacohuaꞌi jaꞌrusicohuaꞌipi ñuꞌijëna, ñani. 15 Jesupi i̱ohuaꞌire siꞌseja̱ꞌcore neni yuretaꞌa siꞌa pa̱ire coꞌamaña i̱sicohuaꞌire yëi ñamare cuiꞌne hue̱quëre co̱ni teꞌepi curiquë cambiajë ñuꞌicohuaꞌini eto saoni i̱ohuaꞌi curi topë̱a je̱a ñaꞌñe saocai, cuiꞌne mesa saihuë̱aje jëꞌje ta̱ño saocajiꞌi. 16 Suꞌtere i̱sicohuaꞌini capi:

“¡Eto saojë̱ꞌë, i̱ño pamaꞌpë! ¡Yëꞌë Jaꞌquë huëꞌere coꞌamaña huero huëꞌe neni yoꞌomaꞌpë!”

17 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi toyaseꞌe cayere cuasa ñajateña, ñeje cayere: “Siꞌaye yëꞌë paꞌiye mëꞌë huëꞌere cuasani ñacai yoꞌoyë.”

18 Ja̱ maca judío pa̱ipi Jesure se̱iꞌë:

“¿I̱quepi mëꞌë i̱ñojaꞌquë aꞌni, mëꞌë cua̱ñequë paꞌiye iye yoꞌoquë?”

19 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Nejojëꞌë, iye huëꞌere. Ja̱je yoꞌojëna, yëꞌëpi coa toaso̱ muꞌseñapi nesiꞌi, cuiꞌnaoni.”

20 Caquëna, judío pa̱ipi careña:

“Cuarenta y seis o̱metëcarepa nesicore ¿me mëꞌëpi coa toaso̱ muꞌseñapi huëꞌe nesiꞌni?”

21 Ja̱je Jesús cani i̱ ca̱përe capi, huëꞌere pare caye pa̱pi. 22 Ja̱je paꞌina, Jesús ju̱ꞌisiquëpi huëisi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cuasa ñajateña, i̱ iye caseꞌere. Cuiꞌne ja̱ maca toyaseꞌe caseꞌeje̱ nuñerepa care paꞌë cajë asahuë.

Siꞌaohuaꞌire Jesús Ñaquë Api

23 Jesús Jerusalénre paꞌi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquëna, ñani jai pa̱i i̱te i̱re papi cajë asahuë, Israel pa̱i Egíptopi etaseꞌere cuasajë yoꞌo fiesta paꞌi maca yoꞌoquëna. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesús cato pa̱i cuasayere ñani pa̱i nuñerepa cayë cuasaye pa̱pi, siꞌaye pa̱i cuasaye ñaquë sëte. 25 Pa̱ipi i̱te dani ja̱je yoꞌoquë api iquë cajë quëa ti̱ꞌañe peopi, tsoe i̱seꞌe asapi, pa̱i joyo cuasajë paꞌiye.

3

Jesús Cuiꞌne Nicodemo

1 Pajiꞌi, teꞌi fariseo Nicodemo hueꞌequë. Ja̱ë cato ëjaërepa pajiꞌi, judío pa̱i aquë. 2 Ja̱je paꞌipi Nicodemo ñami Jesure ñasiꞌi caquë, sani capi, i̱te:

“Yeꞌyaquë, asayë, mëꞌëre Diusupi yeꞌyaja̱ꞌquëre jëjo daosiquëpi paꞌi, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquë tutu i̱ñoquë cuiꞌne siꞌaye yoꞌoquëna. Pa̱iseꞌe paꞌini ja̱je yoꞌo ti̱ꞌañe peoji, Diusupi co̱ni yoꞌoye pa̱to.”

3 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:

“Nuñerepa mëꞌëre cayë, pëca jaꞌcoja̱ꞌa tëꞌya daiseꞌeje̱ paꞌye ti̱jupë tëꞌya dani cua̱ñomaꞌquë pani Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ñañe peoji.”

4 Caquëna, Nicodemopi se̱jiꞌi, i̱te:

“¿Me ja̱je aipi pëca jaꞌcona caca co̱ni tëꞌya dani cua̱ñoñe paꞌiquëꞌni? ¿Me ja̱je yoꞌoye paꞌiquëꞌni?”

5 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Nuñerepa mëꞌëre cayë. Cuiꞌnaëpi pëca jaꞌco tëꞌya daiseꞌeje̱ paꞌye ocopi cuiꞌne joyopi tëꞌya dani cua̱ñomaꞌquë cato Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte cacaye peoji. 6 Pëca jaꞌquëohuaꞌi pa̱ipi parena, tëꞌya daisicohuaꞌi cato ja̱re pa̱i paꞌiyë. Joyopi tëꞌya daisicohuaꞌi cato ja̱re joyo acohuaꞌi paꞌiyë. 7 Ai cuasamaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëpi ñeje cato: ‘Siꞌa pa̱i huajëye ai deꞌoye paꞌiji.’ 8 Tutu cato siꞌa hue̱ꞌña daicoa, i̱o pi̱siyeseꞌe asajëna. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huesëyë, i̱o dai hue̱ꞌña cuiꞌne i̱o sai hue̱ꞌñaje. Siꞌa joyopi tëꞌya daisicohuaꞌi cato, tutuje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë.”

9 Ja̱je caquëna, Nicodemopi se̱jiꞌi:

“¿Me ja̱je yoꞌoye paꞌiquëꞌni?”

10 Se̱ina, Jesupi sehuopi:

“¿Mëꞌë judío pa̱ire yeꞌyaquëre pataꞌa huesëquëꞌni, iye? 11 Nuñerepa mëꞌëre cayë, yëquë asayere, cuiꞌne i̱ti ñaseꞌere quëayë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi nuñerepa cayë cajë asaye pa̱ñë. 12 Iye yeja ayere quëaquëna, asamaꞌpë pani ai jerepa asaye peoji, yëꞌëpi maꞌtëmo ayere quëato.

13 Pa̱i mañaje maꞌtëmo mëni ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Coa i̱ti hue̱ꞌñapi Pa̱i Mamaquë daisiquëseꞌe asaji, maꞌtëmo aquëseꞌe. 14 Moisés a̱ñare cue̱ne yejana neni so̱quë tarapëna tëoni huëo nëcoquë paꞌiseꞌeje̱ cuiꞌne Pa̱i Mamaquëje̱ huëo nëco cua̱ñojaꞌquë api. 15 Siꞌahuaꞌi i̱te se̱cohuaꞌipi ne huesëmaꞌpë ti pani huesëyere paja̱jë caquë.

Maijaꞌquë Pa̱ire Oiseꞌe

16 Siꞌa pa̱ire oi doꞌire Maijaꞌquëpi i̱ mamaquë teꞌi macani i̱sipi, siꞌa pa̱i i̱te, nuñerepa i̱re papi, cajë cuasacohuaꞌipi ne huesëmaꞌpë, ti pani huesëja̱jë caquë. 17 Diusu mamaquëre jëjo daomaꞌë pajiꞌi, pa̱ire nejojaꞌquëni. Jëjo daopi, huasoja̱ꞌquëni.

18 Diusu mamaquëre nuñerepa i̱ api caquë cuasaquëpi nejosiquë peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱re papi caquë cuasamaꞌquëpi nejosiquë paꞌiji, Diusu mamaquëre asamaꞌ doꞌire. 19 I̱re papi cajë cuasamaꞌcohuaꞌi cato nejosicohuaꞌi aꞌë, miañepi iye yejana daisiquëtaꞌa nea hue̱ꞌñare miañe jerepa yëhuë, i̱ohuaꞌi yoꞌoyepi coꞌa doꞌire. 20 Siꞌa pa̱i coꞌayere yoꞌocohuaꞌipi miañere coecohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi yoꞌoyepi ti̱ñarepa ña cua̱ñomaꞌquëni cajë. 21 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌoyerepa yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi tsio daiyë, miañena. I̱ohuaꞌi yoꞌoye cato Diusupi yëni co̱caina, yoꞌoye aꞌë cajë i̱ñoñuꞌu cajë.”

Jesús Ayere Juan Ca Co̱seꞌe

22 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Judea yejana sajiꞌi. Ja̱rote tsoe maca i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌi oco doquë yoꞌopi. 23 Juanje ja̱ muꞌseña cato Enón quëꞌrore oco doquë pajiꞌi, Salim jaꞌye macare, ja̱rote ocoje̱ ai paꞌi doꞌire. Siꞌa pa̱i i̱ quëꞌro daisicohuaꞌi oco do cua̱ñosicohuaꞌi paëꞌë. 24 Iye cato ja̱ yëꞌtaꞌa Juanre tse̱ani comaꞌnë yoꞌoseꞌe aꞌë.

25 Ja̱ maca Juan yeꞌyacohuaꞌi acohuaꞌipi judío pa̱i ja̱ꞌre sa̱ñope yoꞌojë careña, siꞌsi tsoa to̱ñe ayere cajë. 26 Ja̱ohuaꞌipi Juanre sani careña:

“Yeꞌyaquë, asajë̱ꞌë, mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni Jordán tsiaya oco doquë paꞌisiquëpi, mëꞌë yëquëre quëasiquëpi. Yure cato ocore doquëna, jai pa̱i i̱seꞌena saiyë.”

27 Cajëna, Juanpi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Maijaꞌquëpi i̱simaꞌquë paꞌito yecohuaꞌije̱ ja̱je yoꞌo tutu paye peoji. 28 Ti̱ñarepa yëꞌë quëahuë, mësarute. Cristo peoyë caquë, cuiꞌne quëahuë yëꞌë cato i̱te ne deꞌhuacaiquë duꞌru jëjo daosiquë aꞌë. 29 Se ñajëꞌë, cuiꞌne hueja fiesta je̱ꞌquë huejaja̱ꞌcore paquë api, i̱ti huejaquërepa. Huejaquë cajei cato cocare asaquë, sihuaquë ñuꞌiquë api. Ja̱je yëꞌëje̱ yure asaquë sihuayë, i̱ ayere cajëna. 30 Ja̱ë cato jero saꞌana jerepa paꞌi paꞌija̱ꞌquë api, yëꞌë cato coa jero saꞌna doꞌi peoquë deꞌoja̱ꞌquë aë.”

Maꞌtëmo Aquëpi Daiye

31 Ë̲mëjeꞌpi daiquë cato siꞌa pa̱ire tëto saisiquë api. Iye yeja aquë cato ja̱re iye yeja aquë api. Ja̱je paꞌina, yeja cocare caji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maꞌtëmo daiquë api, siꞌa pa̱i jerepa paꞌi. 32 Ja̱je paꞌina, ñaseꞌere cuiꞌne asaseꞌere quëaji. Quëaquëtaꞌare pa̱ipi nuñerepa caji cajë asaye pa̱ñë, i̱ cayere. 33 Nuñerepa caji caquë cuasasiquë pani, Maijaꞌquë nuñerepa caquë api cacaiji. 34 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë jëjo daosiquë cato Maijaꞌquë cocare caji, Maijaꞌquë ë̱seye peoyerepa i̱ deꞌo joyore i̱siquëna. 35 Pëca jaꞌquë oiji, i̱ mamaquëre. Ja̱je paꞌina, siꞌaye i̱ jë̱ñaseꞌena je̱opi, yoꞌoja̱quë caquë. 36 Pa̱i Mamaquëre i̱re papi caquë cuasaquëpi ti pani huesëja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asamaꞌë coequë cato ja̱ paꞌiye peoji. Peoquëpi coa ai jerepa Maijaꞌquë pë̱i sa̱iñena sa̱i cua̱ñejaꞌquë api, coꞌayerepa.

4

Samaria Pa̱iore Jesús Caseꞌe

1 Jesupi Juan se̱ña maca i̱te tuicohuaꞌire paquëpi cuiꞌne jai pa̱ire oco doquë yoꞌoji asareña, fariseo pa̱i. 2 Nuñerepa Jesupi oco doye pa̱pi. Coa i̱ yeꞌyacohuaꞌipi oco dohuë. 3 Ja̱je Jesús asani Judea yejapi etapi, Galileana sasiꞌi caquë.

4 Coꞌi maca Samaria yejaja̱ꞌa tëto saiye pajiꞌi. 5 Paꞌina, daiquëpi Samaria yeja daripë Sicar ti̱tapi, Jacobo mamaquë Josére yeja i̱siquë paꞌisico quëꞌrona. 6 Ja̱rote Jacobo oco coje pajiꞌi. Maꞌajaꞌa dai jëꞌjosiquë sëte Jesús oco coje yëꞌquë macana jaꞌrupi. Muꞌse joporepa pajiꞌi, ja̱ maca cato. 7-8 Yeꞌyacohuaꞌipi pa̱i daripëna a̱iñe hueroñuꞌu cajë saëꞌë. Satena, ja̱ maca teꞌi ñuꞌina, Samaria nomiopi oco easiꞌi caco dacoꞌë. Dacona, Jesupi capi:

“Ocore i̱sijë̱ꞌë, yëꞌëre.”

9 Ja̱je caquëna, Samaria nomiopi sehuoo:

“¿Mëꞌë judío pa̱itaꞌa, me yoꞌoquë yëꞌë Samaria nomioni oco hueroquëꞌni?”

(Judío pa̱i cato Samaria pa̱ire tsiomaꞌcohuaꞌi aꞌë.) 10 Ja̱ maca Jesús sehuopi:

“Diusu mëꞌëre i̱siye asaco pani, cuiꞌne mëꞌëre oco se̱quëreje̱ ja̱ë api asaco pani, mëꞌëpi yëꞌëre se̱tiraꞌhuë. Se̱ona, yëꞌëpi paꞌi ocore pare i̱siraꞌhuë, mëꞌëre.”

11 Caquëna, i̱opi cao:

“Ëjaë, ¿jepi mëꞌë oco eani i̱sisiꞌni, yëꞌëre? I̱ti eayeje̱ peoquë, cuiꞌne oco coje cato hua̱icoa. ¿Jero ayere paꞌi ocoje̱ yëꞌëre i̱sisiꞌni? 12 Iye oco coje cato yëquë ai Jacob necaisicoa. Ja̱je icona i̱je cuiꞌne i̱ mamajëje cuiꞌne nëicohuaꞌije̱ u̱cujë paꞌa̱huëꞌë. ¿Mëꞌëpi cuasani i̱ jerepa paꞌi aꞌë cuasaquë?”

13 Cacona, Jesupi sehuopi:

“Siꞌahuaꞌi iye oco u̱cucohuaꞌi cato siꞌanë oco ëaquëna, paꞌiyë. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë i̱si oco u̱cusiquë cato cuiꞌnaëpi oco huëoye peosipi. Yëꞌë oco cato sa̱ꞌnahuëre papi oco coje tsa̱ꞌiñeje paꞌye etaquëna pasipi, ti pani huesëye i̱siyepi.”

15 Ja̱ maca cao i̱opi:

“Ëjaë, ja̱je paꞌito ja̱ ocore i̱sijë̱ꞌë, yëꞌëre, cuiꞌnaopi oco ëaye peoye, cuiꞌne iye oco coje ea daiye pa̱jaꞌcore.”

16 Cacona, Jesupi capi:

“Mëꞌë ë̱jëre soija̱ni ja̱ maca daijë̱ꞌë, i̱ñona.”

17 Caquëna, i̱opi cao:

“Ë̲jëre peocoaꞌë.”

Cacona, Jesupi sehuopi:

“Ë̲jëre peocoaꞌë cani peore paco cayë, mëꞌë. 18 Ja̱ꞌnë cato mëꞌë cinco ë̱mëohuaꞌire pahuë. Yure mëꞌë paquë cato mëꞌë ë̱jë peoji. Peocoaꞌë cani mëꞌë care pahuë.”

19 Ja̱re asani i̱opi caco:

“Ëjaë, mëꞌë cato Maijaꞌquëre quëacaiquë aꞌë asayë, mëꞌëre. 20 Yëquë aiohuaꞌi Samaritano pa̱i iye cu̱tihuëna Maijaꞌquëre se̱jë paꞌa̱huëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru judío pa̱ipi Jerusalénna Maijaꞌquëre se̱ñe paꞌiji, cacohuaꞌi aꞌë.”

21 Cacona, Jesupi sehuopi:

“Care paji cuasajë̱ꞌë, nomio. Maijaꞌquëre coa siꞌa hue̱ꞌña paꞌijë se̱ñe ti̱ꞌapi. Ja̱ maca cato ai cu̱tihuëna pa̱nitaꞌa Jerusalénna sani se̱ñe peosipi. 22 Mësaru Samaria pa̱i cato huesëjë coa se̱ñë. Yëquë judío pa̱i cato asajë se̱ñë. Huaso coca cato judío pa̱i tsëcapë aye aꞌë. 23 Tsoe i̱ti macarepa ti̱ꞌapi. Yure aꞌë, Maijaꞌquëre se̱cohuaꞌirepa joyore papi nuñerepa cuasajë yoꞌo maca. Ja̱je yoꞌoyere ai yëji, jaꞌquë. 24 Diusu cato joyo api. Ja̱je paꞌina, i̱te se̱cohuaꞌije̱ joyo ayere papi yoꞌoye paꞌiji, nuñerepa yoꞌoyepi.”

25 Caquëna, Nomiopi cao:

“Yëꞌë cato asayë, Mesías, maire huasoquë Cristopi dani ja̱ëpi siꞌaye quëaja̱ꞌquë api.”

26 Cacona, Jesupi capi:

“Yëꞌë aꞌë, i̱pi mëꞌë ja̱ꞌre coca caji.”

27 Jesús ja̱je cocare caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi ti̱tareña. Nomio ja̱ꞌre Jesús coca caquëna, quëquë ñareña. Ja̱je ñajëtaꞌa se̱ni asañuꞌu i̱quere yë caëꞌni, pa̱nitaꞌa i̱que cocare nomio ja̱ꞌre caëꞌni cajë se̱ñe pa̱huë. 28 Ja̱ maca i̱o yurupë i̱ti macana ñoni pa̱i daripëna sani cao:

29 “Dani ñajëꞌë, yëꞌë yoꞌoseꞌere siꞌaye casiquëni. ¿I̱ Cristo paꞌimaꞌquë?”

30 Ja̱ maca asani, pa̱ipi Jesús quëꞌrona saëꞌë. 31 Ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱i daimaꞌpëna i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesure cahuë:

“Yeꞌyaquë, a̱o a̱ijëꞌë.”

32 Cajëna, i̱pi capi:

“Mësaru ña maꞌñere yëꞌë cato payë, yëꞌë a̱i ja̱ꞌñe.”

33 Ja̱je caëna, ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa se̱teña:

“¿Pa̱ipi dacatena, a̱ni camaꞌquë?”

34 Cajëna, Jesupi capi:

“Yëꞌë a̱o cato yëꞌëre jëjo daosiquë yëyeje̱ yoꞌoye aꞌë. Cuiꞌne i̱ coꞌamaña ne saocaiye aꞌë. 35 Mësarupi cacohuaꞌi aꞌë: ‘Ja̱ yëꞌtaꞌa cuatro ñañëohuaꞌi carapi, tëaye.’ Ja̱je cacohuaꞌitaꞌare yëꞌëpi cayë: Ñani cuasajë̱ꞌë, ta̱seꞌere tsoe querepi, tëa ja̱ꞌñe. 36 Tëaquëje̱ sa̱i cua̱ñoñe paꞌiji, i̱ti ca̱ tëaseꞌe cato ti pani huesëye aꞌë, i̱ti ta̱quë cuiꞌne i̱ti tëaquë siꞌa yëꞌquë maca sihuaye paꞌiji caquë. 37 Nuñerepa caji. Pa̱i caseꞌe je̱ꞌquë ñeje: ‘I̱ti ta̱quë cato yequë api cuiꞌne i̱ti tëaquë cato yequë api.’ 38 Yëꞌëpi mësarute jëjo saohuë, tëajë̱ꞌë caquë, mësaru ai yoꞌojë ta̱ maꞌñere. Ja̱je paꞌito yecohuaꞌipi nerena, mësaru cato coa tëacohuaꞌi aꞌë.”

39 Jai pa̱i Samaria acohuaꞌi Jesure i̱re papi cajë cuasahuë, nomio caseꞌere cuasajë. Ja̱o cato cao, “Yëꞌë yoꞌoseꞌere siꞌaye capi.” 40 Ja̱re Samaria pa̱i asani Jesure se̱iꞌë, pëajë̱ꞌë cajë. Cajëna, asani caya muꞌseña pëapi. 41 Ai jerepa i̱re papi cuasajë asahuë, i̱pi i̱ ayere quëaquëna. 42 Ja̱ maca Nomiore cahuë. Yuretaꞌa i̱re papi cuasayë, yëquë. Mëꞌë caseꞌe asasicohuaꞌipi, cuiꞌne yure yëquëje̱ asa co̱ni i̱ caquëna, ja̱ doꞌire asayë. Nuñerepa Cristo api, iye yeja huasoquë cajë.

Pa̱i Ëjaë Joꞌyaë Mamaquëre Jesús Jujuseꞌe

43 Caya muꞌseña Samaria pëasiquëpi Galilea yejana sajiꞌi. 44 Ja̱re i̱pi Jesús caꞌa̱jiꞌi, Maijaꞌquëre quëacaiquëre i̱ quëꞌro acohuaꞌi cato coecohuaꞌi aꞌë. 45 Galilea ti̱ꞌasi maca deꞌoye i̱te pëpahuë. Ja̱ohuaꞌi cato, Jesús Jerusalénre paꞌi deꞌoye yoꞌoquëna, ñasicohuaꞌipi pëpahuë. Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌojë teꞌe sani ñasicohuaꞌipi.

46 Ja̱ maca Jesús Caná daripëna coꞌipi, Galilea yejana, i̱ ocore cuiyaꞌi oꞌsa co̱no ne sitona. Ja̱rote pajiꞌi, pa̱i ëjaërepa yoꞌoye ayere co̱caiquëpi. Ja̱ëpi mamaquëre Capernaum yejare ju̱ꞌiquëre paquëpi. 47 Ja̱je paquëpi pa̱i ëjaëre pare co̱caiquëpi Jesús, Judea yejapi Galileana dajiꞌi asani, sani Jesure ñapi. Ñaquë se̱jiꞌi, yëꞌë huëꞌena sani yëꞌë mamaquë ju̱ni huesë tëjiquëre jujucaijë̱ꞌë, caquë. 48 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Mësaru nuñere paꞌë cuasajë asaye pa̱ñë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñoñe pa̱to.”

49 Ja̱je caquëtaꞌare pa̱i ëjaëre pare co̱caiquëpi capi:

“Ëjaë, esa daijë̱ꞌë, yëꞌë mamaquë ja̱ ju̱ꞌimaꞌnë.”

50 Caquëna, Jesupi ja̱ maca capi:

“Coꞌijë̱ꞌë, mëꞌë huëꞌena. Mëꞌë mamaquë huajëquëpi paꞌiji.”

Caquëna, care paji cuasaquë asani sajiꞌi, i̱ huëꞌena. 51 I̱ huëꞌena je̱ꞌnërepa ti̱ꞌaquëna, ñani i̱ joꞌyapi i̱te ñañuꞌu cajë etani i̱te cahuë:

“Mëꞌë mamaquë huajëquë paꞌiji.”

52 Ja̱je cajëna, i̱pi se̱jiꞌi:

“¿I̱que hora paꞌi maca huajëquërepa paquëꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ñaminaꞌa mëñerepa sa tëꞌyo maca, una paꞌi maca ja̱ maca su̱ña dahuë tëto sajiꞌi.”

53 Ja̱je cajëna, tsihuaꞌë pëca jaꞌquëpi asani cuasa ñajaquëña, ja̱re ja̱ hora paꞌi maca Jesús, “mëꞌë mamaquë huajëquëpi paꞌiji” caseꞌere. Ja̱je ñani i̱ cuiꞌne siꞌa huëꞌe paꞌicohuaꞌi Jesure nuñerepa i̱ api cajë asareña.

54 Iye yoꞌoseꞌe cato cayaye aco pacoꞌë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere Jesús yoꞌoseꞌe, Judeapi, Galilea coꞌisi maca.

5

Betsaida Aquëre Jesús Jujuseꞌe Cuꞌimaꞌquëni

1 Ja̱ yoꞌosi jeteyoꞌje judío pa̱ipi fiestare yoꞌohuë. Yoꞌojëna, Jesuje̱ coꞌi co̱pi, Jerusalénna. 2 Ja̱ daripëre yëi ñama hueꞌyosi eta saꞌro pajiꞌi. Paꞌina, ja̱o yëꞌquë macare ocore tëhuosi dea pëpi Betesda mami hueꞌeco pacoꞌë. Hebreo pa̱i coca cato ja̱opi cinco huajëjë ñuꞌi pe̱pë̱a quëꞌio pacoꞌë. 3 Ja̱rote jai pa̱i ju̱ꞌicohuaꞌi pëasicohuaꞌipi u̱ëꞌë, peo yejare. Siꞌa ju̱ꞌi dahuë ju̱ꞌicohuaꞌi paëꞌë: ñamaꞌcohuaꞌi, doꞌpëcohuaꞌi, cuiꞌne quëꞌquësicohuaꞌi. Ja̱ohuaꞌipi utejë paëꞌë, oco daꞌcapi, tuꞌeja̱co cajë. 4 Ja̱rona teꞌe mañaseꞌe hui̱ñaëpi cajeni ocore tuꞌequëna, ñani duꞌru duꞌisiquëpi ja̱ jeteyoꞌje coꞌyaye paꞌiji, coa siꞌa ju̱ꞌi dahuë hueꞌequëje̱. 5 Ja̱rote pajiꞌi, treinta y ocho o̱metëca ju̱ꞌiquë. 6 Ja̱je paꞌipi, u̱ina, ñani Jesús i̱te tsoe ja̱je ai yoꞌoquë paꞌiyere asaquë se̱jiꞌi, i̱te:

“¿Coꞌyaye yëquë, mëꞌë?”

7 Caquëna, ju̱ꞌiquëpi sehuopi:

“Ëjaë, yëꞌëre oco daꞌcana jëjo dëoni ma o̱aquëpi peoji. Ja̱je paꞌina, oco tuꞌe maca tsoe yequëpi duꞌiji, ja̱ꞌa yëꞌë dusiꞌi caquë yoꞌoquëna.”

8 Caquëna, Jesús capi:

“Huëni mëꞌë ca̱ico macare i̱ni sai huëojë̱ꞌë.”

9 Ja̱je ca maca tsoe coꞌyasiquë pajiꞌi. Paꞌi i̱ ca̱icore i̱ni sai huëopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ muꞌseña cato huajë muꞌse pajiꞌi. 10 Ja̱je paꞌi doꞌire judío pa̱ipi cahuë, i̱ti juju cua̱ñosiquëre:

“Iye muꞌse cato huajë muꞌse aꞌë. Mëꞌë ca̱icore hueꞌeye peoji.”

11 Cajëna, i̱pi sehuopi:

“Yëꞌëre jujusiquë cato ‘mëꞌë u̱i ca̱icore i̱ni saijë̱ꞌë, capi.’ ”

12 Caquëna, ja̱ maca se̱teña:

“¿Jequëpi mëꞌëre ‘mëꞌë u̱i ca̱icore i̱ni saijë̱ꞌë’ caëꞌni?”

13 Cajëna, huesëña i̱ti jujusiquëre Jesús cato jai pa̱i jopoja̱ꞌa sani huesëña, ña cua̱ñoñe peoye. 14 Ja̱je yoꞌosiquëpi jeteyoꞌje Maijaꞌquë huëꞌena ti̱ꞌani i̱te caëña:

“I̱na, yure mëꞌë huajëquë paꞌiye sëte, cuiꞌnaëpi tayo coꞌayere yoꞌomaꞌë. Yoꞌoquëna, jerepa mëꞌëre coꞌaye ne co̱co.”

15 Ja̱je caëna, ja̱ maca sani judío pa̱ire quëapi, Jesús pajiꞌi, yëꞌëre jujusiquë caquë. 16 Ja̱ doꞌire judío pa̱i Jesure huani je̱oñuꞌu cajë cuiꞌne jo̱sa yoꞌohuë, huajë muꞌsere yoꞌosi doꞌire. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesupi capi:

“Yëꞌë Jaꞌquë siꞌanë coꞌamaña nequë api, cuiꞌne yëꞌëje̱ coꞌamaña yoꞌoyë.”

18 Ja̱je casi doꞌire jerepa judío pa̱i huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌohuë. Huajë muꞌsere sehuomaꞌë yoꞌosi doꞌiseꞌe paꞌiye pa̱pi. Jerepa i̱pi Diusuje̱ paꞌi aꞌë caquë cuiꞌne Diusu api, yëꞌë jaꞌquë ca doꞌire yoꞌohuë.

Maijaꞌquë Mamaquëpi Siꞌa Tuturepa Paye

19 Ja̱ maca Jesús capi, ja̱ohuaꞌire:

“Nuñerepa mësarute cayë. Diusu mamaquë cato i̱seꞌe cuasayepi yoꞌoye peoji. Pëca jaꞌquë yoꞌoquëna, ñaseꞌere yoꞌoquë api. Siꞌaye pëca jaꞌquë yoꞌoyere mamaquëje̱ yoꞌoquë api. 20 Ja̱je paꞌina, mamaquëre oiji. Pëca jaꞌquëpi ja̱ doꞌire i̱ yoꞌoye i̱ñoji. Cuiꞌne iye yoꞌoseꞌe jerepa paꞌyere i̱ñojaꞌquë api. Ja̱je yoꞌoquëna, mësaru merepa yoꞌoquëꞌni cuasaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ña quëquëjë. 21 Pëca jaꞌquë ju̱ꞌisicohuaꞌire cuiꞌnaohuaꞌini huajëcohuaꞌire huëoni paꞌiye i̱siyeje̱ paꞌye, cuiꞌne i̱ mamaquëje̱ i̱siji, paꞌiye, i̱ i̱siye yëquëna. 22 Jaꞌquë cato pa̱i yoꞌoyere ña deꞌhuamaꞌajiꞌi. Pa̱quë mamaquëna i̱sipi, pa̱i yoꞌojëna, ñaquë ne deꞌhuaja̱ꞌa tutu. 23 Ja̱ doꞌire mamaquëre deꞌoquëre papi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, pëca jaꞌquëre cayepi. Pëca jaꞌquë jëjo daosiquëni deꞌoquëre papi caye pa̱ni pëca jaꞌquëreje̱ deꞌoquëre papi caye peoji.

24 Nuñerepa cayë, mësarute. Yëꞌë caye deꞌhue asacani, cuiꞌne yëꞌëre jëjo daosiquëre i̱re papi caquë cuasasiquëpi ti pani huesëye paji. Nejoñe peoji, i̱te. Ju̱ni huesëyepi ti paꞌiyena tëto saisiquë api. 25 Nuñerepa, cayë, mësarute. Ti̱taji, hora. Yure i̱ti macaꞌë, ju̱ꞌisicohuaꞌipi Diusu mamaquë yëꞌore asaja̱ꞌa maca. I̱ caye asani sehuocaicohuaꞌipi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 26 Jaꞌquë cato paꞌiye paji. Ja̱je paquëpi mamaquëre paꞌiye i̱sipi. 27 Ja̱je cuiꞌne pa̱i yoꞌoye ne deꞌhuaja̱ꞌa tutuje̱ i̱sipi, Pa̱i Mamaquëre. 28 Iyere asani ai cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Quëare payë. Ju̱ꞌisicohuaꞌi ta̱sicohuaꞌipi siꞌaohuaꞌi i̱ yëꞌo asaja̱ꞌa maca ti̱ꞌajaꞌcoa. 29 Asani ta̱si daripë̱api etaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, siꞌaohuaꞌi. Deꞌoyerepa yoꞌosicohuaꞌipi ti paꞌiyena huëija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌayere yoꞌojë paꞌisicohuaꞌi cato coa nejojaꞌcohuaꞌipi huëija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Jesús Cua̱ñequërepa Paꞌiye Quëaye

30 Jaꞌquëre ja̱ se̱ni asamaꞌë yëꞌëseꞌe cuasayepi nejoñe peoyë. Yëꞌë cato yëꞌëre cua̱ñeseꞌeje̱ caquë aꞌë, tayo yoꞌocohuaꞌire. Yëꞌë yoꞌoye cato nuñerepa yoꞌoye aꞌë. Yëꞌë yëyeje̱ yoꞌoye coeyë. Jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquë yëyepi yoꞌoquë aꞌë. 31 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi coꞌye yëꞌëja̱ꞌa deꞌoye yoꞌoyë caquë paꞌito yëꞌë caye care paji cacaiquë peoraꞌpi. 32 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare paꞌiji, yëꞌë yoꞌoye ñaquëpi yëꞌëre deꞌoye cacaiquë. Ja̱je paꞌina, yëꞌëre i̱ cacaiye cato nuñerepa doꞌi paꞌiji.

33 Mësarupi Juanre se̱ni asaja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saoreña. Se̱jëna, Juanpi nuñerepa sehuopi, ja̱je paꞌire paquëna. 34 Iye cato cayë mësarupi huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë yëꞌë cato pa̱ipi deꞌoye cacaiyere coꞌemaꞌë paꞌiyë. 35 Juan cato toa tsë̱o pë miañeje miacaiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, mësarupi i̱ miañere sihuacaicohuaꞌi paëꞌë, coa nëhui tëcahuë. 36 Juan yëꞌëre cacaiseꞌe jerepa deꞌoye yëꞌëja̱ꞌa coꞌye quëaye payë. Yëꞌë yoꞌoye cato jaꞌquë yëꞌëre yoꞌojë̱ꞌë caquë cua̱ñe nëoseꞌe aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱pi quëaji, yëꞌë nuñerepa jaꞌquë jëjo daosiquë paꞌiye.

37 Jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquë cato, quëaji, yëꞌë nuñerepa deꞌoye yoꞌoquë paꞌiyere, mësaru i̱ yëꞌo asamaꞌcohuaꞌi paꞌitoje̱ cuiꞌne i̱te ñamaꞌcohuaꞌi paꞌitoje̱. 38 I̱ coca i̱tire paꞌë cajë cuasamaꞌ doꞌire i̱ coca mësarute cacaye pa̱ji, pëca jaꞌquë jëjo daosiquëre coe doꞌire. 39 Mësaru cato Maijaꞌquë coca tayoye peoye yeꞌyeyë, ti pani huesëyere i̱tire ñajë ti̱ꞌañuꞌu cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa ja̱ toyaseꞌe cato yëꞌë ayere caji. 40 Ja̱je yëjëtaꞌa yëꞌëna daiye coeyë, ja̱ paꞌiye paja̱ꞌcohuaꞌitaꞌa.

41 Yëꞌë cato coꞌemaꞌë paꞌiyë, pa̱ipi deꞌoquëre papi cajë yoꞌoyere. 42 Asayë, mësaru nuñerepa Maijaꞌquëre oimaꞌcohuaꞌi paꞌiye. 43 Yëꞌë cato jaꞌquë paꞌi huë̱ꞌñapi daisiquë aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi asaye coeyë. Coa pa̱iseꞌe huëoni coꞌye i̱re paꞌë caquëni cuasacohuaꞌi aꞌë, mësaru deꞌoji cajë. 44 ¿Me mësaru asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, pa̱ijaꞌa sa̱ꞌñe deꞌoquëre papi cajë yoꞌocohuaꞌipi? ¿Me yoꞌojë Diusupi mësarute deꞌoquëre papi cayere coꞌe maꞌñeꞌni? 45 Cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëpi yëꞌë jaꞌquë ña hue̱ꞌñana mësarute doꞌi quëꞌiohuaꞌi aꞌë, caja̱ꞌquë api cajë. Mësarute sa̱ñope caquë cato Moiséspi mësaru necaiquë api cajë utejë paꞌiquë. 46 Ja̱je paꞌina, mësarupi Moisés caseꞌe care paji cajë asacaicohuaꞌi pani yëꞌëreje̱ asacatiraꞌhuë, Moisés cato yëꞌë ayere toya doꞌire. 47 Ja̱je paꞌina, mësaru Moisés toyaseꞌere asacaimaꞌcohuaꞌi pani, ¿Me yëꞌë caye asacaiyeꞌni, care paji cajë?”

6

Cinco Mil Ë̲mëohuaꞌire A̲oñe

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Lc 9.10-17)

1 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús Galilea jairana je te̱ꞌtena sajiꞌi. Ja̱re i̱ti jairapi Tiberias yequë mami hueꞌeco pajiꞌi. 2 Ja̱je saina, jai pa̱i tuëꞌë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquë, ju̱ꞌicohuaꞌire jujuquëna, ñasicohuaꞌipi. 3 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyecohuaꞌi ja̱ꞌre ai cu̱tihuëna mëni jaꞌrupi. 4 Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë judío pa̱i yoꞌo maca ti̱ꞌañe jaꞌi maca pajiꞌi. 5 Paꞌina, ja̱ maca Jesús jai pa̱i i̱te tuijëna, ñani Felipere capi:

“¿Jerona a̱o hueroja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, jai pa̱i a̱i ja̱ꞌñe?”

6 Ja̱ cato capi, Felipere neñasiꞌi caquë, Jesús cato tsoe i̱ ne ja̱ꞌñe paꞌina. 7 Ja̱je caquëna, Felipepi sehuopi:

“Docientos romano quëriqui të̱ꞌñapi pan hueroto ti̱ꞌañe pa̱ji, teꞌe panpë teꞌireje̱.”

8 Ja̱ maca Andréspi Jesús yeꞌyaquëpi Simón Pedro yoꞌjeipi capi:

9 “I̱ñore teꞌe tsihuaꞌë cinco pan cuiꞌne caya tsiaya huaꞌire paquë paꞌiji. ¿Ja̱ maña pato me jai pa̱ire ti̱ꞌaquëꞌni?”

10 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Siꞌa pa̱ire cajë̱ꞌë, jaꞌruja̱jë.”

Ai taya paquëna, taya ë̱mëjeꞌena jai pa̱i jaꞌrureña. Ë̲mëohuaꞌiseꞌe cinco mil pa̱i paëꞌë. 11 Ja̱ maca Jesús cinco pan i̱ni Diusure deꞌoji caquë pëpani ja̱ jeteyoꞌje i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱sipi. I̱sina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi pa̱ire se a̱ohuë. Ja̱re cuiꞌne tsiaya huaꞌireje̱ yoꞌopi. Siꞌaye i̱ohuaꞌi yëye necajiꞌi. 12 Tsoe a̱ni huajësicohuaꞌi paꞌijëna, Jesupi capi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

“A̲ni jujaseꞌe tsiꞌsojë̱ꞌë, coa nejoñe peoja̱ꞌquë.”

13 Caëna, tsiꞌsohuë, a̱ni jujaseꞌe. Tsiꞌsojë doce doꞌrohuë̱a ti̱mëhuë, cinco pan paꞌiseꞌepi jaiye neseꞌere. 14 Ja̱ maca Jesús yoꞌoseꞌere ñani, pa̱ipi cahuë:

“Iquë nuñerepa Maijaꞌquëre quëacaiquë api, iye yejana daija̱ꞌquë api ca nëosiquë.”

15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesús asapi, i̱ohuaꞌi yëyepi coetoje̱ ëjaëre pare neñuꞌu cuasaye. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire je̱oni ai cu̱tihuëna sajiꞌi, teꞌi.

Jesús Ë̲mëjejaꞌa Cuꞌiseꞌe

(Mt 14.22-27; Mr 6.45-52)

16 Ñami deꞌosi maca Jesús yeꞌyacohuaꞌipi jairana cajehuë. 17 Cajeni yohuëna aya mëni Capernaum yejana je̱ꞌe huëohuë. Ja̱ maca cato tsoe ai neapi, cuiꞌne Jesuje̱ ja̱ coꞌimaꞌë pajiꞌi. 18 Ja̱ maca ai tutuquë cuiꞌne ai to̱ꞌa huëopi. 19 Cinco kilómetros pa̱nitaꞌa seis kilómetros paꞌi macare paꞌijë ñahuë, Jesupi yohuë quëꞌrona daina, oco daꞌca ë̱mëjeꞌejaꞌa. Ja̱je ñani ai caꞌrahuë. 20 Ja̱je caꞌrajëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire:

“¡Yëꞌë aꞌë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë!”

21 Ja̱ maca sihuajë yohuëna daijë̱ꞌë cajë yoꞌoye i̱ñohuë. Cuiꞌne ja̱ maca aya mëquëna, i̱ ja̱ꞌre co̱ni esarepa i̱ohuaꞌi cajë saisi yejana ti̱ꞌahuë.

Pa̱ipi Jesure Coꞌeye

22 Se ñatasi muꞌse jaira je te̱ꞌtena pëasicohuaꞌipi cuasa ti̱ꞌahuë. Teꞌe yohuë paꞌisicoja̱ꞌa i̱ yeꞌyacohuaꞌipi saëꞌë. Saijëna, Jesuseꞌe i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre saiye pa̱pi cajë. 23 Ja̱je cuasajë paꞌijëna, Tiberias daripëpi jaiye yohuë̱a dajiꞌi, i̱ohuaꞌire pan Ëjaëpi neni a̱o sito quë̱no macana. 24 Ja̱je Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi peojëna, ñani yohuë̱ana aya mëni Capernaum yejana saëꞌë, Jesure coꞌeñuꞌu cajë.

Jesu Api Paꞌiyere I̱si Pan

25 Jaira je te̱ꞌtena ti̱ꞌani Jesure se̱teña:

“¿Yeꞌyaquë je yëhua ti̱taëꞌni, i̱ño?”

26 Cajëna, Jesupi capi:

“Nuñerepa mësarute cayë. Mësaru cato yëꞌëre coꞌeyë, coa panre ti̱mëñerepa a̱ni ñani. Coꞌemaꞌpë paꞌiyë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere ñasi doꞌire asa ti̱ꞌañe. 27 Coa caraja̱i a̱ore cajë ai yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ai jerepa ti pani huesë a̱ore pare cajë yoꞌojë̱ꞌë, quëcoyere pare. Iyere Maijaꞌquë mamaquë cato i̱sija̱ꞌquë api, mësarute. Jaꞌquë Diusupi yëꞌëna ja̱ tuture i̱sipi.”

28 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi se̱iꞌë:

“¿Me yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, yëquë Diusu yëyere necañuꞌu cani?”

29 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Diusu yëye cato i̱ jëjo daosiquëni care paji cajë cuasacaiye aꞌë.”

30 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi se̱iꞌë:

“¿I̱quere mëꞌë yoꞌo i̱ñojaꞌquë aꞌni, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yëquëre mëꞌëre care paji cuasajë asaja̱ꞌcohuaꞌire? 31 Tsoe acohuaꞌi a̱ꞌahuëꞌë, manare cue̱ne yeja paꞌi maca. Ja̱re toyaseꞌe cato: ‘Diusupi maꞌtëmo panre a̱opi,’ caji.”

32 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Moiséspi maꞌtëmo panre a̱oñe pa̱pi, yëꞌë jaꞌquë api, nuñerepa maꞌtëmo panrepa a̱oquë. 33 Diusu i̱si panrepa cato, maꞌtëmopi pa̱ire ti pani huesëye i̱siquë daisiquë api.”

34 Ja̱ maca i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱ panseꞌe yëquëre i̱sijë̱ꞌë, Ëjaë.”

35 Cajëna, Jesupi capi:

“Yëꞌë aꞌë, pan paꞌiye i̱siquë. Yëꞌëna daisiquë cato a̱i ëaye peosipi. Cuiꞌne yëꞌëre i̱re papi caquë cuasasiquë cato oco ëaye peosipi. 36 Yëꞌë mësarute caseꞌeje̱ paꞌye yëꞌëre mësarupi ñajëtaꞌa i̱re papi cajë cuasaye pa̱ñë. 37 Jaꞌquë yëꞌëna, i̱sicohuaꞌi cato siꞌaohuaꞌi yëꞌëna daiyë. Yëꞌëna daisicohuaꞌire cato eto saoye pa̱jaꞌquë aꞌë. 38 Yëꞌë cato maꞌtëmopi yëꞌë yëyeje̱ yoꞌosiꞌi caquë daiye pa̱huë. Yëꞌëre jëjo daosiquë yëyere yoꞌosiꞌi caquë daisiquë aꞌë. 39 Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquë cato i̱ yëꞌëre i̱sicohuaꞌini teꞌire ne huesocaiye peoye deꞌoye yëꞌëpi ñacaiyere yëji. Cuiꞌne yëꞌëpi tëji muꞌserepa ju̱ꞌisicohuaꞌini huëocaiyere yëji. 40 Yëꞌë jaꞌquë cato siꞌahuaꞌi Maijaꞌquë mamaquëre ñani i̱re papi cajë cuasasicohuaꞌipi ti pani huesëyere yëji. Yëꞌëna, yëꞌëpi tëji muꞌserepa ju̱ꞌisicohuaꞌini huëosiꞌi.”

41 Ja̱ maca “yëꞌë aꞌë, maꞌtëmopi cajesi pan” casi doꞌire judío pa̱ipi i̱te cueꞌcue huëohuë. 42 Cueꞌcuejë cahuë:

“¿Iquë Jesús paꞌimaꞌquë José mamaquë maipi i̱ pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore ñacohuaꞌi paꞌi maꞌñe? ¿Ja̱je paꞌitaꞌa me yoꞌoquë maꞌtëmopi daisiquë aꞌë, caquëꞌni?”

43 Ja̱je cajëna, Jesupi capi:

“Cueꞌcueyere je̱ojëꞌë. 44 Yëꞌëna teꞌohuaꞌi dani ti̱ꞌañe peoji, yëꞌëre jëjo daosiquëpi jaꞌquëpi i̱te damaꞌquë paꞌito. Ja̱ëni yëꞌëpi tëji muꞌserepa huëoja̱ꞌquë aꞌë. 45 Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyajë paꞌiseꞌepi caji ñeje: ‘Diusupi yeꞌyaja̱ꞌquë api, siꞌa pa̱ire.’ Ja̱je paꞌina, siꞌahuaꞌi jaꞌquëre asacohuaꞌipi cuiꞌne i̱te yeꞌyecohuaꞌipi daiyë, yëꞌëna.

46 Jaꞌquëre pa̱ije ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Diusu quëꞌropi daisiquëseꞌe i̱te ñaquë api. 47 Nuñerepa cayë. Yëꞌëre care paji caquë cuasaquëpi ju̱ꞌimaꞌë ti paꞌiye paji. 48 Yëꞌë aꞌë, pan paꞌiye i̱siquë. 49 Mësaru aipë Maijaꞌquë a̱oñere a̱ꞌahuëꞌë, pan cue̱ne yeja cuꞌi maca. Ja̱je a̱isicohuaꞌitaꞌa peo hue̱ꞌña ju̱ju saꞌa̱huëꞌë. 50 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato maꞌtëmo cajesiquë panre cayë. Ja̱re pa̱ipi a̱isicohuaꞌi pani ti ju̱ꞌiñe peoji. 51 Yëꞌë aꞌë, ja̱ pan maꞌtëmopi huajëquë cajesiquë. Ja̱ panre pa̱ipi a̱isicohuaꞌi pani ti pani huesëye paꞌiji. Yëꞌë i̱sija̱ꞌa pan cato, yëꞌë ca̱pë aꞌë. Iye yeja paꞌicohuaꞌi paꞌiyere caquë i̱sija̱ꞌquë aꞌë.”

52 Ja̱ maca ja̱re asani judío pa̱ipi sa̱ꞌñe coca cahuë, ñeje cajë:

“¿Me iquë maire i̱ ca̱pë a̱osiꞌquë caquëꞌni?”

53 Cajëna, Jesupi capi:

“Nuñerepa cayë, mësarute. Mësarupi Pa̱i Mamaquë ca̱përe a̱imaꞌcohuaꞌi pani cuiꞌne i̱ tsiere u̱cumaꞌcohuaꞌi pani ti pani huesëye peocohuaꞌi paꞌiyë. 54 Yëꞌë ca̱pë a̱isiquëpi cuiꞌne yëꞌë tsie u̱cusiquëpi ti paꞌiye paji. Ja̱je paꞌini yëꞌëpi tëji muꞌserepa ju̱ꞌisiquëni huëoja̱ꞌquë aꞌë. 55 Ja̱je paꞌina, yëꞌë ca̱pë cato nuñerepa a̱ore paꞌë, cuiꞌne yëꞌë tsie cato nuñerepa u̱cuyere paꞌë. 56 Yëꞌë ca̱pë a̱isiquëpi cuiꞌne yëꞌë tsie u̱cusiquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni tsioni paꞌiji. Paꞌina, yëꞌëpi i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë. 57 Yëꞌëre jëjo daosiquë jaꞌquë cato paꞌiye paji, yëꞌë i̱ni pacacaiyë. Ja̱je cuiꞌne, yëꞌëre a̱iquëje̱ yëꞌë doꞌire pasipi. 58 Maꞌtëmopi cajesi pan ayere cayë. Iye cato ai tsoe Maijaꞌquë Israel pa̱ire a̱oseꞌeje̱ paꞌye peoji. Ja̱ pan a̱isicohuaꞌi siꞌa pa̱i ju̱ju saꞌa̱huëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye pan a̱isiquë cato ti pani huesëye paꞌiji.”

59 Iye cato Jesús yeꞌyapi, Capernaum daripë pa̱i tsiꞌsi huëꞌena.

Paꞌi Cocarepa

60 Iye yeꞌyayere asani Jesure jai pa̱i tuicohuaꞌi acohuaꞌipi cahuë:

“Iye i̱ caye ja̱je paꞌijë̱ꞌë cajë asa ti̱ꞌañe peoji. Ai jerepa jëaji. ¿Ja̱je paꞌito nepi, asa ti̱ꞌañe paꞌiquëꞌni?”

61 Ja̱ maca Jesús asapi, i̱ohuaꞌi sa̱ñope caye. Ja̱je paꞌina, se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:

“¿Yëꞌë caseꞌepi mësarute sa̱ñope caquë? 62 ¿Me yoꞌoꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌni, Pa̱i Mamaquëpi i̱ ja̱ꞌnë paꞌi sitona mëina, ñani? 63 Joyopi paꞌiye i̱siji, ca̱pë cato co̱caimaꞌcoa. Yëꞌë mësarute caseꞌe cato nuñerepa joyo aye aꞌë, ti paꞌiye i̱siye aꞌë. 64 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru acohuaꞌi yecohuaꞌi ja̱ yëꞌtaꞌa nuñere paꞌë cajë asa ti̱tamaꞌcohuaꞌipi paꞌiyë.”

Jesús cato asapi, duꞌru huëo macana i̱ti cuasamaꞌcohuaꞌire, cuiꞌne i̱te coso yehuoja̱ꞌquëre. 65 Ja̱je paꞌina, capi:

“Mësarute cahuë. Jaꞌquëpi yëꞌëna dacaimaꞌquë paꞌito yëꞌë quëꞌro teꞌije̱ dani ti̱ꞌañe peoji.”

66 Ja̱je casi macapi jai pa̱i Jesús ja̱ꞌre cuꞌicohuaꞌi je̱oni i̱ ja̱ꞌre co̱ni cuꞌiye pa̱huë. 67 Ja̱ maca Jesupi se̱jiꞌi, I̱ doce yeꞌyacohuaꞌire:

“¿Mësaruje̱ je̱oni saiye yëye?”

68 Caquëna, Simón Pedropi sehuopi:

“¿Ëjaë, neina yëquë saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? Mëꞌë coca cato ti pani huesë cocaꞌë. 69 Yëquë cato mëꞌëre care paji cajë cuasahuë. Cuiꞌne asayë, mëꞌë cato Cristo api, Maijaꞌquë huajëquërepa Mamaquëre papi.”

70 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Yëꞌëpi mësaru doce paꞌiohuaꞌire soihuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru aquë teꞌi huati api.”

71 Ja̱je cani Jesús Judas Iscarioteni capi, Simón mamaquëni, doce soisicohuaꞌi aquëni, Judaspi i̱te coso yehuoja̱ꞌquëni capi.

7

Jesús Yoꞌje Tsi̱ Asacaiye Pa̱huë.

1 Iye casi jeteyoꞌje Jesús Galilea yejare cuniroja̱jiꞌi, Judea yeja paꞌiye coepi, judío pa̱ipi i̱ni huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌo doꞌire. 2 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare judío pa̱i Egíptopi etani aꞌri huë̱ꞌña nejë paꞌisi muꞌsere cuasajë yoꞌo muꞌseña ti̱ꞌa huëopi. 3 Ti̱ꞌa huëoquëna, Jesús yoꞌje tsi̱pi cahuë, i̱te:

“I̱ño pëamaꞌë yure Judeana saijë̱ꞌë, mëꞌëre tuicohuaꞌije̱ mëꞌë yoꞌoye ñajaꞌcohuaꞌire. 4 Ja̱je paꞌina, siꞌa pa̱i ñajajë cani yahue yoꞌocoje̱ ñani, mëꞌë yoꞌoyeje̱ pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌocohuaꞌi. Pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoquë sëte siꞌa pa̱i ñajëna, yoꞌo i̱ñojëꞌë.”

5 I̱ yoꞌje tsi̱ cato aꞌri mañaje care paji cuasajë asamaꞌcohuaꞌipi cahuë. 6 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë yoꞌo maca ti̱ꞌañe pa̱pi. Mësarute cato coa siꞌaë yoꞌoye deꞌoji. 7 Mësarute cato iye yeja acohuaꞌi coeye peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre cato coeyë. Yëꞌëpi ti̱ñarepa i̱ohuaꞌi yoꞌoye coꞌaye aꞌë caquë i̱ño doꞌire. 8 Saijë̱ꞌë, mësaruseꞌe fiestana. Yëꞌë cato saiye pa̱ñë. Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë sai maca ti̱ꞌañe pa̱ji.”

9 Ja̱je ca tëjini Galileana pëapi.

Jesupi Aꞌri Huë̱ꞌña Fiestare Paꞌiseꞌe

10 Pa̱i ti̱ñarepa ñañe peoye yahue Jesuje̱ sajiꞌi, fiestana, i̱ yoꞌje tsi̱ saisi jeteyoꞌje. 11 Fiesta paꞌi maca judío pa̱ipi coꞌejë cahuë:

“¿Jerore pare paꞌiquëꞌni, ja̱ë?”

12 Jai pa̱i tsiꞌsi sitopi Jesús ayere cahuë. Yecohuaꞌipi cahuë: “Deꞌo pa̱i api.” Cajëna, yecohuaꞌipi cahuë: “Coꞌaquë api. Coa pa̱ire cosoquëna, asaquë api.”

13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ti̱ñarepa caye pa̱huë, judío pa̱ini caꞌra doꞌire yahue caroja̱ëꞌë. 14 Fiesta joporepa paꞌi maca Jesupi Maijaꞌquë huëꞌena cacani yeꞌya huëopi. 15 Yeꞌyaquëna, judío pa̱ipi ai ñajë cuasajë cahuë:

“¿Merepa iquë jaiye ta̱ꞌñe yeꞌyaquëꞌni, toya jaꞌo yeꞌyemaꞌquëtaꞌa?”

16 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Yëꞌë yeꞌyaye cato yëꞌë tse̱ peoji. Ja̱ cato yëꞌëre jëjo daosiquë tse̱ aꞌë. 17 Mësaru aquëpi Maijaꞌquë yëyere yoꞌoquë pani yëꞌë yeꞌyaye Diusu yeꞌyaye aꞌë caquë asaja̱ꞌquë api. Pa̱nitaꞌa coa i̱seꞌe cuasayere yeꞌyaji caquë asaja̱ꞌquë api. 18 I̱seꞌe cuasayepi caquë cato pa̱ipi deꞌoquë api caja̱jë caquë caquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱te jëjo daosiquëni pa̱ipi deꞌoquë api cacaija̱jë caquë yoꞌoquëpi nuñerepa caji. Ja̱je paꞌina, ti cosomaꞌquëpi caji.

19 Mësarute Moiséspi cua̱ñeseꞌe i̱sipi. I̱siquëtaꞌare mësarupi sehuocaiye pa̱ñë, ja̱ cua̱ñeseꞌe. ¿Me yoꞌojë yëꞌëre huani je̱oñe yëyeꞌni?”

20 Caquëna, pa̱ipi sehuohuë:

“Huati joyore hueꞌequë, mëꞌë. Ja̱je cayë, mëꞌë, ¿nepi mëꞌëre huani je̱oñe yëyeꞌni?”

21 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Huajë muꞌse paꞌina, teꞌore yoꞌoseꞌere ñani mësaru ai cuasayë. 22 Mësaru aipë tsoe duꞌru yoꞌoyere Moisés cato cua̱ñepi cuiri ca̱ꞌni tëaye pajiꞌi caquë. I̱pi huëoye pa̱pi, ja̱ cato. Ja̱je paꞌina, mësaru huajë muꞌse paꞌitoje̱ cuiri ca̱ꞌni tëacohuaꞌi aꞌë, tsi̱re. 23 Ñajëꞌë. Yure, mësarupi Moisés cua̱ñeseꞌe yoꞌo ti̱ꞌañuꞌu cajë huajë muꞌse paꞌitoje̱ tsi̱re cuiri ca̱ꞌni tëacohuaꞌitaꞌa, ¿me yoꞌojë mësaru yëꞌëre pë̱iñeꞌni, ju̱ꞌiquë macare huajë muꞌse paꞌina, jujucaisi doꞌire cajë? 24 Coꞌaye yoꞌoyeje̱ paꞌye ña cua̱ñoñere coꞌaji camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coꞌaye yoꞌoji cacohuaꞌi pani nuñerepa coꞌayere ñani cajë̱ꞌë.”

Jesús I̱ Dai Sitore Quëaye

25 Ja̱ maca Jerusalén paꞌicohuaꞌi acohuaꞌipi sa̱ꞌñe se̱ huëoreña:

“¿Ja̱ëje paꞌini, pa̱i huani je̱oñuꞌu cajë coꞌejëna, mai ñasicohuaꞌitaꞌa? 26 Yure i̱pi siꞌaohuaꞌi ñajëna, caquëtaꞌare teꞌije̱ i̱te sa̱ñope caye pa̱ji. ¿Ëjaohuaꞌipi i̱ohuaꞌitaꞌa nuñerepa Cristore papi caji cajë cuasa doꞌire sa̱ñope caye pa̱ñë? 27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato asayë, i̱ huëo sito.”

28 Iyere Jesús asani, Maijaꞌquë huëꞌe yeꞌyaquëpi ai tutu, capi, ñeje:

“Ja̱je paꞌito mësaru asayë, yëꞌë dai sito cuiꞌne yëꞌëreje̱ ñacohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë cato nuñerepa paꞌipi jëjo daosiquë aꞌë, mësaruje̱ ñamaꞌquëpi. 29 Yëꞌë cato i̱te ñaquë aꞌë, i̱ quëꞌropi daisiquë sëte. I̱pi yëꞌëre jëjo daopi.”

30 Ja̱ maca i̱te tse̱añuꞌu cajë yoꞌojëtaꞌa teꞌije̱ i̱te to̱me dani tse̱añe pa̱huë, ja̱ yëꞌtaꞌa i̱te tse̱a maca ti̱ꞌañe pa̱si doꞌire. 31 Jai pa̱i Jesure i̱re papi cuasajë asahuë. Ja̱je paꞌina, cahuë:

“Cristopi daisiquë pani, iquë yoꞌoseꞌe se̱ña maca pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoye i̱ñoñe peoji, cuasayë.”

Jesure Tse̱ajëꞌë Cajë Fariseo Pa̱i Soldado Pa̱ire Jëjo Saoseꞌe

32 Fariseo pa̱ipi asahuë, Jesús ayere pa̱ipi cajëna. Ja̱je asani ja̱ohuaꞌi cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi co̱ni coꞌaye yoꞌocohuaꞌire tse̱secohuaꞌire jëjo daohuë, tse̱ani Jesure saja̱jë cajë. 33 Ja̱ maca Jesupi capi, i̱te tse̱a dasicohuaꞌire:

“Yureseꞌe mësaru ja̱ꞌre co̱ni aꞌri maña pasiꞌi. Ja̱ jeteyoꞌje yëꞌëre jëjo daosiquë quëꞌrona coꞌisiꞌi. 34 Mësaru yëꞌëre coꞌejëtaꞌa ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë sai sito sani ti̱ꞌañe peo doꞌire.”

35 Ja̱ maca judío pa̱ipi i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe se̱teña, ñeje cajë:

“¿Jerona sani huesësiꞌquë caquëꞌni, iquë, mai ti̱ꞌañe peo hue̱ꞌñarepa? ¿Judío pa̱ipi griego pa̱ina co̱ꞌme huesëni paꞌicohuaꞌina sani griego pa̱ini yeꞌyaja̱ꞌquëpi caquë? 36 ¿Me caquë yëꞌëre coꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, coꞌejëtaꞌa ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë paꞌi hue̱ꞌña sani ti̱ꞌañe peo doꞌire caëꞌni, maire?”

Paꞌiye I̱si Ocorepa

37 Fiesta tëji muꞌserepa cato ai ëja muꞌserepa paꞌiji. Paꞌi maca Jesupi huëni nëcani ai tutu capi, ñeje:

“Oco ëa ju̱ꞌiquë pani daijë̱ꞌë, yëꞌëna. Dani u̱cujë̱ꞌë. 38 Toya pëpë cayeje̱ yëꞌëre sehuoquëre cato joyopi paꞌi ocorepa etaquëna, pasipi, tsiayaje̱ paꞌi.”

39 Ja̱je cani Jesús capi, i̱te i̱re papi cajë cuasacohuaꞌipi Maijaꞌquë deꞌo joyore ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë caquë. Ja̱ maca cato ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquë deꞌo joyo daiye pa̱pi, Jesupi ja̱ yëꞌtaꞌa maꞌtëmona coꞌimaꞌëna.

Teꞌe Cuasaye Pa̱cohuaꞌi

40 Pa̱i jopo paꞌicohuaꞌipi ja̱je cayere asani careña:

“Iquë cato nuñerepa Maijaꞌquëre quëacaiquë api. I̱ti daija̱ꞌquë api casiquë api.”

41 Cajëna, yecohuaꞌipi careña:

“Iquë cato Cristo api.”

Ja̱je cajëtaꞌare yecohuaꞌipi cahuë:

“¿Me Cristo paꞌiquëꞌni, Galilea yeja aquë? 42 Toyaseꞌe cato caji, Cristo cato pa̱i ëjaërepa David tsëcapë aquë paꞌija̱ꞌquë api. Belén daripë aquë paꞌija̱ꞌquë api. David paꞌisi daripë aquë pasipi.”

43 Ja̱je paꞌina, Jesús doꞌire yoꞌojë cajë pa̱ipi huahue sahuë, yequë tsëca deꞌojë. 44 Yecohuaꞌipi tse̱ani sañuꞌu cajëtaꞌa tse̱añe pa̱huë.

Pa̱i Ëjaohuaꞌi Jesure Sehuocaiye Pa̱seꞌe

45 Jesure tse̱seohuaꞌipi coꞌihuë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi quëꞌrona, cuiꞌne fariseo pa̱i cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi quëꞌrona. Coꞌirena, ja̱ohuaꞌipi se̱iꞌë:

“¿Me yoꞌojë tse̱ani daye pa̱reꞌni?”

46 Cajëna, pa̱ire tse̱secohuaꞌipi sehuojë cahuë:

“¡Ai deꞌoyerepa yecohuaꞌije̱ ja̱ë cayeje̱ cacohuaꞌi ti peoyë!”

47 Ja̱ maca fariseo pa̱ipi cahuë:

“¿Mësaruje̱ i̱ cosoyere sehuore? 48 Yëquë ëjaohuaꞌije̱ i̱ caye asaye pa̱huë. Cuiꞌne fariseo ëjaohuaꞌije̱ i̱te asacaiye pa̱huë. 49 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cua̱ñeseꞌe caye asamaꞌcohuaꞌipi coꞌacohuaꞌipi sehuocaiyë, ne huesëja̱ꞌcohuaꞌipi.”

50 Nicodemo fariseo aquëpi ñami sani Jesure ñasiquëpi capi, ja̱ohuaꞌire:

51 “Mai cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoni, ja̱ëte huani je̱oñe peoji, ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ yoꞌoseꞌere asamaꞌpë pani.”

52 Ja̱je caquëna, ja̱ maca sehuoreña:

“¿Mëꞌëje Galilea aquë aë? Deꞌhua toyaseꞌere yeꞌyejë̱ꞌë, Ja̱re mëꞌë yeꞌyenitaꞌa Galileapi, Maijaꞌquëre quëacaiquë teꞌije̱ daiye pa̱seꞌe, asaye paꞌiji.”

53 Ja̱ maca pa̱i ñape i̱ohuaꞌi huë̱ꞌñaseꞌena sani sahuë.

8

Ë̲më Yoꞌoco Ayere Quëaye

1 Jesupi Olivos cu̱tihuëna sajiꞌi. 2 Ñatasi muꞌse nea hue̱ꞌña Maijaꞌquë huëꞌena coꞌipi. Siꞌa pa̱i i̱ quëꞌrona tsio daëꞌë. Datena, jaꞌruni ñuꞌi yeꞌya huëopi. 3 Ja̱ maca cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌipi cuiꞌne fariseo pa̱ipi ë̱mëre yoꞌocona, ti̱ꞌasiconi dahuë. Dani i̱ti maca paꞌicohuaꞌi jopona nëconi. 4 Jesure cahuë:

“Yeꞌyaquë, iye nomiore yëquë dahuë, ë̱mëre yoꞌocona, ti̱ꞌasiconi. 5 Moisés cua̱ñeseꞌepi maire cua̱ñeji ñeje yoꞌo nomiohuaꞌire quë̱na pë̱api je̱a joꞌa hue̱ajëꞌë, caquë. ¿Ja̱je paꞌito mëꞌë me caquëꞌni?”

6 Iye cato cahuë, neñañuꞌu cajë. Ca tayouna, sa̱ñope cayere cajë cahuë. Ja̱ maca Jesús meñe në meni moñopi yejana toyapi. 7 Ja̱je yoꞌoquëna, ja̱ohuaꞌi cato ja̱ yëꞌtaꞌa se̱jë nëcahuë. Ja̱ maca yuretaꞌa nuñerepa nëcaquë capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru aquëpi ti tayo coꞌaye yoꞌomaꞌquëpi quë̱na pë i̱ni i̱ona je̱o huëoja̱quë.”

8 Ja̱je cani cuiꞌnaëpi në me co̱ni yejana toyapi. 9 Ja̱re asani, ai cuasajë teꞌo huaꞌiseꞌe etajë saëꞌë. Aiohuaꞌipi eta huëoni siꞌa pa̱i etahuë. Siꞌa pa̱i sani saisi maca Jesuseꞌe pëapi, nomio ja̱ꞌre co̱ni. 10 Ja̱ maca Jesús nuiñe nëcani pa̱ije peojëna, ñani nomioseꞌe paꞌiona, capi:

“¿Nomio jerore paꞌiyeꞌni, mëꞌëre sa̱ñope casicohuaꞌi? ¿Teꞌije̱ mëꞌëre nejoñe pa̱ë?”

11 Caquëna, i̱opi cao:

“Pa̱huë, sa̱ñope yoꞌoye, Ëjaë.”

Cacona, ja̱ maca Jesupi capi:

“Yëꞌëje̱ mëꞌëre sa̱ñope caye pa̱ñë. Yurepi sani cuiꞌnaopi coꞌaye yoꞌo co̱ñe pa̱jëꞌë.”

Jesu Api, Pa̱ire Miacaiye

12 Ti̱jupë Jesús pa̱ire caquë capi:

“Yëꞌë aꞌë, iye yeja miacaiquë. Yëꞌëre peꞌtequë cato miañere pasipi, paꞌiye i̱siyere. Ja̱je paꞌi nea hue̱ꞌñare cuꞌiye pa̱sipi.”

13 Caquëna, ja̱ maca fariseo pa̱ipi cahuë:

“Mëꞌëjaꞌa coꞌye deꞌoquë aꞌë caquë quëayë, mëꞌë. Ja̱je quëaye cato coꞌaji.”

14 Cajëna, Jesupi capi:

“Yëꞌë quëaye cato doꞌi quëꞌye aꞌë, yëꞌëpi yëꞌëja̱ꞌa coꞌye caquë quëatoje̱. Yëꞌë cato asayë, yëꞌë dai sito cuiꞌne yëꞌë saija̱ꞌto. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato huesëyë, yëꞌë dai sito cuiꞌne yëꞌë saija̱ꞌto. 15 Mësaru cato iye yeja pa̱i coꞌaji cayepi cacohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë cato teꞌireje̱ coꞌaji, camaꞌquë aꞌë. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi coꞌaji cani yëꞌëseꞌe caye pa̱ñë. Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni caquëna, cayë. Yëꞌë caye cato nuñere paꞌë. 17 Mësaru cua̱ñeseꞌe cato caji cayahuaꞌi cuiꞌne teꞌeje̱ paꞌye cato asaye paꞌiji, care payë cajë. 18 Ja̱je paꞌiye sëte yëꞌëja̱ꞌa coꞌye quëacaiquë paꞌiyë. Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquëje̱ yëꞌëre quëacaiquë api.”

19 Caquëna, ja̱ maca se̱teña:

“¿Jerore paꞌiquëꞌni, mëꞌë jaꞌquë?”

Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Mësaru yëꞌëre ña ti̱ꞌañe pa̱ñë. Pa̱jë cuiꞌne jaꞌquëreje̱ ña ti̱ꞌañe pa̱ñë. Yëꞌëre ña ti̱ꞌacohuaꞌi pani, jaꞌquëreje̱ ña ti̱ꞌañe patiraꞌpi.” 20 Iye cato Jesús capi, ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquë huëꞌere paꞌi yeꞌya maca. Maijaꞌquëna curi i̱si mahuëa quëꞌropi nëcaquë caseꞌe aꞌë. Ja̱je catoje̱ i̱te tse̱añe pa̱huë, ja̱ yëꞌtaꞌa i̱te tse̱a maca ti̱ꞌañe pa̱seꞌe sëte.

Yëꞌë Sai Hue̱ꞌña Mësaru Sani Ti̱ꞌañe Peoji, Caseꞌe

21 Cuiꞌnaëpi Jesús ca co̱pi:

“Yëꞌë saiyë. Saquëna, mësaru coꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je coꞌejëtaꞌa ja̱re mësaru tayo coꞌaye yoꞌoyena ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë sai hue̱ꞌña, mësaru saiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

22 Ja̱ maca judío pa̱ipi cahuë:

“¿Coꞌye huani ju̱siꞌquë caquë. Ja̱je yoꞌouna, i̱ quëꞌro ti̱ꞌañe paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?”

23 Cajëna, ja̱ maca Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru cato i̱ño huëꞌehuë acohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë cato jeto ë̱më aquë aꞌë. Mësaru cato iye yeja acohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë cato iye yeja aquë peoyë. 24 Ja̱je paꞌina, cahuë, mësaru tayo coꞌaye yoꞌoyena ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëni i̱re papi cajë cuasamaꞌcohuaꞌi pani. Ja̱je mësaru tayoyena ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

25 Ja̱ maca se̱teña:

“¿I̱queiꞌni, mëꞌë?”

Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Tsoe mësarute ja̱ꞌa huëo maca cahuë. 26 Jaiye mësaru tayoyere caye paꞌiquëtaꞌare pa̱ñë. Yëꞌëre jëjo daosiquëpi nuñerepa caji, ti tayoye peoyerepa. Ja̱je paꞌina, yëꞌë iye yeja pa̱ire caye cato i̱ caquëna, asaseꞌere cayë.”

27 Ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌipi, Maijaꞌquë ayere caji cajë asaye pa̱huë. 28 Ja̱je paꞌi doꞌire capi:

“Mësarupi yëꞌëre ë̱mëjeꞌna huëo nëcosi maca Pa̱i Mamaquëre i̱re papi cajë ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ maca yuretaꞌa coa i̱si yoꞌoye pa̱pi cajë ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato jaꞌquë yeꞌyaseꞌere cayë, mësarute. 29 Yëꞌëre jëjo daosiquë cato yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiji, yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre teꞌire je̱oñe pa̱pi. Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato siꞌanë i̱ yëyere yoꞌoyë.”

30 Ja̱je Jesús iyere caëna, jai pa̱i i̱te i̱re papi cajë cuasare pahuë.

Maijaꞌquë Mamajërepa Cuiꞌne Tayo Yoꞌoyepi Joꞌyaohuaꞌire Paye

31 Ja̱ maca Jesús capi, judío pa̱ipi i̱te i̱re papi cajë cuasasicohuaꞌire:

“Mësarupi yëꞌë nuñerepa caseꞌere tayo saimaꞌpë paꞌini, ja̱ macataꞌa nuñerepa yëꞌëre yeꞌyecohuaꞌi paꞌiyë. 32 Ja̱je paꞌijë nuñerepa paꞌiyere ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ñajëna, nuñerepa paꞌiyepi mësarute joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌire neñe paꞌiji, joye huasoyeje̱ paꞌye.”

33 Ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌipi sehuohuë:

“Yëquë cato Abraham tsëcapë acohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne ti yecohuaꞌi joꞌya paꞌimaꞌcohuaꞌi aꞌë. ¿Me yoꞌoquë mëꞌë, joꞌya tse̱asicohuaꞌi peojë deꞌoye paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, caquëꞌni?”

34 Cajëna, Jesupi capi:

“Siꞌaohuaꞌi tayo coꞌaye yoꞌocohuaꞌi cato tayo coꞌaye yoꞌoyepi joꞌyaohuaꞌire paquëna, paꞌiyë. 35 Siꞌanë i̱ti tsëcapë ja̱ꞌre paꞌiquë api. Mamaquë cato ja̱je paꞌiquëtaꞌare joꞌyaë cato coa co̱ni paꞌiquë api, i̱ti tsëcapë aquë peoquëpi, ti paꞌiye peopi. 36 Ja̱je paꞌina, mësaru i̱ Mamaquëre papi joꞌyaohuaꞌi paꞌiyere nejocaquëna, ja̱ maca yuretaꞌa nuñerepa joꞌyaohuaꞌi peoye paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 37 Tsoe asayë, mësaru Abraham tsëcapë acohuaꞌi paꞌiye. Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa yëꞌëre huani je̱oñe yëyë, yëꞌë cayere asaye coe doꞌire. 38 Yëꞌë jaꞌquë i̱ñoseꞌere cayë, mësarute. Caquëna, mësarupi mësaru jaꞌquë caseꞌere yoꞌoyë.”

39 Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“Abraham cato yëquë jaꞌquë api.”

Cajëna, Jesupi capi:

“Mësarupi nuñerepa Abraham mamajë pani i̱ yoꞌoseꞌeje̱ cuiꞌne yoꞌoraꞌhuë. 40 Tsoe mësarute nuñerepa Diusu yeꞌyaseꞌere cahuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre huani je̱oñe yëyë, mësaru. ¡Abraham ja̱je yoꞌoye ti pa̱pi! 41 Mësaru cato mësaru jaꞌquë yoꞌoyepi yoꞌoyë.”

Caquëna, ja̱ maca i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Yëquë cato coa huero mamajë peoyë. Teꞌire jaꞌquëre payë. Ja̱ë cato Diusupi.”

42 Cajëna, ja̱ maca Jesupi capi:

“Nuñerepa mësaru Jaꞌquëpi Diusu paꞌito mësaru yëꞌëre otiraꞌhuë. Yëꞌë cato Diusu quëꞌropi daisiquë aꞌë. Daisiquëpi i̱ñore paꞌiyë. Yëꞌëseꞌe daisiquë peoyë. Diusupi jëjo daosiquë aꞌë. 43 ¿Me yoꞌojë mësaru, yëꞌë cayë asa ti̱ꞌañe pa̱ñeꞌni? Mësarupi asaye coe doꞌire pa̱ñë. 44 Mësaru jaꞌquë cato huati api. Mësaru i̱ tse̱cohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, i̱ yëyere yoꞌoye yëyë. Huati cato huani je̱oquë api. Ja̱re ja̱je paꞌi api, tsoeje̱, ti nuñerepa yoꞌomaꞌquë api, cuiꞌne ti nuñerepa camaꞌquë api. Coa cosoyere cani, ja̱je i̱ ayere caji, coa cosou sëte, coa cosoye pëca jaꞌquë sëte. 45 Ja̱je paꞌina, yëꞌë nuñere pare caquëni, mësaru asacaiye coeyë. 46 ¿Nepi mësaru acohuaꞌi, yëꞌëre mëꞌë tayoyë cajë i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌni? Nuñerepa yëꞌë caquëre, ¿me yoꞌojë mësaru care paji cajë asacaiye pa̱ñeꞌni? 47 Diusu te̱ꞌte aquëpi, Maijaꞌquë coca asaye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato Diusu acohuaꞌi peoyë. Ja̱je paꞌina, asaye coeyë, yëꞌë caye.”

Cristo Cato Abraham Jerepa Tsoe Aquë Api

48 Ja̱ maca judío pa̱ipi cahuë:

“Nuñere pajë mëꞌëre ja̱je caquëꞌni, Samaritanopi cuiꞌne coꞌa joyore hueꞌequë api cayë, yëquë.”

49 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Coꞌa joyore ti peoquë aꞌë. Yëꞌë cato jaꞌquëni deꞌoquëre papi cacaiyë. Ja̱ doꞌire mësaru cato yëꞌëre coꞌaquë api, cayë. 50 Yëꞌëre deꞌoye cacaijë̱ꞌë caquë oimaꞌë paꞌiyë. Yëꞌëre deꞌoye cacaiquë paꞌiji. Ja̱ë api, i̱ti yoꞌoseꞌe paꞌiyeje̱ caquërepa. 51 Nuñerepa cayë, yëꞌë caye asani yëꞌë cayeje̱ yoꞌoquë cato ti ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquë api.”

52 Ja̱ maca judío pa̱ipi sehuohuë:

“Yuretaꞌa asare pahuë, mëꞌë nuñerepa coꞌa joyore hueꞌequërepa paꞌiye. Abraham cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi tsoe acohuaꞌije̱ ju̱ni huesëa̱ꞌhuëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi cayë ‘yëꞌë caye asani, yëꞌë cayeje̱ yoꞌoquë cato ti ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquë api.’ 53 Yëquë jaꞌquë cato Abraham. ¿Mëꞌëpi se̱ña maca paꞌi aꞌë cuasaquë, mëꞌë? Abraham cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi ju̱ju saꞌa̱huëꞌë. ¿I̱quei aꞌë cuasaquë mëꞌë caquëꞌni, ja̱je?”

54 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Yëꞌëja̱ꞌa coꞌye deꞌoye yoꞌoyë caquë paꞌito yëꞌë deꞌoye yoꞌoyë caye ti co̱caiye pa̱ji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru yëquë jaꞌquë api caquëpi yëꞌëre deꞌoye yoꞌoji cacaiji yëꞌë jaꞌquëpi. 55 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru ña ti̱ꞌamaꞌpë paꞌiyë. Yëꞌëtaꞌa i̱te ñaquë aꞌë. Ja̱je ñaquëtaꞌa yëꞌëpi ñamaꞌquë aꞌë caquë pani coa cosourepa paꞌiye paꞌiji mësaruje̱ paꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato nuñerepa ñaquë aꞌë. Ja̱je paꞌina, i̱ caye sehuocai yoꞌoyë. 56 Abraham mësaru aipi sihuaꞌa̱jiꞌi, yëꞌë muꞌseñare ñajaꞌquë aꞌë caquë. Ñani sihua huajëa̱ꞌjiꞌi.”

57 Ja̱ maca judío pa̱i Jesure cahuë:

“Ti cincuenta o̱metëcajë peoquëpi ¿Abrahamre ñaꞌahuëꞌë cayë, mëꞌë?”

58 Cajëna, Jesupi capi:

“Nuñerepa mësarute cayë. Yëꞌë cato Abraham paꞌimaꞌnë ai jerepa tsoe aquë aꞌë.”

59 Caëna, ja̱ maca quë̱na pë̱api i̱mani je̱añuꞌu Jesuna cajë yoꞌohuë. Yoꞌojëna, catipi. Catini Maijaꞌquë huëꞌepi i̱ohuaꞌi jopoja̱ꞌa sa etani sajiꞌi.

9

Tsi̱ꞌnëna Ñamaꞌquëni Jesús Jujuseꞌe

1 Pa̱i paꞌi hue̱ꞌñajaꞌa sai Jesús ñapi, tsi̱ꞌnëna ñaco ca̱ porei ai deꞌosiquëre. 2 Ja̱je paꞌina, ñani i̱ yeꞌyacohuaꞌipi se̱iꞌë, Jesure:

“¿Me yoꞌoquë ñaco ca̱ porei ai deꞌouꞌni, ja̱ë? Pëca jaꞌquëohuaꞌi tayo doꞌire coꞌaye ai deꞌou, pa̱nitaꞌa ¿i̱ doꞌi aꞌni?”

3 Cajëna, Jesupi capi:

“I̱ tayo doꞌije̱ peoji. Cuiꞌne pëca jaꞌquëohuaꞌije̱ tayo doꞌije̱ peoji. Iquë cato i̱te juju maca Maijaꞌquë yoꞌoye pa̱ire i̱ñojaꞌquëpi ai deosiquë api. 4 Ja̱ yëꞌtaꞌa muꞌse paꞌinë yëꞌëre jëjo daosiquë coꞌamaña yoꞌoye paꞌiji. Ñami deꞌo huëoji. Ñami cato coꞌamaña neñe peoji. 5 Yëꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa iye yejare paꞌini yëꞌë aꞌë, miacaiquë iye yeja paꞌicohuaꞌire.”

6 Iye se ca tëjini Jesús yejana copi neni yaꞌore a̱ꞌji së̱pë neni ñamaꞌquë ñaco ca̱na yaꞌopi nepi. 7 Ja̱ maca capi:

“Siloé oco dea pëna sani tsoa to̱jëꞌë. Siloé cani cayë, jëjo daosiquë.”

Ja̱je caëna, ñamaꞌquëpi sani tsoa to̱ni tsoe ñaquëpi dajiꞌi, i̱ quëꞌro. 8 Ja̱ maca ja̱ꞌnë ñamaꞌquë paꞌina, ñasicohuaꞌipi cuiꞌne i̱ quë̱no maca paꞌicohuaꞌipi cahuë:

“¿Iquë mai ñajëna, curi se̱i ñuꞌisiquë paꞌimaꞌquë aë?”

9 Cajëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. I̱ api.”

Yecohuaꞌipi cahuë:

“Ja̱re i̱je paꞌitaꞌa yequë api.”

Ja̱je cajëna, i̱pi capi:

“Yëꞌë i̱ aꞌë.”

10 Ca maca i̱te se̱teña:

“¿Me mëꞌë yure neni ñaquë paꞌiquëꞌni?”

11 Cajëna, i̱pi sehuopi:

“Ja̱ë Jesús hueꞌequëpi yëꞌëre yaꞌopi a̱ꞌjiñe neni ñaco ca̱na je̱ꞌnapi. Ja̱je yoꞌoni capi: ‘Siloé oco dea pëna sani tsoajë̱ꞌë.’ Caëna, sani tsoa to̱ maca tsoe ñaquë paëꞌë.”

12 Ja̱je caquëna, i̱te se̱iꞌë:

“¿Jerore paꞌiquëꞌni?”

Cajëna, i̱pi capi:

“Huesëyë.”

Fariseo Pa̱ipi Ñaco Porei Paꞌisiquëni Se̱ni Asaseꞌe

13 Ja̱ maca fariseo pa̱i quëꞌrona ñaco ca̱ porei paꞌisiquëre sahuë. 14 Jesús yaꞌopi neni ñaco ca̱ poreire jujusi muꞌse cato huajë muꞌse pajiꞌi. 15 Ja̱je paꞌisi doꞌire, fariseo pa̱ipi asani ñamaꞌquë paꞌisiquëre se̱ni co̱huë. Me mëꞌë yure neni ñaquëꞌni cajë. Cajëna, i̱pi capi:

“Yaꞌopi a̱ꞌjiñe neni yëꞌëre ñaco ca̱na je̱ꞌnaëna, sani tsoa to̱ni yure ñaquë paꞌiyë.”

16 Ja̱ maca fariseo acohuaꞌi cahuë:

“Iye yoꞌosiquë cato Diusu te̱ꞌte peoquëpi ja̱je yoꞌopi, huajë muꞌse aꞌë caye peoye.”

Ja̱je, cajëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“¿Me coꞌaquë pani ñeje, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere deꞌoye yoꞌoquëꞌni, i̱?”

Ja̱je yoꞌojë cajë yequë tsëcapë̱a huayeque pajiꞌi, sa̱ꞌñe ca doꞌire. 17 Ti̱jupë se̱ni co̱huë, ja̱ꞌrë ñamaꞌquë paꞌisiquëre ñeje cajë:

“¿Mëꞌë i̱queipi caquëꞌni, mëꞌëre ñañe necaisiquëre?”

Cajëna, i̱pi sehuopi:

“Yëꞌë cato cayë, Maijaꞌquëre quëacaiquë api.”

18 Ja̱je caquëtaꞌare judío pa̱ipi nuñerepa ñamaꞌquë paꞌisiquëpi ñaji cajë asaye pa̱huë. Coa caji cajë, i̱ pëca jaꞌquëohuaꞌireje̱ soihuë, ja̱ doꞌire. 19 Soini se̱iꞌë:

“¿Mësaru mamaquë aë, iquë ñaco ca̱ porei ai deꞌosiquë? ¿Yure ja̱je paꞌitaꞌa me yoꞌoquë ñaquëꞌni?”

20 Cajëna, i̱ pëca jaꞌquëohuaꞌipi sehuohuë:

“Yëquë mamaquë api. Cuiꞌne i̱te co̱a macana ñamaꞌquë. Ai deꞌosiquë api asayë, yëquëpi ja̱ cato. 21 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato huesëyë, me yoꞌoquë ñaquë po̱nëꞌni cajë i̱te ñañe necaisiquëreje̱ huesëyë. I̱ni se̱ni asajë̱ꞌë. Tsoe ai api, i̱pi quëaja̱quë ja̱ doꞌire ñaquë paꞌiyë, caquë.”

22 Ñamaꞌquë pëca jaꞌquëohuaꞌi cato coa judío pa̱ini caꞌrajë ja̱je cahuë. Siꞌahuaꞌire Jesure Cristo api cacohuaꞌire pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñapi eto saoye paꞌiji cajë cuiꞌñaseꞌere asajë. 23 Ja̱ doꞌire i̱ pëca jaꞌquëohuaꞌipi cahuë: “I̱ni se̱ni asajë̱ꞌë. Tsoe ai api.”

24 Ja̱ maca judío pa̱i ñamaꞌquë paꞌisiquëre soi co̱reña. Daquëna, cahuë:

“Nuñerepa quëajë̱ꞌë, Diusu ña hue̱ꞌñare pana. Yëquë asayë, mëꞌëre jujusiquëre tayo yoꞌoquë api cajë.”

25 Cajëna, i̱pi sehuopi:

“Yëꞌë cato huesëyë, tayo yoꞌoquë api caye cuiꞌne pa̱quëre papi cayeje̱. Yëꞌë ta̱ꞌñe asaye cato iyeseꞌe paꞌiji, ja̱ꞌrë ñamaꞌquë paꞌisiquëpi yure ñaquë paꞌiyë.”

26 Ti̱jupë se̱teña:

“¿Me mëꞌëre neiꞌni? ¿Mëꞌëre me yoꞌoni ñaquëre neiꞌni?”

27 Cajëna, sehuopi:

“Tsoe quëahuë, mësarute. Quëatoje̱ asa yëmaꞌpë paꞌiyë. Yëꞌë caye: ¿I̱quere cajë cuiꞌnare ca co̱jëꞌë cajë se̱ñeꞌni? ¿I̱ni tuñuꞌu cajë yëjë se̱ñe?”

28 Caquëna, ja̱ maca i̱te ai tea ju̱ni tëjini capi:

“Mëꞌëpi i̱ni tuina nëiji, yëquë cato Moisésre tuicohuaꞌi aꞌë cahuë. 29 Yëquë asayë, Moisésre Diusupi caseꞌe. Ja̱ëre cato huesëyë, i̱ paꞌi hue̱ꞌñaje.”

30 Cajëna, i̱pi capi:

“¡Merepa yoꞌojë mësaru huesëyeꞌni, ai yeꞌyesicohuaꞌitaꞌa, i̱ dai sito, yëꞌëre ñaco ca̱ jujucaisiquëre! 31 Maipi asayë, tayo yoꞌocohuaꞌire Diusu asacaiye pa̱ji. I̱te sihuacohuaꞌire cuiꞌne i̱ yëye yoꞌocohuaꞌiseꞌere asacaiquë api, Diusu. 32 Tsoeje̱ ti asamaꞌcohuaꞌi aꞌë, tsihuaꞌë paꞌinë ñamaꞌquë ai deꞌosiquëni ñaquëre necaiseꞌe. 33 Iquëpi Diusu quëꞌropi daimaꞌquë pani ti ja̱je yoꞌoyeje̱ pa̱raꞌpi.”

34 Caquëna, ja̱ maca i̱ohuaꞌipi cahuë:

“¿Tayo yoꞌoye ti̱mësiquëpi ai deꞌosiquë api, mëꞌë yëquëre yeꞌyasiꞌi caquë?”

Ja̱je cani i̱te pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñapi eto saohuë.

Joyo Ñañere Ñamaꞌcohuaꞌi Paꞌiye

35 Jesús tsoe asapi, ñamaꞌquë paꞌisiquëpi ñaquë paꞌina, judío pa̱ipi eto saoseꞌe. Jesupi i̱te ti̱ꞌani capi:

“¿Diusu mamaquëre mëꞌë i̱re papi cuasaquë paꞌiquë?”

36 Caquëna, i̱pi capi:

“Ëjaë, quëajë̱ꞌë, yëꞌëre. Jequë aꞌni, yëꞌëje̱ i̱te ja̱ë api caquë cuasaquë paꞌija̱ꞌquëre.”

37 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Tsoe mëꞌë ñahuë. Yëꞌë i̱ aꞌë. I̱ ja̱ꞌre mëꞌë coca cayë.”

38 Ja̱ maca Jesús yëꞌquë macana doꞌre jaꞌruni capi:

“I̱re papi caquë cuasayë, Ëjaë, mëꞌëre.”

39 Ja̱ jeteyoꞌje capi, Jesús:

“Yëꞌë cato iye yejana daëꞌë, nuñerepa yoꞌoyepi paꞌija̱quë caquë. Ñamaꞌcohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi ñajajë caquë, cuiꞌne ñacohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi joyopi ñamaꞌcohuaꞌi paꞌija̱jë caquë.”

40 Ja̱ maca fariseo pa̱ipi i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌisicohuaꞌipi iyere asani se̱iꞌë:

“¿Yëquëje̱ mëꞌë ñato ñaco ca̱ peocohuaꞌi aꞌni?”

41 Cajëna, Jesupi sehuopi:

“Mësarupi ñamaꞌcohuaꞌi pani mësaru tayo yoꞌo doꞌire jai doꞌi peocohuaꞌi patiraꞌhuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi ñacohuaꞌi aꞌë caye sëte doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌiyë.

10

Yëi Ñama Tuꞌrihuë Ayere Yeꞌyaye

1 Nuñerepa mësarute cayë, yëi ñama eta saꞌroja̱ꞌa tuꞌrihuëna cacamaꞌquë pani, ñaëpi cuiꞌne coꞌaquëpi eta saꞌro peo hue̱ꞌñajaꞌa cacaquë cato. 2 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëi ñama eta saꞌroja̱ꞌa cacaquë cato yëi ñamare ñacaiquë api. 3 Eta saꞌro huiꞌyocaiquëje̱ deꞌoye huiꞌyocaiji, cacaja̱quë caquë. Cuiꞌne yëi ñamaje asayë, i̱ yëꞌo. I̱ohuaꞌi mamire caquë soiji, yëi ñamare. Cuiꞌne tuꞌrihuë nëicohuaꞌini hueꞌsena etoji. 4 Etoni sai saji, i̱pi duꞌru sai. Yëi ñamaje asayë, i̱ yëꞌo. Ja̱je asajë tuiyë, i̱te. 5 Ja̱je tuicohuaꞌitaꞌa yequëpi soiquë paꞌito asani coa catiyë, ñamaꞌquëre sëte yequë yëꞌo caquëna, asajë.”

6 Ñeje yoꞌoyë, pa̱i caquë i̱ñoquëtaꞌare pa̱ipi asa ti̱ꞌañe pa̱huë, Jesús caye.

Jesús Deꞌo Ñacaiquë

7 Ja̱ maca Jesús ti̱jupë ca co̱pi:

“Nuñerepa mësarute cayë. Yëꞌë aꞌë, eta saꞌro yëi ñama caca saꞌro. 8 Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë daimaꞌnë daisicohuaꞌi cato ñaohuaꞌi aꞌë cuiꞌne coꞌacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëi ñamapi asaye pa̱huë, i̱ohuaꞌi cayere. 9 Yëꞌë aꞌë, eta saꞌro. Yëꞌëja̱ꞌa cacasiquë cato huaso cua̱ñosiquë paꞌija̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌi etasiquëpi cuiꞌne cacasiquëpi i̱ yëyeje̱ yoꞌoquë paꞌija̱ꞌquë api, cuiꞌne deꞌo a̱ore ti̱ꞌajaꞌquë api.

10 Ñaë cato coa yahue i̱mañe caquë cacaquë api, huani je̱osiꞌi caquë, cuiꞌne nejosiꞌi caquë. Yëꞌë cato yëi ñamapi paꞌiyere paja̱jë caquë daisiquë aꞌë, ti paꞌiyere jaiye paja̱jë caquë. 11 Yëꞌë cato deꞌoye yëi ñamare ñacaiquë aꞌë. Deꞌoye ñacaiquëpi yëi ñamapi paꞌija̱jë i̱seꞌe caquë i̱ paꞌiyere i̱siquë api. 12 Coa sa̱i doꞌire necaiquë cato lobopi daina, ñani yëi ñamare ñacaiye je̱oni catiquë api, yëi ñamare ñacaimaꞌquë sëte, cuiꞌne yëi ñamaje ti̱ohuaꞌire sëte ja̱je yoꞌoji. Yoꞌouna, ja̱ maca lobopi dani tse̱ani yoꞌoquë tiya huesoquë api cuiꞌna hue̱ꞌña. 13 Catiquë cato sa̱i doꞌire yoꞌoquë api. Ja̱je paꞌina, oi ëayeje̱ ti peoji, i̱te yëi ñamare.

14-15 Yëꞌë aꞌë, deꞌoyerepa yëi ñamare ñacaiquë yëꞌëre jaꞌquë ñaquë paꞌiyeje̱, yëꞌëje̱ i̱te jaꞌquëre ñaquë paꞌiyë. Ja̱je cuiꞌne yëꞌë yëi ñamareje̱ ñaquë payë. Ñaquëna, i̱ohuaꞌije̱ yëꞌëre ñañë. Yëꞌëpi yëꞌë paꞌiyere yëi ñama doꞌire i̱siyë. 16 Payë, cuiꞌne yequë yëi ñamareje̱. Yequë tuꞌrihuë acohuaꞌire ja̱ohuaꞌireje̱ i̱ñona daye paꞌiji, yëꞌëre. Ja̱ohuaꞌije̱ yëꞌë caye sehuocaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ maca cuiꞌne teꞌe tsëcapë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne teꞌi yëi ñamare ñacaiquë paꞌija̱ꞌquë api.

17 Jaꞌquë yëꞌëre yëji, yëꞌë paꞌiyere i̱sisiquëpi cuiꞌnaëpi yëꞌë paꞌiye pa co̱jaꞌquëpi yoꞌoquëna. 18 Yëꞌë paꞌiye jioquë peoji. Yëꞌë yëyepi i̱siyë, yëꞌë paꞌiye. Yëꞌë ja̱je neñe paꞌiji cuiꞌne cuiꞌnare pa co̱ñeje deꞌoji. Iye aꞌë, yëꞌë Jaꞌquë yëꞌëre cua̱ñeseꞌe.”

19 Iyere judío pa̱i asani cuiꞌnaohuaꞌipi hua co̱huë, ti̱ tsëcapë̱a. 20 Jai pa̱i i̱ohuaꞌi acohuaꞌipi cahuë:

“¿Me neñuꞌju i̱ caye asani sehuocaiyeꞌni, care paji cajë coꞌa joyore hueꞌequëpi cuiꞌne coa cuepequë caquëre?”

21 Cajëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“Coꞌa joyore hueꞌequëpi ja̱je ca ti̱ꞌañe peoji. ¿Coꞌa joyopi ñamaꞌquëre ñaquëre necaiye paꞌiquë? Cuiꞌne ti peoji.”

Judío Pa̱ipi Coꞌaquë Api Caye Jesure

22 Ja̱ muꞌseña cato oco tëcahuë pajiꞌi. Paꞌina, Jerusalén cato Maijaꞌquë huëꞌe ne ja̱ꞌñere cuasajë sihuajë jai pa̱i tsiꞌsini yoꞌo maca ti̱ꞌapi. 23 Jesús cato Maijaꞌquë huëꞌe sa̱ꞌnahuëre cuniroja̱jiꞌi, Salomón hueꞌyosi hue̱ꞌña. 24 Ja̱ maca judío pa̱ipi Jesure tsiꞌsini cahuë:

“¿Yëquëre mëꞌë je yëhua nuñerepa quëaja̱ꞌquëpi huesë ëaye caquë paꞌiquëꞌni? Mëꞌëpi nuñerepa Cristo pani quëare pajë̱ꞌë, teꞌe nuñerepa.”

25 Cajëna, Jesupi capi:

“Tsoe mësarute cahuë. Caquëtaꞌare mësarupi care paji cajë asaye pa̱huë. Yëꞌë jaꞌquë cua̱ñesi tutupi yoꞌoyë. Ja̱ yoꞌoyepi ti̱ñarepa i̱ñoji, mësarute. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi nuñere paꞌë cajë asaye pa̱ñë, yëꞌë yëi ñama acohuaꞌi paꞌimaꞌ doꞌire. Tsoe cahuë, ja̱ꞌrë. 27 Yëꞌë yëi ñamapi asayë, yëꞌë yëꞌona. Asajëna, yëꞌëpi i̱ohuaꞌire ñañë. Ñaquëna, i̱ohuaꞌije̱ yëꞌëre peꞌteyë. 28 Yëꞌëpi ti ju̱ꞌimaꞌpë paꞌiye i̱siquë aꞌë. I̱sina, ti ne huesëmaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yëꞌë jë̱ñare paꞌicohuaꞌire yecohuaꞌi mañaje jioye ti peoji. 29 Yëꞌë jaꞌquëpi yëꞌëna i̱sipi, i̱ohuaꞌire. I̱sisiquë cato siꞌaye jerepa paꞌi api. I̱te cato yecohuaꞌije̱ ti jio ti̱ꞌañe peoji, i̱ jë̱tëre pacohuaꞌire. 30 Yëꞌë cuiꞌne jaꞌquë co̱ni teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë.”

31 Ja̱ maca judío pa̱i cuiꞌnaohuaꞌipi quë̱na pë̱api i̱mani je̱añuꞌu cajë yoꞌohuë. 32 Yoꞌojëna, Jesupi capi:

“Mësaru asajëna, jaiye deꞌoyere necaëꞌë, yëꞌë jaꞌquë tuture papi. ¿Iye nesi doꞌi aye mësarupi asato jeco aꞌni, yëꞌë coꞌaye yoꞌosico, ja̱je quë̱na pë̱api je̱añuꞌu ca ja̱ꞌñe?”

33 Caquëna, judío pa̱ipi sehuohuë:

“Mëꞌë deꞌoye yoꞌosi doꞌire mëꞌëre quë̱na pë̱api je̱oñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Mëꞌëpi yëꞌë aꞌë, Diusu casi doꞌire quë̱na pë̱api je̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌëre. Mëꞌë cato coa pa̱itaꞌa, yëꞌë Diusure paꞌë caquë yoꞌoyë.”

34 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Mësaru cua̱ñeñepi toyaseꞌe caji Diusu mësarute caseꞌere ñeje: ‘Mësaru aꞌë, diusuohuaꞌi.’ 35 Toyaseꞌe caye cato nuñerepa caye aꞌë. Ja̱je paꞌina, care paji cajë asayë, mai. Diusupi hueꞌyopi, i̱ coca asasicohuaꞌire diusu aꞌë, mësaru. 36 ¿Diusupi yëꞌëre huani iye yejana jëjo daosiquëpi Diusu mamaquë aꞌë caye me neni coꞌaquëꞌni? 37 Jaꞌquë yoꞌoyere yëꞌëpi yoꞌomaꞌëna, i̱re papi caye pa̱jëꞌë. 38 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi yoꞌoquëna, i̱re papi yoꞌoji cajë asamaꞌcohuaꞌitaꞌa yëꞌë yoꞌo i̱ñoñere ñajë Maijaꞌquë yoꞌoye aꞌë cajë asajë̱ꞌë. Ja̱ maca yuretaꞌa asa ti̱ꞌañe paꞌiji, Maijaꞌquëpi yëꞌë ja̱ꞌre paꞌiji, cuiꞌne yëꞌëpi i̱ ja̱ꞌre paꞌiji.”

39 Ti̱jupë tse̱ani preso saye yëhuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesupi deꞌhue jëapi.

40 Ja̱ maca Jesús Jordán tsiaya ë̱së mëi te̱ꞌtena coꞌipi. Coꞌini ja̱rona pëapi, Juan oco doquë paꞌi sitona.

41 Ja̱rote paꞌina, jai pa̱i i̱ quëꞌrona sani ñajë cahuë:

“Nuñerepa Juan, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌomaꞌquëtaꞌa care paquë caseꞌe pajiꞌi, iquë yoꞌo ja̱ꞌñe ayere.”

42 Ja̱rona jai pa̱i i̱re papi cajë cuasahuë, i̱te.

11

Lázaro Ju̱ni Huesëseꞌe

1 Teꞌi ë̱më ju̱ꞌiquë Lázaro hueꞌequë pajiꞌi. Ja̱ë cato Betania aquë pajiꞌi. María cuiꞌne i̱o yoꞌjeo Marta paꞌi daripë aquë pajiꞌi. 2 María cato ju̱ꞌiquë Lázaro yoꞌjeo pacoꞌë. Ja̱o cato Ëjaërepa nëcañoana huëo së̱ daꞌcapi ja̱ñuni i̱o nañapi të̱nocaio yoꞌosico pacoꞌë. 3 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌipi Ëjaë mëꞌë cajeipi ju̱ꞌiji caquë sani quëacaijë̱ꞌë cajë Jesús quëꞌro jëjo saohuë, teꞌire.

4 Jëjo saorena, Jesús ja̱re asani capi:

“Iye ju̱ꞌi dahuë cato ti ju̱ni huesëyena saye pa̱ ja̱ꞌñe aꞌë. Diusu i̱ deꞌoquë paꞌiyere i̱ño ja̱ꞌñe aꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquë mamaquë deꞌoquë paꞌiyere i̱ño ja̱ꞌñe aꞌë.”

5 Jesús cato Marta cuiꞌne i̱o majaꞌyo Maríare cuiꞌne Lázarore ai oiquëtaꞌa. 6 Caya muꞌseña se pëa co̱pi, i̱ paꞌi hue̱ꞌñana, Lázaro ju̱ꞌiji cajë quëasicohuaꞌitaꞌare. 7 Ja̱ jeteyoꞌje capi, Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire:

“Sani co̱ñuꞌu, Judeana.”

8 Caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi i̱te cahuë, ja̱ maca:

“¿Yeꞌyaquë, mëꞌëre judío pa̱i quë̱na pë̱api je̱añuꞌu ca sitona coꞌija̱ꞌquë aë?”

9 Cajëna, Jesupi capi:

“¿Teꞌe muꞌse doce hora paꞌicoa, miañe? Ja̱je paꞌina, pa̱ipi muꞌse cuꞌini ti juꞌaye peoji, iye yeja miacaiyeja̱ꞌa cuꞌini.” 10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ipi ñami cuꞌini juꞌaye paꞌiji, miañe peo doꞌire.

11 Ja̱ jeteyoꞌje Jesupi capi:

“Mai cajei Lázaro ca̱jiꞌi. Ca̱isiquëtaꞌare sani ne sëtoja̱ꞌquë aꞌë.”

12 Caquëna, ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“¿Ëjaë, ja̱je ca̱jiꞌi cani coꞌyaja̱ꞌquë api caye aꞌni?”

13 Jesús cato ja̱je cani ju̱jiꞌi caquë capi. Ja̱je caquëna, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cuasani coa huëore ca̱ina caji cuasahuë. 14 Ja̱ maca Jesupi yuretaꞌa ti̱ñarepa capi:

“Lázaro tsoe ju̱jiꞌi. 15 Sihuayë, deꞌoye ja̱rote paꞌimaꞌëna ju̱jiꞌi. Ja̱jepi ai deꞌoji. Mësaru ñani mësaru i̱re papi cajë yëꞌëre cuasaja̱ꞌcohuaꞌire. Sani ñañuꞌu.”

16 Ja̱ maca Tomás Gemelo hueꞌequëpi i̱ ja̱ꞌre yeꞌyecohuaꞌire capi:

“Jë̱najë̱ꞌë, maije i̱ ja̱ꞌre co̱ni sañuꞌu, teꞌe i̱ ju̱ꞌina ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi.”

Ju̱ꞌisicohuaꞌipi Huëiye Cuiꞌne Paꞌiye Aꞌë, Jesús

17 Tsoe Lázarote cuatro muꞌseña ta̱seꞌe paꞌina, Jesús ti̱ꞌapi. 18 Betania cato Jerusalén jaꞌyere pajiꞌi, coa caya kilómetropi cuiꞌne yequë jopo kilómetro co̱si macare. 19 Jai pa̱i judío pa̱i acohuaꞌipi Marta cuiꞌne Maríare doꞌi ñajë cuiꞌne i̱ohuaꞌi majaꞌyëpi ju̱quëna, oicohuaꞌini yëhuo huasoñuꞌu cajë daisicohuaꞌipi paëꞌë. 20 Ja̱ maca Martapi Jesús daiji asani etani i̱te pëpasiꞌi caco sacoꞌë. María cato huëꞌe sa̱ꞌnahuëre pacoꞌë. 21 Ja̱ maca Martapi Jesure cao:

“Ëjaë, mëꞌë i̱ñore paꞌiquë paꞌito yëꞌë aꞌyë ju̱ꞌiñe pa̱raꞌpi. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato asayë, Maijaꞌquëpi mëꞌë se̱ñere i̱sija̱ꞌquë api.”

23 Cacona, Jesupi capi:

“Mëꞌë aꞌyë cuiꞌnaëpi pani co̱jaꞌquë api.”

24 Caquëna, Martapi cao:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌnaëpi pani co̱jaꞌquë api, ju̱ni huesësicohuaꞌi huëi maca tëji muꞌserepa.”

25 Cacona, Jesupi capi:

“Yëꞌë aꞌë, ju̱ni huesësicohuaꞌi huëiye cuiꞌne paꞌiye. Yëꞌëre i̱re papi caquë cuasaquë cato ju̱ꞌisiquëje̱ ja̱re paꞌija̱ꞌquë api. 26 Cuiꞌne ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquë paꞌi yëꞌëre i̱re papi caquë cuasaquë cato ti ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquë api. ¿Iye yëꞌë caye ja̱je paꞌire paji caco cuasaco, mëꞌë?”

27 Caquëna, i̱opi cao:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, cuasayë, yëꞌë. Cuiꞌne Ëjaë, mëꞌë cato Cristore papi asayë, yëꞌë. Diusu mamaquëpi iye yejana daija̱ꞌquë ca nëosiquëpi daisiquë aꞌë, mëꞌë.”

Lázarore Ta̱ Sitona Jesús Oiseꞌe

28 Ja̱je se ca tëjini Marta i̱o majaꞌyo María quëꞌrona sani cao, yahue:

“Yeꞌyaquë i̱ñore paꞌi mëꞌëre daija̱co caquë soiji.”

29 Cacona, i̱ti se asayeja̱ꞌa Jesús quëꞌrona esa sacoꞌë, i̱te ñasiꞌi caco. 30 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús pa̱i daripërepa cacaye pa̱pi. Ja̱ maca cato, Marta i̱te ti̱ꞌasi macare pajiꞌi. 31 Maríapi coꞌarepa huëni saiona, ñani judío pa̱ipi María huëꞌere paꞌijë oimaꞌo cajë yëhuocohuaꞌipi ta̱si daripëna sani osiꞌi caco saico cuasajë tuëꞌë.

32 Ja̱ maca María Jesús quëꞌrona sani doꞌre jaꞌruni cao:

“Ëjaë, i̱ñore mëꞌë paꞌiquë paꞌito aꞌyë ju̱ni huesëye pa̱raꞌpi.”

33 María ja̱ꞌre co̱ni judío pa̱i daisicohuaꞌipi oijëna, Jesupi ja̱ohuaꞌire oi ëayerepa ñapi. Ñani i̱ joyopi ca ëayerepa nëina, 34 Ja̱ohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿Jerona i̱te ta̱reꞌni?”

Caquë se̱ina, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Ëjaë, dani ñajëꞌë. I̱ñona ta̱huë.”

35 Ja̱ maca Jesús ojiꞌi. 36 Oina, ñani judío pa̱ipi cahuë, ja̱ maca:

“I̱ ai oiquërepa pajiꞌi. Ñajëꞌë, i̱ oiyere.”

37 Yecohuaꞌipi cahuë:

“Ñamaꞌquëre ñaquëre nesiquë api, iquë. ¿Ja̱je paꞌitaꞌa cuiꞌne me yoꞌoquë Lázarore jujucaiye pa̱ëꞌni?”

Lázaro Huëiseꞌe

38 Cuiꞌnaëni coꞌarepa esa necatiꞌñerepa nëina, ta̱si daripë quëꞌrona tsio dajiꞌi. Coje nesico pajiꞌi. Paꞌioni jai quë̱na pëpi si̱osico pajiꞌi. 39 Paꞌiona, Jesupi capi:

“Quë̱na përe huiꞌyo je̱ojëꞌë.”

Caquëna, Marta ju̱ꞌisiquë yoꞌjeopi cao:

“Ëjaë, tsoe coꞌa së̱ji cuasayë. Tsoe cuatro muꞌseña paꞌiji.”

40 Cacona, Jesupi capi:

“Mëꞌëje paꞌioni cahuë care paji cuasani mëꞌë ñajaꞌcoaꞌë, Maijaꞌquë deꞌoyerepa yoꞌoquëna caseꞌe.”

41 Caëna, ja̱ maca quë̱na pë huiꞌyo je̱orena, Jesús maꞌtëmo mëñe ñaquë capi:

“Deꞌoji, Jaꞌquë. Yëꞌë caye mëꞌëpi asacaëꞌë. 42 Yëꞌë cato asayë, mëꞌë siꞌanë yëꞌë caye asaquë paꞌiye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye maca paꞌicohuaꞌi asa ja̱ꞌñere caquë cayë, mëꞌëpi yëꞌëre jëjo daosiquë api cajë asare paja̱jë caquë.”

43 Ja̱je se ca tëjini, ai tutu cuipi:

“¡Lázaro etajë̱ꞌë!”

44 Caquëna, ju̱ꞌisiquë paꞌisiquëpi jë̱ña, nëcañoa hue̱siquëpi, cuiꞌne tsiaje̱ ca̱ñapi hue̱siquëpi etapi. Etaquëna, ja̱ maca Jesupi capi:

“Joyecaijë̱ꞌë, saija̱quë.”

Jesure Tse̱añuꞌu Cajë Yoꞌoseꞌe

(Mt 26.1-5; Mr 14.1-2; Lc 22.1-2)

45 Ja̱je iyere yoꞌouna, Jesure jai pa̱i judío pa̱i i̱re papi cajë cuasahuë, María ja̱ꞌre co̱ni daisicohuaꞌipi, i̱ti Jesús yoꞌoquëna, ñasicohuaꞌipi. 46 Ja̱ohuaꞌi acohuaꞌipi fariseo pa̱i quëꞌrona sani ñajë quëahuë, Jesús yoꞌoseꞌere. 47 Ja̱ maca fariseo pa̱ipi cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi ca tëji ëjaohuaꞌi quëꞌrona tsiꞌsini cahuë:

“¿Me nejaꞌcohuaꞌi aꞌni, ja̱ëte? I̱ cato jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌo i̱ñoji, pa̱ire. 48 Ja̱je paꞌina, maipi coa ñacohuaꞌi paꞌito siꞌa pa̱ipi i̱seꞌena asa huesëja̱ꞌcohuaꞌi paꞌini. Ja̱je yoꞌojëna, yuretaꞌa romano pa̱ipi dani Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe cuiꞌne mai yeja ne huesoja̱ꞌcohuaꞌi paꞌini.”

49 Cajëna, Caifás hueꞌequëpi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi ja̱ o̱metëcahuë paꞌiquëpi capi, ja̱ohuaꞌire:

“Mësaru huesëjë cayë. 50 Cuiꞌne ti asamaꞌpë, teꞌi ju̱cacatiꞌñe paꞌi api, siꞌa pa̱i doꞌire ai jerepa siꞌa pa̱i ju̱ꞌiñe peoye, iye daripë paꞌicohuaꞌire.”

51 Caifás cato i̱seꞌe ta̱ꞌñe ja̱je caye pa̱pi. Coa Maijaꞌquë joyopi i̱siquëna, capi, ja̱ o̱metëcahuë Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë sëte, Jesupi judío pa̱i doꞌire ju̱cacaiye paꞌiji, paꞌi ja̱ꞌñere ca nëoquë. 52 Coa judío pa̱iseꞌere caquë ju̱cacaiye pa̱ni cuiꞌne siꞌa hue̱ꞌña coa tiya huesësicohuaꞌire Diusu mamajëre. 53 Ja̱re ja̱ muꞌsepi yuretaꞌa judío pa̱i ëjaohuaꞌi Jesure huani je̱oñe ca nëohuë.

54 Ja̱je paꞌina, Jesús yuretaꞌa siꞌa judío pa̱i ñajëna, cuꞌiye pa̱pi. Pa̱quë Judeapi etani Efraín daripëna sajiꞌi, cue̱ne yeja jaꞌye maca paꞌi daripëna. Ja̱rona sani i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre pëapi.

55 Aꞌri maña carapi, Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë tsiꞌsini yoꞌo muꞌseña. Ja̱je paꞌina, jai pa̱i paꞌi daripë̱a paꞌicohuaꞌi saëꞌë, Jerusalénna siꞌsire tsoa to̱ñere cajë. 56 Jesure coꞌejë cuëꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë huëꞌere paꞌijë se̱iꞌë, yecohuaꞌire:

“¿Mësaru me cuasayeꞌni? Daija̱ꞌquë api fiestana, pa̱nitaꞌa pa̱jaꞌquë api cuasaye cajë.”

57 Fariseo pa̱i cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cua̱ñe nëohuë. Jesús paꞌi hue̱ꞌñare asasicohuaꞌi pani quëajë̱ꞌë, sani tse̱ajaꞌquëre cajë.

12

Huëo Së̱ñepi Jesure Tsoacaiseꞌe

(Mt 26.6-13; Mr 14.3-9)

1 Seis muꞌseña Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌoye caraquëna, Jesupi Betaniana sajiꞌi. Lázaro paꞌi hue̱ꞌñana ju̱ꞌisiquëni Jesupi ne coꞌyasiquë pajiꞌi, ja̱ë cato. 2 Ja̱rona Jesure a̱o cuaꞌconi a̱ohuë. Martapi a̱o huahueco pacoꞌë. Lázaropi Jesús ja̱ꞌre co̱ni mesare ñuꞌi a̱jiꞌi. 3 Ja̱ maca Maríapi huëo së̱ maꞌña daꞌcare dani Jesús quë̱ona ja̱ꞌñeni i̱o nañapi të̱no cue̱nao. Ja̱je yoꞌocona, siꞌa huëꞌe huëo së̱ñena ti̱mëo. Ja̱ cato jai doꞌi maꞌña pajiꞌi. 4 Ja̱ maca Judas Iscariotepi Simón mamaquëpi Jesús yeꞌyaquëpi, Jesure coso yehuoja̱ꞌquëpi capi:

5 “¿Me yoꞌoco iye huëo së̱ maꞌña coa yecohuaꞌina se i̱sico trecientos romano curiquë të̱ꞌña nemaꞌo pacoꞌni, neni curi peocohuaꞌire co̱caija̱ꞌcotaꞌa?”

6 Judas ja̱je cani curiquë peocohuaꞌini ai oi doꞌire camaꞌë pajiꞌi. Coꞌamaña yahue i̱maquëpi capi. Ja̱je i̱pi curi aya topë paquë sëte, yahue i̱maquë pajiꞌi, i̱ona yecohuaꞌipi aya curire. 7 Ja̱ maca Jesupi i̱te capi:

“Coa ñajëꞌë. Yëꞌëre ta̱ muꞌse huëo së̱ ja̱ꞌñere ne deꞌhuaco yoꞌoco. 8 Curi peocohuaꞌire siꞌanë mësaru ñajë paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre cato siꞌanë paye peosipi.”

Lázarore Sa̱ñope Caseꞌe

9 Jesús Betaniare paꞌiji asani jai pa̱i judío pa̱i saëꞌë, ja̱rona. Jesuseꞌere ñañuꞌu cajë saiye pa̱huë. Lázarore ñañuꞌu, Jesús ju̱ꞌisiquëni huëosiquëre cajë saëꞌë. 10 Cuiꞌneje Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi Lázaroreje̱ huani je̱oñe paꞌiji cahuë. 11 Judío pa̱ipi Lázaro doꞌire Jesupi i̱re papi cajë cuasa doꞌire, cuiꞌne i̱ohuaꞌire je̱oco doꞌire ja̱je cahuë.

Jerusalénna Jesupi Cacaseꞌe

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Lc 19.28-40)

12 Jai pa̱i Jerusalénna saëꞌë, Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌo muꞌse ti̱ꞌaëna. Se ñatasi muꞌse Jesús daija̱ꞌquë api, iye daripëna asani. 13 Ja̱ maca Jesús daina, sihuajë jaꞌo tëteni cuijë saëꞌë. Jesure pëpañuꞌu cajë cuihuë:

“¡Deꞌoquëre paꞌni, Diusu! ¡Deꞌoquëre paꞌni, Ëjaë mamirepa hueꞌequëpi daiquë! ¡Deꞌoquëre paꞌni, Israel pa̱i Ëjaë!”

14 Burrore ti̱ꞌani Jesús tui sajiꞌi, toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye ja̱pi caji ñeje:

15 Caꞌramaꞌo paꞌijë̱ꞌë.

Israel pa̱i daripë

Mëꞌë Ëjaërepa daiji, burroni ñuꞌi.

16 Iye caseꞌe i̱ yeꞌyacohuaꞌi asa ti̱ꞌañe pa̱huë, duꞌru macarepa cato. Jesús deꞌoquërepa deꞌosi maca ja̱ maca yuretaꞌa asahuë, siꞌaye Jesús ayere toyaseꞌe pajiꞌi cajë cuiꞌne ja̱je tëto sajiꞌi, mai ña hue̱ꞌñana cuasajë.

17 Jesús ja̱ꞌre paꞌijë Lázarore ju̱quëna, ta̱siquëni huëoquë soiquëna, asasicohuaꞌipi yecohuaꞌire se quëahuë, i̱ohuaꞌi ñaseꞌere. 18 Ja̱je paꞌina, Jesure sa̱ñope ti̱ꞌani pëpañuꞌu cajë saëꞌë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquëna, asasi doꞌire cajë. 19 Ja̱ maca fariseo pa̱ipi cahuë, i̱ohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe:

“Ñañe mësaru siꞌa pa̱i i̱seꞌere tuiye, yure cato ne ti̱ꞌañe peoji.”

Griego Pa̱ipi Jesure Coꞌeseꞌe

20 Fiesta paꞌi maca Maijaꞌquëre se̱ñuꞌu cajë Jerusalénna saisicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni griego pa̱ije paëꞌë. 21 Paꞌicohuaꞌipi ja̱ohuaꞌipi Felipena tsio dani Betsaida Galilea aquëna se̱jë cahuë:

“Ëjaë, yëquë Jesure ñañe yëyë.”

22 Ja̱je cajëna, asani Felipepi sani Andrésni capi. Cani yuretaꞌa cayaohuaꞌi Jesure sani cahuë. 23 Cajëna, Jesupi ja̱ maca capi:

“Tsoe ti̱ꞌapi, Maijaꞌquë mamaquë deꞌoquërepa deꞌoja̱i maca. 24 Mësarute cayë, trigo ca̱pi yejana to̱memaꞌco pani ja̱re teꞌe ca maca paꞌio caraja̱icoa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti ca̱pi yejana to̱meni ju̱nitaꞌa jaiye quë̱icoa, i̱ti ñëpi mëani. 25 I̱ paꞌiyere ai oiquë cato coa ne huesoja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa iye yeja paꞌiyere coequë cato ne deꞌhuaquë paꞌiji, ti pani huesë ja̱ꞌñere. 26 Pa̱ipi yëꞌëre necaiye yëni tuijë̱ꞌë, yëꞌëre. Yëꞌëre necaiquë cato, yëꞌë paꞌi hue̱ꞌñare co̱ni paꞌija̱ꞌquë api. Pa̱ipi yëꞌëre necaiquë paꞌito yëꞌë jaꞌquëpi i̱te deꞌoquëre paꞌni caquë ñacaija̱ꞌquë api.

Jesupi Quëaji, I̱ Ju̱ꞌi Ja̱ꞌñere

27 Yure cato yëꞌë ai oiyë. ¿Ja̱ doꞌire jaꞌquëre ñeje ca ti̱ꞌañe paꞌiquë? ‘¿Jaꞌquë huasojë̱ꞌë, yëꞌëre yure tëto sai ja̱ꞌñere?’ Ja̱je ca ti̱ꞌañe peoji. Yëꞌë cato ja̱re caquë daisiquë aꞌë. 28 Jaꞌquë mëꞌë mamire jerepa deꞌo mami nejëꞌë.”

Ja̱ maca asapi, maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe pi̱siquëna:

“Tsoe deꞌoquëre pare nehuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ti̱jupë deꞌoquëre pare ne co̱siꞌi.”

29 I̱ti maca nëcajë asasicohuaꞌipi cahuë, mujuëpi pi̱siji. Cajëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“Hui̱ñaëpi i̱ni cocare capi.”

30 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Yëꞌëni caquë iye yëꞌo pi̱siye pa̱pi. Mësaru asa ja̱ꞌñere caquë iye yëꞌo pi̱sipi. 31 Yure aꞌë, iye yeja i̱o yoꞌoseꞌe ña deꞌhua cua̱ño ja̱ maca, cuiꞌne yurepi iye yeja cua̱ñequëje̱ i̱ tutu nejo cua̱ñosiquë paꞌija̱ꞌquë api. 32 Yëꞌëpi cruzuna mëa deo cua̱ñosi maca siꞌahuaꞌire tsiꞌso saosiꞌi yëꞌëseꞌena pa̱ire.”

33 Ja̱ quëayena pa̱i asahuë, cruzuna ju̱ꞌijaꞌquë aꞌë caquë quëaye. 34 Pa̱ipi asani sa̱ñope sehuohuë:

“Yëquë cato yequë toyapë ñacohuaꞌi aꞌë, Cristo ti ju̱ꞌiñe peoji cayere. ¿Me yoꞌoquë mëꞌë Pa̱i Mamaquë cruzuna ju̱ꞌijaꞌquë aꞌë caquëꞌni? ¿I̱queiꞌni, Pa̱i Mamaquë?”

35 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru ja̱ꞌre miañe paꞌiji. Ja̱ yëꞌtaꞌa miañe paꞌi maca miañejaꞌa cuꞌijë̱ꞌë, neañepi tsio daiona, merepa yoꞌocoꞌni cajë ai cuasaye pa̱cohuaꞌi. Nea hue̱ꞌñajaꞌa cuꞌiquë cato i̱ sai hue̱ꞌña huesëquë coa saiji. 36 Miañe i̱tire pare paꞌiyë cajë asajë̱ꞌë, ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru ja̱ꞌre co̱ni miacai paꞌi macapi. Ja̱je paꞌijë yuretaꞌa mia hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌirepa po̱nëjaꞌcohuaꞌipi.”

Ja̱je ca tëjini Jesús sani catipi, i̱ohuaꞌire.

Judío Pa̱i Jesure Sehuoye Pa̱seꞌe

37 Jaiye Jesús pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñosiquëtaꞌare i̱re papi cajë cuasaye pa̱huë. 38 Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías ñeje toyaquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌa ja̱ꞌñepi paꞌina, pa̱huë asaye. Toyaseꞌe cato caji:

Ëjaë ¿nepi yëquë quëaseꞌe care payë cajë asareꞌni?

¿Neni Diusu i̱ño uꞌni, i̱ tutu?

39 Ja̱je paꞌina, asa ti̱ꞌañe pa̱huë. Yequeje̱ Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías toyapi, ñeje:

40 Diusupi ñamaꞌcohuaꞌire cuiꞌna jëa joyo quëꞌiohuaꞌire nepi,

Ñaco ca̱pi ña maꞌñe caquë, Cuiꞌne joyopi asa maꞌñe caquë,

Cuiꞌne Maijaꞌquëna po̱nëni juju cua̱ñomaꞌcohuaꞌini caquë.

41 Iye cato Isaías capi, Jesús deꞌoquërepa paꞌiye ñasiquëpi. Ja̱je paꞌina, i̱ ayere capi.

42 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jai pa̱i judío pa̱i Jesure i̱re papi cajë cuasahuë. Yecohuaꞌi ëjaohuaꞌire paque cuasahuë, Jesure. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jai pa̱i cuasajëna, quëaye pahuë, fariseo pa̱ini caꞌra doꞌire, pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñapi eto sao maꞌñe cajë. 43 Fariseo pa̱i cato pa̱ipi i̱ohuaꞌini deꞌocohuaꞌire paꞌni cacaiyere yëcohuaꞌi paëꞌë. Maijaꞌquëpi deꞌoji cayere coecohuaꞌi paëꞌë.

Jesús Casi Yëꞌopi Pa̱i Yoꞌoseꞌe Ca Deꞌhuaye Paꞌiji

44 Jesús ai tutu capi:

“Yëꞌëre i̱re papi caquë cuasaquë cato yëꞌëseꞌere asaye peoji. Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquëreje̱ asaji. 45 Yëꞌëre ñaquëpi yëꞌëre jëjo daosiquëreje̱ ñaji. 46 Yëꞌëre i̱re papi cajë cuasasicohuaꞌipi nea hue̱ꞌñare paꞌimaꞌpë paꞌija̱jë caquë muꞌse miañeje paꞌipi yëꞌë iye yejana daëꞌë. 47 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë caye asaquëtaꞌa yëꞌë cayeje̱ yoꞌomaꞌquëre yëꞌëpi nejoñe pa̱jaꞌquë aꞌë. Yëꞌë cato iye yejana daisiquë aꞌë, iye yeja paꞌicohuaꞌire huasosiꞌi caquë. 48 Yëꞌëre coequëpi cuiꞌne yëꞌë caye asani cuiꞌne yoꞌomaꞌquë cato, tsoe paji, i̱te nejo ja̱ꞌñe. Yëꞌë caseꞌepi tëji muꞌserepa pa̱ire nejo ja̱ꞌñe aꞌë. 49 Yëꞌë cuasayepi huëoquë camaꞌë paꞌiyë. Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquë cua̱ñeseꞌere caquë yeꞌyayë, i̱ caseꞌeje̱ paꞌye caquë asayë, yëꞌë. 50 Jaꞌquë cua̱ñeseꞌe cato ti pani huesë cocare paꞌë caquë asayë, yëꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë caye cato jaꞌquë cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye aꞌë.”

13

I̱ Yeꞌyacohuaꞌi Quë̱ore Jesupi Tsoa To̱seꞌe

1 Ja̱ yëꞌtaꞌa Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌo muꞌse ti̱ꞌamaꞌë teꞌe muꞌse carapi. Jesupi tsoe asapi, je̱ꞌnërepa iye yeja pani tëjini pëca jaꞌquë quëꞌrona coꞌiye ti̱ꞌaseꞌe. Siꞌanë Jesús cato ai oiquë pajiꞌi, i̱ tse̱cohuaꞌire iye yeja paꞌicohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, yure cato i̱ ai oiyere pare i̱ñoquë yoꞌopi.

2-4 Huati cato Simón mamaquëna Judas Iscariote joyona tsoe coꞌaye cuasaye nepi. Ja̱je paꞌina, Jesure coso yehuosiꞌi cuasayere papi, i̱ joyo. Jesús cato Diusu quëꞌropi daisiquë aꞌë asaquëpi, cuiꞌne coꞌija̱ꞌquë aꞌë Diusu quëꞌrona asaquëpi pajiꞌi. Cuiꞌne jaꞌquëpi yëꞌëre ëjaërepa paꞌi ja̱ꞌñe tutu i̱sipi asaquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌi a̱o a̱ijëna, co̱ni ñuꞌi a̱iquëpi, huëni i̱ ë̱mëjeꞌe juꞌicore dutani, i̱ juꞌruhuëna toayapi sëapi. 5 Ja̱ maca quë̱na deꞌhuana oco doni i̱ yeꞌyacohuaꞌire quë̱o tsoa huëopi. Tsoaquë i̱ toaya juꞌruhuëna sëasicopi të̱no cue̱nacajiꞌi.

6 Simón Pedro quë̱ore tsoasiꞌi caquë yoꞌoquëna, i̱pi capi:

“¿Ëjaë, mëꞌëpi yëꞌë quë̱ore tsoacasiꞌi caquë yoꞌoquë?”

7 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Yure mëꞌë huesëyë, yëꞌë caquë yoꞌoye. Pa̱siquëtaꞌa jeteyoꞌje mëꞌë asa ti̱ꞌajaꞌquë aꞌë.”

8 Ja̱je caquëtaꞌare Pedropi capi:

“Yëꞌë quë̱o mëꞌëpi tsoacaiye peoji.”

Caquëna, Jesupi capi:

“Yëꞌëpi mëꞌëni tsoa to̱caimaꞌquë paꞌito mëꞌë yëꞌë te̱ꞌte aquë peoja̱ꞌquë aꞌë.”

9 Caquëna, Simón Pedropi capi:

“Ja̱je paꞌito Ëjaë, coa quë̱oseꞌe tsoamaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëre jë̱ñaje̱ cuiꞌne si̱opëje̱ tsoacaijë̱ꞌë.”

10 Caquëna, Jesupi capi:

“Ja̱ꞌa cuyasiquë cato coa nëcañoaseꞌe tsoaquë api, siꞌaë deꞌoquë paꞌiye sëte. Mësaru cato sisi peocohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌahuaꞌi deꞌocohuaꞌiseꞌe paꞌiye pa̱ñë.”

11 Siꞌaohuaꞌi siꞌsi peocohuaꞌiseꞌe paꞌiye pa̱ñë capi, i̱te coso yehuoja̱ꞌquëque paꞌina, asaquë.

12 Quë̱o jaꞌo tsoa tëjini i̱ ë̱mëjeꞌe juꞌicore su̱ñani cuiꞌnaëpi mesana jaꞌruni capi:

“¿Mësaru yëꞌë caquë yoꞌoseꞌe asa ti̱ꞌañe? 13 Mësaru yëꞌë Ëjaëpi cuiꞌne yeꞌyaquë api, cani nuñerepa cayë, ja̱ëre pani. 14 Yëꞌë Ëjaëpi cuiꞌne yeꞌyaquëpi mësaru quë̱o tsoasiquëre sëte mësaruje̱ yecohuaꞌi quë̱o jaꞌoñare tsoacaiye paꞌiji. 15 Iye cato mësaruni yoꞌo i̱ñoquë yoꞌohuë. Ja̱je yoꞌojë̱ꞌë, caquë yëꞌë yoꞌoseꞌeje̱. 16 Nuñerepa mësarute cayë. I̱ joꞌyaëpi i̱ ëjaëre tëto saisiquë peoji, cuiꞌne jëjo dao cua̱ñoquëje̱ i̱te jëjo daoquëre tëto saisiquë peoji. 17 Asa ti̱ꞌani yëꞌë caseꞌeje̱ paꞌye yoꞌocohuaꞌi pani sihuacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

18 Mësarute siꞌaohuaꞌire pare camaꞌë paꞌiyë, coa yëꞌë sahua nëosiquëseꞌere cayë. Toyaseꞌe cayepi ti̱ꞌañe paꞌiji. Ja̱pi caji: ‘Yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni a̱iquëpi yëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquë po̱nëpi.’ 19 Iye cato mësarute cayë i̱tipi tëto saina, ñani mësarupi nuñerepa i̱re papi capi cajë yëꞌëre asa ja̱ꞌñere caquë. 20 Nuñerepa cayë, mësarute. Yëꞌë jëjo daoquëre sihuaquë deꞌoye yoꞌoquëpi yëꞌëreje̱ sihuaquë deꞌoye yoꞌosipi. Yëꞌëre sihuaquë deꞌoye yoꞌoquëpi, yëꞌëre jëjo daoquëreje̱ sihuaquë deꞌoye yoꞌosipi.”

Judas Yoꞌoquë Yehuo Ja̱ꞌñere Jesús Quëaseꞌe

(Mt 26.20-25; Mr 14.17-21; Lc 22.21-23)

21 Ja̱ casi jeteyoꞌje Jesús i̱ joyopi caꞌñerepa nëina, capi, siꞌaye ti̱ñarepa:

“Nuñerepa cayë. Mësaru aquëpi yëꞌëre yoꞌoquë yehuoja̱ꞌquë api.”

22 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌija̱ꞌa ña huëohuë, nepi yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌini cajë huesëjë. 23 I̱ yeꞌyacohuaꞌi aquëpi Jesús i̱ yëquëpi i̱ yëꞌquë macare ñuꞌi a̱jiꞌi, naꞌiquëna, a̱iñere. 24 A̲ina, Simón Pedropi coa moñopi mëꞌëpi se̱ni asajë̱ꞌë, nepi yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌini caquëꞌni caquë yoꞌopi. 25 Yoꞌoquëna, ñani Jesuna tsio ja̱ni se̱jiꞌi:

“¿Ëjaë, jequë aꞌni, i̱ti yoꞌoja̱ꞌquë?”

26 Caquëna, i̱pi sehuopi:

“Panpë yëꞌëpi sa̱ꞌsuni a̱oquë cato i̱ paꞌija̱ꞌquë api.”

Ja̱je cani panpë i̱ni sa̱ꞌsuni Judas Iscariotena a̱opi, Simón mamaquëna. 27 Ja̱re panpë i̱ maca tsoe huatije̱ Judas joyona cacapi. Ja̱ maca Jesús capi i̱te:

“Mëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñe paꞌito esa yoꞌojë̱ꞌë.”

28 Ja̱je catoje̱ i̱ti maca mesa ñuꞌicohuaꞌi asa ti̱ꞌañe pa̱huë, i̱ caye. 29 Judaspi curiquë deꞌhua turupë paquëre sëte yecohuaꞌi cato cuasahuë, sani a̱ore hueroja̱ijëꞌë fiesta yoꞌo ja̱ꞌñere caquë caji cuasahuë. Pa̱nitaꞌa curiquë peocohuaꞌina sani i̱sijë̱ꞌë caquë Jesús caji cuasahuë. 30 Panpë i̱sisi jeteyoꞌje Judas etani sajiꞌi. Ja̱ maca cato tsoe ñami pajiꞌi.

Huajëye Cua̱ñeseꞌe

31 Judas etani saisi maca Jesupi capi:

“Yure i̱ñoñe paꞌiji, Pa̱i Mamaquë deꞌoquërepa paꞌiye. Cuiꞌne Diusu deꞌoquërepa paꞌiyeje̱ i̱ñojaꞌquë api, i̱pi. 32 Maijaꞌquë deꞌoquërepa paꞌiyere Pa̱i Mamaquëpi i̱ñoquë paꞌito, Maijaꞌquëje̱ mamaquë deꞌoquërepa paꞌiyere i̱ñosipi. Esa i̱ñojaꞌquë api. 33 Tsi̱ dohuë, mësaru ja̱ꞌre co̱ni tsoe paꞌiye paja̱ꞌquë aꞌë. Mësaru yëꞌëre coꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱re judío pa̱ire caseꞌeje̱ mësarute cayë. Mësaru yëꞌë sai sito sani ti̱ꞌañe peoji. 34 Mësarute huajëye cua̱ñeñere i̱siyë, pa̱ire oicohuaꞌi paꞌiyere yëꞌë mësarute oiyeje̱. Cuiꞌne mësarupi yecohuaꞌire se oijë paꞌijë̱ꞌë, caquë. 35 Yecohuaꞌire mësarupi oicohuaꞌi paꞌito pa̱ipi mësarute yëꞌë yeꞌyacohuaꞌire paꞌë cajë ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Pedro Coa Cosoquë Ca Ja̱ꞌñere Jesupi Quëapi

(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Lc 22.31-34)

36 Simón Pedropi Jesure capi:

“Ëjaë, ¿mëꞌë jerona sai caquëꞌni?”

Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Yëꞌë sai hue̱ꞌña mëꞌë tuni ti̱ꞌañe peoji, yure cato. Jeteyoꞌje mëꞌë cato tuija̱ꞌquë aꞌë, yëꞌëre.”

37 Ja̱ maca Pedropi capi:

“Ëjaë, ¿me yoꞌoquë yëꞌë yure tuni ti̱ꞌañe peoquëꞌni? Yëꞌë cato tsoe cuiꞌñasiquëpi paꞌiyë, mëꞌë doꞌire yëꞌëpi sa̱icasiꞌi caquë.”

38 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“¿Nuñerepa yëꞌë doꞌire mëꞌëpi sa̱icaire pasiꞌi caquë cuiꞌñasiquëpi paꞌi caquë? Nuñerepa cayë. Mëꞌëre ja̱ yëꞌtaꞌa cura yëꞌimaꞌnë mëꞌëpi toaso̱ñe cosoja̱ꞌquë aꞌë, yëꞌëre ñamaꞌquë aꞌë caquë.”

14

Jesu Api, Maijaꞌquë Quëꞌro Ti̱ꞌa Maꞌa

1 Ai coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Diusuni necaiquë api cuasajë paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne yëꞌëreje̱ necaiquë api cuasajë̱ꞌë. 2 Jaꞌquë maꞌtëmo huëꞌe cato jaiye paꞌiji, paꞌi hue̱ꞌña. Ja̱je paꞌimaꞌco paꞌito, yëꞌëpi mësarute tsoe quëaraꞌhuë. Ja̱je paꞌiye sëte yure cato saiyë, mësaru paꞌija̱ꞌto ne deꞌhuacasiꞌi caquë. 3 Saisiquëpi paꞌi hue̱ꞌña ne deꞌhua tëjini ja̱ maca coꞌi co̱jaꞌquë aꞌë, mësarute sasiꞌi caquë. Saëna, mësaruje̱ yëꞌë paꞌi hue̱ꞌñare paꞌija̱jë caquë. 4 Mësaru cato asayë, yëꞌë sai hue̱ꞌña, cuiꞌne i̱ti maꞌaje asayë.

5 Caquëna, Tomáspi capi:

“Ëjaë, yëquë huesëyë, mëꞌë sai hue̱ꞌña. ¿Me mëꞌë saija̱ꞌa maꞌaje asayeꞌni?”

6 Caquëna, Jesupi capi:

“Yëꞌë aꞌë, maꞌa cuiꞌne yëꞌë aꞌë, nuñerepa cuiꞌne yëꞌë aꞌë, paꞌiye. Yëꞌëja̱ꞌa ti̱ꞌañe paꞌiji, jaꞌquëre. Peoji, yequëre ti̱ꞌañe. 7 Mësarupi yëꞌëre ña ti̱ꞌacohuaꞌi pani jaꞌquëreje̱ ña ti̱ꞌaraꞌhuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure i̱te mësaru ña ti̱ꞌañë, tsoe i̱te siꞌanë ñajë paꞌicohuaꞌi sëte.”

8 Ja̱ maca Felipepi capi:

“Ëjaë, yëquëre i̱ñojëꞌë, mëꞌë jaꞌquëre. Coa ja̱ mañaseꞌe yëyë.”

9 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Felipe mësaru ja̱ꞌre co̱ni yëꞌë tsoe paꞌiyë. ¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato yëꞌëre ti ñamaꞌquë aꞌë? Yëꞌëni ñajë jaꞌquëreje̱ ñañe paꞌiji. Ja̱je paꞌito ¿Me yoꞌoquë mëꞌë jaꞌquëre i̱ñojëꞌë caquë se̱quëꞌni? 10 ¿Mëꞌë huesëquë yëꞌëpi jaꞌquë ja̱ꞌre tsioni paꞌiye, paꞌina, jaꞌquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye? ¿Cuiꞌne mëꞌë asamaꞌë paꞌiquë ja̱ paꞌiye? Yëꞌë caye cato yëꞌëseꞌe cuasayepi caye pa̱ñë. Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre paꞌiquëpi i̱ coꞌamaña yoꞌoji. 11 Pëca jaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni paꞌire paji cajë cuasajë̱ꞌë. Cuiꞌne jaꞌquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiji cajë cuasajë̱ꞌë. Pa̱nitaꞌa ja̱re asa ti̱ꞌañe pa̱nije yëꞌë yoꞌoyena ñajë deꞌhue cuasajë̱ꞌë, care paji cajë. 12 Nuñerepa mësarute cayë. Yëꞌëre i̱re papi caquë cuasaquëpi, yëꞌë yoꞌo coꞌamañaje, yoꞌoja̱ꞌquë api. Yëꞌëpi yëꞌë jaꞌquë quëꞌrona saquëna, ja̱ doꞌire ai se̱ña maca deꞌo coꞌamañaje yoꞌoja̱ꞌquë api. 13 Mësarupi yëꞌë mamina cajë se̱to yëꞌëpi yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë. Mamaquëpi pëca jaꞌquë deꞌoquërepa paꞌiyere i̱ñojaꞌquë caquë. 14 Yëꞌë mamina cajë se̱jëna, yëꞌëpi yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë, siꞌaye mësaru yëjë se̱ñe paꞌito.

Deꞌo Joyore Jëjo Daoja̱ꞌquë Aꞌë, Jesús Caseꞌe

15 Mësarupi yëꞌëre oicohuaꞌi pani yëꞌë cua̱ñeseꞌere sehuocaijë̱ꞌë. 16 Mësaru ja̱ꞌre siꞌanë paꞌija̱ꞌquëre yequëre jëjo daojë̱ꞌë caquë jaꞌquëre se̱siꞌi, mësarute co̱cai cuiꞌne quëcoye necaija̱ꞌquëre. 17 Ja̱ë cato nuñerepa ca joyo paꞌija̱ꞌquë api. Iye yeja pa̱i ja̱ëte pa ti̱ꞌañe peoji, i̱te ñamaꞌcohuaꞌi cuiꞌne i̱te asamaꞌcohuaꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato asayë, i̱te. Cuiꞌne i̱pi mësaru ja̱ꞌre paꞌiji. Paꞌisiquëpi ti mësaru ja̱ꞌre pani huesëja̱ꞌquë api. 18 Mësarute teꞌohuaꞌire je̱o sani huesoye pa̱jaꞌquë aꞌë. Cuiꞌnaëpi pani co̱jaꞌquë aꞌë, mësaru ja̱ꞌre co̱ni. 19 Ëa maca cato pa̱i yëꞌëre ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato yëꞌëre ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë huajëquë paꞌina, mësaruje̱ huajëcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi sëte. 20 Ja̱ muꞌse mësaru yuretaꞌa nuñerepa asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëpi jaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye. Paꞌina, mësarupi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yëꞌëpi mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 21 Ta̱ꞌñe asaquëpi cuiꞌne yëꞌë cua̱ñeseꞌe sehuoquë yoꞌoquëpi, yëꞌëre oiye i̱ñoji. Ja̱je paꞌina, yëꞌë jaꞌquëpi i̱teje̱ oija̱ꞌquë api. Oina, yëꞌëje̱ i̱te oija̱ꞌquë aꞌë. Ja̱je oi yëꞌëpi i̱na tsio dani yëꞌëseꞌe i̱ñojaꞌquë aꞌë.”

22 Judas Iscariote peoquëpi, yequë Judaspi capi:

“Ëjaë, ¿me yoꞌoquë yëquëna i̱ñojaꞌquë aꞌni, mëꞌëseꞌere. Me paꞌina, iye yeja pa̱ina mëꞌë paꞌiye i̱ñomaꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌni?”

23 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Yëꞌëre oiquëpi yëꞌë cua̱ñeseꞌe sehuoquë cuiꞌne yoꞌoji. Ja̱je yoꞌoquëni yëꞌë jaꞌquëpi i̱te oija̱ꞌquë api. Yëꞌë jaꞌquëpi cuiꞌne yëꞌëpi co̱ni dani i̱ ja̱ꞌre paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 24 Yëꞌëre oimaꞌquëpi yëꞌë caseꞌeje̱ yoꞌoye pa̱ji. Iye coca mësaru yëꞌë tse̱ peoji. Yëꞌëre jëjo daosiquë jaꞌquë tse̱ aꞌë.

25 Mësaru ja̱ꞌre ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë paꞌi maca siꞌaye cayë. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌo joyopi jaꞌquë yëꞌë mami doꞌire jëjo daoja̱ꞌquë api. Ja̱ëpi mësarute co̱cai cuiꞌne oicohuaꞌi paꞌijëna, yëhuoja̱ꞌquë api, siꞌaye yeꞌyaquë. Cuiꞌne siꞌaye yëꞌë caseꞌere cuasa ñajaiñe necaija̱ꞌquë api.

27 Deꞌoye paꞌiyere mësarute i̱sicani saiyë. Yëꞌë deꞌoye paꞌiyere i̱siyë, mësarute. Iye yeja pa̱i deꞌoye paꞌiye aꞌë cajë i̱siyeje̱ paꞌyere i̱simaꞌë paꞌiyë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 28 Yëꞌë jaꞌquë yëꞌë jerepa paꞌi quëꞌrona saiyë caquëna, mësaru asani ai sihuaraꞌhuë, yëꞌëre oicohuaꞌirepa pani. Mësaru tsoe asahuë, saisiquëpi cuiꞌnaëpi dani mësaru ja̱ꞌre pasiꞌi caquëna. 29 Iye cato cayë, ja̱je ti̱ꞌa ja̱ꞌñe paꞌina, i̱tipi tëto saina, ñani care papi cajë yëꞌëre cuasaja̱jë caquë.

30 Ai jaiye mësaru ja̱ꞌre caye pa̱ñë. Yure cato tsoe daiji, iye yeja cua̱ñequëpi. Yëꞌëre meñe cua̱ñeñe peoquëtaꞌa yoꞌoji. 31 Ja̱je tëto saiye paꞌiji, jaꞌquëre yëꞌë oiye pa̱ipi ñajajë caquë, cuiꞌne i̱ cua̱ñeñere yoꞌoji cajë ñajajë caquë. Huëijë̱ꞌë. Sañuꞌu, ti̱rona.

15

Cuiyaꞌi Ñë Cuiꞌne I̱ti Capë̱a Paꞌiye

1 Cuiyaꞌi ñëje paꞌi aꞌë, yëꞌë. Yëꞌë jaꞌquë api, i̱ti ñacaiquëje̱ paꞌi api. 2 Yëꞌë capë̱a i̱pi tëꞌca tëte je̱aquëpi quë̱imaꞌ capë̱a. Ja̱je yoꞌoquë quë̱i capë̱are paseꞌe nëoquë api, ai quë̱ijaꞌquë caquë. 3 Mësaru cato tsoe deꞌoye jëo nëcosicohuaꞌi aꞌë, yëꞌë iye coca quëa doꞌipi. 4 Yëꞌëna tsiosicohuaꞌirepa siꞌanë paꞌijë̱ꞌë, mësaru cato, yëꞌë mësaruna tsioseꞌeje̱ paꞌye. I̱ti capëseꞌe pani quë̱ni ti̱ꞌañe peoji, i̱ti ñëre pana tsiosicopi paꞌiye pa̱ni. Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ yëꞌë ja̱ꞌre tsiosicohuaꞌipi paꞌimaꞌpë pani quë̱ni ti̱ꞌañe peoyë.

5 Yëꞌë cato i̱ti ñëre paꞌë. Mësaru cato i̱ti capë̱aꞌë. Yëꞌë ja̱ꞌre tsioni paꞌina, cuiꞌne yëꞌëpi i̱ ja̱ꞌre tsioni paꞌiquëpi jaiye i̱ti ca̱ quë̱iñe paꞌiji. Paꞌina, mësaruseꞌe yoꞌo ti̱ꞌañe ti peoyë, yëꞌë peoquëna. 6 Yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌimaꞌquë cato nejo cua̱ñoquë api. Nejo cua̱ñoni toa sua ja̱ꞌñe so̱quë capë̱a cue̱neñeje paꞌyere tsiꞌsoni ëoja̱ꞌquë api.

7 Mësarupi yëꞌë ja̱ꞌre tsiosicohuaꞌipi paꞌijë cuiꞌne yëꞌë yeꞌyaseꞌeje̱ hua̱nëyemaꞌcohuaꞌipi, mësaru yëyere se̱cohuaꞌi paꞌito, siꞌaye mësaru se̱ñe i̱sija̱ꞌquë aꞌë. 8 Mësarupi jaiye deꞌo coꞌamaña quë̱iñeje paꞌye yoꞌojëna, yëꞌë jaꞌquëpi pa̱ini sihua cua̱ñoji. Ja̱je deꞌoye yoꞌocaijë yuretaꞌa mësarupi yëꞌë yeꞌyacohuaꞌirepa paꞌiye ti̱ꞌañë. 9 Yëꞌë mësarute oiyë, yëꞌëre jaꞌquë oiyeje̱ paꞌye. Ja̱je paꞌina, yëꞌë oiyere paꞌijë̱ꞌë. 10 Yëꞌë cua̱ñeseꞌere sehuocaijë cuiꞌne yoꞌoni yëꞌë oiyere paꞌiyë. Jaꞌquë cua̱ñeseꞌere yëꞌë sehuocai yoꞌoquëpi yëꞌë jaꞌquë oiyere paꞌiyë, cuiꞌneje.

11 Ja̱re quëahuë, mësarute. Yëꞌë ja̱ꞌre teꞌe sihuajë cuiꞌne sihuayepi ti̱mësicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. 12 Yëꞌë cua̱ñeñe cato iye aꞌë: Oijë̱ꞌë, yecohuaꞌire, yëꞌë mësarute oiseꞌeje̱ paꞌye. 13 Cajeohuaꞌire oi doꞌire teꞌi ju̱cacaiye aꞌë, ai oiye. Yequë peoji, ja̱ jerepa paꞌye pa̱ire oiye. 14 Mësaru yëꞌë cajeohuaꞌi aꞌë, yëꞌë cua̱ñeseꞌere yoꞌoni. 15 Mësarute joꞌyaohuaꞌire caye pa̱ñë. Teꞌe nuñerepa cajeohuaꞌire cayë, mësarupi yëꞌë i̱ñosi doꞌire, yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre caseꞌere siꞌaye huesëmaꞌpë asa doꞌire. Joꞌyaë cato huesëquë api, i̱ ëjaë caquë yoꞌoye. 16 Mësarupi yëꞌëre sahuani soimaꞌpë paëꞌë. Yëꞌëpi mësarute sahuani soihuë. Soini cuiꞌne cua̱ñehuë, sani jaiye quë̱ijëꞌë caquë, ja̱ quë̱iñepi ti paꞌija̱ꞌquë caquë. Ja̱je jaiye quë̱icohuaꞌipi yëꞌë doꞌipi se̱jëna, jaꞌquëpi mësaru se̱seꞌere siꞌaye i̱sija̱ꞌquë api. 17 Iye aꞌë, mësarute yëꞌë cua̱ñeñe: Sa̱ꞌñe oijë paꞌijë̱ꞌë.

Iye Yeja Pa̱ipi Jesure Coejë Cuiꞌne Jesús Tse̱cohuaꞌire Coeye

18 Iye yeja pa̱ipi mësarute coecohuaꞌi paꞌito, yëꞌëre duꞌru coeseꞌere cuasajë oimaꞌpë. 19 Mësarupi iye yeja acohuaꞌi paꞌito mësarute otiraꞌhuë, i̱ohuaꞌi cajeohuaꞌire oiyepi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi mësarute iye yeja acohuaꞌini sahuani soisi doꞌire mësarute coeyë, iye yeja pa̱ipi, iye yeja acohuaꞌi peo doꞌire. 20 Yëꞌë mësarute caseꞌere cuasajë̱ꞌë. ‘Necaiquë cato i̱ ëjaëre tëto saisiquë peoji.’ Ja̱je paꞌiye sëte yëꞌëre pani sa̱ñope yoꞌosicohuaꞌi me mësarute sa̱ñope yoꞌoye pa̱ñeꞌni cuiꞌne yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne yëꞌë yeꞌyayere sehuocaisicohuaꞌi panitaꞌa mësaru yeꞌyaye sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 21 Siꞌaye ja̱je yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë doꞌire cuiꞌne yëꞌëre jëjo daosiquëre huesë doꞌire.

22 Yëꞌë dani camaꞌquë paꞌito ja̱ohuaꞌi doꞌi peocohuaꞌi patiraꞌhuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato i̱ohuaꞌi tayo yoꞌo doꞌire ca deꞌhua ti̱ꞌañe peoyë. 23 Yëꞌëre coequë cato jaꞌquëreje̱ coeji. 24 I̱ohuaꞌique ñajëna, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yëꞌë yoꞌomaꞌquë paꞌito sa̱ñope yoꞌo ja̱ꞌñe peocohuaꞌi patiraꞌhuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato yëꞌë yoꞌoquëna, ñahuë. Ja̱je ñasicohuaꞌitaꞌa yëꞌëre cuiꞌne jaꞌquëre coeyë. Ja̱ doꞌire doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌiyë. 25 Iye cato yoꞌoyë, i̱ohuaꞌina cua̱ñeñe toyaseꞌepi ti̱ꞌajaquë caquë nëina. Toyaseꞌepi caji: ‘Doꞌije̱ peoquëni yëꞌëre coeyë.’

26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë quëꞌropi pa̱ire co̱caiquëre cuiꞌne nuñerepa yoꞌo joyore yëꞌë jëjo daoquëpi, ja̱ëpi yëꞌë ayere cacaija̱ꞌquë api. 27 Mësaruje̱ yëꞌë ayere cacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni ai tsoe paꞌisicohuaꞌi sëte.

16

1 Yëꞌëre cuasayere ne hueꞌsomaꞌpë mësarupi ta̱iñe pa̱jajë caquë iye mësarute cahuë. 2 Pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñapi mësarute eto saoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojë mësarute huani je̱ajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌojë Diusuni deꞌoye necaiyë cuasaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, huaicohuaꞌipi. 3 Iye cato yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ti jaꞌquëre cuiꞌne yëꞌëreje̱ asamaꞌcohuaꞌipi. 4 Iye cato mësarute cayë, i̱ti ti̱ꞌasi maca yëꞌë caseꞌere cuasa ñajaijajë caquë. Mësaru ja̱ꞌre paꞌi doꞌire ja̱je caye pa̱huë, ja̱ꞌa huëo maca.

Deꞌo Joyo Yoꞌoye

5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato saiyë, yëꞌëre jëjo daosiquë ja̱ꞌre pasiꞌi caquë. Mësaru aquëje̱ ti teꞌije̱ yëꞌëre se̱ni asaye pa̱ji, jerona mëꞌë saiquëꞌni caquë. 6 Coa ai jerepa oicohuaꞌi deꞌo huesëhuë, iyere caëna. 7 Nuñerepa mësarute cayë. Yëꞌëpi saquëna, jerepa deꞌoye patiꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë, mësaru. Yëꞌëpi saimaꞌquë paꞌito, mësarute co̱cai cuiꞌne sihua ëaye joyona necaiquë daiye peoji. Yëꞌëpi saisiquë pani jëjo daoye paꞌiji, i̱te. 8 I̱pi daisi maca quëaja̱ꞌquë api, coꞌayere pa̱i yoꞌoyë, caquë. Nuñerepa yoꞌoye paꞌiji, quëasipi, cuiꞌne tayo yoꞌosicohuaꞌije̱ sa̱i deꞌhuaye paꞌiji quëasipi. 9 Yëꞌëre i̱re papi cajë cuasamaꞌ doꞌire, tayo yoꞌocohuaꞌi paꞌiyë. 10 Nuñerepa deꞌo maꞌare i̱ñojaꞌquë api, yëꞌëpi jaꞌquë quëꞌrona saisi doꞌire, ja̱ maca mësaru yëꞌëre ñañe peoji. 11 Iye yeja cua̱ñequëpi i̱ tayo yoꞌo doꞌire nejo cua̱ñosiquë paꞌi doꞌire pa̱ipi asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, Diusupi i̱ohuaꞌi tayo yoꞌo doꞌire sa̱i deꞌhua cua̱ñeñe paꞌiji, ca ja̱ꞌñere i̱pi quëaquëna.

12 Ja̱ yëꞌtaꞌa jaiye mësarute caye payë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato mësaru asa ti̱ꞌañere peoyë. 13 Nuñerepa ca joyopi dani mësarute yeꞌyaja̱ꞌquë api, siꞌaye nuñere pare. Coa i̱seꞌe cuasayere camaꞌë pasipi. Siꞌaye asaseꞌere casipi. Cuiꞌne mësarute quëasipi, yequë muꞌse tëto sai ja̱ꞌñere. 14 Yëꞌëre deꞌoquëre papi caja̱ꞌquë api, yëꞌë tse̱ ayere paquëpi mësarute quëa i̱ñojaꞌquë api. 15 Siꞌaye jaꞌquë paye yëꞌë tse̱ aꞌë. Ja̱je paꞌina, cahuë. Yëꞌë tse̱re deꞌo joyo cato paja̱ꞌquë api. Ja̱je paquëpi yëꞌë tse̱re mësarute se i̱ñojaꞌquë api.

Sihuayere Ti̱më Cua̱ñoñe

16 Ëa maca cato, yëꞌëre ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru. Pa̱sicohuaꞌitaꞌa ai tsoe maca pani ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëre. Jaꞌquë quëꞌrona saiyë, yëꞌë.”

17 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌi acohuaꞌipi sa̱ꞌñe se̱iꞌë, ñeje cajë:

“¿Me caquë ja̱je caquëꞌni? Ëa maca cato yëꞌëre ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yequëje̱ caji ai tsoe maca pani ña co̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëre. Jaꞌquë quëꞌrona saisi doꞌire ja̱je pasipi caji. 18 ¿I̱quere caquë ja̱je ëa maca caquëꞌni? Ja̱je cato me asa ti̱ꞌañeꞌni huesëyë, i̱ caye.”

19 Ja̱je yoꞌojë cajëna, Jesús cato asapi, i̱ohuaꞌi se̱ni asañuꞌu cajë yoꞌoye. Ja̱je paꞌina, capi:

“Mësarute cahuë, ëa maca cato yëꞌëre ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, ai tsoe maca pani yëꞌëre ña co̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. ¿Ja̱ caseꞌere mësaru sa̱ꞌñe se̱jë yoꞌojë caye? 20 Nuñerepa mësarute cayë. Mësaru airepa oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌijë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌijëtaꞌare iye yeja pa̱i cato sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je oijë paꞌisicohuaꞌitaꞌare mësaru oiseꞌepi yequë muꞌse sihuaye po̱nëjaꞌcoa. 21 Nomiopi tsi̱ co̱a huëosico pani ai yoꞌocoa, tsi̱tuꞌure pa maca ti̱ꞌaëna, aꞌsi ju̱ꞌio. Ja̱je yoꞌosicotaꞌa tsihuaꞌë macare tëꞌya dani aꞌsiseꞌe hua̱nëyecoa, huajë tsi̱tuꞌupi iye yejare paꞌina, sihuaco. 22 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yure cato. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi coꞌini mësarute ña co̱jaꞌquë aꞌë. Ja̱ maca mësaru sihua huajëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ mësaru sihuaye yecohuaꞌije̱ jioye ti peoji.

23 Ja̱ muꞌse cato yëꞌëre se̱ni asaye ti peosipi. Nuñerepa mësarute cayë. Jaꞌquëpi mësarute i̱sija̱ꞌquë api, siꞌaye mësaru se̱ñe yëꞌë mamipi cajë se̱jëna. 24 Iye macaja̱ꞌa mësaru yëꞌë mamipi cajë se̱ñe pa̱huë, yuretaꞌa se̱jëꞌë. Se̱jëna, i̱sija̱ꞌquë api. I̱siquëna, sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Iye Yejare Ñese Quëcoye

25 Mësarute cahuë. Iye coca pa̱i yoꞌoye ayena co̱ni cue̱cue ñaquë ja̱je casiquëtaꞌare yequë muꞌse ti̱ꞌajaꞌcoa, pa̱i yoꞌoye ayena co̱ni cue̱cuemaꞌë caye, nuñerepa caja̱ꞌquë aꞌë, jaꞌquë ayere ti̱ña asayerepa. 26 Ja̱ muꞌse cato mësaru yëꞌë mamipi cajë se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 27 Tsoe jaꞌquëpi mësarute oi paji, mësarupi yëꞌëre oi doꞌire cuiꞌne mësarupi yëꞌëre Diusu quëꞌropi daisiquë api, cajë asa doꞌire. 28 Jaꞌquë quëꞌrore papi etani iye yejana daisiquë aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato iye yejapi je̱oni jaꞌquë quëꞌrona coꞌija̱ꞌquë aꞌë.”

29 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi cahuë:

“Yuretaꞌa mëꞌë ti̱ñarepa cayë, yequena co̱ni cue̱cueye peoye. 30 Yuretaꞌa mëꞌëre ñajë cuiꞌne asayë, siꞌaye ta̱ꞌñe asaquëre papi. Ja̱je paꞌini yecohuaꞌije̱ mëꞌëre se̱ni asañuꞌu cajë yoꞌoye peoji. Ja̱je paꞌina, mëꞌëre Diusu quëꞌropi daisiquë api cajë asayë, yëquë.”

31 Cajëna, Jesupi capi:

“¿Ja̱je paꞌito yuretaꞌa asa ti̱ꞌare paye? 32 Tsoe ti̱ꞌaji, i̱ti yoꞌo maca. Yure i̱ti macare paꞌiyë, mësaru yëꞌëre teꞌire je̱oni pa̱i ñape hua saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ maca teꞌi pëaja̱ꞌquë aꞌë. Ja̱je pëasiquëtaꞌa teꞌi paꞌiye pa̱jaꞌquë aꞌë. Yëꞌë jaꞌquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌija̱ꞌquë api. 33 Iye cato cayë, mësarute yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌijë ai yoꞌoye peoye deꞌoye paꞌijë̱ꞌë caquë. Iye yeja cato mësaru ai yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare quëcocohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌë je̱ꞌquë iye yejare ñese quëcoquë paëꞌë.”

17

Jesús I̱ Yeꞌyacohuaꞌire Se̱cacaiseꞌe

1 Ja̱je ca tëjini Jesús maꞌtëmona ñaquë capi:

“Jaꞌquë tsoe ti̱ꞌapi, i̱ti yoꞌo maca. Mëꞌë mamaquëre deꞌoquëre papi i̱ñocaijë̱ꞌë, mëꞌë mamaquëpi mëꞌëreje̱ deꞌoquëre papi caquë i̱ñojaꞌquëre. 2 Mëꞌëpi mëꞌë mamaquëre iye yeja pa̱ire cua̱ñequëre nehuë, mëꞌë i̱sicohuaꞌire ti pani huesëye i̱sija̱quë caquë. 3 Mëꞌëre teꞌi api Diusu asajë cuiꞌne mëꞌë jëjo daosiquëre Jesucristore asaye aꞌë, ti pani huesëye.

4 Iye yejare paꞌi mëꞌëre deꞌoquëre papi caquë i̱ñoquë mëꞌë cua̱ñeseꞌere ne saohuë. 5 Iye yeja peoꞌnë yëꞌë mëꞌë ja̱ꞌre paꞌi deꞌoyere pare paseꞌeje̱ paꞌye yure yëꞌëre i̱si co̱jëꞌë, jaꞌquë.

6 Iye yeja acohuaꞌini mëꞌë yëꞌëre sahuani i̱sisicohuaꞌire yëꞌëpi mëꞌë paꞌiyere i̱ñohuë. Mëꞌë tse̱cohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌini yëꞌëna mëꞌëpi i̱sina, i̱ohuaꞌipi mëꞌë cocare deꞌoye sehuojë yoꞌohuë. 7 Yure cato ja̱ohuaꞌi asayë, mëꞌë tse̱ aꞌë cajë mëꞌë yëꞌëre i̱siseꞌere. 8 Ja̱je paꞌina, deꞌoye sehuojë asahuë, mëꞌë yëꞌëre i̱sisi coca. Asa ti̱ꞌare pahuë, mëꞌë quëꞌropi daisiquë api cajë, cuiꞌne mëꞌëpi jëjo daosiquë api cajë asahuë.

9 Ja̱ohuaꞌi doꞌire caquë mëꞌëre se̱ñë: Coa iye yeja acohuaꞌini caquë se̱ñe pa̱ñë. Mëꞌë yëꞌëre i̱sisicohuaꞌini caquë se̱ñë, mëꞌë tse̱cohuaꞌini. 10 Yëꞌë paye mëꞌë tse̱ aꞌë, cuiꞌne mëꞌë payepi yëꞌë tse̱ aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë deꞌoyere ja̱ohuaꞌipi i̱ñoñë.

11 Yëꞌë iye yejare paꞌiye pa̱jaꞌquë aꞌë. Pa̱quëtaꞌare ja̱ohuaꞌitaꞌa iye yejare paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë cato saiyë, mëꞌë ja̱ꞌre paꞌija̱ꞌquëpi. Jaꞌquë deꞌoquërepa ja̱ohuaꞌi mañare ñacaijë̱ꞌë, mëꞌë tutupi mëꞌë yëꞌëre i̱sisicohuaꞌire, mëꞌë cuiꞌne yëꞌë co̱ni paꞌiyeje̱ paꞌye teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 12 Yëꞌë iye yeja paꞌi maca mëꞌë tutupi deꞌoye ñacaëꞌë, i̱ohuaꞌire, mëꞌë yëꞌëre i̱sisicohuaꞌire. Ñacaina, teꞌije̱ ne huesëye pa̱pi, noni ne huesësiquëseꞌe ne huesëpi toyaseꞌepi ti̱ꞌaquëna.

13 Yure cato mëꞌë paꞌi hue̱ꞌñana saiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa iye yejare paꞌi doꞌire cayë, iye coca, ja̱ohuaꞌije̱ yëꞌë sihuayeje̱ paꞌye sihuaja̱jë caquë. 14 Mëꞌë cocare ja̱ohuaꞌina i̱sihuë. I̱sina, iye yeja acohuaꞌipi i̱ohuaꞌire coeyë, iye yeja acohuaꞌi peo doꞌire. Yëꞌëje̱ iye yeja aquë peoyë. 15 Iye yejapi ja̱ohuaꞌire etoni sajë̱ꞌë caquë se̱ñe pa̱ñë. Yëꞌë cato se̱ñë, mëꞌëpi ñacaina, huatipi jo̱sa yoꞌoye pa̱jaquë caquë. 16 Ja̱ohuaꞌi cato iye yeja acohuaꞌi peoyë. Yëꞌëje̱ iye yeja aquë peoyë. 17 Mëꞌë tse̱cohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌire deꞌocohuaꞌire pare nejëꞌë, mëꞌë cocapi. Mëꞌë coca cato nuñere paꞌë. 18 Mëꞌë yëꞌëre iye yejana jëjo daoseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yëꞌëje̱ ja̱ohuaꞌire iye yejana jëjo saoyë. 19 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌini caquë yëꞌëpi mëꞌëna i̱siyë, ja̱ohuaꞌije̱ nuñerepa coca doꞌipi mëꞌëna i̱sisicohuaꞌi paꞌijë mëꞌë yëyere yoꞌoja̱jë caquë.

20 Ja̱ohuaꞌiseꞌere caquë se̱cacaiye pa̱ñë, cuiꞌne i̱ohuaꞌi quëajëna, jeteyoꞌje asani i̱tire paꞌë cajë cuasaja̱ꞌcohuaꞌireje̱ caquë se̱cacaiyë. 21 Siꞌaohuaꞌi ja̱ohuaꞌije̱ teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱jë caquë se̱ñë, teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi maina tsioni paꞌija̱quë caquë. Jaꞌquë, yëꞌë cuiꞌne mëꞌë co̱ni tsioni teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyeje̱ paꞌye paꞌija̱jë ja̱ohuaꞌije̱. Ja̱je tsiosicohuaꞌipi teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌijëna, iye yeja acohuaꞌipi ñajë mëꞌëpi yëꞌëre jëjo daopi cajë sehuoja̱ꞌcohuaꞌire. 22 Ja̱ohuaꞌire i̱sihuë, deꞌoyere pare mëꞌë yëꞌëre i̱siseꞌere, teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱jë caquë, mëꞌë cuiꞌne yëꞌë teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyeje̱ cuiꞌne paꞌija̱jë caquë. 23 Yëꞌëpi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pasiꞌi. Paꞌina, mëꞌëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌijë̱ꞌë. Paꞌina, i̱ohuaꞌipi teꞌije̱ paꞌiohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. Ja̱je paꞌijëna, iye yeja pa̱ipi, mëꞌëpi yëꞌëre jëjo daopi cajë asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌëpi ja̱ohuaꞌire yëꞌëre oiyeje̱ paꞌye oina ñajë.

24 Jaꞌquë mëꞌëpi yëꞌëre i̱sihuë. Ja̱je paꞌina, mëꞌëre se̱ñë, ja̱ohuaꞌije̱ yëꞌë paꞌi hue̱ꞌñare paꞌija̱jë caquë, paꞌijë mëꞌë yëꞌëre deꞌoyerepa i̱siseꞌere ñajajë. Yëꞌëre mëꞌë cato ai oiquë aꞌë, ja̱ yëꞌtaꞌa yeja deꞌhuamaꞌnëpi. 25 Yëꞌë jaꞌquë nuñerepa yoꞌoquë, mëꞌëre iye yeja pa̱i asa ti̱ꞌañe pa̱ñë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato mëꞌëre asayë icohuaꞌije̱ mëꞌë jëjo daosiquë api cajë asayë, yëꞌëre. 26 Yëꞌëpi i̱ñohuë, mëꞌë paꞌiye ja̱ohuaꞌire. Ja̱ yëꞌtaꞌapi i̱ñoquë pasiꞌi, ai jerepa ti̱ña. Ja̱je i̱ñoquëna, mëꞌë yëꞌëre oiyepi i̱ohuaꞌini paꞌija̱quë paꞌina, yëꞌëpi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pasiꞌi.”

18

Jesure Tse̱ani Saseꞌe

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Lc 22.47-53)

1 Iye ca tëjini jeteyoꞌje Jesús sajiꞌi, i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Cedrón aꞌri tsiaya je te̱ꞌtena. Ja̱rote aꞌri tsio pajiꞌi. Ja̱rona Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cacapi. 2 Judasje̱, coso yehuoja̱ꞌquëje̱ ja̱ro ñaquë pajiꞌi. Ja̱rona Jesús siꞌanë i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre tsiꞌsi hue̱ꞌña pajiꞌi. 3 Paꞌina, Judas i̱ti ñaquë sëte i̱ti hue̱ꞌñana sa ti̱ꞌapi, soldado pa̱i ja̱ꞌre, cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi jëjo daocohuaꞌi ja̱ꞌre, cuiꞌne fariseo pa̱i jëjo daocohuaꞌi ja̱ꞌre. Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi jëjo daocohuaꞌi cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacai soldado pa̱i paëꞌë. Siꞌaohuaꞌi huajo cuiꞌñasicohuaꞌire papi daëꞌë, toa tsë̱opë̱ana cuiꞌne so̱quë pe̱na tsë̱osicohuaꞌipi. 4 Jesupi i̱ohuaꞌi yoꞌo ja̱ꞌñe asaquë duꞌru sani i̱ohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿Neni coꞌeyeꞌni?”

5 Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Jesús Nazaret aquëni coꞌeyë.”

Cajëna, Jesupi sehuoquë capi:

“Yëꞌë i̱ aꞌë.”

Judasje̱ i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pajiꞌi. 6 Ja̱je caquëna, asani coꞌye jëa saoni yejana ta̱ta o̱mehuë. 7 Ja̱ maca Jesús ti̱jupë se̱jiꞌi, i̱ohuaꞌire cahuë:

“¿Neni coꞌeyeꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Jesús Nazaret aquëni coꞌeyë.”

8 Cajëna, Jesús capi, i̱ohuaꞌire:

“Tsoe mësarupi asahuë. Yëꞌë i̱ aꞌë. Yëꞌëni coꞌeye sëte ja̱ohuaꞌire jo̱sa yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, i̱ohuaꞌiseꞌe saija̱jë.”

9 Ja̱je Jesús caseꞌe ti̱ꞌapi, i̱ caseꞌe cato caji:

“Mëꞌë yëꞌëre i̱sisicohuaꞌire ne huesoye pa̱huë, teꞌireje̱.” 10 Ja̱ maca Simón Pedropi i̱ huaꞌti dutani ëja tëꞌhui ca̱joroseꞌe tëto huatopi. I̱ tëtosiquë cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre necaiquë pajiꞌi. I̱ mami cato Malco hueꞌequë pajiꞌi. 11 Ja̱je yoꞌoquëna, Jesupi Pedrore capi:

“Huaꞌtire i̱o juꞌi hue̱ꞌñana jua nëojëꞌë. Iye ja̱re ja̱je ai yoꞌoye paꞌiji, yëꞌë jaꞌquëpi i̱sito.”

Maijaꞌquë Huëꞌe Ñacaicohuaꞌi Ëjaërepa Quëꞌrona Ëjaë Jesure Saseꞌe

(Mt 26.57-58; Mr 14.53-54; Lc 22.54)

12 Ja̱ maca soldado pa̱i cuiꞌne i̱ohuaꞌi ëjaë co̱ni, cuiꞌne judío pa̱i soldado co̱ni Jesure tse̱ani hue̱huë. 13 Ja̱ jeteyoꞌje Anás huëꞌena sahuë. Anás mamacorepa doꞌire Caifás cato Anás huau pajiꞌi. Ja̱ëpi ja̱ tëcahuë cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë pajiꞌi. 14 Ja̱re iquë Caifáspi ca nëopi, judío pa̱ire teꞌi mai aquëpi ju̱cacaiye paꞌiji, siꞌa judío pa̱i doꞌire.

Pedropi Jesure Ñamaꞌquë Aꞌë Caseꞌe

(Mt 26.69-70; Mr 14.66-68; Lc 22.55-57)

15 Simón Pedro cuiꞌne yequë i̱ yeꞌyequë co̱ni tuëꞌë, Jesure. Jesús yeꞌyaquë cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë ñaquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌi doꞌire cacapi, Jesús ja̱ꞌre co̱ni, ëjaë huëꞌe hueꞌse daripëna. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Pedroseꞌe hueꞌse eta saꞌrona pëapi. Ja̱je pëaëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë ñaquëpi Jesús yeꞌyaquëpi etani eta saꞌro ñacore coca cani Pedrore copi, sa̱ꞌnahuëna. 17 Ja̱ maca eta saꞌro ñacopi Pedrore se̱coꞌë:

“¿Mëꞌë i̱ yeꞌyacohuaꞌi aquë paꞌimaꞌquë?”

Se̱ona, Pedropi capi:

“Pa̱jëꞌë, yequë aꞌë.”

18 Ai sësëye sëte, joꞌyaohuaꞌi cuiꞌne policia pa̱i co̱ni jeca dani suani toa nehuë. Neni ja̱rote ñuꞌijë sësëquëna, cu̱ijë paëꞌë. Pedroje̱ ja̱rote pajiꞌi, sësëquëna, cu̱iquë.

Maijaꞌquë Huëꞌe Ñacaicohuaꞌi Ëjaëpi Jesure Se̱seꞌe

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Lc 22.66-71)

19 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi Jesure se̱ huëopi, jecohuaꞌi aꞌni, mëꞌë yeꞌyacohuaꞌi caquë, cuiꞌne i̱quere mëꞌë yeꞌyaquë paquëꞌni caquë se̱jiꞌi. 20 Se̱ina, Jesupi capi:

“Siꞌa pa̱i asajëna, yëꞌë cato casiquë aꞌë. Siꞌanë pa̱i tsiꞌsi sitona yeꞌyaquë paꞌisiquë aꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌena yeꞌyaquë paꞌisiquë aꞌë, judío pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana. Yëꞌë cato yoꞌosiquë aꞌë, yahue yoꞌomaꞌë paꞌisiquë aꞌë. 21 ¿Me yoꞌoquë yëꞌëre se̱ni asaquëꞌni? Se̱ni asajë̱ꞌë, yëꞌë caquëna, asasicohuaꞌini, ja̱ohuaꞌipi quëaja̱jë yëꞌë caseꞌe. Ja̱ohuaꞌipi asayë, yëꞌë caseꞌe siꞌaye.”

22 Ja̱je Jesús ca maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacai policiapi i̱ti maca nëcaquëpi tsiana tëtoquë capi:

“¿Ja̱je i̱o Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre sa̱ñope sehuocoa?”

23 Caquëna, Jesupi capi:

“Quëajë̱ꞌë. ¿I̱quere yëꞌë coꞌaye careꞌni? ¿Yëꞌë caseꞌepi deꞌoye paꞌito me yoꞌoquë tëꞌcaquëꞌni, yëꞌëre?”

24 Ja̱ maca Anáspi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë Caifás quëꞌrona sëasiquëni jëjo saopi.

Pedropi Jesure Ñamaꞌquë Aꞌë, Ca Co̱seꞌe

(Mt 26.71-75; Mr 14.69-72; Lc 22.58-62)

25 Pedro ja̱je yoꞌo maca cato toare cu̱i nëcapi. Nëcaquëna, i̱te cahuë:

“¿Mëꞌëje i̱ yeꞌyacohuaꞌi aquë paꞌimaꞌquë?”

Cajëna, Pedropi cosoquë capi:

“Pa̱jëꞌë. Ñamaꞌquë aꞌë, i̱te.”

26 Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre necaicohuaꞌi aquëpi se̱jiꞌi, Pedro ca̱joro tëto tëasiquë, doꞌiquëpi ñeje caquë:

“¿Mëꞌëje paꞌini yëꞌë ñasiquëtaꞌa jeto tsio?”

27 Caquëna, Pedropi ti̱jupë cosopi. Coso macarepa curaje̱ yëjiꞌi.

Pilato Ña Hue̱ꞌñare Jesús Paꞌiseꞌe

(Mt 27.1-2, 11-14; Mr 15.1-5; Lc 23.1-5)

28 Ja̱ maca Caifás huëꞌepi Jesure Pilato huëꞌena sahuë. Ja̱ maca cato ñata to̱me huesë maca pajiꞌi. Judío cato cacamaꞌpë paꞌë huëꞌe, siꞌsi neñere coejë, i̱ohuaꞌipi ja̱rona cacasicohuaꞌi pani Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë a̱iñere pa̱raꞌhuë. 29 Ja̱je paꞌina, Pilatopi etani i̱ohuaꞌire capi:

“¿I̱que doꞌire iquëre sa̱ñope cayeꞌni?”

30 Caquëna, i̱ohuaꞌipi sehuohuë. Doꞌi quëꞌi peoto yëquë mëꞌë quëꞌrona daye pa̱raꞌhuë.

31 Ja̱ maca Pilatopi capi:

“Sajë̱ꞌë, iquëre. Sani mësaru cua̱ñeseꞌe paꞌiyeje̱ doꞌi quëꞌi paꞌito yoꞌojë̱ꞌë.”

Caquëna, judío pa̱ipi cahuë:

“Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëquë judío pa̱i cato pa̱ire huani je̱oñe cua̱ñeñe ti peoyë.”

32 Ja̱je yoꞌojëna, Jesús i̱ ju̱ꞌi ja̱ꞌñe ca nëoseꞌe ti̱ꞌapi. 33 Pilato cuiꞌnaëpi i̱ huëꞌena cacani Jesure soini se̱jiꞌi:

“¿Mëꞌë judío pa̱i ëjaëre paë?”

34 Caquëna, Jesupi capi:

“¿Mëꞌëseꞌe cuasaquë caquë, pa̱nitaꞌa yecohuaꞌipi carena, caquë?”

35 Caquëna, Pilatopi sehuopi:

“¿Judíoje̱ ñani yëꞌë cato? Mëꞌë pa̱ipi cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi yëꞌëna dani i̱sihuë, mëꞌëre ja̱ doꞌire cayë. ¿I̱quere yoꞌo uꞌni?”

36 Caquëna, Jesupi sehuopi:

“Iye yeja yëꞌë cua̱ñe hue̱ꞌña peoji. Iye yeja yëꞌë quëꞌro paꞌito, yëꞌë te̱ꞌte paꞌicohuaꞌipi uihuaraꞌhuë, yëꞌëpi judío pa̱ini tse̱a cua̱ñoñe pa̱jajë cajë. Yëꞌë cua̱ñe hue̱ꞌña peoji, i̱ño.”

37 Ja̱ maca Pilatopi capi:

“Ja̱je paꞌito judío pa̱i ëjaë, mëꞌë.”

Caquëna, Jesupi capi:

“Pa̱i ëjaëꞌë, mëꞌë cayeje̱. Peosiquëpi pa̱i deꞌoni yëꞌë cato iye yejana daisiquë aꞌë, nuñerepa cocare casiꞌi caquë. Nuñerepa cocare sehuocaicohuaꞌipi yëꞌë caye asacaiyë.”

Jesure Huani Je̱oñe

(Mt 27.15-31; Mr 15.6-20; Lc 23.13-25)

38 Caquëna, Pilatopi capi:

“¿I̱que aꞌni, nuñerepa?”

Ja̱je se̱ni tëjini, Pilato ti̱jupë pa̱i ja̱ꞌre coca casiꞌi caquë, etani capi:

“I̱ coꞌaye yoꞌoseꞌe yëꞌë ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë, iquëre. 39 Mësaru cato Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌo muꞌseña tse̱asicohuaꞌire teꞌire etocohuaꞌi aꞌë. ¿Ja̱je paꞌiye sëte mësaru neni etoye yëyeꞌni? ¿Judío pa̱i ëjaëni etoye?”

40 Ja̱je ca maca siꞌa pa̱i cui co̱reña:

“¡Ja̱ëre cato etoye peoji! Barrabásni eto saojë̱ꞌë.”

Iquë Barrabás cato coꞌamaña yahue i̱maquë pajiꞌi.

19

1 Ja̱je cajëna, asani Pilatopi Jesure siꞌsejë̱ꞌë caëna, siꞌsehuë. 2 Soldado pa̱i Jesure miupi maro tëosicopi si̱opëna pu̱ahuë. Cuiꞌne nea majaꞌi juꞌi ca̱re Jesure su̱ñacaëꞌë. 3 Ja̱ jeteyoꞌje i̱ quëꞌrona tsioja̱ijë cahuë:

“¡Judío pa̱i ëjaëre paꞌë, mëꞌë!”

Ja̱je cajë tsiana tëꞌcahuë.

4 Ti̱jupë Pilato eta co̱ni capi:

“Asajë̱ꞌë. Iquë coꞌaye yoꞌoseꞌe ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë. Cuiꞌnaëni mësaru quëꞌrona da co̱ñë, doꞌi peoquë api cajë ñajajë caquë.”

5 Jesupi miu maro pu̱ꞌi cuiꞌne nea majaꞌi juꞌi ca̱ juꞌi etaquëna, ja̱ maca Pilatopi capi:

“¡Ñajëꞌë. I̱ñore paꞌiji, iquë!”

6 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne policia pa̱i ñani cuihuë:

“¡Que̱ñe paꞌiji. Que̱ñe paꞌiji!”

Ja̱je cuijëna, Pilatopi capi:

“Sani que̱jëꞌë, mësarupi. Yëꞌë cato ti̱ꞌañe pa̱huë, i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌe.”

7 Caquëna, judío pa̱ipi sehuohuë:

“Yëquë cua̱ñeseꞌe payë. Ja̱je paꞌina, yëquë cua̱ñeseꞌeje̱ ju̱ꞌiñe paꞌiji, Diusu mamaquë aꞌë casi doꞌire.”

8 Ja̱re Pilato asani ai jerepa caꞌrapi. 9 Ja̱ maca cuiꞌnaëpi huëꞌena cacani se̱jiꞌi, Jesure:

“¿Jero aquë aꞌni, mëꞌë caquë?”

Se̱ina, Jesús ti sehuomaꞌë pajiꞌi, teꞌo macareje̱.

10 Ja̱ maca Pilato capi:

“¿Yëꞌëre sehuocaiye pa̱quë? ¿Huesëquë cuiꞌne yëꞌëpi mëꞌëre que̱jaꞌa tutu cuiꞌne mëꞌëre eto sao tutuje̱ paye?”

11 Caquëna, Jesupi capi:

“Diusupi mëꞌëre ja̱ tutu i̱simaꞌquë paꞌito mëꞌë yëꞌëre yoꞌo ti̱ꞌañe ti peoraꞌpi. Ja̱je paꞌina, yëꞌëre tse̱ani mëꞌëna i̱sisiquëpi mëꞌë jerepa jai doꞌi paji, tayo doꞌire.”

12 Ja̱re ja̱ macapi Pilato cato Jesure eto sao huasosiꞌi caquë coꞌepi. Coꞌequëtaꞌare judío pa̱ipi jerepa cuihuë, ñeje:

“Ja̱ëni eto saoquë pani César cajei peoja̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë. ¡Pa̱i ëjaëre paꞌë caquë yoꞌoquë cato Césarte sa̱ñope yoꞌoquë api!”

13 Ja̱ maca Pilato iyere asani Jesure hueꞌsena etoni pa̱i yoꞌoseꞌe ne deꞌhuaquë ña deꞌhua hue̱ꞌñana jaꞌrupi, hebreo pa̱i coca cato Gabata hueꞌyo hue̱ꞌñana. Ja̱je cani cayë, “Quë̱napi nesico”. 14 Ja̱ yëꞌtaꞌa Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌo muꞌse ti̱ꞌañe pa̱ maca muꞌse joporepa paꞌina, yoꞌohuë, teꞌe muꞌse caraquëna. Ja̱ maca judío pa̱ire Pilatopi capi:

“¡Iquë mësaru ëjaërepa pajë̱ꞌë!”

15 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“¡Ju̱ꞌijaquë, ju̱ꞌijaquë! ¡Que̱ñe paꞌiji!”

Cajëna, Pilatopi capi:

“¿Yëꞌëpi mësaru ëjaëre que̱jaꞌquë aꞌni, ja̱je ca ja̱ꞌñe?”

Caquëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cahuë, i̱te:

“Yequë ëjaëre pare peoyë. Coa Césarseꞌe yëquë ëjaë paꞌiji.”

16 Ja̱je ca tëjini Pilatopi Jesure i̱ohuaꞌina i̱sipi que̱jajë caquë. I̱sina, i̱ohuaꞌipi sahuë.

Jesure Que̱ñe

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Lc 23.26-43)

17 Jesús ja̱ropi etani i̱te que̱jaꞌa sarahua co̱ani sajiꞌi, pa̱i si̱opë tara hueꞌe hue̱ꞌñana hebreo pa̱i coca cato Gólgota hueꞌyo hue̱ꞌñana. 18 Ja̱rona i̱te que̱huë. Yecohuaꞌire cayaohuaꞌire i̱ ja̱ꞌre co̱ni que̱huë. Jesuni jopore pana nëcojë yecohuaꞌini i̱ ëja te̱ꞌtena cuiꞌne i̱ ari te̱ꞌtena nëcohuë. 19 Pilatopi cua̱ñepi cruzu ë̱mëjeꞌena: JESÚS NAZARET AQUË JUDÍO PA̲I ËJAËPI toyasicore deojë̱ꞌë caquë. 20 Ja̱je toyasicore jai pa̱i judío pa̱i ñahuë, Jesure que̱ sitopi pa̱i daripë jaꞌyere paꞌi doꞌire. Toyasico cato pajiꞌi, hebreo coca, griego coca, cuiꞌne latín coca. 21 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌi judío pa̱ipi cahuë, Pilatore:

“Toyamaꞌë paꞌijë̱ꞌë ‘Judío pa̱i ëjaëpi’ caquë coa toyajë̱ꞌë, ñeje, ‘Judío pa̱i ëjaëꞌë caquë api.’ Ja̱re toyajë̱ꞌë.”

22 Cajëna, Pilatopi sehuopi:

“Yëꞌë toya huesosico cato ja̱je paꞌiji. Yeque po̱nañe peoji.”

23 I̱te que̱si jeteyoꞌje soldado pa̱ipi Jesús juꞌi ca̱re i̱ni cajeseꞌe paꞌi ca̱ña huahuehuë, pa̱i ñape cuiꞌna jaꞌyeseꞌe. Cuiꞌne camisaje̱ i̱ꞌë, i̱tena teꞌopi tsoa ca̱ paꞌiye sëte, 24 sa̱ꞌñe i̱ohuaꞌi cahuë:

“Nanë yeꞌsaye pa̱ñuꞌu, coa i̱ti deꞌhue nesiquëpi i̱ote paja̱ꞌquëre.”

Ja̱je cajë yoꞌo maca tsoe ti̱ꞌapi, toyaseꞌe ñeje cayepi:

“Yëꞌë juꞌi ca̱re pa̱i ñape huahuehuë. Nepi paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, cajë.” Ja̱je soldado pa̱i yoꞌohuë, i̱ti caseꞌeje̱ paꞌye.

25 Cruz yëꞌquë macare Jesús pëca jaꞌco cuiꞌne i̱o majaꞌyo, cuiꞌne Cleofas nëjo María, cuiꞌne yequë María Magdalena paëꞌë. 26 Paꞌijëna, pëca jaꞌcore Jesús ñani, cuiꞌne i̱ ai oi yeꞌyaquë paꞌisiquëpi i̱o yëꞌquë macare nëcaquëna, ñani capi:

“Nomio ja̱ë api, mëꞌë mamaquë.”

27 Ja̱ jeteyoꞌje i̱ yeꞌyaquëre capi:

“Ja̱o, mëꞌë jaꞌco.”

Ja̱re i̱ti casi macapi i̱ yeꞌyaquëpi i̱ huëꞌena sai sapi, i̱ote.

Jesús Ju̱ꞌiseꞌe

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Lc 23.44-49)

28 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús tsoe siꞌaye ne saoseꞌe sëte toyaseꞌe cayepi ti̱ꞌajaquë caquë capi:

“Oco ëaji.”

29 Ja̱rote oꞌsa co̱no ti̱mësicopi ñucoꞌë. Ñuꞌiona, ja̱ maca ca̱ꞌcona sa̱ëni so̱quë tarapëna hue̱ni i̱ yëꞌopona u̱cuja̱quë cajë yoꞌojëna. 30 Jesupi oꞌsa cuiyaꞌi co̱nore u̱cupi. U̲cuni capi:

“Siꞌaye ti̱ꞌapi, yuretaꞌa.”

Ja̱je cani meñe si̱opë ne meni, ju̱ni huesëpi.

Jesús Coripa Quëꞌrona Soldadopi Totaseꞌe

31 Ja̱ yëꞌtaꞌa Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë yoꞌo muꞌse ti̱ꞌamaꞌë pajiꞌi. Ja̱ muꞌse cato huajë muꞌse pajiꞌi. Ja̱je paꞌi doꞌire coꞌaye cruzure ju̱ꞌisicohuaꞌipi dete maꞌñe cajë Pilatore se̱iꞌë, que̱sicohuaꞌire quë̱ñaseꞌe tëꞌca jëꞌyeni ti̱ona saja̱jë cajë. 32 Ja̱ maca soldado pa̱ipi sani duꞌru aquëre pani quë̱ña tëꞌca jëꞌyehuë, cuiꞌne yequëreje̱ tëꞌca jëꞌyehuë, Jesús ja̱ꞌre que̱sicohuaꞌire. 33 Ja̱je yoꞌoni Jesús quëꞌrona sa tsioja̱ijë ñajëna, tsoe ju̱ꞌisiquë pajiꞌi. Paꞌina, ña jujani quë̱ña tëꞌca jëꞌyeye pa̱huë.

34 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare soldadopi uiyopi totapi. Coripana totaquëna, tsie cuiꞌne oco etapi. 35 Iye quëaquë cato i̱ti ñasiquëpi quëaji cuiꞌne nuñerepa caji. Nuñerepa quëaji i̱ti asasiquëpi, mësarureje̱ care paji cajë asaja̱jë caquë. 36 Iye cato yoꞌohuë, ñeje toyaseꞌepi ti̱ꞌajaquë cajë, i̱tipi caji: “I̱ quë̱ña tëꞌca jëꞌyeye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.” 37 Yequë hue̱ꞌña toyaseꞌepi caji: “I̱ohuaꞌi aꞌsi nesiquëni ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Jesure Ta̱seꞌe

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Lc 23.50-56)

38 Ja̱ jeteyoꞌje José, Arimatea aquëpi Pilatore sani Jesús ca̱pë ta̱siꞌi caquë se̱jiꞌi. José cato judío pa̱ini caꞌraquë Jesure yahuerepa tuiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi se̱jiꞌi, Pilatore Jesús ca̱pë sani ta̱siꞌi caquë. Caquëna, Pilatopi deꞌoji sajë̱ꞌë. Caëna, sani Jesús ca̱pë i̱ni sapi. 39 Cuiꞌne Nicodemoje̱ sajiꞌi, treinta kilos mirra cuiꞌne aloes co̱ꞌmeseꞌere saquë. Ja̱ë cato Jesure ñami sani coca casiquë pajiꞌi. 40 Ja̱je José cuiꞌne Nicodemo co̱ni saisicohuaꞌipi Jesús ca̱përe i̱ni i̱ohuaꞌi saseꞌe huëo së̱ñepi ca̱ñana neni tu̱nahuë, ju̱ꞌisiquëre. Ta̱jaꞌquëre judío pa̱i yoꞌoyepi yoꞌohuë, ja̱je yoꞌocohuaꞌi sëte. 41 Jesure que̱ sito jaꞌyere tsio pajiꞌi. Paꞌina, ja̱ tsiore pajiꞌi, huajë quë̱ꞌisi coje pa̱ire ta̱maꞌcoje̱. 42 Paꞌina, ja̱ cojena Jesure ta̱huë, jaꞌye maca paꞌicona. Ja̱ maca cato judío pa̱i huajë muꞌse tsoe ti̱ꞌa huëopi.

20

Jesús Ju̱ꞌisiquëpi Huëiye

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Lc 24.1-12)

1 Duꞌru coꞌamaña ne muꞌse ñata maca ja̱ neaquëna, María Magdalenapi sacoꞌë, ta̱si daripëna. Saio ñacona, daripë si̱osicopi jai quë̱na pë huiꞌyosico pajiꞌi. 2 Ja̱ maca Simón Pedro quëꞌrona cuiꞌne Jesús ai oiquërepa paꞌisiquë quëꞌrona huëꞌhuëni cao:

“Ëjaë ca̱pë tsoe sahuë, daripë paꞌisicore. Huesëyë, jero saꞌna nehuë.”

3 Ja̱je cacona, Pedro cuiꞌne yequë i̱ yeꞌyaquë co̱ni daripë quëꞌrona ñañuꞌu cajë saëꞌë. 4 Cayahuaꞌi teꞌe coꞌarepa huëꞌhuëjë saëꞌë. Teꞌi ai jerepa huëꞌhuësiquëpi duꞌru ti̱ꞌapi, ta̱si daripëna. Pedropi jeteyoꞌje ti̱ꞌapi. 5 Duꞌru ti̱ꞌani në meni ñaquëna, coa i̱te hue̱ni o̱asi ca̱ñaseꞌe pajiꞌi. Cacani ñañetaꞌa pa̱pi. 6 Pa̱quëna, Simón Pedropi jeteyoꞌje daisiquëpi daripëna cacapi. Ja̱ëje cuiꞌne ñapi, i̱te hue̱ni o̱asi ca̱ñaseꞌe paꞌina. 7 Cuiꞌne yequeje̱ ñapi, Jesús si̱opë tu̱nasi ca̱pi ti̱rona i̱oseꞌere tu̱nani yequë ca̱ña u̱imaꞌtona o̱asicopi paꞌiona. 8 Ja̱ maca cuiꞌne duꞌru daripëna ti̱ꞌasiquëje̱ cacani i̱ti yoꞌoseꞌe ñaquë nuñerepa asapi, i̱ti yoꞌoseꞌe. 9 Jesucristo ju̱ꞌisiquëpi huëi ja̱ꞌñere caseꞌere ja̱ yëꞌtaꞌa toyaseꞌe caye asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi sëte. 10 Ja̱je ña tëjini i̱ yeꞌyacohuaꞌi coꞌihuë, huëꞌena.

Jesupi María Magdalenana Ñaiseꞌe

(Mr 16.9-11)

11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare María cato hueꞌsena pëa nëcani oi nëcao, daripë yëꞌquë macapi. Ja̱ oio se në meni ñao daripë sa̱ꞌnahuëna. 12 Ñacopi ñao, cayahuaꞌi pojaꞌi juꞌi ca̱ña su̱ñasicohuaꞌipi, Jesús ca̱pë paꞌi sitore paꞌijëna, teꞌi quë̱o paꞌi sitore paꞌina, yequëpi si̱opë paꞌi sitore ñuꞌina. 13 Ja̱ maca hui̱ñaohuaꞌipi i̱ote se̱iꞌë:

“¿Nomio, i̱quere oicoꞌni?”

Cajëna, i̱opi sehuo:

“Yëꞌë Ëjaëni sahuë. Ja̱ doꞌire oiyë. Huesëyë, jero saꞌna sani nehuë.”

14 Ja̱je se ca to̱co, se po̱nëco Jesure ñao, i̱ti macare nëcaquëna. Ñacotaꞌa Jesupi cuasaye pa̱o. 15 Ja̱ maca Jesupi i̱ote se̱jiꞌi:

“¿Nomio, i̱quere oicoꞌni? ¿Neni coꞌecoꞌni?”

Caquëna, i̱ti maca tsio ñaquë api cuasaco cao:

“Ëjaë, mëꞌëpi sasiquë pani quëajë̱ꞌë, mëꞌë ne sito. Quëaëna, yëꞌëpi i̱te sasiꞌi.”

16 Ja̱ maca Jesupi capi, i̱ote:

“¡María!”

Caquëna, i̱opi po̱nëni cao, hebreo cocapi:

“¡Raboni!” Ja̱je caye cato cao, yeꞌyaquë.

17 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Tse̱amaꞌo, ñuꞌijë̱ꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌa jaꞌquë quëꞌro saimaꞌquë aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sani quëajë̱ꞌë, yëꞌë yoꞌje tsi̱re. Pëca jaꞌquë quëꞌrona cuiꞌne mai Diusu quëꞌrona saiyë.”

18 Caquëna, ja̱ maca María Magdalenapi sani i̱ yeꞌyaquë paꞌisicohuaꞌire quëao. Ëjaëni ñahuë, caco. I̱pi ja̱je quëajë̱ꞌë, caëna, cayë, cao.

Jesupi I̱ Yeꞌyacohuaꞌina Ñaiseꞌe

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Lc 24.36-49)

19 Ja̱re ja̱ muꞌse duꞌru coꞌamaña ne muꞌse ñami paꞌi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi tuꞌrihuëna judío pa̱ini caꞌrajë cacani eta saꞌro si̱osicohuaꞌipi paëꞌë. Paꞌijëna, Jesupi i̱ohuaꞌi jopona ñaiquë pëpaquë capi:

“Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.”

20 Ja̱ se ca tëjini i̱ jë̱ña cuiꞌne i̱ coripa i̱ñopi. Ja̱ maca Ëjaëre papi cuasajë sihuahuë. 21 Ja̱ maca cuiꞌnaëpi Jesús ca co̱pi:

“Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, mësaru. Jaꞌquë yëꞌëre jëjo daoseꞌeje̱ cuiꞌne yëꞌëje̱ mësaruteje̱ jëjo saoyë.”

22 Ja̱je cani sëcopi i̱ohuaꞌina, sëcoquë capi:

“Deꞌo joyore pare pajë̱ꞌë. 23 Mësarupi sa̱i deꞌhuacaicohuaꞌini i̱ohuaꞌi tayo yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye paꞌiji. Mësaru sa̱i deꞌhuacaimaꞌcohuaꞌini i̱ohuaꞌi tayo yoꞌoseꞌe sa̱i deꞌhuacaiye peoji.”

Tomáspi Jesús Huëisiquëre Ñaseꞌe

24 Tomás Jesús doce soisicohuaꞌi aquëpi cuiꞌne yequë mami Gemelo hueꞌequëpi Jesús ñai maca peopi. Peoquëna, yecohuaꞌiseꞌe paëꞌë. 25 Peoquëna, ñasicohuaꞌipi Jesús yeꞌyacohuaꞌipi quëahuë, Ëjaëni yëquë ñahuë cajë. Cajëna, Tomáspi capi:

“Yëꞌëpi i̱ jë̱të quë̱na ñaca cojena cuiꞌne i̱ coripa ui cojena yëꞌë jë̱tëpi sani ñamaꞌë pani i̱re papi caye pa̱jaꞌquë aꞌë.”

26 Ocho muꞌseña tëto saisi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi huëꞌena tsiꞌsicohuaꞌipi paëꞌë. Paꞌijëna, ja̱rote Tomásje̱ co̱ni pajiꞌi, yure cato. Ja̱ maca Jesús ñaipi, eta saꞌnoa si̱oseꞌepi paꞌiquëtaꞌare. Ja̱ maca pëpaquë capi:

“Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.”

27 Ja̱ maca capi, Tomásre:

“Mëꞌë jë̱tëpi i̱ñona sa̱ꞌijë̱ꞌë. Sa̱ꞌi ñajëꞌë, yëꞌë jë̱ñare. Mëꞌë jë̱tëre dajë̱ꞌë. Dani yëꞌë coripa ui cojena sa̱ꞌijëꞌë, tsoerepa jëa coemaꞌë paꞌija̱ꞌquë nuñere paꞌë caquë asaja̱ꞌquë.”

28 Ja̱ maca Tomáspi sehuopi:

“Yëꞌë ¡Ëjaë cuiꞌne yëꞌë Diusu!”

29 Caquëna, Jesupi capi:

“Tomás yuretaꞌa asare payë, mëꞌë yëꞌëre ñasi doꞌire. Sihuayë, yëꞌëre ñamaꞌcohuaꞌipi coa quëayena asani nuñere paꞌë cajë cuasacohuaꞌire.”

Me Nejaꞌcopi Iye Toya Pëpë Paꞌicoꞌni

30 Jesús jaiye yoꞌopi i̱ yeꞌyacohuaꞌi ñajëna, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere ja̱ yoꞌoseꞌe toya pëpëna siꞌaye toyaseꞌe peoji. 31 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye cato mësarupi Jesure i̱re papi Cristo huasoquë api, cajë cuiꞌne Diusu mamaquëre papi cajë asani ti paꞌiyere ti̱ꞌajajë cajë toyaseꞌe aꞌë.

21

Jesupi Siete I̱ Yeꞌyacohuaꞌina Ñaiseꞌe

1 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús ti̱jupë i̱ yeꞌyacohuaꞌina ñaipi, Tiberias jaira të̱ꞌtëpana. Ñaini ñeje yoꞌopi: 2 Simón Pedropi cuiꞌne Tomás Gemelo hueꞌequë cuiꞌne Natanael Caná yeja Galilea aquë cuiꞌne Zebedeo mamajë cuiꞌne cayaohuaꞌi Jesús yeꞌyacohuaꞌi co̱ni paëꞌë. 3 Paꞌijëna, Pedropi capi:

“Huaꞌire sani nesiꞌi.”

Caquëna, yecohuaꞌije̱ cahuë:

“Yëquëje̱ mëꞌë ja̱ꞌre sañuꞌu.”

Cani saëꞌë, teꞌe i̱ ja̱ꞌre co̱ni yohuëna aya mëni. Ja̱ ñami huaꞌire neñe pa̱huë. 4 Ñata to̱me maca Jesús tsiaya të̱ꞌtëpare nëcapi, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi huesëhuë, i̱queiꞌni cajë. 5 Ja̱ maca capi, Jesupi:

“¿Tsi̱dohuë, huaꞌi neñe pa̱re?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Pa̱huë, neñe.”

6 Ja̱ maca Jesús capi:

“Yohuë ëja te̱ꞌtena huaꞌi yoꞌecore je̱o dëojë̱ꞌë. Ja̱ maca mësaru nejaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Caëna, i̱ caseꞌeje̱ je̱o dëohuë. Je̱o dëorena, huaꞌipi ti̱mëni dëquëcona, naë ti̱ꞌañe pa̱huë. 7 Ja̱ maca Jesús ai yëquëpi Pedrore capi:

“¡Mai Ëjaëre papi!”

Ja̱je ca macarepa asayepi Simón Pedropi i̱ ë̱mëje juꞌicore se su̱ñani sa dujiꞌi, tsiayana. 8 Yecohuaꞌi cato yohuëja̱ꞌa tsio daëꞌë, mejahuëna, huaꞌi yoꞌerë naëjë. Coa cien metro pajiꞌi, të̱ꞌtëpa ti̱ꞌañe. 9 Yejana ti̱tani tu̱majë ti̱ꞌahuë, tsoe toa suasicopi paꞌina. Cuiꞌne huaꞌi, pan pajiꞌi, toa ë̱mëjeꞌna tu̱ñaseꞌepi. 10 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Dajë̱ꞌë, huaꞌire mësaru nesicohuaꞌini.”

11 Simón Pedropi yohuëna aya mëni huaꞌi yoꞌecore cu̱tihuëre pana naë mapi, mejahuëna huaꞌi ti̱mësiconi. Ciento cincuenta y tres huaꞌire nehuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huaꞌi yoꞌerë tëiye pa̱o. 12 Ja̱ maca Jesupi capi:

“Dani huaꞌi a̱ijëꞌë.”

Teꞌije̱ i̱te i̱queiꞌni, mëꞌë caquë se̱ñe pa̱pi. Siꞌaohuaꞌi Ëjaëre papi cajë asahuë. 13 Ja̱ jeteyoꞌje Jesupi panpë i̱ni huaꞌquequë a̱opi siꞌaohuaꞌire, cuiꞌne huaꞌireje̱ huaꞌquequë a̱opi.

14 Iye cato toaso̱ñe aco pajiꞌi, i̱ohuaꞌi i̱te ñaseꞌe ju̱ꞌisiquëpi huëisiquëre.

Simón Pedrore Jesús Caseꞌe

15 A̲o a̱ni tëjisi jeteyoꞌje Jesupi se̱jiꞌi, Pedrore ñeje:

“Simón Jonás mamaquë, ¿iye jerepa mëꞌë yëꞌëre oiquë?”

Caquëna, Pedropi sehuopi:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, Ëjaë. Mëꞌëpi tsoe asayë, yëꞌë mëꞌëre oiye.”

Caquëna, Jesupi capi:

“Ja̱je paꞌito yëꞌë yëi ñamare deꞌoye ñacaijë̱ꞌë.”

16 Ti̱jupë se̱ni co̱pi, cayaye acore:

“Simón Jonás mamaquë, ¿yëꞌëre oiquë?”

Caquëna, Pedropi sehuopi:

“Ja̱je paꞌiji, Ëjaë. Mëꞌëpi tsoe asayë, yëꞌë mëꞌëre oiye.”

Caquëna, Jesupi capi:

“Ja̱je paꞌito yëꞌë yëi ñamare ñacaijë̱ꞌë.”

17 Toaso̱ñe acore se̱jiꞌi:

“Simón Jonás Mamaquë, ¿yëꞌëre mëꞌë yëquë?” Ja̱ maca Pedro oi tsia nepi, toaso̱ñe acore yëquë mëꞌë yëꞌëre oiquë caquëna. Ja̱ maca sehuopi Pedro:

“Ëjaë, mëꞌëpi siꞌaye asayë, yëꞌë mëꞌëre oiye.”

Ja̱ maca Jesupi capi:

“Yëꞌë yëi ñamare deꞌoye ñacaijë̱ꞌë. 18 Nuñerepa mëꞌëre cayë, ai po̱sërepa paꞌi maca, mëꞌëseꞌe ca̱ña su̱ñani mëꞌë yë hue̱ꞌñana sai paꞌisiquë aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ai hua̱nou deꞌosi maca coa jë̱tëre nëocaina, yequëpi su̱ñacaija̱ꞌquë api. Ja̱ maca mëꞌë saiye yëmaꞌtona saja̱ꞌquë api.”

19 Ja̱je Jesús cani capi: Pedro ju̱ꞌiñepi Maijaꞌquë deꞌoquërepa paꞌiye i̱ñocai ja̱ꞌñere quëaquë. Ja̱ jeteyoꞌje capi:

“Tuijë̱ꞌë, yëꞌëre.”

Jesús Oiquërepa

20 Coꞌiquë Pedro ñaquëna, i̱ ai oiquëre papi Jesure tujiꞌi, Jesure tse̱amaꞌnë a̱o a̱i maca jaꞌye ñuꞌi, “Ëjaë, ¿nepi coso yehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?” caquë se̱siquëpi. 21 Pedropi ñani Jesure se̱jiꞌi:

“¿Ëjaë, iquëretaꞌa me yoꞌoye paꞌija̱ꞌcoaꞌni?”

22 Caquëna, Jesupi capi:

“Yëꞌë coꞌi macaja̱ꞌa huajëquë iquë paꞌija̱quë caquë paꞌito ¿i̱quepi mëꞌëre coꞌaquëꞌni? Mëꞌë cato yëꞌëni tuijë̱ꞌë.”

23 Ja̱ maca iye caseꞌere Jesús oiquërepa sehuosicohuaꞌi jupëpi asahuë. Asani cuasahuë, iquë cato ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquë api. Ja̱je Jesús cato ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquë api caye pa̱pi. I̱ cato capi: “¿Yëꞌë coꞌi macaja̱ꞌa huajëquë paꞌija̱quë caquë paꞌito i̱quepi mëꞌëre coꞌaquëꞌni?”

24 Iye coca toyaquë cato i̱ oiquëpi toyayë, nuñerepa cocare quëaquë. Ja̱je paꞌina, nuñerepa cocare caji cajë asayë.

25 Jesús yoꞌoseꞌe jaiye paꞌiji, paꞌiquëtaꞌare toyaye pa̱ñë. I̱ yoꞌoseꞌe ñape toyañuꞌu cajë yoꞌocohuaꞌi pani toya saoye peoji, siꞌa yeja maca toya pëpi ti̱më huesotoje̱. Ja̱ yëꞌtaꞌapi toyaye patiꞌñe paꞌio. Ca tëjihuë. Ja̱je paꞌija̱quë.

HECHOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

LOS HECHOS

1

Maijaꞌquë I̱ Joyore I̱sisiꞌi Ca Nëoseꞌe

1 Yëꞌë cajei Teofilo, yëꞌë duꞌru macarepa toya pëpëna siꞌaye Jesuja̱ꞌa macarepa yoꞌo huëoquë yoꞌoseꞌe cuiꞌne i̱ yeꞌyaseꞌe, cuiꞌne i̱ maꞌtëmona sai macaja̱ꞌa yoꞌoseꞌe siꞌaye toyahuë. 2 Ja̱ yëꞌtaꞌa maꞌtëmo saimaꞌnë i̱ jëjo saocohuaꞌire joꞌya sahuani deꞌo joyo co̱caiyepi i̱ohuaꞌi yoꞌo ja̱ꞌñe quëaëña. 3 Cuiꞌne ju̱ꞌisiquëpi huajëquërepa paꞌiji cajë ñajajë caquë ja̱ꞌnë paꞌiseꞌeje̱ paꞌirepa pani i̱ñoquë cuarenta muꞌseña ñaiquë Diusu cua̱ñe te̱ꞌtere quëaëña, ja̱ohuaꞌire.

4 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús i̱ jëjo saocohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌi caëña:

“Jerusalénpi saimaꞌpë utejë̱ꞌë, jaꞌquë mësarute i̱sisiꞌi ca nëoseꞌere yëꞌë quëaseꞌere. 5 Juan cato ocopi dopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare aꞌri maña se ñata sao muꞌseña mësaru cato deꞌo joyore pani do cua̱ñojaꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, oco doyeje̱ paꞌye.”

6 Jesús quëꞌrona tsiꞌsija̱ni Jesure se̱iꞌë ñeje:

“Ëjaë, ¿mëꞌë yurepi Israel pa̱i ëjaëre necaija̱ꞌquë aꞌë, yëquëre deꞌoye cua̱ñejaꞌquëre?”

Cajëna, Jesupi sehuoëña:

7 “Ja̱ cato pa̱i asaye peoye aꞌë. Coa jaꞌquëseꞌe neñe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mësaru i̱ti nejaꞌa muꞌse cuiꞌne ti̱ yoꞌoja̱ꞌa tëcahuëje̱ asaye peoji. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌo joyopi mësaruna dani paꞌi maca tutu i̱si cua̱ñoni Jerusalén, Judea yeja, Samaria yeja, coa siꞌa yeja paꞌicohuaꞌire quëacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë yoꞌoseꞌe ayere.”

9 Ja̱ se ca tëjini ñajë nëcajëna, Jesús maꞌtëmona sa cua̱ñoëña. Sa cua̱ñoquëna, siriopi i̱te peo hue̱ꞌñarepa tsio dani hueso. 10 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús maꞌtëmona mëiñere ñajë nëcajëna, peo hue̱ꞌña paꞌisicohuaꞌipi caya ë̱mëohuaꞌi pojaꞌi juꞌi ca̱ña juꞌicohuaꞌipi ñaini caëña, i̱ohuaꞌire:

11 “Galilea pa̱i ¿me yoꞌojë maꞌtëmore ñajë nëcayeꞌni? Iquë Jesús mësaru ja̱ꞌre paꞌisiquëpi yure maꞌtëmo sa cua̱ñosiquë cuiꞌnaëpi coꞌija̱ꞌquë api, mësaru ñajëna, saiseꞌeje̱ paꞌye.”

Judas Paꞌisi Saꞌrona Matiaspi Tsioja̱iseꞌe

12 Ja̱ maca Jesús jëjo saocohuaꞌi Olivos ai cu̱tihuëpi teꞌe kilómetro sani Jerusalénna coꞌireña, ja̱ohuaꞌi cato saëꞌë, huajë muꞌse ja̱ jaꞌye cuꞌiye paꞌiji, cua̱ñeseꞌe jaꞌye. 13 Ja̱ maca pa̱i daripëna ti̱ꞌani i̱ohuaꞌi huero pëani paꞌi huëꞌe ë̱mëjeꞌe tuꞌrihuëna mëni pëareña. I̱ti pëasicohuaꞌi cato paꞌiyë: Pedro, Juan, Jacobo, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Alfeo mamaquë Jacobo, Simón yequë mami hueꞌyosiquë Zelote, cuiꞌne Jacobo mamaquë Judas. 14 Siꞌaohuaꞌi ja̱ohuaꞌi Jesús yoꞌje tsi̱ ja̱ꞌre, cuiꞌne Jesús pëca jaꞌco María ja̱ꞌre co̱ni, cuiꞌne yequë nomiohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni teꞌe cuasayepi siꞌanë Maijaꞌquëre se̱ñuꞌu cajë tsiꞌsijë paëꞌë.

15 Ciento veinte sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi ja̱ muꞌseña teꞌe macana tsiꞌsirena, Pedropi jopore pana huëni nëcani caëña, ñeje:

16 “Maijaꞌquë doꞌijë, Jesure tse̱acohuaꞌire sai saquë Judas yoꞌo ja̱ꞌñere Maijaꞌquë joyopi Davidre duꞌru quëaëña. Quëaquëna, toyapi. Ja̱ toyaseꞌe, Maijaꞌquë joyo caseꞌe ti̱ꞌañe pajiꞌi. 17 Judas cato mai aquë pajiꞌi. Cuiꞌne mai neñe ayere co̱ nequë pajiꞌi. 18 Ja̱je paꞌiquëtaꞌa, coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱isi curiquëpi yejare huerohuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Judas cato si̱opëja̱ꞌa meñe to̱meni ë̱tatuꞌu joquëna, siꞌaye ë̱ta mea etaëna, ju̱quëña. 19 Ja̱ yoꞌoseꞌere Jerusalén paꞌicohuaꞌipi asani i̱ti tsiore hueꞌyohuë, tsie tsio. I̱ohuaꞌi cocarepa cato Acéldama hueꞌyoreña. 20 Ja̱je paꞌina, Salmos toya pëpë caji:

I̱ paꞌisi huëꞌe je̱ocosi huëꞌe paꞌija̱ꞌcoa,

Pëa co̱maꞌa huëꞌe.

Cuiꞌne caji, yequeje̱:

I̱ yoꞌoraꞌaseꞌere yequëpi yoꞌoye paꞌiji.

21 Deꞌoji. Maipi iye macare payë, Jesús mai ja̱ꞌre paꞌi macapi, mai ja̱ꞌre siꞌanë paꞌicohuaꞌire Jesure Juan oco do macapi cuiꞌne i̱ maꞌtëmo mëi macana mai ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌire. 22 Ja̱je paꞌina, deꞌoji, ja̱ohuaꞌi aquëni teꞌire maire tsioja̱ꞌquëre neñe. Nerena, ja̱ëpi mai ja̱ꞌre co̱ni teꞌe Jesús ju̱ꞌisiquëpi huëjiꞌi, quëaja̱ꞌquëre.”

23 Casi maca coꞌejë cayaohuaꞌire ti̱ꞌareña, José Barsabás cuiꞌne Matias. Josépi yequë mami Justo hueꞌequë pajiꞌi. 24-25 Ti̱ꞌani Maijaꞌquëre ñeje se̱iꞌë:

“Jaꞌquë, mëꞌëpi pa̱i cuasaye ta̱ꞌñe asaquë aꞌë. Yëquëre i̱ñojëꞌë, ¿jequë aꞌni, mëꞌë joꞌya nesiquërepa mëꞌë jëjo saoquërepa Judas coꞌaye yoꞌoquë ne huesësiquë neraꞌaseꞌe nejaꞌquë?”

26 Se̱ni tëjini neñañuꞌu cajë yoꞌojëna, Matiasna Jesús jëjo saoquë paꞌiye to̱mepi. To̱meina, ja̱re i̱ti macapi, Jesús once jëjo saocohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌiquë po̱nëpi.

2

Maijaꞌquë Joyo Daiseꞌe

1 Judío pa̱i fiesta Pentecostés muꞌse ti̱ꞌasi maca siꞌaohuaꞌi sehuosicohuaꞌi teꞌe macana tsiꞌsini paëꞌë. 2 Paꞌijëna, cuasamaꞌtore papi jai tutu jupë pi̱sico jutayeje̱ paꞌyerepa maꞌtëmopi pi̱sico jutaëña. Jutani i̱ti pi̱siyepi siꞌa huëꞌe ti̱mëëña, i̱ohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌña. 3 Ja̱ maca pa̱i ñapere toa corohuë̱aje paꞌyepi i̱ohuaꞌi si̱opë̱ana ñai nëcareña. 4 Ja̱ maca yuretaꞌa siꞌaohuaꞌi deꞌo joyopi ti̱mësicohuaꞌi pateña. Paꞌijë joyo necaina, yequë pa̱i cocapi careña.

5 Ja̱ muꞌseña Judío pa̱i siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi Jerusalénna tsiꞌsicohuaꞌipi pateña, deꞌoye yoꞌo pa̱ipi. 6 Paꞌicohuaꞌipi tutu pi̱siyeje̱ paꞌyere asani tsiꞌsireña, i̱ti pi̱si hue̱ꞌñana. Tsiꞌsini asareña, i̱ohuaꞌi cocapi, sehuosicohuaꞌipi cajëna. Asajë ¿merepa ja̱je cayeꞌni? cuasahuë. 7 Ja̱je cuasajë asa quëquëjë ai coꞌa ju̱ꞌijë sa̱ꞌñe cahuë:

“¿Siꞌaohuaꞌi icohuaꞌi Galilea pa̱itaꞌa pa̱i ñape cocapi cayeꞌni? 8 ¿Me neni pa̱i ñape cocare papi cajëna, asayeꞌni? 9 Iye maca paꞌiyë, Partia pa̱i, Elam pa̱i, Media pa̱i, Mesopotamia pa̱i, Judea pa̱i, Capadocia pa̱i, Ponto pa̱i, cuiꞌne Asia yeja pa̱i, paꞌiyë. 10 Paꞌiyë cuiꞌne Frigia pa̱i, Panfilia pa̱i, Egípto pa̱i, cuiꞌne Cirene quëꞌro Libia pa̱ije paꞌiyë. Paꞌiyë, cuiꞌne romano pa̱ije, coa dani paꞌicohuaꞌije̱ judío pa̱irepa cuiꞌne judío pa̱i yoꞌoye coa se yeꞌyesicohuaꞌije̱ paꞌiyë. 11 Paꞌiyë, cuiꞌne Creta pa̱i cuiꞌne Arabia pa̱ije siꞌaohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi asahuë, Maijaꞌquë deꞌoyerepa yoꞌoyere pa̱i ñape cocapi cajëna.”

12 Siꞌaohuaꞌi quëquë huesësicohuaꞌi paëꞌë, jerepa yeque cuasaye peoyerepa. Ja̱je paꞌijë sa̱ꞌñe se̱iꞌë:

“¿I̱quere pare quëaquëꞌni, iye yoꞌoyere?”

13 Cajëna, yecohuaꞌipi cueꞌcuejë careña:

“Ja̱ohuaꞌi cato da huesoquëna, yoꞌojë cayë.”

Pedro Caye Ja̱ohuaꞌire

14 Cajëna, ja̱ maca Jesús jëjo saocohuaꞌi aquë Pedropi yecohuaꞌi i̱ cajeohuaꞌi once paꞌiohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni huëni nëcani tutu capi, ñeje:

“Judío pa̱i cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Jerusalén paꞌicohuaꞌi asajë̱ꞌë. Iye mësaruje̱ yëꞌë caquëna, deꞌoye asajë̱ꞌë. 15 Icohuaꞌi daquëna yoꞌojë camaꞌpë paꞌiyë, mësaru cuasayeje̱ paꞌye, yurena nueve paꞌito me cuepeyeꞌni. 16 Iye cato coa ai jerepa Maijaꞌquë caye quëacaiquë Joel caquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌaquë yoꞌoquëna cayë. I̱ caseꞌe cato caji:

17 Tëji muꞌseñarepa yëꞌë joyore pa̱ina i̱sija̱ꞌquë aꞌë caji, Maijaꞌquë.

I̱sina, mësaru mamajë ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne nomiohuaꞌi yëꞌë ayere caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë,

Po̱sëohuaꞌipi ca̱imaꞌpëtaꞌa ca̱ni ñañeje paꞌye ñajëna, quëasiꞌi.

Cuiꞌne aiohuaꞌi huëo hue̱ꞌñajaꞌa ñajëna, quëasiꞌi.

18 Ja̱ muꞌseña yëꞌë joꞌyaohuaꞌi ë̱mëohuaꞌina cuiꞌne nomiohuaꞌina yëꞌë joyore i̱sisiꞌi.

I̱siquëna, yëꞌë ayere quëacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

19 Cuiꞌne maꞌtëmopi pa̱i ti ña maꞌñere i̱ñoñe paꞌija̱ꞌcoa,

Cuiꞌne yejare i̱ñosiꞌi, tsiepi, toapi, cuiꞌne toa picopi,

20 Ë̲së miamaꞌquë deꞌoja̱ꞌquë api,

Cuiꞌne ñañëje tsieje̱ paꞌi deꞌoja̱ꞌquë api,

Iye cato mai Ëjaërepa ja̱ daimaꞌnë paꞌi ja̱ꞌñe aꞌë.

I̱ dai muꞌserepa cato ëja muꞌserepa cuiꞌne deꞌo muꞌserepa pasipi.

21 Ja̱ muꞌseña siꞌaohuaꞌi yëꞌëre se̱cohuaꞌi ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiye.

Toyapi, Joel.

22 Israel pa̱i asajë̱ꞌë, yëꞌë caquëna. Mësarupi tsoe asayë, Jesús Nazaret aquë pa̱i pajiꞌi. Paꞌina, Maijaꞌquëpi mësaru ña hue̱ꞌñana i̱repa paꞌiye i̱ñopi. I̱ñoquë Jesuja̱ꞌa Maijaꞌquëpi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere cuiꞌne jaiye deꞌoyere pare yoꞌo i̱ñopi. 23 Ja̱je paꞌitaꞌare Maijaꞌquë tsoe ja̱je yoꞌosiꞌi cuasa nëoseꞌeje̱ paꞌye, mësaruna i̱te tse̱ani que̱ni huani je̱ohuë, coꞌacohuaꞌi jëñaja̱ꞌa. 24 Ja̱je huani je̱osicohuaꞌitaꞌare Maijaꞌquëpi ju̱ꞌiñe hue̱seꞌere peo hue̱ꞌña nejoni huajëquëre huëopi, je i̱ paꞌimaꞌquëni ju̱ꞌiñepi meñe quëco pacoꞌni. 25 Pa̱i ëjaërepa David Jesús ayere caquë capi, ñeje:

Ëjaëpi yëꞌë ti̱ñare pare paꞌina, i̱seꞌere siꞌanë ñahuë.

I̱pi yëꞌë ëja te̱ꞌtere paꞌito, yëꞌëre siꞌaye coꞌaye paꞌinije ne ta̱oñe peoji.

26 Ja̱je paꞌina, ai sihuayë, yëꞌë joyopi, sihuaquë yëꞌë yëꞌopopi jë̱jëñë.

Mëꞌëpi ñacaina, quëcoquë pëa huajëja̱ꞌquë aꞌë.

27 Ja̱re mëꞌëpi yëꞌëre ta̱si daripëna je̱omaꞌë paꞌija̱quë aꞌë.

Cuiꞌne yëꞌë mëꞌë deꞌo joꞌyaë ca̱pë ja̱ꞌju tiya huesëyeje̱ pa̱jaꞌcoa, mëꞌëpi ë̱sequëna.

28 Mëꞌëpi yëꞌëre i̱ñohuë, paꞌi maꞌare pare,

Cuiꞌne mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌi ai sihuaja̱ꞌquë aꞌë, yëꞌë.

Ja̱je capi, David, Jesús ca ja̱ꞌñe.

29 Israel pa̱i asajë̱ꞌë, David mai ñecuë tsoe ju̱quëna, ta̱jë paꞌa̱huëꞌë. Yureje̱ i̱te ta̱jë paꞌisicoje̱ huiꞌyomaꞌcopi paꞌico. 30 Israel pa̱i ëjaërepa David cato Maijaꞌquëre quëacaiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi asapi, Maijaꞌquë care paquëpi ca nëoseꞌere i̱ tsëcapë aquëni Maijaꞌquëpi Israel pa̱i ëjaëre pare necai ja̱ꞌñere, i̱ meñe najeini. 31 Ja̱je paꞌina, David ñaquë cayeje̱ paꞌyere capi, Cristo huëi ja̱ꞌñere. I̱o caseꞌe cato caji: ‘ta̱si daripëre u̱i huesëye pa̱jaꞌquë api,’ cuiꞌne ‘i̱ ca̱pëje̱ ja̱ꞌju tiya huesëye pa̱jaꞌcoa,’ capi. 32 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquëpi Jesure ja̱re David casiquëni huëopi, huajëquëre. Ja̱ yoꞌoseꞌe yëquëpi ñasicohuaꞌi aꞌë. 33 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi Jesure i̱ ëja te̱ꞌte ñuꞌijaꞌquëre nepi, jerepa paꞌire pare. Ja̱je neina, pëca jaꞌquëni deꞌo joyore pare i̱si cua̱ñopi i̱ ca nëosiquëre i̱si cua̱ñoni i̱pi yure pa̱i ñapere huahuecajiꞌi, huahuecaiyere ja̱re yure mësaru ñajë cuiꞌne asahuë capi. 34 Ja̱je paꞌina, Davidpi maꞌtëmo mëiñe pa̱pi. Ja̱je paꞌiye sëte capi:

Ëjaëpi yëꞌë Ëjaëre capi:

‘Jaꞌrujë̱ꞌë, yëꞌë ëja te̱ꞌtena,

35 Yëꞌëpi mëꞌëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire mëꞌë quë̱o huëꞌehuëna jëjo o̱a sao macaja̱ꞌa.’

36 Ja̱je paꞌina, Jesús mësaru que̱ni huani je̱ocosiquëre Diusupi Ëjaëre pare Cristo huasoquëre nepi. Iyere cato Israel pa̱i asaye paꞌiji.”

37 Ja̱je Pedro caquëna, asani joyore papi ai coꞌa ju̱ꞌijë oijë Pedrore cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌire once paꞌiohuaꞌireje̱ se̱iꞌë, ñeje cajë:

“¿Yëquë yure me nejaꞌcohuaꞌi aꞌni, Maijaꞌquë doꞌijë?”

38 Se̱jëna, Pedro capi:

“Mësaru tayo yoꞌoseꞌere sa̱i to̱ cua̱ñoñe cani cuiꞌne deꞌo joyore i̱sija̱ꞌquë cani mësaru ja̱ꞌnë cuasaseꞌere je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëñe paꞌiji. Ja̱je yoꞌoni pa̱i ñape Jesuni cuasajë oco do cua̱ñoñe paꞌiji. 39 Maijaꞌquë i̱ joyo i̱sisiꞌi ca nëoseꞌe mësaru. Mësaru mamajë cuiꞌne soꞌo paꞌicohuaꞌi cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë yë soija̱ꞌcohuaꞌi tse̱ aꞌë.”

40 Yequeje̱ cuiꞌne capi, Pedro:

“Huasosicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, ai coꞌacohuaꞌi jopo paꞌicohuaꞌipi.” Ja̱je caquë yëhuopi.

41 I̱ ja̱je caquë yëhuoye asasicohuaꞌiseꞌe oco do cua̱ñoni tres mil Jesure sehuocohuaꞌi paëꞌë, ja̱ maca. 42 Paꞌijë siꞌaohuaꞌi Jesús jëjo daocohuaꞌi yeꞌyayere deꞌoye sehuocaijë nuñerepa paëꞌë. Paꞌijë sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë, Maijaꞌquëre se̱jë cuiꞌne a̱o yëtoni a̱ijë paëꞌë, Jesús yoꞌoseꞌere cuasajë.

Duꞌru Macarepa Sehuosicohuaꞌi Paꞌiseꞌe.

43 Jesús yeꞌyaquë paꞌisicohuaꞌipi jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌojëna, ñajë ai cuasareña, merepa ja̱je yoꞌoyeꞌni cajë. 44 I̱tire paꞌë cuasajë asasicohuaꞌipi teꞌe cuasajë tsiosicohuaꞌipi paꞌijë coꞌamañaje teꞌe pahuë. 45 Siꞌaye i̱ohuaꞌi coꞌamaña i̱sijë curi maña huerojë yecohuaꞌi coꞌamaña caracohuaꞌina i̱sihuë, i̱ohuaꞌire caraye. 46 Ja̱je yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi siꞌa muꞌseña Maijaꞌquëre se̱jë paëꞌë, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena. Ja̱je yoꞌojë cuiꞌne i̱ohuaꞌi huë̱ꞌñana Jesure cuasajë a̱ore yëtoni a̱ijë teꞌe hue̱ꞌña tsiꞌsini a̱ore huahuejë a̱ijë sihuajë paëꞌë. 47 Paꞌijë Maijaꞌquë deꞌoquëre paꞌni cajë paëꞌë. Siꞌaohuaꞌi yecohuaꞌije̱ deꞌo pa̱ire paꞌë cajë ñahuë. Cajë ñajëna, Ëjaëpi jero saꞌna jai pa̱ire i̱te sehuocohuaꞌire nepi. Nequëna, jai pa̱i sehuocohuaꞌi huaso cua̱ñosicohuaꞌi paëꞌë, muꞌse ñape.

3

Cuꞌimaꞌquëre Jujucaiseꞌe

1 Teꞌe muꞌse naꞌiquëna, Pedropi cuiꞌne Juanpi co̱ni Maijaꞌquëre se̱ hora a las tres paꞌi maca Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena saëꞌë. 2 Satena, ja̱rote cuꞌimaꞌquëpi Deꞌoco hueꞌyosi eta saꞌro yëꞌquë macare da ñosiquëpi ñuꞌi Pedrore cuiꞌne Juanre caca huëojëna, curiquë se̱jiꞌi. Ja̱ë cato tsi̱ꞌnëna cuꞌimaꞌquë pajiꞌi, da cacacohuaꞌire curiquë se̱jaquë cajë dasiquëpi. Ja̱je paꞌipi siꞌa muꞌseña pa̱ipi i̱te sa̱ñojëna, curi hueroquë ñuꞌiquë pajiꞌi, eta saꞌro yëꞌquë macare ñuꞌi. 3 Ja̱je curi ñuꞌi se̱i ñuꞌiquëpi Pedrore cuiꞌne Juanre ñani curiquë se̱jiꞌi, tsoe caca tëjiye jaꞌi macare paꞌijëna. 4 Se̱ina, Pedropi i̱te ñani capi:

“Ñajëꞌë, yëquëni.”

5 Caquëna, curiquëre i̱sisiꞌquë camaꞌquë cuasaquë i̱seꞌere ñaquëna, 6 Pedropi capi, i̱te:

“Yëꞌë curiquë peoyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë payere i̱sisiꞌi. Jesús Nazaret aquë mamipi cayë huëni cuꞌijë̱ꞌë.”

7 Caquë Pedropi ëja te̱ꞌte jë̱tëna tse̱ani naë huëo nëcoquëna, teꞌere papi jëꞌa huëni nëcapi. Huëni nëcaquëna, i̱ nëcañoa cuiꞌne i̱ jëo peto ca̱ jëaye carapi. 8 Caraëna, deꞌoye nëcaquë cujiꞌi. Ja̱ maca yuretaꞌa i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre tsioni teꞌe Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena cacani Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni caquë sihuaquë saꞌcaquë yoꞌopi. 9 Cacani cuꞌi Maijaꞌquë deꞌoquëre paꞌni caquë sihuaquë yoꞌoquëna, siꞌaohuaꞌi i̱te ñahuë. 10 Ñajë quëquë huesëhuë, i̱te yoꞌoseꞌere cuasajë. Noni Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe eta saꞌropi Deꞌoco hueꞌe hue̱ꞌñapi curi se̱i ñuꞌina, ñacohuaꞌi sëte quëquëhuë, i̱ cuꞌiye ñani.

Pedro Yëhuoye

11 I̱ti coꞌyasiquëpi Pedrore cuiꞌne Juanre tse̱ani ñuni saomaꞌë yoꞌopi. Yoꞌoquëna, ña quëquëjë siꞌaohuaꞌi Pórtico de Salomón ca hue̱ꞌñana huëꞌhuëjë saëꞌë, i̱ohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌñana ñañuꞌu cajë. 12 Jai pa̱i tsiꞌsijëna, ñani Pedro capi:

“¿Me yoꞌojë Israel pa̱i ai cuasayeꞌni? Iquëre yëquë tutupi pa̱nitaꞌa Maijaꞌquëre yëquë ai oi doꞌipi ne coꞌyarena, cuꞌiyeje̱ ñajë mësaru yëquëseꞌere ai ñañë. 13 Iquë ju̱ꞌiquëre cato, mai aiohuaꞌi, Abraham Diusupi Isaac cuiꞌne Jacobo Diusupi ne coꞌyapi. I̱ necaiquë Jesuni jerepa paꞌire i̱ñoquë. Mësaru pa̱i ëjaëna tse̱ani i̱sirena, Pilato deꞌoquë api cuasani joyesiꞌi caquëna, mësaru ë̱sehuë. Ja̱je paꞌina, mësaru ë̱sesiquë paꞌiyere i̱ñoquë yoꞌopi. 14 Iquë deꞌoye nuiñe yoꞌoquëni joyeye ë̱sejë pa̱ire huaiquëni joyejë̱ꞌë, cahuë, mësaru. 15 Ja̱je yoꞌoni paꞌiye i̱si Ëjaëni mësaru huani je̱ohuë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌitaꞌare Maijaꞌquëpi huajëquëre huëopi, i̱te. Ja̱ yoꞌoseꞌe yëquëpi ñasicohuaꞌi aꞌë. 16 Iquë mësaru noni ñaquëre, Jesure necaiquëre pare asa doꞌipi tutu i̱sipi. I̱sina, ñañë, mësaru. Jesure necaiquëre pare asa doꞌipi iquëre ju̱ꞌiñe ti peoquëre pare ne coꞌyapi, mësarupi ñañë, siꞌaohuaꞌi i̱ti yoꞌoseꞌe.

17 Asayë, yuretaꞌa mësaru Jesure huai maca yoꞌoseꞌe. Mësaru cuiꞌne mësaru ëjaohuaꞌi cato ja̱re cajë yoꞌoyë, cuasamaꞌpë coa noni huesë huani je̱ohuë. 18 Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquë cato i̱te quëacohuaꞌi ja̱ꞌre Cristo ju̱ꞌiñe paꞌiji tsoe hue̱ꞌña caseꞌere yoꞌo ti̱ꞌapi. 19 Ja̱je paꞌina, mësarupi Maijaꞌquëna daijë̱ꞌë. Dani ja̱ꞌnë yoꞌoseꞌe je̱ojëꞌë, mësaru coꞌaye yoꞌoseꞌere të̱no je̱ocaija̱ꞌquëre. Ja̱je yoꞌojëna, ñani Maijaꞌquëpi deꞌoye paꞌiye i̱siꞌñe paꞌi api. 20 Tsoe hue̱ꞌña mësarute i̱sisiꞌi, Cristore cuasa nëosiquëni Jesuni jëjo daoquë mësaruna. 21 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato i̱te quëacaicohuaꞌi tsoe hue̱ꞌña paꞌisicohuaꞌi ja̱ꞌnë caꞌñeje paꞌye siꞌa coꞌamaña ne deꞌhua macaja̱ꞌa Cristo maꞌtëmore paꞌija̱ꞌquë api. 22 Ja̱je paꞌina, mai aiohuaꞌire Moisés quëapi, ñeje: ‘Ëjaë Diusupi yëꞌëje̱ paꞌire i̱te quëacaija̱ꞌquëre nejaꞌquë api, mësaru aquëni. Siꞌaye i̱ caye deꞌoye sehuocaijë̱ꞌë. 23 Siꞌaohuaꞌi i̱ caye sehuocaimaꞌcohuaꞌi cato, pa̱i paꞌi daripëpi ti̱rona nejosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’

24 Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi Samuel paꞌinëpi de ñata dao muꞌseña cato iye muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñere cahuë. 25 Ja̱je paꞌina, mësaru aꞌë, i̱te quëacaicohuaꞌi mamajë Maijaꞌquë i̱sisiꞌi ca nëoseꞌere pacohuaꞌi, Abrahamre ca nëoseꞌe pacohuaꞌi. I̱ caseꞌe cato caji: ‘Mëꞌë tsëcapë acohuaꞌija̱ꞌa iye yeja paꞌicohuaꞌi siꞌaohuaꞌi deꞌoye paꞌiye i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 26 Ja̱je paꞌina, mësarupi coꞌaye paꞌiyere je̱oni po̱nëjëna, deꞌoye paꞌiye i̱sisiꞌi caquë Maijaꞌquëpi i̱ mamaquëre ju̱ꞌisiquëni huëoni mësaruna duꞌru jëjo daopi.”

4

Pedrore Cuiꞌne Juanre Coye

1 Pedro cuiꞌne Juan ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱ire cajëna, Israel pa̱i ëjaohuaꞌipi cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe ñacai soldado pa̱i ëjaëpi cuiꞌne saduceo pa̱i co̱ni da ti̱tahuë. 2 Ti̱tani ja̱ohuaꞌipi pë̱ijë asahuë, ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye paꞌiji, Jesús huëiseꞌepi i̱ñopi cajëna, Pedropi cuiꞌne Juan co̱ni. 3 Asani tse̱ahuë. Tse̱ani naꞌi huesëye sëte pa̱ire co hue̱ꞌñana cohuë, se ñatasi muꞌse ñañuꞌu cajë. 4 Ja̱je yoꞌojëtaꞌare i̱ti quëaye asasicohuaꞌi jai pa̱i sehuohuë. Ja̱ maca sehuosicohuaꞌire ë̱mëohuaꞌiseꞌere cue̱cueto cinco mil pa̱i paëꞌë.

5 Ñatasi muꞌse Jerusalénna tsiꞌsihuë, Israel pa̱i ëjaohuaꞌi, aiohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi co̱ni. 6 Ja̱rote Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaërepa Anásje̱ pajiꞌi. Paꞌina, cuiꞌne yecohuaꞌije̱ paëꞌë, Caifás, Juan, Alejandro co̱ni. Paꞌijëna, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaërepa sëcapë tsiꞌsisicohuaꞌipi paëꞌë. 7 Paꞌijë cua̱ñehuë, Pedrore cuiꞌne Juanre dajë̱ꞌë. Carena, darena, i̱ohuaꞌi jopona nëconi ñeje cajë se̱iꞌë:

“¿I̱que tutupi pa̱nitaꞌa i̱quei mamipi mësaru cajë iye ñeje yoꞌoyeꞌni?”

8 Se̱jëna, Pedro deꞌo joyopi i̱ ja̱ꞌre paꞌiye sëte i̱ohuaꞌire sehuoquë capi:

“Mai ëjaohuaꞌi cuiꞌne mai aiohuaꞌi asajë̱ꞌë. 9 Ju̱ꞌiquëre jujuseꞌere me neni ne coꞌyareꞌni cajë se̱ni asañuꞌu cajë se̱ñe sëte quëasiꞌi. 10 Deꞌoji. Ja̱je paꞌito, siꞌaohuaꞌi mësaru asa hue̱ꞌñana quëañuꞌu, siꞌaohuaꞌi Israel pa̱i asaja̱jë cajë. Iquë iye maca siꞌaohuaꞌi mai ñajëna, paꞌiquë cato Jesucristo Nazaret aquë mami doꞌire coꞌyapi, mësaru que̱ni huani je̱orena, Maijaꞌquëpi huajëquëre huëosiquë doꞌire. 11 Iquë Jesús mësaru huëꞌe necohuaꞌipi doꞌi peoquëre ñasi quë̱na pë api. Ja̱je paꞌisiquëtaꞌa yure cato i̱ti quëco pa quë̱na përepa deꞌopi. 12 Ja̱je paꞌina, Peoji, yequë pa̱ire huasoquë. Maijaꞌquë maire huasoja̱ꞌquëre yequëre necaiye pa̱pi.”

13 Caꞌraye peoyerepa Pedropi cuiꞌne Juanpi co̱ni cajëna, ñajë ëjaohuaꞌipi cuasahuë, icohuaꞌi ai yeꞌyemaꞌcohuaꞌi aꞌë cuiꞌne pa̱i paꞌiyeje̱ yeꞌyemaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi cuiꞌne Jesús yeꞌyaquë paꞌisicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je cuasajë ñajë quëquë asahuë, i̱ohuaꞌi cayere. 14 Jerepa, cuiꞌne i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni i̱ti coꞌyasiquëje̱ paꞌina, ñajë ti sa̱ñope cayeje̱ pa̱huë. 15 Pa̱jë ja̱ maca tsiꞌsi sitopi Pedrore cuiꞌne Juanre etajë̱ꞌë carena, etahuë. Etarena, i̱ohuaꞌiseꞌe sa̱ꞌñe coca cahuë. 16 Ñeje cahuë:

“Siꞌaohuaꞌi Jerusalén paꞌicohuaꞌi asayë, iye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoseꞌe. Ja̱je asajëna, maipi ja̱je yoꞌoye pa̱huë ca ti̱ꞌañe peoji. ¿Ja̱je paꞌito yure me nejaꞌcohuaꞌi aꞌni, icohuaꞌire? 17 Ja̱je paꞌito iyere yoꞌoñuꞌu. Iye yoꞌosi coca jerepa jai saiye pa̱jaꞌcore huajo yëni quëcoñuꞌu i̱ohuaꞌini iye macapi jerepa pa̱ire quëaye pa̱jaꞌcohuaꞌire, Jesús ayere.”

18 Cani yuretaꞌa i̱ohuaꞌire soini cua̱ñehuë, Jesús aye pa̱ire camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne i̱ ayeje̱ pa̱ire yeꞌyamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë cajë. 19 Cua̱ñejëna, Pedropi cuiꞌne Juanpi sa̱ñope sehuojë cahuë:

“Mësarupi cuasani ñajëꞌë, ¿i̱quepi deꞌoquëꞌni, mësaru cayere sehuoye, pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë cayere? 20 Yëquë ñaseꞌere cuiꞌne asaseꞌere quëaye paꞌiji.”

21 Pa̱i cato ne coꞌyasiquëni ñani Maijaꞌquë ai deꞌoji cajë sihuahuë. Ja̱je sihuajëna, ëjaohuaꞌipi Pedrore cuiꞌne Juanre siꞌseñuꞌu cuasajëtaꞌa pa̱ini caꞌrajë siꞌsemaꞌpë coa huajo yëni eto saohuë. 22 Pa̱i ne ti̱ꞌa maꞌñere papi coꞌyasiquë cato cuarenta o̱metëca jerepa paquë pajiꞌi.

Caꞌramaꞌcohuaꞌi Cuiꞌne Necaija̱ꞌquë Api Asacohuaꞌi Paꞌiyere Se̱ñe.

23 Eto saorena, Pedro cuiꞌne Juan sehuosicohuaꞌi quëꞌrona sani Israel ëjaohuaꞌi cuiꞌne aiohuaꞌi caseꞌere siꞌaye quëahuë. 24 Quëajëna, asani siꞌaohuaꞌi teꞌe cajë Maijaꞌquëre se̱iꞌë, ñeje:

“Ëjaë maꞌtëmo cuiꞌne yeja, jai tsiaya, siꞌaye i̱ote paꞌiye deꞌhuasiquë, 25 mëꞌëpi deꞌo joyoja̱ꞌa cahuë, mëꞌë joꞌyaë David yëꞌopoja̱ꞌa ñeje:

¿Me yoꞌojë pa̱i jo̱sa yoꞌojë cayeꞌni?

¿Me yoꞌojë pa̱i ti cuasamaꞌpë coa huëojë ja̱je neñuꞌu ca nëoñeꞌni?

26 Pa̱i ëjaohuaꞌipi cuiꞌne ëjaohuaꞌipi co̱ni,

Maijaꞌquëre cuiꞌne maire huasoquëre sa̱ñope yoꞌoñuꞌu cajë teꞌe cuasajë yoꞌoyë.

27 Iye daripëna Herodes cuiꞌne Pilato cuiꞌne yequë pa̱i cuiꞌne Israel pa̱i tsiꞌsini Jesure sa̱ñope yoꞌohuë, mëꞌë sahuani i̱sisiquëre. 28 Ja̱je yoꞌojë yoꞌo ti̱ꞌacaëꞌë, mëꞌë ja̱je yoꞌosiꞌi cuasa nëoquë paꞌiseꞌere. 29 Yure Ëjaë, yëquë mëꞌë joꞌyare i̱ohuaꞌi huajo yëyere ñani i̱sijë̱ꞌë, mëꞌë coca, caꞌramaꞌpë quëa ja̱ꞌñere. 30 Jesús mëꞌë mamaquë cocare quëajëna, mëꞌë tutupi ju̱ꞌicohuaꞌire jujuye, yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñe i̱ñoñe cuiꞌne pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌojë̱ꞌë, Jesús doꞌipi.”

31 Ja̱je se̱ni tëjisi maca i̱ohuaꞌi se̱ sitopi ñuꞌcueo. Ñuꞌcuecona, siꞌaohuaꞌi deꞌo joyo ti̱mësicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijë Maijaꞌquë coca quëahuë ti̱ñarepa, caꞌramaꞌpë.

Siꞌa Coꞌamaña Siꞌaohuaꞌi Teꞌona Paseꞌe

32 Jai pa̱i sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi teꞌe cuasajë cuiꞌne nëina, paëꞌë. Paꞌijë coꞌamañaje siꞌaohuaꞌi teꞌena pahuë. Teꞌije̱ yëꞌëseꞌe teꞌi pasiꞌi caquë yoꞌoquëje̱ peopi. 33 Peojëna, Jesús jëjo saocohuaꞌipi siꞌa tuturepa quëahuë, Jesús ju̱ꞌisiquëpi huëiseꞌere. Quëajëna, Maijaꞌquëpi ñacaina, siꞌaohuaꞌi deꞌoye paëꞌë. 34 Paꞌijëna, teꞌije̱ i̱ohuaꞌi aquë coꞌamaña caraquëna, ai yoꞌoquë peopi siꞌaohuaꞌi pahuë. Ja̱ payere cajë yejaña pa̱nitaꞌa huë̱ꞌña pacohuaꞌipi i̱sijë curi neni, 35 Jesús jëjo saocohuaꞌina dani curi i̱sihuë. Ja̱ohuaꞌipi siꞌaohuaꞌire i̱ti pa̱i ñapere caraye jaꞌye huahueja̱jë cajë i̱sihuë. 36 Ja̱je yoꞌopi, levita José hueꞌequëni, Chipre saodohuë aquëni Jesús jëjo saocohuaꞌipi Bernabére hueꞌyosiquëpi. Bernabé cani cayë “Yëhuo huasoquë mamaquë”. 37 Ja̱ëpi i̱ yejare i̱siquë curi neni Jesús jëjo daocohuaꞌina curi dani i̱sipi, i̱ohuaꞌipi ñajë huahueja̱jë caquë.

5

Ananías Cuiꞌne Safira Coꞌaye Yoꞌoseꞌe

1 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequëpi Ananías hueꞌequëpi i̱ paco Safira ja̱ꞌre yejare i̱sihuë. I̱sini curi neni, 2 siꞌaye i̱siye pa̱ñuꞌu teꞌe cuasahuë. Cuasani i̱ohuaꞌi pa ja̱ꞌñe deꞌhuahuë. Deꞌhuani yequere Jesús jëjo saocohuaꞌina i̱sipi, i̱ohuaꞌipi ñajë huahueja̱jë caquë. 3 I̱siquëna, Pedropi capi:

“¿Ananías i̱que doꞌire huati ëjaë mëꞌë joyona cacaëꞌni yeja doꞌi sa̱isi curire mëꞌëpi yequere deꞌhuani yequere i̱siquë siꞌaye i̱siyë caquë deꞌo joyore cosoja̱quë caquë? 4 ¿Yejaje̱ mëꞌë yeja paꞌimaꞌona, ja̱je yoꞌou? ¿Curije̱ mëꞌë curiquë paꞌimaꞌëna, ja̱je yoꞌou? ¿Merepa mëꞌë ja̱je yoꞌosiꞌi cuasaëꞌni? Pa̱ini mëꞌë cosomaꞌë paëꞌë. Maijaꞌquëni mëꞌë cosohuë.”

5 Caquëna, Ananías asani ju̱ni ta̱jiꞌi. Siꞌaohuaꞌi i̱ ju̱ni ta̱iseꞌe asasicohuaꞌi quëquë huesëhuë. 6 Ja̱ maca yuretaꞌa po̱sëohuaꞌipi dani i̱ ca̱pë ca̱ñapi tu̱nani sani ta̱huë.

7 Tres horas tëto sai maca Ananías nëjo cacao, i̱o ë̱jëre yoꞌoseꞌe asamaꞌcopi. 8 Cacacona, Pedropi i̱ote se̱jiꞌi:

“¿Mësaru caseꞌe jaꞌye yeja doꞌi i̱sire?”

Caquëna, cao:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, ja̱re ja̱ jaꞌye i̱sihuë.”

9 Cacona, Pedropi capi:

“¿Me neni mësaru teꞌe ja̱je yoꞌoñuꞌu cuasani ëjaërepa joyore neñañuꞌu cajë yoꞌoyeꞌni? Jecohuaꞌi daiyë, mëꞌë ë̱jëre ta̱sicohuaꞌi cuiꞌne yure mëꞌëni saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

10 Ca macarepa Safira huajërepa ju̱ni ta̱coꞌë, Pedro quë̱o yëꞌquë macana. Ju̱ni ta̱isicopi u̱iona, po̱sëohuaꞌipi cacani ti̱ꞌani sani ta̱huë, i̱o ë̱jëre ta̱sico yëꞌquë macana. 11 Ja̱ maca siꞌaohuaꞌi sehuosicohuaꞌi cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ti yoꞌoseꞌe, asasicohuaꞌi quëquë huesëhuë.

I̱ñoñe Cuiꞌne Pa̱i Yoꞌo Ti̱ꞌa Maꞌñere Yoꞌoseꞌe

12 Pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana Jesús jëjo saocohuaꞌipi jaiye deꞌoye yoꞌohuë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere cuiꞌne i̱ñoñere. Yoꞌojëna, siꞌaohuaꞌi Salomón nequë paꞌisi tuꞌrihuë paꞌicona, tsiꞌsijë yoꞌohuë. 13 Teꞌije̱ yecohuaꞌi aquë tsiosiꞌi caquë yoꞌoye pa̱pi, i̱ohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i cato deꞌocohuaꞌi aꞌë, cuasajë. 14 Yoꞌojëna, ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne nomiohuaꞌi Ëjaëre sehuoni jai pa̱i paëꞌë. 15 Cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌireje̱ ca̱i saina cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌire sayena o̱eni maꞌañana eto o̱ehuë, Pedropi da saina, i̱ pa̱i toꞌoupi ja̱ohuaꞌi acohuaꞌina juꞌaquëna, coꞌyaja̱jë cuasajë. 16 Cuiꞌne Jerusalén yërëhue pa̱i dari paꞌicohuaꞌipi jai pa̱i Jerusalénna daëꞌë, ju̱ꞌicohuaꞌire cuiꞌne huati quëꞌiohuaꞌire dajë. Dajëna, siꞌaohuaꞌi juju cua̱ñohuë.

Pedrore Cuiꞌne Juanre Huani Je̱oñuꞌu Cajë Yoꞌoye

17 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë ja̱ꞌre saduceo pa̱i paꞌicohuaꞌipi siꞌaohuaꞌi co̱ni i̱ohuaꞌi yoꞌoyere ñajë oicohuaꞌi paëꞌë, cuiꞌne yoꞌo ti̱ꞌañe peo doꞌire. 18 Ñani pë̱ijë Jesús jëjo saocohuaꞌire tse̱ani coꞌaye yoꞌocohuaꞌire co hue̱ꞌñana cohuë. 19 Cosicohuaꞌini Maijaꞌquë hui̱ñaëpi ñami pa̱ire co huëꞌe eta saꞌro huiꞌyoni etopi, ñeje caquë:

20 “Sani pa̱ire quëajë̱ꞌë, mësaru iye huajëye paꞌiyere Maijaꞌquëre se̱ huëꞌepi nëcajë.”

21 Caëna, asasicohuaꞌipi ñatani i̱ caseꞌeje̱ paꞌye Maijaꞌquë huëꞌena nea hue̱ꞌñarepa cacani pa̱ire yeꞌya huëohuë. Ja̱je yeꞌyajëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaë cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌisicohuaꞌipi ëjaohuaꞌire paseꞌe coca cayena soihuë, siꞌaohuaꞌire Israel pa̱i aiohuaꞌire coca cañuꞌu cajë. Ja̱ maca tsiꞌsini Jesús jëjo saocohuaꞌire co hue̱ꞌña ñuꞌicohuaꞌire quërëja̱ijaꞌcohuaꞌire jëjo saohuë. 22 Jëjo saojëna, soldadopi co huëꞌena sani coa ña jujahuë, tsoe peojëna. Ja̱je ña jujani coꞌini ñeje cajë quëahuë:

23 “Pa̱ire co tuꞌrihuë cato deꞌoyerepa si̱osico pajiꞌi. Paꞌina, cuiꞌne soldado pa̱ije eta saꞌnoare nëcajë deꞌoyerepa ñahuë. Ja̱je paꞌioni huiꞌyojë ñajëna, ti pa̱i peoco pajiꞌi, sa̱ꞌnahuë.”

24 Cajëna, ja̱re asani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe ñacai soldado pa̱i ëjaë cuiꞌne aiohuaꞌi co̱ni cahuë: “¿Jerore pana ja̱ yoꞌoseꞌe nëajai ja̱ꞌñe aꞌni?” 25 Ja̱je yoꞌojë ca macarepa teꞌi ti̱tani capi:

“Mësaru cosicohuaꞌipi Maijaꞌquëre se̱ huëꞌere nëcajë pa̱ini yeꞌyayë.”

26 Caquëna, asani soldado pa̱i ëjaëpi i̱ soldado pa̱i ja̱ꞌre sajiꞌi, tse̱asiꞌi caquë. Tse̱asicohuaꞌitaꞌa coꞌaye yoꞌoye pa̱huë, pa̱ipi pë̱ti huëoni quë̱na pë̱api je̱amaꞌcohuaꞌini cuasajë caꞌrajë. 27 Ti̱tani i̱ohuaꞌire tse̱ani sahuë, ca tëji ëjaohuaꞌi quëꞌrona. Sarena, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre papi capi, i̱ohuaꞌire:

28 “Tsoe mësarute cahuë yëquë, ja̱ë Jesús aye ti pa̱ire yeꞌyamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë cajë. ¿Casicohuaꞌini mësaru cato me yoꞌoreꞌni? Mësaru cato siꞌa Jerusalén ja̱ë aye yeꞌyayepi ti̱më huesoyë. Cuiꞌne ja̱seꞌe yoꞌoye pa̱ni yëquëreje̱ ja̱ëre huani je̱osi doꞌi quëꞌiohuaꞌire cañuꞌu cajë yoꞌoyë.”

29 Caquëna, Pedropi cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌi Jesús jëjo saocohuaꞌipi sehuojë cahuë, ñeje:

“Yëquë cato Maijaꞌquë cayere sehuocaiye paꞌiji, pa̱ni pa̱i cayere. 30 Mësaru cruzuna deoni huani je̱osiquëre mai aiohuaꞌi Diusupi huajëquëre huëopi, Jesure. 31 Maijaꞌquëpi huëoni i̱ ëja te̱ꞌtena ñopi, i̱te. Pa̱ire deꞌoye saquëre neni cuiꞌne huasoquëre nepi, i̱te, Israel pa̱ipi Maijaꞌquëna coꞌini i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱icaja̱ꞌquë caquë. 32 Iye yoꞌoseꞌe yëquë ñasicohuaꞌipi quëaye cuiꞌne Maijaꞌquë i̱te sehuocohuaꞌire i̱si joyo deꞌo joyoje̱ ñasiquëpi quëaji.”

33 Ja̱je cayere asani Israel pa̱i ëjaohuaꞌipi pë̱titeni huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌohuë. 34 Ja̱je yoꞌojë ca ëjaohuaꞌi jopore teꞌi fariseo Gamaliel hueꞌequë pajiꞌi, siꞌa pa̱i deꞌoye cajëna paꞌiquërepa, cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyaquërepa. Ja̱ëpi huëni nëcani cua̱ñepi: “Jesús jëjo saocohuaꞌire hueꞌsena eto saojë̱ꞌë, ëa maca cacaja̱ꞌcohuaꞌire,” capi. 35 Caëna, etosi jeteyoꞌje i̱je paꞌi ëjaohuaꞌire capi:

“Israel pa̱i mësaru ja̱ohuaꞌire yoꞌo ja̱ꞌñe deꞌhua ñani yoꞌojë̱ꞌë. 36 Cuasajë̱ꞌë, cuiꞌne Teudas yoꞌoseꞌere. Ai tsoe maca, ja̱ë je̱ꞌquë ëjaëre paꞌë caquë yoꞌopi. Yoꞌoquëna, cuatrocientos pa̱irepa i̱te peꞌtehuë. Peꞌtejëna, i̱ti saquëni huani je̱orena, i̱te peꞌtecohuaꞌi peo hue̱ꞌña tiya huesëhuë. Ja̱ maca caraja̱jiꞌi, ja̱ yoꞌoseꞌe siꞌaye. 37 Ja̱ jeteyoꞌje pa̱ire cue̱cue muꞌseña paꞌi maca Judas Galilea aquëpi cuiꞌne ëjaëꞌë caquë yoꞌopi. Yoꞌoquëna, i̱te pa̱i peꞌte huëohuë. Peꞌte huëorena, i̱ni huani je̱orena, i̱te peꞌtecohuaꞌi peo hue̱ꞌña tiya huesëhuë. 38 Ja̱je paꞌina, mësarute yëhuoquë cayë. Ja̱ohuaꞌire yoꞌoye je̱oni ñuni saojë̱ꞌë, i̱ohuaꞌiseꞌe paꞌija̱jë. Ja̱je paꞌina, iyepi pa̱i tse̱ pani coa caraja̱i ja̱ꞌñe aꞌë. 39 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iyepi Maijaꞌquë tse̱ paꞌito mësaru ne ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌito ñare pajë yoꞌojë̱ꞌë. Yoꞌojë Maijaꞌquëni sa̱ñope yoꞌoyë, mësarupi.”

40 Caëna, asani i̱ caseꞌe sehuocaëꞌë. Ja̱ maca yuretaꞌa Jesús jëjo saocohuaꞌire soini siꞌseni, Jesús coca ti quëaye pa̱jëꞌë, cani yuretaꞌa ñuni saohuë. 41 Ñuni saojëna, Jesús jëjo saocohuaꞌipi etajë Maijaꞌquëpi ja̱je yëna Jesús mami doꞌire ai yoꞌoyë cuasajë sihuahuë, pa̱i ëjaohuaꞌi quëꞌropi etajë. 42 Etasicohuaꞌipi siꞌa muꞌseña Jesús deꞌo cocare quëajë yeꞌyahuë, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena cuiꞌne huë̱ꞌñana.

6

Siete Pa̱ire A̲o Huahuecohuaꞌire Neseꞌe

1 Ja̱ muꞌseña sehuocohuaꞌipi jai pa̱i sehuojë jojo saiye sëte, griego pa̱i coca cacohuaꞌipi sa̱ñope ca huëohuë, hebreo pa̱i coca cacohuaꞌini griego pa̱i huaꞌjeohuaꞌini siꞌa muꞌseña huahueyere deꞌoye huahuecaimaꞌpë paꞌiyë cajë. 2 Ja̱je cajëna, asani doce paꞌiohuaꞌi Jesús soisicohuaꞌipi siꞌaohuaꞌire sehuosicohuaꞌire tsiꞌsoni cahuë:

“Coꞌaji, yëquëpi huahueye ñañere cajë, Maijaꞌquë coca quëayere je̱oto. 3 Ja̱je paꞌi doꞌire sehuosicohuaꞌi mësarupi mësaru acohuaꞌini siete paꞌiohuaꞌire coꞌejë̱ꞌë, mësaru ai deꞌo pa̱ire ñacohuaꞌini, ta̱ꞌñe asacohuaꞌini cuiꞌne deꞌo joyo ti̱mësicohuaꞌini. Ti̱ꞌarena, ja̱ohuaꞌina iye coꞌamaña yoꞌo ja̱ꞌñe i̱siñuꞌu, yëquë. 4 I̱sini yëquë cato Maijaꞌquëre se̱jë cuiꞌne i̱ coca quëajë pañuꞌu.”

5 Carena, siꞌaohuaꞌi ja̱je yoꞌoñuꞌu cuasani sahuajë ti̱ꞌahuë, Estebanre, Maijaꞌquëre asaquëre pare, deꞌo joyore ti̱mësiquëre, Felipere, Prócorore, Nicanorre, Timónre, Parmenasre, Nicolásre, Nicolás cato ja̱ꞌnë Israel pa̱i yoꞌoye sehuo aquë pajiꞌi, Antioquía aquë. 6 Ti̱ꞌani Jesús jëjo saocohuaꞌi quëꞌrona sahuë, i̱ohuaꞌire. Sarena, ja̱ohuaꞌipi i̱ohuaꞌi si̱opë̱ana patojë Maijaꞌquëre se̱cacaëꞌë.

7 Maijaꞌquë coca jero saꞌna jai sacoꞌë. Jai saiona, sehuojë jai pa̱i paëꞌë, sehuocohuaꞌije̱ Jerusalén paꞌicohuaꞌipi. Ja̱je jai pa̱i sehuojëna, cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌije̱ sehuohuë, teꞌohuaꞌiseꞌe.

Estebanre Tse̱añe

8 Maijaꞌquë i̱si tutu deꞌoyere pare paquëꞌni Esteban pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñopi, pa̱i daripë paꞌicohuaꞌire. 9 Ja̱je yoꞌoquëna, ñani Joꞌyaohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi eta huajësicohuaꞌi hueꞌyo huëꞌe paꞌicohuaꞌipi cuiꞌne Cirene acohuaꞌipi, Alejandría acohuaꞌipi, cuiꞌne Cilicia acohuaꞌipi, cuiꞌne Asia yeja acohuaꞌipi Estebanre sa̱ñope ca huëohuë. 10 Ca huëosicohuaꞌitaꞌa ca ti̱ꞌañe pa̱huë, deꞌo joyo i̱siyepi ta̱ꞌñerepa caquëna, siꞌaye. 11 Ja̱ maca yuretaꞌa Moisésre cuiꞌne Maijaꞌquëre sa̱ñope caquëna, asahuë, caja̱ꞌcohuaꞌire curipi sa̱ihuë. 12 Sa̱irena, ja̱ohuaꞌipi siꞌa i̱ti daripë pa̱ire ne huëohuë, jai coꞌa coca. Ja̱je ne huëorena, aiohuaꞌi cuiꞌne cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi Estebanre huajo huëohuë. Huajo huëoni tse̱ani ca tëji ëjaohuaꞌi quëꞌrona sahuë. 13 Ja̱je yoꞌojë cuiꞌne coa cosoja̱ꞌcohuaꞌireje̱ nesicohuaꞌipi ñeje cahuë:

“Maijaꞌquëre se̱ huëꞌere iquë ai sa̱ñope caquë api cuiꞌne cua̱ñeseꞌeje̱ sa̱ñope caquë api. 14 Cuiꞌne Jesús Nazaret aquëpi Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe nejojaꞌquë api. Nejoquë cuiꞌne Moisés maire je̱ocaiseꞌere ti̱ñe po̱najaꞌquë api, caquë api, iquë.”

15 Siꞌaohuaꞌi i̱ti maca ñuꞌicohuaꞌipi cuiꞌne ëjaohuaꞌipi co̱ni Esteban tsiare ñahuë, hui̱ñaë tsiaje̱ paꞌiore pare hueꞌequëna.

7

Esteban Pa̱ire Sehuoye

1 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre papi Estebanre se̱jiꞌi.

“¿Mëꞌëre ja̱je yoꞌoquëre pani ja̱ohuaꞌi caye caquë?”

2 Se̱ina, Esteban sehuoquë capi:

“Aꞌyëohuaꞌi, cuiꞌne jaꞌquëohuaꞌi, asajë̱ꞌë, yëꞌë caquëna. Maijaꞌquë deꞌoquëpi mai ai Abrahamna ñai i̱ñopi, Mesopotamiare paꞌina, Harán yejana ja̱ saimaꞌnë. 3 I̱ñoquë capi: ‘Mëꞌë yeja cuiꞌne mëꞌë cajeohuaꞌire je̱oconi saijë̱ꞌë, yëꞌë i̱ñojaꞌa yejana.’ 4 Caëna, Abraham Caldea yejapi etani Harán yejana sani pajiꞌi. Paꞌina, pëca jaꞌquë ju̱ni huesëpi. Ju̱quëna, jeteyoꞌje Maijaꞌquëpi Abrahamre iye yejana dapi, yure mësaru paꞌi hue̱ꞌñana. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti yejana coꞌamaña necani i̱siye pa̱pi. Quë̱o tsaꞌcuja̱ꞌtoje̱ i̱siye pa̱pi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱sija̱ꞌquë aꞌë ca nëopi, i̱ ju̱ꞌisi jeteyoꞌje i̱ tsëcapë tse̱co paꞌija̱ꞌcore. Ja̱ muꞌseña cato Abraham mamajëre peoquë paꞌinije ja̱je capi. 6 Yequeje̱ cuiꞌne Maijaꞌquëpi capi, i̱te: ‘Mëꞌë tsëcapë acohuaꞌipi yequë pa̱i yejare huero paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Paꞌijëna, joꞌyaohuaꞌire pajë coꞌaye yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuatrocientos o̱metëcarepa.’ 7 Yequeje̱ capi, Maijaꞌquë: ‘Yëꞌëpi mësarute joꞌyaohuaꞌire neni pasicohuaꞌire sa̱ijaꞌquë aꞌë. Ja̱ jeteyoꞌje mësaru eta huajëni yëꞌëre iye macapi necaijë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 8 Ca nëoseꞌere yoꞌoja̱jë caquë Abrahamre Diusupi cua̱ñepi, cuiri ca̱ꞌnire tëajë̱ꞌë, caquë. Ja̱je paꞌina, Abraham i̱ mamaquë Isaacre ocho muꞌseña co̱asiquë paꞌina, cuiri ca̱ꞌnihuë maca tëapi. Ja̱je cuiꞌne yoꞌopi, Isaacje̱ I̱ mamaquë Jacobre. Iquë Jacobpi siꞌaohuaꞌire i̱ mamajëre ja̱je yoꞌopi, Israel pa̱i doce tsëcapë̱a pëca jaꞌquëohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌireje̱.

9 Mai aipë Jacobo mamajëpi yoꞌjei Josére pëca jaꞌquëpi ai oina cuiꞌne oni cua̱ñoñe peojë i̱si je̱ohuë, Egíptona saja̱jë cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Diusupi José ja̱ꞌre co̱ni pajiꞌi. 10 Paꞌi siꞌaye i̱ ai yoꞌoye huasopi. Co̱cai cuiꞌne ta̱ꞌñe yoꞌoye i̱sipi. I̱siquë cuiꞌne Egípto ëjaëre papi deꞌoye i̱te ñacai ja̱ꞌñeje necajiꞌi. Necaina, Josére Egípto pa̱i ëjaëre hueꞌyopi. Cuiꞌne i̱ Faraónrepa paꞌi huëꞌe ñacaiquëre pare hueꞌyopi.

11 Ja̱ maca siꞌa Egípto yeja Canaán yeja a̱o ëa ju̱ꞌiñe pajiꞌi, ai yoꞌo muꞌseña. Paꞌina, mai aipëje̱ a̱iñe ti peocohuaꞌi paëꞌë. 12 Paꞌijëna, Jacobpi Egíptore a̱o paꞌiji, asani i̱ mamajëre mai aipëre jëjo saopi. Iye saiseꞌe cato duꞌru macarepa saiseꞌe aꞌë. 13 Ti̱jupë cayaye acore satena, Josépi i̱ majaꞌyë jupëre yëꞌë mësaru yoꞌjeiꞌë caquë quëapi. Ja̱je quëaquëna, asani Faraónpi ja̱ tsëcapë aquë api caquë Josére ñapi. 14 Ja̱ jeteyoꞌje Josépi pëca jaꞌquë Jacobre cuiꞌne i̱ tsëcapë setenta y cinco pa̱i paꞌicohuaꞌire Egíptona daijë̱ꞌë, caquë cua̱ñepi. 15 Ja̱je cua̱ñeina, Jacob Egíptona sani pajiꞌi. Paꞌiquëpi ju̱jiꞌi. Ja̱je cuiꞌne i̱ mamajëje ju̱juhuë, mai aipëje̱. 16 Ja̱ maca taraseꞌe Siquemna sani cojena o̱a huesohuë. Abraham curipi Hamor mamajëre hueroquë paꞌisi yejana o̱areña.

17 Maijaꞌquë Abrahamre ca nëoseꞌe ti̱ꞌañe jaꞌi maca paꞌina, Israel pa̱i jai pa̱i jojo sateña, Egípto yeja. Ja̱je yoꞌoni jai pa̱i pateña. 18 Ja̱je paꞌi maca Josére ñamaꞌquëpi yequepi Egípto pa̱i ëjaë cua̱ñe huëouña. 19 Cua̱ñe huëoni iye ëjaëpi mai pa̱ire care payeje̱ paꞌye caquë, coꞌaye yoꞌoquë tsi̱re ja̱ꞌa co̱asicohuaꞌire je̱ocojë̱ꞌë ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌire caquë cua̱ñepi, pëca jaꞌquëohuaꞌire. 20 Ja̱ muꞌseña Moisés co̱a. Co̱aëna, Maijaꞌquë sihuaquë ñapi, i̱te. Ja̱ëni pëca jaꞌquëohuaꞌipi toaso̱ ñañëohuaꞌire huëꞌena ñajë pahuë. 21 Pa jujani je̱ocoye paꞌijëna, Faraón mamacopi i̱te i̱ni mamaquëre pare ai deꞌhuayeje̱ paꞌye ai deꞌhuao. 22 Ja̱je paꞌina, Moisés cato Egípto pa̱i ta̱ꞌñe yoꞌoyere yeꞌyesiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi tutu caquëpi cuiꞌne yoꞌoyeje̱ i̱ caseꞌeje̱ yoꞌoquë pajiꞌi.

23 Cuarenta o̱metëcaña papi i̱ pa̱ire Israel pa̱ire ñasiꞌi cuasapi. 24 Cuasaquëpi ñaquëna, Egípto pa̱ipi Israel pa̱ire coꞌaye yoꞌoquëna, ñani Moisés co̱casiꞌi caquë yoꞌoquë Egípto pa̱ire huani je̱opi. 25 Moisés cato ja̱je yoꞌoquëna, ñani i̱ cajeohuaꞌipi Diusu i̱ohuaꞌire huasoja̱ꞌquëre jëjo daoquë api cuasaja̱jë caquë yoꞌopi. Yoꞌoquëtaꞌare i̱ cajeohuaꞌipi ja̱je cuasaye pa̱huë. 26 Yoꞌosiquëpi ñatasi muꞌse Israel pa̱ipi cayaohuaꞌi sa̱ꞌñe uihuajëna, Moiséspi ti̱ꞌapi. Ti̱ꞌani uihuamaꞌpë paꞌija̱jë caquë capi: ‘¿Me neñuꞌju teꞌe tsëcapëtaꞌa sa̱ꞌñe uihuayeꞌni?’ 27 Caquëna, i̱ti se ai huaiquëpi Moisésre jë̱tëpi jëjo saoquë capi: ‘¿Nepi mëꞌëre pa̱i ëjaëre cuiꞌne yëquë yoꞌoye ñaquë ne deꞌhuaja̱ꞌquëre nereꞌni? 28 ¿Ñaminaꞌa Egípto pa̱ire huani je̱oseꞌeje̱ paꞌye yëꞌëre huani je̱osiꞌi caquë?’ 29 Caquëna, iyere asani Moisés Madián yejana cati sajiꞌi. Sani ja̱rote ti̱ yejare huero paꞌi caya mamajëre papi.

30 Cuarenta o̱metëca tëto saisi maca, zarza ñëpi toa corohuërepa tsë̱ꞌisicoja̱ꞌa hui̱ñaëpi ñai nëcapi, Sinaí cu̱tihuëna cue̱ne yejana. 31 Ca̱ni ñañeje paꞌye Moisés ñaquë i̱quere paꞌni cuasaquë ñapi. Ja̱je cuasaquë deꞌoyerepa ñasiꞌi caquë tsioja̱i asapi, Ëjaë yëꞌore ñeje caquëna: 32 ‘Yëꞌë cato mëꞌë aipë Diusu aꞌë. Abraham, Isaac, cuiꞌne Jacob Diusu aꞌë, Yëꞌë.’ Ja̱re asani Moisés i̱ti ca hue̱ꞌña ñamaꞌë, caꞌraquë coa tsasi huëouna. 33 Ja̱ maca Ëjaëpi caëña: ‘Dutajë̱ꞌë, quë̱o juꞌiye. Mëꞌë nëca hue̱ꞌña cato deꞌo hue̱ꞌñare paꞌë. 34 Egípto yejare paꞌijë yëꞌë pa̱i ai yoꞌoye ti̱ñarepa ñaquë paꞌiyë. Aiohuaꞌipi ai yoꞌojë oijëna, asani huasosiꞌi caquë cajehuë. Ja̱je paꞌiye sëte daijë̱ꞌë, yëꞌëpi mëꞌëre Egíptona jëjo saosiꞌi.’

35 Israel pa̱i coejë ‘¿nepi mëꞌëre pa̱i ëjaëre cuiꞌne yëquë yoꞌoye ñaquë ne deꞌhuaquëre nereꞌni casiquëni?’ Maijaꞌquëpi pa̱i ëjaëre cuiꞌne pa̱ire huasoquëre neni jëjo saopi, i̱ohuaꞌi quëꞌrona. Aꞌri so̱quë yë ñasiquë hui̱ñaëpi co̱caina, yoꞌo ti̱ꞌajaquë caquë. 36 Iquë Moisés mai aipëre Egíptopi etopi, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquëna, cuarenta o̱metëcahuëa̱ña. 37 Ja̱re iquë Moiséspi capi, Maijaꞌquëpi mësaru aquëni yëꞌëje̱ paꞌire nejaꞌquë api, i̱te quëacaiquë paꞌija̱ꞌquëre. 38 Cuiꞌne ja̱re iquë Moiséspi Israel pa̱i ja̱ꞌre tsiꞌsini coca caꞌa̱jiꞌi, jeto cue̱ne yejana. Ja̱re i̱pi hui̱ñaëre coca caꞌa̱jiꞌi, Sinaí cu̱tihuëna. Ja̱re i̱pi mai aipë ja̱ꞌre paꞌa̱jiꞌi. Cuiꞌne ja̱re i̱pi paꞌi cocarepa asapi, maire quëa ja̱ꞌñeje̱.

39 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai aipë cato sehuocaiye coehuë. Coejë Egíptona coꞌiñuꞌu cahuë. 40 Ja̱je cajë Aarónre cahuë, yëquëre saja̱ꞌa diusuohuaꞌini necaijë̱ꞌë. Huesëyë. Me saꞌrepa yëquëre Egíptopi etosiquë Moisés neni joꞌcuarepa nëiji, cahuë. 41 Ja̱je cani duruhue̱quëje̱ paꞌire diusu api cajë deꞌhuahuë. Deꞌhuani i̱te i̱siñuꞌu cajë nëicohuaꞌire huani i̱sijë cuiꞌne jai pa̱i tsiꞌsini i̱ohuaꞌi deꞌhuasi diusure sihuajë yoꞌohuë, Maijaꞌquë api cajë. 42 Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquëpi ja̱ohuaꞌire ña jujani je̱ocopi maꞌñocohuaꞌi maꞌtëmo paꞌicohuaꞌini se̱cohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyapëna toyaseꞌe paꞌiji, ñeje:

Israel pa̱i, ¿mësaru jeto cue̱ne yeja cuarenta o̱metëca paꞌi maca,

Yëꞌëre sihuajë deꞌoye se̱ñuꞌu cajë nëtëroja̱icohuaꞌire huani i̱sijë, cuiꞌne coꞌamaña coa i̱sijë yoꞌore?

43 Pa̱huë, mësaru ja̱je yoꞌoye. Coa ai jerepa Moloc diusu huëꞌere hueꞌejë sajë,

Cuiꞌne Refán diusu maꞌñoconi hueꞌejë sajë

Cuiꞌne mësaru se̱ñuꞌu cajë deꞌhuasi diusuohuaꞌini hueꞌejë sajë yoꞌohuë.

Ja̱ doꞌire mësarute yëꞌëpi Babiloniana jëjo saoja̱ꞌquë aꞌë.

44 Ja̱ maca cato mai aiohuaꞌi ca̱ꞌnipi nesi huëꞌere pahuë, Maijaꞌquë ja̱ꞌre. Ja̱je yoꞌoñuꞌu, cajë nejaquë neseꞌere i̱ño huëꞌere. Ja̱ huëꞌe cato Moisésre Maijaꞌquë caquë i̱ñoni ñeje paꞌiore nejëꞌë caquë cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌiore nesico pajiꞌi. 45 Ja̱ huëꞌe mai aiohuaꞌi tsoe pasiconi Josué ja̱ꞌre daicohuaꞌipi teꞌe i̱ohuaꞌi daiyeje̱ dahuë, yecohuaꞌi yeja jio maca Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi ñajëna, yequë pa̱ire nejo maca. Ja̱je pahuë, ja̱ huëꞌe David paꞌi macaja̱ꞌa. 46 Pajë paꞌicohuaꞌini Davidpi Maijaꞌquëre deꞌoye ña cua̱ñoquëpi Jacob Diusu huëꞌe necasiꞌi cuasapi. 47 Cuasaquëtaꞌa pa̱pi. Necaiye pa̱quëna, mamaquë Salomónpi necajiꞌi. 48 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë i̱repa cato pa̱i nesi huëꞌere paꞌimaꞌquë api. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre quëacaiquëpi capi, ñeje:

49 Maꞌtëmo cato yëꞌë paꞌi hue̱ꞌñaꞌë. Yëꞌë ñuꞌi cua̱ñe hue̱ꞌñaꞌë.

Yeja cato yëꞌë quë̱o meñe tsaꞌcupa hue̱ꞌñaꞌë.

¿Ja̱je paꞌito me yëꞌë huëꞌe necaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? caji, Ëjaë.

¿Jero aꞌni, yëꞌë pëa huajëja̱ꞌto?

50 Siꞌaye yëꞌë ne saoseꞌepi paꞌito.

51 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato nuiñerepa asajëtaꞌa nuñere pare yoꞌoyere coecohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi ca̱jonoaje asamaꞌcohuaꞌipi cuiꞌne joñoaje̱ ti Maijaꞌquëre cuasamaꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru. Deꞌhue Maijaꞌquë joyore sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi aꞌë. Aiohuaꞌi paꞌiseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. 52 Ja̱je paꞌina, ¿jequë aꞌni, Maijaꞌquëre quëacaiquë mësaru aiohuaꞌi coꞌaye yoꞌoye pa̱siquë? Ti peoji, teꞌije̱. Ja̱je paꞌina, coꞌaye yoꞌojë huani je̱ohuë, nuñerepa paꞌi dai ja̱ꞌñere quëacohuaꞌire. Yure i̱pi nuñerepa paꞌipi daquëna, mësarupi tse̱ani huani je̱ohuë. 53 Mësaru hui̱ñaohuaꞌipi cua̱ñeseꞌe i̱sijëna, i̱sicohuaꞌi deꞌoye sehuocaimaꞌpë paꞌiyë.” Ja̱re capi, Esteban.

Estebanre Huani Je̱oñe

54 Ja̱je caquëna, asani Estebanre ai pë̱ijë cu̱ji qui̱ꞌcohuë. 55 Ja̱je yoꞌotoje̱ Esteban cato deꞌo joyo ti̱mësiquëpi maꞌtëmore ñaquë Maijaꞌquë deꞌoyere pare ñapi. Ñaquë cuiꞌne Jesure ñapi, Maijaꞌquë ëja tëꞌhui quëꞌrore nëcaquëna. 56 Ñani capi:

“I̱na maꞌtëmo huiꞌyosiconi ñañë, cuiꞌne Jesupi Maijaꞌquë ëja tëꞌhuire nëcaquëna.”

57 Caquëna, asani pë̱ijë ca̱jonoa pëꞌpëni cuijë i̱na da to̱me daëꞌë. 58 Da to̱me dani tse̱ani pa̱i daripëpi etoni quë̱na pë̱api je̱a hue̱ahuë, coꞌaye yoꞌoquë api cajë. Huaicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi ca̱ña duꞌteni teꞌe po̱së Saulo hueꞌequëna, i̱sihuë, ñacaijë̱ꞌë cajë. 59 Quë̱na pë̱api je̱ajëna, Estebanpi Maijaꞌquëre se̱i capi:

“Ëjaë Jesús, yëꞌë joyo mëꞌëpi deꞌhuacaijë̱ꞌë.”

60 Cani ja̱ maca doꞌre jaꞌruni ai tutu capi:

“Ëjaë yëꞌëre huaicohuaꞌi yoꞌoseꞌe sa̱imaꞌë paꞌijë̱ꞌë.” Ja̱re cani ju̱jiꞌi.

8

1 Ju̱ni huesëquëna, i̱ti maca Saulo nëcaquë ñaquëpi. Deꞌoji, Estebanre huaiseꞌe cuasaquë ñapi.

Sehuosicohuaꞌire Saulo Yoꞌoye

2 Deꞌo pa̱ire papi Estebanre ai oijë ta̱ je̱ohuë. 3 Ja̱re yoꞌojëna, Saulo cato sehuosicohuaꞌire huë̱ꞌña ñape cacaquë ë̱mëohuaꞌire, nomiohuaꞌire, quërë etoquë co hue̱ꞌñana cosiꞌi caquë yoꞌopi.

Samaria Pa̱ire Deꞌo Coca Quëaye

4 Ja̱je yoꞌojëna, Jerusalénpi etasicohuaꞌipi siꞌa hue̱ꞌña saijë huaso coca quëahuë. 5 Quëajëna, i̱ohuaꞌi aquë Felipepi Samaria daripëna sani Jesús coca quëapi. 6 Quëaquë pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌopi. Yoꞌoquëna, ñajë siꞌaohuaꞌi tsiꞌsini ai asahuë, Felipe caye. 7 Jai pa̱i huati quëꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi huatire eto sao cua̱ñohuë. Huatiohuaꞌipi etajë cuijë etahuë. Cuiꞌne jai pa̱i cuꞌimaꞌcohuaꞌije̱, cuiꞌne doꞌpëjë cuꞌicohuaꞌije̱ coꞌyasicohuaꞌi paëꞌë. 8 Ja̱ yoꞌo doꞌire ja̱ daripë acohuaꞌi ai sihuahuë.

9 Ja̱ sihua hue̱ꞌñare teꞌi ë̱më Simón hueꞌequë ja̱ꞌnë dahuë paꞌisiquë pajiꞌi. Samaria pa̱ire care payeje̱ caquë jerepa paꞌi aꞌë caquë yoꞌosiquë pajiꞌi. 10 Ja̱je paꞌini siꞌaohuaꞌi aꞌricohuaꞌi maña cuiꞌne jaicohuaꞌina co̱ni i̱ caye asacaijë cahuë:

“Iquë api, i̱repa Maijaꞌquë tuture paquërepa cahuë.”

11 Ja̱je cajë i̱te deꞌoye i̱ caye sehuocaëꞌë. Tsoe hue̱ꞌña noni i̱ dahuë ñañepi yoꞌoquë care payeje̱ caquëre sëte ja̱je sehuocaëꞌë. 12 Ja̱je yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi Felipe quëayere asani Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere cuiꞌne Jesucristo ayere asani ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne nomiohuaꞌi sehuohuë. Sehuoni oco do cua̱ñohuë. 13 Do cua̱ñojëna, i̱ Simónque sehuoni oco do cua̱ñoni ai deꞌoyere pare pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere ñaquë ai deꞌoyere paꞌni cuasaquë Felipe ja̱ꞌre teꞌe cuꞌi huëopi.

14 Samaria pa̱ipi Maijaꞌquë coca sehuorena, Jesús doce soisicohuaꞌipi asani Jerusalén paꞌicohuaꞌipi Pedrore cuiꞌne Juanre jëjo saohuë, Samariana. 15 Jëjo saorena, sani Samaria sehuosicohuaꞌire Maijaꞌquëre se̱cacaëꞌë, deꞌo joyore paja̱jë cajë. 16 Jesús mai Ëjaë mamipi do cua̱ñosicohuaꞌitaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa deꞌo joyo peocohuaꞌi paëꞌë. 17 Ja̱ doꞌire Pedro cuiꞌne Juanpi jë̱ñapi jëjo pajë Maijaꞌquëre se̱jëna, deꞌo joyore i̱si cua̱ñohuë.

18 Jë̱ñapi Jesús jëjo saocohuaꞌipi jëjo pajë se̱jëna, Maijaꞌquë joyore i̱siña. I̱sina, ñani Simónpi curipi huerosiꞌi cuasaquë caëña.

19 “I̱sijë̱ꞌë, ja̱ tuture pare yëꞌëje̱ i̱sina, ja̱ tutupi yëꞌëpi jë̱ñapi patoquë se̱ina, deꞌo joyore i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌire.”

20 Caquëna, Pedropi i̱te capi:

“Mëꞌë curiquë ja̱ꞌre mëꞌë ne huesëye paꞌiji. Maijaꞌquë i̱siye curiquëpi hueroye peoji. 21 Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña mëꞌë nui joyo peoyë. Ja̱je paꞌina, ja̱ tutupi i̱si cua̱ñoñe peoji, mëꞌë. 22 Mëꞌë coꞌaye cuasayere je̱ocojë̱ꞌë. Je̱oconi mai Ëjaëre se̱jëꞌë. Se̱ina, deꞌhue oni yejeꞌñe paꞌi api, mëꞌë ja̱je cuasaseꞌe. 23 Yecohuaꞌipi deꞌoye yoꞌojëna, ñani sihuamaꞌë. Ñañepi mëꞌë ti̱mësiquëpi paꞌina, ñaquë cayë. Ja̱ doꞌire mëꞌë coꞌaye cuasayepi hue̱siquëre paji, mëꞌëre.”

24 Caquëna, Simónpi capi:

“Mësarupi yëꞌë doꞌire se̱cacaijë̱ꞌë, Ëjaëre. Siꞌaye mësaru caseꞌeje̱ paꞌye tëto saiye pa̱jaꞌcore yëꞌëre.”

25 Iye aꞌë, maire caquë Jesús yoꞌoseꞌe cajë quëajë cuiꞌne Maijaꞌquë coca quëa tëjini Jesús jëjo saocohuaꞌipi Samaria yeja aꞌri daripë̱ana, deꞌo coca quëahuë. Quëa tëjini yuretaꞌa Jerusalénna coꞌihuë.

Felipe Cuiꞌne Etiopia Aquë Yoꞌoseꞌe

26 Ja̱ jeteyoꞌje mai Ëjaë hui̱ñaëpi Felipere capi:

“Huëni Jerusalén maꞌana saijë̱ꞌë, Gazana sai maꞌana huëꞌehuë te̱ꞌtena.”

Iye maꞌa cato cue̱nesi yejaja̱ꞌa sa sai maꞌa pajiꞌi. 27 Caëna, asani Felipe huëni ja̱ maꞌajaꞌa sajiꞌi. Saiquëpi maꞌana Etiopia pa̱ire ti̱ꞌapi. Ja̱ë cato ëjaërepa pajiꞌi. Etiopia ëjao curi deꞌhuacaiquë pajiꞌi. Ja̱ëpi Jerusalénna Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë saisiquë pajiꞌi. 28 Ja̱je saisiquëpi i̱ yejana coꞌiquë caballopi quërëcore ñuꞌi sai Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías toyaseꞌere ñaquë sajiꞌi. 29 Saina, joyopi Felipere capi:

“Caballo quërëco quëꞌrona saijë̱ꞌë.”

30 Caëna, Felipe tsioja̱i asaquëna, Isaías toyaseꞌere ñaquë caquë sajiꞌi, Etiopia aquëpi. Ja̱ maca i̱te se̱jiꞌi:

“¿Asaquë mëꞌë, mëꞌë ñaseꞌe?”

31 Se̱ina, sehuopi:

“¿Me asa ti̱ꞌañeꞌni, i̱ti quëaquëpi peoto?”

Cani Felipere yëꞌë ja̱ꞌre mëni ñuꞌi saijë̱ꞌë caquë se̱jiꞌi.

32 Toyasico i̱ ñasico cato ico pacoꞌë, ñeje caco:

Huai hue̱ꞌñana yëi ñamare sayeje̱ paꞌye sahuë, i̱te.

Sarena, tëacohuaꞌi ña hue̱ꞌñana yëi ñama memeñe pa̱ñeje paꞌye memeñe pa̱pi.

33 Teaye paꞌi pajiꞌi. Ja̱je paꞌitaꞌare nuñerepa deꞌoye i̱te necaiye pa̱huë.

Iye yeja paꞌiquëni i̱ paꞌiye naë tëa je̱oñere, ¿nepi cacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, i̱ tsëcapë?

34 Etiopia aquëpi Felipere se̱jiꞌi:

“Quëare pajë̱ꞌë, yëꞌëre. ¿Neni caquëꞌni, Maijaꞌquëre quëacaiquë i̱jaꞌa coꞌye caquë pa̱nitaꞌa yequëni caquë?”

35 Caquëna, ja̱ maca Felipe Etiopia pa̱i ñasico acopi toyaseꞌe cayepi huëoni Jesús aye deꞌo coca quëapi, i̱te. 36 Quëaquëna, oco quëꞌroja̱ꞌa sa sai Etiopia aquëpi capi:

“¿I̱na oco i̱ñore paꞌiji, yëꞌëre doye deꞌomaꞌquë?”

37 Caquëna, Felipepi capi:

“Mëꞌëpi siꞌa joyorepa deꞌoye sehuoquë paꞌito doye deꞌoji.”

Caquëna, i̱pi capi:

“Jesucristo Maijaꞌquë mamaquë api asayë, yëꞌë.”

38 Caëna, ja̱ maca o̱mejani siꞌa jupë cayaohuaꞌi Felipe cuiꞌne Eunuco co̱ni oco quëꞌrona sa cajeni Felipepi oco dopi. 39 Do tëjini tu̱masi maca mai Ëjaë joyopi Felipere sapi. Ti̱rona saëna, Etiopia aquë ti̱jupë ñamaꞌë pajiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sihuaquë sajiꞌi. 40 Felipe cato Azoto daripëre pajiꞌi. Paꞌi pa̱i ñape dari Maijaꞌquë coca quëaquë Cesarea daripëna ti̱ꞌapi.

9

Saulo Sehuoye

(Hch 22.6-16; 26.12-18)

1 Ja̱je yoꞌoye paꞌina, Saulopi Jesure sehuosicohuaꞌire huasiꞌi caquë yoꞌoquëpi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa quëꞌrona sajiꞌi. 2 Sani i̱te se̱jiꞌi: Toyacaijë̱ꞌë, Damasco pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñana, siꞌaye yëꞌëpi cacani coꞌequë Jesure sehuocohuaꞌire ë̱mëohuaꞌire cuiꞌne nomiohuaꞌireje̱ tse̱ani hue̱ni Jerusalénna dani coja̱ꞌquëre capi. Caquë se̱ina, toyacaquëna, sajiꞌi. 3 Sai je̱ꞌnërepa Damasco quë̱no macare paꞌina, maꞌtëmopi Saulona miañerepa juꞌapi, siꞌaëre cuasamaꞌtore papi. 4 Juꞌaquëna, yejana ta̱ni yëꞌoseꞌe caquëna, asapi:

“¿Saulo, Saulo, Me yoꞌoquë yëꞌëre jo̱sa yoꞌoquëꞌni?”

5 Caquëna, Saulopi se̱jiꞌi:

“¿Ëjaë, mëꞌë i̱queipi caquëꞌni?”

Caquëna, yëꞌoseꞌe sehuopi:

“Jesu aꞌë, yëꞌë. Mëꞌë sa̱ñope yoꞌoquë aꞌë. Tsoa tarapë jë̱jësë̱ ñaca quëꞌiopi duruhue̱quëre jëjo saojëna, hue̱quëpi tarapëna coꞌye ti̱toquë pani aꞌsi ju̱ꞌiquë api, mëꞌë cuiꞌne yoꞌoyë, hue̱quë yoꞌoyeje̱ paꞌye.”

6 Caquëna, Saulopi quëquëni tsasiquë capi:

“¿Yëꞌë Ëjaë, i̱quere yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni, yëꞌë?”

Caquëna, capi:

“Huëni ja̱ daripëna cacajë̱ꞌë. Ja̱ropi mëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñe quëaye paꞌiji.”

7 Caquëna, Saulore co̱cohuaꞌije̱ asahuë. Asajëtaꞌa i̱ti caquëre ñamaꞌpë ai quëquëni camaꞌpë paëꞌë. 8 Paꞌijëna, Saulo yejapi huëni ñacoa sëtaquëtaꞌa ñamaꞌë pajiꞌi. Ja̱je ñamaꞌë paꞌina, i̱te co̱cohuaꞌipi jë̱tëna tse̱ajë Damascona sahuë. 9 Sarena, toaso̱ muꞌseña ñamaꞌquëpi, a̱imaꞌquëpi, cuiꞌne u̱cumaꞌquëpi coa pajiꞌi.

10 Paꞌina, Damasco daripëre teꞌi Jesure sehuosiquë pajiꞌi. I̱ mami cato Ananías hueꞌequë pajiꞌi. Paꞌina, ja̱ëna ca̱ni ñañeje paꞌyeja̱ꞌa mai Ëjaëpi ñaini capi:

“¡Ananías!”

Caquëna, capi:

“Ëjaë, paꞌiyë.”

11 Sehuoquëna, mai Ëjaëpi i̱te capi:

“Huëijë̱ꞌë. Huëni saijë̱ꞌë, Nui maꞌa hueꞌyosi maꞌana. Sani ‘i̱ñore Saulo Tarso aquë paꞌiquë’ caquë se̱jëꞌë. Judas huëꞌena Maijaꞌquëni se̱i paꞌiji. 12 Paꞌiquëpi ca̱ni ñañeje paꞌyeja̱ꞌa ñapi. Teꞌi ë̱më Ananías hueꞌequëpi dani jë̱ñapi i̱te jëjo paquë ñajaꞌquë caquë se̱cacaina, Maijaꞌquëre.”

13 Caquëna, asani Ananíaspi capi:

“Ëjaë, iquëpi Jerusalén daripë paꞌicohuaꞌire, mëꞌëre sehuocohuaꞌire ai sa̱ñope coꞌaye yoꞌoji jai pa̱i cajëna, asahuë, yëꞌë. 14 Ja̱je paꞌipi yure i̱ñona dajiꞌi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëohuaꞌi cua̱ñesi tutupi siꞌaohuaꞌire mëꞌëre se̱cohuaꞌire tse̱seni hue̱ni sasiꞌi caquë.”

15 Caquëna, Ëjaëpi capi:

“Ja̱je paꞌitaꞌare sani ñajëꞌë. Yëꞌëpi i̱te soihuë, yëꞌë cocare Israel pa̱ire quëacaiquë, cuiꞌne yequë pa̱ire quëacaiquë, cuiꞌne ëjaohuaꞌire quëacaiquë paꞌija̱quë caquë. 16 Yëꞌë coca quëa doꞌire i̱pi ai yoꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere i̱te i̱ñosiꞌi.”

17 Caëna, Ananíaspi Saulo paꞌi huëꞌena sani cacani i̱ jë̱ñapi Saulore patoquë capi:

“Saulo, yëꞌë yoꞌjei, Ëjaë Jesupi yëꞌëre maꞌajaꞌa mëꞌëre daina, ñasiquëpi jëjo daopi. Mëꞌëpi ñaquë paꞌija̱quë caquë, cuiꞌne Maijaꞌquë joyo quëꞌi paꞌija̱quë caquë.”

18 Ca macarepa ñacoa paꞌiseꞌepi soꞌcoje̱ paꞌyepi to̱mepi. To̱meina, deꞌoye ñaquë deꞌoni huëni oco do cua̱ñopi. 19 Do cua̱ñosi jeteyoꞌje, a̱o a̱ni, tutu tsiꞌsoni, Damasco sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre pëani tsoe maca muꞌseña pajiꞌi.

Damasco Pa̱ire Saulopi Yëhuoye

20 Tutu tsiꞌsosiquëpi Israel pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana Jesucristo Maijaꞌquë mamaquë api, quëa huëopi. 21 Quëaquëna, siꞌa asacohuaꞌipi ai cuasajë coꞌa ju̱ꞌijë cahuë:

“Iquëpi Jerusalén paꞌicohuaꞌire hue̱ni Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌina sani i̱sisiꞌi caquë daisiquë api.”

22 Ja̱je catoje̱ Saulopi ai jerepa nuñerepa capi, Jesús cocare caꞌraye peoyerepa. Caꞌramaꞌë quëaquë capi, Cristo api, mai huasoquërepa. Ja̱je quëaquëna, Israel pa̱i Damasco acohuaꞌipi asajë ai cuasahuë, ¿merepa neni ja̱ jerepa caquëꞌni? cajë.

Saulo Yahuerepa Saiye

23 Ai tsoe muꞌseña quëaquë paꞌina, ñani Israel pa̱ipi Saulore huani je̱oñuꞌu cuasahuë. 24 Cuasani yoꞌojëna, Saulo deꞌhue asapi, i̱ohuaꞌi yoꞌoye huañuꞌu cajë siꞌa muꞌseñapi, cuiꞌne ñamiñapi daripë eta saꞌnoa ñape utehuë, Saulote. 25 Utejë paꞌina, Jesure sehuosicohuaꞌipi ñami jai doꞌrohuëna Saulote ayani jai daripë tëhuopaja̱ꞌa meñe casahuë. Casarena, deꞌhue catipi. Ja̱je jëapi, deꞌhue.

Saulo Jerusalén Paꞌiye

26 Deꞌhue jëasiquëpi Jerusalénna Saulopi ti̱ꞌani Jesure yeꞌyecohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pasiꞌi caquë yoꞌoquëna, ja̱ohuaꞌipi sehuomaꞌquë api cuasajë i̱te caꞌrahuë. 27 Caꞌrajëna, Bernabépi Saulore Jesús jëjo saocohuaꞌi quëꞌrona dani i̱ñoquë quëapi, i̱te yoꞌoseꞌere ñeje: Iquë Damasco maꞌana mai Ëjaëre pare ñasiquë api. Mai Ëjaëre papi i̱te coca caquëna asasiquë api, cuiꞌne Damasco daripëna caꞌraye peoyerepa quëcoquë Jesús coca deꞌoye quëasiquë api, capi Bernabé. 28 Ja̱je quëaquëna, “deꞌoji,” careña. Saulo Jerusalénna pëapi. Pëani i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre cuꞌi yoꞌoquë Jesús cocare caꞌraye peoyerepa quëapi. 29 Israel pa̱itaꞌa griego cocapi cacohuaꞌire coca caquë cuiꞌne sa̱ñope cajëna, i̱je sa̱ñope caquë yoꞌopi. Quëaquëna, ja̱ohuaꞌipi i̱te huañuꞌu cajë yoꞌohuë. 30 Yoꞌojëna, sehuosicohuaꞌipi asani Cesareana sahuë, i̱te. Ja̱ropi yuretaꞌa Tarso yejana jëjo saohuë, Saulore.

31 Ja̱ maca siꞌaohuaꞌi sehuosicohuaꞌi Judea yeja paꞌicohuaꞌi, Galilea yeja paꞌicohuaꞌi cuiꞌne Samaria yeja paꞌicohuaꞌi sa̱ñope yoꞌoye je̱orena, deꞌoye paꞌi huëohuë. Paꞌijë joyo paꞌiye ai tutu quëꞌiohuaꞌi deꞌohuë. Deꞌojë Maijaꞌquë yëyere deꞌoye sehuocaijë paëꞌë. Paꞌijëna, deꞌo joyopi co̱caina, siꞌa muꞌseñajaꞌa sehuocohuaꞌije̱ paꞌijë jai saëꞌë.

Eneas Ne Coꞌyaye

32 Pedropi sehuosicohuaꞌire doꞌi ñasiꞌi caquë saisiquëpi Lida paꞌicohuaꞌireje̱ sehuosicohuaꞌire ñasiꞌi caquë sajiꞌi. 33 Saisiquëpi ñaquëna, Ja̱rote teꞌi ë̱më Eneas i̱ mami hueꞌequëpi, ocho o̱metëca u̱iquë pajiꞌi, ti cuꞌimaꞌquëpi. 34 Paꞌina, Pedro ñani i̱te capi:

“Eneas, Jesucristopi mëꞌëre ne coꞌyaji, huëni më ca̱iñe deꞌhuajë̱ꞌë.”

Ca macarepa huëjiꞌi. 35 Huëina, ñasicohuaꞌipi Lida acohuaꞌipi cuiꞌne Sarón acohuaꞌipi Ëjaë Jesucristore sehuohuë.

Dorca Ju̱ꞌisico Huëiye

36 Ja̱ muꞌseña Jope daripëre teꞌo nomio sehuosico pacoꞌë. I̱o mami cato Tabita hueꞌecopi, griego coca cato Dorcas caye paꞌiji. Ja̱o cato peocohuaꞌire deꞌoye co̱caico pacoꞌë. 37 Ja̱je paꞌiopi ju̱ꞌi huëoni ju̱coꞌë. Ju̱cona, i̱o ca̱ꞌnihuë tsoani ë̱mëjeꞌe tuꞌrihuëna o̱ahuë. 38 O̲ani Pedrore esa Jopena daijë̱ꞌë, tsoe nëiñe peoyerepa cajë huëoja̱ꞌcohuaꞌire cayaohuaꞌire jëjo saohuë, sehuosicohuaꞌipi. Jope cato Lida quë̱no macare paꞌiye sëte. Ja̱je yoꞌohuë, Pedropi Lidare paꞌiji asani.

39 Sani huëojëna, Pedropi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. Sa ti̱ꞌasi maca ju̱ꞌisico u̱i hue̱ꞌñana ë̱mëjeꞌe tuꞌrihuëna i̱te sahuë. Sasi maca siꞌa huaꞌjeohuaꞌi oijë i̱o necaisi ca̱ñare i̱te i̱ñohuë. 40 Ja̱ maca Pedropi siꞌaohuaꞌire eto saoni doꞌre jaꞌruni Maijaꞌquëre se̱jiꞌi. Se̱si jeteyoꞌje ju̱ꞌisicore ñaquë capi:

“Tabita huëijë̱ꞌë.”

Caquëna, sëtani i̱te ñani huëni jaꞌruo. 41 Jaꞌruona, Pedropi i̱o jë̱tëna tse̱ani huëo nëcopi. Huëo nëconi sehuosicohuaꞌire cuiꞌne huaꞌjeohuaꞌire soini huajëco paꞌico yure caquë i̱ñopi. 42 Iye yoꞌoseꞌere siꞌa Jope daripë paꞌicohuaꞌi asahuë. Asani jai pa̱i Ëjaëre sehuohuë. 43 Iye yoꞌosiquëpi Pedro Jope daripëna pëapi. Pëani tsoe muꞌseña maña Simón huëꞌena, ca̱ꞌni deꞌhuaquë huëꞌena.

10

Pedro Cuiꞌne Cornelio

1 Cesarea daripëre teꞌi ë̱më Cornelio hueꞌyosiquë pajiꞌi, cien soldado pa̱i ëjaë. Capitán pajiꞌi. I̱ Cien soldado tsëcapë aquë mami cato Italiano hueꞌyosico pacoꞌë. 2 Ja̱ë cato deꞌoquë pajiꞌi, Maijaꞌquëre caꞌraquëpi. Ja̱je paꞌipi siꞌa i̱ huëꞌe acohuaꞌi ja̱ꞌre Maijaꞌquëre se̱i paꞌiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi peocohuaꞌire deꞌoye i̱sipi, co̱casiꞌi caquë judío pa̱ire, cuiꞌne siꞌa muꞌseña Maijaꞌquëre se̱i pajiꞌi. 3 Paꞌipi teꞌe muꞌse naꞌiquëna, tres paꞌi maca ca̱ni ñañeje paꞌye ñaquëna, Maijaꞌquë jëjo daoquë hui̱ñaëpi i̱ huëꞌena cacapi. Cacaquëna, ti̱ñarepa i̱te ñapi. Ñaquëna, capi:

“¡Cornelio!”

4 Caquëna, i̱ni ñaquë quëquëni se̱jiꞌi, i̱te:

“Ëjaë, ¿I̱quere yëquëꞌni?”

Caquëna, hui̱ñaëpi capi:

“Mëꞌë se̱ñe Maijaꞌquë asaji, cuiꞌne mëꞌë peocohuaꞌire deꞌhue co̱cai yoꞌoyeje̱ ñaji, Maijaꞌquë capi, ja̱je paꞌiye sëte. 5 Yure ë̱mëohuaꞌire Jopena jëjo saojë̱ꞌë, Simón Pedro hueꞌyosiquëre quërëja̱ijaꞌcohuaꞌire. Pedro cato yequë Simón huëꞌere pëasiquëpi paꞌiji. 6 Yequë Simón ca̱ꞌni deꞌhuaquë huëꞌere paꞌiji. Ja̱ huëꞌe cato jaira të̱ꞌtëpare paꞌiji.”

7-8 Maijaꞌquë jëjo daosiquëpi saisi maca Corneliopi i̱te necaicohuaꞌire cayaohuaꞌire cuiꞌne teꞌe soldadore soini i̱ ñaseꞌe siꞌaye quëani Jopena jëjo saopi. Soldado cato Maijaꞌquëre cuasaquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌini Cornelioje̱ deꞌoye cuasaquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌini Cornelioje̱ deꞌoye cuasaquë jëjo saopi.

9 Jëjo saouna, se ñatasi muꞌse ja̱ yëꞌtaꞌa maꞌare saijë je̱ꞌnë Jope quë̱no macare paꞌijëna, jopo muꞌserepa paꞌi maca Pedropi huëꞌe ë̱mëjeꞌe totona mëjiꞌi, Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë. 10 Ja̱ yëꞌtaꞌa a̱ore cuaꞌcojëna, a̱o ëaye nëi macapi ca̱ni ñañeje paꞌye ñapi. 11 Ñaquëna, maꞌtëmopi huiꞌyoni jai ca̱ ca̱ꞌtipëje̱ paꞌiona, cajeseꞌe si̱ca que̱ꞌquesicona, 12 siꞌa nëicohuaꞌire, u̱ijë cuꞌicohuaꞌire cuiꞌne jaꞌjëcohuaꞌire ayasi tuꞌupi yejare pana cajeo. 13 Caje maca yëꞌoseꞌe i̱te jutapi ñeje:

“Pedro, huëni huani a̱ijëꞌë.”

14 Caquëna, Pedropi sa̱ñope capi:

“Pa̱siꞌi, Ëjaë. A̲i maꞌñe aꞌë. Siꞌsi aꞌë. Siꞌsiohuaꞌire yëꞌë ti a̱imaꞌquë aꞌë.”

15 Caquëna, ti̱jupë yëꞌoseꞌe i̱te jutaëña:

“Maijaꞌquë siꞌsi peoye neseꞌere siꞌsi aꞌë caye peoji.”

16 Ja̱je toaso̱ñe paꞌye Maijaꞌquë i̱te ca tëjini coꞌamaña ayasi tuꞌure maꞌtëmona mëa huesopi. 17 Mëa huesouna, Pedro ¿merepa yoꞌo ja̱ꞌñere ja̱je paꞌye i̱ño uꞌni? caquë ai cuasaquë pajiꞌi. Paꞌina, Cornelio jëjo saosicohuaꞌipi ja̱to saꞌro quëꞌrona ti̱tahuë, ¿Simón huëꞌe jerore paꞌicoꞌni? cajë se̱ni asajë daicohuaꞌipi. 18 Ja̱ohuaꞌi ti̱tani tutu cajë se̱iꞌë: I̱ño Simón hueꞌequëpi cuiꞌne yequë mami Pedro hueꞌequë paꞌimaꞌquë cajë se̱iꞌë. 19 Ja̱je se̱ni asajëna, Pedro cato ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ ñaseꞌere cuasaquë pajiꞌi. Paꞌina, deꞌo joyopi capi, i̱te:

“I̱na, mëꞌëni toaso̱ ë̱mëohuaꞌi coꞌeroja̱iñë. 20 Huëni i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre saijë̱ꞌë, jëa coeye peoyerepa. Yëꞌë jëjo daosicohuaꞌi aꞌë.”

21 Caëna, Pedro cajeni capi:

“Yëꞌë aꞌë, mësaru coꞌequë. ¿I̱quena dateꞌni?” 22 Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Yëquë cato Cornelio jëjo daocohuaꞌipi daëꞌë. Maijaꞌquë hui̱ñaëpi mëꞌëni soija̱tena. Cornelio huëꞌena dani quëaquëna, i̱pi mëꞌë quëaye asaja̱quë caëna, asani Cornelio, soldado pa̱i ëjaëpi jëjo daoquëna, daëꞌë. Nuñe paꞌiquëpi, Maijaꞌquëre se̱quëpi, cuiꞌne siꞌa judío pa̱i deꞌoye yoꞌoquë api cajë oiquëpi jëjo daocohuaꞌi aꞌë.”

23 Cajëna, Pedropi capi: “Cacani pëajë̱ꞌë.” Caëna, cacani i̱ ja̱ꞌre co̱ni pëahuë, ja̱ ñami. Ñatasi muꞌse Pedropi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. Saina, i̱te co̱ñuꞌu cajë Jope acohuaꞌije̱ i̱ ja̱ꞌre saëꞌë, Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌipi.

24 Ja̱je saisicohuaꞌipi se ñatasi muꞌse Cesareana ti̱ꞌahuë, Cornelio cuiꞌne i̱ tsëcapë cuiꞌne i̱ ai oi cajeohuaꞌi co̱ni tsiꞌsini ute hue̱ꞌñana. Ja̱ohuaꞌi cato Cornelio huëosicohuaꞌipi daisicohuaꞌipi paëꞌë. 25 Paꞌijëna, Pedropi huëꞌena ti̱ꞌaquëna, Corneliopi pëpasiꞌi caquë etaquëpi Pedrote yëꞌë ëjaërepa caquë doꞌre jaꞌruëña. 26 Jaꞌruquëna, Pedropi i̱te naë huëo nëcoquë capi:

“Yëꞌëje̱ mëꞌëje paꞌi aꞌë.”

27 Ja̱je i̱ ja̱ꞌre caquë sa cacaquë ñaquëna, jai pa̱i tsiꞌsicohuaꞌipi paëꞌë. 28 Paꞌijëna, ñani Pedropi capi:

“Mësarupi asacohuaꞌi aꞌë, Israel pa̱i ti ti̱ pa̱i ja̱ꞌre tsioye peoye. Pa̱nitaꞌa yequë pa̱i huëꞌena cacaye peoye. Israel pa̱i yoꞌoye ja̱je paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre Maijaꞌquëpi yeꞌyapi pa̱ire coꞌacohuaꞌi aꞌë, siꞌsiohuaꞌi aꞌë caye pa̱jëꞌë caquë. 29 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi sani yëꞌëre se̱jëna, ai cuasaye peoyerepa esa daëꞌë. Deꞌoji. Yuretaꞌa quëajë̱ꞌë. ¿I̱quere cajë yëꞌëre soireꞌni?”

30 Caquëna, Corneliopi capi:

“Paꞌiji, cuatro muꞌseña, iye jaꞌi maca naꞌiquëna, tres paꞌi maca yëꞌë huëꞌere paꞌi a̱o a̱imaꞌquëpi Maijaꞌquëre se̱i paꞌiseꞌe. Paꞌiquëpi naꞌiquëna, Maijaꞌquëre se̱ñere se̱ina, Maijaꞌquë jëjo daoquëpi ai mia juꞌi ca̱repa juꞌiquëpi ñaini capi: 31 ‘Cornelio, mëꞌë Maijaꞌquëre se̱ñe Maijaꞌquë asaji, cuiꞌne mëꞌë peocohuaꞌire co̱caiyeje̱ Maijaꞌquë ñaquë sihuaji deꞌoyerepa yoꞌoji caquë ñaji. 32 Ja̱je paꞌiye sëte yurepi ë̱mëohuaꞌire Jopena jëjo saojë̱ꞌë, Simón Pedro hueꞌequëre quërëja̱ni i̱ñona daja̱ꞌcohuaꞌire. I̱ cato yequë Simón huëꞌere paꞌiji, ja̱ë yequë Simón cato ca̱ꞌnipi deꞌhuaquë api. I̱ huëꞌe cato jaira të̱ꞌtëpare paꞌiji,’ capi, yëꞌëre. 33 Caëna, asani esa mëꞌëre quërëja̱ijaꞌcohuaꞌire jëjo saohuë. Ja̱je jëjo saouna, yure mëꞌëpi daquëna, deꞌoji. Maijaꞌquë coca asañuꞌu cajë yëquë tsiꞌsisicohuaꞌipi paꞌiyë, mëꞌëre mai Ëjaërepa cajë̱ꞌë caquë i̱siyere caquëna, asañuꞌu, yëquë.”

Pedro Quëaye

34 Caquëna, Pedropi quëapi:

“Yuretaꞌa asayë, Maijaꞌquëpi pa̱ire cuiꞌne paꞌiohuaꞌiseꞌere ñaquë paꞌiye. 35 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato siꞌa pa̱ire i̱te deꞌoquëre paꞌni cacohuaꞌire cuiꞌne nuñerepa yoꞌocohuaꞌire deꞌoji caquë ñaji, coa siꞌa tsëca acohuaꞌire. 36 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi Ëjaë Jesucristoja̱ꞌa deꞌoye paꞌiye ti̱ꞌañere, Maijaꞌquë i̱ coca Israel pa̱ina i̱sipi. 37 Mësarupi siꞌaohuaꞌi asayë, Juan oco doquë cuiꞌne quëaquë yoꞌosi jeteyoꞌje Jesupi Galileapi huëoni siꞌa hue̱ꞌña judío pa̱i paꞌi hue̱ꞌña yoꞌoseꞌe cuꞌiseꞌe. 38 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi Jesús Nazaret aquëre deꞌo joyo tuture i̱sipi. I̱sina, huati tutupi yoꞌoquëna, ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌire jujucai cuiꞌne pa̱ire deꞌoye yoꞌocai cujiꞌi, Maijaꞌquëpi i̱ ja̱ꞌre paꞌi doꞌire. 39 Ja̱je yoꞌoquëna, yëquë ñasicohuaꞌi aꞌë, Jesús yoꞌoye. Jerusalénna cuiꞌne Judea yejana yoꞌoquëna, ñasicohuaꞌi aꞌë. Ja̱ jeteyoꞌje yuretaꞌa i̱te so̱quë sarahuana que̱ deoni huani je̱ohuë, judío pa̱ipi. 40 Ja̱je huaisiquëtaꞌa toaso̱ muꞌseña paꞌi maca Maijaꞌquëpi huajëquëre huëopi. Huëoni yëquëre i̱ñopi. 41 Coa yëquëseꞌere ñai i̱ñopi. Siꞌa pa̱ire ñai i̱ñoñe pa̱pi. Yëquë i̱ tsoe sahua nëosicohuaꞌiseꞌere ñai i̱ñopi. Ja̱je paꞌina, yëquë i̱ ja̱ꞌre co̱ni u̱cujë cuiꞌne a̱ijë yoꞌohuë, i̱ huëisi jeteyoꞌje. 42 Ja̱re ja̱ëni Maijaꞌquëpi ju̱ꞌisicohuaꞌire cuiꞌne huajëcohuaꞌire ñani ca tëjiquëre nepi cajë quëaja̱ꞌcohuaꞌini yëquëre jëjo daopi. 43 Ja̱je paꞌina, tsoe Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi Jesús ayere cajë cahuë, i̱te Jesure sehuocohuaꞌipi i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuani oni yeje cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

Judío Pa̱i Peocohuaꞌitaꞌa Maijaꞌquë Joyo I̱si Cua̱ñoseꞌe

44 Ja̱ yëꞌtaꞌa Pedro caquëna, deꞌo joyopi i̱ caye asacohuaꞌina tsio dajiꞌi. 45 Tsio daquëna, Israel pa̱i sehuoye sehuocohuaꞌipi Pedro ja̱ꞌre daisicohuaꞌipi ai cuasajë ñahuë, Israel pa̱i peocohuaꞌipi deꞌo joyore i̱si cua̱ñojë, 46 yequë pa̱i cocapi cajë cuiꞌne Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë yoꞌojëna. 47 Ja̱je ai cuasajëna, Pedropi capi:

“Icohuaꞌire oco doye deꞌoji, mai i̱si cua̱ñoseꞌeje̱ paꞌye deꞌo joyore i̱si cua̱ñosicohuaꞌire.”

48 Cani i̱ohuaꞌire Jesucristo mamipi do cua̱ñoñe paꞌiji cani docajiꞌi. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ohuaꞌipi Pedrore cahuë, yëquë ja̱ꞌre tsoe muꞌseña maña pëani paꞌijë̱ꞌë.

11

Pedro Sehuosicohuaꞌire Quëaye

1 Israel pa̱i tsëca peocohuaꞌipi Maijaꞌquë coca deꞌoyerepa sehuoseꞌere Jesús jëjo saocohuaꞌipi cuiꞌne yëquë sehuocohuaꞌipi asahuë, Judea paꞌicohuaꞌipi. 2 Asani Pedropi Jerusalénna coꞌina, Israel pa̱i sehuoye sehuocohuaꞌipi i̱ yoꞌoseꞌere sa̱ñope cahuë.

3 Cajë i̱te se̱iꞌë:

“¿Me yoꞌoquë Israel pa̱i peocohuaꞌi huëꞌena cacani i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni a̱i yoꞌo uꞌni?”

4 Cajëna, Pedropi siꞌaye i̱te duꞌru macarepa huëoni yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ja̱ohuaꞌire quëapi:

5 “Jope daripëre paꞌi Maijaꞌquëre se̱i ca̱ni ñañeje paꞌye ñahuë. Ñaquëna, maꞌtëmopi jai ca̱ꞌtipëje̱ paꞌiona, ayasi tuꞌure cajeseꞌe si̱capë̱a que̱ꞌquesicona, yëꞌë quëꞌrona casaëna, ñahuë. 6 Ayasi tuꞌure ñaquëna, siꞌaohuaꞌi nëicohuaꞌi, a̱ñaje paꞌiohuaꞌi coti saihuëpi cuꞌicohuaꞌi, cuiꞌne jaꞌjëcohuaꞌi paëꞌë. 7 Paꞌijëna, yëꞌëre yëꞌoseꞌe jutapi: ‘Pedro huëijë̱ꞌë. Huëni huani a̱ijëꞌë,’ capi. 8 Caquëna, cahuë: ‘Pa̱siꞌi, Ëjaë. A̲i maꞌñe aꞌë. Siꞌsi aꞌë. Siꞌsiohuaꞌire yëꞌë ti a̱imaꞌquë aꞌë,’ cahuë. 9 Caquëna, ti̱jupë yëꞌoseꞌe yëꞌëre juta co̱pi: ‘Maijaꞌquë tsoa to̱seꞌere siꞌsi aꞌë camaꞌë paꞌijë̱ꞌë,’ capi. 10 Ja̱je toaso̱ñe Maijaꞌquë cuiꞌne paꞌye capi. Ca tëjina, ayasi tuꞌupi maꞌtëmona mëni huesëo. 11 Ja̱ macarepa toaso̱ ë̱mëohuaꞌi Cesarea yejapi jëjo daosicohuaꞌipi yëꞌëre coꞌecohuaꞌipi yëꞌë paꞌi huëꞌena ti̱tahuë. 12 Ti̱tarena, Maijaꞌquë joyopi yëꞌëre cua̱ñepi: ‘I̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni saijë̱ꞌë,’ caquë ‘ai cuasamaꞌë,’ capi. Caëna, asani saëꞌë, icohuaꞌi seis sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. Sani siꞌaohuaꞌi paꞌi huëꞌena cacahuë. 13 Cacarena, Maijaꞌquë jëjo daoquëre i̱ huëꞌena ñaseꞌere cuiꞌne ñaquëna, i̱ caseꞌere quëapi. Jopena mëꞌë joꞌyare jëjo saojë̱ꞌë, Simón Pedro hueꞌequëre daja̱ꞌcohuaꞌire. 14 Ja̱ëpi dani huaso coca quëaquëna, asani mëꞌë cuiꞌne më tsëcapë huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë capi, quëapi. 15 Quëaquëna, asani yëꞌëpi cocare quëa huëoquëna, deꞌo joyopi i̱ohuaꞌina dajiꞌi, maire duꞌru macarepa daiseꞌeje̱ paꞌye. 16 Ja̱ maca mai Ëjaërepa caseꞌere cuasahuë, ‘Juan cato ocopi dopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato deꞌo joyore i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 17 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi maire Ëjaë Jesucristore sehuocohuaꞌire i̱siseꞌeje̱ paꞌye i̱siru, ¿me sa̱ñope Maijaꞌquë yoꞌo maꞌñe aꞌë cayeꞌni?” Capi, Pedro.

18 Caquëna, asani Jerusalén acohuaꞌi sehuosicohuaꞌipi sa̱ñope caye je̱oni Maijaꞌquë ai deꞌoyerepa yoꞌoji, cajë cahuë:

“Ja̱je yoꞌoquë judío pa̱i peocohuaꞌire i̱siji, i̱te sehuoni ti pani huesëye ti̱ꞌañe.”

Antioquía Pa̱i Sehuoye

19 Estebanre huani je̱osi jeteyoꞌje Jesure sehuocohuaꞌire jo̱sa yoꞌo huëohuë. Jo̱sa yoꞌo huëorena, yecohuaꞌipi Feniciana, Chipre saodohuëna, cuiꞌne Antioquía daripëna cati saëꞌë. Saisicohuaꞌipi ja̱rona Israel pa̱iseꞌere Maijaꞌquë coca quëahuë. Yequë pa̱iretaꞌa quëaye pa̱huë. 20 Pa̱jëtaꞌare Chipre cuiꞌne Cirene quëꞌro acohuaꞌi sehuosicohuaꞌipi Antioquía daripëna ti̱ꞌani griego pa̱ire mai Ëjaë Jesús deꞌo cocare quëahuë, judío pa̱i peocohuaꞌina. 21 Mai Ëjaë i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌina, deꞌoye quëajëna, jai pa̱i ja̱ꞌnë i̱tire paꞌë cuasaseꞌe je̱oni Ëjaë Jesuna sehuohuë.

22 Ja̱je yoꞌojëna, sehuosicohuaꞌi Jerusalén paꞌicohuaꞌipi asani Bernabére Antioquía daripëna jëjo saohuë. 23 Jëjo saorena, Bernabépi ti̱ꞌani Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌire Maijaꞌquë deꞌoye yoꞌocaiyere ñapi. Ñani ai sihuapi. Sihuaquë Bernabé yëhuopi, deꞌoyerepa. Ti je̱omaꞌpë tuijë mai Ëjaërepa caseꞌeje̱, caquë yëhuopi. 24 Bernabé cato ai deꞌoquë pajiꞌi. Maijaꞌquëre ai cuasaquëpi cuiꞌne deꞌo joyo ti̱mësiquëpi pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi yëhuoquëna, asani jai pa̱i sehuohuë, mai Ëjaë caseꞌere.

25 Ja̱ jeteyoꞌje Bernabépi Saulore coꞌesiꞌi caquë Tarso daripëna sajiꞌi. 26 Sani ti̱ꞌani i̱te Antioquía daripëna sapi. Sani ja̱rona teꞌe o̱metëcahuë pëahuë, sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. Pëani paꞌijë jai pa̱ire yeꞌyahuë. Ja̱rona Antioquía daripëna duꞌru macarepa Cristiano hueꞌyohuë, sehuosicohuaꞌire.

27 Ja̱ muꞌseña Antioquíana ti̱tahuë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌipi Jerusalén daicohuaꞌipi. 28 Ti̱tasicohuaꞌi aquëpi Agabo hueꞌequëpi nëcaquë capi, deꞌo joyopi quëaquëna, yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñere. Yequë muꞌseña siꞌa hue̱ꞌña a̱iñe peoquëna, pa̱i a̱i ëa ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je tëto sajiꞌi, Claudio César pa̱i ëjaërepa paꞌi maca. 29 Ja̱je caëna, asani Antioquía sehuosicohuaꞌipi Judea sehuosicohuaꞌire co̱cai ja̱ꞌñere i̱sini jëjo saoñuꞌu cahuë, pa̱i ñape cuasaye jaꞌye. 30 Cani i̱sini yuretaꞌa i̱ti i̱siseꞌere jëjo saohuë, Bernabé cuiꞌne Saulo ja̱ꞌre sehuosicohuaꞌi aiohuaꞌina Judeana.

12

Santiagore Huaiye Cuiꞌne Pedrore Coye

1 Ja̱ muꞌseña pa̱i ëjaë Herodespi sehuosicohuaꞌi acohuaꞌire jo̱sa yoꞌoquë, 2 Santiagore huaꞌtipi huani je̱ojëꞌë cua̱ñeina, huani je̱ohuë, Juan majaꞌyëre. 3 Yoꞌorena, judío pa̱ipi ñani sihuajëna, Herodespi Pedroreje̱ tse̱ani copi, sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë. Iye cato yoꞌopi, levadura ne maꞌñe pan a̱ijë tsiꞌsi maca. 4 Ja̱je yoꞌoquë Pedrore tse̱ani co hue̱ꞌñana copi, cuatro tsëca soldado pa̱i ñajë nëca hue̱ꞌñana, teꞌe tsëcapëre cuatro paꞌiohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌñana. I̱ cato Egíptopi Maijaꞌquë Israel pa̱ire etoquë paꞌiseꞌere cuasajë, tsiꞌsi tëjisi maca tse̱asiquëre etoni pa̱ire i̱ñosiꞌi cuasaquë yoꞌopi. 5 Ja̱je paꞌina, Pedro cato tse̱a cua̱ñosiquëpi pajiꞌi, etamaꞌquë cajë ña hue̱ꞌñare. Ja̱je paꞌitoje̱ sehuosicohuaꞌi cato Maijaꞌquëni se̱jë paëꞌë, siꞌa joyorepa cuasajë Pedroni cajë.

Pedro Cosiquëni Maijaꞌquëpi Etoye

6 Herodes ñaminaꞌa Pedrore etoni pa̱ire i̱ñosiꞌi cuasaquëna, Pedro cato huëore ca̱jiꞌi, caya soldado pa̱ina quë̱na mepi se sëasiquëpi jopore pare u̱i. Ca̱ina, yequë soldado pa̱ipi pa̱ire co huëꞌe eta saꞌrore etamaꞌquë cajë ñajë nëcahuë. 7 Ja̱je paꞌi macarepa mai Ëjaë hui̱ñaë siꞌa co tuꞌrihuë mia merepa ñai nëcapi. Ja̱ maca Pedrore pato sëtoni capi:

“Esa huëijë̱ꞌë.”

Caquëna, jë̱ña hue̱seꞌe paꞌiseꞌe joye to̱mepi. 8 Ja̱ maca Ëjaë jëjo daoquëpi capi:

“Mëꞌë ca̱ña su̱ñajëꞌë, cuiꞌne zapatoje̱ su̱ñajëꞌë.”

Caquëna, yoꞌoquëna, cuiꞌne yequeje̱ capi:

“Mëꞌë dëi juꞌi ca̱je su̱ñani yëꞌë ja̱ꞌre daijë̱ꞌë.”

9 Caëna, mai Ëjaë jëjo daoquë jeteyoꞌje dani etapi, coa huesërepa. Mai Ëjaë jëjo daoquëpi yoꞌoji, cuasamaꞌë pajiꞌi, coa ca̱ni ñañë cuasaquëpi. 10 Cuasaquëtaꞌa duꞌru nëcajë ñacohuaꞌire sa tëto sani cayaye acohuaꞌire sa tëto sani yuretaꞌa maꞌana eta hue̱ꞌñarepa acore ti̱ꞌarena, i̱oseꞌe huiꞌyo eta saꞌro huiꞌyona, etani maꞌajaꞌa teꞌe saëꞌë. Ja̱je co̱ni saiquëpi mai Ëjaë jëjo daoquëpi peo hue̱ꞌña sajiꞌi, teꞌire je̱oni.

11 Je̱o saquëna, yuretaꞌa Pedropi capi:

“Yuretaꞌa asayë, Herodes ñaminaꞌa yëꞌëre yoꞌo ja̱ꞌñere cuiꞌne Israel pa̱i yëꞌëre yoꞌoye yëyere Ëjaëpi asani i̱ hui̱ñaëre huasoja̱ꞌquëre jëjo daopi.”

12 Ja̱je yoꞌou cuasani Pedropi sajiꞌi, Juan pëca jaꞌco María huëꞌena Juanpi yequë mamije Marcos hueꞌequë pëca jaꞌco quëꞌrona. Ja̱rote jai pa̱i tsiꞌsicohuaꞌipi paëꞌë, Maijaꞌquëni se̱jë. 13 Paꞌijëna, Pedropi maꞌa eta saꞌrona ti̱ꞌani tëꞌcapi, soiquë. Soiquëna, asani teꞌo nomi tsi̱o Rode i̱o mami hueꞌecopi ¿nepi soiyeꞌni? cuasani sani ñasiꞌi caco eta saꞌro quëꞌrona dacoꞌë. 14 Dani Pedro yëꞌore asani sihuaco eta saꞌro huiꞌyocaimaꞌo coꞌye huëꞌhuë cacao, Pedropi eta saꞌrore paꞌiji quëasiꞌi caco. 15 Quëacona, i̱ohuaꞌipi i̱ote cahuë:

“Cuepeco, caco.”

Cajëna, cao:

“Nuñerepa cayë.”

Cacona:

“Pedrore ñacaiquë maꞌtëmo aquë paꞌini.”

16 Cajëna, ja̱ yëꞌtaꞌa Pedropi tëꞌcaye je̱omaꞌë pajiꞌi. Paꞌina, huiꞌyoni i̱te ñani ai quëquëhuë. 17 Quëquëjëna, jë̱tëpi camaꞌpë caquë yoꞌoni je̱orena, i̱te co hue̱ꞌñapi etoseꞌere quëapi. Quëaquë capi:

“Santiagore cuiꞌne yecohuaꞌire sehuosicohuaꞌire quëacaijë̱ꞌë, yëꞌëre etoseꞌere.”

Cani yequë hue̱ꞌñana sajiꞌi.

18 Ñata to̱mesi maca Pedro peoquëna, soldado pa̱i ai cuasajë huesëjë sa̱ꞌñe ai yoꞌojë cahuë. 19 Yoꞌojë cajëna, Herodespi cua̱ñepi, Pedrore coꞌejë̱ꞌë caquë. Cua̱ñeina, coꞌe jujahuë. Coꞌe jujarena, deꞌoye ñajëꞌë casicohuaꞌipi ñamaꞌpë paꞌisicohuaꞌire huani je̱ojëꞌë, cua̱ñepi. Cua̱ñeina, huani je̱ohuë, soldado pa̱ire. Ja̱je yoꞌosi jeteyoꞌje Herodes Judea paꞌiye je̱oni Cesareana sani pajiꞌi.

Herodes Ju̱ꞌiseꞌe

20 Herodes Sidón pa̱ire cuiꞌne Tiro pa̱ire pë̱i pajiꞌi. Paꞌina, i̱ohuaꞌipi pa̱i ëjaë Herodesre ca deꞌhuañuꞌu, cajë teꞌe. Ja̱je yoꞌoñuꞌu cahuë. Casicohuaꞌipi i̱ quë̱no macarepa co̱cai paꞌiquë Blasto hueꞌequëna cajeohuaꞌi deꞌohuë. Deꞌoni ja̱ëjaꞌa se̱iꞌë, Herodesre deꞌoye pë̱imaꞌëna, paꞌiyere. Tiro cuiꞌne Sidón pa̱i cato Herodes yejana a̱o huerocohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱je yoꞌohuë. 21 Ja̱je yoꞌosicohuaꞌini yequë muꞌse Herodespi capi, ja̱ muꞌse pa̱i tsiꞌsiye paꞌiji, caëna, tsiꞌsirena, deꞌo ca̱ñarepa su̱ñasiquëpi i̱ ñuꞌi pa̱ire cua̱ñe hue̱ꞌñana jaꞌruni cocare capi, pa̱ire. 22 Caquëna, asacohuaꞌipi tutu cuihuë. Ñeje cajë:

“Maijaꞌquëpi caji, pa̱ipi caye pa̱ji.”

23 Cajëna, Ëjaë hui̱ñaëre jëjo daoquëpi ju̱ꞌiñe nepi, i̱te, ja̱re i̱ti yoꞌojë ca macapi. Neina, pecona a̱o ju̱jiꞌi. Maijaꞌquëre jerepa paꞌipi cacaimaꞌ doꞌire ju̱jiꞌi, i̱jaꞌa coꞌye Maijaꞌquëje̱ paꞌi aꞌë caquë sihuaquë asa doꞌire.

24 Ja̱je yoꞌojë paꞌijëna, Maijaꞌquë coca cato jerepa jai sajiꞌi. Jai saina, siꞌa hue̱ꞌña i̱ti cocare quëahuë.

25 Bernabé cuiꞌne Saulo coꞌamaña ne tëjini Jerusalénpi coꞌijë Juanreje̱ dahuë, yequë mami Marcos hueꞌequëreje̱.

13

Bernabé Cuiꞌne Saulo Yoꞌo Huëoye

1 Antioquía yejare Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cuiꞌne Maijaꞌquë coca yeꞌyacohuaꞌi paëꞌë, sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. Icohuaꞌipi paëꞌë, Bernabé, Simón yequë mami Negro hueꞌequë, yequë Lucio Cirene aquë pajiꞌi, Manaén pajiꞌi, (Herodes ja̱ꞌre ai deꞌosiquë Galilea yeja cua̱ñequë paꞌisiquë) cuiꞌne Saulo pajiꞌi. 2 Ja̱je paꞌicohuaꞌipi teꞌe muꞌse a̱imaꞌcohuaꞌipi mai Ëjaëre se̱jëna, deꞌo joyopi capi:

“Ja̱ohuaꞌire Bernabére cuiꞌne Saulore jëjo saojë̱ꞌë, yëꞌë nejajë caquë soiseꞌe nejaꞌcohuaꞌire.”

3 Caëna, a̱imaꞌpë Maijaꞌquëre se̱ni tëjini ja̱ohuaꞌire jë̱ñapi jëjo pajë se̱cacani jëjo saohuë, se ñajë saijë̱ꞌë cajë.

Chipre Pa̱ire Yëhuoye

4 Maijaꞌquë joyopi jëjo saoquëna, saicohuaꞌipi Bernabé cuiꞌne Saulo saëꞌë, Seleucia daripëna saicohuaꞌipi. Ja̱ropi jai yohuëna aya mëni Chipre hueꞌe saodohuëna saëꞌë. 5 Saicohuaꞌipi Salamina yo saꞌrona ti̱ꞌani judío pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñana Maijaꞌquë coca quëa huëohuë. Juan i̱ohuaꞌire co̱casiꞌi caquë saisiquëje̱ i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre pajiꞌi. 6 Siꞌa saodohuë quëaroja̱ijë Pafos daripëna sa ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani ja̱rona ñahuë, Israel pa̱ipi dahuëpi Barjesús hueꞌequëre. Ja̱ëpi Maijaꞌquë cocare cayë caquë pa̱ire cosoquë yoꞌoquë pajiꞌi. 7 Ja̱ë dahuëpi Sergio Paulo ta̱ꞌñe asaquë ja̱ꞌre pa̱i ëjaë ja̱ꞌre pajiꞌi. Paꞌina, pa̱i ëjaëpi Bernabére cuiꞌne Saulore quërëja̱ijaꞌcohuaꞌire jëjo saopi, Maijaꞌquë coca quëajëna, asayere yë. 8 Ja̱je yoꞌoquëtaꞌare griego pa̱i coca cato Elimas hueꞌequëpi dahuëpi pa̱i ëjaë sehuoyere ë̱sequë Bernabére cuiꞌne Saulore sa̱ñope capi. 9 Caquëna, Saulopi Pablo hueꞌequëpi Maijaꞌquë joyo ti̱mësiquëpi i̱te ai ñani, 10 capi:

“¡Cosou, coꞌaquërepa, huati mamaquë siꞌaye deꞌoyere sa̱ñope yoꞌoquë ai! ¿Je yëhua Ëjaëre sa̱ñope yoꞌoye je̱ojaꞌquë aꞌni, mëꞌë? 11 Yure Maijaꞌquëpi mëꞌëre siꞌsesipi. Siꞌsequëna, tsoe muꞌseña ñamaꞌë paꞌi cuiꞌne ë̱së miañeje ñamaꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë.”

Ca macarepa Elimas ñamaꞌquë deꞌopi, ñamije paꞌioseꞌere ñaquë deꞌoni. Ja̱ maca i̱te jë̱tëna tse̱ꞌejë cuaja̱ꞌcohuaꞌini coꞌepi. 12 Ja̱re ñani ai deꞌoyere paꞌë, Ëjaë aye yeꞌyaye cuasaquë pa̱i ëjaë sehuopi.

Pablo Cuiꞌne Bernabé Antioquíare Paꞌiye Pisidia Yejare

13 Pablo cuiꞌne i̱te co̱cohuaꞌi jai yohuëna aya mëni Pafos daripë je̱oni Perge daripëna ti̱ꞌahuë, Perge daripë Panfilia yeja quëꞌro acona. Ja̱rona Juan je̱oni Jerusalénna coꞌipi. 14 Perge sa sani Pisidia yeja quëꞌro daripëna Antioquíana ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani huajë muꞌse paꞌina, Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacani jaꞌruhuë. 15 Jaꞌruni ñuꞌijëna, tsiꞌsi huëꞌe ëjaohuaꞌipi cua̱ñeseꞌe cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyasi pëpë ña tëjini cahuë:

“Aꞌyë dohuë, pa̱ire yëhuoye paꞌito quëajë̱ꞌë, yurepi.”

16 Carena, ja̱ maca Pablo huëni nëcani jë̱tëpi camaꞌpë caquë jaꞌjëni capi:

“Ë̲mëohuaꞌi Israel pa̱i cuiꞌne siꞌaohuaꞌi yequë pa̱i Maijaꞌquëre caꞌracohuaꞌi asajë̱ꞌë. 17 Israel pa̱i Diusupi mai aiohuaꞌire joꞌya nepi. Joꞌya neni ja̱ohuaꞌija̱ꞌa jai pa̱i jojo saiye nepi, yequë pa̱i yeja Egíptore paꞌi maca cuiꞌne ja̱ jeteyoꞌje i̱ tutupi yoꞌoquë etopi, ja̱ yeja paꞌisicohuaꞌire. 18 Etouna, Israel pa̱ipi cuarenta o̱metëca pa̱i peo hue̱ꞌña cue̱nesi yejaja̱ꞌa cuꞌijë yoꞌojëna, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌire deꞌoye ñacaijiꞌi, yoꞌo jujamaꞌë. 19 Ja̱je yoꞌoquë siete tsëcapë̱arepa Canaán yeja paꞌicohuaꞌire nejopi, ja̱ohuaꞌi yejare mai aipëna i̱sisiꞌi caquë. 20 Siꞌaye iye yoꞌoye cato cuatrocientos cincuenta o̱metëca pajiꞌi. Ja̱ paꞌisi jeteyoꞌje yuretaꞌa Maijaꞌquëpi Israel pa̱i yoꞌoyere ñani ca tëji ëjaohuaꞌire i̱sipi, Maijaꞌquëre quëacaiquë Samuel paꞌi macaja̱ꞌa. 21 Ja̱je yoꞌoye paꞌina, yuretaꞌa se̱iꞌë, yëquëre cua̱ñe ëjaëre pare necaijë̱ꞌë cajë. Se̱jëna, Maijaꞌquëpi Cis mamaquë Saúlni pa̱i ëjaëre necajiꞌi, cuarenta o̱metëca i̱ohuaꞌire cua̱ñejaꞌquëre. Ja̱ë cato Benjamín tsëcapë aquë pajiꞌi. 22 Paꞌina, jeteyoꞌje Maijaꞌquëpi Saúlre pa̱i ëjaërepa paꞌiye jioni Davidna i̱sipi, pa̱i ëjaërepa paꞌiye. Davidni Maijaꞌquë capi, ñeje: ‘Isaí mamaquë David cato yëꞌë yëyere yoꞌosiꞌi cuasaji. Ja̱je paꞌipi, yëꞌë ña hue̱ꞌñaje deꞌoye yoꞌoquë api.’ 23 Ja̱je paꞌina, i̱ ca nëoseꞌeje̱ paꞌye Israel pa̱ire huasosiꞌi caquë jëjo daopi, Jesure. Jesús cato David tsëcapë aquë pajiꞌi. 24 Ja̱ yëꞌtaꞌa Jesús daimaꞌnë Juanpi siꞌa Israel pa̱ire Maijaꞌquë coca quëapi. Quëaquë capi, ja̱ꞌnë cuasaseꞌere je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëjëꞌë. Po̱nëjëna, oco doye paꞌiji. 25 Casiquëpi je̱ꞌnë i̱ pani tëjiye ti̱ꞌaquëna, capi Juan: ‘Yëꞌë mësaru cuasayeje̱ paꞌi peoyë. Yëꞌë paꞌisi jeteyoꞌje teꞌi jerepa paꞌipi daiji. Ja̱ëre yëꞌë i̱ zapato dutacaiyeque peoquëpi, teaye paꞌi aꞌë.’

26 Ja̱je paꞌiye sëte ë̱mëohuaꞌi Maijaꞌquë doꞌijë Abraham tsëcapë acohuaꞌi, cuiꞌne mësaru ti̱ohuaꞌi, Maijaꞌquëre caꞌrajë i̱ yëyeje̱ paꞌicohuaꞌi, iye huaso coca mësaru asa ja̱ꞌñere jëjo daoseꞌe aꞌë. 27 Jerusalén paꞌicohuaꞌi cuiꞌne i̱ohuaꞌi ëjaohuaꞌije̱ Jesure huesëjë coa pa̱ije paꞌire ñahuë. Ñajë cuiꞌne huajë muꞌseña ñape pa̱i tsiꞌsi huëꞌepi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌere ñanije asa ti̱ꞌañe pa̱huë. Pa̱jë ja̱re i̱ohuaꞌipi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi caseꞌere yoꞌo ti̱ꞌacaëꞌë, Jesure huani je̱o maca. 28 Jesús coꞌaye yoꞌoseꞌere ti̱ꞌamaꞌpëtaꞌa Jesure huani je̱oñere Pilatopi soldado pa̱ina cua̱ñejaquë cajë se̱iꞌë. 29 Ja̱ jeteyoꞌje yuretaꞌa siꞌaye iye yoꞌo ja̱ꞌñere toyaseꞌe cayere yoꞌo tëjini so̱quë sarahua dequëni casani yejana ta̱huë. 30 Ja̱je yoꞌosiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi i̱te huajëquëre huëopi. 31 Huëosiquëpi Jesús jai so̱ muꞌseña ñaiquë i̱ñopi, i̱ ja̱ꞌre co̱ni Galileapi Jerusalénna saina, saisicohuaꞌire. Yure ja̱ohuaꞌipi i̱ coca quëacohuaꞌi paꞌiyë.

32 Ja̱je paꞌiye sëte yëquë mësarute deꞌo cocare quëayë, mai aiohuaꞌire ca nëoseꞌere yoꞌo ti̱ꞌapi, mai paꞌi maca i̱ ca nëosi tsëcapë acohuaꞌina. 33 Ja̱ i̱ ca nëoseꞌere yoꞌo ti̱ꞌaquë Jesure ju̱ꞌisiquëni huajëquëre huëopi, Maijaꞌquëpi. Salmos cayaye acore toyaseꞌeje̱ paꞌye yoꞌopi. Ja̱pi caji, ñeje: ‘Mëꞌë yëꞌë mamaquë aꞌë. Yurepi yëꞌë mëꞌë jaꞌquë aꞌë.’ 34 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë yequë hue̱ꞌña toyaseꞌeja̱ꞌa capi: ‘Davidre i̱sija̱ꞌquë aꞌë, ca nëoseꞌere. Deꞌoyere pare nuñerepa ca nëoseꞌere i̱sija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌëre.’ Ja̱je paꞌina, tsoe Maijaꞌquëpi quëapi, ju̱ꞌisiquëpi huëi ja̱ꞌñe cuiꞌne i̱ ca̱pë ja̱ꞌjuñe pa̱ ja̱ꞌñe. 35 Ja̱je paꞌina, yequë hue̱ꞌña toyaseꞌe caji: ‘Mëꞌë joꞌyaë deꞌoquërepa ca̱pë ja̱ꞌju huesëye mëꞌëpi ë̱seja̱ꞌquë aꞌë.’ 36 Deꞌoji, yure ja̱je paꞌiye sëte casiꞌi. David cato Maijaꞌquë i̱te cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye i̱ pa̱ire necani tëjini ju̱ni huesëpi, i̱ aiohuaꞌi ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌye. Ja̱je ju̱ni i̱ ca̱pë ja̱ꞌju huesëpi. 37 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ë, Maijaꞌquë huëosiquë Jesús ca̱pë cato ja̱ꞌjuñe pa̱pi. 38-39 Ja̱je paꞌiye sëte mësaru Maijaꞌquë doꞌijëpi asaye paꞌiji, Jesuja̱ꞌa coꞌaye yoꞌoseꞌe oni yeje cua̱ñoñe paꞌiji, cajë. Ja̱je paꞌina, siꞌaye Moisés cua̱ñeseꞌe oni yejeye pa̱seꞌere Jesure i̱re pare asacohuaꞌire oni yejeye paꞌiji, i̱tire paꞌë. 40 Deꞌhua ñajëꞌë, mësaruna Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌe to̱mequë i̱ohuaꞌi toyaseꞌe cato caji:

41 Nuñere pare ñajëtaꞌa coꞌaji cajë coecohuaꞌi, ne huesëjë̱ꞌë.

Mësaru paꞌi muꞌseña yëꞌëpi coꞌamañare nequëna,

Yecohuaꞌipi mësarute quëatoje̱ care payë cajë sehuocaiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

42 Judío pa̱i tsiꞌsi huëꞌepi Pablo cuiꞌne i̱ cajeohuaꞌi co̱ni etajëna, tsi̱ꞌnëna, judío pa̱irepa peocohuaꞌipi cahuë: Yequë semana huajë muꞌse paꞌina, cuiꞌnare quëajë̱ꞌë, yëquëre. 43 Ca tëjisi maca tsiꞌsi huëꞌepi Pablo cuiꞌne Bernabé saijëna, jai pa̱i judío pa̱ipi cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌipi judío yeꞌyayena huero yeꞌyesicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre saëꞌë. Saijëna, i̱ohuaꞌipi yëhuojë cahuë. Nuñerepa Maijaꞌquë mësarute oi soiseꞌere paꞌijë̱ꞌë, yoꞌo jujamaꞌpë.

44 Casicohuaꞌipi yequë semana huajë muꞌse ti̱ꞌaëna, ja̱ daripë paꞌicohuaꞌipi siꞌaohuaꞌi tsiꞌsiye jaꞌi maca jai pa̱i tsiꞌsihuë, Maijaꞌquë coca asañuꞌu cajë. 45 Tsiꞌsijëna, ñani Israel pa̱ipi ë̱sejë oijë Pablo ai coꞌaquë api sa̱ñope ca huëohuë. 46 Cajëna, Pablopi cuiꞌne Bernabépi quëcojë sa̱ñope cahuë, i̱ohuaꞌire:

“Mësaru judío pa̱ini duꞌru macarepa Maijaꞌquë coca quëaye paꞌiji. Paꞌisiconi mësarupi coejë cuiꞌne ti pani huesëyere paye cuasamaꞌpëna, yure cato judío pa̱i peocohuaꞌina sani quëaye paꞌiji. 47 Ja̱je paꞌina, Ëjaëpi yëquëre cua̱ñequë capi:

Siꞌa pa̱ire miacaija̱ꞌquëre je̱oñë, mësarute.

Yëꞌë huaso cocare siꞌa hue̱ꞌña soꞌo paꞌicohuaꞌire quëacaijë̱ꞌë.”

48 Ja̱je caquëna, asani judío pa̱i peocohuaꞌipi sihuajë siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë coca ai deꞌoye aꞌë, cajë ti pani huesëyere ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, caquë ña nëosicohuaꞌipi sehuohuë. 49 Sehuojëna, ja̱je Maijaꞌquë coca quëahuë, ja̱ yeja paꞌicohuaꞌire. 50 Ja̱je sehuojëtaꞌare judío pa̱ipi Pablore cuiꞌne Bernabére eto saoñuꞌu cajë, deꞌo nomiohuaꞌi ja̱ꞌre cuiꞌne deꞌo ë̱mëohuaꞌire cuiꞌne i̱ti daripë ëjaohuaꞌi ja̱ꞌre coca cahuë, sa̱ñope ja̱ohuaꞌire yoꞌoñuꞌu cajë cani sa̱ñope yoꞌojë etohuë. 51 Etorena, saijë i̱ohuaꞌi nëcañoa yaꞌore ti̱ꞌto to̱huë, ja̱ohuaꞌi yoꞌoyere sa̱ñope cayere i̱ñojë. Ja̱je yoꞌoni Iconiana saëꞌë. 52 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti sehuosicohuaꞌi cato sihuahuë, deꞌo joyopi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌina.

14

Pablo Cuiꞌne Bernabé Iconiore Paꞌiye

1 Pablopi cuiꞌne Bernabépi Iconiore paꞌijë judío pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacani Maijaꞌquë coca quëajëna, jai pa̱i judío pa̱i cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌi sehuohuë. 2 Sehuojëna, judío pa̱i sehuomaꞌcohuaꞌipi sa̱ñope yoꞌoja̱jë cajë judío pa̱i peocohuaꞌire cua̱ñejëna, sehuosicohuaꞌire coꞌaye cuasa huëohuë. 3 Ja̱je coꞌaye cuasa huëo doꞌire ai tsoe ja̱ daripëna pëani Maijaꞌquë coca deꞌoyerepa quëahuë. Quëajëna, Maijaꞌquëpi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌo tutu i̱siquëna, jaiye deꞌoyere yoꞌohuë. Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquë oiye i̱ohuaꞌi quëaye doꞌi quëꞌyerepa paꞌiye i̱ñopi. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ti daripë acohuaꞌipi caya tsëca huasicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijë yecohuaꞌipi judío pa̱i cayere deꞌoye aꞌë, cacaëꞌë. Cajëna, yecohuaꞌipi Ëjaë jëjo saocohuaꞌi cayere deꞌoye aꞌë, cacaëꞌë. 5 Ja̱je cajë paꞌijëna, judío pa̱ipi cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌipi Pablore cuiꞌne Bernabére coꞌaye yoꞌojë quë̱na pë̱api je̱a joꞌañuꞌu cajë i̱ti daripë ëjaohuaꞌi ja̱ꞌre coca cani teꞌe ja̱je yoꞌoye deꞌoji, cuasa nëohuë. 6 Cuasa nëoseꞌere asani Pablopi cuiꞌne Bernabépi catihuë, Listrana cuiꞌne Derbena Licaonia yejana cuiꞌne i̱ti yeja yequë daripë̱a paꞌiyena. 7 Catini ja̱roje̱ quëahuë, deꞌo cocare.

Pablore Quë̱na Pë̱api Je̱añe

8 Listra daripëre teꞌi ë̱më tsi̱ꞌnëna cuꞌimaꞌquë ai deꞌosiquëpi pajiꞌi, coa ñuꞌiquëpi. 9 Coa ñuꞌiquëpi Pablo quëayere asaquë Maijaꞌquëpi yëꞌëre ne coꞌyaye paꞌiji cuasaquë ñujiꞌi. Ñuꞌina, Pablopi i̱ ja̱je Maijaꞌquëre cuasaye asani 10 ai tutu capi:

“Huëni nëcajë̱ꞌë.”

Caquëna, ca macarepa teꞌere papi huëni nëcani cuꞌi huëopi. 11 Ja̱je Pablo yoꞌouna, ñani Licaonia cocapi tutu cuijë cahuë:

“Diusuohuaꞌipi pa̱ije paꞌiohuaꞌi deꞌoni mai quëꞌrona cajeni yoꞌoyë.”

12 Cajë Bernabéni diusu Zeus hueꞌyohuë. Hueꞌyojë Pabloni i̱ti coca ca doꞌire Hermes hueꞌyohuë. Listra pa̱i diusu mamire hueꞌyohuë. 13 Ja̱ maca yuretaꞌa pa̱i daripë caca saꞌro yëꞌquë macare diusu Zeuste se̱ huëꞌe paquëpi i̱ti huëꞌe ñacai ëjaëpi duruhue̱quëre cuiꞌne deꞌo joro neseꞌere dapi. Dani Jesús jëjo saocohuaꞌire deꞌocohuaꞌire paꞌni caquë se̱siꞌi, caquë yoꞌopi. Yoꞌoquëna, yecohuaꞌije̱ i̱ ja̱ꞌre se̱ñuꞌu, cajë yoꞌohuë. Yoꞌojë i̱ohuaꞌi ai yoꞌojë pacohuaꞌini nëicohuaꞌire huani coa i̱sijë se̱ñuꞌu, cajë yoꞌohuë. 14 Yoꞌoyere asani Bernabépi cuiꞌne Pablopi coꞌaji, ja̱ yoꞌoye cajë. Juꞌi ca̱ñana coꞌrëjë, cuijë sa to̱mejaëꞌë, i̱ohuaꞌi jopona. 15 Ñeje cuihuë:

“¿Merepa mësaru ja̱je yoꞌoyeꞌni? Yëquë cato mësaruje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Yure mësaru coa yoꞌoye je̱oni Maijaꞌquë i̱ti yeja, maꞌtëmo, jai tsiaya cuiꞌne siꞌaye i̱ote paꞌiye deꞌhuasiquëre pani sehuoni paꞌija̱jë cajë quëañuꞌu cajë daisicohuaꞌi aꞌë. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë muꞌseña cato i̱ohuaꞌiseꞌe i̱ohuaꞌi yëyeje̱ yoꞌojë paꞌija̱jë caquë ñapi, Maijaꞌquë. 17 Ja̱je yoꞌojë paꞌitoje̱ Maijaꞌquëpi deꞌoye yoꞌoyeja̱ꞌa i̱ñopi, yëꞌë paꞌiye caquë. Ja̱je paꞌina, i̱pi mësarute oco cuiꞌne deꞌoye quë̱quëna tëaye cuiꞌne a̱iñe cuiꞌne sihuajë paꞌiye i̱siji.”

18 Ja̱je siꞌaye canije ai yoꞌojë maña duruhue̱quëre huaiye pa̱jëꞌë, cajë ë̱sehuë, diusuohuaꞌire i̱sijë se̱ñuꞌu cajë yoꞌocohuaꞌire.

19 Ja̱je yoꞌojë ca maca da ti̱tahuë, Israel pa̱i, Antioquía yeja cuiꞌne Iconia yeja paꞌicohuaꞌi. Ja̱ohuaꞌipi ti̱tani ti̱ñe cuasayena pa̱ire po̱nahuë. Po̱narena, Pablore quë̱na pë̱api je̱a joꞌahuë. Je̱a joꞌani huani je̱ohuë, cuasajë pa̱i paꞌi daripë hueꞌsena quërë etohuë. 20 Quërë je̱orena, sehuosicohuaꞌipi i̱ u̱i hue̱ꞌñana tsiꞌsini nëcajëna, huëjiꞌi. Huëni pa̱i daripëna cacapi. Cacasiquëpi ñatasi muꞌse Bernabé ja̱ꞌre co̱ni Derbe daripëna saëꞌë.

21 Sani ja̱ro Derbena deꞌo coca quëajëna, jai pa̱i sehuohuë. Sehuorena, ñani ja̱ropi Listrana, Iconiana cuiꞌne Antioquía darina coꞌihuë. 22 Coꞌini, ja̱ro sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌire yoꞌo jujamaꞌpë ñese tuijë̱ꞌë, cahuë. Cajë cuiꞌne Maijaꞌquëre cuasare pajë paꞌijë̱ꞌë, cahuë. Ja̱je cajë cuiꞌne yequeje̱ cahuë, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena cacañuꞌu cani jaiye ai yoꞌoye paꞌiji. 23 Ja̱je cajë cuiꞌne yequeje̱ sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱a ñape i̱ohuaꞌi ëjaohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire nehuë. Neni a̱o a̱imaꞌcohuaꞌipi Maijaꞌquëre se̱jë yoꞌo tëjini icohuaꞌire deꞌoye ñacaijë̱ꞌë, cajë Maijaꞌquëre se̱cacaëꞌë, i̱ohuaꞌi sehuosiquëna.

Antioquíana Pablopi Cuiꞌne Bernabépi Coꞌiye

24 Pisidia yeja sa tëto sani Panfilia yejana ti̱ꞌahuë. 25 Ti̱ꞌani Perge yeja paꞌicohuaꞌire deꞌo coca quëahuë. Quëa tëjini Antalia daripëna saëꞌë. 26 Sani ja̱rona yuretaꞌa yohuëna aya mëni Antioquíana, Maijaꞌquë oiye ayepi necaijë̱ꞌë cajë cua̱ñe sitona, i̱ohuaꞌi deꞌoye i̱ti caseꞌeje̱ ne tëji sitona coꞌihuë. 27 Coꞌini Antioquíana ti̱tani siꞌa sehuosicohuaꞌire siꞌsoni Maijaꞌquë i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni yoꞌoquëna, Ëjaëpi judío pa̱i peocohuaꞌipi sehuoja̱jë caquë ja̱to saꞌroje̱ paꞌiore huiꞌyocaquëna, deꞌoye sehuoseꞌere quëahuë. 28 Quëasicohuaꞌipi sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni i̱ti macana pëani tsoe paëꞌë, ja̱rote.

15

Jerusalénna Tsiꞌsiye

1 Ja̱ muꞌseña Judeapi Antioquíana cayao maña saisicohuaꞌipi Maijaꞌquë doꞌijëre yeꞌyajë cahuë huaso cua̱ñoñe peoji, Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌomaꞌpë pani, ca̱ꞌni tëamaꞌpë pani, cahuë. 2 Ja̱je cajëna, Pablopi cuiꞌne Bernabépi co̱ni i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre ai sa̱ꞌñe yoꞌojë cahuë. Ja̱je yoꞌojë cajëna, Pablore, Bernabére cuiꞌne yecohuaꞌi sehuosicohuaꞌire Jerusalénna sani Jesús jëjo saocohuaꞌi ja̱ꞌre cuiꞌne ja̱ daripë sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌi ja̱ꞌre ca̱ꞌni tëaye ayere coca caja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saoñuꞌu, cani jëjo saohuë.

3 Antioquía daripë sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi jëjo saojëna, saicohuaꞌipi Fenicia yejaja̱ꞌa cuiꞌne Samaria yejaja̱ꞌa sa saijë quëahuë, judío pa̱i peocohuaꞌipi ja̱ꞌnë i̱tire paꞌë cuasajë paꞌiseꞌere je̱oconi Maijaꞌquëre sehuoseꞌere quëajëna, asani siꞌaohuaꞌi sehuocohuaꞌi sihuahuë.

4 Jerusalénna Pablo cuiꞌne Bernabé ti̱ꞌarena, sehuosicohuaꞌipi cuiꞌne Jesús jëjo saocohuaꞌipi cuiꞌne sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi co̱ni deꞌoye pëpahuë. Pëparena, paꞌijë siꞌaye Maijaꞌquë i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre yoꞌoseꞌere quëahuë. 5 Quëajëna, fariseo acohuaꞌipi Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌipi huëni nëcani cahuë:

“Yequë pa̱ipi sehuosicohuaꞌire ca̱ꞌni tëaye paꞌiji. Ja̱ maca Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌo ti̱ꞌajëꞌë, cua̱ñeñe paꞌiji.”

6 Cajëna, asani ja̱ maca Jesús jëjo saocohuaꞌipi cuiꞌne sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi tsiꞌsihuë, fariseo acohuaꞌi caseꞌere sa̱ꞌñe coca cajë asañuꞌu cajë. 7 Ja̱je cajë tsiꞌsisicohuaꞌipi ai sa̱ꞌñe ca tëji maca Pedropi huëni nëcani capi:

“Maijaꞌquë doꞌijë mësarupi ta̱ꞌñe asayë, yëꞌëre mësaru aquëni Maijaꞌquëpi joꞌya neseꞌe tsoe hue̱ꞌña i̱ huaso cocare judío pa̱i peocohuaꞌina quëaquëna, ja̱ohuaꞌipi i̱tire paꞌë cajë sehuoja̱jë caquë. 8 Maijaꞌquë pa̱i joñoa cuasaye ñaquëpi yëꞌë tse̱cohuaꞌire neñë caquë i̱ñoquë, deꞌo joyore i̱sipi, judío pa̱i peocohuaꞌina maire i̱siseꞌeje̱ paꞌye. 9 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato ja̱ohuaꞌire cuiꞌne maire ti̱ñe paꞌiohuaꞌire ñañe pa̱ji, siꞌaohuaꞌire cuiꞌne paꞌiohuaꞌire ñaji. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre cuasa doꞌija̱ꞌa deꞌo joñoa tsoa to̱cajiꞌi, ja̱ohuaꞌireje̱. 10 Yure ja̱je paꞌito, ¿me yoꞌojë Maijaꞌquë yoꞌoyere sa̱ñope uihuayeꞌni, sehuosicohuaꞌina dëquëcoje̱ paꞌiore hueꞌocaijë maije cuiꞌne mai aipëje̱ yoꞌo ti̱ꞌañe pa̱seꞌere? 11 Ja̱je paꞌina, yëquë cato cuasayë ja̱ohuaꞌire huasoseꞌeje̱ paꞌyepi yëquëreje̱ Ëjaë Jesús oi coa i̱siyepi huasopi cuasayë.”

12 Caquëna, siꞌaohuaꞌi joꞌcua je̱oni Bernabé cuiꞌne Pablo cayere asahuë. I̱ohuaꞌi ja̱ꞌre Maijaꞌquë paꞌi co̱caina, yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñe i̱ñoseꞌe cuiꞌne pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoseꞌe quëajëna, asahuë. 13 Ja̱ maca quëa tëjijëna, Santiagopi capi:

“Maijaꞌquë doꞌijë asajë̱ꞌë. 14 Maijaꞌquëpi judío pa̱i peocohuaꞌire deꞌoye yoꞌocai ja̱ohuaꞌi acohuaꞌini sahuani i̱ pa̱irepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌire neseꞌere Simónpi maire quëaquëna, asahuë. 15 Ja̱je paꞌina, iye toyaseꞌe cato Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoseꞌe aꞌë. Ja̱je paꞌina, ñeje caji, toyaseꞌe:

16 Ja̱ jeteyoꞌje coꞌi co̱ni

David huëꞌe ta̱isicore ne deꞌhuacasiꞌi

Cuiꞌne i̱o coꞌa deꞌoseꞌe siꞌaye ne deꞌhuasiꞌi.

17 Ne deꞌhuaëna, ëjaëre judío pa̱i coꞌeja̱jë,

yëꞌë mami se̱cohuaꞌi judío pa̱i peocohuaꞌi ja̱ꞌre.

18 Tsoe hue̱ꞌña iye yoꞌo ja̱ꞌñe quëasiquëpi, ëjaëpi i̱sipi iye coca.

19 Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato cayë, judío pa̱i peocohuaꞌipi ja̱ꞌnë i̱tire paꞌë cuasaseꞌere je̱oni Maijaꞌquëni tuicohuaꞌire cua̱ñeseꞌere yoꞌojë̱ꞌë cajë cua̱ñeñe peoji. 20 Ja̱je paꞌina, coa iyeseꞌe yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë cajë toyaseꞌe tsoe ti̱ꞌapi. Pa̱i deꞌhuasi diusure i̱sisi huaꞌire a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ë̱mëre cuiꞌne nomiore coa yoꞌoroja̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, quio hue̱asicohuaꞌire a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, pa̱nitaꞌa tsie a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 21 Ja̱ maña toyañuꞌu, Moisés cua̱ñeseꞌe cato tsoe hue̱ꞌñapi pa̱i ñape daripë̱a paꞌicohuaꞌire quëajë paꞌiyë, huajë muꞌseña ñape tsiꞌsi huë̱ꞌñapi i̱ti toyaseꞌere ñajë. Ja̱je paꞌito me airepa cayeꞌni.”

Judío Pa̱i Peocohuaꞌina Toyani Jëjo Saoseꞌe

22 Ja̱ maca yuretaꞌa Antioquíana i̱ohuaꞌi acohuaꞌini sahuani Pablo cuiꞌne Bernabé ja̱ꞌre jëjo saoñuꞌu, cajë siꞌa sehuosicohuaꞌi. Sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cuiꞌne Jesús jëjo saocohuaꞌi teꞌe cuasahuë. Cuasani yoꞌojë Judas hueꞌequëni, ja̱re i̱pi yequë mami Barsabás hueꞌequëni cuiꞌne Silasni saija̱ꞌcohuaꞌire nehuë, deꞌocohuaꞌire pare. 23 Neni ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre ñeje toyasicore jëjo saohuë:

“Yëquë Jesús jëjo saocohuaꞌipi cuiꞌne sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi mësaru aꞌyëohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi mësarute yëquë yoꞌje tsi̱je paꞌiohuaꞌire cuasajë judío pa̱i peocohuaꞌipi sehuosicohuaꞌire pëpayë, ja̱ro Antioquía daripë, cuiꞌne Siria cuiꞌne Cilicia yeja paꞌicohuaꞌire. 24 Cuiꞌne yëquë jëjo saomaꞌcohuaꞌipi i̱ñopi. Saisicohuaꞌipi mësarute jo̱sa yoꞌojë huesë ëaye ca co̱ꞌme huesojëna, ai yoꞌojë asahuë. 25-26 Ja̱je paꞌina, asani siꞌaohuaꞌi ja̱je yoꞌoye deꞌoji cuasani mësarute yëquë acohuaꞌipi sani ñajaꞌcohuaꞌire neñuꞌu cani nehuë, yëquë ai oicohuaꞌi Pablo cuiꞌne Bernabé ja̱ꞌre saija̱ꞌcohuaꞌire, ju̱ꞌiñe paꞌitoje̱ quëcojë Jesucristo coca doꞌire quëaroja̱icohuaꞌi ja̱ꞌre saija̱ꞌcohuaꞌire. 27 Ja̱je yoꞌosicohuaꞌipi yure mësaru quëꞌrona jëjo saoyë, Judasre cuiꞌne Silasre mësaru ja̱ꞌre teꞌe tsiarepa ñajë coca siꞌaye quëaja̱ꞌcohuaꞌire, yëquë quëaseꞌeje̱ paꞌye. 28 Ja̱je paꞌina, deꞌo joyoje̱ deꞌoji, ja̱je yoꞌoye caquëna, ñaquëna, yëquëje̱ mësarute jaiye yoꞌojë̱ꞌë cajë cua̱ñeñe peoyë. Coa doꞌi quëꞌyeseꞌe yoꞌojë̱ꞌë caye yëyë, iyeseꞌe: 29 Pa̱i deꞌhuasi diusuna i̱sisi huaꞌi a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, quio hue̱asicohuaꞌire a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, tsieje̱ a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne ë̱mëpi nomiohuaꞌire coa yoꞌoroja̱iñe yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, nomioje ë̱mëohuaꞌire coa yoꞌoroja̱iñe yoꞌomaꞌo paꞌijë̱ꞌë. Iye caseꞌere yoꞌoni mësaru deꞌoye paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Deꞌoye paꞌijë̱ꞌë. Ca tëjihuë.”

30 Ja̱ maca sai huëoni pëpa tëjini yuretaꞌa Antioquíana saëꞌë. Sani ti̱ꞌani sehuosicohuaꞌire tsiꞌsoni toyasicore i̱sihuë. 31 I̱sirena, sehuosicohuaꞌipi toyaseꞌere ñajë cajëna, asajë jai pa̱i sihuahuë, i̱te yëhuoyere asajë. 32 Sihuajë asajëna, Judas cuiꞌne Silaspi Maijaꞌquë caye asani quëacai tutu pacohuaꞌipi ai tsoe quëahuë, yëhuojë. Ja̱je yëhuojëna, asa huajëjë jerepa tutu quëꞌi joñoa paëꞌë. 33 Ja̱je quëajë pani tëjirena, sehuosicohuaꞌipi sani pëpacaijë̱ꞌë siꞌaohuaꞌire mësarute jëjo daosicohuaꞌire cajë pëpa tëjihuë, coꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 34 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Silasseꞌe deꞌoji pëaye cuasani pëapi. 35 Pëaquëna, cuiꞌne Pabloje̱ cuiꞌne Bernabéje̱ pëahuë, Antioquíana, Maijaꞌquë coca yeꞌyajë cuiꞌne quëaroja̱ijë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌipi. Pëarena, jai pa̱i sehuosicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni yoꞌohuë, i̱ti coꞌamaña.

Maijaꞌquë Coca Quëasiꞌi Caquë Pablo Cayaye Acore Saiseꞌe

36 Ai tsoe paꞌiquëpi Pablo capi, Bernabére:

“Sehuosicohuaꞌire ti̱jupë doꞌi sani ñañuꞌu, mai ja̱ꞌnë Ëjaë coca quëasi daripë̱ana. ¿Me paꞌiyeꞌni?”

37 Caquëna, Bernabépi Juanre yequë mami Marco hueꞌequëre sañuꞌu capi. 38 Caquëna, Pablopi ë̱sepi, saye. Ja̱ë Marcopi ja̱ꞌnëje Panfiliana i̱ yoꞌoye je̱oconi teꞌe nemaꞌë yoꞌosiquëre me caquë. 39 Ja̱je paꞌina, teꞌe cuasaye peoquëna, teꞌohuaꞌiseꞌe huahuë. Huani Bernabépi Marcore sapi. Saquë jai yohuëna aya mëni Chiprena saëꞌë. 40 Saijëna, Pablopi i̱te co̱jaꞌquëre Silasni ti̱ꞌapi. Ti̱ꞌaëna, sehuosicohuaꞌipi Maijaꞌquëre se̱cacatena, etani sajiꞌi. 41 Saiquëpi Siria yejaja̱ꞌa cuiꞌne Cilicia yejaja̱ꞌa sa tëto sai Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌire quëa huasoquë cujiꞌi.

16

Timoteopi Pablore, Silasre Co̱ Huëoye

1 Pablopi Derbena cuiꞌne Listrana ti̱ꞌani ja̱rona Timoteore ñapi. Judío nomiopi sehuosico mamaquëni cuiꞌne i̱ pëca jaꞌquëpi griego pa̱i pajiꞌi. 2 Ja̱je paꞌini Timoteore sehuosicohuaꞌipi deꞌoquë api cahuë, Listra cuiꞌne Iconia paꞌicohuaꞌipi. 3 Ja̱je caquëni Pablopi i̱te co̱jaꞌquëre sasiꞌi, cuasaquë. Ja̱ yëꞌtaꞌa samaꞌnë Timoteo ca̱ꞌnihuëre yëto tëapi, judío pa̱i i̱ saija̱ꞌto paꞌicohuaꞌipi coꞌaye camaꞌcohuaꞌini caquë. Cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Timoteore griego pa̱i mamaquë api, asa doꞌire ja̱je yoꞌopi. 4 Ja̱je yoꞌosi jeteyoꞌje siꞌa daripë̱a maña i̱ohuaꞌi sa saiyeje̱ paꞌye Jesús jëjo saocohuaꞌi cuiꞌne Jerusalén paꞌicohuaꞌi sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌi caseꞌere quëahuë, sehuosicohuaꞌina ñeje yoꞌojë̱ꞌë cajë. 5 Ja̱je yoꞌojëna, sehuosicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi sehuoseꞌere i̱tire paꞌë asajë tutu quëꞌi joñoa paëꞌë. Paꞌijëna, muꞌseña ñape jai pa̱i sehuojë jai saëꞌë.

Pablo Ca̱ni Ñañe Macedonia Aquëre

6 Deꞌo joyopi Asia yejana Maijaꞌquë coca quëaye ë̱se doꞌire Frigia yeja cuiꞌne Galacia yeja sa tëto sani, 7 Misia yeja niamona ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani ja̱ropi Bitinia sañuꞌu cuasahuë. Cuasajëtaꞌare Jesús joyopi ë̱sepi. 8 Ë̲sequëna, Misia yejaje̱ sa tëto sani Troas yo saꞌrona meñe cajehuë. 9 Cajeni ja̱rona Pablopi ca̱ni ñapi, teꞌi Macedonia aquëpi nëcaquë i̱te yëquëre dani co̱caijë̱ꞌë caquëna. 10 Ja̱je Pablopi ca̱ni ñaëna, ja̱ro Macedoniana deꞌo coca quëaye paꞌiji caquë Maijaꞌquëpi soiji cajë ne deꞌhuahuë, sañuꞌu cajë.

Pablo Cuiꞌne Silas Filipos Paꞌiye

11 Troas yo saꞌrona aya mëisicohuaꞌipi teꞌe muꞌserepa saëꞌë, Samotracia saodohuëna. Saisicohuaꞌipi ñatasi muꞌse Neápolisna ti̱ꞌahuë. 12 Ti̱ꞌani ja̱ropi Filiposna saëꞌë, romano pa̱i daripëna. Ja̱ro Macedonia yeja ai ëja daripëre pana saëꞌë. Sani ja̱rona pëahuë, tsoe muꞌseña maña. 13 Pëasicohuaꞌipi huajë muꞌse paꞌina, pa̱i daripëpi hueꞌsena etani saëꞌë. Tsiaya të̱ꞌtëpa quëꞌrona sani cuasahuë, judío pa̱i Maijaꞌquëre se̱ hue̱ꞌñaꞌë. I̱ño cuasani jaꞌruni ñuꞌijë deꞌo cocare quëahuë, nomiohuaꞌire i̱ti maca tsiꞌsini ñuꞌicohuaꞌire. 14 Quëajëna, teꞌo nomio Lidia hueꞌecopi, Tiatira daripë pa̱iopi, jai doꞌi ca̱ña ma ja̱ꞌñe i̱sicopi tsiꞌsicohuaꞌi ja̱ꞌre pacoꞌë. Ja̱je paꞌiona, Maijaꞌquëpi Pablo cayere deꞌoyerepa asaja̱co caquë necaina, ai Pablo cayeseꞌe asao, siꞌaye i̱ quëaye. Ja̱o cato Maijaꞌquëre se̱co pacoꞌë. 15 Ja̱je paꞌiopi i̱o tsëcapë ja̱ꞌre co̱ni oco do cua̱ñoni yëquëre cao:

“Mësarupi yëꞌëre sehuosicore pare ñani yëꞌë huëꞌena sani pëajë̱ꞌë.”

Ja̱je caco ai se̱ona, i̱o huëꞌena sani pëahuë.

16 Pëasicohuaꞌipi teꞌe muꞌse Maijaꞌquëre se̱ hue̱ꞌñana saijë teꞌo nomi tsi̱o ta̱ꞌñe yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñere quëa joyore hueꞌeconi ti̱ꞌahuë. Ja̱je paꞌiopi i̱o ëjaohuaꞌire jaiye curiquë necaico pacoꞌë, i̱o ta̱ꞌñe ca doꞌipi. I̱o cato i̱ohuaꞌi joꞌyao pacoꞌë. 17 Ja̱je paꞌiopi Pablore cuiꞌne yëquëre peꞌte huëoni peꞌteco cuio:

“¡Icohuaꞌi cato Diusu tutu quëꞌire pare necaicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi mësarute huaso cocare pare quëayë!”

18 Ja̱jeseꞌe siꞌa muꞌseña cuico peꞌteroja̱iona, yoꞌo jujani Pablopi coꞌye po̱nëni i̱ote ta̱ꞌñe ca cocare capi:

“Jesucristo mamipi cua̱ñeñë, icore je̱oni etani saijë̱ꞌë, coꞌa joyo.”

Ca macarepa ja̱re i̱ti macapi coꞌa joyo i̱ote etani sajiꞌi.

19 Ja̱je huatipi etaëna, i̱o ëjaohuaꞌipi ñani yure curiquë neñe peoji cuasajë Pablore cuiꞌne Silasre tse̱ahuë. Tse̱ani coꞌamaña huero hue̱ꞌñana sahuë, ja̱ daripë ëjaohuaꞌi quëꞌrona. 20 Dani ëjaohuaꞌire cahuë:

“Icohuaꞌi Israel pa̱i aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi mai daripë ai jo̱sa yoꞌoyë. 21 Israel pa̱i yoꞌoyere yeꞌyayë, ja̱ohuaꞌi. ¿Me mai romano pa̱i i̱ohuaꞌi caye asani yoꞌoyeꞌni?”

22 Cajëna, siꞌaohuaꞌi cuiꞌne cahuë. Cajëna, ja̱ daripë pa̱i yoꞌoye ñacohuaꞌipi Pablore cuiꞌne Silasre juꞌi ca̱ña duꞌteni siꞌsejë̱ꞌë, cua̱ñehuë. 23 Cua̱ñejëna, ai siꞌsehuë. Siꞌse tëjini co hue̱ꞌñana sani cosicohuaꞌire ñaquëre deꞌhua ñajëꞌë, icohuaꞌire cajë cua̱ñeni co huesohuë. 24 Cua̱ñerena, asani ai sa̱ꞌnahuë tuꞌrihuëna sani copi. Coni so̱quë totona co̱ña nesicona nëcañoa jua nëoni hue̱ñopi.

25 Hue̱ñosicohuaꞌipi ñuꞌijë jopo ñami paꞌina, Pablopi cuiꞌne Silaspi co̱ni Maijaꞌquëre se̱jë cuiꞌne jë̱jë yoꞌojëna, siꞌa cosicohuaꞌi asahuë. 26 Ja̱ macarepa yejapi ai ñuꞌcueo. Ñuꞌcuecona, co hue̱ꞌña eta saꞌnoapi siꞌaye huiꞌyo sao, cuiꞌne pa̱ire quë̱na meapi hue̱seꞌeje̱ to̱me sapi, peo hue̱ꞌña. 27 Ja̱ maca cosicohuaꞌire ñaquëpi sëtani huiꞌyoseꞌe eta saꞌnoa paꞌiona, ñani cosicohuaꞌipi tsoe etahuë cuasaquë i̱ huaꞌtipi dutani coꞌye huasiꞌi caquë yoꞌopi. 28 Yoꞌoquëna, Pablopi tutu capi:

“Yoꞌomaꞌë. Siꞌaohuaꞌi yëquë iye macare paꞌiyë.”

29 Caquëna, asani miañe dajë̱ꞌë cani tsasiquë caꞌraquë huëꞌhuë cacani Pablo cuiꞌne Silas quë̱o quëꞌrona doꞌre jaꞌrupi. 30 Yoꞌo tëjini huëni nëcani Pablore cuiꞌne Silasre etoni se̱jiꞌi:

“¿Huasosiquë paꞌiye cani me yoꞌoye paꞌiquëꞌni, yëꞌë?”

31 Se̱ina cahuë:

“Jesucristoni sehuojë̱ꞌë. Sehuoni huasosiquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë. Cuiꞌne mëꞌë huëꞌe acohuaꞌi huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

32 Ja̱ maca i̱te cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ huëꞌe acohuaꞌire mai Ëjaë cocare quëahuë. 33 Ja̱re i̱ti quëa tëji maca, cosicohuaꞌire ñaquëpi Pablore cuiꞌne Silasre siꞌseseꞌe aꞌsi tsoapi. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ huëꞌe acohuaꞌi oco do cua̱ñohuë. 34 Do tëjisi maca tu̱mani Pablore cuiꞌne Silasre i̱ huëꞌena sani a̱opi. I̱ cuiꞌne i̱ tsëcapë acohuaꞌi Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌi paꞌijë ai sihuahuë.

35 Nea hue̱ꞌña paꞌi maca pa̱i yoꞌoye ñani ca deꞌhuacohuaꞌipi Pablore cuiꞌne Silasre eto saojë̱ꞌë cajë cosicohuaꞌire ñaquëre quëaja̱ꞌa soldado pa̱ire jëjo daohuë. 36 Sani quëarena, cosicohuaꞌire ñaquëpi capi, Pablore:

“Pa̱i yoꞌoye ñacohuaꞌipi yëꞌëre mësarute eto saojë̱ꞌë, cua̱ñehuë. Ja̱je paꞌiye sëte se̱ñajë deꞌoye saijë̱ꞌë, yure.”

37 Caquëna, Pablopi capi:

“Quëañuꞌu cajë daisicohuaꞌire soldado pa̱ire yëquë romano pa̱ini mësaru ti coꞌaye yoꞌoseꞌeje̱ camaꞌpë doꞌi peocohuaꞌini siꞌa pa̱i ñajëna, siꞌsehuë. ¿Yure ja̱je yoꞌosicohuaꞌipi yahuerepa etoñuꞌu cayë? Ja̱je yoꞌoye coeyë, i̱ti yëquëre cosicohuaꞌipi dani eto saoja̱jë.”

38 Caquëna, soldado pa̱ipi sani romano pa̱i aꞌë, quëarena, pa̱i yoꞌoye ñani ca deꞌhuacohuaꞌipi quëquëhuë. 39 Quëquësicohuaꞌipi dani pa̱i yoꞌoye ca deꞌhua ëjaohuaꞌipi yëquë mësarute coꞌaye yoꞌoseꞌe oijë̱ꞌë cajë se̱iꞌë, Pablore cuiꞌne Silasre. Ja̱je cani etoni iye daripëpi etani saijë̱ꞌë cajë se̱iꞌë. 40 Se̱tena, Pablopi cuiꞌne Silaspi co hue̱ꞌñapi etani Lidia huëꞌena saëꞌë. Sani sehuosicohuaꞌire ñajë cuiꞌne je̱omaꞌpë tuijë̱ꞌë cajë yëhuo tëjini etani saëꞌë.

17

Tesalónica Daripë Acohuaꞌi Sa̱ñope Yoꞌoseꞌe

1 Pablo cuiꞌne Silas saicohuaꞌipi Anfípolis cuiꞌne Apolonia dari sa sani Tesalónica daripëna ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌarena, ja̱rote Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌe pajiꞌi. 2 Paꞌina, Pablopi i̱ noni yoꞌoroja̱iñe sëte Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena sajiꞌi, toaso̱ semanarepa huajë muꞌse ñape sai i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre Maijaꞌquë toyapëre ñaquë i̱ti cayeje̱ paꞌye, 3 caquë quëaquëpi. Jesús ju̱ꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi huajëquë huëiye paꞌiji. “Ja̱je paꞌina, yëꞌë mësarute quëaquë Jesús i̱ api, maire huasoquë.”

4 Caquëna, Israel pa̱i acohuaꞌipi sehuoni Pablona cuiꞌne Silasna tsiohuë. Cuiꞌne jai pa̱i Maijaꞌquëre se̱cohuaꞌipi griego pa̱ije sehuohuë. Sehuojëna, cuiꞌne jai pa̱i ëja nomiohuaꞌije̱ sehuohuë. 5 Ja̱je sehuojëna, ñani oijë pë̱ijë Israel pa̱i sehuomaꞌcohuaꞌipi coꞌa pa̱i maꞌñare nemaꞌpë coꞌa nëcaroja̱icohuaꞌini tsiꞌsohuë, ja̱ohuaꞌipi ca huëojëna, siꞌa pa̱i daripë paꞌicohuaꞌipi pë̱ti huëoni jo̱sa yoꞌojë caja̱jë cajë. Ja̱je yoꞌojëna, tsiꞌsisicohuaꞌipi Pabloni cuiꞌne Silasni coejë Jasón huëꞌena to̱mejani cacani jo̱sa yoꞌohuë, paꞌijëna, tse̱ani etoni pa̱ina i̱siñuꞌu cajë. 6 Yoꞌojëna, i̱ohuaꞌi cajë yoꞌocohuaꞌipi peojëna, coa paꞌiohuaꞌini Jasónni cuiꞌne yecohuaꞌi sehuosicohuaꞌini tse̱ani quërë etoni ja̱ daripë pa̱i ëjaohuaꞌi quëꞌrona sahuë. Sani cuijë cahuë:

“Icohuaꞌipi siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌire ti̱ñe paꞌiyena po̱najë yoꞌocohuaꞌipi i̱ñoje dani yoꞌoyë. 7 Yoꞌojëna, Jasónpi i̱ohuaꞌire oi i̱ huëꞌena pëaye i̱sipi. Ja̱je yoꞌocohuaꞌi siꞌaohuaꞌi César siꞌa pa̱i ëjaë cua̱ñeseꞌere sa̱ñope yoꞌoyë. Yoꞌojë cayë, yequë pa̱i ëjaërepa paꞌiji, Jesu api i̱repa cayë.”

8 Cajëna, ja̱ daripë acohuaꞌipi cuiꞌne i̱ohuaꞌi ëjaohuaꞌipi asani ¿ja̱ jerepa yoꞌocohuaꞌi aꞌni? cuasa huëohuë. 9 Cuasajëtaꞌare Jasónpi cuiꞌne yecohuaꞌi sehuosicohuaꞌipi mësaru cua̱ñeñe ti̱ꞌacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cani curiquëre i̱si nëoni eto cua̱ñohuë.

Pablo Cuiꞌne Silas Bereare Paꞌiseꞌe

10 Ja̱ ñami sehuosicohuaꞌipi esa Berea daripëna saijë̱ꞌë cajë jëjo saohuë, Pablore cuiꞌne Silasre. Jëjo saojëna, saisicohuaꞌipi ti̱ꞌani Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacahuë. 11 Berea acohuaꞌi Israel pa̱i deꞌo pa̱i paëꞌë. Tesalónica pa̱ire sa tëto saisicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi Pablo quëaye deꞌoye asajë nuñerepa quëaquë cajë siꞌa muꞌseñapi Maijaꞌquë toyapëre ñahuë. 12 Ja̱je yoꞌojë jai pa̱i Israel pa̱i acohuaꞌipi sehuohuë. Sehuojëna, cuiꞌne griego pa̱i ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne ëja nomiohuaꞌije̱ sehuohuë. 13 Sehuojëna, Pablopi Bereana Maijaꞌquë coca quëaquë paꞌiji asani Tesalónica Israel pa̱ipi Bereana dani Pablore pa̱ipi jo̱sa yoꞌo ja̱ꞌñe ne huëohuë. 14 Ja̱je yoꞌo huëojëna, sehuosicohuaꞌipi Pablore esa eto saohuë, jai tsiaya të̱ꞌtëpa quëꞌrona. Jëjo saojëna, coa Silaspi cuiꞌne Timoteopi co̱ni pëahuë, Bereana. 15 Pëarena, Pablore co̱ni saijë sasicohuaꞌipi Atenas daripëja̱ꞌa je̱ojani coꞌihuë. Coꞌijë Timoteore cuiꞌne Silasre Pablo esa daijë̱ꞌë caseꞌere dani quëahuë.

Pablopi Atenas Daripëre Paꞌiye

16 Pablopi Silasre cuiꞌne Timoteore Atenas daripëpi paꞌi utequë siꞌa hue̱ꞌña pa̱i deꞌhuasi diusure paseꞌe paꞌijëna, ñaquë ojiꞌi, coꞌayerepa yoꞌoyeꞌni cuasaquë. 17 Ja̱je paꞌina, Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacaquë Israel pa̱i ja̱ꞌre cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱cohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni capi. Caquë cuiꞌne siꞌa muꞌseñapi huero hue̱ꞌñana tsiꞌsisicohuaꞌireje̱ yëhuoquë capi. 18 Caquëna, pa̱i paꞌiye asacohuaꞌi epicúreos pa̱ipi cuiꞌne estoicos pa̱ipi i̱te ca huëoni cajë yecohuaꞌipi cahuë:

“¿I̱quere iquë caquëꞌni, jai cocaë maca?”

Cajëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“Yequë pa̱i diusuohuaꞌi ayere quëacaiquë api cuasayë.”

Ja̱je cahuë, Pablopi deꞌo coca Jesús ayere cuiꞌne i̱ ju̱ꞌisiquëpi huëiseꞌere quëaquëna. 19 Ja̱ maca Pablore Areópago cu̱tihuëna sahuë, ëjaohuaꞌi tsiꞌsi hue̱ꞌñana. Sani i̱te se̱iꞌë:

“¿Yëquë asaye yëyë, i̱que huajë yeꞌyaye aꞌni, iye mëꞌë yëquëre quëaye? 20 Yëquë asa maꞌñere mëꞌëpi caquëna, asa jujani ¿i̱quere mëꞌë caye quëaquëꞌni? cajë se̱ñë, mëꞌëre.”

21 Atenas pa̱ipi cuiꞌne ti̱ pa̱ipi i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi ja̱ꞌa yoꞌoseꞌere paseꞌe asacohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌi sëte ja̱je cahuë.

22 Cajëna, i̱ohuaꞌi joporepa paꞌiquëpi Pablo huëni nëcani Areópago cu̱tihuëpi nëcaquë i̱ohuaꞌire capi:

“Atenas pa̱i yëꞌë mësarute ñañe cato mësaru diusuohuaꞌire cuasañuꞌu cajë ai yëjë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 23 Ja̱je yoꞌocohuaꞌini yëꞌë mësaru se̱ hue̱ꞌñana cacani i̱ti tëojë se̱ hue̱ꞌñana ñeje toyaseꞌe paꞌina, ñahuë: ‘Ti pa̱i ñamaꞌa diusure se̱ hue̱ꞌñaꞌë.’ Ja̱je paꞌina, yëꞌë, ja̱ë mësaru ti ñamaꞌpë se̱ diusu ayere quëaquë aꞌë.

24 Ja̱ëpi yeja cuiꞌne i̱ote paꞌiye nesiquë ja̱je paꞌina, i̱ api, maꞌtëmo cuiꞌne yeja ëjaërepa. Ja̱je paꞌipi pa̱i nesi huë̱ꞌñare paꞌimaꞌquë api. 25 Pa̱ini necaijë̱ꞌë, yëꞌëre camaꞌquë api. I̱ api, maire paꞌiye siꞌaye yëꞌeye cuiꞌne yequë coꞌamañaje i̱sisiquë.

26 Teꞌire pa̱ire deꞌhuasiquëpi ja̱ëpi teꞌipi jai pa̱i daripë̱a nepi, Maijaꞌquëpi siꞌa yeja paꞌija̱jë caquë. Ja̱je paꞌina, i̱pi i̱ohuaꞌi paꞌija̱ꞌto cuiꞌne i̱te i̱ohuaꞌi coꞌeja̱ꞌa macaje̱ ca nëopi. 27 Ja̱ohuaꞌipi Maijaꞌquë mai quë̱no macare paꞌiquëtaꞌare coa cuasarepa i̱na coꞌe ti̱ꞌajajë caquë nepi. 28 Ja̱je paꞌina, mai i̱na paꞌiyë, huajëcohuaꞌi paꞌijë cuꞌiyë. Mësaru aipë ta̱ꞌñe coca cacohuaꞌi caseꞌerepa: ‘Mai cato Maijaꞌquë tsëcapë acohuaꞌi aꞌë’. 29 Ja̱je Maijaꞌquë tsëcapë acohuaꞌi sëte pa̱i i̱ohuaꞌi cuasayepi huëojë curiquëpi, po curiquëpi cuiꞌne quë̱napi deꞌhuaseꞌere Maijaꞌquëje̱ paꞌi api, cuasamaꞌpë pañuꞌu. 30 Ai tsoe cato Maijaꞌquë pa̱i huesëjë yoꞌoye coa ñaquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌisiquëtaꞌa yure cato Maijaꞌquë cua̱ñeji, siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌire i̱na sehuojë daijë̱ꞌë caquë. 31 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi pa̱i yoꞌoseꞌe nuñerepa caquë ne deꞌhuaja̱ꞌa muꞌse ca nëopi: Jesu api, ja̱ yoꞌoye yoꞌoja̱ꞌquë, i̱ joꞌya nesiquëpi. Ja̱je paꞌina, Jesuna cuasaye paꞌiji caquë siꞌaohuaꞌire i̱ñopi, ju̱ꞌisiquëni huëoquë.”

32 Ja̱je ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye ayere caquëna, asani cueꞌcuehuë. Cueꞌcuejëna, yecohuaꞌipi cahuë:

“Yequë muꞌse asañuꞌu, mëꞌë caye.”

33 Cajëna, ja̱ohuaꞌire quëaye je̱opi. 34 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌipi sehuohuë. Sehuoni i̱ ja̱ꞌre co̱ni tsiohuë. Cuiꞌne ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paëꞌë, Dionicio. Cuiꞌne teꞌe nomio Dámaris hueꞌeco pacoꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato Areópago tsëcapë acohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijëna, cuiꞌne yecohuaꞌije̱ co̱ni paëꞌë, i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni.

18

Pablo Corinto Daripëre Paꞌiseꞌe

1 Ja̱je yoꞌo tëjini Atenaspi etani Corinto daripëna sajiꞌi, Pablo. 2 Ja̱rona teꞌire Israel pa̱ire Aquilare ti̱ꞌapi. Ja̱ë cato Ponto yeja aquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi Pablo ja̱ yëꞌtaꞌa ti̱ꞌamaꞌnë Aquila cuiꞌne i̱ paco Priscilapi co̱ni Pontona ti̱ꞌasicohuaꞌipi paëꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato Italiapi etani daisicohuaꞌi paëꞌë. Claudio romano pa̱i ëjaëpi siꞌa Israel pa̱i Roma paꞌicohuaꞌi etaye paꞌiji caquë cua̱ñequëna, etasicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌini Pablo doꞌi ñasiꞌi caquë sajiꞌi. 3 Sani i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pëapi. I̱ohuaꞌi neñeje paꞌye ca̱ꞌnipi huë̱ꞌña nequë sëte i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni nesiꞌi caquë pëapi. 4 Pëasiquëpi paꞌi siꞌa huajë muꞌseña Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena sai quëapi, Israel pa̱ire cuiꞌne yequë pa̱ire asare paja̱jë caquë.

5 Macedonia paꞌicohuaꞌipi Silas cuiꞌne Timoteo co̱ni ti̱ꞌasi maca Pablopi siꞌa muꞌseña Maijaꞌquë coca quëa huëoni quëaquë judío pa̱ire capi. Jesús pajiꞌi, maire huasoquërepa. 6 Ja̱je caquëna, ja̱ohuaꞌipi i̱te sa̱ñope cajë pë̱ꞌë. Pë̱ijëna, Pablo ña jujani i̱ohuaꞌire sa̱ñope cayere i̱ñosiꞌi caquë i̱ juꞌi ca̱re ta̱ꞌtë to̱pi. Ta̱ꞌtë to̱ni capi, i̱ohuaꞌire:

“Mësaru doꞌi pasipi mësaru ne huesëye, yëꞌë doꞌi peosipi. Ja̱je paꞌina, yurepi jerepa cato judío pa̱i peocohuaꞌina sani Maijaꞌquë coca quëaja̱ꞌquë aꞌë.”

7 Cani tsiꞌsi hue̱ꞌñapi etani Justo huëꞌena sajiꞌi, Maijaꞌquëre se̱quë huëꞌena, Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌe quë̱no maca paꞌi huëꞌena. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌe ñacohuaꞌi ëjaërepa Crispo hueꞌequëpi Maijaꞌquë coca asani sehuopi. Sehuoquëna, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ tsëcapë acohuaꞌije̱ sehuohuë. Sehuojëna, cuiꞌne Corinto daripë acohuaꞌije̱ jai pa̱i sehuohuë. Sehuorena, oco dopi, sehuosicohuaꞌire. 9 Ja̱je yoꞌoquë paꞌina, teꞌe ñami Ëjaëpi ca̱ni ñañeje paꞌyeja̱ꞌa ñaini capi, Pablore:

“Caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë, coca quëaye, je̱omaꞌë cajë̱ꞌë. 10 Yëꞌë coca sehuoja̱ꞌcohuaꞌire iye daripë acohuaꞌire jai pa̱ire payë. Yëꞌëpi mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë. Paꞌina, mëꞌëre pa̱ipi coꞌaye yoꞌo ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

11 Caëna, asani Pablopi Corintona teꞌe o̱metëcahuë jopore paja̱ꞌa pëani paꞌi Maijaꞌquë cocare yeꞌyapi, i̱ohuaꞌire.

12 Ja̱je yoꞌoquë paꞌina, Acaya pa̱i ëjaë Galión paꞌi maca judío pa̱ipi Pablore sa̱ñope yoꞌoñuꞌu cajë tsiꞌsihuë. Tsiꞌsini tse̱ani sahuë, pa̱i yoꞌoye ca deꞌhua hue̱ꞌñana. 13 Sani i̱ohuaꞌi ëjaëre cahuë:

“Iquëpi cua̱ñeseꞌe cayeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌpë, ti̱ñe Maijaꞌquëre se̱ñe paꞌiji caquë pa̱ire yeꞌyaquë api.”

14 Cajëna, asani Pablopi casiꞌi cuasaquëna, Galiónpi duꞌruja̱ꞌa capi, Israel pa̱ire:

“Coꞌaye yoꞌoseꞌere pa̱nitaꞌa pa̱ire huani je̱oseꞌere yoꞌojë catotaꞌa mësaru Israel pa̱ire asa catiraꞌhuë. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato coa coca yëꞌoseꞌe caseꞌere, mami ayere, cuiꞌne mësaru cua̱ñeñe ayere yoꞌojë cayë. Ja̱je paꞌiye sëte mësaruseꞌe ne deꞌhuajë̱ꞌë. Mësaru yoꞌojë cayere cuiꞌna maca yoꞌoquë caye coeyë.”

16 Ja̱je cani pa̱i yoꞌoseꞌe ca deꞌhua hue̱ꞌñapi eto saopi, i̱ohuaꞌire. 17 Eto sauna, pa̱i yoꞌoseꞌe ca deꞌhua hue̱ꞌña ti̱ña macare pana Sóstenesre tse̱ani tëꞌcahuë. Ja̱ë cato Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌe ñacai ëjaë pajiꞌi. Ja̱je yoꞌotoje̱ Galión cato coꞌa ju̱ꞌi ñañe pa̱pi, i̱ohuaꞌi yoꞌoye.

Pablopi Ti̱jupë Antioquíana Saiye

18 Ja̱ yëꞌtaꞌa Pablo Corinto daripëna pëasiquëpi tsoe muꞌseña pajiꞌi. Paꞌiquëpi sai huëoni sehuosicohuaꞌire saiyë, caquë pëpa tëjini sai Priscila cuiꞌne Aquila ja̱ꞌre co̱ni sajiꞌi. Siria yejana yohuëja̱ꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa yohuë aya mëimaꞌnë Cencreana naña peo caꞌtopë hueopi, i̱ nesiꞌi ca nëoseꞌere yoꞌo ti̱ꞌasiꞌi caquë. 19 Ja̱je yoꞌosi jeteyoꞌje Efesona ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani Pablopi Priscilare cuiꞌne Aquilare je̱oni Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena sajiꞌi. Sani Israel pa̱i tsiꞌsicohuaꞌi ja̱ꞌre coca capi. 20 Caquëna, asani i̱ohuaꞌipi i̱te pëajë̱ꞌë cajë se̱iꞌë. Se̱jëna, pa̱ñë, pëaye cani. 21 Pëpani sai capi:

“Maijaꞌquëpi yëna cuiꞌnaëpi yeque coꞌini ñasiꞌi.”

Cani ja̱ jeteyoꞌje yohuëna aya mëni Efesopi yequë hue̱ꞌñana sajiꞌi. 22 Ja̱ maca Cesareana ti̱ꞌani sehuosicohuaꞌire pëpasiꞌi caquë Jerusalénna sajiꞌi. Sani ja̱ropi yuretaꞌa Antioquíana sajiꞌi. 23 Sani ja̱rona tsoe maca pani yuretaꞌa cuiꞌnaëpi cuꞌi huëo co̱pi, pa̱i ñape darina, Galacia cuiꞌne Frigia yeja daripë̱ana, sehuosicohuaꞌire tutu quëꞌiohuaꞌire quëa huasoquë.

Apolos Efeso Pa̱ire Yëhuoye

24 Ja̱ muꞌseña teꞌi Israel pa̱i aquëpi Apolos hueꞌequëpi Efesona ti̱tapi, Alejandría daripë aquëpi. Ja̱ë cato ai ta̱ꞌñe coca caquë cuiꞌne Maijaꞌquë toyapë ai deꞌoyerepa asaquë pajiꞌi. 25 Ja̱je paꞌipi mai Ëjaërepa coca paꞌiyena yeꞌyesiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi tuturepa caquë Jesús ayere ti̱ñarepa yeꞌyapi, coa Juan oco doyeseꞌe asaquëtaꞌa. 26 Ja̱je paꞌipi Apolos Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena jai pa̱i asajëna, caquëna, Priscila cuiꞌne Aquilapi asani i̱te teꞌire ti̱rona sani quëahuë, ai ti̱ñarepa Maijaꞌquë coca ayere. 27 Quëasiquëpi Apolos Acayana sasiꞌi caquë yoꞌoquëna, sehuosicohuaꞌipi i̱ sai ja̱ꞌñe co̱caëꞌë. Co̱caijë cuiꞌne teꞌe carta toyahuë, Acaya sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌina deꞌoye i̱te pëpacaijë̱ꞌë cajë. Ja̱je yoꞌorena, Acaya ti̱ꞌani Maijaꞌquë oi doꞌipi sehuosicohuaꞌire ai deꞌoyerepa co̱cajiꞌi. 28 Co̱cai siꞌaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana Israel pa̱ire toyapëna ñaquë Jesús i̱repa maire huasoquë pajiꞌi caquë sa̱ñope capi. I̱ohuaꞌije̱ mëꞌë coa cayë caye peoyere papi, capi.

19

Pablo Efeso Paꞌiye

1 Apolos Corintore paꞌina, Pablopi cu̱ti quëꞌroja̱ꞌa sa sani Efesona ti̱ꞌapi. Ti̱ꞌani ja̱rona jai pa̱ire sehuosicohuaꞌire ti̱ꞌapi. 2 Ti̱ꞌani ja̱ohuaꞌire se̱jiꞌi:

“¿Mësaru sehuo maca deꞌo joyo tsio daquë?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Pa̱ni, deꞌo joyo paꞌiye ayeque caye yëquë ti asamaꞌcohuaꞌi aꞌë.”

3 Cajëna, Pablopi capi:

“¿I̱quere asajë do cua̱ñoreꞌni?”

Caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Juan oco doquë quëaseꞌere asani sehuojë do cua̱ñosicohuaꞌi aꞌë.”

4 Cajëna, Pablopi capi:

“Deꞌoji, Juan cato coꞌaye yoꞌoseꞌere je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëcohuaꞌini oco dopi, doquë capi: ‘I̱ jeteyoꞌje daiquëni sehuoye paꞌiji.’ Ja̱ëre cato Jesuni.”

5 Ja̱je caquëna, asani Jesuni i̱re papi cuasani sehuorena, Ëjaë Jesús mamipi cani dopi, i̱ohuaꞌire. 6 Dosicohuaꞌini Pablopi jë̱ñapi patoquëna, deꞌo joyopi i̱ohuaꞌina tsio dajiꞌi. Tsio daina, yequë cocapi cajë yoꞌohuë. Yoꞌojë Maijaꞌquë cayere asajë yecohuaꞌina se quëahuë. 7 I̱ti ja̱je yoꞌosicohuaꞌi cato doce ë̱mëohuaꞌi paëꞌë.

8 Pablopi pa̱ire Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere quëare pasiꞌi caquë ti caꞌramaꞌë toaso̱ ñañëohuaꞌire Israel pa̱i tsiꞌsi huëꞌena sai capi. 9 Caquëna, yecohuaꞌipi sehuocaiye pa̱jë, siꞌaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana huajë maꞌa Pablo yeꞌyaye coꞌaye aꞌë cahuë. Cajëna, Pablopi ja̱ohuaꞌire je̱oni sehuosicohuaꞌiseꞌere huani sapi, Tiranno coca ca huëꞌena. 10 Ja̱rona sani siꞌa muꞌseñapi coca caquë ja̱jeseꞌe caya o̱metëcahuë̱a yoꞌopi. Yoꞌoquë paꞌina, Asia provincia yeja paꞌicohuaꞌipi Israel pa̱ipi cuiꞌne Israel pa̱i peocohuaꞌipi Ëjaë coca asahuë. 11 Ja̱je yoꞌoquëna, Maijaꞌquëpi Pablo ja̱ꞌre paꞌi jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌopi. 12 Yoꞌoquëna, Pablo juꞌi ca̱ñapi cuiꞌne aꞌri të̱no ca̱ꞌti pë̱a i̱ papiseꞌepi ju̱ꞌicohuaꞌina sani nejëna, ju̱ꞌicohuaꞌipi coꞌyahuë. Cuiꞌne huati quëꞌiohuaꞌije̱ huatire eto sao cua̱ñohuë. Ja̱ jerepa yoꞌopi.

13 Ja̱je yoꞌoquëna, ñani cuiꞌne Israel pa̱ije paëꞌë, maꞌajaꞌa cuꞌijë huati joñoapi pa̱ire paꞌiye eto saohuaꞌije̱, coa yoꞌocohuaꞌi. Ja̱ohuaꞌipi cuasahuë, Jesús mamipi cajë huatire eto saoye paꞌiji. Cuasani huati joñoare cahuë:

“Pablo quëaquë Jesús mamipi cua̱ñeñë, etajë̱ꞌë.”

14 Iye yoꞌoye cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa Israel pa̱i Esceva siete mamajëpi yoꞌohuë. 15 Ja̱je yoꞌocohuaꞌini yequë muꞌse huati joyopi i̱ohuaꞌire sa̱ñope sehuoquë capi:

“Jesure asayë, cuiꞌne Pabloreje̱ asayë. ¿Mësarutaꞌa ne aꞌni?”

16 Caquë ja̱re i̱ti macapi huati quëꞌipi ja̱ohuaꞌire tuturepa yoꞌoquë tse̱ani aꞌsi neina, aꞌsi quëꞌiohuaꞌipi ca̱ña peoñoa huëꞌepi etani cati saëꞌë. 17 Iye yoꞌoseꞌere siꞌaohuaꞌi Efeso paꞌicohuaꞌi griego pa̱i cuiꞌne Israel pa̱i asani caꞌrahuë. Ja̱je yoꞌojëna, Jesús mami jerepa ai deꞌoye aꞌë, siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌi cahuë.

18 Ja̱je cuiꞌne jai pa̱i sehuosicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere jai pa̱i ña hue̱ꞌñana oijë quëahuë. 19 Quëajëna, cuiꞌne jai pa̱i ja̱ꞌnë dahuëohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi i̱o dahuë toyapëre pa̱i ña hue̱ꞌñana dani ëohuë. Ja̱ toyapë doꞌire cue̱cue ñañe cato cincuenta mil curiquë të̱ꞌñarepa doꞌi pajiꞌi. 20 Ja̱je yoꞌoco mai Ëjaë coca jerepa jai sacoꞌë, siꞌa hue̱ꞌña i̱o tuture pa̱ire i̱ñoco.

21 Ja̱ jeteyoꞌje Pablo Macedoniana cuiꞌne Acayana doꞌi sani cuiꞌne ja̱ropi Jerusalénje̱ doꞌi sasiꞌi cuasapi. Cuasaquë yequeje̱ capi, ja̱ro Jerusalén saisi jeteyoꞌje Romaje̱ saija̱ꞌquë aꞌë. 22 Ja̱je caquë Timoteore cuiꞌne Erastore i̱ti co̱caicohuaꞌire cayaohuaꞌire Macedoniana jëjo saopi, i̱seꞌe ja̱ yëꞌtaꞌa Asia yejana aꞌri maña pëaquë.

Efeso Acohuaꞌi Sa̱ñope Yoꞌoseꞌe

23 Ja̱ muꞌseña Efeso daripë paꞌicohuaꞌipi ai jo̱sa yoꞌojë cahuë, huajë maꞌa ayere. 24 Demetrio po curiquë deꞌhuaquëpi ca huëouna. Ja̱ëpi diusa Diana huëꞌeje̱ paꞌye aꞌri huë̱ꞌña maña nequë pajiꞌi. Ja̱je nequëpi i̱te co̱caicohuaꞌire jaiye curiquë i̱siquë pajiꞌi. 25 Ja̱ëpi i̱te co̱caicohuaꞌire cuiꞌne i̱ neñeje paꞌye necohuaꞌire tsiꞌsopi. Tsiꞌsoni capi:

“Ëjaohuaꞌi mësarupi asayë, iye aꞌri huë̱ꞌña deꞌhua doꞌi mai deꞌoye paꞌiye. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ë Pablopi mësarupi asajë cuiꞌne ñajëna, caji, pa̱i deꞌhuaseꞌe diusu peoye aꞌë. Ja̱je caquë jai pa̱ire yeꞌya huesoji, i̱ cayena. I̱ño Efeso pa̱ire cuiꞌne siꞌa Asia provincia paꞌicohuaꞌire ja̱je yeꞌyaji. 27 Iye i̱ ja̱je yeꞌyaye ai coꞌaji, mai coꞌamaña peo hue̱ꞌña ne huesëye paꞌiji, cuiꞌne diusa Dianaje̱ i̱o yure doꞌi quëꞌio paꞌiye peo hue̱ꞌña to̱meñe paꞌiji. Ja̱je to̱meni iye diusa coꞌa coa cueꞌcue cua̱ñojaꞌcoa. Yure iye provincia Asia paꞌicohuaꞌi tse̱copi cuiꞌne iye yeja siꞌa yeja paꞌicohuaꞌi tse̱copi caraja̱sio.”

28 Caquëna, asani pë̱titeni tutu cuijë cahuë:

“Paꞌijë̱ꞌë, Diana Efesios pa̱i jaꞌcorepa.”

29 Ja̱je yoꞌojë cajëna, siꞌa i̱ti daripë acohuaꞌi coa huesë asahuë, i̱ohuaꞌi yoꞌojë caye. Ja̱je yoꞌojë cajë Pablore co̱cohuaꞌire cayaohuaꞌire Macedonia acohuaꞌire Aristarcore cuiꞌne Gayore tse̱ani quërëjë sahuë, pa̱i tsiꞌsijë ña hue̱ꞌña quëꞌrore pana. 30 Ja̱je yoꞌojëna, Pablopi pa̱ire casiꞌi caquë yoꞌoquëna, sehuosicohuaꞌi i̱te ë̱sehuë. 31 Cuiꞌne ja̱ro ëjaohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌñare yecohuaꞌi ëjaohuaꞌipi Pablore ñacohuaꞌique paëꞌë, paꞌijë ja̱ohuaꞌije̱ ai ë̱sehuë, co̱ni yoꞌoquë camaꞌë cajë. Ja̱je paꞌina, i̱te quëaja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saohuë. Pablo quëꞌrona. 32 Ja̱je yoꞌo maca, cato i̱ti tsiꞌsisicohuaꞌi cato deꞌhuarepa yoꞌojë cahuë, yecohuaꞌi ti̱ñe cuijëna, cuiꞌne yecohuaꞌi ai yeque cajëna, yoꞌohuë. Ja̱je yoꞌohuë, pa̱i. Coa ca huëosi doꞌire huesërepa tsiꞌsini, jai pa̱i yecohuaꞌi i̱ti cajë tsiꞌsiseꞌeque huesëhuë. 33 Ja̱je jai pa̱i huesëjëna, Alejandroje̱ huesëquëna, yecohuaꞌipi quëahuë, i̱ti cajë tsiꞌsiseꞌe. Ja̱ëni judío pa̱ipi coca cajë̱ꞌë cajë jëjo eto nëcohuë, pa̱i ña hue̱ꞌñana. Ja̱ maca Alejandropi pa̱ire coca casiꞌi judío pa̱i ayere caquë jë̱ñapi yoꞌopi. Yoꞌoquëna, 34 i̱je judío pa̱ipi casiꞌi caquë yoꞌoji asani ai tutu cuihuë, caya horas:

“Paꞌijë̱ꞌë, Diana Efesios pa̱i jaꞌco.”

35 Cuijë pejë je̱orena, i̱ti daripë paꞌiye toyaquëpi capi, pa̱ire:

“Efesios pa̱i asajë̱ꞌë, siꞌa pa̱i iye yeja acohuaꞌi asayë, iye daripë paꞌicohuaꞌi siꞌaohuaꞌi Dianate ne huesomaꞌpë paye paꞌiji caseꞌe. Cuiꞌne maꞌtëmopi to̱mesi quë̱naoreje̱ ñacaiye paꞌiji, asayë. 36 Ja̱je paꞌiye sëte coꞌarepa huëojë coꞌaye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Duꞌru macarepa ai cuasajë̱ꞌë, je huesëjëna, airepa yoꞌojë cayeꞌni. 37 Iconi mësaru tse̱ani dasicohuaꞌi coꞌaye caye pa̱huë, mai jaꞌcore pare. 38 Ja̱je paꞌina, Demetriopi cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre yoꞌojë cacohuaꞌipi yecohuaꞌire sa̱ñope cayere pani pa̱i yoꞌoseꞌe asani ca deꞌhuacohuaꞌina quëajë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi paꞌiyë, mësaru yëye ëjaohuaꞌina cajë̱ꞌë. Ja̱ maca pa̱i ñape mësaru paꞌiye quëa deꞌhuajë ne deꞌhuajë̱ꞌë. 39 Mësarupi yequë coꞌamañare se̱ñe pacohuaꞌi pani jai pa̱i deꞌoyerepa tsiꞌsi sitona coca caye paꞌiji. 40 Yure iye yoꞌoseꞌe coꞌaji. Ëjaohuaꞌipi asani maire caye paꞌiji coa jo̱sa yoꞌojë cacohuaꞌire. I̱quere yoꞌojë careꞌni, cajë se̱to quëaye peoji. ¿Jere quëayeꞌni, i̱ti cajë yoꞌoseꞌe peoto?”

41 Ja̱je se ca tëjini je̱opi, i̱ti yoꞌoye.

20

Pablo, Macedonia, Cuiꞌne Greciana Saiye

1 Jo̱sa yoꞌojë ca tëjisi jeteyoꞌje Pablopi sehuosicohuaꞌire soini yëhuo tëjini saiyë caquë pëpani Macedoniana sajiꞌi. 2 Sani siꞌa hue̱ꞌña ja̱ro paꞌi daripë̱ana doꞌi sai sehuosicohuaꞌire sihua ëaye yëhuo huasoquë cujiꞌi. Cuni tëjini jeteyoꞌje Greciana ti̱ꞌapi. 3 Ti̱ꞌani ja̱rona toaso̱ ñañëohuaꞌire pëapi. Pëasiquëpi paꞌiquëpi Siriana sai yohuëna aya mëni tëjiquëpi i̱te judío pa̱i huañuꞌu cajë cuiꞌñaseꞌere asapi. Asani Macedonia yejaja̱ꞌa cuiꞌnaëpi tëto sai quë̱opi coꞌisiꞌi cuasapi. 4 Cuasani saina, i̱ ja̱ꞌre co̱ni saëꞌë, Sópater Berea aquë, Pirro mamaquë, Aristarco, Segundo Tesalónica acohuaꞌi, Gayo Derbe mamaquë, Timoteo, Tíquico. Cuiꞌne Trófimo Asia yeja acohuaꞌi saëꞌë. 5 Saisicohuaꞌipi Maijaꞌquë doꞌijëpi yëquëre Troaspi utehuë. 6 Utejëna, yëquëpi levadura co̱ꞌmemaꞌa a̱o a̱iñe tsiꞌsini yoꞌo tëjini, Filipos daripëpi etani jai yohuëja̱ꞌa cinco muꞌseña saijë ti̱ꞌahuë, Troasna. Ti̱ꞌani ja̱rona siete muꞌseña pëahuë.

Pablo Troas Paꞌiye

7 Huajë muꞌse paꞌina, Jesús yoꞌoseꞌere cuasajë a̱o jëꞌyeni a̱ñuꞌu cajë tsiꞌsisicohuaꞌipi paꞌijëna, Pablopi ñatasi muꞌse saiyeque paꞌiji caquë ai yëhuopi, ñami jopo paꞌi macare paja̱ꞌa. 8 Yëhuoquëna, ë̱mëjeꞌrepa tuꞌrihuëna tsiꞌsisicohuaꞌipi paëꞌë, jaiye toa tsë̱opë̱a tsë̱o sitore. 9 Paꞌijëna, teꞌi po̱së Eutico hueꞌequëpi hueꞌse ña saꞌrona jaꞌrusiquëpi ñujiꞌi. Ñuꞌiquëpi, Pablopi airepa tsoe quëaye sëte ca̱i huëoni yuretaꞌa ca̱ni huesëni ja̱ro toaso̱ yaꞌripa ë̱mëjeꞌre papi to̱mepi. To̱meina, ju̱ꞌisiquëni co̱ani huëohuë. 10 Ja̱je ju̱ꞌisiquëni o̱arena, Pablopi cajeni jai ca̱pi po̱sëna jani suꞌcuapi. Suꞌcuani capi, sehuosicohuaꞌire:

“Quëquëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Huajëquë api.”

11 Cani ja̱ jeteyoꞌje, ja̱ꞌnë paꞌi sitona mëni a̱o yëtoni a̱ni ja̱re Maijaꞌquë coca quëaquë ñatapi. Ñata to̱mequëna, caye je̱oni sajiꞌi. 12 Saina, yecohuaꞌije̱ tsihuaꞌëre huajëquëre sahuë. Sajë ai sihuajë saëꞌë, i̱ti yoꞌoseꞌere cuasajë.

Mileto Saiye

13 Cu̱tihuëja̱ꞌa sasiꞌi caëna, yëquëpi duꞌru saëꞌë, yohuëja̱ꞌa Asón daripëna. Ja̱rona Pablore i̱ caseꞌeje̱ paꞌye ayañuꞌu cajë. 14 Yoꞌosicohuaꞌipi Asónna i̱te ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌarena, aya mëquëna, sani i̱ ja̱ꞌre co̱ni Mitilenena ti̱ꞌahuë. 15 Ti̱ꞌasicohuaꞌipi ja̱ropi sani se ñatasi muꞌse Quío daripë je̱ꞌñere paja̱ꞌa sa saëꞌë. Sa sani se ñatasi muꞌse, Samos yo saꞌrona ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌasicohuaꞌipi se ñatasi muꞌse Meletona ti̱ꞌahuë. 16 Ja̱je yoꞌohuë, Pablopi esa Jerusalénna ti̱ꞌani duꞌru quë̱iseꞌe tëa fiestare pasiꞌi caquëna. I̱pi Efesona saisiquë pani Asia yejana ai tsoe pëayere coequëna, ja̱je yoꞌohuë.

Efeso Sehuosicohuaꞌire Yëhuoye

17 Miletore Pablo paꞌi Efeso sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌire soipi. 18 Soina, asani datena, capi, ja̱ohuaꞌire:

“Yëꞌë duꞌru macarepa Asiana ti̱ꞌasi muꞌse aquëpi yëꞌë paꞌi yoꞌoseꞌe asacohuaꞌi aꞌë, mësaru. 19 Siꞌanë mësaru ja̱ꞌre paꞌi jerepa paꞌi aꞌë caquë yoꞌomaꞌë mai Ëjaëre necaiyë. Israel pa̱ipi yëꞌëre jaiye jo̱sa yoꞌoñuꞌu cuasajë yoꞌo jopopi ai yoꞌoquë mësarute otare papi oi quëahuë. Ja̱je paꞌina, 20 mësarute deꞌoye paꞌiye i̱siyere quëa jujani je̱omaꞌë pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana cuiꞌne mësaru huë̱ꞌñana cuꞌi quëaroja̱ëꞌë. 21 Ja̱je quëaquë Israel pa̱ire cuiꞌne griego pa̱ireje̱ cahuë, Maijaꞌquëna po̱nëni mai Ëjaë Jesucristore sehuojë̱ꞌë.” 22 Ja̱je mësarute quëasiquëpi yuretaꞌa joyore papi Jerusalénna saiye paꞌiji caquë yëꞌëre cua̱ñequëna, ja̱rona saija̱ꞌquë aꞌë, yëꞌëre yoꞌo ja̱ꞌñe huesëquë. 23 Coa iyeseꞌe deꞌo joyo quëaquëna, asaquë paꞌiyë, mëꞌëre co hue̱ꞌñapi cuiꞌne ai yoꞌoyepi uteji. Ja̱jeseꞌe caji, yëꞌë sai daripë̱a ñape. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato, yëꞌë paꞌiyere ai oi me nejaꞌquë aꞌni camaꞌë paꞌiyë. Coa sihuaquë yëꞌë pani tëji macaja̱ꞌa deꞌo cocare Maijaꞌquë pa̱ire oiyere Ëjaë Jesús quëacaijë̱ꞌë caquë i̱siseꞌere ne saoyeseꞌe paꞌiji.

25 Mësaru yëꞌë quëaquëna, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte asasicohuaꞌi yëꞌëre ti̱jupë ña co̱ñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yure cato asayë coa caye pa̱ñë. 26 Ja̱je paꞌina, mësarute caye yëyë, mësaru acohuaꞌipi ne huesëto yëꞌë quëamaꞌë paꞌisi doꞌi peosipi. 27 Mësarute tsoe siꞌaye Maijaꞌquë cuasa nëoseꞌere yoꞌoseꞌere siꞌaye yahueye peoyerepa quëahuë. 28 Ja̱je paꞌiye sëte mësaruja̱ꞌa coꞌye ñare pajë paꞌijë, i̱ tsie doꞌipi huerosicohuaꞌire siꞌa sehuosicohuaꞌire Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire yëi ñamare ñacohuaꞌi yoꞌoyeje̱ paꞌye deꞌoye ñacaijë̱ꞌë, deꞌo joyopi mësarute ñacaicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë nesicohuaꞌi sëte. 29 Yëꞌë saisi jeteyoꞌje yai a̱i yëyeje̱ paꞌiohuaꞌipi sehuosicohuaꞌire nejo saoñuꞌu cajë yecohuaꞌipi daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 30 Yequeje̱ ja̱re mësaru acohuaꞌipi cosoyere yeꞌyajë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë sehuosicohuaꞌipi i̱ohuaꞌini tuija̱jë cajë. 31 Yëꞌë mësaru ja̱ꞌre toaso̱ o̱metëca paꞌi muꞌseñapi cuiꞌne ñamiñapi otarepa oi pa̱i ñapere yëhuoye je̱omaꞌë yëhuoseꞌere hua̱nëyemaꞌpë ja̱re cuasajë ñare pajë paꞌijë̱ꞌë.

32 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute Maijaꞌquëna cuiꞌne i̱ oi coca cayena i̱si nëoñë. Ja̱ coca tutu quëꞌyepi mësaru joñoa jerepa deꞌoye cuasaye necaiyena cuiꞌne siꞌaye i̱ ca nëoseꞌere i̱ deꞌo pa̱ina i̱siyena. 33 Yecohuaꞌi coꞌamañare, curiquëre, ca̱ñare oimaꞌë paëꞌë. 34 Coa ai jerepa yëꞌë jë̱tëpi nequë yëꞌëre caraye ti̱ꞌaquë pahuë. Paquë cuiꞌne yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌireje̱ co̱caëꞌë, yëꞌëpi nequë. Ja̱je yoꞌoye mësarupi ñahuë. 35 Ñajëna, mësaruteje̱ ja̱je coꞌamaña nejë yecohuaꞌire coꞌamaña peocohuaꞌire co̱caicoa caquë yeꞌyahuë, siꞌanëpi. Jesús caquë paꞌiseꞌere cuasaquë i̱ caseꞌe cato caji: “I̱si cua̱ñoni sihuaye jerepa sihuaye paꞌiji, yecohuaꞌina se i̱sini.”

36 Ca tëjini Pablo doꞌre jaꞌruni Maijaꞌquëre se̱jiꞌi, i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. 37 Ja̱ maca Pablore ai oijë suꞌcuani sihuahuë. Ja̱je yoꞌohuë, i̱pi yëꞌëre ti̱jupë ña co̱ñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë caëna. Ja̱ maca yuretaꞌa teꞌe saijë sani i̱ sai yohuë quëꞌrore paja̱ꞌa je̱ojaëꞌë. 38 Pablopi yëꞌëre ti̱jupë ti ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë caseꞌe cuasajë ai oicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijë Pablo ja̱ꞌre co̱ni yohuëja̱ꞌa saëꞌë.

21

Pablopi Jerusalénna Saiye

1 Maijaꞌquë doꞌijëre je̱oni aya mëni teꞌere papi Cos daripëna saëꞌë. Sani ñatasi muꞌsepi Rodasna ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani ja̱opi Pátarana saëꞌë. 2 Sani Pátarana jai yohuë ti̱ꞌahuë, Feniciana saiconi ti̱ꞌani i̱ona ayamëꞌë. 3 Aya mëni saicohuaꞌipi Chipre saodohuë coa ñajë saëꞌë. Ari te̱ꞌtere paꞌiona, ñajë saicohuaꞌipi Siriana ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani Tiro yo saꞌrona coꞌamaña maꞌñe paꞌiye sëte ja̱rona yohuë sëꞌao. 4 Sëꞌaona ja̱rona Maijaꞌquë doꞌijëre ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani i̱ohuaꞌi quëꞌrona pëahuë, siete muꞌseña. Pëarena, deꞌo joyopi Pablo ai yoꞌo ja̱ꞌñere quëaquëna, asani cahuë, Pablore Jerusalénna saimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. 5 Ja̱je casicohuaꞌitaꞌare siete muꞌseña tëto saisi maca etani saëꞌë. Saijëna, siꞌaohuaꞌi ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne nëjohuaꞌi tsi̱ maña co̱ni yëquë ja̱ꞌre daëꞌë, pa̱i daripë hueꞌsere pana. Datena, ja̱rona mejahuëna doꞌre jaꞌruni Maijaꞌquëre se̱iꞌë. Se̱ni tëjini saiyë cajë pëpani, 6 jai yohuëna aya mëni yëquë cato saëꞌë. Saijëna, i̱ohuaꞌipi i̱ohuaꞌi huë̱ꞌñana coꞌihuë.

7 Tiropi Tolemaidana tsiaya saiye sani tëjini Maijaꞌquë doꞌijëre pëpani teꞌe muꞌse i̱ti macana pëahuë, i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. 8 Ñatasi muꞌse saicohuaꞌipi Cesareana ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani Jesús jëjo saocohuaꞌire co̱caicohuaꞌi siete aquë Felipe huëꞌena pëahuë, deꞌo coca quëaquë huëꞌena. 9 Ja̱ë Felipepi cuatro mamajëre nomi tsi̱re huejamaꞌcohuaꞌire paquë pajiꞌi. Ja̱ohuaꞌi cato yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere quëacohuaꞌi paëꞌë, Maijaꞌquëpi quëaquëna. 10 Ja̱ huëꞌere tsoe muꞌseña maña paꞌijëna, dajiꞌi, Agabo Judeapi. Ja̱ë cato yequë muꞌse yoꞌo ja̱ꞌñere quëaquë pajiꞌi. 11 Paꞌipi ti̱tani yëquë ña hue̱ꞌña Pablo të̱icore i̱ni jë̱ña cuiꞌne nëcañoa coꞌye i̱jaꞌa hue̱pi, hue̱ni capi:

“Ñeje iye të̱ica̱ paquëre hue̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, judío pa̱ipi Jerusalénna ja̱ jeteyoꞌje ti̱ pa̱ina i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱te. Ja̱je caji, deꞌo joyopi.”

12 Caquëna, asani yëquë Pablote co̱cohuaꞌipi cuiꞌne ja̱ daripë sehuosicohuaꞌipi Jerusalénna saimaꞌë paꞌijë̱ꞌë, cajë ë̱sehuë. 13 Ë̲sejë cajëna, Pablopi capi:

“¿Me yoꞌojë oiyeꞌni, yëꞌëre coꞌa ju̱ꞌiñeꞌni? Yëꞌë Jerusalénna ju̱ꞌiñe deꞌoji, hue̱siquëpi mai Ëjaë Jesús yëye yoꞌoto.”

14 Ja̱je caquë Jerusalénna sasiꞌi caquëna, asani i̱te pëajë̱ꞌë caye je̱oni cahuë:

“Mai Ëjaë yëyeje̱ paꞌija̱quë.”

15 Ja̱ jeteyoꞌje coꞌamaña deꞌhua tëjini Jerusalénna saëꞌë. 16 Saijëna, Cesarea pa̱i sehuocohuaꞌipi yëquëre co̱ni saijë sahuë. Sani ja̱ohuaꞌipi Jerusalénna ti̱ꞌani Mason huëꞌena sahuë, yëquë pëaja̱ꞌtona. Mason cato Chipre aquë pajiꞌi, ai tsoe Maijaꞌquë coca sehuosiquë pajiꞌi.

Pablopi Jacobo Quëꞌrore Paꞌiye

17 Jerusalénna ti̱ꞌajëna, sehuocohuaꞌipi sihuajë yëquëre pëpahuë. 18 Pëparena, ñatasi muꞌse Pablo ja̱ꞌre co̱ni Jacobo quëꞌrona doꞌi saëꞌë. Sa ti̱ꞌajëna, ja̱rote cuiꞌne siꞌaohuaꞌi sehuocohuaꞌi ëjaohuaꞌi paëꞌë. 19 Paꞌijëna, pëpa tëjini Pablopi siꞌaye quëapi, judío pa̱i peocohuaꞌire quëaroja̱ina, Maijaꞌquëpi ja̱ohuaꞌire necaiseꞌere. 20 Quëaquëna, asani Maijaꞌquë ai deꞌoji cani Pablore cahuë:

“Maijaꞌquë doꞌiquë, deꞌoji mëꞌëre quëañuꞌu. Jai pa̱i Israel pa̱i sehuosicohuaꞌi paꞌiyë, i̱ño. Ja̱ohuaꞌi cato Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌoye paꞌiji cacohuaꞌi aꞌë. 21 Ja̱je cacohuaꞌipi asayë mëꞌëpi judío pa̱i yequë pa̱i quëꞌro paꞌicohuaꞌire Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌomaꞌpë caquë cuiꞌne ca̱ꞌnije tëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë, cuiꞌne aiohuaꞌi yoꞌoseꞌe yoꞌomaꞌpë caquë yeꞌyaji asayë. 22 Ja̱je asacohuaꞌipi mëꞌë i̱ño daiseꞌe asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. ¿Ja̱je paꞌito me nejaꞌcohuaꞌi aꞌni? 23 Iyeseꞌe mëꞌë yoꞌoye paꞌiji cuasajë, i̱ñore cajeseꞌe paꞌi ë̱mëohuaꞌi paꞌiyë i̱ohuaꞌi Maijaꞌquëre ca nëoseꞌere yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi. 24 Ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre sani Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌoquë ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre teꞌe siꞌsire tsoa to̱jëꞌë, nañare tëa cua̱ñoquë. Cuiꞌne mëꞌëpi ja̱ohuaꞌi tëa cua̱ño doꞌije̱ sa̱icaijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌoquëna, siꞌaohuaꞌi ñani mëꞌëre sa̱ñope caseꞌe coa caseꞌe aꞌë cuasaja̱jë, Moisés cua̱ñeseꞌere sehuocai mëꞌëje yoꞌoquëna, ña jujani. 25 Tsoe toyahuë, yëquë cuasaseꞌe judío pa̱i peocohuaꞌipi sehuosicohuaꞌi yoꞌo ja̱ꞌñe. Ja̱ohuaꞌi cato yoꞌoye paꞌiji, a̱iñe peoji deꞌhuasi diusuna i̱sisihuaꞌi. Tsieje̱ a̱iñe peoji, cuiꞌne quio hue̱asicohuaꞌire a̱iñe peoji. Huejamaꞌcohuaꞌipi ë̱mëre nomiore yoꞌoye peoji. Ja̱je toyahuë.”

26 Ja̱je casi maca Pablopi cuatro ë̱mëohuaꞌire sapi. Sani ñatasi muꞌse i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre teꞌe siꞌsire cuya to̱ni Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena cacapi, i̱ohuaꞌi ca nëosi muꞌse ti̱ꞌajaꞌa muꞌse quëasiꞌi caquë. Ja̱je cani cayë, pa̱i ñape Maijaꞌquëre coa i̱siyere daja̱ꞌa muꞌse ti̱ꞌaëna yoꞌo ja̱ꞌñere.

27 Je̱ꞌnë siete muꞌseña sa tëto saiye jaꞌi maca paꞌina, Asia yeja acohuaꞌipi Israel pa̱ipi Maijaꞌquëre se̱ huëꞌere Pablo paꞌina, ñani pa̱ire ca huëohuë. Ca huëojë Pablo quëꞌrona sa to̱mejaëꞌë, 28 tutu cuijë:

“Israel pa̱i co̱caijë̱ꞌë. Iquëpi siꞌa hue̱ꞌña cuꞌi maire sa̱ñope caquë yeꞌyaquë cuiꞌne Moisés cua̱ñeseꞌe cuiꞌne iye huëꞌe sa̱ñope caquë yeꞌyaquë. Ja̱je paꞌipi yure Maijaꞌquë huëꞌena griego pa̱ire dapi, iye deꞌo huëꞌere siꞌsi necai, cahuë.”

29 Ja̱je cahuë, Pablopi Efeso aquë Trófimo ja̱ꞌre co̱ni Jerusalénre paꞌina, ñasicohuaꞌipi, judío pa̱i peocohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Maijaꞌquë huëꞌena cacapi cuasajë ja̱je cahuë.

30 Ja̱je yoꞌojëna, siꞌa ja̱ daripë paꞌicohuaꞌi asani pë̱ijë tsiꞌsini Pablote tse̱ani hueꞌsena quërëjë sahuë. Hueꞌsena quërë etoni, Maijaꞌquë huëꞌe eta saꞌnoa si̱ꞌñe saohuë. 31 Pablote ja̱ maca huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌojëna, yecohuaꞌipi soldado pa̱i ëjaëre Coronelre, siꞌa Jerusalén acohuaꞌi ai jo̱sa yoꞌoyë, quëahuë. 32 Quëarena, Coronelpi asani i̱ soldado pa̱i ja̱ꞌre co̱ni i̱ti yoꞌo hue̱ꞌñana huëꞌhuëhuë. Huëꞌhuë ti̱ꞌajëna, ñani Pablote huaiye je̱ohuë. 33 Ja̱ maca Coronelpi ti̱ꞌani i̱ soldadore cua̱ñepi. Pablote tse̱ani caya quë̱na meapi hue̱jëꞌë caquë ja̱ maca Pablote se̱jiꞌi: “¿I̱que mami aꞌni?” caquë, cuiꞌne “¿i̱quere yoꞌoquëna, mëꞌëre sa̱ñope yoꞌoyeꞌni?” caquë. 34 Se̱ina, yecohuaꞌipi ai tutu cajëna, yecohuaꞌipi yequere tutu ai cajëna, asamaꞌë soldado daripëna sajë̱ꞌë, cua̱ñepi. 35 Cua̱ñeina, sacohuaꞌipi je̱ꞌnërepa soldado pa̱i daripë mëicona ti̱ꞌani soldado pa̱ipi coa cua̱ijë sahuë, Pablote huajo yëcohuaꞌipi ai jo̱sa yoꞌo doꞌire. 36 Sajëna, jai pa̱i tutu cuihuë:

“I̱te huaijë̱ꞌë”.

37 Sajëna, soldado huëꞌe caca maca Pablopi Coronelre capi, griego cocapi:

“Aꞌri maña mëꞌëre casiꞌi.” Caquëna, soldado ëjaëpi capi:

“¿Mëꞌë griego cocare caquë aë? 38 Mëꞌë paꞌimaꞌquë Egípto pa̱i ëjaëre sa̱ñope yoꞌoquëpi, cuatro mil ë̱mëohuaꞌi huaicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni pa̱i peo hue̱ꞌñajaꞌa saisiquë.”

39 Caquëna, Pablopi capi:

“Pa̱ni, yëꞌë cato Israel pa̱i aꞌë. Cilicia yeja Tarso daripë aquë aꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌëre se̱ñë, ja̱ohuaꞌire coca casiꞌi.”

40 Caquëna, deꞌoji, caëna. Caquëna, Pablopi soldado huëꞌe mëiconi nëcaquë jë̱tëpi jaꞌjëquëna, ñani coca caye je̱orena, Pablopi hebreo cocapi capi, Israel pa̱ire:

22

1 “Aꞌyë dohuë, cuiꞌne jaꞌquëohuaꞌi asajë̱ꞌë siꞌaye quëasiꞌi, mësarute.”

2 Ja̱je hebreo cocapi caquëna, asani Pablo caye ai jerepa joꞌcua je̱oni camaꞌpë asajëna, capi:

3 “Yëꞌë Israel pa̱i aꞌë. Cilicia yeja Tarso daripëna co̱asiquë aꞌë. Ja̱je paꞌipi iye daripë Jerusalénna ai deꞌohuë. Ai deꞌoquëna, Gamalielpi yëꞌëre yeꞌyapi, mai aiohuaꞌi cua̱ñeseꞌere siꞌaye. Yeꞌyasiquëpi siꞌaye Maijaꞌquë yëye yoꞌosiꞌi caquë deꞌhue yoꞌohuë, mësaru yoꞌoyeje̱ paꞌye cuiꞌne. 4 Jesús yeꞌyaseꞌere ë̱sequë i̱te sehuocohuaꞌire huani je̱osiꞌi caquë i̱te sehuocohuaꞌire tse̱ani siꞌseni co hue̱ꞌñana jëjo saohuë, ë̱mëohuaꞌire cuiꞌne nomiohuaꞌire. 5 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa cuiꞌne siꞌa Israel aiohuaꞌi asayë. Yëꞌë ja̱je yoꞌoseꞌe, ja̱ohuaꞌipi Damasco acohuaꞌina Israel pa̱ina toyani jëjo saohuë, Jesure sehuocohuaꞌire coꞌequë tse̱ani i̱ño Jerusalénna dani siꞌseye paꞌiji caquë.

Pablopi I̱ Sehuoseꞌere Quëapi

(Hch 9.1-19; 26.12-18)

6 Maꞌajaꞌa sai Damasco ti̱ꞌañe jaꞌi maca paꞌina, jopo muꞌse maꞌtëmopi ai miañerepa yëꞌëna juꞌapi. 7 Juꞌaquëna, yejana to̱mehuë. Ja̱ macapi asahuë, yëꞌoseꞌe: ‘¿Saulo, Saulo me yoꞌoquë yëꞌëre jo̱sa yoꞌoquëꞌni?’ 8 Caquëna, sehuohuë. ‘¿Ne aꞌni ëjaë?’ cahuë. Caquëna, capi: ‘Yëꞌë Jesu aꞌë. Nazaret aquë aꞌë, mëꞌë jo̱sa yoꞌoquë.’ 9 Caquëna, yëꞌëre co̱cohuaꞌi cato miañe ñajëtaꞌa Jesús cayete asamaꞌpë quëquësicohuaꞌi pateña. 10 Paꞌijëna, Jesús caquëna, asani cahuë: ‘¿I̱quere yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni, Ëjaë?’ Caquëna, mai Ëjaëpi capi: ‘Huëni Damascona saijë̱ꞌë. Ja̱ropi mëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñe quëaye paꞌiji.’ 11 Ai miañepi juꞌa huesouna, ñamaꞌquë deꞌohuë. Yëꞌëre co̱cohuaꞌipi jë̱tëre tse̱ꞌejë sahuë, Damascona.

12 Ja̱rote Ananías Moisés cua̱ñeseꞌe yoꞌoquëpi Damascore pëasiquëpi pajiꞌi. Ja̱ë cato ai deꞌoquë api, siꞌaohuaꞌi judío pa̱i cajëna, paꞌiquë pajiꞌi. 13 Damascona ti̱ꞌani pëahuë. Pëaëna, Ananíaspi dani nëcaquë capi: ‘Saulo yëꞌë yoꞌjei, yure mëꞌëpi ñañe paꞌiji. Caquëna, ñahuë, i̱ti macapi.’ 14 Ja̱ maca yëꞌëre capi: ‘Mai aiohuaꞌi Diusupi i̱ yëyere asaquë yoꞌoja̱quë caquë mëꞌëre joꞌya nepi, nuñe paꞌini ñaquë cuiꞌne Jesús cayere asaquë yoꞌoja̱ꞌquëni soipi. 15 Ja̱je paꞌina, mëꞌë ñaseꞌere cuiꞌne asaseꞌere siꞌaohuaꞌire quëaye paꞌiji. Mëꞌë cato i̱ paꞌiyere quëacaiquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë. 16 ¿Yure me yoꞌoquë utequëꞌni? Huëni do cua̱ñojëꞌë, mai Ëjaë mamire cuasaquë mëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌe tsoa to̱siquë paꞌiquë.’

Judío Pa̱i Peocohuaꞌire Quëaquë Deꞌoseꞌere Quëaye

17 Jeteyoꞌje Jerusalénna coꞌini Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena cacani Maijaꞌquëni se̱i ca̱ni ñañeje paꞌye ñahuë. 18 Ñaquëna, Ëjaëpi yëꞌëre capi: ‘Esa Jerusalénpi etani saijë̱ꞌë. Iye daripë paꞌicohuaꞌi yëꞌë coca mëꞌë quëaye asacaiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.’ 19 Caquëna cahuë: ‘Ëjaë, me ja̱ohuaꞌire quëayeꞌni, tsoe ja̱ohuaꞌipi yëꞌë mëꞌëre sehuocohuaꞌire judío pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana sai tse̱aquë tëꞌcaquë cuiꞌne co hue̱ꞌñana coquë yoꞌoseꞌe asacohuaꞌire. 20 Cuiꞌne mëꞌë joꞌyaë Estebanre huani je̱ojëna, yëꞌëpi huaicohuaꞌi ca̱ña ñacai nëcaquë huaiye deꞌoji cuasahuë. Siꞌa pa̱i asayë, yëꞌë yoꞌoseꞌe.’ 21 Caquëna, mai Ëjaëpi yëꞌëre capi: ‘Saijë̱ꞌë. Soꞌona jëjo saosiꞌi, yëꞌë cocarepa yequë pa̱ire quëaja̱ꞌquëre, Israel pa̱i peocohuaꞌini,’ capi.”

Coronel Yoꞌoye

22 Deꞌoye iye ca macaja̱ꞌa asa tëjini ai tutu cui huëohuë:

“Huajëquë paꞌito coꞌaji. Me huajëquë paꞌija̱ꞌquë.”

23 Ja̱je je̱oñe peoyerepa ai tutu cuijë pë̱ijë i̱ohuaꞌi juꞌi sara duꞌteni je̱ajë cuiꞌne yaꞌo neꞌñare ë̱mëjeꞌena je̱ajë yoꞌohuë. 24 Yoꞌojëna, soldado huëꞌena Pablore coni ca̱ꞌni mepi siꞌsejë̱ꞌë. ¿Siꞌsejëna, quëaja̱quë i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌe. I̱quere yoꞌoquëna, ai sa̱ñope cayeꞌni? Asasiꞌi caquë cua̱ñepi, Coronelpi. 25 Siꞌseñuꞌu cajë hue̱ni yoꞌojëna, Pablopi Capitánre capi:

“Yëꞌë yoꞌoseꞌe asamaꞌpë siꞌseye peoji. Cua̱ñeseꞌe paꞌiji, yëꞌë romano aꞌë.”

26 Caquëna, Capitánpi asani sani i̱ ëjaëre capi:

“Iquëre deꞌhua ñani yoꞌojë̱ꞌë. Romano api.”

27 Caquëna, Coronelpi dani capi:

“Yëꞌëre quëajë̱ꞌë. ¿Romano aꞌë, mëꞌë?”

Caquëna, Pablopi capi:

“Jë̱jëꞌë.”

28 Caquëna, Coronelpi capi:

“Jaiye curiquë sa̱ini yëꞌë romano pa̱i deꞌohuë.”

Caquëna, Pablopi capi:

“Yëꞌë sa̱iñe pa̱huë. Yëꞌë cato tsi̱ꞌnëna romano pa̱i aꞌë.” 29 Caquëna, siꞌseñuꞌu cajë yoꞌosicohuaꞌipi i̱te je̱oni sateña. Cuiꞌne Coronelpi romanore hue̱jëꞌë cua̱ñesiquëpi quëquëpi.

Judío Pa̱i Ëjaohuaꞌire Pablo Caseꞌe

30 Ñatasi muꞌse Coronelpi Israel pa̱i Pablote sa̱ñope caseꞌere asasiꞌi i̱que doꞌire sa̱ñope cayeꞌni caquë Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌire cuiꞌne judío pa̱i yoꞌoye asani ca tëji ëjaohuaꞌire tsiꞌsopi. Aiohuaꞌire tsiꞌsoni Pablote quë̱na mea joyeni tsiꞌsi hue̱ꞌñana daëña.

23

1 Sa nëcouna, Israel pa̱i yoꞌoye asani ca tëji ëjaohuaꞌire Pablopi ai ñani capi:

“Maijaꞌquë doꞌijë, iye macaja̱ꞌa Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña yëꞌë ai cuasaquë coꞌa ju̱ꞌi paꞌiye pa̱ñë.”

2 Caquëna, Ananíaspi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre papi Pablore jaꞌye nëcacohuaꞌire capi: “Yëꞌopona tëtojë̱ꞌë.” 3 Cua̱ñequëna, Pablopi i̱te capi:

“Mëꞌëni coa caquëre Maijaꞌquëpi tëtoja̱ꞌquë api, mëꞌë cato Moisés cua̱ñeseꞌepi yëꞌë yoꞌoseꞌere asani ne deꞌhuaja̱ꞌquëpi jaꞌrusiquëpi ñuꞌiñë, ja̱ maca. Ja̱je paꞌitaꞌa ¿me yoꞌoquë tëtojë̱ꞌë, cua̱ñequëꞌni? Ja̱je cani mëꞌëpi Moisés cua̱ñeseꞌere sa̱ñope yoꞌoyë.”

4 Caquëna, i̱ti maca nëcacohuaꞌipi i̱te cahuë:

“¿Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre pare pë̱i sa̱ñope caquë?” 5 Cajëna, Pablopi capi.

“Doꞌijë ëjaëre huesëquë cahuë. Ëjaëpi asani ja̱je caye pa̱raꞌhuë. Maijaꞌquë toya pëpë caji: ‘Pa̱i ëjaëre pë̱i sa̱ñope camaꞌë paꞌijë̱ꞌë.’ ”

6 Cani ja̱ jeteyoꞌje, Israel pa̱i yoꞌoye asani ca tëjicohuaꞌi acohuaꞌipi saduceo pa̱i cuiꞌne fariseo pa̱i paꞌiyë asani, Pablopi tutu capi:

“Doꞌijë, yëꞌë fariseoꞌë. Fariseo tsëcapë aquë aꞌë. Ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye paꞌiji cuasa doꞌire tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiyë.”

7 Ja̱je caëna, fariseohuaꞌipi, saduceohuaꞌi ja̱ꞌre sa̱ñope yoꞌojë cajë caya tsëca huahuë, tsiꞌsisicohuaꞌipi. 8 Saduceohuaꞌi cato ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye pa̱ñë, cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌije̱ peoyë, cuiꞌne joyoje̱ peoyë cacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare fariseohuaꞌipi ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye paꞌiji, cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌije̱ paꞌiyë cuiꞌne joyoje̱ paꞌiji cuasacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, sa̱ñope cahuë. 9 Ai cuijë yoꞌojë cajëna, fariseo acohuaꞌi cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi huëni nëcani cahuë:

“Iquë coꞌaye yoꞌoseꞌe peoji. Ja̱je paꞌina, joyopi quëaquëna, pa̱nitaꞌa hui̱ñaëpi quëaquëna, casiquëni huesëjë yoꞌojë Maijaꞌquëni sa̱ñope yoꞌoye paꞌini, cuasayë.”

10 Cajëna, ai jerepa sa̱ñope yoꞌojëna caye pajiꞌi. Paꞌina, Coronelpi Pablote yoꞌojë huani je̱o maꞌñe caquë caꞌraquë i̱ soldado pa̱ire quërëja̱ijaꞌcohuaꞌire jëjë saopi. Ja̱ohuaꞌipi dani etoni soldado pa̱i huëꞌena cuiꞌnaëni saja̱jë caquë.

11 Se naꞌisi ñami mai Ëjaëpi ñai nëcani Pablote capi: Tutu hueꞌejë̱ꞌë, yoꞌo jujahuë cuasamaꞌë. I̱ño Jerusalén yëꞌë coca quëaseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne quëaye paꞌiji, Roma daripëna yëꞌë coca.

Pablote Huañuꞌu Caye

12 Ñatasi muꞌse Israel pa̱i acohuaꞌipi Pablote huañuꞌu cuasa nëohuë. Cuasani, Pablote huaimaꞌpë pani a̱iñe cuiꞌne u̱cuye peoji, ca nëo huesohuë. 13 Ja̱je, ca nëosicohuaꞌipi cuarenta pa̱i jerepa paëꞌë. 14 Ja̱ohuaꞌipi sani Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌire cuiꞌne Israel pa̱i aiohuaꞌire quëahuë:

“Yëquëpi Pablote huaimaꞌpë a̱tu yëquëna coꞌayepi to̱mejaquë cahuë. 15 Ja̱je paꞌito yure mësarupi cuiꞌne Israel pa̱i yoꞌoye asani ca tëjicohuaꞌipi soldado ëjaëre se̱jëꞌë, Pablote ñaminaꞌa ti̱jupë darena, yeque dahuëre se̱ni asañuꞌu paꞌiji cajë. Cajë se̱tena, dajëna, yëquë utecohuaꞌipi i̱te tsiꞌsi hue̱ꞌña ja̱ ti̱ꞌamaꞌëna, huani je̱oye paꞌiji.”

16 Ja̱ ca nëoseꞌere Pablo yoꞌjeo mamaquëpi asani soldado daripëna cacani Pablote quëapi. 17 Quëaquëna, asani Capitánre teꞌire soini i̱te capi:

“Iquë po̱sëre sajë̱ꞌë, më ëjaë Coronel quëꞌrona, i̱te quëaye paji.”

18 Caëna, capitánpi po̱sëre soldado ëjaë quëꞌrona sani capi:

“Pablo cosiquëpi yëꞌëre soini iquë po̱sëre më ëjaë quëꞌrona sajë̱ꞌë. Quëaye paji, se̱jiꞌi, yëꞌëre.”

19 Caquëna, soldado ëjaë pa̱i peo hue̱ꞌñana tsihuaꞌëre jë̱tëna tse̱ani sani teꞌire se̱jiꞌi:

“¿I̱quere quëaja̱ꞌquë aꞌni, yëꞌëre?”

20 Caquëna, tsihuaꞌëpi capi:

“Israel pa̱i acohuaꞌipi teꞌe ja̱je yoꞌoñuꞌu cuasasicohuaꞌipi mëꞌëre se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, ñaminaꞌa Pablote saja̱quë cajë ca tëji ëjaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana, ai dahuërerepa i̱ yoꞌoseꞌe se̱ni asañuꞌu cajë cayeje̱ paꞌye caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, coa yequere cuasajë. 21 Ja̱je se̱to sehuocaimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Cuarenta pa̱i jerepa catini uteyë, Pablote huani je̱omaꞌpë pani a̱iñe cuiꞌne u̱cuye pa̱ñuꞌu ca huesësicohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌipi yure cuiꞌñani uteyë, coa mëꞌë sehuoyeseꞌe uteyë.” 22 Caquëna, soldado ëjaëpi tsihuaꞌëre yuretaꞌa yecohuaꞌire quëamaꞌë paꞌijë̱ꞌë yëꞌëre quëaseꞌe cani jëjo saopi.

Felipe Quëꞌrona Saye

23 Soldado pa̱i ëjaëpi cayaohuaꞌire i̱ Capitán acohuaꞌire soini iye ñami a las nueve paꞌi maca Cesareana saiyeque paꞌiji ne deꞌhuajë̱ꞌë docientos soldado pa̱ire yeja saija̱ꞌcohuaꞌire, setenta caballoja̱ꞌa saija̱ꞌcohuaꞌire, cuiꞌne docientos uitu saja̱ꞌcohuaꞌire, caquë cua̱ñepi. 24 Cuiꞌne Pablo ñuꞌi saija̱ꞌquëre caballore ne deꞌhuajë̱ꞌë, ëjaë Felix quëꞌrona huajëquëre jëasiquëni deꞌoye ñacaijë sacaijë̱ꞌë, cua̱ñepi. 25 Ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni toyasicore jëjo saopi. Toyaseꞌe cato caji:

26 “Romano ëjaë jerepa paꞌi, mëꞌëre pëpayë. Yëꞌëpi Claudio Lisiaspi. 27 Israel pa̱ipi iquëre Pablote tse̱ani huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌojëna, yëꞌëpi romano api asani yëꞌë soldado pa̱i ja̱ꞌre sani i̱te huasohuë. 28 Israel pa̱i i̱te sa̱ñope caseꞌere asasiꞌi caquë ja̱ohuaꞌi ëjaohuaꞌi tsiꞌsi hue̱ꞌñana Pablote sahuë. 29 Sani asaquëna, Pablopi i̱ohuaꞌi cua̱ñeseꞌe cayere yoꞌomaꞌë ti̱ñe yoꞌo doꞌire sa̱ñope caye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, huani je̱oñe peopi, i̱te. Cuiꞌne coꞌacohuaꞌire co hue̱ꞌñana coyeje̱ peopi. 30 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare judío pa̱ipi huani je̱oñuꞌu cuasajë yoꞌoyere asa ti̱ꞌani iquëre mëꞌë quëꞌrona jëjo saoyë. Jëjo saoquë cuiꞌne i̱te sa̱ñope yoꞌocohuaꞌireje̱ se̱iꞌë, mëꞌë asa hue̱ꞌñana sani i̱te sa̱ñope payere cajë̱ꞌë, caquë. Ca tëjihuë.”

31 Ja̱ maca soldado pa̱i i̱ti cua̱ñeseꞌeje̱ ñami saijë Pablote Antípatris daripëna sahuë. 32 Ñatasi muꞌse soldado pa̱i quë̱o saicohuaꞌipi huëꞌena coꞌihuë. Coꞌijëna, caballo saicohuaꞌiseꞌe Pablo ja̱ꞌre co̱ni saëꞌë. 33 Ñatasi muꞌse Cesareana ti̱ꞌani toya jaꞌhua romano ëjaëna i̱sijë cuiꞌne Pablote i̱sihuë. 34 I̱sirena, toya jaꞌhua se̱ña tëjini Pablote se̱jiꞌi: ¿I̱que yeja aquë aꞌni? Se̱ina, Cilicia yeja aquë aꞌë capi. Caquëna, asani, 35 capi:

“Mëꞌëre coꞌaye cacohuaꞌipi datena, mëꞌëre asasiꞌi.”

Ja̱je caquë Herodes huëꞌena iquëre sani deꞌhua ñajëꞌë, capi, Felix.

24

Pablopi Felixre Caye

1 Cinco muꞌseña tëto sai maca Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaërepa Ananíaspi cuiꞌne aiohuaꞌi co̱ni daëꞌë. Daijëna, cuiꞌne i̱ti coca caquërepa Tertuloje̱ dajiꞌi. Ja̱ohuaꞌi cato pa̱i ëjaë quëꞌrona daëꞌë, Pablote sa̱ñope cañuꞌu cajë. 2 Dani Felix quëꞌrona tsiꞌsijëna, Pablote dahuë. Darena, Tertulopi sa̱ñope ca huëopi, ñeje:

“Ëjaë Felix, mëꞌëpi deꞌoquëpi iye yejaña ñacaina, ai yoꞌoye peoyë. Cuiꞌne mëꞌëpi deꞌoye cuasaquëpi cua̱ñequëna, yëquë pa̱i siꞌaohuaꞌi ai jerepa deꞌoye paꞌiyë. 3 Siꞌa hue̱ꞌña mëꞌëre deꞌoye cayë. Yëquë romano Ëjaë mëꞌë Felix ai jerepa paꞌi. Ja̱je paꞌina, ai sihuayë. 4 Mëꞌëpi tsoe cajëna, ai yoꞌomaꞌquë cuasajë aꞌri maña cañuꞌu yëquë cuasajë daiseꞌe asacaijë̱ꞌë, yëquëre. 5 Iquë ti̱ro saicohuaꞌi Nazareno hueꞌyosicohuaꞌi ëjaëpi ai jo̱sa yoꞌoquë api. Siꞌa hue̱ꞌña Israel pa̱ire yequere yeꞌyaquë cuniroja̱i quëapi, yequë tsëcapë̱a nequë. 6 Ja̱je paꞌipi Maijaꞌquë huëꞌe deꞌoconi siꞌsi nesiꞌi caquë yoꞌoquëna, ñani i̱te tse̱ahuë, yëquë cua̱ñeseꞌe cayeje̱ paꞌye ne deꞌhuañuꞌu, cajë. 7 Ja̱je yoꞌojëna, Soldado pa̱i ëjaë Lisiaspi dani ai tutu jio dani Pablote sapi. 8 Sani Pablote sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire cua̱ñepi, mëꞌë quëꞌrona sani quëaye paꞌiji caquë. Yure mëꞌëpi Pablote se̱ni asajë̱ꞌë. Se̱ni asani siꞌaye yëquë caye nuñerepa sa̱ñope caye aꞌë asaja̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë.”

9 Caquëna, siꞌa Israel pa̱i nuñerepa caji, cahuë, i̱ti maca paꞌicohuaꞌi. 10 Cajëna, romano pa̱i ëjaëpi yure caye paꞌiji, caquë jë̱tëpi i̱ñoquëna, Pablopi ca huëopi:

“Deꞌoji sihuayë, tsoe o̱metëcana ëjaë paꞌi Israel pa̱i yoꞌoye asani ne deꞌhuaquëpi asaquëna, yëꞌë yoꞌoseꞌere sa̱ñope sehuoye paꞌina. 11 Coa doce muꞌseña paꞌiji, Jerusalénna yëꞌë ti̱ꞌaseꞌe Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë. 12 Ti̱ꞌasiquëpi paꞌi teꞌireje̱ sa̱ñope caye pa̱huë. Jai pa̱i tsiꞌsini jo̱sa yoꞌoja̱jë caquë ca huëoyeje̱ pa̱huë. Maijaꞌquëre se̱ huëꞌere paꞌi tsiꞌsi huëꞌere jai daripëre jo̱sa yoꞌoye pa̱huë. 13 Yëꞌë coꞌaye yoꞌomaꞌë paꞌisiquëre ja̱ohuaꞌi me i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌni, mëꞌëre. 14 Nuñerepa quëasiꞌi. Maijaꞌquëre sehuoyë, ja̱ohuaꞌi ti̱ro sai maꞌaꞌë cacore. Maijaꞌquë yëyere yoꞌoquë paꞌiyë. Siꞌaye Maijaꞌquë coca toyapë, Moisés cua̱ñeseꞌe, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌe siꞌaye nuñerepa caseꞌe aꞌë, cuasani sehuoyë. 15 Ja̱ohuaꞌi cuasayeje̱ yëꞌë cuiꞌne cuasayë, yequë muꞌseña Maijaꞌquëpi ju̱ꞌisicohuaꞌire huëoja̱ꞌquë api, deꞌocohuaꞌire cuiꞌne coꞌacohuaꞌire. 16 Siꞌa muꞌseña Maijaꞌquëpi yëꞌëre ñaquëna, cuiꞌne pa̱ipi yëꞌëre ñajëna, asani nuñerepa deꞌoye yoꞌosiꞌi caquë ai yoꞌoyë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre caꞌraye pa̱ñë, pa̱ireje̱.

17 Tsoe o̱metëca yequë pa̱i darire paꞌisiquëpi i̱ño yëꞌë quëꞌrona coꞌihuë. Coꞌini ti̱ꞌani peocohuaꞌire co̱casiꞌi cuiꞌne Maijaꞌquëre i̱sisiꞌi caquë Maijaꞌquë huëꞌena cacahuë. 18 Cacani Moisés cua̱ñeseꞌe yoꞌoni siꞌsire cuya to̱siquë paꞌina, Asia acohuaꞌi Israel pa̱i acohuaꞌi yëꞌëre ñahuë, jai pa̱i ja̱ꞌre paꞌiye pa̱quëna, cuiꞌne jo̱sa yoꞌomaꞌë paꞌina. 19 Yëꞌë sa̱ñope caseꞌe paꞌito, yëꞌëre ñasicohuaꞌipi dani caye paꞌiji. 20 Judío pa̱i yoꞌoseꞌere asani ca tëji ëjaohuaꞌi tsiꞌsi hue̱ꞌñare paꞌi maca yëꞌë coꞌaye yoꞌoseꞌere ti̱ꞌasicohuaꞌi pani, icohuaꞌi iye maca paꞌicohuaꞌipi sa̱ñope caja̱jë. 21 Yëꞌë teꞌerepa i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌi maca tutu cahuë, ñeje: Ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye paꞌiji asa doꞌire yure mësaru yëꞌëre sa̱ñope yoꞌoye cahuë, coꞌaye caseꞌe pani ja̱seꞌe patiꞌñe paꞌio.”

22 Ja̱je caquëna, Felixpi Jesure sehuocohuaꞌi paꞌiyere asaquëpi capi:

“Soldado ëjaë Lisiaspi daquëna, nuñerepa asasiꞌi mësaru yoꞌojë caye.”

23 Cani Capitánre cua̱ñepi Pablote comaꞌë ñajëꞌë. I̱ cajeohuaꞌipi dani i̱te co̱caija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌi cacaye deꞌoji, capi.

24 Aꞌri maña tsoe muꞌseña paꞌi maca Felixpi cuiꞌne i̱ paco Drusila co̱ni dajiꞌi. Ja̱o cato Judía pa̱io pacoꞌë. Felixpi dani Pablore quërëja̱ijëꞌë, caquë cua̱ñeina. Quërëja̱tena, dani Jesucristore sehuoni paꞌiyere Pablopi quëaquëna, asapi. 25 Asaquëna, Pablopi nuñerepa paꞌiyere cuiꞌne yëyere quëco saojë paꞌiyere, cuiꞌne yequë muꞌse pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ca deꞌhua ja̱ꞌñere quëaquëna, asani Felixpi quëquëpi. Quëquëni capi:

“Saijë̱ꞌë, yure cato yequë muꞌse mëꞌëre soini asasiꞌi.”

26 Yeque cato Felix cuasapi, Pablopi curire i̱sija̱quë, i̱sina joye saosiꞌi. Ja̱je cuasaquë siꞌanë soiquë coca caquë yoꞌopi. 27 Caya o̱metëca sa tëto saquëna, Felixpi etaëna, Porcio Festo romano ëjaë deꞌopi. Israel pa̱i i̱te sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuasaquë Pablote etomaꞌë pajiꞌi.

25

Festore Quëaye

1 Festopi romano ëjaë deꞌoni toaso̱ muꞌseña sa tëto sani Cesareapi Jerusalénna majiꞌi. 2 Mani ti̱ꞌaëna, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaohuaꞌipi cuiꞌne Israel pa̱i aiohuaꞌipi Pablote sa̱ñope coca caseꞌere quëareña. Quëajë se̱teña. 3 Pablote Jerusalénna jëjo daojë̱ꞌë cajë ja̱ohuaꞌi cato daina, huani je̱oñuꞌu cajë se̱iꞌë. 4 Se̱jëna, Festo capi: “Pa̱ni Cesareare Pablo cosiquëpi pajiꞌi. Ja̱rore paꞌija̱quë. Yëꞌëpi ëa maca ja̱rona sasiꞌi.”

5 Ja̱ maca capi:

“Mësaru ëjaohuaꞌipi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni Cesareana saijë̱ꞌë. Sani sa̱ñope i̱te coca paꞌito ja̱rona quëajë̱ꞌë.”

6 Festopi ocho muꞌseña panitaꞌa diez muꞌseña Jerusalén pani tëjini Cesareana coꞌipi. Coꞌini ñatani pa̱i yoꞌoye ne deꞌhua hue̱ꞌñana sani jaꞌruni ñuꞌi Pablote dajë̱ꞌë, cua̱ñepi. 7 Cua̱ñeina darena, Israel pa̱i Jerusalén daisicohuaꞌipi jaiye coꞌaye yoꞌosiquë api cahuë. Ja̱je i̱ohuaꞌi sa̱ñope caye paꞌiquëtaꞌare i̱ yoꞌoseꞌere i̱ñojë quëayere pa̱huë. 8 Pa̱jëna, Pablopi sa̱ñope i̱ohuaꞌi cayere caquë capi:

“Coꞌaye ti yoꞌomaꞌquë aꞌë, yëꞌë. Judío pa̱i cua̱ñeseꞌere sa̱ñope yoꞌomaꞌquë aꞌë, yëꞌë. Maijaꞌquëre se̱ huëꞌeje̱ sa̱ñope yoꞌomaꞌquë aꞌë, cuiꞌne romano pa̱i ëjaëreje̱ sa̱ñope yoꞌomaꞌquë aꞌë.”

9 Caquëna, Israel pa̱ipi sihuaja̱jë cuasaquë Festopi Pablote se̱jiꞌi:

“¿Jerusalénna saiye yëmaꞌquë? Ja̱rona yëꞌëpi mëꞌëre sa̱ñope caseꞌe ne deꞌhuaja̱ꞌquëre se̱jiꞌi.”

10 Se̱ina, Pablopi capi:

“Romano pa̱i ëjaëpi pa̱i yoꞌoseꞌe asani ne deꞌhua hue̱ꞌñaꞌë, i̱ño. Yëꞌë tayoseꞌe paꞌito ne deꞌhua hue̱ꞌñare paꞌiyë. Tsoe mëꞌëpi yëꞌë quëaye asahuë, judío pa̱ire sa̱ñope coꞌaye yoꞌoye pa̱seꞌe. 11 Yëꞌëpi ai coꞌaye yoꞌosiquë paꞌito huani je̱oñe deꞌoji, ju̱ꞌiñe pa̱siꞌi camaꞌë paꞌiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre sa̱ñope cayepi nuñerepa yoꞌoseꞌere pare caye peoto, yëꞌëre teꞌije̱ ja̱ohuaꞌina i̱si ti̱ꞌañe peoji. Ja̱je paꞌina, se̱ñe romano pa̱i ëjaëre papi yëꞌë tayoseꞌe paꞌito asani ca deꞌhuaja̱quë.”

12 Caëna, Festopi i̱te co̱cohuaꞌire sa̱ꞌñe coca cani cuasani Pablote caëña:

“Romano ëjaërepa quëꞌrona saiye se̱to ja̱rona saiye paꞌiji.”

Agripare Quëaye

13 Casiquëpi paꞌina, ëjaë Agripa i̱ paco Berenice co̱ni Festore pëpañuꞌu cajë Cesareana dateña. 14 Dani paꞌijëna, Festo ja̱ohuaꞌire quëapi. Pablo tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiye quëaquë capi:

“Teꞌi ë̱më Felix cosiquë i̱ño paꞌiji. 15 Jerusalénre paꞌina, Israel pa̱i ëjaohuaꞌipi cuiꞌne Israel pa̱i aiohuaꞌipi Pablote sa̱ñope coca quëajë i̱te huaijë̱ꞌë.” 16 Cajëna, yëꞌë cahuë: “Romano pa̱i ëjaohuaꞌi cato teꞌire pa̱ire coa huëoni ja̱ asamaꞌpë huani je̱oñena cua̱ñemaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌomaꞌpë i̱ti ca cua̱ñoquëni i̱te sa̱ñope cacohuaꞌini sa̱ñoperepa ñaquë i̱ohuaꞌi sa̱ñope i̱te cayere sa̱ñope i̱ohuaꞌire sehuoyere i̱sicohuaꞌi aꞌë, caquë quëaja̱quë cajë. 17 Ja̱je paꞌina, Israel pa̱ipi i̱ñona datena, ñatasi muꞌsepi pa̱i yoꞌoseꞌere ne deꞌhua hue̱ꞌñare ñuꞌi Pablote dajë̱ꞌë, cua̱ñehuë. 18 Cua̱ñeina, i̱re sa̱ñope cacohuaꞌipi quëahuë. Ai coꞌaquë ai coꞌaye yoꞌosiquë api, caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuasaquëtaꞌare. 19 Coa Israel pa̱i aiohuaꞌi caseꞌere yoꞌomaꞌquë api, cahuë. Cuiꞌne yequë Jesús cocare ja̱re cahuë. Jesús ju̱ꞌisiquëpi huëni huajëquë api, caquë api Pablo. 20 Ja̱ mañaseꞌe cajëna, me yoꞌoja̱ꞌquë aꞌni, cuasaquë Pablote se̱iꞌë. Jerusalénna saiye deꞌomaꞌquë, ja̱rona asani ne deꞌhuaye, deꞌomaꞌquë cahuë. 21 Caquëna, Pablopi romano ëjaëpi ne deꞌhuaye paꞌiji, caquë api. Caquëna, deꞌoji i̱ñore cosiquë paꞌijë̱ꞌë cahuë. Yequë muꞌseña jëjo saosiꞌi, romano ëjaërepa quëꞌrona, cahuë.”

22 Caquëna, ëjaë Agripapi Festore caëña:

“Yëꞌëje̱ i̱pi caquëna, asasiꞌi.” Caquëna, Festopi capi:

“Ñaminaꞌa i̱te asaꞌñe paꞌio.” 23 Ñataquëna, ai deꞌo ca̱ña su̱ñasicohuaꞌipi ëjaë Agripa i̱ paco co̱ni, joꞌyaohuaꞌi co̱ni pa̱i yoꞌoseꞌe asa tuꞌrihuëna cacareña. Ja̱ro soldado ëjaohuaꞌipi cuiꞌne Cesarea daripë ëjaohuaꞌipi tsiꞌsireña. Cacarena, Festopi Pablote dajë̱ꞌë, cua̱ñeiña. 24 Festopi cua̱ñequëna, dareña. Dani caëña:

“Ëjaë Agripa cuiꞌne siꞌaohuaꞌi asajë̱ꞌë. Siꞌa Israel pa̱i Jerusalén acohuaꞌi cuiꞌne i̱ño acohuaꞌi Pablote huaiye paꞌiji, ca jujamaꞌcohuaꞌi aꞌë. 25 I̱ yoꞌoseꞌere asani i̱te huaiye peoji, cuasahuë. Pablopi yëꞌë yoꞌoseꞌere ëjaërepa Augustopi ne deꞌhuaꞌñe paꞌi api, caquëna, ja̱rona jëjo saosiꞌi, cuasahuë. 26 ¿Ja̱je paꞌina, coꞌaye yoꞌomaꞌquëni me toyayeꞌni, mai Ëjaëre? cuasaquë Pablote dahuë, i̱ño. Mëꞌëpi i̱te asani quëajë̱ꞌë, mai Ëjaëre toya ja̱ꞌñe. 27 ¿I̱ coꞌaye yoꞌoseꞌere huesëquë me cosiquëre jëjo saoyeꞌni, mai Ëjaë quëꞌrona?”

26

Pablopi Ëjaë Agripare Quëaye

1 Ja̱ maca Agripa Pablote capi:

“¿Mëꞌëre sa̱ñope cayere sehuojë̱ꞌë?”

Caëna, Pablopi jë̱të mëani ca huëopi, ñeje:

2 “Israel pa̱i yëꞌëre sa̱ñope caseꞌere yëꞌëpi sehuoquëna, Ëjaë Agripa mëꞌëpi asaja̱ꞌquë api caquë sihuayë. 3 Siꞌaye Israel pa̱i ja̱ꞌnë yoꞌojë paꞌiseꞌe asaquëpi, cuiꞌne siꞌaye ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre yëꞌë sa̱ñope coca caye asaquëpi, yure yëꞌëpi quëaquëna, asa jujamaꞌë dahuëre asacaijë̱ꞌë caquë se̱ñe mëꞌëre.

Pablo Tsoe Paꞌiseꞌere Quëaye

4 Yëꞌë tsoe Jerusalénre po̱së paꞌinë paꞌiseꞌe siꞌa Israel pa̱ipi asayë. 5 Fariseohuaꞌi cato Israel pa̱i yoꞌoye nuñerepa yoꞌocohuaꞌi aꞌë, tayoye pa̱cohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë fariseo, deꞌoseꞌe Israel pa̱ipi asayë. Ja̱ohuaꞌipi yëni Pablo deꞌoye yoꞌopi, caja̱ꞌcohuaꞌi paꞌini. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë, yëquë aiohuaꞌire tsoe acohuaꞌire, ca nëoseꞌere yëꞌë ute doꞌire sa̱ñope yoꞌojë yëꞌëre i̱ñona dahuë. Ju̱ꞌisicohuaꞌi ti̱jupë huëni huajëcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ca nëoseꞌere ute doꞌire. 7 Ja̱je paꞌina, siꞌa Israel pa̱i doce tsëca paꞌicohuaꞌi siꞌa muꞌseña siꞌa ñamiña Maijaꞌquëre se̱jë i̱ ca nëoseꞌere uteyë. Ti̱ꞌaquëna, ñañuꞌu cajë yëꞌë Ëjaë Agripa yëꞌëje̱ cuiꞌne ute doꞌire yëꞌëre sa̱ñope judío pa̱i cayë. 8 ¿Me yoꞌojë mësaru, Maijaꞌquë ju̱ꞌisicohuaꞌire huëo ti̱ꞌañe pa̱ji, cuasayeꞌni?

Pablopi Sehuosicohuaꞌire Jo̱sa Yoꞌo Ja̱ꞌñere Quëaye

9 Ja̱ꞌnë Jesucristo Nazaret aquë cocare ë̱sequë sehuocohuaꞌire sa̱ñope yoꞌoye paꞌiji, cuasahuë. 10 Cuasaquë ja̱je Jerusalénna yoꞌohuë. Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌipi cua̱ñejëna, jai pa̱ire cohuë, Jesure sehuocohuaꞌire. Yecohuaꞌipi sehuocohuaꞌire huani je̱ojëna, asaquë sihuaquë deꞌoji cahuë. 11 Jesure sehuocohuaꞌipi Jesure sehuoye pa̱ñë caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasaquë sehuocohuaꞌire ti̱ꞌani ai siꞌsehuë. Israel pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñana cacaroja̱i sehuocohuaꞌire coꞌehuë. Ja̱ohuaꞌire ai pë̱i yoꞌohuë, Judea dari jere paje̱ sani coꞌeroja̱ëꞌë, siꞌsesiꞌi caquë.

Pablo I̱ Po̱nëseꞌere Quëaye

(Hch 9.1-19; 22.6-16)

12 Ja̱je caquë Damascona saëꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëpi cua̱ñeseꞌe toyani yëꞌëre i̱sini jëjo saoquëna. 13 Saina, i̱na ëjaë Agripa jopo muꞌse paꞌi maca, maꞌtëmopi ë̱së jerepa miañepi yëꞌëre juꞌapi, yëꞌëre co̱cohuaꞌireje̱. 14 Juꞌaquëna, ñani ta̱tajëna, yëꞌoseꞌe asahuë, hebreo cocapi. Caquëna, ‘¿Saulo, Saulo me yoꞌoquë yëꞌëre jo̱sa yoꞌoquëꞌni? Tarapë jë̱jësë̱ ñacana duruhue̱quë ti̱to pëꞌiyeje̱ paꞌye mëꞌëjaꞌa aꞌsi ne ju̱ꞌiñeje yoꞌoyë, mëꞌë.’ 15 Caquëna, yëꞌëpi ‘¿ne aꞌni, Ëjaë?’ cahuë. Caquëna, ‘Jesu aꞌë. Mëꞌë jo̱sa yoꞌoquë aꞌë. 16 Huëni nëcajë̱ꞌë, yëꞌë joꞌyaëre pa̱ire quëacaiquëre nesiꞌi, caquë mëꞌëre i̱ñoñë. Mëꞌëpi yëꞌë joꞌyaë deꞌoni yure ñaseꞌere cuiꞌne yequë muꞌseña yëꞌëpi i̱ñoquëna, pa̱ire quëaye paꞌiji.

17 Më pa̱i cuiꞌne Israel tsëca paꞌimaꞌcohuaꞌi huaiye peoji caquë deꞌoye ñacaija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌëre. Yure Israel tsëca paꞌimaꞌcohuaꞌina jëjo saosiꞌi, mëꞌëpi yeꞌya sëtoja̱ꞌquëre. 18 Ja̱ohuaꞌi cato ca̱isicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌi cato coa huesëjë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, mëna joꞌyaohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌire yeꞌya sëtosiꞌi caquë mëꞌëre jëjo saosiꞌi, ja̱ohuaꞌire quëa sëtoja̱ꞌquëre, mëꞌëpi quëaquëna, asa sëtani po̱nëni Maijaꞌquë joꞌyaohuaꞌi paꞌijë, nuiñe yoꞌocohuaꞌi, yëꞌëre sehuocohuaꞌi. Sehuojë i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhua cua̱ñosicohuaꞌi paꞌijë yëꞌëre yecohuaꞌi sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni teꞌe paꞌijë sehuosicohuaꞌi pa ja̱ꞌñere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’

Pablopi Deꞌoye Sehuoye

19 Ja̱je paꞌina, ëjaë Agripa, Jesús maꞌtëmo aye i̱ñoseꞌe asani deꞌoye sehuohuë. 20 Sehuoni duꞌru macarepa Damasco paꞌicohuaꞌini quëahuë. Jeteyoꞌje Jerusalén paꞌicohuaꞌire quëahuë. Cuiꞌne siꞌa Judea yeja paꞌicohuaꞌire quëahuë. Cuiꞌne Israel pa̱i peocohuaꞌireje̱ quëahuë, ñeje: ‘Tsoe paꞌiseꞌe je̱oni Maijaꞌquëre sehuojë̱ꞌë. Sehuoni sehuosicohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌojë̱ꞌë.’ 21 Ja̱ yoꞌo doꞌire Israel pa̱i pë̱ijë yëꞌëre huani je̱oñuꞌu cajë Maijaꞌquë huëꞌena tse̱ahuë. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi co̱caina, nuñerepa saiyë. Ja̱ yëꞌtaꞌapi yureje̱ siꞌaohuaꞌire Maijaꞌquë coca quëaquë, ëjaohuaꞌire cuiꞌne ëjaohuaꞌi peocohuaꞌireje̱ quëahuë, Maijaꞌquëre tsoe quëacaicohuaꞌipi cuiꞌne Moisés tsoe quëaseꞌeje̱ paꞌye. 23 Ja̱re quëahuë, ñeje: Cristopi ai yoꞌoni ju̱ni huesëye paꞌiji. Jeteyoꞌje i̱pi duꞌru huëni deꞌo paꞌiyere, huasoyere i̱ñojaꞌquë api, maire Israel pa̱ire cuiꞌne Israel pa̱i peocohuaꞌire.”

24 Pablopi i̱te sa̱ñope cayere sa̱ñope ja̱je caquëna, asani Festopi ai tutu capi:

“Pablo mëꞌë cuepequë cayë. I̱tiseꞌe ñaquë yeꞌye huesëni.”

25 Caquëna, Pablopi sehuopi:

“Pa̱ni ëjaë Festo, cuepemaꞌë nuñerepa cayë. Ja̱je paꞌire paji cuasajë asayere. 26 I̱que mai ëjaë Agripa yëꞌë caye siꞌaye asaji. Ja̱je paꞌina, caꞌramaꞌë cayë siꞌaye i̱ ña hue̱ꞌñana, nuñerepa yëꞌë caye ëjaëpi asa ti̱ꞌaji, huesëmaꞌë cuasayë. Camaꞌë paꞌiyë, yequë hue̱ꞌñana pa̱i ñamaꞌtona tëto saiseꞌere. 27 Ëjaë Agripa, ¿Maijaꞌquë coca tsoe quëacaicohuaꞌi caseꞌere nuñerepa cocaꞌë cuasaquë? Asayë, mëꞌë. ¿Ja̱je paꞌimaꞌquë?”

28 Caquëna, ja̱ maca Agripa Pablote capi:

“Mëꞌëpi quëaquëna, Jesús cocare sehuoye jaꞌi maca yoꞌohuë, mëꞌë capi.”

29 Caquëna, Pablopi capi:

“Mëꞌë sehuoquëna, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi iye muꞌse yëꞌëre asacohuaꞌije̱ sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasaquë Maijaꞌquëre se̱ñë. Yëꞌëje̱ paꞌiohuaꞌi sehuosicohuaꞌi paꞌijëtaꞌa sëa mea peocohuaꞌipi sehuosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë se̱ñë.”

30 Pablopi ñeje ca tëji maca Ëjaë Agripa huëni nëcaquëna, cuiꞌne ja̱ yeja cua̱ñequëje̱ cuiꞌne Bereniceje̱ cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ti maca ducohuaꞌije̱ huëni nëcahuë. 31 Huëni sani ti̱ropi i̱ohuaꞌiseꞌe sa̱ꞌñe coca cahuë, ñeje:

“¿Iquë coꞌaye yoꞌomaꞌquëre me huani je̱oñeꞌni, cuiꞌne cosiquëpi paꞌiyeje̱ peoji, iquëre?”

32 Caquëna, ja̱ maca Agripapi Festore capi:

“Romano ëjaërepapi ne deꞌhuaja̱quë i̱pi camaꞌquë paꞌito yurepi i̱te joyeni etoraꞌhuë.”

27

Pablote Romano Quëꞌrona Saye

1 Yëquëre Italiana jëjo saoñuꞌu cuasani, Pablore cuiꞌne yequë cosicohuaꞌire Capitán Juliona i̱sihuë, ja̱ëpi ñajaquë cajë Augusto hueꞌyosi tsëcapë aquëna. 2 Adramitio yo saꞌro yohuëna ayamëꞌë, Asia yeja yo saꞌnoana sani tëjire pacona. Ja̱ona aya mëni saëꞌë. Saijëna, cuiꞌne yëquë ja̱ꞌre co̱ni Aristarcoje̱ sajiꞌi, Tesalónica daripë aquë Macedonia pa̱i. 3 Ñatasi muꞌsepi Sidón yo saꞌrona ti̱ꞌahuë. Ja̱rona ti̱ꞌarena, Juliopi deꞌoye yoꞌoquë Pablo cajeohuaꞌipi necaija̱jë cuasaquë Pablote eto saoquëna, sani i̱ cajeohuaꞌire, pëpaquë yoꞌopi. 4 Tutu juꞌamaꞌ tëꞌhuija̱ꞌa Sidónpi saicohuaꞌipi ai tutu sa̱ñope juꞌa doꞌire Chipre saodohuë yëꞌquë macaja̱ꞌa saëꞌë. 5 Saicohuaꞌipi Cilicia yeja cuiꞌne Panfilia yeja je̱ꞌñerepa sa sani Mira daripëna ti̱ꞌahuë. Mira cato Licia yeja daripë aco pajiꞌi.

6 Ja̱rona Capitánpi yequë jai yohuë ti̱ꞌapi, Alejandría daripëpi daisiconi. Ja̱ yohuëpi Italia yejana saija̱ꞌconi asani Capitánpi aya mëijëꞌë, cua̱ñepi. Cua̱ñeina, aya mëteña. 7 Tutu sa̱ñope juꞌa doꞌire dahuëre saëꞌë, ai tsoe muꞌseña. Ai yoꞌojë Gnidona ti̱ꞌahuë. Ai tutuquëna, jerepa saiye coꞌapi. Coꞌaquëna, Creta saodohuë tutu juꞌamaꞌa tëꞌhuija̱ꞌa tëꞌija̱ni saëꞌë, Salmón daripë je̱ꞌñere paja̱ꞌa. 8 Të̱ꞌtëpaja̱ꞌa saijë ai yoꞌojë Deꞌo Yo Saꞌro hueꞌyosi yo saꞌrona ti̱ꞌahuë, Lasea daripë quëꞌrona.

9 Tsoe ne huesëni yoꞌoroja̱iñe sëte ai huajëyaꞌye nëjiꞌi, ja̱ yëꞌtaꞌapi yohuëja̱ꞌa saiye tsoe je̱ꞌnërepa oco tëcahuë ti̱ꞌañe sëte. Ja̱je paꞌina, asaquë Pablopi yëhuoquë capi:

10 “Ë̲mëohuaꞌi yohuëja̱ꞌa mai saini ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, siꞌaye mai saye, cuiꞌne yohuë nejojaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne maije ju̱tiꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë.” 11 Caquë yëhuoquëna, Capitánpi sehuocaiye pa̱quë coa asa to̱pi, Pablo caye. I̱ti yohuë paquë cayere cuiꞌne yohuë quëhuiquë cayere sehuocajiꞌi. 12 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi cuasahuë iye yo saꞌro cato coꞌaji oco tëcahuë pëani tëto saiye. Sañuꞌu, Fenicena ë̱së duꞌina ti̱ñarepa ña saꞌrona. Ja̱rona oco tëcahuë jëañuꞌu, cuasahuë.

A̲si Tsiaya Ai Coꞌpoye

13 Ja̱je cuasajëna, huëꞌehuë te̱ꞌtepi aꞌri jaꞌye tutu juꞌaquëna, saiye deꞌoji cuasajë yohuë dëquëye ne huahuaseꞌe naë mëa saoni ayani saëꞌë, Creta të̱ꞌtëpaja̱ꞌa. 14 Saijë paꞌi maca ë̱mëjeꞌe tëꞌhui jai tuturepa daiyepi dani yohuëre tutu sao. 15 Tutu saocona, sa̱ñope yoꞌo jujarena, tutupi quëconi sao. Sacona, i̱o jëjo saoyeje̱ saëꞌë. 16 Saicohuaꞌipi teꞌe aꞌri saodohuë Clauda hueꞌeco jeteyoꞌjena ti̱ꞌahuë, ai tutumaꞌtona ti̱ꞌani. Ja̱rona ai yoꞌojë aꞌri yohuë pa̱ire huaso yohuë ayahuë. 17 Aya tëjini jai yohuë joimaꞌconi cuasajë jai yëi meapi hue̱huë yohuë, cuiꞌne a̱ꞌji mejahuëana Sirte hueꞌeyena juꞌa huesë maꞌñe cajë caꞌrajë dëquëyere jopoja̱ꞌa je̱a dëso neñahuë, yohuëpi juꞌaye pa̱jaco cajë. Ja̱je yoꞌoni coa huahuajë tutu sao cua̱ñohuë. 18 Ñatasi muꞌseje̱ ai tutuquëna, ña jujani i̱ti saicohuaꞌipi yohuë sayere tsiayana moe dëso huëohuë. 19 Toaso̱ muꞌse acona yuretaꞌa i̱ohuaꞌi jë̱ñare papi ñajë je̱a dësohuë, yohuë paꞌiseꞌe. 20 Ai tsoe muꞌseña ë̱sëre cuiꞌne maꞌñocore ñamaꞌpë paꞌijë cuiꞌne ai tutu juꞌaquëna, tutu sao cua̱ñojë yuretaꞌa ti ne huesëre pahuë cuasahuë.

21 Ai tsoe a̱imaꞌpë paꞌiye sëte, Pablopi siꞌaohuaꞌi jopona huëni nëcani capi:

“Yëꞌë Cretana pëañuꞌu caye asani sehuocaisicohuaꞌi paꞌito deꞌoraꞌpi. Ja̱rona pëasicohuaꞌi pani siꞌaye iye ai yoꞌoye pa̱raꞌhuë. 22 Deꞌoji, yure ai cuasamaꞌpë, tutu mañare hueꞌejë̱ꞌë, siꞌaohuaꞌi mësaru huajëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yohuëseꞌe ne huesëtoje̱. 23 Yëꞌë pacacai necaiquëpi Maijaꞌquëpi iye ñami i̱ hui̱ñaëre jëjo daouna, dani capi, ñeje: 24 ‘Pablo caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë, César quëꞌrona saiyeque paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mëꞌë i̱ño paꞌi doꞌire Maijaꞌquëpi siꞌaohuaꞌire mëꞌë ja̱ꞌre yohuë paꞌicohuaꞌire huasoja̱ꞌquë api, ju̱ꞌiñere.’ 25 Ja̱je paꞌiye sëte ëjaohuaꞌi tutu mañare hueꞌejë̱ꞌë, yëꞌë cato Maijaꞌquëpi i̱ caseꞌeje̱ ñacaija̱ꞌquë api cuasayë, cuiꞌne hui̱ñaë quëaseꞌeje̱ paꞌye paꞌija̱ꞌcoa cuasayë. 26 Mai cato saodohuëna yohuëseꞌe juꞌa huesëcona, tu̱masicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

27 Tutupi tutu saosicohuaꞌipi jai a̱si tsiaya Adríaticore huahuahuë, jopo ñami paꞌi maca, catorce muꞌseña paꞌi maca ja̱ maca, ñami jopo paꞌi maca yohuë ñajë sacohuaꞌipi je̱ꞌnërepa yeja ti̱ꞌañë cuasahuë. 28 Asani hua̱iñere cue̱cuejëna, treinta y seis metros pajiꞌi, hua̱iñe. Paꞌina, ai se̱ña maca sani ti̱jupë cue̱cuejëna, veintisiete metros pajiꞌi. 29 Paꞌina, jai quë̱na pë̱ana juꞌa huesë maꞌñe cajë caꞌrajë yo sëtipëja̱ꞌa cuatro quë̱na caꞌhuanoa je̱o dësohuë, i̱ti dëquëco naupa ja̱ꞌñere. Yoꞌojë esa ñatamaꞌconi cuasahuë. 30 I̱ti yohuë sacohuaꞌire papi yahuerepa jai huëre je̱o sañuꞌu cajë ea duꞌiona, jëa yohuëre aꞌri yohuëre tsiayana casa huahuoñuꞌu cajë yoꞌohuë, quë̱na caꞌhuanoare corohuë quëꞌrona je̱a dësoñuꞌu cajë yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌohuë. 31 Yoꞌojëna, Pablopi quëapi, Capitánre cuiꞌne i̱ soldado pa̱ire ñeje caquë:

“Iye yohuë sacohuaꞌipi iye yohuëre paꞌimaꞌpë paꞌito mësaru huajëcohuaꞌi paꞌiye peosipi.”

32 Ja̱je caquëna, asani soldado acohuaꞌipi aꞌri yohuë sëa mea tëa je̱oreña. 33 Ñata maca Pablopi siꞌaohuaꞌire a̱o huëopi ñeje caquë:

“Mai catorce muꞌseña a̱imaꞌcohuaꞌi aꞌë, mai paꞌi ja̱ꞌñere huesëjë. 34 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yuretaꞌa a̱ijëꞌë, tutu paja̱ꞌcohuaꞌi, mësaru naña me macaje̱ ne huesëye peoji.”

35 Ja̱je ca tëjini a̱ore i̱ni Maijaꞌquëre se̱ni tëjini yëtoni a̱i huëouña. 36 A̲i huëoquëna, ñani quëcojë a̱ore a̱teña. 37 Yohuë paꞌicohuaꞌi cato, docientos setenta y seis pa̱i pateña. 38 A̲ni tëjini trigore tsiayana ñaꞌñe dësoreña, peoja̱co cajë.

Yohuë Ne Huesëye

39 Ñata to̱mesi maca yohuë sacohuaꞌipi i̱ti yeja mamire huesëcohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijë mejahuëre ñani, ja̱ona sëꞌañuꞌu cuasajë yoꞌohuë. 40 Ja̱je yoꞌojë yohuë jëaye sëani huahuasi mea yëꞌte tëteni i̱ti hue̱ꞌñana quë̱na caꞌhuanoa je̱a coehuë, cuiꞌne yohuë tayo peruje̱ joyehuë, i̱ti po̱ꞌneñeje. Ja̱je yoꞌoni tutuquëna, sai ca̱ñare mëohuë. Mëorena, yohuëpi mejahuëna tsioja̱i huëo. 41 Tsioja̱ijëna, jai yohuë corohuëpi mejahuëna juꞌanëni huesëo. Ja̱ maca yuretaꞌa yo sëtipëja̱ꞌa joni sacoꞌë, ai tutu to̱ꞌaquë juꞌayepi. 42 Ja̱ maca soldado pa̱ipi cosicohuaꞌire huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌohuë, ja̱ohuaꞌipi mamini catire paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë. 43 Ja̱je yoꞌojëna, Capitánpi Pablore huasosiꞌi caquë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, capi. Cani siꞌaohuaꞌire cua̱ñepi mamicohuaꞌi cato duꞌru duꞌteni mamijëꞌë, caquë. 44 Ja̱ jeteyoꞌje yecohuaꞌipi yohuë to̱ñana tse̱ani mamijë saijë̱ꞌë, capi. Caëna, ja̱je yoꞌojë siꞌaohuaꞌi huajëcohuaꞌi yejana ti̱ꞌahuë.

28

Malta Saodohuëre Paꞌiye

1 Siꞌaohuaꞌi yejana deꞌhue ti̱ꞌasicohuaꞌi paꞌijë ja̱ saodohuë mami asahuë, Malta. 2 Siꞌaohuaꞌire yëquëre i̱ti maca paꞌicohuaꞌipi deꞌoye yoꞌohuë. Ja̱je yoꞌojë toa suani dani cu̱ijëꞌë, cahuë. Ja̱ muꞌse cato ocoquë sësëye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌire huëohuë, cu̱ijaꞌcohuaꞌire. 3 Ja̱ maca Pablo ja̱ꞌju jeca mañare coꞌeni suaquëna, toapi uquëna, etacopi, a̱ña cu̱coꞌë, jë̱tëna. 4 Pablo jë̱tëna a̱ñapi cu̱ni decona, ñani i̱ti maca paꞌicohuaꞌi sa̱ꞌñe cahuë:

“Iquë pa̱ire huaiquë paꞌimaꞌquë, ja̱je paꞌipi jai tsiaya mamini jëasiquë paꞌitoje̱, ja̱ yëꞌtaꞌapi i̱te deꞌoye paꞌiye peoyerepa Maijaꞌquëpi yoꞌomaꞌquë.”

5 Pablopi a̱ñare toana yaꞌcue to̱ni ti aꞌsi ju̱ꞌiñe peoyerepa pajiꞌi. 6 Paꞌina, siꞌaohuaꞌi je saꞌyëhua cotoja̱ꞌquë api, pa̱nitaꞌa huajërepa ju̱ni ta̱ijaꞌquë aꞌni cuasajë utehuë. Utejëna, ai yoꞌoye pa̱quëna, ña jujani ti̱ñe cuasaye po̱nani Diusu api, cahuë.

7 Yëquë pëa sito quë̱no macare Publio hueꞌequë jai tsio pajiꞌi. Ja̱ë cato saodohuë ëjaërepa pajiꞌi. Ja̱ëpi yëquëre i̱ huëꞌena deꞌoye pëpani tres muꞌseña a̱o a̱oquë ñacajiꞌi. 8 Ja̱rote Publio pëca jaꞌquë su̱ña dahuëna cuiꞌne tsie ë̱ta dahuë co̱ni ju̱ꞌiquë pajiꞌi. Paꞌina, Pablopi cacani ñani Maijaꞌquëre se̱ni tëjini i̱te jë̱ñapi patoquëna, coꞌyapi. 9 Coꞌyaëna, asani i̱te saodohuë acohuaꞌipi jai pa̱i ju̱ꞌicohuaꞌipi daëꞌë. Daijëna, siꞌaohuaꞌire jujupi. 10 Ja̱je jujuquëna, ñani sihuajë ai deꞌoye yoꞌohuë. Yoꞌocohuaꞌipi yequë yohuëna aya mëni sai huëo maca yëquë saijë a̱i ja̱ꞌñe cuiꞌne siꞌaye jopo caraye i̱sihuë.

Pablo Romana Ti̱ꞌañe

11 Toaso̱ ñañëohuaꞌire saodohuë pani tëjini yuretaꞌa jai yohuëna ayamëꞌë, Alejandría acona, oco tëcahuë paꞌina, pëasicona, Castor cuiꞌne Póluz diusuohuaꞌi aꞌë cajë nesicohuaꞌipi quëꞌiona ayamëꞌë. 12 Aya mëni saicohuaꞌipi Siracusana ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani toaso̱ muꞌseña pëahuë. 13 Pëasicohuaꞌipi tsiaya të̱ꞌtëpaja̱ꞌa saicohuaꞌipi Regiona ti̱ꞌahuë. Ti̱ꞌani ñatasi muꞌse saijëna, huëꞌehuë te̱ꞌtepi ai tutu juꞌapi. Ja̱je juꞌaquëna, saicohuaꞌipi se ñatasi muꞌse ti̱ꞌahuë, Puteolina. 14 Ti̱ꞌani ja̱rona ñahuë, Maijaꞌquë doꞌicohuaꞌire. Ñajëna, ja̱ohuaꞌipi pëajë̱ꞌë cajëna, siete muꞌseña pëani paëꞌë. Pani saicohuaꞌipi yuretaꞌa Romana ti̱ꞌahuë. 15 Yëquë saiye tsoe asani paꞌicohuaꞌipi Maijaꞌquë doꞌijëpi sa̱ñope dani ti̱ꞌahuë, yëquëre. Forona Apio quëꞌrona, toaso̱ co̱no u̱cu huë̱ꞌña paꞌi hue̱ꞌña, ja̱ Romarepa ti̱ꞌamaꞌnë. Ja̱ maca Pablo ña huajëni sihuaquë Maijaꞌquëre deꞌoji caquë pëpapi. 16 Ja̱je Romana ti̱ꞌasi maca ëjaohuaꞌipi teꞌi paꞌija̱quë Pablo cani teꞌe soldadore i̱te ñajaꞌquëre nehuë. Neni teꞌire pëpahuë.

Romare Pablo Paꞌiye

17 Toaso̱ muꞌseña Roma pëani paꞌiquëpi Pablo jëjo saopi, judío pa̱i ëjaohuaꞌire soija̱ꞌcohuaꞌire. Soina, judío pa̱i tsiꞌsirena, capi:

“Doꞌijërepa yëꞌë judío pa̱ire coꞌaye sa̱ñope yoꞌomaꞌquë aꞌë, cuiꞌne ja̱ꞌnë aiohuaꞌi caseꞌeje̱ sa̱ñope yoꞌomaꞌquë aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre Jerusalénre paꞌina, tse̱ani romano pa̱ina i̱sihuë. 18 I̱sirena, ja̱ohuaꞌipi siꞌaye yëꞌë yoꞌoseꞌe se̱ni asa tëjini huani je̱oñe peoquëna, etoñuꞌu cahuë. 19 Cajëna, judío pa̱ipi asani ë̱sehuë. Ë̲sejëna, se̱iꞌë. Ja̱je paꞌito romano pa̱i ëjaëre papi Césarpi yëꞌë yoꞌoseꞌe asani ne deꞌhuaja̱quë caquë, nuñerepa yëꞌë pa̱ire sa̱ñope caye peoquëtaꞌa ja̱je cahuë. 20 Ja̱je paꞌina, mësarute soihuë, ñaquë coca caja̱ꞌcohuaꞌini, yëꞌë iye maca tse̱a cua̱ñosiquëpi quë̱na me sëꞌi paꞌiyë, mai Israel pa̱i utejë paꞌiyere cuasa doꞌire.”

21 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi cahuë:

“Yëquë mëꞌëre sa̱ñope cajë toyaseꞌe ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë, Judea paꞌicohuaꞌi toya daoseꞌe cuiꞌne ja̱ropi doꞌijërepa judío pa̱i daisicohuaꞌije̱ mëꞌëre coꞌaye yoꞌoquë api cayeje̱ pa̱ꞌahuëꞌë. 22 Ja̱je paꞌina, yëquë asaye yëyë, mëꞌë cuasayere. Yëquë i̱ño asajë paꞌiyë, siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi huajëyaꞌyere sa̱ñope cajëna.”

23 Ja̱je cani i̱ti tsiꞌsija̱ꞌa muꞌse ca nëohuë ca nëosicohuaꞌipi jai pa̱i tsiꞌsihuë, Pablo pëani paꞌi hue̱ꞌñana. Tsiꞌsirena, Pablopi nea hue̱ꞌña huëosiquëpi neatorepa quëa tëjipi maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte ayere, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌepi cuiꞌne Moisés cua̱ñeseꞌepi co̱ni i̱ñoquë quëapi, Jesús ayere care paji cajë sehuoja̱jë caquë. 24 Ja̱je caquë quëaquëna, yecohuaꞌipi Pablo caye sehuocaëꞌë, yecohuaꞌipi sehuocaiye pa̱huë. 25 Ja̱je yoꞌojë teꞌe cuasaye peoquëna, sai huëohuë. Sai huëojëna, Pablopi capi:

“Maijaꞌquë deꞌo joyopi nuñerepa capi, mësaru aipëre i̱te quëacaiquë Isaías yëꞌopoja̱ꞌa ñeje:

26 Sani quëajë̱ꞌë, ja̱ daripë pa̱ire.

Deꞌhuarepa asanije asa ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

Deꞌhuarepa ñanije ña ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

27 I̱ohuaꞌi cuasajë paꞌiyepi cara huesësico paꞌi doꞌire,

Ca̱jonoaje taꞌpiseꞌere hueꞌeyë.

Cuiꞌne ñaco ca̱je si̱oseꞌere hueꞌeyë, ñañe pa̱ñë.

Asayeje̱ pa̱jë, cuiꞌne ja̱je paꞌiquë cuasajë asa ti̱ꞌañe pa̱jajë caquë nëina,

Cuiꞌne yëꞌëna coꞌiye pa̱jëna, yëꞌëpi i̱ohuaꞌire jujucaiye pa̱jaquë cajë ja̱je yoꞌoyë.

28 Ja̱je paꞌina, yure iyere asajë̱ꞌë, iye Maijaꞌquë huaso cocare judío pa̱i peocohuaꞌina quëaye paꞌiji. Ja̱ohuaꞌitaꞌa deꞌoye asacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”

29 Ja̱je Pablo caquëna, judío pa̱ipi pë̱ijë sa̱ñope cajë saëꞌë.

30 Pablopi ja̱rona caya o̱metëcahuë̱a pëani pajiꞌi, i̱ paꞌi huëꞌe doꞌi i̱pi sa̱iquë. Ja̱rore paꞌi siꞌaohuaꞌire i̱te doꞌi saicohuaꞌire deꞌoye pëpaquë yoꞌopi. 31 Yoꞌoquë paꞌi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere caꞌraye peoyerepa quëaquë cuiꞌne Ëjaë Jesucristo ayere yeꞌyapi, yecohuaꞌipi ti jo̱sa yoꞌomaꞌpëna.

ROMANOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ROMANOS

1

Pablo Romano Sehuosicohuaꞌire Toyaye

1 Yëꞌë Pablo, Jesucristo joꞌyaëꞌë. Maijaꞌquëpi yëꞌëre soini cuiꞌne i̱ jëjo daoquëre nepi, yëꞌëre i̱ huaso cocare quëaja̱ꞌquëre.

2 Maijaꞌquëpi ja̱ huaso coca ai tsoe ca nëoquëna, i̱re quëacaicohuaꞌipi i̱ deꞌo toya pëpëna toyaa̱huëꞌë. 3 Maijaꞌquë mamaquë Jesucristo ayere Jesucristo pa̱i deꞌoni judío pa̱i ëjaë David tsëcapë aquë pajiꞌi. 4 Pa̱i paꞌiquëtaꞌa Maijaꞌquë mamaquë tutu quëꞌire papi asayë, i̱ deꞌo joyo tutupi yoꞌoquëna, ju̱ꞌisiquëpi huëni i̱ñouna. 5 Ja̱je paꞌina, Jesucristo doꞌipi Maijaꞌquë yëquëre i̱ mamipi i̱ jëjo daocohuaꞌire nepi, siꞌa yeja paꞌicohuaꞌipi sehuoni cuiꞌne i̱ caseꞌere necaicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. 6 Mësaruje̱ ja̱ohuaꞌi acohuaꞌipi Maijaꞌquë soisicohuaꞌi paꞌiyë, Jesucristo tse̱cohuaꞌi paꞌija̱jë caquë.

7 Siꞌaohuaꞌi Roma daripë acohuaꞌi Maijaꞌquë soisicohuaꞌire caquë toyayë, mësarute. Maijaꞌquë oi soipi, mësarupi i̱na i̱sisicohuaꞌipi deꞌoye paꞌija̱jë caquë. Soisicohuaꞌipi deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne Jesucristopi deꞌoye paꞌiye i̱siquëna.

Romana Pablo Doꞌi Sai Ëaye

8 Duꞌru macarepa Jesucristo doꞌire yëꞌë jaꞌquëre sihuayë, siꞌaohuaꞌire mësaruni cuasaquë. Mësaru Maijaꞌquëre cuasajë paꞌiye siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌire deꞌoye quëajëna, sihuayë. Sihuaquë deꞌoji cayë, Maijaꞌquëna. 9 Yëꞌë siꞌa joyorepa cuasaquë Maijaꞌquëre necai paꞌiyë, i̱ mamaquë cocarepa quëacaiquëpi. Maijaꞌquë api, i̱ti ñasiquë siꞌanë yëꞌë mësarute cuasaquë se̱cacaiye. 10 Siꞌanë Maijaꞌquëre se̱ñë, i̱ yëyepi paꞌina, yëꞌë ja̱ro doꞌi sasiꞌi caquë. 11 Ja̱je paꞌina, co̱caiye yëyë, mësarute joyo paꞌiye, ai jerepa tutu quëꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 12 Ñeje caquë cayë: Maijaꞌquëre mai cuasayere sa̱ꞌñe co̱caiyere caquë yëꞌëpi mësaru cuasayere se co̱caina, mësarupi yëꞌë cuasayere co̱caijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojë sa̱ꞌñe co̱caiye paꞌiji.

13 Maijaꞌquë doꞌijë yëꞌë mësaru quëꞌro sasiꞌi siꞌanë caquëtaꞌa yureje̱ ja̱ yëꞌtaꞌa saiye pa̱ñere asajë̱ꞌë caquë quëayë. Hueare tëayeje̱ paꞌye mësaruja̱ꞌa Maijaꞌquë joyo ayere sani tëasiꞌi caquë cuasahuë, yequë hue̱ꞌña judío peocohuaꞌija̱ꞌa tëayeje̱ paꞌye. 14 Ja̱je paꞌina, yëꞌë sehuosi doꞌire ta̱ñe asacohuaꞌire, huesëcohuaꞌire, ëjaohuaꞌire cuiꞌne ëjaohuaꞌi peocohuaꞌire, siꞌaohuaꞌire quëaye paꞌiji. 15 Ja̱je yoꞌoquë cuiꞌne mësaru Roma paꞌicohuaꞌireje̱ Maijaꞌquë coca quëacaiye yëyë.

Maijaꞌquë Coca Tutu Quëꞌi

16 Maijaꞌquë huaso coca quëaye yëꞌëre huajëyaꞌye nëiñe pa̱ji. ¿Maijaꞌquë tutu quëꞌi cocarepa me yëꞌëre huajëyaꞌye nëicoꞌni? Siꞌaohuaꞌire i̱te sehuocohuaꞌire huaso ja̱ꞌñe aꞌë, judío pa̱ire cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌireje̱. 17 Ja̱je paꞌina, necaire paye paꞌiji cuasa doꞌire Maijaꞌquëpi nuñerepa paꞌicohuaꞌire neñere quëaji, deꞌo cocapi: “Nuñerepa paꞌiquë cato, Maijaꞌquëpi necaire paye paꞌiji cuasayepi pasipi” caji tsoe toyaseꞌe.

Doꞌi Quëꞌiohuaꞌi Paꞌiye

18 I̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyepi Maijaꞌquë coca yeꞌyayere sa̱ñope yoꞌoyë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌire Maijaꞌquëpi maꞌtëmore papi i̱ohuaꞌi yoꞌosi doꞌi coꞌayere papi sa̱i ja̱ꞌñe jëjo dao ja̱ꞌñere i̱ñopi, maire. 19 Ja̱ohuaꞌi tsoe asayë, ta̱ꞌñe Maijaꞌquë ayere. Ja̱je paꞌina, i̱pi ja̱ohuaꞌire duꞌru i̱ñopi, i̱ ayere ña ja̱ꞌñe. 20 Siꞌaye iye yeja paꞌiye i̱pi deꞌhuapi. I̱ deꞌhuani paꞌi macapi huëoni i̱ neseꞌere ñajë Maijaꞌquë paꞌiye asayë, i̱te ñamaꞌpë paꞌinije. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë tutu quëꞌipi cuiꞌne ti pani huesëquë paꞌiye asajëtaꞌa deꞌoye yoꞌoye pa̱si doꞌire, ca deꞌhuani jëa ti̱ꞌañe peoji, ja̱ohuaꞌi. 21 Ja̱je Maijaꞌquë paꞌiye asacohuaꞌipi Maijaꞌquëre papi cajë i̱te oiye pa̱huë. Cuiꞌne yequeje̱ deꞌoquëre papi caye pa̱huë. Coa ai jerepa yeque ti doꞌi peoyere cuasahuë. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi huesë joñoapi nea hue̱ꞌñana ne huesëhuë, coꞌa joñoa hueꞌe doꞌire. 22 Ja̱je paꞌina, ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë cacohuaꞌitaꞌa coa ai jerepa huesëohuaꞌi paꞌiyë. 23 Maijaꞌquë deꞌoquërepa paꞌiquëtaꞌare ti̱ñere se̱ñë, ju̱ꞌicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌire deꞌhuaseꞌere, pa̱ije paꞌire, pi̱ꞌaje paꞌire, nëicohuaꞌije̱ paꞌire cuiꞌne a̱ñaje paꞌire deꞌhuaseꞌere.

24 Ja̱je paꞌina, se̱ñajë mësaru yëyeje̱ yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë caquë je̱ocopi, Maijaꞌquë. Ja̱je caquë je̱ocouna, huajëyaꞌye sa̱ꞌñe yoꞌohuë, i̱ohuaꞌi ca̱pëje̱ ti oiye peoyerepa. 25 Nuñerepa Maijaꞌquë cocare asaye yëmaꞌpë coa ai jerepa cosoyere asahuë. Cuiꞌne ja̱je yoꞌojë Maijaꞌquë deꞌhuasi coꞌamañare se̱iꞌë, deꞌoquëre paꞌë cajë. Maijaꞌquëre pare se̱maꞌpë cuiꞌne Maijaꞌquëre paꞌë caye pa̱huë. Maijaꞌquë cato ti deꞌoquëre paꞌë caye paꞌiji, siꞌanë. Ja̱je paꞌija̱quë.

26 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi je̱ocopi, coꞌaye siꞌsire yëcohuaꞌini coequë. Ja̱je paꞌina, nomiohuaꞌije̱ Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe je̱oni sa̱ꞌñe nomiohuaꞌija̱ꞌa ë̱mëre yoꞌoyeje̱ yoꞌohuë, siꞌsi. 27 Cuiꞌne ja̱je ë̱mëohuaꞌije̱ nomiohuaꞌire yoꞌoye je̱oni sa̱ꞌñe ë̱mëohuaꞌija̱ꞌa yoꞌohuë. Ë̲mëohuaꞌipi huajëyaꞌye yequë ë̱mëohuaꞌini yoꞌo doꞌire i̱ohuaꞌi ca̱pë̱api ai yoꞌoyë, i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i cua̱ñojë.

28 Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌipi Maijaꞌquëre asaye coeye sëte, i̱je i̱ohuaꞌire je̱ocopi, joyo huesëohuaꞌi paꞌijë i̱ohuaꞌi yëyeje̱ coꞌayere paꞌija̱jë, caquë. 29 Deꞌoye nuñerepa paꞌiye peocohuaꞌipi coꞌayeseꞌepi ti̱mësicohuaꞌipi paꞌiyë, siꞌsi yoꞌoye, nomi yëye, ëa ñañe jaiye tayo yoꞌoye. Coꞌamañare ëa ñajë coꞌaye cuasaye, huani je̱oñe, uihuaye, cosoye, coꞌa merepa coꞌacohuaꞌipi cuiꞌne coꞌa coca caroja̱icohuaꞌi paꞌiyë. 30 Yecohuaꞌini coꞌacohuaꞌi aꞌë cayë, Maijaꞌquëreje̱ coecohuaꞌi aꞌë, jo̱sa yoꞌocohuaꞌi aꞌë, coa pa̱ipi ne ti̱ꞌañe paꞌiji cuasacohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yëꞌëpi jerepa paꞌi aꞌë cuasacohuaꞌi aꞌë. Coꞌayere ai jerepa se cuasa huëocohuaꞌipi cuiꞌne pëca jaꞌquëohuaꞌireje̱ deꞌoye sehuomaꞌcohuaꞌi aꞌë. 31 Yëhuoye asa ti̱ꞌañe coecohuaꞌi aꞌë. I̱ohuaꞌi ca nëoseꞌeje̱ yoꞌo ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi aꞌë. I̱ohuaꞌi sihuamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Yecohuaꞌireje̱ sa̱ñope yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ai yoꞌocohuaꞌire teaye paꞌiohuaꞌire yecohuaꞌire ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë. 32 Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe siꞌaye asacohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne asacohuaꞌi aꞌë, iye yoꞌosicohuaꞌi pani doꞌi quëꞌiohuaꞌipi paꞌijë ju̱ni huesëye paꞌiji caseꞌeje̱. Ja̱je asacohuaꞌitaꞌa ai jerepa coꞌayere yoꞌojë paꞌiyë. Cuiꞌne yecohuaꞌipi coꞌaye yoꞌojëna, sihuajë yëjë ñañë.

2

Maijaꞌquë Nuñere Papi Ca Huesoye

1 Yequë yoꞌoseꞌere ña tëjini coꞌaye yoꞌoquë api ca huesoquë pani ca deꞌhuani jëa ti̱ꞌañe peoji. Mëꞌëpi yequë yoꞌoseꞌere ña tëjini coꞌaye yoꞌoquë api ca huesoquë pani, mëꞌëjaꞌa coꞌye ca huesoye paꞌiji, mëꞌëje cuiꞌne yoꞌo doꞌire. 2 Ja̱je paꞌina, asayë, mai Diusupi pa̱i yoꞌoyere ña tëjini i̱ coca cayeje̱ paꞌye nuñerepa ca huesoja̱ꞌquë api, ja̱ coꞌayere yoꞌosicohuaꞌire nejoñe paꞌiji ca maca. 3 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi cuasani Maijaꞌquë pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña tëjini ca hueso muꞌse ti̱ꞌaëna, yecohuaꞌire tayoyë, cuasaquëpi cuiꞌne mëꞌëpi i̱ohuaꞌi yoꞌoyeje̱ yoꞌoquë pani ¿jëaja̱ꞌquë aꞌë, cuasaquë? Jëaye peoji. 4 ¿Mëꞌëre po̱nañere caquë Diusu dahuëre quëcoquë yoꞌoquëna, i̱ oi yoꞌoyere asamaꞌë huesëquë coeyë, mëꞌë? 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë joyo jëa doꞌire mëꞌë paꞌiye po̱nëmaꞌë coequë paëꞌë, mëꞌë. Ja̱je yoꞌoquë ai jerepa mëꞌë nejo cua̱ño ja̱ꞌñere tsiꞌso ti̱mëñë, mëꞌë Maijaꞌquë pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña tëjini ca hueso muꞌse ti̱ꞌaëna, sa̱i ja̱ꞌñere mëꞌë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye. 6 Ja̱ maca i̱pi pa̱i ñape yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱ijaꞌquë api. 7 Deꞌoye yoꞌoyere yoꞌo jujamaꞌcohuaꞌipi ëja deoyere cuiꞌne i̱ deꞌoye paꞌiyere cuiꞌne ju̱ꞌi maꞌñere coꞌesicohuaꞌini Maijaꞌquëpi ti pani huesëyere i̱sija̱ꞌquë api. 8 I̱siquëtaꞌa yecohuaꞌipi i̱ohuaꞌiseꞌe cuasajë nuiñere sehuomaꞌpë coa coꞌayere tuiyë. Ja̱ohuaꞌire cato Maijaꞌquëpi pë̱i nejojaꞌquë api. 9 Siꞌaye coꞌaye yoꞌocohuaꞌire ai yoꞌoye cuiꞌne oiye pasipi, duꞌru macarepa judío pa̱ipi jeteyoꞌje judío pa̱i peocohuaꞌije̱. 10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi deꞌoye yoꞌosicohuaꞌire cato sihuaye, cuiꞌne ëja deoyere cuiꞌne deꞌoye paꞌiyere i̱sija̱ꞌquë api. Duꞌru macarepa judío pa̱ini jeteyoꞌje judío pa̱i peocohuaꞌireje̱ i̱sija̱ꞌquë api.

11 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato icohuaꞌi yecohuaꞌi aꞌë caquë yoꞌomaꞌquë api, siꞌa yëꞌquë maca ñaquë api, siꞌa pa̱ire. 12 Ja̱je paꞌina, Moisés cua̱ñeseꞌere asamaꞌcohuaꞌipi coꞌaye yoꞌocohuaꞌi paꞌitoje̱ ja̱ yëꞌtaꞌa nejojaꞌcohuaꞌi aꞌë, Moisés cua̱ñeseꞌe asamaꞌcohuaꞌire. Cuiꞌne Moisés cua̱ñeseꞌe asasicohuaꞌitaꞌa coꞌaye yoꞌosicohuaꞌire nejoñe paꞌiji, Moisés cua̱ñeseꞌe ca doꞌire. 13 Cua̱ñeseꞌere coa asacohuaꞌi cato, nuñerepa paꞌicohuaꞌi peoyë. Cua̱ñeseꞌere yoꞌocohuaꞌi cato nuñerepa paꞌicohuaꞌi aꞌë ca huesoye paꞌiji. 14 Judío pa̱i peocohuaꞌi cato toya cua̱ñeseꞌeje̱ ti peoyë. Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa cua̱ñeseꞌe pacohuaꞌipi yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌojë paꞌiyë, i̱ohuaꞌi cuasaseꞌepi. Ja̱je yoꞌojë i̱ohuaꞌipi i̱ohuaꞌire cua̱ñeñe neñë. 15 Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi yoꞌoyepi i̱ñoñë, i̱ohuaꞌi joñoare cua̱ñeseꞌe paꞌiye paye. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi joñoa cuasayepi caja̱ꞌcoa, deꞌoji mëꞌë yoꞌoseꞌe pa̱nitaꞌa coꞌaji, mëꞌë yoꞌoseꞌe. Ja̱je cani i̱ñoji, cua̱ñeseꞌepi joñoare paꞌiye. 16 Cuiꞌneje i̱ohuaꞌire caja̱ꞌquë api, Maijaꞌquë ca hueso muꞌse paꞌina. Ja̱ muꞌse cato Maijaꞌquëpi Jesucristo ja̱ꞌre siꞌa pa̱i yahue yoꞌoseꞌe ña tëjini ca huesoye paꞌiji, yëꞌë deꞌo cocarepa quëaseꞌeje̱ paꞌye.

Judío Pa̱i Cuiꞌne Moisés Cua̱ñeseꞌe

17 Mëꞌëpi judío pa̱i paꞌimaꞌquëje̱ ñani caquë jerepa paꞌi aꞌë cuasaquëpi, Moisés cua̱ñeseꞌere asaquëpi, Maijaꞌquëre pare payë caquë sihuaquëpi, 18 Maijaꞌquë yëye ta̱ꞌñe asaquëpi, cuiꞌne cua̱ñeseꞌepi deꞌoyerepa ti̱ꞌañere yeꞌyesiquëpi, 19 yecohuaꞌi ñaco ca̱ peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌicohuaꞌire yeꞌyaquëre paꞌë cuasaquëpi, cuiꞌne nea hue̱ꞌñaje paꞌi hue̱ꞌñare paꞌicohuaꞌire deꞌoyepi miacaiyeje̱ paꞌye yoꞌo i̱ñoquëre paꞌë cuasaquëpi, 20 cua̱ñeseꞌe pacohuaꞌipi, ta̱ꞌñe asaye cuiꞌne nuñerepa yoꞌoyere yeꞌyaye payë cuasaquë huesëcohuaꞌire yeꞌyaquë paꞌiquëpi cuiꞌne tsi̱je paꞌiohuaꞌire quëa ti̱ꞌañë cuasaquëpi. 21 Ja̱je paꞌiquëpi yeꞌyaquë aꞌë cuasaquë pani ¿me yoꞌoquë mëꞌëjaꞌa coꞌye yeꞌyamaꞌquëꞌni? Ja̱re mëꞌëpi coꞌamaña yahue i̱ maꞌñe aꞌë quëaquëtaꞌa ¿cuiꞌne me nesiꞌquë mëꞌëpi coꞌamaña yahue i̱maquëꞌni? 22 Yequë nomiore yoꞌomaꞌë caquëtaꞌa, ¿me yoꞌoquë mëꞌëpi ja̱je yoꞌoquëꞌni? Cuiꞌne mëꞌëpi coa deꞌhuasicohuaꞌire ñani coequëtaꞌa ¿me nesiꞌquë i̱ohuaꞌi se̱ hue̱ꞌña paꞌi coꞌamaña yahue i̱maquëꞌni? 23 Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere pare pacohuaꞌipi paꞌiyë caquëtaꞌa, mësarupi cua̱ñeseꞌere deꞌoye sehuocaimaꞌ doꞌire yecohuaꞌipi Maijaꞌquë coꞌaquë api cayë. 24 Ja̱je yoꞌoye paꞌina, ñare paquë toyaseꞌe caji: “Judío pa̱i peocohuaꞌi coꞌaye cayë, Maijaꞌquëre, mësaru coꞌaye yoꞌo doꞌire.”

25 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi cuiri ca̱ꞌni tëasiquëpi Moisés cua̱ñeseꞌere siꞌaye sehuocaito co̱caiji, mëꞌë yoꞌoseꞌe. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi cua̱ñeseꞌere sehuocaimaꞌquë pani ca̱ꞌni tëamaꞌquëje̱ paꞌi paꞌiye paꞌiji. 26 Ja̱je paꞌina, tëamaꞌquëtaꞌa siꞌaye cua̱ñeseꞌere yoꞌoni ca̱ꞌni tëaseꞌeje̱ paꞌi paꞌiye paꞌiji. 27 Ja̱je paꞌina, i̱ ca̱ꞌnihuë tëamaꞌquëtaꞌa, cua̱ñeseꞌere siꞌaye sehuoquëna, ja̱ yoꞌoyepi mëꞌëni coꞌaye yoꞌoquëre i̱ñojaꞌquë api, toyaseꞌe paquëtaꞌa cuiꞌne ca̱ꞌni tëasiquëtaꞌa sehuomaꞌë paꞌisiquëre. 28 Judíorepa pasiꞌi caquë coa ë̱mëjeꞌeseꞌepi yoꞌojë ti̱ꞌañe peoji. Cuiꞌne nuñerepa cuiri ca̱ꞌni tëaye cato ë̱mëjeꞌepi yoꞌoye peoji. 29 Ja̱je paꞌina, judíorepa cato paꞌiye paꞌiji nuñerepa sa̱ꞌnahuëre papi. Cuiꞌne cuiri ca̱ꞌni tëaseꞌepi sa̱ꞌnahuë joyore pana tëasiquëje̱ paꞌi paꞌiye paꞌiji. Coa cua̱ñeseꞌepi ti̱ꞌañe peoji. Maijaꞌquë joyo neñe aꞌë, iye cato. Ja̱je paꞌina, iye cayeje̱ ne cua̱ñosiquë cato Maijaꞌquëre papi deꞌoquë api caquë ña nëosiquë api, pa̱ni pa̱i mañapi.

3

1 Ja̱je paꞌina, ¿i̱quere doꞌi paquëꞌni, judío pa̱i paꞌiye cuiꞌne cuiri ca̱ꞌni tëasicohuaꞌi paꞌiye? 2 Ja̱ cato jaiye co̱caiye paꞌiji, duꞌrurepa Maijaꞌquë judío pa̱ina i̱ coca deꞌhue pacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë i̱sisi doꞌire. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi judío acohuaꞌipi nuñerepa yoꞌoyere yoꞌo jujani je̱otoje̱ Maijaꞌquë cato i̱ ca nëoseꞌere ja̱re yoꞌo ti̱ꞌaquë paꞌiji. 4 Maijaꞌquë cato i̱ coca nuñerepa cayeje̱ paꞌye yoꞌo ti̱ꞌaquë api, siꞌa pa̱i coa cosocohuaꞌi paꞌitoje̱. I̱ cato cosomaꞌquë api. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Nuñerepa paꞌiquëre i̱ñoñe paꞌiji, mëꞌë caseꞌepi.

Cuiꞌne yecohuaꞌipi mëꞌëre ña tëjini ca hueso maca mëꞌëpi deꞌoquërepa etaja̱ꞌquë aꞌë.

5 Mai tayo yoꞌoyepi Maijaꞌquë nuñe yoꞌoyere deꞌoyerepa i̱ñojë paꞌito Maijaꞌquë mai tayo doꞌire nejoquë pani Maijaꞌquë nuñe yoꞌomaꞌquëpi nejoji. ¿Ja̱je caye paꞌiquë? Pa̱ni, pa̱i caye ayepi caye aꞌë. 6 Ja̱je caye peoji. Maijaꞌquëpi nuñe yoꞌomaꞌquë pani, siꞌa pa̱i tayo yoꞌoseꞌe ña tëjini ¿me pa̱i yoꞌoyere ca huesoye paꞌiquëꞌni?

7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cosoyepi Maijaꞌquë nuñerepa paꞌiyere ai jerepa deꞌoye i̱ñocaiye paꞌito ¿me neni yëꞌëre tayoquë api cayeꞌni? 8 Ja̱je paꞌito ¿me yoꞌoquë coꞌayere yoꞌomaꞌquëꞌni, deꞌoyepi paꞌija̱ꞌcore? Iye cato yecohuaꞌipi cayë, maire. Coꞌaye cuasajë sa̱ñope cacohuaꞌini coꞌaye yoꞌojë deꞌoyere ti̱ꞌañe paꞌiji yeꞌyayë cayë, maire. Ja̱je cacohuaꞌire nuñerepa yoꞌoquë nejoñe paꞌiji.

Siꞌaohuaꞌi Doꞌi Quëꞌiohuaꞌipi Paꞌiyë

9 ¿Ja̱je paꞌito mai judío pa̱ipi ja̱ohuaꞌi se̱ña maca deꞌocohuaꞌire paꞌë cuasajë paꞌiye? ¡Pa̱ni! Deꞌocohuaꞌi peoyë. Tsoe mai judío pa̱ipi deꞌocohuaꞌi paꞌi maꞌñe i̱ñohuë. Ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre siꞌa yëꞌquë maca coꞌayepi pacona, paꞌiyë. 10 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Teꞌi macaje̱ ti peoji, deꞌoquë.

11 Asani pasiꞌi cacohuaꞌije̱ peoyë.

Peoyë, Maijaꞌquëre coꞌecohuaꞌije̱.

12 Siꞌaohuaꞌi tayo sani huesësicohuaꞌi aꞌë. Siꞌaohuaꞌi doꞌi peocohuaꞌi aꞌë, ti co̱caimaꞌcohuaꞌipi.

Deꞌoye yoꞌocohuaꞌi, teꞌi macaje̱ ti peoji, deꞌoye yoꞌoquëje̱.

13 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi tërëhuë̱a cato pa̱ire ta̱sico deꞌhua si̱omaꞌcoje̱ paꞌio, coa nejo cocare etaye.

Siꞌaohuaꞌi tse̱meñoapi coa cosoyë.

A̲ña tsi̱maje paꞌyepi siꞌaohuaꞌi yëꞌopo̱a paꞌiyë.

14 Yequëre ai yoꞌo hua̱noꞌi coꞌayeseꞌe yecohuaꞌire cayë, cuiꞌne së̱jeñeseꞌe.

15 Pa̱ire esa huani je̱oñeseꞌe yëcohuaꞌi aꞌë.

16 Siꞌaohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyepi ai yoꞌoye cuiꞌne nejoñe i̱siyë.

17 Cuiꞌne ñamaꞌpë paꞌiyë, deꞌoye paꞌi maꞌarepa.

18 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi ti caꞌraye nëimaꞌëna, Maijaꞌquëre cuasamaꞌpë paꞌiyë, aꞌri mañaje.

19 Siꞌaye tsoe hue̱ꞌña Moisés cua̱ñeseꞌe judío pa̱i cua̱ñeseꞌe pacohuaꞌipi siꞌaye yoꞌoye paꞌiji caji cajë asayë, mai. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi tayo doꞌi ca deꞌhuani jëaye peosipi. Maijaꞌquë pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ñani ca hueso muꞌse ti̱ꞌasi maca siꞌaohuaꞌi iye yeja acohuaꞌi ca hueso cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 20 Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌere sehuojë yoꞌocohuaꞌi cato Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Cua̱ñeseꞌepi mai tayoseꞌere i̱ñoji.

Maijaꞌquëre Cuasayepi Huaso Cua̱ñoñe Paꞌiji

21 Yure cato Maijaꞌquë nuñerepa paꞌiohuaꞌire deꞌocohuaꞌire pare neñere i̱ñopi, cua̱ñeseꞌe cayere yoꞌomaꞌë, ti̱rona se o̱ani. Iye cato Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌere cuiꞌne Moisés cua̱ñeseꞌe toyaseꞌere ñajë asayë, i̱ ja̱je yoꞌoye.

22 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë iquë jerepa paꞌire cuasamaꞌquëpi i̱ nëñerepa paꞌiyere i̱siquë api, coa siꞌaohuaꞌi Jesús i̱re papi cuasacohuaꞌire. 23 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi tayo yoꞌocohuaꞌire sëte siꞌaohuaꞌire Maijaꞌquë deꞌoyerepa ti̱ꞌañe caraji. 24 Ja̱je paꞌijëtaꞌare Maijaꞌquëpi oi nuñerepa paꞌiohuaꞌire nepi, i̱ coa i̱siyepi, Jesucristo doꞌipi huasoquë.

25 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi Cristo ju̱ꞌini tsie je̱osi doꞌipi pa̱i coꞌaye yoꞌoye sa̱i deꞌhuaye nepi. Ja̱ sa̱i deꞌhuayere ti̱ꞌañe paꞌiji, Jesuni necaiquëre papi asa doꞌipi. Cuiꞌne tsoe acohuaꞌi tayo yoꞌoseꞌere coa sa tëto saimaꞌë pajiꞌi, Maijaꞌquë. Jesús tsieseꞌepi sa̱i deꞌhuapi. Ja̱je yoꞌoquë i̱ nuñerepa paꞌiyere cuiꞌne i̱ quëcoseꞌere i̱ñopi. 26 I̱ñoni yureje̱ Diusu nuñerepa paꞌi aꞌë caquë i̱ñoquë yoꞌopi. Yëquëje̱ cuiꞌne Jesús tsieseꞌepi Jesure i̱re papi cajë asacohuaꞌire nuñerepa paꞌiohuaꞌire nequë aꞌë caquë i̱ñoquë yoꞌopi, Maijaꞌquë.

27 ¿Yure jerore paꞌicoꞌni, mai jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasaye? Tsoe peoco. ¿Me yoꞌoco peocoꞌni? Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasa doꞌire peoco, pa̱ni cua̱ñeseꞌere yoꞌo doꞌire. 28 Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasaquëni nuñerepa paꞌi api ca huesoye paꞌiji, Maijaꞌquëpi cua̱ñeseꞌe yoꞌomaꞌquë paꞌitoje̱. Ja̱re tsoe asayë, mai.

29 ¿Mësarupi cuasato Maijaꞌquë judío pa̱i Diususeꞌe paꞌiquë? ¡Pa̱ni! Judío pa̱i peocohuaꞌije̱ Diusure payë, i̱te. 30 Ja̱je paꞌina, yequë Diusu peoji, teꞌi api. Ja̱re i̱pi pa̱ire nuñerepa paꞌicohuaꞌire ca huesoye paꞌiji, ca̱ꞌni tëasicohuaꞌire cuiꞌne pa̱cohuaꞌireje̱, coa siꞌaohuaꞌi i̱te necaiquëre pare asacohuaꞌini. 31 Ja̱je paꞌito ¿coa mai i̱te necaiquëre pare asayepi ja̱ꞌnë cua̱ñeseꞌe je̱ocoye paꞌiquë, co̱cai maꞌñe deꞌhuani? ¡Pa̱ni, ja̱je yoꞌoye! Coa ai jerepa yuretaꞌa cua̱ñeseꞌere deꞌoyere paꞌë cacaijë yoꞌoyë.

4

Abraham Yoꞌoseꞌepi I̱ñoñe

1 ¿I̱quere mai ai Abraham ti̱ꞌaëꞌni, i̱ yoꞌo doꞌipi? I̱ ayere cañuꞌu, yure. 2-3 Toyaseꞌe caji: “Diusupi Abrahamre nuñerepa paꞌire ca huesopi, Abrahampi Diusuni i̱re papi caquë cuasa doꞌire.” I̱ yoꞌo doꞌipi nuñerepa paꞌi paꞌiye Abraham ti̱ꞌañe pa̱pi. Ti̱ꞌasiquë pani jerepa paꞌi aꞌë caraꞌpi. Yure cato Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana ja̱je ca ti̱ꞌañe peoji. 4 Coꞌamaña necaiquëre sa̱iñe cato coa i̱siseꞌe peoji, nesi doꞌire sa̱iñe aꞌë. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌamaña nesi doꞌire peoquëpi Maijaꞌquëni nuñerepa paꞌi ca hueso cua̱ñoñe paꞌiji. Coa i̱te i̱re papi cuasa doꞌire coꞌaquëre nuñerepa paꞌiquë api, ca huesoquëni cuasa doꞌire. Ja̱je yoꞌoye paꞌiji. 6 Maijaꞌquëpi yequëre ñani i̱ yoꞌoseꞌere cuasamaꞌë nuñerepa paꞌire ca huesoquëpi ai sihuaji. Davidje̱ cuiꞌne capi, toyaseꞌepi. 7 I̱ caseꞌe cato caji ñeje:

Sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere oni yejesicohuaꞌipi, cuiꞌne i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo doꞌire coa sa̱i to̱sicohuaꞌipi.

8 Sihuaquë paꞌiyë, Ëjaëpi coꞌaye yoꞌoseꞌere camaꞌëna, sa̱i to̱sicohuaꞌipi.

9 ¿Ja̱je paꞌito iye sihuaye ca̱ꞌni tëasicohuaꞌiseꞌere sihuaye paꞌiquë? Pa̱ni. Ca̱ꞌni tëamaꞌcohuaꞌije̱ ja̱ sihuaye payë. Tsoe maipi asahuë. Toyaseꞌe cato caji, Diusupi Abrahamre nuñerepa paꞌire ca huesopi, Abrahampi Diusuni i̱re papi caquë cuasa doꞌire. 10 Ja̱je paꞌito ¿i̱te je yëhua nuñe paꞌiquë api, Abrahamre caëꞌni, i̱ ca̱ꞌni tëasi jeteyoꞌje? Pa̱ni ja̱ yëꞌtaꞌa tëamaꞌnë ja̱je ca nëopi. 11 Ca nëosiquëpi jeteyoꞌje, ca̱ꞌni tëa cua̱ñopi, Maijaꞌquë cua̱ñequëna. I̱ ca̱ꞌni tëaseꞌepi i̱ñoñe aꞌë, Maijaꞌquëpi tëamaꞌquë paꞌinë nuñerepa paꞌiquë api, ca huesoseꞌere. Cuiꞌne Abraham cato tëamaꞌcohuaꞌipi Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasacohuaꞌi pëca jaꞌquë api. Ja̱je paꞌina, Abraham cuasaseꞌeje̱ cuasacohuaꞌire Maijaꞌquëpi nuñerepa paꞌiohuaꞌire ca huesoji. 12 Ca̱ꞌni tëamaꞌquë paꞌinë Abraham Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasaseꞌeje̱ paꞌye ca̱ꞌni tëasicohuaꞌipi cuasacohuaꞌi pëca jaꞌquë api.

Maijaꞌquë Ca Nëoseꞌere Ti̱ꞌañere Quëaye

13 Maijaꞌquë Abrahamre cuiꞌne i̱ tsëcapë acohuaꞌire iye yejare i̱sija̱ꞌquë aꞌë ca nëoni, ca nëomaꞌë pajiꞌi, Abrahampi cua̱ñeseꞌere yoꞌo ti̱ꞌa doꞌire. Coa ai jerepa ca nëopi, Abrahampi Maijaꞌquëni necaiquëre papi cuasa doꞌire. Ja̱ doꞌire Abrahamre nuñerepa paꞌire ñaquë Diusu i̱sisi ca nëopi. 14 Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌe caye yoꞌo ti̱ꞌacohuaꞌipi Maijaꞌquë ca nëoseꞌere ti̱ꞌañe paꞌito, Maijaꞌquëre necaiquëre papi cuasayepi doꞌi peoye patiraꞌpi, cuiꞌne Maijaꞌquë ca nëoseꞌepi doꞌi peoye ne huesëraꞌpi. 15 Cua̱ñeseꞌe cato ai yoꞌo ja̱ꞌñere i̱siji, Maijaꞌquë sa̱i deꞌhuaquëna. Cuiꞌne cua̱ñeseꞌepi peoquëna, ¿Me sa̱ñope yoꞌoye paꞌiquëꞌni?

16 Maijaꞌquë ca nëoseꞌe cua̱ñeseꞌere pacohuaꞌiseꞌe ti̱ꞌañe peoji. Cua̱ñeseꞌe peocohuaꞌije̱ ti̱ꞌañe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Abraham tsëcapë acohuaꞌipi ti̱ꞌañe paꞌija̱quë cani coa doꞌi peoye i̱ ca nëoseꞌere i̱siye paꞌiji, Abraham cuasaseꞌeje̱ paꞌye cuasacohuaꞌini. Ja̱je paꞌina, Abraham mai pëca jaꞌquë api. 17 Toyaseꞌepi caji: “Jai pa̱i pëca jaꞌquëre yëꞌëpi nehuë, mëꞌëre.” Ja̱je Diusu ca nëouña. Abraham cato Maijaꞌquëre ju̱ꞌisicohuaꞌire paꞌiye i̱siquë api asapi.

18 Cuasaquëpi ñani uteye peotoje̱ Abraham cato ca nëoseꞌerepa paꞌija̱ꞌcoa cuasaquë utequë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, jai pa̱i pëca jaꞌquë deꞌopi, Abraham. Maijaꞌquë i̱te ca nëoseꞌeje̱ paꞌye ti̱ꞌapi. Ja̱ ca nëoseꞌe cato caji: “Jai pa̱i paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌë tsëcapë.” 19 Ca nëoseꞌere asaquëpi cien o̱metëca paye jaꞌi maca paꞌina, Zara i̱ paco i̱ co̱ni aiohuaꞌi paꞌinije Abraham tsi̱ paye peoji asaquëtaꞌa necaiye paꞌiji cuasaseꞌe coa ne huesomaꞌë pajiꞌi. 20 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ca nëoseꞌe jëa coeye pa̱pi. Coa caseꞌe aꞌë cuasaye pa̱pi. Coa ai jerepa paꞌi ja̱ꞌñere paꞌë cuasapi. Ja̱je cuasaquëpi ai jerepa cuasare paquë deꞌopi. Deꞌosiquëpi Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni caquë sihuapi. 21 Maijaꞌquë siꞌaye ne ti̱ꞌañe tutu paquëpi i̱ ca nëoseꞌere nejaꞌquëre papi cuasapi, jëa coeye peoyerepa. 22 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë nuñerepa nequë api cuasa doꞌire nuñerepa paꞌire ca huesopi.

23 Abrahamre Maijaꞌquë nuñe paꞌire ca huesopi cajë toyaseꞌe Abrahamseꞌere cajë toyaye pa̱huë, maireje̱ cajë toyaseꞌe aꞌë. 24-25 Ja̱je paꞌina, maire nuñerepa paꞌiohuaꞌire nesiꞌi caquë mai doꞌire ju̱cacani huëjiꞌi, Jesús. Ja̱je paꞌina, mai Ëjaë Jesure ju̱ꞌisiquëpi huëisiquëni i̱re papi cajë cuasacohuaꞌire Diusupi nuñerepa paꞌiohuaꞌire ca huesoji, maipi i̱te necaire paquë api cuasa doꞌire.

5

Deꞌoye Paꞌiye

1 Paꞌire paji cuasa doꞌire Maijaꞌquë maire nuñe paꞌiohuaꞌire ca huesopi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni deꞌoye paꞌiyerepa ti̱ꞌahuë, asajë paꞌiyë, mai Ëjaë Jesucristo doꞌire. 2 Cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristo doꞌipi deꞌhue ti̱ꞌahuë, Maijaꞌquë i̱ oi paꞌi hue̱ꞌñarepa yure sihuajë paꞌiye. Maijaꞌquë deꞌoyerepa pa̱i ñape paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë ute jujamaꞌpë paꞌiyë. 3 Ja̱ yëꞌtaꞌa ai yoꞌoyeje̱ paꞌiji. Ja̱je ti̱ꞌaruje̱ sihuayë, ai yoꞌoyepi quëcojë dahuëre paꞌiohuaꞌire deꞌoye. 4 Quëcojë dahuëre yoꞌoyepi mai ti̱ꞌañe paꞌiji, neñasicohuaꞌirepa paꞌiyena. Neñasicohuaꞌirepa paꞌiyepi jëa coeye peoyerepa utejë paꞌiyena ti̱ꞌañe paꞌiji, mai. 5 Deꞌo joyo i̱ i̱siquë yoꞌoyeja̱ꞌa Maijaꞌquëpi mai joñoana i̱ oiyere i̱si ti̱më huesoji. Ja̱je paꞌina, mai jëa coeye peoyerepa utejë paꞌiye coa teaye ute tayoye peoji.

6 Ja̱je paꞌina, coꞌye huasoye peoquëna, ne ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi paꞌi doꞌire Cristo ju̱cacajiꞌi, i̱ti macarepa ti̱ꞌaëna, coꞌacohuaꞌini caquë. 7 A̲ꞌjiñe peoji, yequëni ju̱cacaiye. Nuñe paꞌire pani ju̱cacasiꞌi caquë yoꞌoquëje̱ peoji. Coa teꞌi patiꞌñe paꞌi api, ai deꞌoquërepa doꞌire caquë ju̱cacaiquë. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë cato i̱ oiye i̱ñopi, maire, ja̱ yëꞌtaꞌapi coꞌacohuaꞌi paꞌitoje̱ Cristo maire ju̱cacaiyepi. 9 Ja̱je paꞌina, Cristo Jesús ju̱ꞌisi doꞌipi maire nuñerepa paꞌicohuaꞌire ca huesopi. Ja̱je paꞌina, yure cato jerepa Jesús oi necai doꞌire tëji muꞌserepa Maijaꞌquë pë̱i nejoquëna, jëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mai. 10 Mai i̱te sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi paꞌi macataꞌa Maijaꞌquë maire i̱ mamaquë ju̱ꞌi doꞌipi i̱ ja̱ꞌre deꞌoye paꞌiye nepi. Ja̱je nesiquëpi yure cato jerepa Cristo huajëquërepa paꞌiyepi huasoja̱ꞌquë api, maire, tsoe i̱pi deꞌoye paꞌiye sëte. 11 Cuiꞌne ja̱seꞌe paꞌiye pa̱ji. Maijaꞌquëre sihuayë, Cristo Jesús doꞌire i̱ni pacacaijë. Ja̱je paꞌina, Cristo doꞌipi i̱ ja̱ꞌre co̱ni deꞌoye paꞌiye ti̱ꞌahuë.

Adán Cuiꞌne Cristo

12 Teꞌi ë̱mëpi coꞌaye yoꞌo huëopi. Ja̱ yoꞌo doꞌire ju̱ni huesëye huëopi. Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi ju̱ni huesëye paꞌiji, siꞌaohuaꞌi coꞌaye yoꞌocohuaꞌi sëte. 13 Ja̱ yëꞌtaꞌa cua̱ñeseꞌe peoꞌnë coꞌaye yoꞌoyepi tsoe pajiꞌi, iye yejare. Paꞌina, cua̱ñeseꞌe peoquëna, coꞌaye yoꞌocohuaꞌire sa̱ñope caye peopi. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Adán paꞌinëpi Moisés paꞌinëna siꞌaohuaꞌi ju̱ju huesëa̱huëꞌë, Adán Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere sehuomaꞌë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌcohuaꞌitaꞌa coꞌaye yoꞌocohuaꞌipi. Adán cato Jesucristo daija̱ꞌquëje̱ paꞌi pajiꞌi.

15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë i̱siyepi Adán coꞌaye yoꞌoseꞌe tëto saiseꞌere paꞌë. Teꞌi Adán coꞌaye yoꞌosi doꞌire jai pa̱i ju̱juhuë. Ja̱je paꞌina, Jesucristo doꞌipi Maijaꞌquë jai pa̱i deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere, huasoyere coa i̱siyepi jerepa paꞌye aꞌë. 16 Adán coꞌaye yoꞌoseꞌepi maire necaiye peoji. Maijaꞌquë i̱siseꞌepi jaiye necaiye paꞌiji. Teꞌipi teꞌore coꞌaye yoꞌo doꞌire maire nejoñe paꞌiji. Maijaꞌquë i̱siseꞌe cato jaiye coꞌaye yoꞌosicohuaꞌi paꞌitoje̱ nuñerepa paꞌiohuaꞌire necaiye aꞌë. 17 Ju̱ꞌiñe je̱ꞌquë teꞌi ë̱më coꞌaye yoꞌosi doꞌire tutu papi. Ja̱je paꞌye jerepa tutu paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, huajëyerepa paꞌiyere Jesucristo teꞌi doꞌire Diusupi nuñerepa paꞌicohuaꞌire ca huesocohuaꞌipi.

18 Ja̱je paꞌina, Adán i̱ coꞌaye yoꞌosi doꞌipi siꞌa pa̱ire ne huesëja̱ꞌcohuaꞌire nepi. Cuiꞌneje paꞌye yoꞌoquë Jesucristo nuñerepa yoꞌoyepi siꞌaohuaꞌi deꞌoye ti ne huesëye peoye deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñe necajiꞌi. 19 Ñeje caquë cayë: Teꞌi deꞌoye sehuocaimaꞌë paꞌisi doꞌipi, siꞌaohuaꞌi coꞌacohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, teꞌi deꞌoye sehuocaiquë paꞌisi doꞌire jai pa̱i nuñe paꞌiohuaꞌirepa paꞌiye ti̱ꞌahuë, Jesucristo doꞌipi.

20 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi cua̱ñeseꞌe i̱sipi, coꞌayepi ai jerepa paꞌija̱ꞌquë caquë. Ja̱je jaiye coꞌaye paꞌitoje̱ Maijaꞌquë oiyepi ai jerepa jaiye paꞌiji. 21 Ja̱ꞌnë coꞌayepi cato pa̱i ëjaërepaje̱ paꞌye pajiꞌi, pa̱ire cua̱ñequë ju̱ni huesëyena saquëpi. Yure cato Maijaꞌquë oiyepi nuñerepa yoꞌoyeja̱ꞌa pa̱i ëjaërepaje̱ paꞌye deꞌopi, Jesucristo yoꞌo doꞌipi, ti pani huesëyena saja̱ꞌquë caquë.

6

Cristore Sehuosicohuaꞌi Paꞌiye

1 ¿Ja̱je paꞌito me caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? ai jerepa coꞌayere yoꞌoñuꞌu, Maijaꞌquë oiyere jerepa i̱ñojaꞌquë api caquë. 2 ¡Pa̱ni ja̱je caye! Tsoe mai coꞌaye yoꞌoye je̱osicohuaꞌi cato ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌyepi paꞌiyë. ¿Me ja̱je paꞌito ja̱ yëꞌtaꞌapi coꞌaye yoꞌojë paꞌiyeꞌni? 3 Oco do maca Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌiyena cacajë i̱ ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌye ju̱ëꞌë, mai. Mësaru ja̱re tsoe asayë. 4 Ja̱je mai oco do maca ju̱ꞌisicohuaꞌire Cristo ja̱ꞌre teꞌe ta̱ cua̱ñosicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ maca Cristore pëca jaꞌquë i̱ deꞌo tutupi yoꞌoquëna, Jesús huëiseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne maije huëiye paꞌiji, huajëye paꞌiyena.

5 Ja̱je paꞌina, Cristo ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌyena tsiosicohuaꞌi sëte, cuiꞌne i̱ huëiseꞌeje̱ paꞌye maipi huëiye paꞌiji. 6 Coꞌayere ëjaëje̱ paꞌire pajë necaiyere cuiꞌne mai pa̱iseꞌe yë tuture nejoseꞌe paꞌija̱quë cajë Cristo ja̱ꞌre que̱ cua̱ñosicohuaꞌipi paꞌiyë asayë, mai. 7 Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌisiquë cato coꞌayepi joꞌya nesiquë peoji. 8 Ja̱je paꞌina, Cristo ja̱ꞌre teꞌe ju̱ꞌisicohuaꞌi pani i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasayë. 9 Tsoe maipi asajë paꞌiyë, Cristo teꞌe ju̱ni huesësiquëpi ti̱jupë ju̱ni co̱ñe pa̱seꞌe. Ju̱ꞌiñe i̱te ti̱jupë quëcoye peoji. 10 Coꞌa tutupi naë payere ti nejoquë Cristo ju̱jiꞌi. Ja̱je ju̱ꞌisiquëtaꞌa i̱ huajëquë paꞌiyepi Maijaꞌquëre pacacaiji. 11 Ja̱je cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌi paꞌijë̱ꞌë, coꞌaye i̱tire yoꞌomaꞌpë cajë, coꞌaye yoꞌoyepi paꞌitoje̱. Ja̱re cuasajë huajëcohuaꞌirepa Maijaꞌquëre pacacaijë̱ꞌë, mai Ëjaë Cristo Jesús ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌipi.

12 Ja̱je paꞌicohuaꞌi sëte mësaru coꞌayepi cua̱ñe cua̱ñosiquëje̱ paꞌi pa̱jëꞌë, ca̱pë yëyere yoꞌomaꞌpë cajë. 13 Yuretaꞌa mësaru ca̱pë̱are i̱simaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, coꞌayere yoꞌoja̱ꞌco cajë. Mësaru ca̱pë̱are ju̱ꞌisicohuaꞌi huëisicohuaꞌije̱ paꞌicohuaꞌire Maijaꞌquëna i̱sijë̱ꞌë, deꞌo nuñerepa yoꞌoyere nejajë cajë. 14 Coꞌaye yoꞌoyepi yuretaꞌa ëjaë cua̱ñeñeje paꞌye maire cua̱ñe cua̱ñoñe peoji, Moisés cua̱ñeñepi maire meñe cua̱ñe cua̱ñoñe peo doꞌire, coa Maijaꞌquë oiyepi meñe paꞌi doꞌire.

Joꞌyaohuaꞌi Paꞌiye Ayere Quëaye

15 ¿Maijaꞌquë oi ñacaiyere meñe paꞌijë cua̱ñeseꞌe meñe peo doꞌire coꞌayere yoꞌojë paꞌiye paꞌiquë? Pa̱ni. ¿Me neni ja̱je yoꞌoyeꞌni? 16 Ja̱je paꞌina, mësarupi tsoe ta̱ꞌñe asayë. Joꞌyaë cato ëjaëna i̱sisiquëpi i̱ cua̱ñeñere sehuocaija̱ꞌquëpi paꞌiji, cajë. Ja̱je paꞌina, ëjaëre necaicohuaꞌi cato sehuocaiye paꞌiji, i̱ohuaꞌi ëjaëni. Ja̱je paꞌye cuiꞌne coꞌaye yoꞌoyere sehuocaicohuaꞌi cato coꞌayere ëjaëre payë. Ja̱re sehuocaiye cato ju̱ꞌiñena saye aꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquëre sehuocaiye cato nuñerepa paꞌiyena saye aꞌë. 17 Ja̱ꞌnë coꞌayepi joꞌya nesicohuaꞌipi paëꞌë, mësaru. Paꞌisicohuaꞌitaꞌa Maijaꞌquë yeꞌyayena i̱sisicohuaꞌipi siꞌa joyorepa ja̱ yeꞌyayere sehuohuë. Ja̱je paꞌi doꞌire Maijaꞌquëre sihuaquë deꞌoji cayë, i̱te. 18 Yuretaꞌa coꞌayere ëjaëre peocohuaꞌipi Maijaꞌquëre necaiyena, joꞌyaohuaꞌi deꞌohuë, nuñe paꞌiyere yoꞌoñuꞌu cajë. 19 Mësaru ta̱ꞌñe asa ja̱ꞌñere caquë coa pa̱i cayere papi cayë. Ja̱ꞌnë mësaru coꞌayena i̱sisicohuaꞌipi coꞌayere necaijë paëꞌë, coꞌayere yoꞌojë, coꞌayere mësaru ca̱pëpi necaiseꞌeje̱ paꞌye. Yuretaꞌa nuñe paꞌiyena mësaru i̱siye paꞌiji, Maijaꞌquë yëyere yoꞌocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi, i̱na i̱sisicohuaꞌipi.

20 Mësaru coꞌayepi cua̱ñesicohuaꞌi paꞌi maca, nuñerepa paꞌiyere necaijë paꞌiye pa̱huë. 21 ¿I̱quere deꞌoye paꞌiye i̱si oꞌni, ja̱ coꞌaye yoꞌoyepi, yure mësaru huajëyaꞌye asa cua̱ñoñepi? Ja̱ cato ju̱ꞌiñena saye paꞌiji. 22 Ja̱je paꞌisicohuaꞌitaꞌa yure, deꞌoye paꞌiyë. Coꞌayepi joꞌya nesicohuaꞌire paye pa̱quëna, Maijaꞌquëre necaiyena cacani paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, mësarute deꞌoyerepa paꞌiye necaiji. Iyetaꞌa Maijaꞌquëna i̱sisicohuaꞌipi paꞌijë cuiꞌne tëjiyere papi ti pani huesëyere payere necaiji. 23 Coꞌaye yoꞌosi doꞌire coꞌayepi sa̱iñe cato ju̱ꞌiñe aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi mai Ëjaë Jesucristo doꞌipi maire coa i̱siye cato ti pani huesëye aꞌë.

7

Huejayeje̱ Paꞌye Quëaseꞌe

1 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere asacohuaꞌipi asayë, mai huajëcohuaꞌi paꞌi macaseꞌe cua̱ñeñepi sëasicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌire paye pa̱ire. 2 Ja̱je paꞌina, nomio huejasico cato cua̱ñeseꞌe doꞌire i̱o ë̱jëre sëasicoje̱ paꞌio paꞌico, i̱pi ju̱ꞌimaꞌquëpi paꞌina. Ë̲jëpi ju̱ꞌisiquë paꞌitotaꞌa, cua̱ñeseꞌepi sëaseꞌeje̱ paꞌye peoji. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱opi ja̱ yëꞌtaꞌa ë̱jë paꞌina, yequë ë̱mëna tsioja̱isico pani ë̱mëre yoꞌoco. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ë̱jëpi ju̱ꞌisiquë paꞌitotaꞌa yequë ë̱mëre tsioja̱ni paye paꞌiji, ë̱më yoꞌoco peoco ja̱ maca.

4 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ Maijaꞌquë doꞌijë, Cristo ju̱ꞌi doꞌipi ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi paꞌiyë, cua̱ñeseꞌepi naë pacona paꞌisicohuaꞌipi, cua̱ñeseꞌere ë̱jëje paꞌire pasicohuaꞌipi yure cato, yequë ë̱mëni payeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, Cristo ju̱ꞌisiquëpi huëisiquëre pani, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña deꞌoyere pare mai yoꞌojë paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi. 5 Ja̱ꞌnë mai yëyere yoꞌojë paꞌicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijë mai coꞌaye yëyere cua̱ñeseꞌepi ne sëtouna, ai jerepa mai yëyere yoꞌohuë. Ja̱ yoꞌoyepi ju̱ꞌiñena sapi, maire. 6 Cua̱ñeseꞌepi sëasicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paëꞌë. Yuretaꞌa joyesicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, mai ju̱ꞌisi doꞌipi. Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌepi joꞌya nesicohuaꞌi peocohuaꞌipi Maijaꞌquë joyo huajëye paꞌiye i̱siyepi Maijaꞌquëre necaiyë. Necaimaꞌpë paꞌiyë, cua̱ñeseꞌe cayere.

Coꞌaye Yoꞌoyepi Paꞌiye, Yëꞌëna

7 Ja̱je paꞌito ¿me caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, cua̱ñeseꞌe coꞌaye aꞌë caye? ¡Pa̱ni ja̱je caye! Yëꞌë quëaquëna, asajë̱ꞌë, yëꞌë yoꞌoseꞌere. Cua̱ñeseꞌepi yecohuaꞌi coꞌamaña yëcaimaꞌë caye pa̱to yëꞌë asaye pa̱raꞌhuë, yecohuaꞌi coꞌamaña yëcaiye coꞌayere papi paꞌiye. Cua̱ñeseꞌe ë̱se doꞌipi coꞌaye yoꞌoye asahuë. 8 Yecohuaꞌi coꞌamaña yëcaimaꞌë paꞌijë̱ꞌë cayeja̱ꞌa coꞌayepi yëꞌëre jerepa coꞌayere yëyena ne sëto. Ja̱je cua̱ñeseꞌepi caye pa̱to coꞌaye yoꞌoye ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌye aꞌë, i̱tiseꞌe pani. 9 Teꞌerepa tsoe yëꞌë cua̱ñeseꞌe asamaꞌquëpi coa paëꞌë. Paꞌina, cua̱ñeseꞌepi ti̱tani coꞌaye yoꞌoyere ne coꞌyao. 10 Ne coꞌyacona, yëꞌëpi ju̱ëꞌë. Ju̱ꞌina, cua̱ñeseꞌe paꞌiye i̱sisiꞌi ca nëotaꞌa yëꞌëre ju̱ꞌiñena sapi. 11 Cua̱ñeseꞌepi yoꞌomaꞌë cacona, coꞌaye yoꞌoyepi jerepa coꞌayere cosoco. Coꞌayepi yoꞌomaꞌë cua̱ñeseꞌe cayeja̱ꞌa ju̱ꞌiñere i̱sio.

12 Ja̱je paꞌina, ja̱ cua̱ñeseꞌe cato Maijaꞌquë tse̱ aꞌë, nuñere paꞌë cuiꞌne maire co̱caiye aꞌë, siꞌaye Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe cato deꞌoyere paꞌë. 13 Ja̱ deꞌoyepi yëꞌëre ju̱ꞌiñena saye pa̱o. Pa̱cona, coꞌayepi yëꞌëre cato ju̱ꞌiñena sao. Sacona, ja̱ doꞌire asahuë, coꞌaye paꞌiye. Cuiꞌne asahuë, cua̱ñeseꞌe ë̱seyeja̱ꞌa coꞌayepi ai coꞌayerepa paꞌiye.

14 Ja̱je paꞌina, asayë, mai. Cua̱ñeseꞌe cato joyo aye aꞌë cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato pa̱i aꞌë, tara cuiꞌne ca̱ quëꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, coꞌayepi joꞌyaëre paji, yëꞌëre. 15 Ja̱je paꞌina, asa ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë, yëꞌë yoꞌoye. Yëꞌë yëyere yoꞌomaꞌë ai jerepa yëꞌë coeyere yoꞌoyë. 16 Ja̱je paꞌina, yëꞌë yoꞌoye coeyere yoꞌoni ja̱ maca cua̱ñeseꞌe deꞌoyerepa paꞌiye asayë. 17 Ja̱je paꞌina, yëꞌë paꞌimaꞌë paꞌiyë, i̱ti yoꞌoquë. Yëꞌëre sa̱ꞌnahuë coꞌaye paꞌiyepi yoꞌoji. 18 Ja̱je paꞌina, yëꞌë ca̱pë paꞌiseꞌe yëꞌë paꞌiye ti deꞌoye peoji, yëꞌëre. Ja̱je paꞌina, deꞌoyere yoꞌosiꞌi cuasaquëtaꞌa yoꞌo ti̱ꞌamaꞌë paꞌiyë. 19 Deꞌoye yëꞌë yëyere nemaꞌë, coa ai jerepa yëꞌë coeyere nequë paꞌiyë. 20 Ja̱je paꞌina, yëꞌë coeyere yoꞌoni yëꞌë paꞌimaꞌë paꞌiyë, i̱ti yoꞌoquë. Yëꞌëre coꞌaye sa̱ꞌnahuë paꞌiyepi yoꞌoji.

21 Ja̱je paꞌina, ñeje iye yëꞌëre paꞌiji, deꞌoye yoꞌoye yëquëtaꞌa deꞌhue coꞌayeseꞌere yoꞌoyë. 22 Ja̱je paꞌi sëte yëꞌë cuasaye cato Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere yëyë. 23 Yëquëtaꞌare yëꞌë ca̱pëpi sa̱ñope yëꞌë cuasa hue̱ꞌñana yoꞌoco. Ja̱ cato coꞌayepi yëꞌë ca̱përe paꞌiyepi yoꞌoji. Ja̱pi coseꞌeje̱ paꞌire paji, yëꞌëre. 24 ¡Coꞌaquëre paꞌë, yëꞌë! ¿Nepi yëꞌëre ne huasoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, iye ca̱pë ju̱ꞌiñena saco aire? 25 Coa Maijaꞌquëseꞌe ne huasoja̱ꞌquë paꞌiji, Cristo Jesús mai Ëjaë doꞌipi. Ja̱re asaquë sihuayë. Ja̱je paꞌito yëꞌëpi Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere sehuocaiye paꞌiji, yëꞌë cuasayepi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë ca̱pëpi coꞌayena cua̱ñe cua̱ñosiquëpi joꞌyaëje̱ paꞌi paꞌiyë.

8

Maijaꞌquë Joyo Doꞌipi Paꞌiye

1 Deꞌoji, yure cato Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌicohuaꞌire ti sa̱i deꞌhua cua̱ñoñe peoji. 2 Ja̱je paꞌina, coꞌayepi cuiꞌne ju̱ni huesëyepi joꞌyaëre paquëni eto huasopi, yëꞌëre, Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌiyepi, joyo paꞌiyepi. 3 Moisés cua̱ñeseꞌe cato ja̱je eto huasoye pa̱pi. Pa̱iseꞌe coꞌaye yoꞌoyepi neñuꞌu cajë yoꞌojëna, cua̱ñeseꞌepi tutu peoye deꞌopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëtaꞌa ne ti̱ꞌapi, iye paꞌiyere i̱siquë. Ja̱je paꞌina, ja̱re ne ti̱ꞌasiꞌi caquë i̱ mamaquëre pa̱i ca̱pë quëꞌire cuiꞌne coa pa̱ije paꞌire jëjo daopi, coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i to̱caija̱quë caquë. Ja̱je yoꞌoni coꞌayere ja̱ ca̱pë doꞌija̱ꞌa nejo huesoye ti̱ꞌapi. 4 Maipi deꞌhue Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌo ti̱ꞌajajë caquë paꞌicohuaꞌipi yure mai paꞌimaꞌpë paꞌiyë, noni pa̱iseꞌe paꞌiyere. Coa ai jerepa yure cato joyo paꞌiyepi paꞌiyë.

5 Ja̱je paꞌina, pa̱iseꞌe noni paꞌiyere paꞌicohuaꞌi cato pa̱iseꞌe cuasayere cuasajë paꞌiyë. Ja̱je paꞌijëtaꞌare joyo paꞌiyere paꞌicohuaꞌi cato joyo paꞌiyere cuasajë paꞌiyë. 6 Ja̱je paꞌina, pa̱iseꞌe noni paꞌiyere cuasayepi cato ju̱ꞌiñena saye aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë joyo ayere cuasayepi cato deꞌoye paꞌiyena saye aꞌë. 7 Coa pa̱iseꞌe noni paꞌiyere cuasajë yoꞌocohuaꞌi cato Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌicohuaꞌipi Maijaꞌquëre coecohuaꞌipi i̱ cua̱ñeñe sehuojë pani ti̱ꞌañe peoyë. 8 Ja̱je paꞌina, pa̱iseꞌe noni paꞌiyere sehuojë paꞌicohuaꞌi cato Maijaꞌquë sihuaquë ñañere yoꞌo ti̱ꞌañe peoji.

9 Ja̱je paꞌina, mësaru cato pa̱iseꞌe noni paꞌiyere sehuomaꞌpë paꞌiyë. Coa ai jerepa Maijaꞌquë joyo cayere sehuocohuaꞌipi paꞌiyë, Maijaꞌquë joyopi mësaruni paꞌina. Ja̱je paꞌina, Cristo joyore peocohuaꞌi pani Cristo tse̱cohuaꞌi peoyë. 10 Mësaru ja̱ꞌre co̱ni Cristopi paꞌito mësaru joñoa huajëyepi paꞌiji, nuñerepa paꞌi doꞌipi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru ca̱pë̱a coꞌaye yoꞌo doꞌire ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌye paꞌiyë. 11 Cristo Jesure ju̱ꞌisiquëni huëosi joyopi, ja̱ joyopi mësaruteje̱ ju̱ꞌi ca̱pë quëꞌiohuaꞌireje̱ huëoja̱ꞌquë api, huajëye paꞌiyena, Maijaꞌquë joyopi mësaruni paꞌi doꞌire.

12 Ja̱je paꞌito pa̱iseꞌe noni paꞌiyere paꞌimaꞌpë Maijaꞌquë doꞌijë. Mai cato joyo cayere paꞌiye paꞌiji. 13 Ja̱je paꞌina, mësarupi pa̱iseꞌe yoꞌojë paꞌiyere paꞌini ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare joyopi co̱caina, pa̱iseꞌe yoꞌojë paꞌiyere nejoni mësaru paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

14 Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë joyopi cuaquëna, paꞌicohuaꞌi cato Maijaꞌquë mamajë aꞌë. 15 Ja̱je paꞌina, mësaru Maijaꞌquë mamajëre pare ne joyore i̱si cua̱ñohuë. Ja̱je paꞌina, ja̱ joyopi mai ja̱ꞌre caquëna, jaꞌquëre papi cayë, Maijaꞌquëre. I̱simaꞌpë joꞌya ne cua̱ñosi joyore, cuiꞌnaohuaꞌipi Maijaꞌquëre caꞌraohuaꞌi paꞌija̱ꞌa joyore. 16 Maijaꞌquë joyopi mai joyo ja̱ꞌre co̱ni nuñerepa Maijaꞌquë mamajërepa paꞌicohuaꞌi aꞌë quëayë, maire. 17 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mamajë sëte mai siꞌaye i̱ ca nëoseꞌe paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Cristo ja̱ꞌre co̱ni teꞌe. Maipi teꞌe i̱ ja̱ꞌre ai yoꞌosicohuaꞌi pani, i̱ deꞌoyerepa jeteyoꞌje paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ ja̱ꞌre co̱ni.

18 Yure mai ai yoꞌoye teaye paꞌye aꞌë. Ja̱je paꞌina, mai ai yoꞌoyepi co̱ni ñato peoji, jeteyoꞌje mai paꞌi ja̱ꞌñere. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë deꞌoyere papi maini paꞌina, deꞌocohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 19 Deꞌhue Maijaꞌquë mamajëre i̱ñoquëna, ñasiꞌi caco siꞌa yeja Maijaꞌquë deꞌhuasico ai ña ëa ju̱ꞌio uteco paꞌico. 20 Ja̱je paꞌina, siꞌaye Maijaꞌquë duꞌru ne deꞌhuaseꞌe cato caraja̱iseꞌe aꞌë, ju̱ꞌiñepi, ja̱ꞌjuñepi, cuiꞌne pu̱ꞌcayepi paꞌi doꞌire. Maijaꞌquëpi ja̱re caquë yëni ne deꞌhuapi, jeteyoꞌje yequë muꞌse deꞌoyerepa paꞌija̱ꞌcoa caquë. 21 Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌijë ja̱ꞌjuñe caraja̱sipi, siꞌaye Maijaꞌquë ne deꞌhuaquë paꞌiye. Ja̱ doꞌire siꞌa muꞌseña Maijaꞌquë mamajë ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi utejë paꞌiyë, siꞌaye deꞌoyerepa paꞌija̱ꞌcoa cajë. 22 Ja̱je paꞌina, yureje̱ mai asayë, siꞌaye Maijaꞌquë deꞌhuasicopi nomio tsi̱ co̱a huëoni ai aꞌsi ju̱ꞌiñeje paꞌye ai yoꞌoco oio paꞌiye. 23 Iye yejaseꞌe ai yoꞌoye pa̱co maije ai yoꞌoyë, yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere joñoapi oijë. Duꞌru pajë paꞌijë̱ꞌë caquë deꞌo joyore i̱si nëosicohuaꞌije̱ yequë muꞌse deꞌoyere pare paja̱ꞌcohuaꞌitaꞌa ai oijë paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, joyore papi ai oijë uteyë, Maijaꞌquë maire i̱ huero mamajëre nejaꞌa macare cuiꞌne mai huaso cua̱ñoñere cajë. 24 Mai yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere jëa coeye peoyerepa ute doꞌire huasosicohuaꞌi paꞌiyë, mai. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ipi i̱ uteyere ña huesoni yequë muꞌse pa ja̱ꞌñere uteye peoji. Ja̱je paꞌina, tsoe i̱tire ña huesoni uteye peoji. 25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai yure ña maꞌñere ñañuꞌu cajë uteni dahuëre quëcojë uteye paꞌiji.

26 Ja̱je cuiꞌne Maijaꞌquë joyopi co̱caiji, mai tutu peoyere. Maijaꞌquëre se̱ñe huesëyë, mai. Ja̱je paꞌina, deꞌo joyopi ai oi Maijaꞌquëre se̱cacaiji, pa̱i yëꞌopi ca ti̱ꞌañe peoyerepa. 27 Ja̱je se̱ina, Maijaꞌquë sa̱ꞌnahuë joyorepa cuasaye ñaquëpi i̱ joyo cuasaquë se̱ñe asaji, joyopi i̱ tse̱cohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñere caquë, Maijaꞌquë yëyeje̱ paꞌye se̱ina.

Siꞌaye Ne Ti̱ꞌasicohuaꞌi Paꞌiye

28 Ja̱je paꞌina, i̱ yëyere yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë soisicohuaꞌire siꞌaye tëto saiyepi deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere co̱caija̱ꞌcoa, Maijaꞌquë oicohuaꞌire asayë, mai. 29 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire tsoe duꞌru ña nëopi i̱ mamaquëje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë. Ja̱je paꞌina, i̱ mamaquë cato sehuosicohuaꞌi majaꞌyë paꞌija̱ꞌquë api. 30 Tsoe i̱ ja̱ꞌnë cuasa nëosicohuaꞌire Maijaꞌquë soipi. Soisicohuaꞌireje̱ nuñerepa paꞌiohuaꞌire nepi. Nuñerepa paꞌiohuaꞌire nesicohuaꞌireje̱ i̱ deꞌoyerepa paꞌiyere i̱sipi.

31 Ja̱je Maijaꞌquëpi maire deꞌoyerepa necaisiquëre ¿nepi maire sa̱ñope yoꞌo ti̱ꞌañe paꞌiquëꞌni? Ti peoji, sa̱ñope yoꞌo ti̱ꞌaquë. 32 Maijaꞌquë i̱ mamaquëre papi mai doꞌire ju̱cacaija̱quë caquë ¿i̱sisiquë me i̱siye pa̱quëꞌni, i̱ mamaquë ja̱ꞌre coꞌamaña pa ja̱ꞌñe? Siꞌaye i̱sija̱ꞌquë api. ¿Me pa̱quëꞌni? 33 Ja̱je paꞌito Maijaꞌquë soisicohuaꞌire ¿nepi coꞌacohuaꞌi aꞌë caye paꞌiquëꞌni? Ja̱re coa Maijaꞌquëseꞌe maire nuñerepa paꞌicohuaꞌire nesiquë paꞌiji. 34 Cristo ju̱ꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi huëisiquëpi Maijaꞌquë ëja te̱ꞌtere ñuꞌi maini caquë pëca jaꞌquëre se̱cacai paꞌito ¿i̱queipi maire nejoñe paꞌiji ca huesoye paꞌiquëꞌni? 35 Ja̱je paꞌito ai yoꞌoyepi, coꞌa ju̱ꞌijë oiyepi, sa̱ñope yoꞌoyepi, a̱iñe peoyepi, juꞌiye peoyepi, ne ju̱ꞌiñepi, pa̱nitaꞌa ju̱ni huesëyepi ¿Cristo maire oiyere nejocaiye paꞌiquë? ¡Pa̱ni! 36 Toyaseꞌe cato caji:

Mëꞌë doꞌire siꞌa muꞌseña ne ju̱ꞌiñere paꞌiyë.

Ja̱je paꞌina, yëi ñamare huai hue̱ꞌñana saseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë.

37 Ja̱je siꞌaye iye yoꞌoye paꞌiquëtaꞌare maipi ñese quëcosicohuaꞌirepa paꞌiyë, maire oisiquë doꞌipi. 38 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire oiyere nejocaiye ti peoji. Nuñerepa asayë, yëꞌë. Ja̱ doꞌire ju̱ꞌiñepi, paꞌiyepi, hui̱ñaohuaꞌipi, cua̱ñecohuaꞌi tutupi, cua̱ñe tutupi, yure paꞌiyepi, jeteyoꞌje paꞌi ja̱ꞌñepi, 39 Mëñe ayepi, meñe ayepi, Maijaꞌquë deꞌhuaseꞌepi, nejo ti̱ꞌañe peoji, Maijaꞌquë maire oiyere mai Ëjaë Jesucristona ti̱ꞌaseꞌere.

9

Israel Pa̱iseꞌere Maijaꞌquë Joꞌya Neseꞌe

1 Nuñerepa cayë, Cristore sehuoquë sëte. Coa cosomaꞌë paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë joyopi cuasaquëna, yëꞌë joyo cuasaye nëiñepi mëꞌë nuñerepa cuasayë cacaiji, yëꞌëre. 2 Ja̱je paꞌina, siꞌanëpi yëꞌë joyo aꞌsiyerepa ai oi paꞌiyë. 3 Ja̱je oi cuasayë, yëꞌëpi merepa Cristore hua sani nejo cua̱ñoñere paꞌina, yëꞌë pa̱i, Israel tsëcapë cajeohuaꞌipi jëacaitotaꞌa deꞌoraꞌpi, cuasayë. Ja̱je yoꞌo doꞌipi co̱caiye paꞌito yoꞌoraꞌhuë cuasayeque cuasayë. 4 Ja̱ohuaꞌi cato Israel tsëcapë acohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquëpi i̱ mamajëre nesicohuaꞌi aꞌë. Maijaꞌquë i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre miañerepa paꞌina, paꞌisicohuaꞌi aꞌë. Maijaꞌquë cayere i̱ohuaꞌipi deꞌoye sehuojëna, i̱ co̱cai ja̱ꞌñe ca nëoseꞌe pasicohuaꞌi aꞌë. Moisés cua̱ñeseꞌe pacohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquë huëꞌere ñacaiyere pasicohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne i̱ deꞌoye ca nëoseꞌe pasicohuaꞌi aꞌë. 5 Ja̱ohuaꞌi cato mai aipë tsëcapë acohuaꞌi aꞌë. Ja̱re ja̱ tsëcapëja̱ꞌa pa̱ina Cristoje̱ ai deꞌopi. Ja̱ë cato Diusu pajiꞌi, siꞌaye jerepa paꞌi. Ja̱ëni deꞌoquëre paꞌni caye paꞌiji, siꞌanëpi. Ja̱je paꞌija̱quë.

6 Camaꞌë paꞌiyë, Maijaꞌquë ca nëoseꞌepi ti̱ꞌañe pa̱ëna, coa ai jerepa yëꞌë cato cayë, siꞌaohuaꞌirepa Israel tsëcapë acohuaꞌipi Israel pa̱ire peo doꞌire. 7 Ja̱je paꞌina, Abraham tsëcapë acohuaꞌi Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña siꞌaohuaꞌirepa i̱ mamajë peoyë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi capi: “Mëꞌë tsëcapërepa cato Isaacja̱ꞌa ai deꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.” 8 Ja̱je paꞌina, iyepi maire ti̱ñarepa quëa i̱ñoji, Maijaꞌquë mamajërepa paꞌiye cato pa̱i tsëcapëja̱ꞌa ti̱ꞌañe peoye, coa ai jerepa Maijaꞌquë ca nëoseꞌeja̱ꞌa ai deꞌosicohuaꞌipi i̱ mamajërepa paꞌiye ti̱ꞌañe. 9 Ja̱je paꞌina, Abrahamre Maijaꞌquëpi ca nëoquë capi: “Zara mamaquëre paja̱ꞌcoa, yeque o̱metëcahuë yëꞌë coꞌi maca.”

10 Iyeseꞌe paꞌiye papi, yequeje̱ cuiꞌne mai ai Isaac mamajërepa paëꞌë, Rebeca caya mamajë. 11-13 Ja̱ohuaꞌire Maijaꞌquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa coꞌamaꞌnë cuiꞌne ja̱ yëꞌtaꞌa coꞌaye pa̱nitaꞌa deꞌoye yoꞌomaꞌnë Rebecare ca nëopi. Mëꞌë mamaquë majaꞌyëpi yoꞌjeire necaiquë paꞌija̱ꞌquë api. Ja̱je cuiꞌne toyaseꞌeje̱ caji: “Jacoboni oi, Esauni coehuë.” Ja̱je paꞌina, iye yoꞌoseꞌepi Maijaꞌquë i̱ cuasayeje̱ paꞌye yëni yoꞌoquë sahuapi, i̱ohuaꞌi yoꞌo doꞌire cuasamaꞌë, coa i̱ yë doꞌire.

14 ¿Ja̱je yoꞌoquëna, ñani maipi Maijaꞌquë nuiñe yoꞌomaꞌquë api caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? ¿Pa̱ni me ja̱je cayeꞌni? 15 Ñajëꞌë, Maijaꞌquë Moisésre caseꞌere: “Yëꞌë yëquëni oni yejesiꞌi teaye paꞌire ñani, cuiꞌne yëꞌë yëquëni oi ñani co̱casiꞌi.” 16 Ja̱je paꞌiye sëte pa̱i yëyepi, pa̱nitaꞌa tutu yoꞌoyepi ti̱ꞌañe peoji. Coa Maijaꞌquë teaye ñani oi co̱caiyepi ti̱ꞌañe paꞌiji, i̱ sahuasicohuaꞌi paꞌiye. 17 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji, Egípto pa̱i ëjaëre, Maijaꞌquë caseꞌere: “Mëꞌëre Egípto pa̱i ëjaëre nehuë, mëꞌëjaꞌa yëꞌë tuture i̱ñosiꞌi caquë, cuiꞌne siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi yëꞌë mamire asaja̱jë caquë.” 18 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato ja̱re i̱ teaye ñani oiquëni oiquë api, cuiꞌne ja̱re i̱ yëquëni jëa joyo ne huesoquë api.

19 Ja̱je paꞌina, mësarupi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëre. Cuiꞌne ja̱je yoꞌoquëtaꞌa ¿me yoꞌoquë Diusu pa̱ipi coꞌayë caquëꞌni? ¿Nepi, i̱ cuasaquë yoꞌoye sa̱ñope ca ti̱ꞌañe paꞌina? 20 ¿Pa̱i maca mëꞌë i̱queiꞌni, Maijaꞌquëre sa̱ñope ca ja̱ꞌñe? ¿Soto cuaꞌcoropi i̱ti nesiquëre sa̱ñope caye? ¿Me nesiꞌquë yëꞌëre coꞌaye neiꞌni? camaꞌcoa. 21 Ja̱je paꞌiye sëte sotopi deꞌhuaquë cato ja̱re i̱ yëyeje̱ paꞌye neñe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, ja̱re i̱ti sotopi neñe paꞌiji deꞌo cuaꞌcororepa ëja coꞌamañaseꞌe nejaꞌcore cuiꞌne yeconi siꞌa coꞌamaña neroja̱ijaꞌcore neñe paꞌiji.

22 Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌosi doꞌire sa̱i cua̱ñojë nejo cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, coꞌa cuaꞌconoaje paꞌyepi. Ja̱ohuaꞌi jo̱sa yoꞌojëna, Maijaꞌquëpi ai dahuëre quëcopi yoꞌopi, i̱ pë̱i sa̱iñere cuiꞌne i̱ tuture i̱ñosiꞌi caquë. 23 Ja̱je yoꞌo maca maina deꞌo cuaꞌconoaje paꞌiohuaꞌina i̱ paꞌiye deꞌoyere pare i̱ñosiꞌi caquë yoꞌopi. Ja̱je paꞌina, maire teaye ñani oni yejepi. Oni yejeni tsoe hue̱ꞌñana deꞌocohuaꞌire ëja deꞌhuapi, maire, i̱ paꞌi hue̱ꞌñare co̱ni paꞌija̱jë caquë. 24 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi maire soipi, judío pa̱i acohuaꞌire cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌi acohuaꞌire. 25 Maijaꞌquë quëacaiquë Oseas toya pëpë Maijaꞌquë capi, ñeje:

Yëꞌë pa̱ire hueꞌyoja̱ꞌquë aꞌë, ti̱ paꞌisicohuaꞌini.

Yëꞌë oimaꞌco paꞌisiconi yëꞌë oicore hueꞌyosiquë aꞌë.

26 Cuiꞌne mësaru yëꞌë pa̱i peoyë casicohuaꞌini,

Ja̱re i̱ohuaꞌini, Maijaꞌquë huajëquërepa mamajëre hueꞌyoja̱ꞌquë aꞌë.

27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Israel pa̱i ayere Maijaꞌquë quëacaiquë Isaíaspi ñeje capi: “Israel pa̱i tsëcapë acohuaꞌipi jai pa̱i paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, jai tsiaya meja paꞌiyeje̱ paꞌyerepa. Paꞌijëtaꞌa coa aꞌri pa̱i maña ja̱o acohuaꞌipi huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 28 Ja̱je paꞌina, Ëjaëpi i̱ caseꞌeje̱ paꞌye yoꞌo ti̱ꞌaquë i̱ nuñerepa yoꞌoyepi esa ne deꞌhuaja̱ꞌquë api, siꞌa yeja paꞌicohuaꞌire.” 29 Ja̱re i̱pi Isaías capi, ñeje:

Siꞌa hui̱ñaohuaꞌi Ëjaëre papi mai tsi̱re i̱simaꞌquë paꞌito

Tsoe Sodoma cuiꞌne Gomorra dari nejoseꞌeje̱ paꞌye nejosicohuaꞌi patiraꞌhuë.

Judío Pa̱i Cuiꞌne Maijaꞌquë Deꞌo Caseꞌe

30 ¿Ja̱je paꞌito me caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, mai? Iyere asani, judío pa̱i peocohuaꞌipi nuñerepa paꞌiyere ti̱ꞌahuë, nuñerepa paꞌiyere ti coꞌemaꞌcohuaꞌipi. Coa necaiquëre pare cuasa doꞌipi ti̱ꞌahuë. 31 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare judío pa̱i cato nuñerepa paꞌiyere ti̱ꞌañuꞌu cajë cua̱ñeseꞌere sehuoni ti̱ꞌañe paꞌiji cuasajë yoꞌohuë. Yoꞌojëtaꞌa ti̱ꞌañe pa̱huë. 32 ¿Me yoꞌojë pa̱seꞌeje̱ ñani, i̱ohuaꞌi yoꞌoyepi ti̱ꞌañe paꞌiji, cuasa doꞌire? Coa necaiquëre pare i̱te cuasamaꞌ doꞌire ti̱ꞌañe pa̱huë, i̱ohuaꞌi yoꞌo doꞌipi ti̱ꞌañuꞌu cuasa doꞌire. Ja̱je paꞌina, juꞌahuë, juꞌa ta̱ocore, quë̱naona. 33 Toyaseꞌe Maijaꞌquë capi, ñeje:

Yëꞌëpi Sión cu̱tihuëna quë̱naore o̱añë. Ja̱ona mësaru sa̱ñope juꞌaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

I̱ona quëco paquë cato, huajëyaꞌye paꞌiye peosipi.

10

1 Maijaꞌquë doꞌijë yëꞌë joyore papi oi Maijaꞌquëre se̱ñe cato Israel pa̱i mañapi huaso cua̱ñosicohuaꞌipi paꞌija̱jë cuasaquë se̱ñe aꞌë. 2 Ja̱je paꞌina, cayë, i̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquëre necaiye ai yëyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi yëjë yoꞌoyepi nuñerepa asa ti̱ꞌani yoꞌoyere paꞌiye pa̱ji. 3 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi pa̱i nuñerepa paꞌiye i̱siquë cajë asa ti̱ꞌañe pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi tutupi yoꞌojë nuñerepa paꞌicohuaꞌi po̱nëñuꞌu cajë yoꞌoyë, Maijaꞌquë nuñere paꞌiye i̱siyere sehuocaimaꞌpë. 4 Cua̱ñeseꞌe cayere Cristopi siꞌaye ne saopi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi Cristoja̱ꞌa nuñerepa paꞌiye ti̱ꞌañe necajiꞌi, Cristore sehuocohuaꞌini.

5 Cua̱ñeseꞌere yoꞌojë nuñerepa paꞌicohuaꞌi ti̱ꞌañere Moisés toyapi, ñeje: Cua̱ñeseꞌe cayere siꞌaye yoꞌo ti̱ꞌasiquëpi nuñerepa paꞌiyere paꞌija̱ꞌquë api. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, coa necaiquëre pare cuasa doꞌipi nuñerepa paꞌicohuaꞌire neñepi, ñeje: “Mësaru joñoa cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. ¿Nepi maꞌtëmo mëni Cristore quërëja̱ni yejana daja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? pa̱nitaꞌa, 7 ¿nepi coje sa̱ꞌnahuëre pana cajeni Cristore ju̱ꞌisiquëni huëoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?” 8 Toyaseꞌe caye cato iye aꞌë: “Mëꞌë yëꞌquë macare pare ti deꞌo coca paꞌiji, mëꞌë yëꞌopore, cuiꞌne mëꞌë joyore.” Iye coca cato coa necaiquëre pare cuasaye aꞌë. Ja̱ cuasayere yëquë quëayë. 9 Ja̱je paꞌina, mëꞌë yëꞌopopi Jesure yëꞌë Ëjaëpi cani cuiꞌne mëꞌë joyopi Maijaꞌquëpi ju̱ꞌisiquëre huëopi cuasaquë asani tsoe huaso cua̱ñosiquë paꞌiyë. 10 Ja̱je paꞌina, joyopi i̱tire paꞌë cuasaquë pani tsoe nuñerepa paꞌiquë paꞌiji, cuiꞌne yëꞌopopi Jesús huasoquë api i̱te cajë se̱ni tsoe huaso cua̱ñosiquë paꞌiji.

11 Toyaseꞌepi caji: “I̱te nuñerepa paꞌiquë api cuasacohuaꞌi cato pa̱ñete sehuoreꞌni caye peosipi.” 12 Ja̱je paꞌina, peoji, ti̱ñe paꞌi judío cuiꞌne yequë pa̱i. Ja̱je paꞌina, mai Ëjaë siꞌaohuaꞌi Ëjaëpi, ja̱ëpi siꞌaohuaꞌire i̱te se̱cohuaꞌire jaiye deꞌoye paꞌiye i̱siquë. 13 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Siꞌaohuaꞌi mai Ëjaëre se̱cohuaꞌi huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.” 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¿me i̱te i̱re pare cuasamaꞌcohuaꞌi pani se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌni? ¿Cuiꞌne me i̱te sehuoyeꞌni, i̱ ayere quëaye asamaꞌcohuaꞌi pani? ¿Cuiꞌne me asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, i̱ti coca quëacohuaꞌipi peoto? 15 ¿Cuiꞌne me i̱ti coca quëaja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saocohuaꞌipi peoto sani quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? Ja̱je paꞌina, toyaseꞌepi caji: “Airepa deꞌoji, deꞌo cocare quëaja̱ꞌcohuaꞌipi ti̱taye.”

16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë coca caye asani sehuomaꞌpë paꞌiyë. Isaías toyaseꞌe cayeje̱: “¿Ëjaë, nepi yëquë quëaye asani i̱tire paꞌni cayeꞌni?” 17 Ja̱je paꞌina, i̱re pare cuasaye cato, deꞌo cocarepa Cristo ayere quëaseꞌere ca̱joro asayeja̱ꞌa ti̱ꞌañe paꞌiji, i̱tire paꞌë cuasaseꞌere.

18 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi se̱ñë: ¿Asamaꞌpë pate, i̱ti coca quëaye? Pa̱ni asahuë, ja̱ohuaꞌipi. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

I̱ti quëacohuaꞌipi quëajëna, siꞌa yeja paꞌicohuaꞌipi asahuë.

Cuiꞌne coa siꞌa hue̱ꞌña maña iye yeja paꞌicohuaꞌina i̱ohuaꞌi coca quëaye ti̱ꞌapi.

19 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ti̱jupë se̱ni co̱ñë: ¿Israel pa̱iseꞌe ja̱je paꞌito asamaꞌpë pate? Ja̱je paꞌina, duꞌru macarepa Moisés toyapi, Maijaꞌquë caseꞌere, ñeje:

Yëꞌëpi mësaru oicohuaꞌire nejaꞌquë aꞌë, yecohuaꞌini necaiseꞌere ña ëajëna.

Cuiꞌne mësaru pë̱icohuaꞌire nejaꞌquë aꞌë, huesëohuaꞌipi.

20 Ja̱ jeteyoꞌje Isaías caꞌramaꞌquëpi caji:

Yëꞌëre coꞌemaꞌpë paꞌisicohuaꞌipi ti̱ꞌahuë, yëꞌëre.

Cuiꞌne yëꞌëre jerore paꞌiquëꞌni cajë se̱maꞌpë paꞌisicohuaꞌini i̱ñohuë, yëꞌë paꞌiye.

21 Cuiꞌne Israel pa̱ini Maijaꞌquëpi caquëna, Isaíaspi toyapi, ñeje: “Siꞌa muꞌsepi mësarute soiquë yëꞌë jë̱ña caꞌcahuë nesiquëpi utehuë, deꞌoye sehuomaꞌcohuaꞌipi cuiꞌne sa̱ñope yoꞌocohuaꞌini.”

11

Maijaꞌquë Sahuaye Israel Pa̱ire

1 Yure cuiꞌne se̱ñë, ja̱je paꞌina: ¿Ja̱je paꞌito Maijaꞌquë Israel pa̱ire i̱ pasicohuaꞌire je̱ocou? Pa̱ni nejoñe pa̱pi. Ja̱re yëꞌë i̱ Israel pa̱ipi paꞌiyë, Abraham tsëcapë aquëpi cuiꞌne Benjamín pa̱i aquëpi. 2 Ai tsoe ja̱re i̱ Maijaꞌquëpi Israel pa̱ire i̱ tse̱cohuaꞌi aꞌë ca huesopi. Ja̱je paꞌina, yure je̱ocomaꞌë paꞌiji. ¿Huesëye mësaru Maijaꞌquëre quëacaiquë Elíaspi Maijaꞌquëre se̱i, Israel pa̱ire coꞌacohuaꞌi aꞌë cuasaquë se̱i caseꞌere toyaseꞌe quëaji? 3 Se̱i capi: “Ëjaë mëꞌëre quëacaicohuaꞌire siꞌaohuaꞌire huani je̱ahuë. Cuiꞌne mëꞌëre i̱sijë tëojë se̱ hue̱ꞌñaje nejo saohuë. Ja̱je yoꞌojëna, yëꞌëseꞌe teꞌi maca nëasiquëni cuiꞌne yëꞌëreje̱ huani je̱oñuꞌu cayë.” 4 Ja̱je caquëna, Diusupi capi, i̱te: “Siete mil pa̱ire yëꞌëre oicohuaꞌire hua nëohuë, deꞌhuasi diusu Baalre doꞌre jaꞌrujë se̱maꞌcohuaꞌire.” 5 Ja̱je ja̱ꞌnë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yureje̱ judío pa̱i acohuaꞌi aꞌri jaꞌi pa̱i nëahuë, Maijaꞌquë i̱ oiyepi sahuasicohuaꞌi. 6 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire coa i̱siyepi ti̱ꞌañe paꞌiye sëte, pa̱i tutu yoꞌoyepi ti̱ꞌañe peoji. Yure pa̱i yoꞌo tutupi ti̱ꞌañe paꞌito Maijaꞌquë oi maire coa i̱siye peoraꞌpi.

7 ¿Ja̱je paꞌito me yoꞌoreꞌni? Israel pa̱i mañapi i̱ohuaꞌi coꞌeseꞌe ti̱ꞌañe pa̱huë. Pa̱jëna, Maijaꞌquë sahuasicohuaꞌiseꞌe ti̱ꞌahuë. Yecohuaꞌipi jëa joyo ne hueso cua̱ñohuë. 8 Toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye ñeje: “Diusupi i̱sipi cuasa ti̱ꞌa maꞌa joyore cuiꞌne ñaco ca̱je ña maꞌñere cuiꞌne ca̱jo yacaje̱ asa ti̱ꞌa maꞌñere. Ja̱je paꞌina, yure iye muꞌseje̱ ja̱je paꞌiohuaꞌi paꞌiyë.” 9 Cuiꞌne Davidje̱ capi:

Ja̱re i̱ohuaꞌi siꞌaye payë, cuasayepi coꞌye i̱ohuaꞌire ne ta̱oñe,

Cuiꞌne hua̱tenëa deꞌosipi, mësarupi i̱ona juꞌajë siꞌse cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë.

10 Ñaco ca̱je ñamaꞌcohuaꞌi deꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Cuiꞌne jete në me huesësicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, jaiye hueꞌe doꞌire.

Judío Pa̱i Peocohuaꞌipi Huaso Cua̱ñoñe

11 Cuiꞌne yure se̱ñë: ¿Siꞌaohuaꞌi judío pa̱i juꞌajë peo hue̱ꞌñarepa to̱me sare? ¡Pa̱ni. Ja̱je yoꞌoye pa̱huë! Coa ai jerepa, ja̱ohuaꞌi deꞌoye sehuomaꞌpë ne huesë doꞌire yecohuaꞌipi deꞌhue ti̱ꞌahuë, huaso cua̱ñoñe, Israel pa̱ipi ñani cuiꞌneje pañuꞌu cajë oija̱jë cajë. 12 Ja̱je paꞌina, judío pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌepi siꞌa yeja paꞌicohuaꞌi jerepa deꞌoye paꞌiye po̱nëpi, cuiꞌne i̱ohuaꞌi yoꞌojë coꞌa deꞌoseꞌepi judío pa̱i peocohuaꞌi deꞌoye paꞌiye po̱nëpi. Ja̱je paꞌiye sëte judío pa̱ipi Cristore sehuoni cuiꞌnaohuaꞌipi caca co̱cohuaꞌi paꞌito ai deꞌoye paꞌija̱ꞌcoa, cuasayë.

13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarute judío peocohuaꞌire caye payë, yeque maña. Yëꞌëre Maijaꞌquëpi jëjo daopi, judío pa̱i peocohuaꞌina. Ja̱je paꞌina, yëꞌë yoꞌoye Maijaꞌquë i̱siseꞌe aꞌë asaquë siꞌa yëꞌë tutupi yoꞌoyë. 14 Ja̱je yoꞌoquëna, mësarupi sehuojëna, ñani yëꞌë tsëcapë acohuaꞌije̱ ñajë cuiꞌne ëa ñajë oijë huasosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë yëyë. 15 Ja̱je paꞌina, judío pa̱ipi ñaꞌnosicohuaꞌi paꞌijëna, iye yeja paꞌicohuaꞌi deꞌhue Maijaꞌquë ja̱ꞌre deꞌoye paꞌiye ti̱ꞌañe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, merepa paꞌija̱ꞌcoaꞌni cuiꞌnaohuaꞌini Maijaꞌquëpi i̱to, judío pa̱ipi sehuojë paꞌi maca ai sihuaye pasipi. Ja̱ cato ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌipi paꞌiyena huëiye aꞌë. 16 Ja̱je paꞌina, pan së̱pë aye poni duꞌru neseꞌere Maijaꞌquëna i̱sito siꞌa i̱ti së̱pëje̱ Maijaꞌquë i̱siseꞌe paꞌiji, deꞌocore pare. Cuiꞌne Olivo so̱quë yë tsitamopi Maijaꞌquëna i̱sisico paꞌito i̱ti capë̱aje i̱siseꞌe paꞌiji.

17 Yecohuaꞌi judío pa̱i acohuaꞌi Olivo so̱quë yë capë̱a paꞌisicohuaꞌipi tëꞌca tëte cua̱ñohuë, noni i̱o ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌi peo saꞌro paꞌi doꞌire mësarupi airo olivo so̱quë capëje̱ paꞌipi sëo cua̱ñohuë. Ja̱je yoꞌouna, mësaru deꞌhue ti̱ꞌahuë, i̱ti tsitapi paꞌiye i̱siye cuiꞌne olivo paꞌiyepi mësarute paꞌiye i̱siye. 18 Ja̱je paꞌina, cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌë aꞌë i̱ti ñërepa capë̱a jerepa deꞌoquë. Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi deꞌoquë aꞌë cuasani, deꞌhua cuasa ñajaijëꞌë. Mëꞌëpi tsita paꞌiye i̱simaꞌë paꞌiyë caquë coa tsitamoapi mëꞌë paꞌiye i̱siji.

19 Ja̱je paꞌiquëtaꞌa yeque mëꞌëpi caꞌñe paꞌi aꞌë: “Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëpi olivona sëa cua̱ñosiquë paꞌija̱quë caquë tëꞌca tëtepi ja̱ohuaꞌire i̱ti capë acohuaꞌire pare.” 20 Ja̱ cayere nuñerepa caye aꞌë. I̱ohuaꞌi i̱te coa necaiquëre pare cuasamaꞌ doꞌire tëꞌca tëte cua̱ñohuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato i̱te coa necaiquëre cuasa doꞌire deꞌhue i̱ti ñëre pana tsiosiquë paꞌiyë. Mëꞌë ja̱je paꞌiye sëte yëꞌë aꞌë jerepa paꞌi cuasamaꞌë, coa airepa caꞌraquë ñaquë paꞌijë̱ꞌë, mësarute tëꞌca tëte cua̱ñoñe. 21 Maijaꞌquë i̱ti ñërepa paꞌisi capë̱are tëꞌca tëte je̱osiquëme, me pa̱quëꞌni, mësaruje̱. 22 Ñajëꞌë. Maijaꞌquë nuñerepa deꞌoye yoꞌoquë api. Ja̱je paꞌitaꞌa nuñe yoꞌomaꞌcohuaꞌi cato tuturepa yoꞌoquë api. Coꞌaye yoꞌosicohuaꞌire sa̱ipi, i̱ohuaꞌi yoꞌosi doꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarure deꞌoye yoꞌopi. Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi deꞌoye i̱ yëyeje̱ paꞌiye paꞌiji. Ja̱je paꞌiye pa̱to mëꞌëreje̱ cuiꞌne tëto tëaja̱ꞌquë api. 23 Cuiꞌne yequeje̱, judío pa̱ipi i̱ohuaꞌi jëa coeyere je̱oni sehuocohuaꞌi pani, cuiꞌna olivo so̱quë yëna sëo co̱ cua̱ñoñë, ti̱jupë. Maijaꞌquëpi paji, tutu cuiꞌnaohuaꞌini sëo co̱ñe cuiꞌna ñëna. 24 Mëꞌëre judío peoquëtaꞌare airo olivo so̱quë capëje̱ paꞌini ti̱ꞌani deꞌo olivo so̱quë yëna de sëosiquë i̱ ¿me neni deꞌo olivo so̱quë yë acohuaꞌire judío pa̱ire sëoye pa̱quëꞌni? Sëoja̱ꞌquë api, deꞌo olivo so̱quë yëna cuiꞌnaohuaꞌini.

Israel Pa̱ire Tëjiyerepa Huasoseꞌe

25 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë, Maijaꞌquë i̱seꞌe nesiꞌi cuasaseꞌere mësarute quëaye yëyë, mësarupi jerepa ta̱ꞌñe asajë paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë paꞌija̱jë caquë. Israel pa̱i cato jai pa̱i jëa joñoa ne cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiyë, Israel pa̱i peocohuaꞌipi siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë ca nëosicohuaꞌipi cacaja̱jë cajë. 26 Ja̱ maca yuretaꞌa siꞌaohuaꞌi Israel pa̱ipi huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, toyaseꞌe cayeje̱:

Sión daripëpi daija̱ꞌquë api, huasoquë.

Dani ja̱ëpi Jacob pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere nejocaija̱ꞌquë api.

27 Ja̱je yëꞌëpi i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere nejocaisi maca,

Ja̱ maca ja̱ohuaꞌini caquë iye ca nëoseꞌere pasipi.

28 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huaso coca asaye coecohuaꞌipi Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi aꞌë, mësarupi i̱ohuaꞌi coe doꞌire deꞌhue asaja̱jë cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi judío pa̱ire Maijaꞌquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa oiji, i̱ohuaꞌi aipëni i̱ tse̱cohuaꞌire nesiquë sëte. 29 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë i̱siseꞌe jioye pa̱quë api cuiꞌne i̱ soisicohuaꞌire ti̱ohuaꞌire nemaꞌquë api. 30 Ja̱ꞌnë tsoe mësarupi Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌohuë, deꞌoye sehuocaimaꞌpë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌini yure judío pa̱ipi deꞌoye sehuocaiye pa̱ doꞌire Maijaꞌquëpi mësarute teaye ñani oi co̱cajiꞌi. 31 Mësaru ja̱ꞌnë deꞌoye sehuocaiye pa̱seꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, yure judío pa̱ipi. Ja̱je paꞌiyë, Maijaꞌquëpi mësarute teaye ñani oi co̱caija̱quë cajë cuiꞌne i̱ohuaꞌireje̱ oi ñani co̱caija̱quë cajë. 32 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi caji siꞌaohuaꞌire i̱te deꞌoye sehuocaimaꞌcohuaꞌire ne huesopi, siꞌaohuaꞌire i̱pi oi teaye ñaquë co̱casiꞌi caquë.

33 ¡Airepa ta̱ꞌñe paꞌi aꞌni, Maijaꞌquë siꞌaye asaquë paꞌiquërepa! I̱ cuasaye asani quëaquëje̱ peoji. Maijaꞌquë yoꞌoquë paꞌiye asa ti̱ꞌaquë peoji.

34 “¿Nepi Ëjaë cuasaye asa ti̱ꞌañe paꞌiquëꞌni? Pa̱nitaꞌa ¿nepi i̱te ñeje yoꞌojë̱ꞌë cajë yeꞌyaye paꞌiquëꞌni?”

35 ¿Nepi duꞌru Ëjaëre coꞌamaña i̱sini yure i̱sisi doꞌire sa̱ijëꞌë, cua̱ñeñe paꞌiquëꞌni?

36 Ja̱je paꞌina, siꞌaye Maijaꞌquë tse̱ aꞌë, i̱ nesi doꞌire. I̱ni pacacaiji, siꞌanë. Sihuayë, Maijaꞌquëre jerepa paꞌire. Ja̱je paꞌija̱quë.

12

Maijaꞌquëna I̱sicohuaꞌi Paꞌiye

1 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë mësarute se̱ñë, Maijaꞌquë oni yejesi doꞌire, mësaru paꞌiyere Maijaꞌquëna i̱si huesëjë̱ꞌë, huajëquëre pare. I̱na i̱sisicohuaꞌipi pani, Maijaꞌquë sihuaja̱ꞌquë api cuiꞌne ja̱ i̱siye cato nuñerepa yoꞌoye aꞌë. 2 Ja̱je paꞌina, mësaruje̱ paꞌijë̱ꞌë, iye yeja pa̱i yoꞌojë paꞌiyere coa ai jerepa ja̱re yoꞌomaꞌpë. Mësaru cuasayere ti̱ñe cuasajë paꞌiyena po̱najëꞌë, mësaru paꞌiyepi ti̱ñe yoꞌojë paꞌiye po̱nëjaꞌcore. Po̱nëona, yuretaꞌa Maijaꞌquë yëye asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Asa ti̱ꞌacohuaꞌipi pani deꞌoyere, Maijaꞌquë sihuaquë ñañere cuiꞌne nuñere pare asaye paꞌiji.

3 Quëaja̱quë caquë Maijaꞌquë yëꞌëre coa i̱sipi. Ja̱ doꞌire mësarute cayë, mësaru aquëpi teꞌije̱ yëꞌëpi ai asayë cuasaye pa̱jaquë, i̱ti cuasa maña i̱pi i̱siye jaꞌi maña cuasaja̱ꞌquë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre necaiquëre pare asa doꞌire yoꞌo ja̱ꞌñe i̱siseꞌe jaꞌye cuasajë yoꞌoye paꞌiji. Tëto saiperepa cuasato coꞌaji. 4 Ñajëꞌë, mai ca̱pë yoꞌo ja̱ꞌñe huahueseꞌe paꞌiyere. Siꞌaye teꞌe coꞌamañare yoꞌoye pa̱ji. 5 Ja̱je cuiꞌne maije jai pa̱i paꞌijëtaꞌa Cristona tsiosicohuaꞌipi paꞌi doꞌire Cristo ca̱pë acohuaꞌi paꞌiyë. Paꞌijë pa̱i ñape yequëna se tsiosicohuaꞌipi teꞌe ca̱pë acohuaꞌi paꞌiyë.

6 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi pa̱i ñapere ti̱ñe paꞌye yoꞌo tutu i̱sipi, i̱ yëyeje̱ paꞌye. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ayere asani quëa tuture i̱sisiquë paꞌito, quëañuꞌu coa necaiquëre pare mai cuasaye jaꞌye. 7 Yecohuaꞌire co̱cai tuture i̱siquë paꞌito, yecohuaꞌire deꞌoye co̱cañuꞌu. Yecohuaꞌire yeꞌya tuture i̱sisiquë paꞌito yeꞌyayeseꞌe yoꞌoñuꞌu. 8 Yoꞌo jujacohuaꞌire quëa tuture i̱sisiquë paꞌito quëa huasoñuꞌu, tutu quëꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. Coꞌamaña i̱siquë pani yëꞌë deꞌoye yoꞌoyere ñajëꞌë caye peoyerepa i̱siye paꞌiji. Cua̱ñe tuture i̱sisiquë paꞌito deꞌoyerepa cuasaë yoꞌojë̱ꞌë. Ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌire co̱caiquë pani sihuaquë co̱caiye paꞌiji.

Sehuosicohuaꞌi Paꞌiye

9 Sa̱ꞌñe nuñerepa oijë paꞌijë̱ꞌë. Coꞌayere coejë, deꞌoyere yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. 10 Sa̱ꞌñe oiye paꞌiji, Maijaꞌquë doꞌijë ëaye. Yecohuaꞌini deꞌocohuaꞌire cuasajë coa tea ju̱ꞌiñeje yoꞌomaꞌpë sa̱ꞌñe oijë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

11 Nere pacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Jo̱saohuaꞌi paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Mai Ëjaëni necaijë̱ꞌë, siꞌa joyorepa cuasajë toa tsë̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌi joyore papi.

12 Sihuajë paꞌijë̱ꞌë, mësaru yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere utejë paꞌicohuaꞌi. Ai yoꞌonije quëcojë̱ꞌë. Je̱omaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquëre se̱ñe siꞌanë se̱jë paꞌijë̱ꞌë.

13 Co̱caijë̱ꞌë, Maijaꞌquë tsëcapë acohuaꞌire, i̱ohuaꞌire jopo caraye paꞌito. Mësarute doꞌi daicohuaꞌi paꞌito deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë.

14 Mësarute jo̱sa yoꞌocohuaꞌire deꞌoye paꞌija̱jë cuasacaijë̱ꞌë. I̱ohuaꞌi deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere se̱cacaijë̱ꞌë, pa̱ni ai yoꞌoye paꞌija̱jë cuasajë se̱ñe.

15 Sihuacohuaꞌi ja̱ꞌre tsioni paꞌijë sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne ota oicohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌijë mësaruje̱ oicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë.

16 Siꞌaohuaꞌi sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌë aꞌë, jerepa paꞌi cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa teaye paꞌiohuaꞌi paꞌiyena i̱ni paꞌijë̱ꞌë. Ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

17 Sa̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, coꞌaye yoꞌosicohuaꞌire cuiꞌne coꞌayepi. Coa ai jerepa deꞌoye cuasajë yoꞌojë̱ꞌë, pa̱i ña hue̱ꞌñana. 18 Mësaru ai cuasaye jaꞌi maca deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌi ja̱ꞌre deꞌoye paꞌiyere cajë. 19 Maijaꞌquë doꞌijë maña mësarupi sa̱iñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, coꞌaye yoꞌocohuaꞌire. Coa ai jerepa Maijaꞌquëpi sa̱icaija̱ꞌquë api cuasajë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Yëꞌëpi coꞌaye yoꞌocohuaꞌire sa̱iñe payë, siꞌseye paꞌitoje̱,” caji, Ëjaëre papi. 20 Cuiꞌne caji ja̱re i̱pi: “Mëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquëpi a̱o ëa ju̱ꞌito a̱ojëꞌë. Cuiꞌne co̱no ëa ju̱ꞌiquë paꞌito o̱cuajë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, i̱ti sa̱ñope yoꞌoquëpi yëꞌë coꞌaquëre paꞌni cuasaja̱ꞌquë api, huajëyaꞌye paꞌija̱ꞌquëpi.” 21 Coꞌayena quëco cua̱ñomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa coꞌayere ñese quëcojë̱ꞌë, deꞌoye yoꞌoyepi.

13

1 Siꞌaohuaꞌi iye yeja cua̱ñe ëjaohuaꞌire deꞌoye sehuocaiye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, peoji, coa Maijaꞌquë yëmaꞌëna ëjaë deꞌosiquë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi iye yeja cua̱ñejaꞌcohuaꞌire nepi, ja̱ohuaꞌire. 2 Ja̱je paꞌina, pa̱i ëjaohuaꞌi cua̱ñeñere sa̱ñope yoꞌoni Maijaꞌquë deꞌoye yoꞌo ja̱ꞌñe caquë je̱oseꞌere sa̱ñope yoꞌoyë. Ja̱je sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi cato sa̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌë, coꞌayepi. 3 Ja̱je paꞌina, ëjaohuaꞌi cato paꞌimaꞌpë paꞌiyë, deꞌoye paꞌicohuaꞌipi caꞌraja̱jë cajë. Coa ai jerepa coꞌaye yoꞌocohuaꞌire yoꞌo quëcoja̱ꞌcohuaꞌipi paꞌiyë. Mëꞌëpi ëjaohuaꞌire caꞌraye peoye pasiꞌi cani deꞌoye yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, ëjaohuaꞌipi mëꞌë paꞌiye neñani deꞌoye paꞌiquë api caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 4 Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquëni necaijë paꞌiyë, mëꞌë deꞌoye paꞌiyere cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi coꞌaye yoꞌoquë pani caꞌrajë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato coa huaꞌti mëamaꞌcohuaꞌi aꞌë ja̱re coꞌaye yoꞌoquëni sa̱iñuꞌu cajë yoꞌocohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquëre necaicohuaꞌi sëte. 5 Ja̱je paꞌiye sëte deꞌoye aꞌë, ëjaohuaꞌi cua̱ñeñe sehuoye. Pa̱ni i̱ohuaꞌipi coꞌaye yoꞌomaꞌcohuaꞌini cajë, coa ai jerepa tayoseꞌe peoye nëina, mai cuasajë paꞌiyere cajë deꞌoye paꞌiye paꞌiji. 6 Ja̱je paꞌina, mësaru paꞌi doꞌi sa̱iñë, ëjaohuaꞌi Maijaꞌquëre necaicohuaꞌini cajë. Ja̱ohuaꞌi cato ja̱seꞌe yoꞌocohuaꞌi aꞌë.

7 Paꞌi doꞌire pa̱i ñape sa̱iñe paꞌito sa̱ijëꞌë, pa̱i ñapere i̱ohuaꞌire doꞌi paye jaꞌye. Yeja paꞌi doꞌire sa̱iñe paꞌito sa̱ijëꞌë. Ëjaohuaꞌi paꞌito ëjaohuaꞌire ñajë paꞌijë̱ꞌë. Coa siꞌaye doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌito doꞌi quëꞌiohuaꞌire ñajë deꞌoyerepa i̱ohuaꞌire cuasajë paꞌijë̱ꞌë. 8 Debe pamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Coa ai jerepa yecohuaꞌire oiyere debeje̱ paꞌye pajë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, coa pa̱ini oiquë pani tsoe cua̱ñeseꞌe cayere yoꞌo ti̱ꞌapi, siꞌaye. 9 Cua̱ñeseꞌepi caji: Ë̲jëre cuiꞌne nëjore pacohuaꞌipi yecohuaꞌini yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Huani je̱omaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Yahuerepa coꞌamaña i̱maꞌë paꞌijë̱ꞌë. Ëa ñamaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Siꞌaye iye cuiꞌne yeque cua̱ñeseꞌere co̱ni yoꞌo ti̱ꞌañuꞌu cani coa mëꞌë cajeire oijë̱ꞌë, mëꞌëjaꞌa coꞌye cuasayeje̱ paꞌye. Ja̱ caye ayere yoꞌoni paꞌito siꞌaye yoꞌo ti̱ꞌañe paꞌiji, cua̱ñeseꞌe cayere. 10 Ja̱je paꞌina, pa̱ire oiquëpi coꞌaye yoꞌoye pa̱ji. Ja̱je paꞌina, oiyepi siꞌaye cua̱ñeseꞌe ne ti̱ꞌañe paꞌiji, tayoye peoyerepa.

11 Siꞌaye yure mai paꞌi tëcahuë paꞌiyere ñani cuasajë̱ꞌë, tsoe sëta macaꞌë huëo ca̱icohuaꞌi. Yuretaꞌa maire huasoye ai jaꞌyere paꞌiji. Ja̱ꞌnë soꞌo macare pajiꞌi, mai i̱tire paꞌë cuasajë i̱ coca asa maca. 12 Tsoe jai ñamire paꞌë. Yure je̱ꞌnërepa ñata to̱me huëoji. Ja̱je paꞌina, je̱oñuꞌu, nea hue̱ꞌñana coꞌamaña yoꞌoye. Je̱oni su̱ñañuꞌu, mia ca̱ꞌcore pana, soldado huajo saquë su̱ñañeje paꞌye. 13 Nuñe deꞌoye ñare pajë yoꞌoñuꞌu, muꞌsere yoꞌoyeje̱ paꞌye. Cuꞌimaꞌpë pañuꞌu, co̱nore cueperoja̱ijë, jaiye a̱o a̱ijë. Tsiꞌsini jo̱sa pi̱siye yoꞌojë cayere yoꞌomaꞌpë pañuꞌu. Nuñerepa yoꞌoye paꞌina, coa coꞌaye siꞌsire yoꞌoroja̱imaꞌpë pañuꞌu. Coa siꞌaye coꞌayere yeꞌyesicohuaꞌipi paꞌimaꞌpë pañuꞌu. Teꞌe cuasamaꞌpë doꞌire uihuayere paꞌimaꞌpë pañuꞌu. Cuiꞌne yecohuaꞌi payere ëa ñajë oimaꞌpë pañuꞌu. 14 Coa ai jerepa mësaru cato su̱ñajëꞌë, Ëjaërepa Jesucristona, i̱je paꞌi paꞌija̱jë cajë. Ja̱je yoꞌoni ca̱pë coꞌaye yëyere ne huasocaiye pa̱jaꞌcohuaꞌi.

14

Cajeire Cuasaye Cato

1 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasayere joyo tutu carasiquë paꞌito, tsiojë̱ꞌë, i̱te, pa̱i cuasaseꞌere ca huëoni sa̱ꞌñe uihuamaꞌpë. 2 Ñajëꞌë, cuiꞌne iyere, yecohuaꞌi cuasacohuaꞌi paꞌiyë. Siꞌaye a̱iñeseꞌe deꞌoji cuasajëna, yecohuaꞌipi Maijaꞌquë necaiquëre pare cuasaye joyo tutu caraja̱icohuaꞌipi jaꞌo cuiꞌne a̱o, cuiꞌne ca̱ a̱iñe deꞌoji cuasayë, huaꞌi cato a̱imaꞌcohuaꞌipi. 3 Ja̱je paꞌina, siꞌaye a̱iquëpi yequëre huaꞌi a̱imaꞌquëre coꞌaye cuasaquë ñamaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne iyepi deꞌoye aꞌë caquë sahuaquë siꞌayere a̱iquëje̱ cueꞌcuemaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Siꞌaye a̱iquëre, cuiꞌne huaꞌi a̱imaꞌquëreje̱ Maijaꞌquëpi tsiosicohuaꞌi aꞌë. 4 Ja̱je paꞌina, ¿mëꞌë i̱queiꞌni yequëre necaiquëni ñaquë tayo yoꞌoji caquë yoꞌo ja̱ꞌñe? I̱ ëjaëpi ñañe paꞌiji, deꞌoquë pa̱nitaꞌa coꞌaquë paꞌiye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌoquërepa paꞌija̱ꞌquë api, mai Ëjaë deꞌoye ne tutu paquëre me, me coꞌaquëꞌni.

5 Yequeje̱ quëaye payë: Paꞌiyë, yecohuaꞌi ai jerepa ëja muꞌse paꞌiji, cuasacohuaꞌi. Cuiꞌne yecohuaꞌipi cuasacohuaꞌi paꞌiyë, siꞌa muꞌseña cuiꞌne paꞌyeseꞌe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape i̱tire paꞌë cuasaseꞌere cuasajë paꞌiye paꞌiji. 6 Iye muꞌse ëja muꞌsere paꞌë cuasaquë yoꞌoquë pani Maijaꞌquëni deꞌoye yoꞌoji. Cuiꞌne siꞌaye a̱iquëje̱ mai Ëjaëni deꞌoye yoꞌoji, Maijaꞌquëre deꞌoji caquë pëpa to̱quë a̱i doꞌire. Cuiꞌne huaꞌi a̱imaꞌquëje̱ Maijaꞌquëre se̱i a̱i doꞌire deꞌoye yoꞌoji, mai Ëjaëni.

7 Ja̱je paꞌina, mai paꞌimaꞌpë paꞌiyë, maijaꞌa coꞌye pacacaijë. Cuiꞌne ju̱ꞌinije ju̱ꞌimaꞌpë paꞌiyë, maijaꞌa coꞌye ju̱cacaijë. 8 Ja̱je paꞌina, mai huajëcohuaꞌi paꞌini paꞌiyë, mai Ëjaëni pacacaijë. Cuiꞌne ju̱ni huesënije mai Ëjaëna ju̱cacaiyë. Ja̱je paꞌiye sëte ja̱ paꞌinije cuiꞌne ju̱ni huesënije mai Ëjaë tse̱cohuaꞌi paꞌiyë. 9 Ja̱je paꞌina, huajëcohuaꞌi cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌi Ëjaë pasiꞌi caquë Cristo ju̱ni cuiꞌnaëpi huëjiꞌi.

10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¿mëꞌë me yoꞌoquë Maijaꞌquë doꞌiquëre coꞌaye caquëꞌni? ¿Pa̱nitaꞌa me nesiꞌquë coequë ñaquëꞌni? Mai yoꞌoseꞌe siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱pi pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ñaquë ca huesoja̱ꞌquëre. 11 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Care payë, caji, Ëjaë. Siꞌaohuaꞌi yëꞌë ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Cuiꞌne ja̱ maca siꞌaohuaꞌi deꞌoquëre paꞌni Maijaꞌquë caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

12 Ja̱je paꞌiye sëte, pa̱i ñape mai yoꞌoseꞌe i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ti yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye, Maijaꞌquëna.

Ne Ta̱oñe Pa̱jëꞌë, Maijaꞌquë Doꞌiquëre

13 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌire se̱ñajë cayere je̱oni coa ai jerepa i̱ohuaꞌi asaseꞌere cuasajë deꞌoyere yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë doꞌijë ne ta̱ojaꞌcore nemaꞌpë cajë. 14 Yëꞌë cato asayë, siꞌaye siꞌsi peoyeseꞌe paꞌiye Ëjaë Jesure sehuoquë sëte. Ja̱je paꞌire paji, cuasaquë asayë, iye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ipi iye siꞌsi aꞌë cuasato ja̱re siꞌsi paꞌiji, i̱ti ja̱je cuasaquëseꞌere. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë a̱iñepi sehuosiquë Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere nejoñe paꞌito mëꞌëpi i̱te oiye pa̱quë yoꞌoyë. Ja̱je paꞌina, Cristo ju̱cacaisiquëre mëꞌë a̱iñepi nejoñe pa̱jaquë caquë paꞌijë̱ꞌë. 16 Ja̱je paꞌina, saꞌro nëocaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌipi coꞌaye mësaru deꞌoye yoꞌojë paꞌiyere camaꞌcohuaꞌini. 17 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte cato paꞌimaꞌë paꞌiji, coa a̱o a̱iñepi cuiꞌne u̱cuyepi. Coa i̱tirepa cato nuñerepa paꞌiye aꞌë, deꞌoye joꞌcua paꞌiye aꞌë, cuiꞌne sihuaye aꞌë, Maijaꞌquë joyo paꞌi doꞌire. 18 Ja̱je Cristore deꞌoye necaiquë paꞌito ja̱ necaiyepi Maijaꞌquë sihuayere neñe paꞌiji. Cuiꞌne ja̱je paꞌini pa̱ije deꞌo pa̱i api cajë ñañe paꞌiji.

19 Ja̱je paꞌiye sëte coꞌejë pañuꞌu, deꞌoye joꞌcua paꞌiyena sayere. Cuiꞌne ai tutupi yoꞌojë coꞌeñuꞌu, mai ai deꞌoyena sa ja̱ꞌñere, siꞌaohuaꞌi ai deꞌoja̱jë cajë. 20 Ja̱je paꞌito a̱i doꞌipi Maijaꞌquë neseꞌere nejomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Siꞌaye a̱iñe cato siꞌsi ti peoye aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, mai a̱i doꞌipi yecohuaꞌire ne ta̱oñe cato ai coꞌare paji. 21 Ja̱ doꞌire Maijaꞌquë doꞌiquëre huaꞌi a̱iñepi, co̱no u̱cuyepi, coa siꞌaye yoꞌoyepi ne ta̱oñe paꞌito nuñe yoꞌoye peoji. 22 Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana siꞌaye a̱iñe paꞌiji cuasaquë pani ja̱re pa̱ire caroja̱imaꞌë coa mëꞌëseꞌe paye paꞌiji. Sihuaquërepa pasipi, tayo yoꞌosiquëje̱ paꞌire nëimaꞌëna, paꞌiquë cato. 23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ cuasayepi a̱iñe cuiꞌne pa̱ñe cuasaye paꞌina, i̱ti coa asaquë a̱iquë pani jai doꞌi a̱ni huesëye paꞌiji, i̱ cuasaye quëayere yoꞌomaꞌ doꞌire. Ja̱je paꞌina, siꞌaye mai sehuosicohuaꞌi cuasayepi quëayere neñe paꞌiji. Pa̱quë pani coꞌaye neñe aꞌë.

15

Pa̱ini Deꞌoye Yoꞌojë̱ꞌë, Mëꞌëjaꞌa Coꞌye Oimaꞌë

1 Maipi tutu quëꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasacohuaꞌitaꞌa jopo carasicohuaꞌipi deꞌoye yoꞌomaꞌcohuaꞌire quëcojë co̱caiye paꞌiji, tutu peocohuaꞌire. Maiseꞌe deꞌoye paꞌiyere cuasaye pa̱ñuꞌu, Ja̱je paꞌina, maipi co̱caiye paꞌiji, ja̱ohuaꞌire. 2 Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape mai cajeohuaꞌire deꞌoye yoꞌoye paꞌiji, i̱ deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cajë. Cuiꞌne i̱ Maijaꞌquëre ai se̱ña maca jaiye cuasaquë mëi ja̱ꞌñere co̱caiye paꞌiji. 3 Ñajëꞌë, Cristo i̱ deꞌoye paꞌiyere cuasamaꞌë pajiꞌi. Coa ai jerepa toyaseꞌe cayere yoꞌo ti̱ꞌapi, ñeje cayere: “Mëꞌëre pë̱icohuaꞌi pë̱iñe yëꞌëna to̱mepi.” 4 Siꞌaye iye ja̱ꞌnë tsoe toyajë paꞌiseꞌe toyaseꞌe aꞌë, mai yeꞌye ja̱ꞌñere cuasajë. I̱tina ñajë ai yoꞌoye paꞌitoje̱ quëcoja̱jë cuiꞌne huaso cua̱ñoñe uteye paja̱jë cajë toyaseꞌe aꞌë. 5 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi yoꞌo juja maꞌñe cuiꞌne yëhuo huasoye i̱siquëpi, co̱caija̱quë mësarute yecohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni deꞌoye yoꞌojë paꞌi ja̱ꞌñe Cristo Jesús paꞌiseꞌeje̱ paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 6 Ja̱je paꞌijë siꞌaohuaꞌi teꞌe Maijaꞌquë Diusure deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaja̱ꞌcohuaꞌire, mai Ëjaë Jesucristo pëca jaꞌquëre.

Judío Peocohuaꞌire Quëaye

7 Ja̱je paꞌiye sëte pa̱i ñape yecohuaꞌire deꞌoye tsiojë̱ꞌë, Cristo mësarute deꞌoye tsioseꞌeje̱ paꞌye, siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni caja̱jë caquë. 8 Ja̱je paꞌina, cayë. Cristo cato judío pa̱ire necasiꞌi caquë dajiꞌi, mai aiohuaꞌire ca nëoquë paꞌiseꞌere yoꞌo ti̱ꞌasiꞌi caquë. Ja̱je yoꞌoquë Maijaꞌquë i̱ ca nëoseꞌere nuñerepa yoꞌo ti̱ꞌaquë paꞌiyere i̱ñosiꞌi caquë. 9 Dajiꞌi, cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌireje̱, Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaja̱jë caquë, teaye ñani oni yejesi doꞌire. Toyaseꞌe cayeje̱:

Ja̱je paꞌina, mëꞌëre deꞌoquëre paꞌni casiꞌi siꞌa yeja pa̱i paꞌi hue̱ꞌñana.

Cuiꞌne mëꞌë mamire sihuaquë jë̱jësiꞌi.

10 Cuiꞌne yequë hue̱ꞌña toyaseꞌepi caji:

Sihuajë̱ꞌë, pa̱i daripë̱a, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni.

11 Cuiꞌne yequë hue̱ꞌña toyaseꞌepi caji:

Deꞌoquëre paꞌni sihuajë cajë̱ꞌë, Ëjaëre.

Pa̱i yejaña cuiꞌne siꞌa pa̱i daripë̱a maña, judío pa̱i peocohuaꞌipi.

12 Cuiꞌne Isaíasje̱ toyapi:

Isaí tsëcapë aquëpi Ëjaë paꞌija̱ꞌquë api.

Paꞌi ja̱ëpi siꞌaohuaꞌi judío pa̱i peocohuaꞌire cua̱ñejaꞌquë api.

Cua̱ñequëna, ja̱ëpi necaija̱ꞌquë api cajë uteja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

13 Maijaꞌquëre se̱ñë, mai utejë paꞌiye i̱siquëre, sihuaye cuiꞌne ti se coꞌa ju̱ꞌiñe peoyerepa paꞌiye i̱sija̱ꞌquë caquë, mësarute i̱te necaiquëre pare cuasacohuaꞌire. Ja̱re i̱siquëna, paꞌijë Maijaꞌquë joyo tutu quëꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquë ca nëoseꞌere deꞌoyerepa utejë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire caquë se̱cacaiyë.

14 Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌë tsoe asayë, mësaru deꞌoye yecohuaꞌire cuasayena ti̱mësicohuaꞌipi paꞌiye, cuiꞌne siꞌaye ta̱ꞌñe asacohuaꞌipi paꞌiye, cuiꞌne deꞌoye cuasajë yecohuaꞌire yëhuocohuaꞌipi paꞌiye. 15-16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare caꞌramaꞌquëpi nuñerepa quëasiꞌi caquë iyere toya saoyë, mësarute tsoe asa maña co̱ni, mësarupi hua̱nëyemaꞌpë paꞌija̱jë caquë. Yëꞌë cato judío peocohuaꞌire caquë Jesucristore necaiquëpi yoꞌoyë, Maijaꞌquë oi doꞌipi yëꞌëre cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye. Ja̱je paꞌi doꞌire iyere caquë toyayë, mësarute. Yëꞌë Maijaꞌquëre necai yoꞌoye cato iye aꞌë. Judío pa̱i peocohuaꞌire huaso cocare quëaye aꞌë. Ja̱je yoꞌoyë, ja̱ohuaꞌi Maijaꞌquë joyo yoꞌo doꞌire Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi deꞌocohuaꞌire pani i̱na i̱sisiꞌi, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi paꞌija̱jë cajë, cuiꞌne Maijaꞌquë sihuaja̱ꞌquë cajë.

17 Maijaꞌquë coꞌamaña necai yoꞌosi doꞌire deꞌoyerepa yoꞌohuë caye paꞌiji, yëꞌëpi, Jesucristore sehuosiquë sëte. 18 Ja̱je paꞌitaꞌare coa yequere caye coeyë. Coa Cristopi yëꞌë ja̱ꞌre tsioni neseꞌere caye yëyë, judío pa̱i peocohuaꞌipi Maijaꞌquëre asani deꞌoye sehuocaiseꞌere. Iye cato yoꞌohuë, coa quëayepi cuiꞌne ne i̱ñoñepi co̱ni. 19 Pa̱i yoꞌomaꞌa tutupi yoꞌo i̱ñoquë cuiꞌne Maijaꞌquë joyo tutupi yoꞌoquë i̱ñoquë quëahuë. Ja̱je yoꞌoquë huaso coca quëacaiye deꞌoye quëa ti̱ꞌahuë, Jerusalén huëosiquëpi cuiꞌne siꞌa hue̱ꞌña Ilirico yeja quëꞌrore paja̱ꞌana. 20 Ja̱je yoꞌoquë quëahuë, huaso coca Cristo mami ti asamaꞌcohuaꞌi quëꞌrona, yecohuaꞌi tsoe quëasicohuaꞌini cuiꞌna ë̱mëjeꞌena meñe quëa co̱ñere coequë. 21 Coa ai jerepa deꞌoye yoꞌohuë, toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye:

Ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ paꞌiye aye ti asamaꞌpë paꞌisicohuaꞌipi.

Cuiꞌne asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ caye ti asamaꞌpë paꞌisicohuaꞌipi.

Pablopi Roma Quëꞌrona Saiyere Cuasapi

22 Ja̱je iyere yoꞌoquë paꞌi doꞌire ja̱ro doꞌi sani ñamaꞌë paëꞌë, siꞌanë sani ñañe yëquëtaꞌa. 23 Yure yëꞌë i̱ño yoꞌoye ne saosiquë sëte, yëꞌë Españana sai maca deꞌhue mësarute doꞌi ñasiꞌi, ai tsoe mësarute ña ëa ju̱ꞌisiquëpi. 24 Mësarute ña huajësi jeteyoꞌje mësarupi yëꞌëreje̱ jëjo saocaiye paꞌiji, España quëꞌrona.

25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato Jerusalénna saiyë, sehuosicohuaꞌi ja̱ro paꞌicohuaꞌire co̱cai ja̱ꞌñere saquë. 26 Jerusalén sehuosicohuaꞌi curiquë peocohuaꞌire i̱si ja̱ꞌñere, Macedonia cuiꞌne Acaya paꞌicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi cuasayepi curiquë tsiꞌsoñuꞌu cuasahuë, jëjo sao ja̱ꞌñere. 27 Ja̱ohuaꞌipi sihuajë curi tsiꞌsoni jëjo saohuë, Jerusalénna, judío pa̱i sehuosicohuaꞌire, judío pa̱ipi Maijaꞌquë coca quëa doꞌire judío peocohuaꞌipi Maijaꞌquë joyo paꞌiyere ti̱ꞌahuë, huaso cocare. Ti̱ꞌasicohuaꞌipi iye yeja ayere curiquëpi judío pa̱i sehuosicohuaꞌire co̱caiye paꞌiji. ¿Me pa̱ñeꞌni?

28 Ja̱je paꞌina, siꞌaye iye yoꞌo tëjini cuiꞌne curiquë sehuosicohuaꞌi tsiꞌsoseꞌe Jerusalén pa̱ina i̱sisi maca sai huëoja̱ꞌquë aꞌë, Españana. Ja̱rona sai mësarute doꞌi ñaquë sasiꞌi. 29 Iyere cuasayë. Yëꞌë mësaru quëꞌro saisi maca ti̱ꞌajaꞌquë aꞌë, Cristo coca quëaye ti̱mësiquëpi mësarute quëa huaso ja̱ꞌñere saquë.

30 Maijaꞌquë doꞌijë, mai Ëjaë Jesucristo doꞌipi cuiꞌne Maijaꞌquë deꞌo joyo mësarute oi doꞌipi mësarute se̱ñë, yëꞌëre co̱caijë̱ꞌë, mësaru Maijaꞌquëre se̱cacaiyepi. 31 Maijaꞌquëre se̱cacaijë̱ꞌë, Judea paꞌicohuaꞌi sehuomaꞌcohuaꞌipi yëꞌëre coꞌaye yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌire cuiꞌne yëꞌë sacaiseꞌe deꞌoye sihuajë i̱seꞌe paꞌija̱ꞌcore Jerusalén sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi. 32 Ja̱je se̱cacaijëna, Maijaꞌquëpi yëna, mësaru quëꞌrona sihuaquë saija̱ꞌquë aꞌë, mësaru ja̱ꞌre co̱ni pëa huajësiꞌquë paꞌija̱ꞌquë caquë. 33 Maijaꞌquë deꞌoye paꞌiye i̱siquëpi siꞌaohuaꞌire mësarure paꞌija̱quë. Ja̱je paꞌija̱quë.

16

Pa̱i Ñapere Pëpaye

1 Cencrea sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌire co̱caio paꞌiconi Maijaꞌquë doꞌico, deꞌocore pao, Febeni caquë quëayë, mësarute. 2 Ja̱ore deꞌoye mai Ëjaë mamipi cuasajë yoꞌocaijë̱ꞌë, sehuosicohuaꞌire teꞌe cuasacohuaꞌire yoꞌoyere papi yoꞌojë. Ja̱je yoꞌojë cuiꞌne siꞌaye i̱ote jopo coꞌamaña caraye paꞌito co̱caijë̱ꞌë. Ja̱o cato jai pa̱ire co̱caisicoa, cuiꞌne yëꞌëreje̱ co̱caisicoa.

3 Pëpacaijë̱ꞌë, Priscilare cuiꞌne Aquilare, yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni Cristo Jesús coꞌamaña co̱caisicohuaꞌire. 4 Ja̱ohuaꞌi cato yëꞌë paꞌiyere huasoñuꞌu cajë i̱ohuaꞌi paꞌiyere ti nejo cua̱ñoñe jaꞌi maca huajëyaꞌyerepa yoꞌosicohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, yëꞌëseꞌe deꞌoji, i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe caye pa̱ñë. Cuiꞌne deꞌoji, cayë, ja̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe Maijaꞌquë doꞌijë judío pa̱i peocohuaꞌije̱. 5 Pëpacaijë̱ꞌë, Priscila cuiꞌne Aquila huëꞌena Maijaꞌquë doꞌijë tsiꞌsisicohuaꞌire. Pëpacaijë̱ꞌë, Epenetore, yëꞌë oiquëre, Asia yeja aquëpi duꞌru macarepa Cristo coca asani sehuoquë paꞌisiquëre. 6 Pëpacaijë̱ꞌë, Maríareje̱ mësarute cuasaco jaiye necaio paꞌisicore. 7 Pëpacaijë̱ꞌë, yëꞌë cajeohuaꞌire Andrónicore cuiꞌne Juniasre yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni co cua̱ño sito teꞌe paꞌisicohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌi cato Jesús jëjo saocohuaꞌipi ai deꞌocohuaꞌi aꞌë, cayë. Cuiꞌne ja̱ohuaꞌipi duꞌru sehuosicohuaꞌi paëꞌë, yëꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa sehuomaꞌnë.

8 Pëpacaijë̱ꞌë, Ampliatore yëꞌë oiquëre mai Ëjaë doꞌipi. 9 Pëpacaijë̱ꞌë, Urbanore mai ja̱ꞌre co̱ni mai Ëjaë coꞌamaña yoꞌoquëre, cuiꞌne yëꞌë oiquë Estaquisre pëpacaijë̱ꞌë. 10 Pëpacaijë̱ꞌë, Apelesre, Cristore coa necaiquëre pare asaquëpi jaiye neñañe paꞌitoje̱ quëcosiquëre. Cuiꞌne pëpacaijë̱ꞌë, Aristóbulo tsëcapëre i̱ huëꞌe paꞌicohuaꞌire. 11 Pëpacaijë̱ꞌë, yëꞌë cajeire Herodiónre, cuiꞌne Narciso tsëcapëre, mai Ëjaëre sehuocohuaꞌire. 12 Pëpacaijë̱ꞌë, Trifenare cuiꞌne Trifosare, mai Ëjaë coꞌamaña necaicohuaꞌire. Cuiꞌne mai oicorepa Percidare mai Ëjaë coꞌamañare ai cuasaco necaio paꞌicore pëpacaijë̱ꞌë. 13 Pëpacaijë̱ꞌë, Rufore, mai Ëjaëre sehuoni paꞌiquëre pare. Cuiꞌne i̱ pëca jaꞌcore yëꞌë jaꞌcoje̱ paꞌiore pëpacaijë̱ꞌë. 14 Pëpacaijë̱ꞌë, Acincritore, Flegortere, Hermas, Patrobas, Hermes cuiꞌne i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌire. Siꞌaohuaꞌire pëpacaijë̱ꞌë, Maijaꞌquë doꞌijëre. 15 Pëpacaijë̱ꞌë, cuiꞌne Filoyo cuiꞌne Juliare, Nereore, cuiꞌne i̱o yoꞌjeore, Olimpasre, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Maijaꞌquë doꞌijë paꞌicohuaꞌire.

16 Deꞌoyerepa sa̱ꞌñe sihuajë pëpajë̱ꞌë. Siꞌaohuaꞌi Cristore asacohuaꞌipi mësarute pëpa saoyë, ja̱ro paꞌicohuaꞌire.

17 Maijaꞌquë doꞌijë se̱ñë, mësarute. Deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, yequë tsëcapë aꞌë cajë yoꞌoye, cuiꞌne ne ta̱oñe necohuaꞌire. Ja̱je yoꞌoye cato mësaru caseꞌere sa̱ñope yoꞌoye aꞌë. Ja̱ohuaꞌire tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 18 Ja̱je cacohuaꞌi cato mai Ëjaë Jesucristore necaimaꞌpë paꞌiyë, coa ai jerepa i̱ohuaꞌi deꞌoye paꞌiyere cuasajë yoꞌoyë. Ja̱je yoꞌojë esa sehuocaicohuaꞌini coa cosoyë, i̱ohuaꞌi a̱ꞌji maña deꞌo yëꞌo cayepi. 19 Siꞌaohuaꞌi asayë, mësaru deꞌoye sehuocaiseꞌe. Ja̱je paꞌina, yëꞌëje̱ sihuayë. Ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru ta̱ꞌñe cuasacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire caquë se̱cacaiyë, mësaru deꞌhue deꞌoyere yoꞌoja̱jë caquë, cuiꞌne coꞌayere ti yoꞌomaꞌpë caquë. 20 Ja̱je paꞌijëna, Maijaꞌquë deꞌoye joꞌcua ai cuasamaꞌpë paꞌiye i̱siquëpi Satanás huati ëjaëre mësaru quë̱o huëꞌehuëna esa jëjo o̱ajaꞌquë api. Mai Ëjaë Jesucristopi deꞌoye ñacaina, deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

21 Mësarute pëpa saoji, Timoteo yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni coꞌamaña nequë paꞌiquëpi. Cuiꞌne Lucio cuiꞌne Jasón, cuiꞌne Sosípater yëꞌë cajeohuaꞌipi mësarute pëpa saoyë, ja̱ro.

22 Cuiꞌne yëꞌë Tercioje̱ iye toya jaꞌhua toyacaiquëje̱ ja̱ro mësarute pëpa saoyë, mai Ëjaërepa doꞌipi.

23 Mësarute pëpa saoji, Gayoje̱. I̱ huëꞌere paꞌiyë, yëꞌë, cuiꞌne i̱ huëꞌena siꞌaohuaꞌi sehuosicohuaꞌi tsiꞌsijë paꞌiyë. Cuiꞌne pëpa saoji, Erastoje̱, pa̱i paꞌi daripë curiquë deꞌhuacai paꞌiquëpi. Cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌiquë Cuartoje̱ pëpa saoji, ja̱ro.

24 Mai Ëjaë Jesucristo coa i̱siyepi mësaru ja̱ꞌre paꞌija̱quë. Ja̱je paꞌija̱quë.

Pëpa Tëjiye

25 Tsoe mësarute quëahuë, huaso cocare. Ja̱ cocaja̱ꞌa asayë, mai. Maijaꞌquë mësarute quëcojë nëñerepa paꞌicohuaꞌire necai tuture payë. Ja̱ doꞌire mësaru i̱ tse̱cohuaꞌipi paꞌiyë. Iye yoꞌoyere cato iye yeja deꞌhuamaꞌnë Maijaꞌquë nesiꞌi cuasaseꞌe aꞌë. Ja̱re tsoe yahueseꞌe pajiꞌi. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yuretaꞌa Maijaꞌquë ti pani huesëquëpi cua̱ñequëna, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyaseꞌeja̱ꞌa yure cato maire i̱ñopi. Cuiꞌne Maijaꞌquë nesiꞌi cuasa nëoseꞌe yahue paseꞌere siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌire i̱ñopi, ja̱ohuaꞌipi i̱tire paꞌë cuasajë deꞌoye i̱ cua̱ñeñe sehuocaija̱jë caquë.

27 Maijaꞌquë teꞌi siꞌaye asaquë ta̱ꞌñe paꞌire pani siꞌanëpi Jesucristo doꞌija̱ꞌa deꞌoquëre paꞌni cajë sihuajë pañuꞌu. Ja̱je paꞌija̱quë.

1 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 CORINTIOS

1

Corinto Sehuosicohuaꞌina Pablopi Toya Saoye

1 Maijaꞌquë i̱ yëyeje̱ yëꞌëre Pablore nepi. Jesucristo jëjo daoquëre nesiquëpi paꞌiyë. Iye toya jaꞌhua Sóstenes ja̱ꞌre toyayë, Cristo doꞌire, Maijaꞌquë doꞌiquë deꞌosiquë ja̱ꞌre co̱ni. 2 Ja̱ro Corinto daripë sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌi cajë toyayë, Cristo Jesuna tsioni paꞌi doꞌire. Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi paꞌicohuaꞌina cajë toyayë. Siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi paꞌijë Ëjaë Jesucristo deꞌoquërepa mamire se̱cohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni mësaruteje̱ soipi, i̱na i̱sisicohuaꞌipi deꞌocohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. Ja̱je paꞌina, Cristo api, mai Ëjaë cuiꞌne ja̱ohuaꞌi Ëjaë. 3 Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristopi co̱ni deꞌoye yoꞌoseꞌere pajë cuiꞌne deꞌoye paꞌiye i̱siseꞌere pajë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

Cristo Doꞌipi Deꞌoye Paꞌiye

4 Deꞌoyerepa Maijaꞌquë mësarute yoꞌo uꞌni Ëjaë Jesucristo doꞌipi caquë, Maijaꞌquëre siꞌanë deꞌoji caquë, sihuayë. 5 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi mësarute ta̱ꞌñe coca caye cuiꞌne ta̱ꞌñe asaye i̱sipi, joyo aye doꞌi quëꞌyere pare. 6 Ja̱je paꞌina, coa caye peoyerepa Cristo cocapi mësarute ti̱ñe paꞌiye po̱napi. 7 Po̱naëna, paꞌijë Jesucristo daija̱ꞌa muꞌsere utejë paꞌicohuaꞌire ti̱ñe po̱naëna, paꞌiye Maijaꞌquë i̱siye ti jopo caraye peoji. 8 Ja̱je paꞌina, mësarute Diusupi o̱cue paꞌi macarepa ñacai pasipi, tëji muꞌsere paja̱ꞌa, yecohuaꞌipi mësaru Maijaꞌquë quëcosicohuaꞌire Jesucristo daisi maca tayo yoꞌocohuaꞌi aꞌë caye pa̱jaꞌcohuaꞌire i̱pi ñacai paja̱quë. 9 Maijaꞌquë i̱ ca nëoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌo ti̱ꞌaquëre papi mësarute soipi, i̱ mamaquë mai Ëjaë Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌija̱jë caquë.

Sehuosicohuaꞌi Huaseꞌe

10 Maijaꞌquë doꞌijë mësarute se̱ñë, mai Ëjaë Jesucristo mamipi, deꞌoye teꞌe cuasajë, cuiꞌne teꞌe nëina, paꞌija̱jë caquë. Huahuesicohuaꞌi paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa teꞌe cuasayepi paꞌijë̱ꞌë. 11 Ja̱je mësarute cayë, Cloé tsëcapëpi mësaru teꞌe cuasamaꞌpë paꞌiyere quëarena. 12 Ja̱je teꞌe cuasamaꞌ doꞌire mësaru cayë, pa̱i ñape ñeje: “Yëꞌë cato Pablo aquë aꞌë.” Yecohuaꞌipi cayë: “Yëꞌë cato Apolos aquë aꞌë.” Yecohuaꞌipi cayë: “Yëꞌë cato Pedro aquë aꞌë.” Yecohuaꞌipi cayë: “Cristo aquë aꞌë.” 13 ¿Ja̱je paꞌito Cristo i̱ aꞌri te̱ꞌña maña huahuesiquë aꞌë? ¿Pa̱nitaꞌa Pablo, yëꞌëpi cruz que̱ cua̱ñore mësaru doꞌire? ¿Pa̱nitaꞌa Pablo mamipi do cua̱ñosicohuaꞌi aꞌni? 14 Pa̱ni, deꞌoji sihuayë, Maijaꞌquë ñacaina, deꞌhue jai pa̱ire doye pa̱huë. Coa Crispore cuiꞌne Gayore dohuë. 15 Ja̱je doye pa̱si doꞌire yecohuaꞌije̱ yëꞌë Pablo mamipi do cua̱ñosiquë aꞌë caye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 16 Coa Estéfanas tsëcapëseꞌere oco dohuë. Cuiꞌne, yecohuaꞌitaꞌare doye pa̱huë, cuasayë. 17 Yëꞌëre pa̱ire oco doquë paꞌijë̱ꞌë caquë Cristo cua̱ñeñe pa̱pi. Coa i̱ cocare quëacaijë̱ꞌë caquë cua̱ñepi. Ja̱je paꞌina, i̱ cruz ju̱ꞌiseꞌe doꞌi quëꞌyere quëayë. Yëꞌëpi deꞌo paꞌi cocapi caquë quëaquëna, pa̱ipi yëꞌëna i̱re papi cuasajë Cristo cruz ju̱ꞌiseꞌere doꞌi peoye necaiye coeyë.

Cristopi Maijaꞌquë Tuture Cuiꞌne Ta̱ꞌñe Asaye Paquë

18 Cristo cruz ju̱ꞌiseꞌe cato doꞌi peo coca asa cua̱ñoji, ne huesë hue̱ꞌñana saicohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye coca Maijaꞌquë tuturepa asa cua̱ñoji, huaso cua̱ñocohuaꞌire cato. 19 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Ta̱ꞌñe asacohuaꞌi asaye nejojaꞌquë aꞌë.

Cuiꞌne asa ti̱ꞌacohuaꞌireje̱ i̱ohuaꞌi asa ti̱ꞌañe ti̱rona yahueja̱ꞌquë aꞌë.

20 ¿Maijaꞌquëpi, ta̱ꞌñe asaquëre, yeꞌyaquëre cuiꞌne iye yeja ayere ta̱ꞌñe ca deꞌhuaquëre doꞌi peoquëre neru, yure i̱quere co̱caiyeꞌni, ja̱ohuaꞌi? Co̱caiye pa̱ñë, Maijaꞌquëpi iye yeja ta̱ꞌñe asayere doꞌi peoye neina. 21 Ja̱je paꞌina, iye yeja pa̱ipi i̱ coca doꞌi peoye cuasayë. Cuasajëtaꞌa ja̱ cocare quëaseꞌepi i̱te i̱re pare asacohuaꞌiseꞌere huasoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, pa̱i ta̱ꞌñe asayepi Maijaꞌquëre ti̱ꞌañe pa̱ñë.

22 Judío pa̱ipi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌojëna, ñañe yëyë. Griego pa̱ipi cato ai ta̱ꞌñe asacohuaꞌi paꞌiyere coꞌeyë. 23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëquë cato ja̱ohuaꞌi coꞌeyere yoꞌomaꞌpë paꞌijë coa Cristo cruz que̱ cua̱ñosiquë ayere quëayë. Quëajëna, judío pa̱ini ta̱ꞌtëpoje̱ paꞌye asa cua̱ñoji, i̱ohuaꞌi que̱siquëni quëajëna. Cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌini griego pa̱ini coa doꞌi peoyere yoꞌojë cayeje̱ paꞌye asa cua̱ñoji. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare judío pa̱ipi pa̱nitaꞌa griego pa̱ipi Maijaꞌquë soisicohuaꞌire cato Maijaꞌquë tuturepa cuiꞌne i̱ ta̱ꞌñe yoꞌoyerepa doꞌi quëꞌye asa cua̱ñoji. 25 Maijaꞌquë yoꞌoseꞌe doꞌi peoye pa̱ire asa cua̱ñoñepi, pa̱i ta̱ꞌñe asayere tëto saiseꞌe paꞌiji. Jesupi ju̱quëna, tutu peoquëje̱ paꞌiji. Ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ ju̱ꞌi maca i̱ tutupi pa̱i tutu tëto saiseꞌerepa paꞌiji. 26 Maijaꞌquë soisicohuaꞌi mësaru teꞌohuaꞌiseꞌe pa̱i ëjaohuaꞌi paꞌiyë. Teꞌohuaꞌiseꞌe iye yeja paꞌiye ta̱ꞌñe asacohuaꞌi paꞌiyë. Cuiꞌne teꞌohuaꞌiseꞌe ëjaohuaꞌirepa tsëcapë acohuaꞌije̱ paꞌiyë. Mësarupi tsoe asayë, ja̱je paꞌiye. Maijaꞌquëpi ja̱je soipi, mësarute. 27 Pa̱ipi huesëohuaꞌire ñacohuaꞌini Maijaꞌquëpi sahuapi, ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë cacohuaꞌire i̱ño quëcosiꞌi caquë. Cuiꞌne cua̱ñe tutu peocohuaꞌire pa̱i ñacohuaꞌini cua̱ñe tutu quëꞌiohuaꞌire sahuapi, cua̱ñe ëjaohuaꞌini i̱ño quëcosiꞌi caquë. 28 Iye yeja pa̱ipi doꞌi peocohuaꞌire ñacohuaꞌini Maijaꞌquëpi sahuapi, doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌini cuiꞌne ëjaohuaꞌini doꞌi peocohuaꞌire nesiꞌi caquë. 29 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi jerepa paꞌi aꞌë cuasaye peoji, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña. 30 Maijaꞌquëpi Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌiye nepi, maire. Cuiꞌne Cristo api, mai ta̱ꞌñe asaye, Cristo doꞌipi Maijaꞌquë ja̱ꞌre tsioni nuñerepa paꞌiye, Cristo doꞌipi i̱na i̱sisicohuaꞌipi nuñerepa yoꞌocohuaꞌi paꞌiye, cuiꞌne Cristo doꞌipi huasosicohuaꞌi paꞌiye, nequë. 31 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë coca toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye: “Jerepa paꞌi aꞌë cuasaye yëni Ejaë Jesuni cuasaye paꞌiji, jerepa paꞌire pani.”

2

Cristo Que̱ Cua̱ñosiquë Coca

1 Maijaꞌquë coca mësarute quëa maca ta̱ꞌñe cacohuaꞌi cocapi caquë quëamaꞌë paëꞌë. 2 Mësaru ja̱ꞌre paꞌi maca yequere cuasaroja̱i camaꞌë paëꞌë. Coa Jesucristo que̱ cua̱ñosiquëni cuasaquë quëahuë. 3 Coa tsasiquë maca caꞌraquë teaye paꞌi macapi mësaru quëꞌro ti̱ꞌahuë. 4 Mësarupi yëꞌë cayere sehuocaija̱jë caquë pa̱iseꞌe cuasajë ta̱ꞌñe coca cayepi caquë mësarute quëaye pa̱huë. Coa Maijaꞌquë joyo co̱caiyepi cuiꞌne Maijaꞌquë tutupi quëahuë, 5 mësaru Maijaꞌquëre necacaiquëre pare asayepi Maijaꞌquë tutupi neseꞌe paꞌija̱quë caquë, pa̱ni pa̱i ta̱ꞌñe asayepi.

Diusupi I̱ñopi I̱ Joyo Ayeja̱ꞌa

6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ta̱ꞌñe paꞌi cocapi cajë quëayë, Maijaꞌquëre tuicohuaꞌi nuñerepa asacohuaꞌire cato. Iye yeja ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi ca cocapi cajë cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌi coa esa ne huesëja̱ꞌcohuaꞌi ca cocapi cajë quëaye pa̱ñë. 7 Coa ai jerepa Diusu deꞌoquërepa ta̱ꞌñe paꞌye yeꞌyayepi quëayë, Maijaꞌquë i̱seꞌe cuasaquë paꞌiyere. Ja̱ yëꞌtaꞌa yeja deꞌhuamaꞌnë mai ai deꞌoye pa ja̱ꞌñere cuasa nëoseꞌere quëayë. 8 Iye yëquë quëaye ti iye yeja cua̱ñecohuaꞌi asa ti̱ꞌañe pa̱ñë. Ja̱je asa ti̱ꞌamaꞌ doꞌire Jesucristore deꞌoquëre pare que̱ni huani je̱oaꞌhuëꞌë, asa ti̱ꞌasicohuaꞌi pani pa̱raꞌhuë, huaiye. Ja̱je yoꞌohuë, ja̱je toyaseꞌe cayepi paꞌina. 9 I̱ti toyaseꞌe cato caji:

Pa̱ije ti ña maꞌñere pa̱i ti asa maꞌñere,

Cuiꞌne pa̱i ti aꞌri mañaje cuasa maꞌñere,

Maijaꞌquëre oicohuaꞌire i̱si ja̱ꞌñe ne deꞌhuacaiseꞌe paji.

10 Ja̱re yëquëre i̱ñopi, i̱ joyopi yëquëni paꞌi doꞌire. Deꞌo joyo cato siꞌaye Maijaꞌquë cuasaquë paꞌiye asaquë api. Ja̱je paꞌipi siꞌaye iyere i̱ñopi.

11 Pa̱i asa ti̱ꞌañe peoji, yeque cuasaquë paꞌiye. Coa ja̱re i̱ joyoseꞌe i̱ cuasaquë paꞌiye asaquë paꞌiji. Ja̱je cuiꞌne Maijaꞌquëreje̱ ja̱re i̱ joyoseꞌe i̱ cuasaye asaquë paꞌiji. 12 Mai cato Maijaꞌquë joyore payë. Iye yeja joyore paye pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire oi coa i̱siyere asayë. 13 I̱sina, i̱ joyo i̱si cocapi cajë quëayë, Maijaꞌquë yeꞌyayepi. Coa yëquë ta̱ꞌñe cuasayepi cajë quëamaꞌpë paꞌiyë. Maijaꞌquë joyo yoꞌoye quëayë, Maijaꞌquë joyo yoꞌoye asacohuaꞌina.

14 Maijaꞌquë joyo peoquë cato iye ti asa ti̱ꞌañe peoji. Coa doꞌi peoyeje̱ paꞌye asaye paꞌiji. Iye cato joyo aye aꞌë. Ja̱re joyo paꞌiye asacohuaꞌiseꞌe asaye paꞌiji. 15 Jepi nuñere paꞌni caquë siꞌaye asaquë api, Maijaꞌquë joyo paquë cato. Ja̱je paꞌini i̱ paꞌiyere yecohuaꞌipi ca tëjini deꞌhuasiꞌi cajë yoꞌoye peoji. 16 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Ëjaë cuasaye asa ti̱ꞌañe peoji. Cuiꞌne Maijaꞌquëre pa̱ipi se yeꞌyaye peoji.” Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato Cristo cuasayere payë.

3

Maijaꞌquë Coꞌamaña Necaicohuaꞌi Yoꞌoye

1 Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌë mësarute ca maca camaꞌë paëꞌë, Maijaꞌquë joyopi cuaquëna, paꞌicohuaꞌire cayepi. Pa̱huë, caye mësarupi Cristo ayere asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌipi tsi̱tuꞌuje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌi doꞌire. Ja̱je paꞌina, pa̱iseꞌe yëye yoꞌocohuaꞌire cayepi cahuë. 2 Ja̱je paꞌina, mësarute a̱ꞌjiñere yeꞌyahuë, tsi̱ maña oje tsu̱ꞌsucohuaꞌire yoꞌoyeje̱ paꞌye. Ja̱je yeꞌyahuë, mësarupi jëa a̱o a̱ni ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌijëna, ñaquë. Yureje̱ ja̱ yëꞌtaꞌa joyo paꞌiyere asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi paꞌiyë, mësaru, pa̱iseꞌe cuasayere ja̱ yëꞌtaꞌapi paꞌijë. 3 Ja̱ doꞌire ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱iseꞌe cuasayere payë: yecohuaꞌi payete ña ëaye, sa̱ꞌñe pë̱ti yoꞌoye, cuiꞌne teꞌe cuasamaꞌpë sa̱ñope cuasayere cayere. Ja̱ doꞌire sehuomaꞌcohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌoyë, mësaru. 4 Ja̱ doꞌire yecohuaꞌi ñeje cayë: “Pablore yeꞌyequë aꞌë.” Yecohuaꞌipi cayë: “Yëꞌë Apolosre yeꞌyequë aꞌë.” Ja̱je yoꞌojë cani mësaru coa pa̱iseꞌe cuasayere paꞌicohuaꞌi cayere cayë.

5 ¿Ja̱je paꞌito i̱queiꞌni, Pablo? ¿Cuiꞌne i̱queiꞌni, Apolos? Yëquë cato coa Maijaꞌquëre necaicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëquëpi quëajëna, mësaru cato asajë sehuosicohuaꞌi aꞌë, mai Ëjaëni. Pa̱i ñape yëquë mai Ëjaë ñaquë i̱siseꞌeje̱ paꞌye yoꞌohuë. 6 Yëꞌëpi ta̱ñeje paꞌye quëahuë, Maijaꞌquë cocare cuiꞌne Apolospi ta̱seꞌere oco doꞌecaiyeje̱ paꞌye quëapi, Maijaꞌquë coca mësarute. Ja̱seꞌe paꞌiji, yëquë neseꞌe. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ta̱seꞌe mëoñe cato Maijaꞌquë yoꞌoye aꞌë. Ja̱je pani Maijaꞌquëpi mësarute ai deꞌhuaji, i̱te cuasayena. 7 Maijaꞌquëpi i̱ti ñese mëañe cato neji. I̱ti ta̱quë cuiꞌne i̱ti oco doꞌequë doꞌi peoyë. 8 Ja̱je paꞌina, ta̱cohuaꞌi cuiꞌne oco doꞌequë siꞌa yëꞌquë maca paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi pa̱i ñapere i̱ohuaꞌi neseꞌeje̱ paꞌye sa̱ijaꞌquë api. 9 Yëquë cato Maijaꞌquë coꞌamañare necaicohuaꞌi aꞌë. Mësaru cato i̱ tsioje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë.

Cuiꞌne mësaru Maijaꞌquë huëꞌeꞌë. 10 Maijaꞌquë yëyere ta̱ꞌñe yoꞌoye i̱siseꞌeje̱ paꞌye nehuë. Yëꞌë cato deꞌoyerepa huëꞌe ne huëoseꞌere o̱ahuë. Yëꞌë nesi jeteyoꞌje yequëpi huëꞌe ë̱mëjeꞌe cato neñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i ñape ñare pajë nejajë, ë̱mëjeꞌe cato. 11 Jesucristo api, i̱ti duꞌru huëocore paje̱ paꞌi, quëco paquërepa, yequë peoji. Ja̱je paꞌina, yecore duꞌru huëocore neñe peoji. 12 Ico ë̱mëjeꞌena neñe paꞌiji, coa siꞌaye pa̱i yëyeje̱ paꞌye: oropi pa̱nitaꞌa yeque plata hueꞌyosi quë̱napi, jai doꞌi quë̱napi, so̱quë to̱ñapi, jaꞌopi pa̱nitaꞌa hue̱capi. 13 Ja̱je nesicohuaꞌitaꞌare pa̱i ñape neseꞌe ña muꞌse ti̱ꞌaëna, ti̱ñarepa ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, pa̱i ñape neseꞌe. Ja̱ muꞌse cato pa̱i ñape neseꞌe toapi ëo ñañe pasipi. 14 Toaje̱ ti umaꞌa huëꞌe nesiquëpi sa̱i cua̱ñojaꞌquë api, i̱ nesi doꞌi. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ nesicopi coa u huesëru sa̱i cua̱ñoñe pa̱jaꞌquë api, i̱ nesi doꞌi, i̱seꞌe jëaja̱ꞌquë api, jai huëꞌe ucona jëayeje̱ paꞌye.

16 Mësaru aꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe. Ja̱ huëꞌe cato Maijaꞌquë joyopi pëani paꞌi sito. ¿Ja̱je paꞌiye mësaru huesëye? 17 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi Maijaꞌquë huëꞌere coꞌa deꞌhuacaito Maijaꞌquëpi i̱teje̱ nejoñe paꞌiji. Maijaꞌquë huëꞌe cato deꞌo coꞌsijaꞌi huëꞌe aꞌë. Mësaru aꞌë, i̱ti huëꞌe.

18 Coꞌye cosomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Iye yeja ta̱ꞌñe asayere ai cuasaquë aꞌë cuasaquë pani, ja̱ cuasaseꞌere je̱oni huesëquëje̱ paꞌi deꞌoni yeꞌyejë̱ꞌë, ta̱ꞌñe asayere pare. 19 Iye yeja pa̱i ta̱ꞌñe asayere Maijaꞌquë cato coa huesëcohuaꞌi yoꞌoye aꞌë caquë ñaji. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Diusupi ta̱ꞌñe asacohuaꞌire i̱ohuaꞌi ta̱ꞌñe yoꞌoyë cuasajë yoꞌoyena ne ta̱oji.” 20 Cuiꞌne caji yequeje̱: “Ëjaëre papi ta̱ꞌñe asacohuaꞌi cuasaye deꞌoye aꞌë caquë ñaji.” 21 Ja̱ doꞌire pa̱ini yeꞌyejë jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Siꞌaye mësaru tse̱seꞌe paꞌiji: 22 Pablo, Apolos, Pedro, iye yeja ju̱ꞌiñe, yure paꞌiye, yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñe, siꞌaye mësaru tse̱ aꞌë. 23 Mësaru cato Cristo tse̱cohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne Cristopi Maijaꞌquë tse̱quë api.

4

Jesucristo Jëjo Saosicohuaꞌi Neseꞌe

1 Ja̱je paꞌina, yëquëre cato Cristore necaicohuaꞌi aꞌë cuasajë ñajëꞌë. Yëquë cato Diusu cuasa nëoseꞌe ña ti̱ꞌa maꞌñe quëacaija̱ꞌcohuaꞌire nesicohuaꞌi aꞌë. 2 Ja̱ doꞌire necaiquë cato i̱ ëjaë cua̱ñeseꞌere siꞌa yëꞌquë maca yoꞌoquëna, necaiquëre papi yecohuaꞌije̱ cuasajë ñajëna, yoꞌoquë api. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato ai coꞌa ju̱ꞌiñe pa̱ñë. Mësarupi cuiꞌne yecohuaꞌipi yëꞌëre deꞌoye yoꞌopi pa̱nitaꞌa coꞌaye yoꞌopi cayere cuiꞌne yëꞌëja̱ꞌa coꞌye deꞌoye yoꞌoyë ca ti̱ꞌañeje peoyë. 4 Yëꞌë cuasayepi yëꞌëre sa̱ñope caye peoquëna, sihuaquë nuñerepa paꞌi aꞌë cuasaye peoji. Ja̱ doꞌire Ëjaëpi caye paꞌiji, deꞌoji pa̱nitaꞌa coꞌaji. 5 Ja̱je paꞌi doꞌire mësaruseꞌe deꞌoye yoꞌoquë api pa̱nitaꞌa tayoquë api caye pa̱jëꞌë. Utejë̱ꞌë, Ëjaë dai macaja̱ꞌa, Ëjaëpi dani ti̱ña i̱ñojaꞌquëre. Ja̱ maca pa̱i ñape joñoa cuasaseꞌe ñañe paꞌiji. Ja̱ maca Diusupi pa̱i ñape yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye i̱sija̱ꞌquë api, pa̱i ñapere.

6 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru deꞌoye cuasajë paꞌi ja̱ꞌñere i̱ñosiꞌi caquë Apolos paꞌiye cuiꞌne yëꞌë paꞌiye i̱ñoquë quëahuë, mësarupi toyaseꞌe paꞌina, sa tëto saipe yoꞌomaꞌpë paꞌija̱jë caquë. Ja̱ doꞌire yëquë quëaseꞌere yeꞌyeni teꞌire jerepa paꞌi api cuasajë cuiꞌne yequëni coꞌaquë api cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 7 Maijaꞌquë mësarute deꞌocohuaꞌire nepi. Mësaru tutupi ti̱ꞌañe pa̱huë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë coa i̱siseꞌere paye sëte jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

8 Yure mësaru siꞌaye payë, mësaru yëye. Ja̱ doꞌire mësaru pa̱i ëjaohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌirepa nëina, paꞌiyë. Ja̱je nëina, yëquëre hua̱nëyeiꞌë, mësaru. Sihuaraꞌhuë, mësarupi nuñerepa ëjaohuaꞌi paꞌito, mësaru ja̱ꞌre teꞌe co̱ni cua̱ñesiꞌi caquë. 9 Yëquëre Jesucristo jëjo saocohuaꞌire Diusupi jeteyoꞌjena nëcopi cuasayë, huani je̱ojaꞌcohuaꞌire nëcoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, hui̱ñaohuaꞌi cuiꞌne siꞌa pa̱i yëquëseꞌere ñañë, i̱ohuaꞌi yoꞌojëna, ñañuꞌu cajë. 10 Cristo doꞌire yëquëre huesëohuaꞌire cayë, pa̱i. Cajëna, mësarupi Cristo ayere ai asasicohuaꞌi aꞌë cuasajë sihuayë. Yëquëpi tutu peocohuaꞌi paꞌijëna, mësarupi tutu quëꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Yëquëre cato pa̱i coeyë, ñañe. Mësaruni ëjaohuaꞌi aꞌë cajë ñañë. 11 Yureje̱ ai yoꞌojë a̱o ëa ju̱ꞌijë, oco ëa ju̱ꞌijë, ca̱ñaje peoquëna, pa̱ije coꞌaye yoꞌojëna, cuiꞌne huëꞌeje̱ peocohuaꞌipi ai yoꞌojë paꞌiyë. 12 Yëquë jë̱ñapi ai tutu nejë, cuiꞌne pa̱ipi pë̱ijë tea ju̱ꞌitoje̱ Maijaꞌquëpi deꞌoye ñacaija̱quë cahuë. Pa̱ipi jo̱sa yoꞌotoje̱ quëcoyë. 13 Coꞌaye yoꞌocohuaꞌi aꞌë cayë, yëquëre. Ja̱je catoje̱ dahuëre quëcojë yëhuoyë, deꞌoyepi. Iye yeja ja̱ꞌju coꞌamaña nejoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌire ñañë, yëquëre iye muꞌseje̱.

14 Ja̱je toyani toyamaꞌë paëꞌë, mësaruni huajëyaꞌye ca quëcosiꞌi caquë. Coa ai jerepa yëꞌë mamajëre sëte yëhuosiꞌi caquë toyahuë. 15 Mësarupi Cristo coca yeꞌyacohuaꞌire diez mil pa̱ire pare patoje̱ yëꞌë teꞌi paꞌiyë, mësaru jaꞌquëje̱ paꞌi, yëꞌëpi mësarute huaso coca duꞌru quëasi doꞌire. Ja̱ doꞌire mësaruje̱ Cristore sehuohuë. 16 Ja̱je paꞌina, mësarute cayë. Yëꞌë yoꞌoquëna, ñaseꞌere mësaruje̱ yoꞌojë̱ꞌë.

17 Ja̱re caquë mësaru quëꞌrona jëjo saoyë, Timoteore, yëꞌë oiquëni, mai Ëjaë doꞌire yëꞌë mamaquëje̱ paꞌini, nuñerepa paꞌini. Ja̱ëpi mësarute quëaja̱ꞌquë api, yëꞌë Cristo Jesure sehuosiquë yoꞌoquë paꞌiye cuiꞌne yëꞌë siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi tsëcare yeꞌyaroja̱iñe quëaseꞌere. 18 Mësaru acohuaꞌi yecohuaꞌi yëꞌë sani ñamaꞌë paꞌija̱ꞌquë api cajë jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë yoꞌoyë. 19 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Ëjaëpi yëto esa sani ñajaꞌquë aꞌë, mësarute. Ja̱ maca ñasiꞌi, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasacohuaꞌi nejë paꞌiye, coa cacohuaꞌi paꞌimaꞌpë caquë. 20 Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte cato cocaseꞌe caye peoji. Maijaꞌquë tutupi yoꞌojë paꞌiye aꞌë. 21 ¿I̱quere yëyeꞌni, mësaru, yëꞌëpi sani tarapëpi siꞌseyere yëye, pa̱nitaꞌa ai oi sani ñañere yëye?

5

Yoꞌo Maꞌñere Yoꞌojëna, Ca Deꞌhuaye

1 Mësaru aquëpi sehuomaꞌcohuaꞌije̱ yoꞌo maꞌñere yoꞌoquë pëca jaꞌquë nëjoni nëjore payeje̱ paji cajëna asayë. 2 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru ti coꞌaye yoꞌoji camaꞌpë Cristore sehuocohuaꞌire paꞌë cuasajë paꞌiyë, ti coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë. Ja̱je paꞌijëna, yëꞌëpi yure cayë, ja̱ coꞌayerepa yoꞌosiquëre eto saojë̱ꞌë, mësaru ja̱ꞌre paꞌimaꞌë paꞌija̱ꞌquë. 3 Ja̱ro yëꞌë paꞌimaꞌë panije ja̱ coꞌaye yoꞌoseꞌe asani ai coeyë. Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi ja̱rore paꞌiyeje̱ paꞌyerepa i̱ti coꞌaye yoꞌosiquëre coequë tsoe coꞌaji, cayë. 4 Ja̱ doꞌire mai Ëjaë Jesucristo doꞌipi mësaruseꞌe tsiꞌsijë̱ꞌë. Tsiꞌsini yoꞌojëna, yëꞌë ja̱rote mësaru ja̱ꞌre teꞌe paꞌiyeje̱ paꞌye pasiꞌi, yëꞌë joyopi. Cuiꞌne Ëjaë Jesucristo tutupi ja̱rote paꞌija̱ꞌcoa, mësaru ja̱ꞌre co̱ni. 5 Ja̱ maca tsiꞌsi sitopi coꞌaye yoꞌoquëre huati ëjaëna i̱sijë̱ꞌë, i̱ ca̱pë yëyere nejojaꞌquëna, nejoquëtaꞌare joyoseꞌe huaso cua̱ñojaꞌquëre Ëjaë Jesucristo dai maca.

6 Jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Aꞌri maña oꞌsacopi huajë së̱pëna co̱ꞌmeto siꞌa së̱pë oꞌsaye paꞌiji caye mësarupi asacohuaꞌi aꞌë, aiohuaꞌi caseꞌe. 7 Ai hua̱no oꞌsa së̱pëje̱ paꞌire coꞌaquëre eto saojë̱ꞌë, mësaru deꞌocohuaꞌiseꞌe paꞌija̱ꞌcohuaꞌi, huajë së̱pëje̱ paꞌiohuaꞌiseꞌe. Egíptopi judío pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë a̱iñeje paꞌi pan paꞌijë̱ꞌë, ti co̱ꞌmemaꞌcohuaꞌi. Cristo mai doꞌire ju̱cacajiꞌi. Ja̱je paꞌina, ja̱ë api, yëi ñama mai eta huajëseꞌere cuasajë yoꞌoquë. 8 Ja̱je paꞌina, mai eto huaso cua̱ñosi muꞌsere sihuajë nuñere papi cuiꞌne ta̱ꞌñere papi sihuañuꞌu, oꞌsaye co̱ꞌmemaꞌa a̱oje paꞌyere papi. Siꞌsipi cuiꞌne tayo yoꞌoyepi co̱ni sihuaye pa̱ñuꞌu. Ja̱ cato ai oꞌsa së̱pëje̱ paꞌye aꞌë.

9 Ja̱ꞌnë toya saocore toyahuë, coꞌaye yoꞌocohuaꞌire cuiꞌne nëjo peoconi yoꞌocohuaꞌire tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë. 10 Ja̱je tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë cani camaꞌë paëꞌë, iye yeja pa̱ini tsiomaꞌpë caquë jaiye coꞌamaña yëcohuaꞌini, coꞌamaña yahue i̱macohuaꞌini, yequere Maijaꞌquë aꞌë cuasacohuaꞌini cuiꞌne nomiohuaꞌire yoꞌocohuaꞌini. Ja̱je yoꞌoye paꞌito mësaru iye yeja paꞌiye peoraꞌpi. 11 Yëꞌë cato ñeje cahuë, tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, sehuohuë caquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa yahue nomiore yoꞌoquëre, coꞌamaña yahue i̱maquëre, jaiye coꞌamaña yëquëre, Maijaꞌquëre cuasaye jerepa coꞌamañaseꞌe cuasaquëre, coꞌa coca caquëre co̱no cuepequëre. Ja̱je paꞌire cato co̱ni tsioni a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cahuë. 12-13 Sehuomaꞌcohuaꞌini tayoyë, maipi caye peoji. Maire cato sehuosicohuaꞌiseꞌere ñaquë ca deꞌhuaye paꞌiji. Sehuomaꞌcohuaꞌire cato Maijaꞌquëpi coꞌaji caye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mësarupi sehuosicohuaꞌi aquëpi tayoto ca deꞌhuaye paꞌiji. Ja̱ doꞌire ja̱ëte tayo yoꞌoquëre mësaru ja̱ꞌre paꞌiquëre eto saoye paꞌiji, po̱nëmaꞌquë pani.

6

Sehuosicohuaꞌiseꞌe Sa̱ñope Caye Paꞌito Ne Deꞌhuaye

1 Je̱ꞌnërepa mësaru aquëpi yequëni sa̱ñope caye pani tsoe saiji, pa̱i yoꞌoye ña ëjaë quëꞌrona ne deꞌhuacaija̱ꞌquëre. ¿Me yoꞌojë ja̱je yoꞌoyeꞌni, Maijaꞌquëre sehuocohuaꞌina quëamaꞌpë? 2 Maijaꞌquëre sehuocohuaꞌina quëaye deꞌoji, ja̱ohuaꞌipi asani ne deꞌhuaja̱ꞌcohuaꞌire. Iye yeja pa̱i yoꞌoseꞌe mësarupi ca deꞌhuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caseꞌe asacohuaꞌi aꞌë, sehuomaꞌcohuaꞌire. Mësarupi ja̱je yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi sëte iye aꞌri coꞌa coca mësaruseꞌe ca deꞌhuajë paꞌijë̱ꞌë. 3 Cuiꞌne yequeje̱ asacohuaꞌi aꞌë, mësaru, sehuosicohuaꞌipi hui̱ñaohuaꞌi yoꞌoseꞌe ca deꞌhuaye paꞌiji, caseꞌe. Ja̱je yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi sëte ai jerepa iye yeja yure paꞌiye mësaruseꞌe ne deꞌhuaye paꞌiji. 4 Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa mësaru, iye yeja paꞌiyere sa̱ꞌñe coca pani tsoe sehuomaꞌcohuaꞌina sani quëayë, sehuosicohuaꞌi paꞌiye ti asamaꞌcohuaꞌina. 5 Mësarupi pa̱ñete yoꞌoreꞌni cajë ai cuasajë oija̱jë caquë cayë. ¿Mësaru aquë ta̱ꞌñe asaquë ti peoquëna, ja̱je yoꞌore, sehuosicohuaꞌi aquëpi iye yoꞌoye ca deꞌhuaquë ti peoquëna, yoꞌore? 6 Sehuosiquëpi cajë sehuosiquëre sa̱ñope caye payere iye yeja ëjaë sehuomaꞌquëna quëaye coꞌaji.

7 Mësaru sa̱ñope yoꞌojë cayepi tsoe coꞌa deꞌosico paꞌiji. Ja̱je paꞌito ¿Me yoꞌojë quëco maꞌñeꞌni, mëꞌëre sa̱ñope yoꞌoyere, cuiꞌne mëꞌë coꞌamañare i̱ma cua̱ñonije? 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi Maijaꞌquë doꞌijëre nuñerepa yoꞌomaꞌpë coꞌamañare yahue i̱majë yoꞌoyë.

9 Mësarupi asayë, nuñerepa yoꞌomaꞌcohuaꞌi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte co̱ni paꞌiye ti peoye. Ja̱je paꞌito coꞌye mësaruja̱ꞌa cosomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte paꞌiye peoji, pa̱i deꞌhuasi diusuohuaꞌire se̱cohuaꞌi, huejamaꞌcohuaꞌipi yoꞌocohuaꞌi, huejasicohuaꞌipi yequë nomiore pa̱nitaꞌa ë̱mëre yoꞌocohuaꞌi, ë̱mëohuaꞌija̱ꞌa yoꞌocohuaꞌi. 10 Cuiꞌne coꞌamaña yahue i̱macohuaꞌi, coꞌamañaseꞌe ai oicohuaꞌi, co̱no cuepecohuaꞌi, coꞌa coca yequëna quëacohuaꞌi jerepa jaiye curiquë neñuꞌu cajë cosojë necohuaꞌi, siꞌaohuaꞌi ja̱je yoꞌocohuaꞌi ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 11 Ja̱je paꞌiohuaꞌi paëꞌë, mësaru acohuaꞌi. Paꞌisicohuaꞌipi yure cato mai Ëjaë Jesucristo yoꞌo doꞌipi cuiꞌne Maijaꞌquë joyo yoꞌo doꞌipi tsoa to̱sicohuaꞌi paꞌiyë. Maijaꞌquëna i̱sisicohuaꞌipi paꞌiyë, Maijaꞌquë cajeohuaꞌi deꞌoni.

Mai Ca̱pë Cato Maijaꞌquë Tse̱

12 Siꞌaye yoꞌoye paꞌiyë, mai. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa yeque yoꞌoye cato co̱cai maꞌñe aꞌë, maire. Ja̱je paꞌina, deꞌhua ñaquë paꞌiyë, teꞌe coꞌamaña ai yë huesëna, ja̱ yëyepi joꞌya ne huesoyere coequë. 13 Ë̲tatuꞌu cato a̱o a̱ijaꞌcopi paꞌiji cani pa̱i nuñerepa cayë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi ë̱tapë cuiꞌne a̱o nejojaꞌquë api. Pa̱i ca̱pë coa siꞌa nomiohuaꞌire yoꞌoyere caquë paꞌiji cani coa tayo cayë. Pa̱i ca̱pë cato Ëjaëni pacacaico cuiꞌne Ëjaëpi pa̱i ca̱përe pacacaiji. 14 Ja̱je paꞌi doꞌire maire Diusupi i̱ tutupi ju̱ꞌisicohuaꞌini huajëcohuaꞌire huëoja̱ꞌquë api, Jesucristore huëoseꞌeje̱ paꞌye.

15 Pa̱i ñape mësaru Cristo ca̱pë acohuaꞌi aꞌë. ¿Yëꞌë Cristo ca̱pë aquëpi siꞌa ë̱mëohuaꞌire yoꞌocona tsioye deꞌoquë? Ai coꞌaji, me neni tsioyeꞌni. 16 Mësarupi tsoe asayë, ë̱mëpi siꞌa ë̱mëohuaꞌire yoꞌocona tsioni i̱o ca̱pëna tsioye paꞌiji. Ja̱je caji toyaseꞌe iyere ñajëꞌë: “Teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi tsioye paꞌiji, cayaohuaꞌi paꞌisicohuaꞌitaꞌa caji.” 17 Ja̱je paꞌye pa̱ipi Jesucristona tsioni teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi deꞌoyë, i̱ joyona tsiosicohuaꞌi paꞌi doꞌire.

18 Huejamaꞌcohuaꞌipi pani nomiore yoꞌoyere yoꞌomaꞌpë catijë̱ꞌë. Ja̱ cato ca̱pë nejoñe aꞌë. Yeque tayo yoꞌoye cato ë̱mëjeꞌeseꞌe coꞌaye neñe aꞌë. Ja̱ doꞌire ti ja̱ yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ca̱pë coꞌa deꞌhuaye aꞌë. 19 Mësaru ca̱pë Maijaꞌquë joyo paꞌi huëꞌe aꞌë. I̱pi mësarute paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mësaru ca̱pë mësaru tse̱co peoji, Maijaꞌquë tse̱coa. 20 Maijaꞌquëpi jai doꞌi hueropi, mësarute ai yoꞌosi doꞌipi. Ja̱ doꞌire mësaru Maijaꞌquëre ai oijë mësaru ca̱pëpi i̱ deꞌoyerepa necaiye i̱ñoñe paꞌiji.

7

Huejayere Yëhuoye

1 Yure cato mësaru se̱jë toyaseꞌere sehuosiꞌi: ë̱mëpi nomiore ti yoꞌoye pa̱to ai deꞌoji, me coꞌaquëꞌni. 2 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jaiye coꞌaye yoꞌoyepi paꞌi doꞌire pa̱i ñape nëjore paye paꞌiji, cuiꞌne nomiohuaꞌije̱ pa̱i ñape ë̱jëre paye paꞌiji. 3 Ë̲jëpi nëjo yëyeje̱ yoꞌoquë paꞌiye paꞌiji, ë̱jë sëte. Cuiꞌne nëjoje ë̱jë yëyeje̱ paꞌye paꞌiye paꞌiji, nëjo sëte. 4 Nëjo cato ë̱jë tse̱coa. Ë̲jë api, i̱ti tse̱ aquë. Ë̲jë cato nëjo tse̱quë api. 5 Ja̱je paꞌina, ë̱jë yëye panitaꞌa nëjo yëye paꞌito pa̱ñë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Cayaohuaꞌi yure tsoe maca yoꞌomaꞌpë Maijaꞌquëseꞌere se̱ñuꞌu cani yoꞌomaꞌpë se̱jë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ jeteyoꞌje cuiꞌnaohuaꞌipi tsioni paꞌijë̱ꞌë. Mësaru paꞌiyepi yoꞌojëna, mësarute quëco ti̱ꞌamaꞌpëna Satanáspi coꞌaye yoꞌoyena ne ta̱omaꞌquë deꞌhua ñajëꞌë.

6 Mësaruni yëhuoquë caquë cua̱ñemaꞌë paꞌiyë. 7 Yëꞌë cato siꞌaohuaꞌi yëꞌëje̱ paꞌiohuaꞌiseꞌe paꞌijë̱ꞌë, cuasayë. Cuasaquëtaꞌare Maijaꞌquëpi pa̱i ñapere ti̱ñe tutu i̱sipi.

8 Huejamaꞌcohuaꞌire cuiꞌne huaꞌjeohuaꞌire cayë, huejaye pa̱to jerepa deꞌoji, yëꞌëje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌito. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare quëco ti̱ꞌañepi peoto huejayepi deꞌoji. Coꞌaji, coa ëa ju̱ꞌijë ai yoꞌojë paꞌiye.

10 Huejasicohuaꞌire cato cua̱ñeñë, ë̱jëre je̱ocoye ti peoji. Ja̱ cato yëꞌëseꞌe caye pa̱ñë. Ëjaërepaje̱ ja̱je cua̱ñeji. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nëjopi ë̱jëre je̱ocosico pani yequëre huejaye peoji, pa̱nitaꞌa cuiꞌnaëna coꞌi co̱ñe paꞌiji. Ë̲jëje nëjore je̱ocoye peoji.

12 Iye cato yëꞌëpi cayë, Ëjaërepa caseꞌere caye pa̱ñë. Sehuosiquëpi sehuomaꞌconi nomiore paquëna, i̱opi deꞌoye i̱ ja̱ꞌre pasiꞌi cuasaco paꞌito je̱ocosiꞌi caquë yoꞌoye pa̱jëꞌë. 13 Yeque sehuosicopi sehuomaꞌquëni pacona, i̱pi deꞌoye i̱o ja̱ꞌre pasiꞌi cuasaquë paꞌito je̱ocosiꞌi caco yoꞌoye pa̱jëꞌë. 14 Ja̱je paꞌina, sehuomaꞌquëpi nëjo sehuosicore pa doꞌire Maijaꞌquëna i̱sisiquëje̱ paꞌiji. Cuiꞌne nomioje sehuomaꞌcopi sehuosiquëni ë̱jëre pa doꞌire Maijaꞌquëna i̱sisicoje̱ paꞌico. Ja̱je yoꞌoye peoto mësaru mamajëpi sehuomaꞌcohuaꞌi mamajëje paꞌiohuaꞌi coꞌacohuaꞌi patiraꞌhuë. Ja̱je patiraꞌsicohuaꞌitaꞌa yure cato deꞌocohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sehuomaꞌquëpi pa̱nitaꞌa sehuomaꞌcopi je̱osiꞌi cato deꞌoji cajë̱ꞌë, ai oimaꞌpë sehuosiquëpi pa̱nitaꞌa sehuosicopi ai yoꞌojë paꞌito coꞌaji. Maijaꞌquë cato deꞌoye sihuajë paꞌijë̱ꞌë caquë soipi, maire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ai yoꞌojë paꞌito coꞌaji. 16 Nëjo sehuosicopi ë̱jë sehuomaꞌquëre huasoraꞌseꞌere huesëco pa̱nitaꞌa ë̱jë sehuosiquëpi nëjo sehuomaꞌcore huasoraꞌseꞌere huesëji.

17 Mësarute soi maca paꞌiseꞌeje̱ paꞌijë, pa̱i ñapere Ëjaë nejëꞌë caquë i̱siseꞌeje̱ paꞌye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je cua̱ñequë yeꞌyayë, siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi paꞌi tsëcare. 18 Cuiꞌne cuiri ca̱ꞌni tëasiquëni Maijaꞌquëpi soisiquë paꞌito ja̱re ja̱je paꞌipi Maijaꞌquëre tuijë̱ꞌë. Ca̱ꞌni tëamaꞌquëni soisiquë paꞌito ja̱re tëamaꞌquëpi tuijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre. 19 Ti co̱cai maꞌñe aꞌë, cuiri ca̱ꞌni tëaye cuiꞌne tëa maꞌñeje. Ti co̱caiye cato Maijaꞌquë cua̱ñeñere deꞌoye sehuoye aꞌë. 20 Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape paꞌiye paꞌiji, Maijaꞌquë i̱ soimaꞌnë paꞌiseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi. 21 Joꞌyaë paꞌisiquë pani, coꞌa ju̱ꞌimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Deꞌhue eta huajëye paꞌito eta huajëjë̱ꞌë. 22 Joꞌyaë paꞌina, Maijaꞌquëpi soisiquë paꞌito joꞌyaë peoquë po̱nëji, mai Ëjaëre necaiquë po̱nëni. Joꞌyaë peoquëni Cristopi soina, Cristo joꞌyaë deꞌoye paꞌiji. 23 Mësarute Maijaꞌquëpi jai doꞌi hueropi. Ja̱ doꞌire pa̱i joꞌyaohuaꞌi paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 24 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquë mësarute soimaꞌnë paꞌisi macare paꞌijëtaꞌa Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana deꞌoyerepa paꞌijë̱ꞌë.

25 Huejamaꞌcohuaꞌire cato mai Ëjaë cua̱ñeseꞌe peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cuasayepi caye yëyë, mësarute. Mai Ëjaëpi yëꞌëre oi huasosiquë sëte nuñerepa caji cajë asacaiquëre papi cayë. 26 Mësarute cayë, huejamaꞌpë paꞌito jerepa deꞌoji. Cuiꞌne quëasiꞌi, iye muꞌseña coꞌa muꞌseñaꞌë. Ja̱je paꞌito me huejayeꞌni. 27 Huejasiquë cato nëjore je̱ocoye peoji. Huejamaꞌquë pani huejasiꞌi caquë nomiore coꞌemaꞌë paꞌijë̱ꞌë. 28 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi huejaquë pani coꞌaye yoꞌoye pa̱ñë. Nomi tsi̱opi huejaco panije coꞌaye yoꞌoye pa̱co. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huejasicohuaꞌi cato ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato iye ai yoꞌoyepi peoja̱quë caquë huejaye pa̱ñepi jerepa deꞌoji cayë.

29 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute cayë, mai iye yeja paꞌiye aꞌri tëcahuë maca paꞌiji. Ja̱je paꞌina, yure cato huejasicohuaꞌipi hueja maꞌñeje paꞌiohuaꞌi paꞌiye paꞌiji, mai Ëjaë coꞌamañare jerepa cuasajë. 30 Iye yeja mai paꞌiye caraja̱ijaꞌcoa. Ja̱ doꞌire oicohuaꞌi panije oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Sihuacohuaꞌi pa̱nije sihuamaꞌcohuaꞌije̱ paꞌiye paꞌijë̱ꞌë. Coꞌamañare huerosicohuaꞌi panije coꞌamañare peocohuaꞌije̱ paꞌiye paꞌijë̱ꞌë, mai Ëjaë ayere nejaꞌquë caquë. 31 Iye yeja coꞌamañare deꞌoye a̱ꞌjiñe ti̱ꞌajë jaiye pacohuaꞌi pani coꞌamañare sihuamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Peocohuaꞌi paꞌiyeje̱ paꞌijë̱ꞌë. Mësarupi asayë, iye yeja caraja̱ijaꞌcoa cajë. Ja̱ doꞌire iye yeja coꞌamaña sihuaye peoji.

32 Yëꞌë cato yëyë, mësarupi iye yeja coꞌamañare ai cuasajë coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, ë̱mëpi huejamaꞌquë pani Ëjaë coꞌamañaseꞌe cuasaquë i̱te deꞌoye i̱ñoñere caquë yoꞌoji. 33 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huejasiquë cato iye yeja coꞌamañare cuasaquë coꞌa ju̱ꞌiji, nëjore deꞌoye necaiyere cuasaquë. Ja̱je paꞌina, cayaye cuasaye paꞌiji. 34 Ja̱je cuiꞌne huejasi nomioje iye yeja coꞌamañare coꞌa ju̱ꞌico i̱o ë̱jëre deꞌoye yoꞌocaiyere cuasaco. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nomi tsi̱o cato mai Ëjaë coꞌamañaseꞌe cuasaco i̱o ca̱pë cuiꞌne i̱o joyo Maijaꞌquëna i̱sisicopi paꞌico.

35 Ja̱je cani mësaru deꞌoye paꞌiyere caquë cayë. Huejamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caye pa̱ñë. Coa ai jerepa Ëjaë yëyeseꞌe cuasajë deꞌoye paꞌijë i̱seꞌere necaiyere caquë quëayë.

36 Teꞌipi i̱ huejaja̱ꞌco ai deꞌo huesëo cuasaquë i̱ona yëyere quëcomaꞌquë pani huejajë̱ꞌë. Coꞌaye yoꞌoye pa̱ji. Deꞌoye yoꞌoji. 37 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequëpi i̱ yëyere meñe quëcoquë pani huejaja̱ꞌcore huejaye pa̱siꞌi cuasa nëopi. Ja̱ yoꞌoquëna, i̱ joyopi cuasaquë yoꞌo doꞌire deꞌoye yoꞌoji. 38 Ja̱je paꞌina, huejaja̱ꞌcore huejasiquë cato deꞌoye yoꞌoji. Cuiꞌne huejaja̱ꞌcore huejamaꞌquë jerepa deꞌoye yoꞌoji.

39 Nëjo cato ë̱jëni tsiosico pacoꞌë, teꞌi deꞌojëna. Ë̲jë ju̱ꞌisi maca teꞌo deꞌoni ja̱ maca yuretaꞌa nomi tsi̱oje paꞌio deꞌoco. Ja̱ maca huejaye yëni huejaye paꞌiji, Maijaꞌquëre sehuosiquëni. 40 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato cuasayë, hueja co̱ñe pa̱ñepi jerepa deꞌoji. Ja̱je cani yëꞌëje̱ Maijaꞌquë joyo paquëpi cayë cuasayë.

8

Deꞌhuasi Diusuohuaꞌina A̲o I̱siye

1 Deꞌhuasi diusuohuaꞌina a̱o i̱siye ayere toyayë, mai siꞌaohuaꞌi ta̱ꞌñe cuasacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ta̱ꞌñe asaye cato coa jerepa paꞌi aꞌë cuasayena neñe aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ire oiye cato joyo paꞌiye ñese mëocaiye aꞌë, co̱caiye aꞌë. 2 Ja̱je paꞌina, deꞌhue asayë, cuasaquëre ja̱ yëꞌtaꞌa asa ti̱ꞌañerepa carapi. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi ñaji, i̱te oiquëre pare.

4 Maipi asayë, pa̱i deꞌhuasi diusuna a̱o i̱siseꞌe ayere a̱iñere cayë. Pa̱i deꞌhuasi diusu iye yeja coa paꞌiji, teꞌi Maijaꞌquëseꞌe i̱repa paꞌiji, yequë diusu peoyë. 5 Ja̱ yëꞌtaꞌa maꞌtëmore cuiꞌne iye yejare jai pa̱i diusuohuaꞌi cuiꞌne ëjaohuaꞌi paꞌiyë cuasato, jai pa̱i diusu cuiꞌne ëjaohuaꞌije̱ paꞌiyë. 6 Ja̱je paꞌijëtaꞌare maire cato teꞌi Diusu paꞌiji, Maijaꞌquëseꞌe. Maijaꞌquëpi siꞌaye deꞌhuapi. Ja̱je paꞌina, i̱ doꞌipi paꞌiyë, mai. Cuiꞌne teꞌi Ëjaë paꞌiji. Ja̱ë cato Jesucristo api. I̱jaꞌa doꞌire paꞌiji, siꞌaye cuiꞌne maije.

7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌi iye yëꞌë yure quëaye asa ti̱ꞌañe pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌitaꞌa pa̱i deꞌhuasi diusuni i̱ohuaꞌi se̱jë yeꞌyaseꞌepi ja̱ yëꞌtaꞌa paꞌina, pa̱i deꞌhuasi diusuni i̱sisi huaꞌi coꞌaji a̱iñe cuasayë. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi cuasaye tutu peo doꞌire siꞌsi aꞌë cuasayë, coꞌa diusure i̱siseꞌere a̱ini. 8 Mai a̱o a̱iñepi Maijaꞌquë maire oiye ti̱ꞌañe peoji. Ja̱je paꞌina, a̱isi doꞌipi deꞌocohuaꞌi paꞌiyeje̱ peoji. Cuiꞌne a̱isi doꞌire jerepa coꞌacohuaꞌi paꞌiyeje̱ peoji. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌhua ñajëꞌë, yoꞌojë siꞌaye asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌini tutu peocohuaꞌini coꞌa deꞌhuaye mësaru siꞌaye deꞌoye a̱i doꞌipi. 10 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi siꞌaye asaquëpi pa̱i deꞌhuasi diusure i̱siseꞌere a̱i ñuꞌina, siꞌayerepa asa ti̱ꞌamaꞌquëpi ñaji. Ñani i̱je a̱iji ja̱ yëꞌtaꞌa coꞌaji cuasaquëtaꞌa. 11 Ja̱je cuasaquëtaꞌa a̱i doꞌire mëꞌëpi doꞌi quëꞌi paꞌiyë, a̱ni i̱ño doꞌire ja̱ maca yuretaꞌa mëꞌëpi Cristo i̱te ju̱cacaisi doꞌire sehuosiquëni siꞌaye mëꞌë asa ti̱ꞌa doꞌipi i̱ asayere nejocaiyë. 12 Tutu peocohuaꞌi Maijaꞌquëre aꞌri maña cuasayere nejocai doꞌire, mësaru Cristoni sa̱ñope yoꞌoyë. 13 Ja̱ doꞌire a̱iñe pa̱ñepi jerepa deꞌoji. Coꞌaji, yëꞌë a̱i doꞌire Maijaꞌquë doꞌiquëre ne ta̱o.

9

Maijaꞌquë Jëjo Daocohuaꞌi Yoꞌoye

1 Yëꞌëre cato siꞌaye deꞌoye yoꞌoye paꞌiji. Ta̱ꞌtëpo peoji, Maijaꞌquë jëjo daoquëre sëte. Mai Ëjaë Jesucristore yëꞌë ñaco ca̱pi ñasiquë aꞌë, cuiꞌne yëꞌë i̱ coca quëasi doꞌire mësaruje̱ sehuosicohuaꞌi paꞌiyë. 2 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌi cato yëꞌëre cayë, Maijaꞌquë jëjo daomaꞌquë api. Ja̱je paꞌitoje̱ mësaru yëꞌë quëaquëna, Cristo coca sehuosicohuaꞌiseꞌe Maijaꞌquë jëjo daosiquëre papi cayë.

3 Yëꞌëre sa̱ñope cacohuaꞌire ñeje sa̱ñope sehuoquë quëayë. 4 Yëꞌë siꞌaye a̱oñe cuiꞌne o̱cuaye a̱iñe paꞌiji, cuiꞌne u̱cuye paꞌiji, Maijaꞌquë jëjo daoquë paꞌi doꞌire. 5 Cuiꞌne sehuosiconi huejani cuaroja̱iñe deꞌoji. Mai Ëjaë jëjo daocohuaꞌi cuiꞌne i̱ yoꞌje tsi̱ cuiꞌne Pedro yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoye deꞌoji. ¿Me ta̱ꞌtëpo paꞌiquëꞌni, yëꞌëseꞌere? 6 ¿Bernabé cuiꞌne yëꞌë co̱ni Maijaꞌquë doꞌijë co̱caimaꞌpëna yëquë jë̱ñapi coꞌamaña nejë Maijaꞌquë coca quëajë paꞌiye paꞌiji, cuasaye mësaru? 7 ¿I̱queipi soldado deꞌoni i̱ paꞌi doꞌi sa̱iquë paꞌiye paꞌiquëꞌni? ¿I̱queipi tsio neni quë̱quëna, tëani a̱imaꞌquë paꞌiquëꞌni? ¿I̱queipi yëi ñama oje dëꞌsequëtaꞌa u̱cumaꞌquë paꞌiquëꞌni? 8 Ja̱je paꞌina, pa̱iseꞌe cuasaquë caye aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Moisés cua̱ñeseꞌeje̱ cuiꞌne caji yëꞌëseꞌe caye pa̱ñë. 9 Cua̱ñeseꞌepi toya pëpëna toyaseꞌe paꞌiji, ñeje: “I̱ti ca̱ poꞌte saihuë tëꞌija̱i poꞌtequëre duruhue̱quëre yëꞌopo sëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, i̱seꞌe a̱i nejaquë.” Ja̱je cani Maijaꞌquë duruhue̱quëseꞌere oi camaꞌë pajiꞌi, 10 maini caquë coa i̱ñoquë. Ja̱ cato capi, maire. Yecohuaꞌi co̱cai ja̱ꞌñere capi. Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌipi Maijaꞌquë coca quëacaicohuaꞌire co̱caiye paꞌiji, coꞌamañapi. Ta̱jaꞌto a̱ꞌji yeja nequë cuiꞌne huea poꞌtequë i̱ohuaꞌi tsio quë̱iseꞌere paja̱jë cuasajë yoꞌoyë. 11 ¿Ja̱je paꞌito mësaru joyo paꞌi cocare pare quëasicohuaꞌini mësarupi mësaru coꞌamañapi co̱caiye coꞌaquë? Pa̱ni deꞌoji, yëquëre co̱caiye. 12 Yecohuaꞌire ai pa̱ꞌñe paꞌiohuaꞌini mësaru deꞌoye co̱caicohuaꞌi aꞌë yëquëre jerepa co̱caiye paꞌiji, mësarute Maijaꞌquë coca quëasicohuaꞌire.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëquë mësarute co̱caijë̱ꞌë caye pa̱huë. Coa ai jerepa quëcojë yëquë jë̱ñapi nejë a̱ëꞌë. Cristo coca quëayere mësarupi jo̱sa yoꞌoye aꞌë, cuasamaꞌcohuaꞌini cajë. Ja̱je yoꞌohuë. 13 Mësarupi tsoe asacohuaꞌi aꞌë. Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi cato i̱ote paꞌi coꞌamañapi paꞌicohuaꞌi aꞌë, cajë. Huaꞌire ëojë Maijaꞌquëre se̱ hue̱ꞌña co̱caicohuaꞌije̱ Maijaꞌquëna i̱sisi huaꞌire a̱icohuaꞌi aꞌë. 14 Huaso coca quëacaicohuaꞌi cato, huaso coca quëa doꞌipi paꞌiye paꞌiji caquë mai Ëjaë nepi. 15 Yëꞌë ja̱je quëa doꞌire sa̱i cua̱ñoñe paꞌiquëtaꞌa sa̱i cua̱ñoñe pa̱huë. Cuiꞌne ja̱je toyani toyamaꞌë paꞌiyë, mësarupi i̱sija̱jë caquë. Coa ai jerepa yëꞌë ne doꞌi sihuayere yecohuaꞌipi sioyere coeyë. Ju̱ꞌiñere jerepa deꞌoraꞌpi cuasayë, yëꞌë ne doꞌi sihuayere sioto.

16 Jerepa paꞌi aꞌë cuasaquë quëaye pa̱ñë, Maijaꞌquë coca quëani. Yëꞌëre cua̱ñe nëoseꞌere ne ti̱ꞌañe paꞌiji. Yëꞌëpi Maijaꞌquë coca quëamaꞌquë pani teaye paꞌiyë. 17 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi neñe yëꞌë sihuaquë yoꞌonitaꞌa yëꞌë doꞌire i̱siseꞌe payë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi jo̱sa coenije neñe paꞌiji, cua̱ñe nëoseꞌe paꞌito me pa̱ñeꞌni. 18 Huaso coca quëa doꞌire se̱ꞌñe paꞌitaꞌa sihuaquë se̱maꞌë paꞌiyë, huaso cocare asacohuaꞌipi sa̱iñe peoja̱quë caquë. Ja̱re cayë, yëꞌë sihuayere.

19 Pa̱i joꞌyaë peoquëtaꞌa siꞌaohuaꞌi joꞌyaë deꞌohuë, Cristona jai pa̱ire dacasiꞌi caquë. 20 Judío pa̱i ja̱ꞌre co̱ni paꞌini judío pa̱i yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoquë paꞌiyë, judío pa̱ini Maijaꞌquë te̱ꞌtena dasiꞌi caquë. Ja̱je cani cayë, Moisés cua̱ñeseꞌere sehuojë yoꞌocohuaꞌire nesiꞌi caquë yoꞌoyere. Yëꞌë cato nuñerepa ja̱ cua̱ñeñere paꞌimaꞌquëtaꞌa i̱ohuaꞌire Maijaꞌquëna dasiꞌi caquë yoꞌoyë. 21 Cuiꞌne Moisés cua̱ñeseꞌere asamaꞌcohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌi i̱ohuaꞌije̱ paꞌi deꞌoyë, Maijaꞌquëna i̱ohuaꞌire dasiꞌi caquë. Ja̱ yëꞌtaꞌa Diusu cua̱ñeseꞌere paꞌiyë, Cristo cua̱ñeñere sehuoquë paꞌi doꞌire. 22 Tutu peocohuaꞌire Cristona dasiꞌi caquë i̱ohuaꞌije̱ paꞌi deꞌohuë. Pa̱i ñapeje̱ paꞌi deꞌohuë, deꞌhue teꞌohuaꞌiseꞌe huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. 23 Ja̱je yoꞌoyë, huaso coca quëayere pa̱ipi jerepa asaja̱jë caquë. Cuiꞌne huaso cocapi deꞌo coꞌamaña i̱siyere yecohuaꞌi co̱ni paja̱jë caquë yoꞌoyë.

24 Huëꞌhuëni coꞌamaña i̱mañuꞌu cajë huëꞌhuëcohuaꞌi cato siꞌaohuaꞌi huëꞌhuë huëocohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌitaꞌa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi aꞌë, coꞌamaña. Ti̱ꞌamaꞌpëna, coa teꞌi i̱ti deꞌhue nesiquëseꞌe coꞌamaña saquë api. Ja̱je paꞌito mësaruje̱ ai cuasajë huëꞌhuëjë̱ꞌë, coꞌamaña i̱ñuꞌu cajë huëꞌhuëyeje̱ paꞌye. 25 Siꞌaohuaꞌi sa̱ñope yoꞌojë ca̱ꞌa yoꞌocohuaꞌi siꞌaye ca̱ꞌa yoꞌoroja̱iñe je̱oni ñare pajë yoꞌocohuaꞌi aꞌë, coa caraja̱i coꞌamañare i̱mañere cajë yoꞌojëtaꞌa. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato ti pani huesëyere pare ti̱ꞌañuꞌu cajë yoꞌoyë. 26 Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato coa huesë huëꞌhuëmaꞌë paꞌiyë, cuiꞌne peo deꞌotona tëꞌcaquë, huaiyeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌë paꞌiyë. 27 Ca̱përe cua̱ñeñë, coa ai jerepa yëꞌë ca̱përe tëꞌcaquë yoꞌoyë, deꞌoye sehuocaiyere caquë. Yecohuaꞌiseꞌere deꞌoye sehuoye paꞌiji caquë yeꞌya tëjini yëꞌëpi yeꞌyamaꞌquë paꞌija̱ꞌquë caquë eto cua̱ñoñere coequë ja̱je yoꞌoyë.

10

I̱tire Paꞌë Cuasayere Sa̱ñope Saquë Yëhuoye

1 Maijaꞌquë doꞌijë mësarute quëasiꞌi, mai aipë yoꞌojë paꞌiseꞌe, siꞌaohuaꞌi mai aipë Maijaꞌquë sirio huëꞌehuëre paꞌa̱huëꞌë. Cuiꞌne siꞌaohuaꞌi jai Majaꞌiñaje je̱ꞌaꞌhuëꞌë. 2 Iye yoꞌo ja̱ꞌñepi siꞌaohuaꞌi Moisésre tuicohuaꞌi paꞌiye i̱ñoaꞌjiꞌi, oco do cua̱ñoñeje sirio huëꞌehuëre cuiꞌne jai Majaꞌiñaje tëto saijë paꞌi ja̱ꞌñepi. 3 Cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë i̱sisi a̱o a̱ꞌahuëꞌë. 4 Cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë i̱sisi oco o̱cuaꞌa̱huëꞌë, joyo ayere u̱cuhuë. I̱ohuaꞌire sai saquë Cristo quë̱naoje paꞌirepa joyo ocore o̱cuaꞌa̱huëꞌë. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jai pa̱i ñasicohuaꞌitaꞌa, cue̱ne yejana ju̱juaꞌhuëꞌë, Maijaꞌquë yëyeje̱ yoꞌomaꞌpë paꞌisicohuaꞌire.

6 Iye yoꞌoseꞌe cato maire quëaye aꞌë, ja̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë. Ja̱ohuaꞌi cato coꞌayere yë doꞌire ju̱juaꞌhuëꞌë. 7 Ja̱je paꞌina, mësaru cato pa̱i deꞌhuasi diusuohuaꞌini se̱ñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ja̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye. Maijaꞌquë coca toyaseꞌe caji: “A̲o a̱ijë co̱no u̱cujë, ja̱ jeteyoꞌje jai pa̱i tsiꞌsijë pairajë sihuajë yoꞌohuë.” 8 Ja̱je yoꞌocohuaꞌipi teꞌe muꞌsepi veinte y tres mil ju̱juaꞌhuëꞌë, yequë nomiohuaꞌire cuiꞌne yequë ë̱mëohuaꞌire yoꞌo doꞌire. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌpë pañuꞌu, mai cato. 9 Maijaꞌquëre neñañuꞌu cajë sa̱ñope yoꞌo doꞌire a̱ñani a̱o ju̱juaꞌhuëꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌoye pa̱ñuꞌu. 10 Maijaꞌquë deꞌoye yoꞌomaꞌajiꞌi, caroja̱ëꞌë. Ja̱je yoꞌojë ca doꞌire hui̱ñaëpi dani huani je̱aꞌjiꞌi, ja̱ohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre coꞌaye yoꞌoji caroja̱iñe pa̱ñuꞌu, mai cato.

11 Siꞌaye mai aipëre yoꞌoseꞌe cato maire i̱ñoñe aꞌë, tëji muꞌseña paꞌicohuaꞌire, maipi cuiꞌne yoꞌoye pa̱jajë caquë. 12 Nuñerepa deꞌoye paꞌiyë cuasaquë pani, deꞌhua ñajëꞌë yoꞌoquë ta̱ꞌañe. 13 Neñañe paꞌina, mësaru ai yoꞌoyeje̱ paꞌye yecohuaꞌije̱ ai yoꞌojë paꞌiyë. Mësaruseꞌe ai yoꞌoye pa̱ñë. Neñañe cato cuiꞌne paꞌye aꞌë, siꞌaohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi mësarute mësaru quëco ti̱ꞌañe jerepa neñañe ë̱seja̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëna quëco pajë̱ꞌë, ja̱ëpi necaija̱ꞌquë api cuasajë. Ja̱je paꞌina, neñañepi paꞌina, Maijaꞌquëpi eto huasoja̱ꞌquë api, ai yoꞌoyere quëcoja̱jë caquë.

14 Siꞌaye Maijaꞌquërepa peoyere Maijaꞌquë api cuasajë yoꞌoye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë doꞌijë maña. 15 Mësaru cato ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, cayë se mësarupi yëꞌë caseꞌere ai cuasani ñañe paꞌiji. 16 Mai deꞌo u̱cu duruhuë u̱cuyë Maijaꞌquëre deꞌoji, cajë pëpa maca Cristo tsie daꞌcana tsioyë, teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi i̱na. Cuiꞌne panre huahueni a̱inije Cristo ca̱pëna tsioyë, teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi i̱na. 17 Jai pa̱i mai paꞌijëtaꞌa teꞌoni siꞌaohuaꞌi pan a̱i doꞌire teꞌe ca̱pë acohuaꞌi paꞌiyë.

18 Ja̱je paꞌina, ñajëꞌë, cuiꞌne judío pa̱ini. Ja̱ohuaꞌi je̱ꞌquë Maijaꞌquëna i̱siyë cajë yoꞌosicohuaꞌire a̱i doꞌire i̱ojaꞌa i̱ohuaꞌi acohuaꞌirepa paꞌiyë. 19 Ja̱je cani camaꞌë paꞌiyë, pa̱i deꞌhuasi diusupi doꞌi quëꞌye aꞌë caquë. Pa̱nitaꞌa pa̱i deꞌhuasi diusuna huaꞌi i̱siseꞌepi jerepa doꞌi quëꞌye paꞌiji camaꞌë paꞌiyë. 20 Yëꞌë cato cayë sehuomaꞌcohuaꞌipi Maijaꞌquëna huaꞌi i̱siyë cajë yoꞌoni huatiohuaꞌina i̱siyë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato mësarute ë̱seyë, huatiohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye. 21 Huati u̱cu duruhuë u̱cuye ti peoji, mai Ëjaë u̱cu duruhuë u̱cucohuaꞌipi. Ëjaë mesana a̱o a̱icohuaꞌipi huati mesa a̱iñe ti peoji. 22 Ëjaëpi oi pë̱ijaquë cajë huatire sihuajë yoꞌoye coꞌaji. I̱ jerepa tutu quëꞌiohuaꞌi peoyë, coa teaye paꞌiohuaꞌi mañapi.

Sehuosicohuaꞌi Yoꞌoye Cuiꞌne Oiye

23 Maipi siꞌaye yoꞌoye neñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yeque cato co̱cai maꞌñe aꞌë. Siꞌaye yëꞌë yëyeje̱ paꞌye yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yeque cato joyo paꞌiye ñese mëiñe co̱cai maꞌñe aꞌë. 24 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌi deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cuasajë deꞌoye yoꞌoye paꞌiji. Coꞌye deꞌoye paꞌiyere cuasajë yoꞌoye coꞌaji. 25 Ja̱je paꞌina, a̱o huero hue̱ꞌña i̱siyere coa hueroni a̱ijëꞌë. Deꞌhuasi diusuna i̱siseꞌe paꞌimaꞌquë cuasajë se̱maꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ai cuasaye peoja̱quë. 26 Iye yeja cuiꞌne siꞌaye i̱ote paꞌiye Maijaꞌquë tse̱ aꞌë.

27 Pa̱nitaꞌa sehuomaꞌquëpi a̱o a̱ijëꞌë caquë huëouna, sehuoni i̱ huëꞌena saisicohuaꞌi pani, deꞌhuasi diusure i̱siseꞌe paꞌimaꞌquë cuasajë se̱maꞌpë coa siꞌaye i̱ a̱oñe a̱ijëꞌë. 28 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequëpi mësarute quëaꞌñe paꞌi api, iye huaꞌi pa̱i deꞌhuasi diusure i̱siseꞌe aꞌë caquë. Ja̱je quëaru a̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Mësarute quëasiquë cuasayere coꞌa deꞌhuayere coejë a̱iñe pa̱jëꞌë. 29 Iye cato cayë yequë coꞌaye aꞌë, cuasayere. Mësaru cuasayere camaꞌë paꞌiyë.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ipi se̱ti̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë. ¿Me neni yëꞌë yëyeje̱ yoꞌoyere yequëpi ñaquë yoꞌoji ca deꞌhuaye paꞌiquëꞌni? 30 Yëꞌëpi tsoe Maijaꞌquëre se̱ni deꞌhuani a̱iquë paꞌito ¿me neni yëꞌë a̱iñere yecohuaꞌipi ca deꞌhuaye paꞌiquëꞌni? 31 A̲iñepi u̱cuyepi, cuiꞌne coꞌamaña yoꞌoyepi Maijaꞌquë deꞌoquëre paꞌni cajë sihuayere yoꞌojë̱ꞌë. 32 Sehuosicohuaꞌire, judío pa̱ire cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌireje̱ siꞌaohuaꞌire coꞌaye ne i̱ñomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 33 Ja̱je paꞌina, yëꞌë siꞌaohuaꞌire deꞌoye yoꞌosiꞌi caquë yoꞌoyë. Yëꞌë yëyere yoꞌomaꞌë paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌije̱ siꞌaohuaꞌi deꞌoye cuasajë huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë yoꞌoyë.

11

1 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ yëꞌë yoꞌo i̱ñoseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yoꞌojë̱ꞌë. Cristo yëꞌëre yoꞌo i̱ñoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoyë, yëꞌëje̱.

Nomiohuaꞌi Maijaꞌquëre Se̱ Hue̱ꞌña Paꞌiye

2 Maijaꞌquë doꞌijë, sihuayë, mësaru yëꞌëre siꞌanë cuasajë yëꞌë yeꞌyaseꞌeje̱ paꞌye paꞌijëna. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iyeje̱ asaja̱jë caquë quëayë. Cristo cato siꞌa ë̱mëohuaꞌi mëñe ëjaëpi. Ë̲jë cato nëjo mëñe ëjaëpi, cuiꞌne Diusu cato Cristo mëñe ëjaëpi. 4 Ja̱je paꞌina, ë̱mëpi i̱ si̱opë ca̱ñapi pu̱ani Maijaꞌquëre se̱quë paꞌito coꞌaye ña cua̱ñoji. Ca̱ña pu̱asi doꞌipi Cristore ëjaëre pare cuasamaꞌcohuaꞌipi ja̱je yoꞌoye paꞌiji. 5 Ja̱je cuiꞌne nomiopi i̱o si̱opë ca̱ñapi pu̱amaꞌo Maijaꞌquëre se̱co paꞌito pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë quëꞌro ayere asaseꞌere quëaco paꞌito, coꞌaji ë̱jëni huajëyaꞌye ña cua̱ñoji, naña peo hue̱ꞌñarepa tëaseꞌeje̱ paꞌiopi quëa doꞌipi. Ë̲jëpi jerepa paꞌi caye i̱ñoñe aꞌë, si̱opëna ca̱ñapi pu̱añe cato. 6 Nomiopi si̱opë pu̱amaꞌo pani nañare peo hue̱ꞌñarepa hueo je̱ojaco, teꞌere papi. Ja̱je paꞌina, nañare hueo je̱oni huajëyaꞌye paꞌimaꞌcopi cuasani pu̱ajaco, i̱o si̱opë. 7 Ë̲më cato i̱ si̱opë pu̱añe peoji, Maijaꞌquëje̱ paꞌire deꞌhuasiquë me pu̱aquëꞌni. Ja̱je paꞌina, ë̱më cato Maijaꞌquë deꞌoquërepa paꞌiyere i̱ñocai paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nomio cato ë̱më deꞌoquë paꞌiyere i̱ñocaio paꞌico.

8 Maijaꞌquë ë̱mëre deꞌhua maca nomio ayepi neñe pa̱pi. Nomiotaꞌare ë̱më ayepi deꞌhuapi. 9 Ë̲mëni caquë Maijaꞌquë nomiore nepi. Nomioni caquë ë̱mëre neñe pa̱pi. 10 Ja̱ doꞌire hui̱ñaohuaꞌire i̱ñoñere caco nomio i̱o si̱opëna ca̱pi pëꞌpësico paꞌiye paꞌiji. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌa mai sehuosicohuaꞌi paꞌiye cato nomio peoto ë̱më paꞌiye peoji. Ja̱je nomiopi peotoje̱ ë̱mëje paꞌiye peoji. 12 Ë̲më ca̱përe i̱ni nomiore deꞌhuapi, Maijaꞌquë. Ja̱ yoꞌoseꞌe nuñere paꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato nomiopi ë̱mëre ai deꞌhuaye paꞌiji. Siꞌaye iye yoꞌoye Maijaꞌquëpi neñe aꞌë.

13 Deꞌoquë nomiopi Maijaꞌquëre se̱o ca̱pi si̱opë pu̱amaꞌo paꞌito mësarupi ca deꞌhuajë̱ꞌë, ñani. 14 Ja̱je paꞌina, iye yeja ja̱re i̱oseꞌe maire ë̱mëohuaꞌire huajëyaꞌye nëiñe neji, ë̱mëohuaꞌipi tsoa naña hueꞌeto. 15 Nomio cato tsoa naña hueꞌeni sihuaco i̱o si̱opë pëꞌpë ja̱ꞌñere i̱siseꞌe sëte. 16 Iye ayere yecohuaꞌipi ja̱je yoꞌo maꞌñe aꞌë cajë sa̱ñope cacohuaꞌi pani iye aꞌë quëajë̱ꞌë, yëquë asayere yeꞌyaye. Yëquë cuasayeje̱ paꞌye yequë hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌije̱ cuasayë, iye yoꞌoyeseꞌe cato.

Ëjaë A̲o A̲i Paꞌiseꞌere Cuasajë Tayo Yoꞌoseꞌe

17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru tsiꞌsijë yoꞌoyepi mësarute co̱catiꞌñe paꞌyepi mësarute coꞌa deꞌhuaye paꞌina, asaquë mësaru yoꞌoye sihuamaꞌë iye toya jaꞌhua toyayë. 18 Maijaꞌquë coca cañuꞌu cajë tsiꞌsi maca tsëcapë̱a huahuejë yoꞌoyë cajë yëꞌëre quëayë. Quëajëna, ja̱je paꞌiji cayë cuasaye nëiji, yëꞌëpi. 19 Mësarute tsëcapë̱aseꞌe huahueni patiꞌñe nëiñe jëa ti̱ꞌañe peoji. Ja̱re ja̱je huahueye paꞌiji. Ja̱je yoꞌojëna, nuñerepa sehuosicohuaꞌi paꞌiye ñañe paꞌiji. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru tsëcapë̱a huahueni tsiꞌsini a̱o a̱iñe nuñerepa mai Ëjaë tse̱ peoji, 21 mësaru a̱o a̱i maca ti̱ꞌaëna, pa̱i ñape a̱o duꞌruja̱ꞌa a̱i doꞌire, yecohuaꞌipi a̱o ëa ju̱ꞌijëna, yoꞌo doꞌire cuiꞌne yecohuaꞌipi ñese co̱no u̱cu cuepere pajë yoꞌo doꞌire. 22 ¿Huëꞌe pacohuaꞌi sëte me yoꞌojë huëꞌena u̱cujë a̱i maꞌñeꞌni? Mësaruseꞌe a̱ijëna, nuñerepa peocohuaꞌi mañapi huajëyaꞌye nëina, ñañë. Ja̱ yoꞌoyepi Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌini coꞌaye yoꞌoyë, mësaru. ¿Ja̱je yoꞌoto yëꞌë me mësaru yoꞌoye deꞌoyerepa yoꞌoyë cacaiyeꞌni? ¡Mësaru yoꞌoye sihuacaiye pa̱ñë!

Ëjaë A̲o A̲iñe

(Mt 26.26-29; Mr 14.22-25; Lc 22.14-20)

23 Yëꞌë mësarute yeꞌyaseꞌe Ëjaëna yeꞌyeseꞌe pajiꞌi. Ja̱re yeꞌyahuë, mësarute. I̱te cajei yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoquë cosoquë tse̱a je̱o cua̱ñojaꞌa ñami naꞌiquëna, Ëjaë Jesupi jujumaꞌ a̱o i̱ni, 24 Maijaꞌquëre pëpani a̱ore yeteni huahuequë capi: “A̲ijëꞌë. Iye a̱iñe cato yëꞌë ca̱pë aꞌë. Mësaru deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere caquë i̱siye aꞌë. Yëꞌë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌojë̱ꞌë, yëꞌëni cuasajë.” 25 Cuiꞌne a̱o a̱ni tëjisi jeteyoꞌje u̱cu duruhuë i̱ jë̱ñapi i̱ni capi: “Iye u̱cu duruhuë paꞌiye cato yëꞌë tsie aꞌë. Iye doꞌipi Maijaꞌquë mami huajë ca nëoseꞌe paꞌiji. Ja̱je paꞌi doꞌire u̱cuye ñape yëꞌëni cuasajë yoꞌojë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë.” 26 Ja̱je yoꞌoni mësaru i̱ ju̱ꞌiseꞌere quëa i̱ñojë yoꞌoyë, a̱o a̱iñe ñape cuiꞌne iye u̱cu duruhuë u̱cuye ñape, i̱ dai macaja̱ꞌa. Ja̱je yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë.

Ñeje Yoꞌoye Paꞌiji, Ëjaë A̲i Paꞌiseꞌere Cuasajë Yoꞌoye

27 Ëjaëre paꞌë cuasamaꞌpë mai Ëjaë a̱i paꞌiseꞌere coa huëojë a̱ini, cuiꞌne coa huëojë u̱cuni sa̱ñope mai Ëjaë ca̱përe cuiꞌne i̱ tsiere yoꞌoyë, coꞌayere. 28 Ja̱ doꞌire ja̱ yëꞌtaꞌa iye a̱o a̱imaꞌnë cuiꞌne u̱cumaꞌnë pa̱i ñape joñoa coꞌye ñañe paꞌiji. 29 Ja̱je paꞌina, Ëjaë ca̱pë ayere cuasamaꞌë coa huëoquë iyere a̱ini cuiꞌne iyere u̱cuni ja̱ coꞌayere doꞌiquëpi yoꞌoji. 30 Ja̱je paꞌina, jai pa̱i mësaru acohuaꞌi ju̱ꞌicohuaꞌi cuiꞌne tutu peocohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱je yoꞌojë yecohuaꞌi ju̱juhuë. 31 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai joñoa coꞌaye paꞌiyere nejojë ñare pajë a̱ito Ëjaë maire sa̱ñope yoꞌo doꞌi quëꞌiohuaꞌire ñañe pa̱ji. 32 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Ëjaëpi maire tayojëna, sa̱ñope caquë siꞌseji, maipi iye yeja acohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni toa yejana saiye pa̱jajë caquë.

33 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë maña Jesús ju̱ꞌiseꞌere cuasajë tsiꞌsisicohuaꞌi pani yecohuaꞌire uteni siꞌaohuaꞌi tsiꞌsirena, teꞌe a̱ijëꞌë. 34 A̲o ëa ju̱ꞌicohuaꞌipi cuiꞌna maca tsioni yoꞌosi doꞌire Maijaꞌquë siꞌsemaꞌë paꞌija̱quë cani yecohuaꞌini a̱o ëato huëꞌere pana a̱iñe paꞌiji. Yequetaꞌa yëꞌëpi sani ne deꞌhuasiꞌi, mësarute doꞌi ña maca.

12

Maijaꞌquë Joyopi Pa̱i Ñapere Tutu I̱siye

1 Maijaꞌquë doꞌijë mësarute quëasiꞌi, Maijaꞌquë joyo pa̱i ñapere tutu i̱siyere.

2 Mësarupi asayë, ja̱ yëꞌtaꞌa sehuomaꞌcohuaꞌi paꞌinë pa̱i deꞌhuasi diusuna saijë se̱jë paꞌiseꞌe ti asamaꞌcohuaꞌina. 3 Ja̱je paꞌina, yure mësarute quëaye yëyë, iyere. Jesús coꞌaquë api caquë cato Maijaꞌquë joyo tutupi caye pa̱ji, cuiꞌne Jesure Ëjaëpi caquë cato deꞌo joyopi caye paꞌiji.

4 Ja̱re teꞌe Maijaꞌquë joyopi i̱siquëtaꞌa pa̱i ñapere ti̱ñe paꞌye i̱siye paꞌiji, tutu. 5 Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape Ëjaë Jesure necaiye paꞌiji, ti̱ñe paꞌye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teꞌi api, Ëjaë cato. 6 Pa̱i ñape ti̱ñe paꞌi coꞌamañare yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë cato ja̱re i̱pi pa̱i ñapere yoꞌo huëoquëna, yoꞌoyë. 7 Maijaꞌquëpi i̱ joyo ayere pa̱i ñapere i̱siji, ti̱ñe paꞌi tutu siꞌaohuaꞌi sa̱ꞌñe co̱caijë deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere caquë. 8 Yecohuaꞌini Maijaꞌquë joyopi i̱siji, Maijaꞌquë yëyere ta̱ꞌñe asa ti̱ꞌañere. Yecohuaꞌini ja̱re ja̱ joyopi i̱siji, siꞌayerepa asacohuaꞌi paꞌijë yecohuaꞌire yeꞌya ja̱ꞌñere. 9 Yecohuaꞌini ja̱re ja̱ joyopi i̱siji, nuñerepa ne ti̱ꞌañe paꞌiji asayere. Cuiꞌne yecohuaꞌini ju̱ꞌicohuaꞌire jujuyere i̱siji. 10 Yecohuaꞌipi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoyere i̱si cua̱ñoñë. Yecohuaꞌipi Maijaꞌquë quëꞌro ayere asaseꞌere quëa tuture i̱si cua̱ñoñë. Yecohuaꞌipi i̱si cua̱ñoñë, coso joñoa caye ta̱ꞌñe asaye cuiꞌne nuñerepa deꞌo joyo caye asayere. Yecohuaꞌini i̱siji, yeque ti̱ñe cocapi ca ja̱ꞌñere. Cuiꞌne yecohuaꞌini ja̱ coca caseꞌere asani quëayere i̱siji. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌaye ja̱ Maijaꞌquë joyopi yoꞌoji, i̱ yëyeje̱ paꞌye pa̱i ñapere.

Sehuosicohuaꞌi Teꞌe Ca̱pë Paꞌiye

12 Pa̱i ca̱pë jaiye te̱ꞌñapi tsiꞌsisicopi paꞌiji. Ja̱je paꞌicotaꞌa teꞌe ca̱pë aꞌë. Ja̱je Cristoje̱ paꞌiji. 13 Ja̱je paꞌina, mai siꞌaohuaꞌi judío pa̱i, griego pa̱i, joꞌyaohuaꞌi pa̱nitaꞌa joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌi siꞌaohuaꞌi teꞌe ca̱pë acohuaꞌi paꞌiyë, teꞌe joyopi dosi doꞌire. Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌire maire joyo ayere o̱cuapi.

14 ¿Me pa̱i ca̱pë paꞌicoꞌni, te̱ꞌte maca pani? Ja̱je paꞌina, jaiye te̱ꞌñapi paꞌicoa. 15 Quë̱opi caco pani caꞌñe paꞌio: “Jë̱tëje̱ ñani yëꞌë cato yecoaꞌë.” Ja̱je canije ca̱përe hua sani ti̱o po̱nëni paꞌiye peoji. 16 Pa̱nitaꞌa ca̱joropi caco pani caꞌñe paꞌio: “Ñacoaje̱ ñani yëꞌë cato yecoaꞌë.” Ja̱je canije ca̱përe hua sani ti̱o paꞌiye peoji. 17 ¿Siꞌa ca̱pë ñacoaseꞌe paꞌito me asaraꞌreni? pa̱nitaꞌa ¿siꞌa ca̱pë ca̱joroseꞌe paꞌito me yëꞌeraꞌreꞌni? 18 Ja̱je paꞌina, Diusupi ñaquë siꞌa te̱ꞌñare tsioni teꞌore nepi, i̱ yëyeje̱ ja̱rote ja̱opi paꞌija̱co caquë. 19 Ja̱je paꞌina, siꞌa ca̱pë teꞌeseꞌe paꞌito, ¿jerore patiraꞌoni yeque yoꞌoye? 20 Jaiye te̱ꞌñapi paꞌiquëtaꞌare yure cato teꞌe ca̱pë paꞌiji.

21 Ñacoapi jë̱tëre ca ti̱ꞌañe peoji: “Mëꞌëre ne cua̱ñoñe pa̱ñë.” Cuiꞌne si̱opëpi quë̱ore, “mëꞌëre ne cua̱ñomaꞌo paꞌiyë,” ca ti̱ꞌañe peoji. 22 Coa ai jerepa tutu peoye co̱cai maꞌñeje paꞌye nëiñepi ai jerepa maire co̱caiye aꞌë. ¿Ja̱ peoto me paꞌiyeꞌni? 23 Ja̱je paꞌina, i̱ti mai ai aꞌri maña doꞌi quëꞌye aꞌë cayere jerepa ñare pajë su̱ꞌñecaiyë, cuiꞌne ti̱ñarepa i̱ñoñe peoyere ai deꞌoye ñacaiyë. 24 Ti̱ña ñañe cato airepa deꞌoye ñacaiye pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi pa̱i ca̱pë deꞌhuapi, doꞌi peoye ña cua̱ñoñepi jerepa doꞌi quëꞌye paꞌija̱quë caquë. 25 Ja̱je paꞌina, pa̱i ca̱pë cato siꞌa te̱ꞌñapi tsiosicopi teꞌere cuasajëje̱ paꞌye sa̱ꞌñe co̱caio paꞌico. 26 Ja̱je paꞌina, teꞌe te̱ꞌte ca̱pë aꞌsi ju̱ꞌito siꞌa ca̱pë ai yoꞌoye paꞌiji, cuiꞌne yequeje̱ teꞌe te̱ꞌte deꞌoye ne cua̱ñoto siꞌa ca̱pë sihuaye paꞌiji.

27 Deꞌoji, ja̱je paꞌiye sëte. Mësaru sehuosicohuaꞌi cato mësaru pa̱i ñape Cristo ca̱pë acohuaꞌi aꞌë. 28 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi sehuosicohuaꞌire ñacaija̱ꞌcohuaꞌi ñeje paꞌija̱jë cuasapi. Ja̱je paꞌina, nepi, duꞌru macare pare i̱ doce jëjo saocohuaꞌini. Ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquë cayere asani quëacohuaꞌire nepi. Cuiꞌne ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquë coca yeꞌyacohuaꞌire nepi. Ja̱ maca ai jeteyoꞌjerepa pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌocohuaꞌire nepi. Cuiꞌne ju̱ꞌicohuaꞌire ne coꞌyacohuaꞌire nepi. Cuiꞌne pa̱ire deꞌoye cuasayepi cua̱ñecohuaꞌire nepi. Cuiꞌne yequë cocapi cacohuaꞌire nepi. 29 ¿Siꞌaohuaꞌirepa i̱ doce jëjo saoyeje̱ paꞌiohuaꞌiseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. ¿Siꞌaohuaꞌirepa Maijaꞌquë quëꞌro aye asaseꞌe quëacohuaꞌiseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. ¿Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë coca yeꞌyacohuaꞌire paseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. Pa̱nitaꞌa ¿Siꞌaohuaꞌi pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌocohuaꞌiseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. 30 ¿Siꞌaohuaꞌi ju̱ꞌicohuaꞌire ne coꞌya tutu pacohuaꞌire paseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. ¿Siꞌaohuaꞌi ti̱ñe coca cacohuaꞌire paseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. ¿Siꞌaohuaꞌi ti̱ñe coca asani se quëacaicohuaꞌiseꞌe paꞌiye? Pa̱ñë. 31 Ja̱je paꞌina, mësaru cato ai deꞌo tuture pañuꞌu cuasajë yëjë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi mësarute ai jerepa tutu deꞌoye quëasiꞌi.

13

Oiyere Quëaye

1 Yëꞌëpi siꞌa pa̱i coca caquëpi cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌi coca caquëpi pa̱ire oimaꞌquë pani, coa huatihuë tëꞌcajëna, pi̱siyeje̱ paꞌi aꞌë. Pa̱nitaꞌa coa quë̱na deꞌhuana tëꞌcajëna, pi̱siyeje̱ paꞌi aꞌë. 2 Cuiꞌne siꞌaye Maijaꞌquë quëꞌro aye asayere quëaquëpi cuiꞌne siꞌaye pa̱i ña maꞌñe ñaquëpi cuiꞌne siꞌaye ta̱ꞌñe asaquëpi cuiꞌne siꞌaye Maijaꞌquëpi nequëre pare cuasaquëpi ai cu̱tiohuaꞌire ti̱rona cua̱ñe saoquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱ire oimaꞌquë pani coa caquë aꞌë. 3 Cuiꞌne siꞌaye yëꞌë paye yecohuaꞌina huahuecai yoꞌoquëpi cuiꞌne yëꞌë ca̱përe paje̱ yecohuaꞌi doꞌire ëo cua̱ñojaꞌcore i̱siquë yoꞌoquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱ire oimaꞌquë paꞌito siꞌaye iye yoꞌoye co̱caiye pa̱ji.

4 Pa̱ire oiquë cato; sa̱ñope yoꞌoyere quëcoquë api, pa̱ire oi co̱caiquë api, yecohuaꞌi payere ëa ñaquë pë̱imaꞌquë api, yëꞌë jerepa paꞌi aꞌë camaꞌquë api, 5 ai jerepa paꞌi aꞌë cuasaquë yoꞌomaꞌquë api, i̱seꞌe yoꞌoye paꞌiji cuasaquë yecohuaꞌi yëyere meñe ñaꞌno to̱maꞌquë api, pë̱titemaꞌquë api, coꞌaye i̱te yoꞌoseꞌere cuasaquë oimaꞌquë api, 6 yecohuaꞌi tayojë coꞌaye yoꞌoyere ñaquë sihuamaꞌquë api, coa ai jerepa nuñere pare ñaquë sihuaquë api, 7 siꞌaye ai yoꞌoye paꞌitoje̱ quëcoquë api, deꞌhue neñe paꞌiji cuasaquë, deꞌoyere paꞌija̱ꞌquë caquë utequë api, cuiꞌne dahuëre cuasare paquë yoꞌoquë api.

8 Pa̱ire oiye caraja̱i maꞌñe aꞌë. Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëayetaꞌa yequë muꞌse caraja̱i ja̱ꞌñe aꞌë. Yequë coca caye cuiꞌne ta̱ꞌñe mai asaye caraja̱i ja̱ꞌñe aꞌë. 9 Ja̱je paꞌina, mai asaye cuiꞌne Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëaye jopo caraseꞌe aꞌë. 10 Ja̱je paꞌina, yequë muꞌse maipi peo hue̱ꞌñarepa asa ti̱ꞌa maca, siꞌaye mai te̱ꞌte maca asajë quëaseꞌe caraja̱sipi.

11 Yëꞌë tsihuaꞌë paꞌinë ja̱re tsihuaꞌë cayepi cuiꞌne ja̱re tsihuaꞌë cuasayepi cuiꞌne tsihuaꞌë asaquë yoꞌoyepi yoꞌohuë. Yoꞌosiquëpi yuretaꞌa ai ë̱më deꞌoni siꞌaye tsihuaꞌë paꞌinë yoꞌoseꞌe je̱ohuë. 12 Ja̱je paꞌye yure, mai coa huesë ëaye Maijaꞌquë coca asayë. Ai tsi̱ña deꞌhua poresicore ñañeje paꞌye asayë, mai. Ja̱je paꞌisicotaꞌare ti̱ñarepa ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë yure cato coa te̱ꞌte maca ñañë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë muꞌse Diusute ñajaꞌquë aꞌë, yëꞌëre i̱ ñañeje paꞌyerepa. 13 Maijaꞌquëre necaiquëre pare asaye, pa̱ire oiye, cuiꞌne yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere uteye iye cato ti pani huesë ja̱ꞌñe aꞌë. Siꞌaye jerepa paꞌye cato pa̱ire oiye aꞌë.

14

Yequë Pa̱i Cocapi Cayere Ñare Pajë Caye

1 Pa̱ire oicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Diusu deꞌo tuture pare jaiye pañuꞌu cajë ai yëcohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne i̱ quëꞌro ayere asani yecohuaꞌina se quëacaiyere jerepa yëcohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 2 Ja̱je paꞌina, yequë pa̱i coca caquë cato pa̱ini caye pa̱ji. Maijaꞌquëni caji. Ja̱je paꞌina, pa̱i asaye ti pa̱ñë, i̱ caye. Joyopi cato me asayeꞌni. Ja̱je paꞌina, ja̱ cato yeque aꞌë pa̱i asa ti̱ꞌa maꞌñe aꞌë. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëaye cato pa̱ire quëaye aꞌë Maijaꞌquëre cuasayere ñese mëijajë cajë, yoꞌo jujacohuaꞌire sihua ëaye ca huëoye aꞌë, cuiꞌne oicohuaꞌire yëhuo huasoye aꞌë. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë i̱si coca caquë cato i̱jaꞌa jerepa Maijaꞌquëre cuasaquë paꞌiye neñe aꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëaquë cato sehuocohuaꞌi Maijaꞌquëre jerepa cuasajë paꞌi ja̱ꞌñere co̱caiquë api.

5 Siꞌaohuaꞌi mësaru yeque coca ca tuturepa Maijaꞌquë i̱siseꞌe pacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, cayë, yëꞌë cato. Ja̱je caquëtaꞌa jerepa yëyë, mësarupi Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani yecohuaꞌire se quëayere pajë̱ꞌë caquë. Ja̱ quëayepi jerepa deꞌoji. Yeque cocapi casi maca i̱ti caseꞌere asani sehuosicohuaꞌina se quëacaicohuaꞌipi paꞌijëna, cajë̱ꞌë, yequë cocapi, sehuosicohuaꞌipi jerepa Maijaꞌquëre cuasajë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 6 Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌëpi mësaru quëꞌrona doꞌi saisiquëpi yeque cocapi caquë paꞌito mësarute ti co̱caiye peoji, yëꞌë caye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë i̱ñoseꞌere, pa̱nitaꞌa huajëye asaseꞌere quëayere, pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëayere pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë cocare yeꞌyayere yoꞌonitaꞌa mësarure co̱caiyë.

7 Cañuꞌu, jetu juiyere pa̱nitaꞌa pi̱ꞌcohuë juiyere. Ja̱ je̱ꞌquë deꞌoye juimaꞌpë paꞌito ja̱re juiyë cajë asaye peoji. 8 Cuiꞌne duruhuëpi ti̱ñarepa pi̱simaꞌo paꞌito huajo sacohuaꞌi ne deꞌhuaye pa̱ñë, huajo ñese sa ja̱ꞌñe. 9 Cuiꞌne mësarute paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mësarupi yequë cocapi cacohuaꞌi paꞌito yecohuaꞌi asaye pa̱ñë. ¿Me ja̱re cayë cajë asayeꞌni, coa peo deꞌotona caseꞌeje̱ paꞌye paꞌito? 10 Siꞌa yeja jaiye pa̱i coca paꞌiji. Siꞌaye asayeseꞌe paꞌiji, i̱ti coca acohuaꞌi cato. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi yecohuaꞌi cocare asamaꞌë pani ti̱ paꞌiyë. Cuiꞌne ja̱ coca caquëje̱ ti̱ paꞌiji, yëꞌëre. 12 Maijaꞌquë joyo tuture paye yëcohuaꞌi sëte Maijaꞌquëre ai cuasajë paꞌiyere sehuosicohuaꞌire quëa tuture yëjë̱ꞌë, ja̱ohuaipi mëojajë caquë.

13 Ja̱je paꞌina, ti̱ñe coca caquë pani Maijaꞌquëre se̱ñe paꞌiji, i̱ti casi cocare deꞌoye se quëaja̱ꞌa tuture i̱sija̱quë caquë. 14 Cuiꞌne yëꞌëpi Maijaꞌquëre ti̱ cocapi se̱ni asamaꞌë paꞌiyë, yëꞌë caquë se̱ñe, nuñerepa joyo cato Maijaꞌquëni se̱quëtaꞌa. 15 ¿Ja̱je paꞌito me yoꞌoye paꞌiquëꞌni? Joyopi se̱ñe paꞌiji. Joyopi se̱quëtaꞌa yëꞌëje̱ asaquë se̱ñe paꞌiji. Joyopi jë̱jë̱ñe paꞌiji, cuiꞌne yëꞌëje̱ asaquë jë̱jëñe paꞌiji. 16 Ja̱je paꞌina, mëꞌë joyopi Maijaꞌquëre sihuaquë deꞌoquëre paꞌni caquë sihuaquëna, yequëpi mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni teꞌe sihuacaiye pa̱sipi, ja̱ coca asamaꞌë paꞌi doꞌire. 17 Ja̱je paꞌina, mëꞌë Maijaꞌquëre pëpayepi deꞌoyerepa paꞌitoje̱ i̱ti asaquëpi joyo sihuaye ñese mëiñe pa̱sipi. 18 Maijaꞌquëre ai deꞌoji cayë, mësaru caye jerepa ti̱ñe paꞌi cocapi caquë paꞌi. 19 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sehuosicohuaꞌi tsiꞌsi sitona caye ai jerepa deꞌoraꞌpi, teꞌe jë̱të paꞌi yëꞌorepa, i̱ohuaꞌi asa cocapi yecohuaꞌire yeꞌya ja̱ꞌñere caquë. Yëꞌëpi pa̱i asamaꞌ cocapi jaiyerepa caseꞌe cato yecohuaꞌire co̱caiye peoji.

20 Maijaꞌquë doꞌijë, tsi̱ cuasayeje̱ paꞌye cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Tsi̱je paꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, coꞌaye yoꞌoyere yoꞌomaꞌcohuaꞌipi. Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa mësaru cuasayere aiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 21 Maijaꞌquë cua̱ñesi toya pëpë ayepi caji: “Caja̱ꞌquë aꞌë, iye pa̱ire yequë pa̱i cocapi ti̱ pa̱i yëꞌoja̱ꞌa. Ja̱je catoje̱ ti asani sehuomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë caye caji, Ëjaë.” 22 Ja̱je paꞌito ti̱ñe coca caye cato sehuomaꞌcohuaꞌire i̱ñojë caye aꞌë, pa̱ni sehuosicohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëaye cato sehuosicohuaꞌini caye aꞌë, pa̱ni sehuomaꞌcohuaꞌire. 23 Ja̱je paꞌina, siꞌa sehuosicohuaꞌi tsiꞌsi sitopi, siꞌaohuaꞌi ti̱ cocapi cajë yoꞌoto huesëcohuaꞌipi, pa̱nitaꞌa sehuomaꞌcohuaꞌipi co̱ni cacasicohuaꞌipi cuasaja̱ꞌcohuaꞌi paꞌini cuepejë yoꞌojë cayë, cajë. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëajë yoꞌototaꞌa sehuomaꞌcohuaꞌique pa̱nitaꞌa huesëcohuaꞌique co̱ni cacasicohuaꞌije̱ i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyere asa quëquëjë cuiꞌne i̱ohuaꞌi paꞌiye asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, siꞌaohuaꞌi cayere asajë. 25 Ja̱je yoꞌojëna, i̱ohuaꞌi joyo coꞌaye paꞌiyepi ti̱ñarepa ña cua̱ñoquëna, Maijaꞌquëre doꞌre jaꞌrujë se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë cuiꞌne Maijaꞌquë nuñerepa mësaru ja̱ꞌre paꞌiji caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Deꞌoyerepa Tsiꞌsicohuaꞌi Yoꞌoye

26 Ja̱je paꞌito Maijaꞌquë doꞌijë iye aꞌë, i̱ti yoꞌoye: Tsiꞌsicohuaꞌi pani yecohuaꞌipi Maijaꞌquëre jë̱jëñe payë. Yecohuaꞌipi yeꞌyaye payë. Yecohuaꞌipi Maijaꞌquë i̱ñoseꞌere quëaye payë. Yecohuaꞌipi ti̱ cocapi caye payë. Ja̱ caseꞌere yecohuaꞌipi quëaye payë. Ja̱re yoꞌojë̱ꞌë, sehuocohuaꞌi joñoa jerepa Maijaꞌquëre oiye ne paja̱jë cajë. 27 Ti̱ cocapi cacohuaꞌi pani caja̱jë cayaohuaꞌi pa̱nitaꞌa toaso̱cohuaꞌi pa̱i ñape teꞌohuaꞌiseꞌe caja̱jë. Cajëna, yecohuaꞌipi i̱ti caseꞌere quëaja̱quë. 28 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ti̱ñe coca caseꞌere quëaquë peoto i̱tije̱ caye pa̱jëꞌë, sehuosicohuaꞌi tsiꞌsi sito. Ja̱je pa̱jë coa pa̱i ñape Maijaꞌquëseꞌere joyoseꞌe cuasajë se̱ñe paꞌiji. 29 Cuiꞌne Maijaꞌquë quëꞌro ayere asani quëayeje̱ cayaohuaꞌi pa̱nitaꞌa toaso̱cohuaꞌi caja̱jë cajëna, yecohuaꞌipi nuñere paꞌni cajë i̱ti quëayere neñajajë. 30 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tsiꞌsito ñuꞌiquëre Maijaꞌquëpi i̱ñoquëna, ja̱ëpi casiꞌi caquë yoꞌoto ja̱ maca duꞌru caquëpi je̱oñe paꞌiji. Je̱oquëna, yequëpi caye paꞌiji. 31 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi mësaru Maijaꞌquë i̱ño coca asacohuaꞌi teꞌohuaꞌiseꞌe caye paꞌiji, siꞌaohuaꞌi yeꞌye ja̱ꞌñere cajë. Cuiꞌne yoꞌo jujahuë cuasacohuaꞌije̱ ta̱iseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌipi huëi ja̱ꞌñere cajë yoꞌojë̱ꞌë. 32 Maijaꞌquë ayere asani quëacohuaꞌi cato i̱ohuaꞌipi i̱ohuaꞌi joyo nëiñere deꞌoye ñañe paꞌiji, tayo maꞌñe cajë. 33 Maijaꞌquë cato huesë ëaye nëiñere i̱simaꞌquë api. Maijaꞌquë cato deꞌoye ai cuasamaꞌpë joꞌcua paꞌiyere i̱siquë api.

Siꞌa hue̱ꞌña Maijaꞌquë pa̱i yoꞌojë paꞌiyere paꞌiji. 34 Nomiohuaꞌi caye peoji, sehuosicohuaꞌi tsiꞌsi sito. Caye ë̱seseꞌe aꞌë. Ja̱je paꞌina, nomiohuaꞌi sehuojë camaꞌpë joꞌcua paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë judío pa̱ire cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye. 35 Se̱ni asañuꞌu cuasacohuaꞌi pani, ë̱jëni se̱ñe paꞌiji, huëꞌena sani. Ja̱je paꞌina, nomiopi Maijaꞌquë coca asa hue̱ꞌñapi caco paꞌito deꞌoye ña cua̱ñoñe pa̱ji.

36 Deꞌhua cuasajë̱ꞌë. Iye Maijaꞌquë coca mësarupi duꞌru ca huëomaꞌpë paëꞌë. Mësaruseꞌe iye coca asani sehuomaꞌpë paëꞌë, yecohuaꞌije̱ mësaru jerepa tsoe asahuë, cuiꞌne sehuohuë, iye cocare. 37 Maijaꞌquë i̱ñosi coca quëaquë aꞌë cuasaquëpi, cuiꞌne Maijaꞌquë joyopi caquëna, cayë cuasaquë cato iye yëꞌë mësarute toyaseꞌe mai Ëjaë cua̱ñeseꞌere toyapi caquë ti̱ñarepa asaye paꞌiji. 38 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë toyaseꞌere Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe aꞌë caquë ñamaꞌquëpi quëaquë paꞌito i̱ cayeje̱ asamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

39 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë maña Maijaꞌquë quëꞌro aye asaseꞌere yecohuaꞌire se quëayere cajë yoꞌoyere yëjë̱ꞌë. Yequë coca cayeje̱ ë̱semaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 40 Siꞌaye deꞌoye ñare pajë yoꞌojë̱ꞌë. I̱ti paꞌiyeje̱ coa huesë ëaye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

15

Cristo Ju̱ꞌisiquëpi Huëiseꞌe

1 Yure Maijaꞌquë doꞌijë, mësarupi yëꞌë ja̱ꞌnë huaso coca quëaseꞌere coꞌye cuasa co̱jajë caquë cayë. Iye coca cato mësaru asani nuñere paꞌë cajë deꞌhuaseꞌe aꞌë. Ja̱je paꞌina, mësarupi i̱tina tse̱asicohuaꞌipi nuñerepa paꞌiyë. 2 Cuiꞌne iye coca quëa doꞌija̱ꞌa mësaru huasosicohuaꞌi paꞌiyë, mësarupi nuñerepa i̱tire paꞌini. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequere paꞌini coa tayo asasicohuaꞌi aꞌë.

3 Duꞌru macarepa mësarute yeꞌyahuë, yëꞌëre yeꞌyaseꞌere. Mësarute toyaseꞌe Maijaꞌquë coca cayeje̱ paꞌye yeꞌyahuë, Cristo mai tayo yoꞌojë paꞌi doꞌire ju̱cacaiseꞌere. 4 Maijaꞌquë coca toyaseꞌeje̱ paꞌye Cristo ta̱siquëpi toaso̱ muꞌseña acona huëjiꞌi, huajëquërepa. 5 Huëisiquëpi Pedrona ñaipi cuiꞌne ja̱ jeteyoꞌje i̱ jëjo saocohuaꞌina ñaipi. 6 Jeteyoꞌje ñaipi, quinientos ai jerepa sehuosicohuaꞌina. Ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ti ñasicohuaꞌi jai pa̱i paꞌiyë. Yecohuaꞌiseꞌe ju̱ꞌisicohuaꞌi paꞌiyë. 7 Jeteyoꞌje Jacobona ñaipi, cuiꞌne jeteyoꞌje siꞌaohuaꞌi i̱ jëjo saosicohuaꞌina ñaipi.

8 Ai tëji hue̱ꞌñare pana yëꞌëreje̱ ñaipi, ti ñañe pa̱ꞌñe paꞌitaꞌare. Coa hui̱ña co̱aseꞌeje̱ paꞌye yëꞌëre yoꞌosiquëpi Jesure ñahuë. 9 I̱ jëjo saocohuaꞌi deꞌhue deꞌocohuaꞌi aꞌë, yëꞌëre tëto saisicohuaꞌipi. Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi Maijaꞌquë pa̱ire sa̱ñope coꞌaye yoꞌohuë. Ja̱ doꞌire i̱ jëjo saoquë hueꞌe ti̱ꞌañe peoyë. 10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë coa i̱sisi doꞌipi ja̱je paꞌi paꞌiyë. Yëꞌëre i̱ coa i̱siseꞌe ne maꞌñe nëañe pa̱pi. Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi siꞌa i̱ jëjo saocohuaꞌi jerepa nehuë. Yëꞌëpi yoꞌoye pa̱huë. Maijaꞌquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni yoꞌoquëna, i̱ coa i̱siyepi yoꞌohuë. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë yoꞌoseꞌe cuiꞌne i̱ jëjo saocohuaꞌirepa yoꞌoseꞌe deꞌoji. Ja̱ yoꞌoseꞌere sa̱ñope caye peoji. Jesucristo coca yëquë quëajëna, mësaru sehuoseꞌe aꞌë, i̱tirepa.

Ju̱ꞌisicohuaꞌi Huëiye

12 Yëquë cato mësarute quëahuë, Cristo ju̱ꞌisiquëpi huëiseꞌere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru acohuaꞌipi cayë, ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoji. ¿Me yoꞌojë ja̱je cayeꞌni? 13 Ja̱je paꞌito ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoto, Cristoje̱ huëiye pa̱pi. 14 Ja̱je paꞌito Cristopi huëimaꞌë paꞌisiquë paꞌito yëquë quëaye ti doꞌi peoye aꞌë, cuiꞌne mësaru paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë paꞌiyeje̱ ti doꞌi peoye aꞌë. 15 Diusupi ju̱ꞌisiquëni Cristore huëopi cajë quëahuë. Ja̱ quëa doꞌire cosocohuaꞌipi paꞌiyë, ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoto. 16 Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëiye pa̱to Cristoque huëiye pa̱siquë paꞌini. 17 Ja̱je paꞌina, Cristopi huëimaꞌë paꞌisiquë paꞌito mësaru sehuoseꞌeje̱ co̱cai maꞌñe paꞌiji, cuiꞌne mësaruje̱ ja̱ yëꞌtaꞌapi coꞌayere paꞌiyë. 18 Cuiꞌne Cristore sehuoni ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ coa ne huesësicohuaꞌi paꞌiyë. 19 Ja̱je paꞌina, Cristore mai uteyepi coa iye yeja paꞌiyeseꞌe co̱caiye paꞌito mai paꞌiyë, yecohuaꞌire jerepa teaye paꞌiohuaꞌi.

20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristo ju̱ꞌisiquë paꞌisiquëpi huëjiꞌi. Huajëquërepa ja̱ë api, duꞌru macarepa ju̱ꞌisicohuaꞌi aquëpi ti huëisiquë. 21 Adánpi iye yeja siꞌa pa̱i ju̱ꞌiñe huëopi. Ja̱je cuiꞌne Cristoje̱ teꞌi ë̱mëpi ju̱ꞌisicohuaꞌi huëi ja̱ꞌñe huëopi. 22 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi Adán acohuaꞌi paꞌi doꞌire ju̱ꞌiñë, cuiꞌne Cristo acohuaꞌi paꞌi doꞌire siꞌaohuaꞌi paꞌiye paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i ñapere nuiñe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Cristo cato duꞌru macarepa ta̱seꞌepi quë̱quëna, tëayeje̱ paꞌye yoꞌosiquë api, ju̱ꞌisiquëpi huëisi doꞌire. Jeteyoꞌje Cristo dai maca i̱te se̱cohuaꞌi huëija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ huëiseꞌeje̱ paꞌye. 24 Cristopi siꞌaye ëja paꞌiseꞌere, cua̱ñeñe paꞌiseꞌere, cuiꞌne siꞌa cua̱ñe tuturepa nejoni i̱ ëjaë paꞌiseꞌere pëca jaꞌquë Diusuna i̱sisi maca ja̱ maca yuretaꞌa i̱ yoꞌoyere yoꞌo saopi, tëji macarepa. 25 Ja̱je paꞌina, Cristo cua̱ñequëpi paꞌiji, siꞌaohuaꞌire i̱te sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire i̱ quë̱o huëꞌehuëna tsaꞌcu o̱e sao macaja̱ꞌa. 26 Siꞌaye sa̱ñope yoꞌoye meñe tsaꞌcu o̱esi jeteyoꞌje tëjiyere pana ju̱ꞌiñere nejosipi, i̱ti sa̱ñope yoꞌoyere. 27 Maijaꞌquëpi Cristore siꞌaye i̱sipi, i̱pi siꞌaye cua̱ñequë paꞌija̱quë caquë. Ja̱je Maijaꞌquë coca toyaseꞌe caquëtaꞌa Maijaꞌquë i̱seꞌere caye pa̱pi. Pëca jaꞌquërepa paꞌito me sehuoyeꞌni. Siꞌaye i̱ neseꞌe aꞌë. 28 Ja̱je paꞌina, Cristopi siꞌaye meñe cua̱ñequë deꞌoni ja̱ maca yuretaꞌa pëca jaꞌquë Diusuna meñe cua̱ñe cua̱ñoquë deꞌoja̱ꞌquë api. I̱te siꞌaye i̱sisiquëna, ja̱ maca Diusupi siꞌa coꞌamaña cua̱ñequërepa paꞌija̱ꞌquë api.

29 Ja̱je paꞌito yecohuaꞌi ¿me neñuꞌu cajë ju̱ꞌisicohuaꞌipi ocore do cua̱ñoñë cajë huajëcohuaꞌina oco doꞌejë yoꞌoyeꞌni, ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëiye peoto? ¿Me neñuꞌu cajë ju̱ꞌisicohuaꞌini oco docaiyë cajë yoꞌoyeꞌni?

30 ¿Cuiꞌne me yoꞌojë mai siꞌanëpi ju̱ꞌiñe quë̱no macare huajëyaꞌye paꞌiyeꞌni? 31 Maijaꞌquë doꞌijë yëꞌë siꞌa muꞌseñapi ju̱ꞌiñe yëꞌquë macare paꞌiyë. Mësaru mai Ëjaë Jesucristore sehuosicohuaꞌi paꞌijëna, yëꞌë sihuayeje̱ paꞌyerepa iye ju̱ꞌiñeje paꞌiji. Coa caye ti peoji. 32 Yëꞌëre ai sa̱ñope yoꞌohuë, Efeso daripë pa̱ipi cu̱cu yëcohuaꞌirepa, yai yoꞌoyeje̱ paꞌye. Ja̱je yoꞌojëna, yëꞌë i̱ohuaꞌire sa̱ñope yoꞌoquë neseꞌe ¿i̱quere co̱catiraꞌëni, ju̱ꞌisicohuaꞌipi ti huëiye peoto? Coa pa̱i cayeje̱ a̱ñuꞌu cuiꞌne u̱cuñuꞌu ñaminaꞌa ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi me pa̱ñeꞌni cayeseꞌe patiraꞌpi, ju̱ꞌisicohuaꞌipi huëiye peoto.

33 Deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌipi mësarute coꞌaye yoꞌoyere yeꞌyajë, pa̱i caseꞌeje̱ paꞌye ñeje: “Coꞌa cajeohuaꞌipi deꞌoye yoꞌoyere nejocaicohuaꞌi aꞌë.” 34 Coꞌaye yoꞌoyere je̱oni nuñerepa paꞌiyena po̱nëjëꞌë, coꞌaye yoꞌomaꞌpë paꞌija̱jë cajë. Yecohuaꞌi mësaru acohuaꞌi Maijaꞌquëre nuñerepa asamaꞌcohuaꞌique paꞌiyë. Ja̱je cayë, mësarupi pa̱ñete yoꞌoreꞌni cajë oija̱jë caquë.

¿Me Mëoñe, Ju̱ꞌisicohuaꞌire?

35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequëpi se̱ti̱ꞌñe paꞌi api, ¿me paꞌiohuaꞌi ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiyeꞌni? ¿Me paꞌi ca̱ꞌnire hueꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? 36 Coa huesëohuaꞌirepa se̱ñe aꞌë. Ja̱je se̱ñe, i̱ti ca̱re ta̱sicohuaꞌi paꞌito i̱ti ca̱pi ju̱ꞌini ne huesëcoa. Ne huesëquëna, i̱ti ñëpi mëacoa. 37 Mësarupi hueare pa̱nitaꞌa trigore ta̱cohuaꞌi pani i̱ti ñëare ta̱maꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ti ca̱re ta̱cohuaꞌi aꞌë. 38 Ja̱ jeteyoꞌje Diusupi i̱ yëyeje̱ paꞌi ca̱ necaiquë api, pa̱i ñape i̱ti ñëa ñape i̱ yëyeje̱ paꞌye. 39 Teꞌoje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiye pa̱ñë, ñajëꞌë, iyere: Nëtëroja̱icohuaꞌipi ti̱ñe paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, pi̱ꞌapi ti̱ñe paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, tsiaya huaꞌipi ti̱ñe paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, pa̱ire papi ai ti̱ñe paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. 40 Ja̱je cuiꞌne maꞌtëmo acohuaꞌije̱ ti̱ñe paꞌye i̱ohuaꞌi deꞌocohuaꞌi paꞌiye payë. Pajëna, yeja acohuaꞌipi ti̱ñe paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, i̱ohuaꞌi deꞌocohuaꞌi paꞌiye. 41 Ë̲së miañe ti̱ñe paꞌye aꞌë, cuiꞌne ñañë miañe ti̱ñe paꞌye aꞌë, maꞌñoco miañeje ti̱ñe paꞌye aꞌë. Yequeje̱ maꞌñocoje̱ yecohuaꞌipi ai miajëna, yecohuaꞌipi aꞌri maña miacohuaꞌi paꞌiyë, siꞌa yëꞌquë maca miañe pa̱ñë. 42 Ja̱je cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌi ca̱pëje̱ ja̱ꞌju ca̱pëpi ta̱sicopi ti̱ñe paꞌio huëija̱ꞌcoa, ti ju̱ꞌimaꞌcore papi. 43 Coꞌaconi ta̱rena, deꞌocore papi huëija̱ꞌcoa. Tutu peo ca̱përe ta̱rena, tutu quëꞌiopi huëija̱ꞌcoa. 44 Iye yeja ca̱përe ta̱ huesorena, joyo paꞌiyepi huëija̱ꞌcoa. Iye yeja pa̱i ca̱pë paꞌiyeje̱ paꞌye, cuiꞌne joyo acohuaꞌi paꞌiyeje̱ paꞌiji.

45 Ñeje Maijaꞌquë coca toyaseꞌe caji, ñeje: “Duꞌru macarepa pa̱i Adán cato ca̱pë paꞌiye quëꞌi pajiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tëji Adán cato joyo paꞌiye i̱siquë api.” Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌisicohuaꞌire paꞌiye i̱si tutu paji. Ja̱ë cato Cristo api. 46 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare duꞌru macarepa cato iye ca̱pëpi paꞌi huëoji. Ja̱ jeteyoꞌje joyo paꞌiye huëoji. 47 Ja̱je paꞌina, duꞌru macarepa ë̱më cato yejapi deꞌhuasiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, yeja aquë pajiꞌi. Jeteyoꞌje ë̱më cato maꞌtëmo aquë pajiꞌi, mai Ëjaë Jesucristo. 48 Ja̱je paꞌina, iye yeja ca̱pë hueꞌecohuaꞌi yejapi deꞌhuasiquë Adánje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Maꞌtëmo acohuaꞌipi ja̱re maꞌtëmo aquë Cristoje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. 49 Adánje̱ paꞌiohuaꞌi yure ña cua̱ñoñë, mai. Ja̱je ña cua̱ñosicohuaꞌitaꞌa maꞌtëmo aquë Cristoje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

50 Maijaꞌquë doꞌijë, caye yëyë, mësarute. Ca̱pë cuiꞌne tsie quëꞌiohuaꞌi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte paꞌiye peoji. Ti caraja̱imaꞌtona quëco maꞌñepi co̱ni paꞌiye peoji. 51 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarute quëaye yëyë, pa̱i asa maꞌñere. Siꞌaohuaꞌirepa ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌaohuaꞌi ti̱ñe po̱nësicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 52 Coa maꞌji to̱ñeje paꞌyerepa tëjicore pare duruhuë jui maca asani po̱nësicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Duruhuë pi̱si maca ju̱ꞌisicohuaꞌi huëija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ti ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌcohuaꞌipi. Cuiꞌne mai huajëcohuaꞌi cato ti̱ohuaꞌi po̱nësicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 53 Iye mai paꞌiye caraja̱ico sëte ti caraja̱i maꞌñena su̱ñañe paꞌiji. Cuiꞌne ju̱ꞌi ca̱pë paꞌisicopi ti ju̱ꞌi maꞌñena su̱ñañe paꞌiji. 54 Iye mai paꞌiye caraja̱ico paꞌisicopi ti pani huesëyena su̱ñasi maca cuiꞌne mai ca̱pëpi ju̱ꞌiñere paꞌisicopi ti ju̱ꞌi maꞌñena su̱ñasi maca, ja̱ maca yuretaꞌa ju̱ꞌiñe paꞌiseꞌere, toyaseꞌe cayeje̱ ti̱ꞌasipi, ñeje: “Sa̱ñope yoꞌoye peoyerepa ju̱ꞌiñe nëo cua̱ño. 55 ¿Jerore ju̱ꞌiñe mëꞌë tutu yëquëre huaiye paꞌiquëꞌni? ¿Jerore ju̱ꞌiñe paꞌiquëꞌni, yëquëre aꞌsi tota ñaca paꞌisico?” 56 Tayo yoꞌoye aꞌë, maire aꞌsi ne hue̱añeje paꞌio, paꞌiye. Cuiꞌne Moisésre Diusu cua̱ñeseꞌepi tayo yoꞌoyere tutu i̱siji. 57 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai Ëjaë Jesucristo doꞌija̱ꞌa Maijaꞌquëpi ñese quëcoye i̱siji. Ja̱je paꞌina, deꞌoji cayë, i̱te.

58 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë maña, siꞌanëpi jerepa mai Ëjaë coꞌamañare necaijë̱ꞌë, nuñerepa paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, tsoe mësarupi ta̱ꞌñe asayë, mai Ëjaë ja̱ꞌre tsioni i̱ coꞌamaña yoꞌoye cato coa yoꞌo maꞌñe aꞌë cajë.

16

Sehuosicohuaꞌire Co̱cai Curiquëre Quëaye

1 Yëꞌë Galilea pa̱ire Cristore sehuosicohuaꞌire yeꞌyaseꞌeje̱ paꞌye yoꞌojë̱ꞌë. Sehuosicohuaꞌire co̱cai curiquëre tsiꞌsocohuaꞌi pani, ñeje yoꞌojë̱ꞌë. 2 Domingo muꞌseña ñape curiquë ti̱rona huajë̱ꞌë, pa̱i ñape mësaru neseꞌe sehuosicohuaꞌire co̱cai ja̱ꞌñere cajë. Huajë̱ꞌë, i̱ti neꞌeseꞌe jaꞌi maña yëꞌë saisi maca tsiꞌso huëoni yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌi. Mësaruseꞌe duꞌru tsiꞌsojë paꞌijë̱ꞌë. 3 Yëꞌë ja̱ro ti̱ꞌasi maca mësaru tsiꞌsosi curiquë cuiꞌne mësaru jëjo saocohuaꞌire quëa toya jaꞌo jëjo saosiꞌi, Jerusalénna, sehuosicohuaꞌire coꞌamaña peocohuaꞌire co̱cai ja̱ꞌñere. 4 Yëꞌëreje̱ sati̱ꞌñe paꞌire nëina, yëꞌëpi saiquë paꞌito yëꞌë ja̱ꞌre sati̱ꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë, curiquë sacohuaꞌije̱.

Pablo Sasiꞌi Cuasaye

5 Yëꞌë ja̱ro sai maca saiye paꞌiji, Macedonia yejaja̱ꞌa. Ja̱ jeteyoꞌje ja̱ro Corinto yeja ti̱ꞌajaꞌquë aꞌë, mësaru quëꞌro. 6 Ti̱ꞌani mësaru ja̱ꞌre ai tsoe maca patiꞌñe paꞌi aꞌë, pa̱nitaꞌa yeque ja̱rona siꞌa oco tëcahuë pëaja̱ꞌquë paꞌini. Ja̱ maca yuretaꞌa yequë hue̱ꞌña saija̱ꞌquë aꞌë. Saina, mësaru co̱catiꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë, yëꞌë sai ja̱ꞌñe. 7 Mësarute coa sa sai ñañeseꞌe yëye pa̱ñë. Mësaru quëꞌrona tsoe maca pëani paꞌiyere yëyë, mai Ëjaë ja̱je yëto. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato Efeso daripëna pëaja̱ꞌquë aꞌë, Pentecostés muꞌse ti̱ꞌa macaja̱ꞌa. 9 Efeso daripëna mai Ëjaë coꞌamaña necaiye jaiye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, jai pa̱i sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë quëa doꞌipi cuasayeje̱ paꞌina, jai saꞌro huiꞌyocaisicoje̱ paꞌiopi paꞌiji, Ëjaë coca quëaja̱ꞌa saꞌro. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jai pa̱i yëꞌë ja̱ro saiye ë̱sejë sa̱ñope yoꞌoyë.

10 Timoteopi ti̱ꞌasiquë paꞌito deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, mësaru ja̱ꞌre sihuaja̱ꞌquëre cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌiñe pa̱jaꞌquëre. Ja̱ëje mai Ëjaë coꞌamaña nequë api, yëꞌë neñeje paꞌye. 11 Ja̱ doꞌire i̱te mësaru acohuaꞌi teꞌije̱ coꞌaye ñamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa deꞌoye co̱caijë̱ꞌë, ai yoꞌoye peoye dani yëꞌëre ñajaꞌquëre. Maijaꞌquë doꞌijë ja̱ꞌre utequë pasiꞌi, daina, ñasiꞌi caquë.

12 Maijaꞌquë doꞌiquëpi Apolospi mësarute sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni sani ñajaquë caquë ai se̱ina, yure maca saiye pa̱ñë, capi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë muꞌse sani ñasipi, saiye paꞌina.

Pëpa Tëjiye

13 Ca̱iseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Mësaru Maijaꞌquëre necaiquëre pare asayena nuñerepa tse̱asicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë. Ë̲mëohuaꞌirepa doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, tutu quëꞌiohuaꞌi. 14 Ja̱je paꞌina, siꞌaye mësaru neñe paꞌito pa̱ire oiyepi nejëꞌë.

15 Mësarupi Maijaꞌquë doꞌijë tsoe asayë, Acaya yeja paꞌicohuaꞌi duꞌru macarepa Maijaꞌquë coca sehuosicohuaꞌipi Estéfanas tsëcapëpi ja̱ohuaꞌipi Maijaꞌquë doꞌijëre co̱caijë paꞌiyë, cajë. 16 Ja̱je paꞌina, mësarute cayë. Mësarupi ja̱ohuaꞌi cayere cuiꞌne siꞌaohuaꞌi iye coꞌamaña co̱caijë necohuaꞌi cayere sehuocaijë paꞌijë̱ꞌë. 17 Sihuayë, Estéfanasre, Fortunatore cuiꞌne Acaicore mësaru peo doꞌire deꞌhue daisicohuaꞌipi paꞌijë yëꞌëre co̱catena. 18 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌipi dani yëꞌëre joyo sihua ëaye quëa huasohuë. Ja̱je cuiꞌne mësaruteje̱ sihua ëaye joyona quëa huasosicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌire mësarupi deꞌoye cuasajë sihuajë ñañe paꞌiji.

19 Asia yeja pa̱ipi sehuosicohuaꞌipi mësarute pëpa saoyë, Aquila cuiꞌne i̱ paco Priscila co̱ni. Cuiꞌne siꞌaohuaꞌi ja̱ohuaꞌi huëꞌena tsiꞌsisicohuaꞌije̱ mësarure pëpa saoyë, mai Ëjaë doꞌire cuasajë. 20 Siꞌaohuaꞌi sehuosicohuaꞌi mësarute pëpa saoyë. Deꞌoyere papi cuasajë sa̱ꞌñe suꞌcuajë sihuajë pëpajë̱ꞌë.

21 Yëꞌë Pabloje̱ yëꞌë jë̱tëpi mësarute toyaquë pëpayë.

22 Yecohuaꞌipi mai Ëjaë Jesucristore oimaꞌcohuaꞌi pani nejo cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱jë. ¡Mai Ëjaë Jesús daijë̱ꞌë!

23 Ëjaë Jesucristopi mësarute jaiye coa i̱sija̱quë, i̱ payere. 24 Siꞌaohuaꞌire mësarute yëꞌë oiye jëjo saoyë, Cristo Jesure oi doꞌipi. Ca tëjihuë. Ja̱je paꞌija̱quë.

2 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 CORINTIOS

1

Pablo Toyaseꞌe Cayaye Acore Corinto Pa̱ina

1 Yëꞌë Pablo Maijaꞌquë yë doꞌipi Jesucristo jëjo saoquë deꞌosiquë aꞌë. Ja̱je cani cayë, i̱ jëjo daoquë aꞌë caquë. Iye toya jaꞌhua toyayë, Maijaꞌquë doꞌiquë Timoteo ja̱ꞌre co̱ni, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌina Corinto daripë paꞌicohuaꞌina cajë, cuiꞌne Maijaꞌquë pa̱ina cajë toyayë, siꞌa Acaya yeja paꞌicohuaꞌina. 2 Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne Jesucristopi mësarute i̱ coa i̱siyere cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌiyere mësarute i̱sija̱quë.

Pablo Ai Yoꞌoseꞌe

3 Deꞌoquëre paꞌni Diusu mai Ëjaë Jesucristo pëca jaꞌquëre cañuꞌu. Ja̱ëpi mai teaye paꞌiohuaꞌire ñaquë oi co̱cai jaꞌquërepa, cuiꞌne ja̱ë api, mai ai yoꞌojë oiyere ne yëꞌhuaquë Diusure. 4 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi siꞌaye mai ai yoꞌojë oiye ne yëꞌhuaji, maipi i̱ maire ne yëꞌhuayeje̱ paꞌye yecohuaꞌire ne yëꞌhuaja̱jë caquë. 5 Ja̱je paꞌina, Cristo ai yoꞌoseꞌe maini ai paꞌiji. Paꞌina, i̱ ja̱ꞌre co̱ni mai ai yoꞌoyë. Ja̱ ai yoꞌoyeje̱ paꞌye cuiꞌne Cristo doꞌija̱ꞌa jaiye payë, ne yëꞌhua cua̱ñoñeje. 6 Ja̱je paꞌina, yëquëpi ai yoꞌoni, mësarupi ne yëꞌhua cua̱ñoñere paja̱jë cuiꞌne huaso cua̱ñoñere paja̱jë cajë yoꞌoyë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi yëquëre ne yëꞌhuani, mësaruje̱ ne yëꞌhua cua̱ñoñe paja̱jë caquë yoꞌoji. Ja̱je pajë tutu hueꞌejë yëquë ai yoꞌoyeje̱ paꞌye ai yoꞌoye paꞌitoje̱ quëcoja̱jë caquë. 7 Ja̱je paꞌina, nuñerepa mësarute cuasayë. Yëquë ai yoꞌoyeje̱ paꞌye ai yoꞌocohuaꞌi cato cuiꞌne Maijaꞌquë i̱siye ne yëꞌhua cua̱ñoñeje yëquë ja̱ꞌre payë, cuasayë.

8 Maijaꞌquë doꞌijë, yëquë Asia yeja paꞌi maca ai yoꞌoseꞌere cuiꞌnare cuasaja̱jë cajë quëaye yëyë. Yëquë ja̱ro paꞌi maca jëayerepa neñañe paꞌina, quëco tutu mañaje caraja̱ni cuiꞌne ñeje huajëcohuaꞌi maña etayeque cuasamaꞌpë ai yoꞌohuë. 9 Huani je̱ojaꞌcohuaꞌini nejoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌire nëjiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye yoꞌoseꞌe cato ju̱ꞌisicohuaꞌire huëoquëna, Maijaꞌquëna quëcoyere yeꞌyaye pajiꞌi. Coꞌye yëquëja̱ꞌa ne ti̱ꞌacohuaꞌi aꞌë cuasaye pa̱ ja̱ꞌñere yeꞌyaye pajiꞌi. 10 Maijaꞌquëpi yëquëre huasopi. Ja̱je huasosiquëpi ja̱ yëꞌtaꞌapi huasoja̱ꞌquë api, ju̱tiꞌñe paꞌyere paje̱. Ja̱je paꞌina, yëquë i̱na quëco pajë paꞌiyë, ai yoꞌoye paꞌitoje̱ co̱caija̱ꞌquë api cajë. Mësaru se̱cacai doꞌire ja̱je yoꞌoja̱ꞌquë api. 11 Ja̱je paꞌina, mësarupi Maijaꞌquëre yëquëni cuasajë se̱cacaijëna, cuiꞌne jai pa̱i yëquëni cuasajë se̱cacaisicohuaꞌi paꞌito, jai pa̱i mësaru aꞌë deꞌoji caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquëre, i̱ yëquëre deꞌoye ñacai doꞌire.

Corintona Saimaꞌ Doꞌire

12 Iye yeja pa̱ire cuiꞌne mësarute deꞌoyerepa siꞌsi peoyepi paꞌijë cuiꞌne nuñere papi yoꞌohuë, caye nëiji, yëquëre. Ja̱ deꞌoye yoꞌohuë cuasayepi yëquëre sihuaye paꞌiji. Iye yëquë deꞌoye paꞌiye yëquë iye yeja ta̱ꞌñe asayepi paꞌiye pa̱huë. Coa Maijaꞌquë oi i̱siye co̱caiyepi ja̱je paëꞌë. 13 Yëquë mësarute se toya saoye toyamaꞌpë paëꞌë, ti̱ñe paꞌye. Coa ai jerepa ñajë asa ti̱ꞌañe toyahuë. Ja̱je paꞌina, ñani mësarupi siꞌaye asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuasayë. 14 Ja̱je paꞌina, mësaru deꞌhue ari te̱ꞌte maca asasicohuaꞌipi, mai Ëjaë Jesucristo dai maca yëquëre sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Sihuajëna, yëquëpi mësarute sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

15 Iyere cuasaquë duꞌru macarepa mësarute sani ñasiꞌi cuasahuë. Ja̱je yoꞌoquë cayaye mësarute doꞌi ña huasosiꞌi cuasahuë. 16 Ja̱je paꞌina, cuasahuë, duꞌru macarepa Macedoniana sai sa doꞌi ñaquë. Saisiquëpi cuiꞌne coꞌiquë ti̱jupë ñasiꞌi cuasahuë. Ja̱ maca yuretaꞌa mësarupi yëꞌë Judea saija̱ꞌa co̱caija̱jë cuasahuë. 17 ¿Ja̱je yëꞌë yoꞌosiꞌi cuasani coa noni cuasa nëore? ¿Caye mësaru yëꞌëpi ja̱je yoꞌosiꞌi cuasa nëoni teꞌepi cayaye “pa̱siꞌi cuiꞌne nesiꞌi” cuasaquë caji? 18 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë api, yëquë mësarute teꞌepi “nesiꞌi” cuiꞌne “pa̱siꞌi” cuasajë caye pa̱ñe ñaquë. 19 Yëquë Silvano ja̱ꞌre Timoteo ja̱ꞌre cuiꞌne yëꞌë mësarute quëaquë Cristo Jesús Maijaꞌquë mamaquë cato ti teꞌepi cayayeseꞌe “nesiꞌi” cuiꞌne “pa̱siꞌi” camaꞌquë api. Ja̱je paꞌina, Cristo Jesús cato nuñerepa yoꞌoquë api, i̱ caseꞌere. 20 Ja̱je paꞌina, siꞌaye Maijaꞌquë nesiꞌi ca nëoseꞌe i̱na ti̱ꞌapi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre sihuani cayë: “Ja̱je paꞌija̱quë Cristo Jesús doꞌija̱ꞌa.” 21 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi joꞌya neni yëquëre cuiꞌne mësarute Cristo ja̱ꞌre jëayerepa tsioni paꞌiye nejiꞌi. 22 I̱ tse̱cohuaꞌire paꞌë asaja̱jë caquë Maijaꞌquëpi i̱ deꞌo joyore i̱sipi, mai joñoana. I̱siquëna, i̱ joyopi pa doꞌire asayë, siꞌaye Maijaꞌquë i̱sisiꞌi ca nëoseꞌere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mai.

23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Corintona ti̱jupë saiye pa̱huë, mësaru oimaꞌcohuaꞌini caquë. Ja̱re sani paꞌito mësaru yoꞌoyere sa̱ñope yoꞌoye nëiji. Maijaꞌquë asaji, ja̱ yoꞌoyere coequë. Ja̱ doꞌire saiye pa̱huë. 24 Yëquë mësaru asaseꞌena nuñerepa cuasajë paꞌicohuaꞌini, Mësaru i̱tire paꞌë cajë asaye yëyere ta̱ꞌñeñuꞌu cajë yoꞌoye pa̱ñë. Yëquë cato yëyë, mësaru ja̱ꞌre co̱ neñere mësarupi sihuaja̱jë cajë.

2

1 Mësarute oi ëaye neñere coequë ti̱jupë sani ñañe pa̱siꞌi, cuasahuë. 2 Yëꞌëpi mësaru quëꞌrona sani mësarute oi ëaye nesiquë paꞌito ¿yëꞌëre nepi sihua ëaye yoꞌo huasoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? ¡Ja̱re yëꞌë oi ëaye nesicohuaꞌipi yëꞌëre sihua ëaye yoꞌocaiye paꞌini! 3 Ja̱je paꞌina, ja̱re ja̱je mësarute toyahuë, yëꞌë sani ti̱ꞌa maca yëꞌë oi ëaye neñere je̱oni deꞌhuasicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. Yëꞌëpi ja̱ro sani sihuaquëna, mësaruje̱ sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasahuë. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ toya jaꞌhua toya maca cato ai cuasaquë coꞌa ju̱ꞌi cuiꞌne otare paque oi toyahuë. Toyamaꞌë paëꞌë, mësaruni oi ëaye nesiꞌi caquë. Coa ai jerepa yëꞌë mësarute joyore papi oiyere i̱ñosiꞌi caquë toyahuë.

Coꞌaye Yoꞌoquëre Oiye

5 Yëꞌëre oi ëaye yoꞌosiquë pani yëꞌëseꞌere oi ëaye yoꞌoye pa̱pi cuasayë. Mësaruteje̱ siꞌahuaꞌire oi ëaye yoꞌopi cuasayë. Ai coꞌayerepa yoꞌopi cayere coequë, oi ëaye yoꞌopi cayë. 6 Mësaru i̱ coꞌaye yoꞌosi doꞌire siꞌseseꞌe tsoe deꞌoji, ja̱ jaꞌye paꞌija̱quë. 7 Ja̱je paꞌina, yure cato i̱ tayoseꞌere sa̱i deꞌhuacani yëhuo huasojë̱ꞌë, yoꞌoquë tëto saiperepa ai oiyepi daimaꞌquëni cajë. 8 Ja̱je paꞌina, mësarute se̱ñë, cuiꞌnaëni i̱te ai oiyere i̱ñojëꞌë, deꞌoye yoꞌoyepi. 9 Ja̱ꞌnë mësarute toyahuë, iye yoꞌoseꞌe ayere caquë, mësarupi yëꞌë yeꞌyayere siꞌaye sehuocaito ñasiꞌi caquë. 10 Ja̱je paꞌina, mësaru sa̱i deꞌhuacaiquëni yëꞌëje̱ sa̱i deꞌhuacaiyë. Tayoseꞌe paꞌina, sa̱i deꞌhuacaiye, paꞌina, sa̱i deꞌhuacaisiquë pani, Cristo ña hue̱ꞌñana sa̱i deꞌhuacaiyë, mësaru doꞌire. 11 Ja̱je yoꞌojëna, Satanáspi i̱ yëye ti̱ꞌañe pa̱sipi, maire. Tsoe maipi asayë, i̱ maire nesiꞌi caquë yoꞌoye.

Troasre Pablo Paꞌi Ai Cuasaseꞌe

12 Cristo coca quëasiꞌi caquë Troas daripëna ti̱ꞌasi maca jaiye Cristo coꞌamaña deꞌoye necatiꞌñe paꞌye ti̱ꞌahuë. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë joyo sihuayepi peopi, Maijaꞌquë doꞌiquë Titore ti̱ꞌamaꞌë paꞌisi doꞌipi. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire saiyë caquë pëpani Macedonia yejana saëꞌë.

Deꞌhue Quëco Saoye

14 Maijaꞌquëpi maire siꞌanë Cristo Jesús ja̱ꞌre ñese quëco saoyena saji. Ja̱je paꞌina, maijaꞌa i̱ cocare pare i̱ñoji, pa̱ire. 15 Mai cato Jesucristo maꞌña huëo së̱ñeje huëo së̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Cristo Maijaꞌquëna huëo së̱ maꞌña i̱siyeje̱ paꞌye. Ja̱je paꞌijë, siꞌa hue̱ꞌña huaso cua̱ñocohuaꞌina cuiꞌne ne huesësicohuaꞌina i̱ti së̱ñepi juꞌaji. 16 Ne huesësicohuaꞌire cato, i̱ti së̱ñe tsi̱mare paꞌë. Paꞌiquëtaꞌare huaso cua̱ñocohuaꞌire cato huëo së̱ñere papi paꞌiye i̱siyere paꞌë. Ja̱je paꞌina, ¿nepi iye yoꞌoyere ne ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌni? 17 Yëquë Cristo ja̱ꞌre tsioni paꞌi doꞌire i̱ jëjo daosicohuaꞌi sëte Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana nuñerepa care pajë cayë. Yecohuaꞌi jai pa̱i Maijaꞌquë coca quëa doꞌipi curiquë neñuꞌu cajë yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoye pa̱ñë, yëquë.

3

1 ¿Ñeje cani mësarupi asato coa yëquëja̱ꞌa coꞌye jerepa deꞌoye yoꞌohuë, cuasajë caye aꞌni, pa̱nitaꞌa yëquë ayere cajë toyacaisi jaꞌore mësaruna sani i̱ñoñe paꞌiquë? ¿Pa̱nitaꞌa yëquëpi, mësaruni yëquë ayere cajë, yecohuaꞌi ñajaꞌcore toyacaijë̱ꞌë cajë se̱ñe paꞌiquë, yecohuaꞌi yoꞌoyeje̱? 2 Pa̱ni ja̱je yoꞌoye, mësaru aꞌë, yëquë toya cua̱ñosi jaꞌhuaje̱ paꞌiohuaꞌi. Ja̱pi tsoe ti̱ꞌapi, yequë jaꞌhua caraye pa̱ji. Ja̱je paꞌina, mësaru aꞌë, yëquë joñoa toyasicohuaꞌi. Ja̱je paꞌina, siꞌa pa̱i mësaru paꞌiye asajë ñañë, ti̱ñarepa. 3 Ja̱je paꞌina, pa̱i ñani ti̱ña asayë, toyani jëjo sao jaꞌhuaje̱ paꞌiohuaꞌi mësaru paꞌi doꞌire. Yëquëpi i̱ cocare quëajëna, Maijaꞌquë huajëquëre papi i̱ joyopi toyapi, mësaruna quë̱na to̱ñana tintapi toyamaꞌë pajiꞌi, mësaru joñoare pana toyapi, Cristo caseꞌere.

4 Ja̱je paꞌina, Cristoja̱ꞌa iyere Maijaꞌquëpi necaija̱ꞌquë api asayë. 5 Ja̱je paꞌina, siꞌaye yëquë yoꞌo ti̱ꞌañe Maijaꞌquë i̱siseꞌe aꞌë. Ja̱ doꞌire yëquëpi yoꞌo ti̱ꞌañë caye peoji. 6 Ja̱je paꞌina, i̱pi yëquëre i̱ huajë ca nëoseꞌere quëacaicohuaꞌire nepi. I̱ huajë ca nëoseꞌe cato joyo ayere paꞌë, coa toyasico maca paꞌiye pa̱ni. Cua̱ñeseꞌe toyaseꞌe cato ju̱ꞌiñena i̱siye paꞌiji. Joyo aye cato paꞌiye aꞌë.

7 Moiséspi cua̱ñeseꞌere quë̱na to̱ñana toyaseꞌere daquë ñaco maꞌñañerepa dajiꞌi. Daina, Israel pa̱i i̱ tsia ña ti̱ꞌañe pa̱huë, ai ñaco maꞌña doꞌire. Ja̱ cua̱ñeñe pa̱ire ju̱ꞌiñena neñetaꞌa miañerepa deꞌoyerepa dajiꞌi, miañe sa caraja̱iñetaꞌa. 8 ¡Ja̱je paꞌiye sëte airepa deꞌoye aꞌni, joyore pana neñere huajëye ca nëoseꞌere quëaye! 9 Ja̱ꞌnë ca nëoseꞌe cato deꞌoyere paꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌa maire nejoñere i̱sipi. Ja̱ cua̱ñeseꞌe tayo yoꞌo doꞌire. Ja̱je paꞌiye sëte airepa deꞌoye aꞌni Maijaꞌquë huajë ca nëoseꞌe nuñerepa paꞌicohuaꞌire neñe paꞌi doꞌire. 10 Ja̱ꞌnë deꞌoyerepa ca nëoseꞌepi yure ai deꞌoyere pana co̱ni ñato ja̱ꞌnë deꞌoyerepa paꞌiseꞌepi doꞌi peoye po̱nëpi. 11 Ja̱je paꞌina, miañe sa caraja̱iñetaꞌa deꞌoyerepa paꞌiseꞌe sëte, jerepa deꞌoyere paꞌë, ti pani huesë ja̱ꞌñe cato.

12 Ja̱je paꞌina, iye mai uteyere pajë ti caꞌraye peoyerepa cayë, siꞌaohuaꞌi asa hue̱ꞌñana. 13 Israel pa̱ipi miañe yayayere ñamaꞌpë paꞌija̱jë caquë ë̱sequë Moisés ca̱pi i̱ tsia pëꞌpëni yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoye pa̱ñë, yëquë cato. 14 Moisés tsia pëpëyeje̱ paye Israel pa̱i asa ti̱ꞌañe pëpësicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱je ca nëoseꞌere ñajëtaꞌa asa ti̱ꞌañe pa̱cohuaꞌi aꞌë. Ja̱ pëpëseꞌe cato nejoñe paꞌiji, Cristoni i̱re papi cajë cuasa doꞌire. 15 Ja̱ yëꞌtaꞌa Israel pa̱ipi yure iye muꞌseña Moisés cua̱ñeseꞌere ñato i̱ohuaꞌi asayena pëpësicohuaꞌipi paꞌiyë, asa ti̱ꞌamaꞌpë paꞌicohuaꞌipi. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ipi Cristona sehuoto ja̱ pëꞌpëyepi peo hue̱ꞌña ne huesëji. 17 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaë cato joyo api. Ja̱je paꞌina, Ëjaë joyo paꞌi hue̱ꞌña cato ta̱ꞌtëpo ti peo hue̱ꞌñaꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, mai siꞌaohuaꞌi mai tsia pëꞌpëseꞌe peocohuaꞌi cato tsi̱ña deꞌhuaje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, Ëjaë deꞌoyepi maina juꞌaquëna, i̱ñocohuaꞌipi. Ja̱je yoꞌojë i̱je paꞌiohuaꞌirepa po̱nëjë saiyë, i̱ deꞌoyere siꞌanëpi jerepa pa doꞌire. Ja̱je paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, Ëjaëpi, joyo sëte yoꞌo doꞌipi.

4

1 Ja̱je paꞌina, yoꞌo jujaye peoyerepa necaiyë, Maijaꞌquëpi teaye yëquëre ñani oi iye coꞌamañare necaijë̱ꞌë caquë cua̱ñe nëouna. 2 Ja̱je paꞌina, yëquëpi siꞌaye yahuerepa huajëyaꞌye coꞌare paji cahuë, ta̱ñe cayepi pa̱ire cosoñuꞌu cajë. Cuiꞌne Maijaꞌquë cocare ta̱ñe po̱nani yeque yeꞌyañuꞌu cajë yoꞌoye pa̱ñë. Ja̱je yoꞌomaꞌpë coa ai jerepa nuñere paseꞌe asani yoꞌojë paꞌiyë, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña. Ja̱ yoꞌoyere siꞌaohuaꞌi nuñerepa yoꞌocohuaꞌi aꞌë cuasaja̱jë cajë. 3 Ja̱je paꞌina, huaso coca yëquë quëayepi yecohuaꞌire jëaye asa ëa maꞌñe paꞌini ja̱re ne huesësicohuaꞌini ja̱je paꞌiji. 4 Ja̱je paꞌina, I̱ohuaꞌi sehuoye coe doꞌire iye yeja cua̱ñe diusupi i̱ohuaꞌi asayena ne pore huesopi Maijaꞌquë paꞌiye aye i̱ñoquë deꞌoquërepa Cristo deꞌo coca miañere ña ti̱ꞌamaꞌpë paꞌija̱jë caquë. 5 Ja̱je paꞌina, yëquë ayere quëamaꞌpë paꞌiyë. Coa ai jerepa Cristo Jesús ayere quëayë, mai Ëjaëre paꞌë cuasaja̱jë caquë. Yëquë cato mësarute necaicohuaꞌi aꞌë, Jesure oi doꞌire. 6 Ja̱je paꞌina, iye yeja miañe nequëpi mai joñoana Maijaꞌquëpi miañe necajiꞌi, yecohuaꞌire i̱ñojajë caquë. Maijaꞌquë ja̱je necajiꞌi, maipi Jesucristo ayere yeꞌyejë i̱re cuiꞌne i̱ deꞌoyere pare asaja̱jë caquë.

Necaiquëre Pare Asajë Paꞌiye.

7 Ja̱ asayere jai doꞌi aꞌë. Ja̱re maina payë, soto cuaꞌconoa ayayeje̱ paꞌye. Maijaꞌquëpi maina tutu peocohuaꞌire i̱sipi, ja̱ asaye. Maijaꞌquë tutu aꞌë asaja̱jë caquë. Pa̱ni, pa̱i tutu. 8 Ja̱ tuture pajë, jaiye ai yoꞌoye paꞌitoje̱ deꞌhue yoꞌo jujamaꞌpë paꞌiyë. Ja̱ tuture pajë jaiye coꞌa ju̱ꞌiñe pajëtaꞌa me nejaꞌcohuaꞌi aꞌni cuasayere peoyë. 9 Deꞌoye paꞌiye peoye jo̱sa yoꞌoyë, maire. Ja̱je yoꞌotoje̱ je̱ocosicohuaꞌi paꞌiye pa̱ñë. Ne ta̱oñë, maire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ne huesoye pa̱ñë. 10 Jesús ai yoꞌosiquëni i̱te huajo yëjë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌyepi siꞌanë maire huajo yëcohuaꞌipi paꞌijëna, ai yoꞌojë paꞌiyë, Jesús paꞌiyere i̱ñoñuꞌu cajë mai paꞌiyeja̱ꞌa. 11 Ja̱je paꞌina, mai huajëcohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi siꞌanëpi ju̱ꞌiñena i̱sisicohuaꞌipi paꞌiyë, Jesús doꞌire, mai ju̱ꞌi ca̱pë̱a hueꞌeyeja̱ꞌa i̱ paꞌiyere i̱ñoñuꞌu cajë ja̱je paꞌiyë. 12 Paꞌijë Maijaꞌquë cocare quëa doꞌire ju̱ꞌiñepi jaꞌye paꞌiji, yëquë. Ja̱je paꞌijëtaꞌa cuiꞌne mësarupi paꞌiyepi ti paꞌiyena ti̱ꞌahuë.

13 Maijaꞌquë toya pëpëpi caji ñeje yequë hue̱ꞌña: “Paꞌire paji cuasaquë ja̱ doꞌire quëahuë”. Ja̱je paꞌye cuiꞌne yëquëje̱ paꞌire paji asajë quëayë. 14 Ja̱je paꞌina, asayë, Maijaꞌquëpi ju̱ꞌisiquëre Cristore huajëquëre huëopi. Cuiꞌne yëquëreje̱ ju̱ꞌisicohuaꞌini huëoja̱ꞌquë api, Jesús ja̱ꞌre. Huëoquë cuiꞌne mësaruteje̱ huëoni yëquë ja̱ꞌre co̱ni teꞌe i̱ quëꞌrona saja̱ꞌquë api, asayë. 15 Ja̱je paꞌina, siꞌaye iye yoꞌoye paꞌiji, mësaru deꞌoye paꞌiyere caquë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë jaiye deꞌoye paꞌiye jerepa pa̱ire i̱siyeje̱ paꞌyerepa cuiꞌne i̱te deꞌoyerepa yoꞌo uꞌni cajë pëpacohuaꞌije̱ jai pa̱i paꞌija̱jë caquë ja̱je yoꞌopi.

16 Ja̱je paꞌina, yëquë coa yoꞌo jujahuë cuasaye pa̱ñë. I̱ño ë̱mëjeꞌe ca̱pë cato aiohuaꞌi deꞌonije jeto sa̱ꞌnahuë cato muꞌseña ñape huajëcohuaꞌi deꞌojë paꞌiyë. 17 Ja̱je paꞌina, iye yeja yëquë ai yoꞌoye cato coa da saiye aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱ ai yoꞌoyepi ti pani huesëye ai jerepa deꞌoyere pa ja̱ꞌñere necaiji. 18 Ja̱je paꞌina, yëquë cato cuasamaꞌpë paꞌiyë, ñaco ca̱ ña ti̱ꞌañere. Coa ai jerepa yëquë cato cuasayë, ña ti̱ꞌa maꞌñere. Siꞌaye ñañe cato coa caraja̱iñe aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ yëꞌtaꞌa ña ti̱ꞌa maꞌñe cato ti pani huesëye aꞌë.

5

1 Mai cato huëꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ca̱ꞌni huëꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Coa esa tëto saicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiopi iye huëꞌe ne huesëto, Maijaꞌquëpi ti pani huesë huëꞌerepa ne deꞌhuasiconi payë, jeto maꞌtëmo, pa̱i jë̱ñapi nemaꞌa huëꞌere. 2 Ja̱je paꞌina, maꞌtëmo huëꞌere paꞌi ëa ju̱ꞌiñë, ja̱ yëꞌtaꞌa iye yeja huëꞌere paꞌijë. 3 Ja̱je paꞌina, ja̱ huëꞌepi maire ca̱ña su̱ña to̱caiyeje̱ paꞌye su̱ñajaꞌcoa, ca̱pë pejë peoñoaje̱ paꞌye pa̱jaꞌcohuaꞌire. 4 Ja̱je paꞌina, yure cato iye ca̱pë caraja̱i huëꞌere payë. Paꞌijëtaꞌa maꞌtëmo huëꞌere ti paꞌi ca̱përe paꞌi ëa ju̱ꞌiñe. Coa iye yeja ca̱ꞌnipi huëꞌe nesico ne huesëyere caye pa̱ñë. Coa ai jerepa ti ne huesëmaꞌ huëꞌere pa̱jajë cajë cayë, iye ju̱ꞌija ca̱përe ti paꞌiyena ne huesëja̱quë caquë. 5 Ja̱je paꞌina, iye pa ja̱ꞌñe cato Maijaꞌquëpi ne deꞌhuacajiꞌi. Cuiꞌne ja̱re i̱pi i̱ deꞌo joyo maina i̱sipi, yequë muꞌse i̱si ja̱ꞌñe i̱ñoñe.

6 Ja̱je paꞌina, i̱tire cuasajë caꞌraye pa̱ñë, yëquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asayë cuiꞌne, iye ca̱përe ja̱ yëꞌtaꞌa paꞌiye cato soꞌore paꞌiyë, mai Ëjaëre. 7 Ja̱je paꞌina, yure i̱te ñañe pa̱ñë. Ja̱je pa̱jëtaꞌa paꞌire paji cuasayeja̱ꞌa asajë paꞌiyë. 8 Ja̱je paꞌi doꞌire i̱tire cuasajë caꞌraye pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, coa ai jerepa iye ca̱pë paꞌiyere je̱oni etani sani Ëjaë quëꞌrona i̱ ja̱ꞌre paꞌiye yëyë. 9 Ja̱je paꞌina, siꞌanë Ëjaë yëyeseꞌe yoꞌoyere yëyë, iye ca̱pë paꞌiyere je̱onije, pa̱nitaꞌa i̱ni ja̱ yëꞌtaꞌa tuinije iye yejare paꞌijë. 10 Ja̱je paꞌina, iye yeja ja̱ yëꞌtaꞌa paꞌi maca deꞌoye pa̱nitaꞌa coꞌaye yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye pa̱i ñape i̱si cua̱ñoñere cajë, siꞌaohuaꞌi Cristo pa̱i ñape iye yeja ca̱pëpi yoꞌoseꞌe ne deꞌhua hue̱ꞌñana saiye paꞌiji.

Deꞌoye Paꞌi Coca

11 Ja̱je paꞌina, Ëjaëre pare ai caꞌraye asayë, yëquë. Ja̱je asa doꞌire pa̱ire yëhuoyë, sehuoja̱jë cajë. Siꞌaye yëquë paꞌiye Maijaꞌquë ñaji. Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ yëquë paꞌiye asa ti̱ꞌajajë cajë uteyë. 12 Ja̱je cani camaꞌpë paꞌiyë, ti̱jupë yëquëja̱ꞌa coꞌye jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë. Coa ai jerepa yëquë cato i̱siyë, mësarute saꞌroje̱ paꞌiore mësarupi yëquëre deꞌocohuaꞌire pare pajë sihuaja̱jë cajë. Sihuacohuaꞌipi yecohuaꞌire joyorepa paꞌiyepi yoꞌomaꞌpë coe ë̱mëjeꞌeseꞌe yoꞌoyere sihuacohuaꞌire sa̱ñope caja̱jë cajë cayë. 13 Ja̱je paꞌina, yëquëpi cuepeohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi ña cua̱ñoni Maijaꞌquëni necai doꞌire ja̱je ña cua̱ñoñë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cuepeohuaꞌi ña cua̱ñoñe pa̱ni mësaruni necaijë paꞌiyë. 14 Ja̱je paꞌina, teꞌi Cristopi siꞌaohuaꞌi doꞌina ju̱cacajiꞌi asasi macapi Cristo oiyepi yëquë paꞌiye cua̱ñequëna, paꞌiyë. Ja̱je paꞌiye sëte siꞌaohuaꞌi i̱ ja̱ꞌre co̱ni ju̱ꞌisicohuaꞌipi paꞌiyë. 15 Ja̱je paꞌina, Cristopi siꞌaohuaꞌire caquë ju̱cacajiꞌi, coa ai jerepa huajëcohuaꞌipi i̱ni pacacaija̱jë caquë, pa̱ni i̱ohuaꞌija̱ꞌa coꞌye cuasaye. Ja̱re cuasaquë ju̱ni huëjiꞌi. 16 Ja̱je paꞌina, yëquë iye yeja pa̱i yecohuaꞌire cuasajë ñañeje paꞌye cuasajë ñañe pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, ja̱ꞌnëre iye yeja pa̱i cuasajë Cristore ñañeje paꞌye cuasajë ñasicohuaꞌitaꞌa yure cato ja̱je cuasajë ñañe pa̱ñë, i̱te. 17 Ja̱je paꞌina, Cristona tsioni paꞌiquë cato huajë pa̱i api. Ja̱je paꞌina, ai coꞌamaña cato tsoe nejoseꞌe aꞌë, yure paꞌiye cato huajëye aꞌë.

18 Ja̱je paꞌina, siꞌaye iye Maijaꞌquë yoꞌoye aꞌë. Ja̱je paꞌina, Cristo doꞌija̱ꞌa maire i̱ cajeohuaꞌire nepi. Neni maire cua̱ñe nëopi, yecohuaꞌini i̱ ja̱ꞌre cajeohuaꞌi deꞌoyere quëacaijë̱ꞌë caquë. 19 Jesucristoja̱ꞌa iye yeja paꞌicohuaꞌire yëꞌë cajeohuaꞌi deꞌoja̱jë caquë Maijaꞌquëpi nepi, i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo doꞌire tsoe sa̱i to̱siquëpi. Ja̱je yoꞌosiquëpi Maijaꞌquë cajeohuaꞌire ne cocare i̱sipi, maire, yecohuaꞌire quëaja̱jë caquë. 20 Ja̱je paꞌina, yëquë Cristo jëjo daocohuaꞌi aꞌë. Ja̱ cato Maijaꞌquëpi yëquëja̱ꞌa co̱ni mësarute se̱ñeje paꞌye aꞌë. Ja̱je paꞌina, mësarute se̱ñë, Cristo mamipi Maijaꞌquë ja̱ꞌre cajeohuaꞌi deꞌoëꞌë cajë. 21 Cristo ti coꞌaye yoꞌomaꞌquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Diusupi coꞌayere yoꞌoyeje̱ paꞌyerepa Cristore yoꞌopi, mai doꞌire. Ja̱je yoꞌopi, Cristo doꞌija̱ꞌa jai doꞌi mai i̱te sa̱ñope paseꞌere peo hue̱ꞌña nejocasiꞌi caquë.

6

1 Ja̱je paꞌina, yure maipi Maijaꞌquë coꞌamaña co̱ necaicohuaꞌipi paꞌiyë. Paꞌijë mësarute se̱ñë. Maijaꞌquë oiye mësarute coa i̱siseꞌere coa asani paꞌimaꞌpë nejë paꞌijë̱ꞌë cajë cayë. 2 Ja̱je paꞌina, i̱pi caji, toyaseꞌena:

Ai deꞌo maca paꞌiji. Ja̱je paꞌina, asahuë, mëꞌë caye.

Huaso muꞌse paꞌi maca mëꞌëre co̱caëꞌë.

Ja̱je paꞌina, yure aꞌë, huaso cua̱ñoꞌñe paꞌi saꞌro cuiꞌne i̱ huaso muꞌse aꞌë.

3 Yecohuaꞌipi yëquë coꞌamaña yoꞌoyere coꞌaye cacaimaꞌcohuaꞌini cajë yecohuaꞌire coꞌaye yoꞌo i̱ñoñe peoyerepa deꞌoyepi i̱ñojë yoꞌojë paꞌiyë. 4 Ja̱je paꞌina, siꞌaye ai yoꞌoye paꞌina, quëcojë yoꞌoyepi yëquë Maijaꞌquëre necaicohuaꞌi paꞌiye i̱ñoñë. Coꞌamaña caraquëna, cuiꞌne jai ca̱quipëje̱ paꞌye ai yoꞌoye paꞌina, quëcojë tëto saiye i̱ñoñepi cuiꞌne, 5 siꞌsejëna, co hue̱ꞌñana cojëna, jai pa̱i sa̱ñope cuijë yoꞌojë cajëna, jëa coꞌamaña neñe, siꞌa ñami ñajë ñataye, cuiꞌne a̱o ëaye tëto saiye quëcoyepi i̱ñoñë. 6 Cuiꞌne yëquë deꞌoye nuñerepa paꞌiyepi, yëquë nuñerepa coca ta̱ꞌñe asayepi, yëquë quëcoyepi, yëquë deꞌoye yoꞌoyepi, yëquë ja̱ꞌre Maijaꞌquë joyo paꞌi doꞌipi, yëquë pa̱ire oire pajë yoꞌo doꞌipi, 7 yëquë nuñerepa cocare quëa doꞌipi, yëquë ja̱ꞌre Maijaꞌquë tutu paꞌi doꞌipi i̱ñohuë. Ja̱je paꞌina, nuñerepa yoꞌo uihua ja̱ꞌñepi ñese nehuë, cuiꞌne ja̱re i̱tipi sa̱ñope yoꞌoyeje̱ jëahuë. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌa yecohuaꞌipi yëquëre sihuasicohuaꞌipi, yëquëre ñañe coesicohuaꞌipi yecohuaꞌipi yëquëre deꞌo pa̱i aꞌë casicohuaꞌipi, yëquëre coꞌacohuaꞌi aꞌë casicohuaꞌipi yoꞌojë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëquë cato nuñerepa paꞌicohuaꞌipi, cuiꞌne nuñerepa cacohuaꞌi aꞌë, yecohuaꞌipi cosocohuaꞌi aꞌë catoje̱. 9 Yecohuaꞌipi yëquëre ñamaꞌcohuaꞌire yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoyë, noni ñacohuaꞌitaꞌare. Yecohuaꞌipi yëquëre ju̱ꞌijacohuaꞌi aꞌë cacohuaꞌi aꞌë. Cajëtaꞌa huajëcohuaꞌipi paꞌiyë. Siꞌseyë, yëquëre. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huani je̱oñere pa̱ñë. 10 Oiyere pajë paꞌiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌanëpi sihuajë paꞌiyë. Ti peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi ña cua̱ñoñë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jai pa̱ire jaiye coꞌamaña paye necaëꞌë. Coꞌamaña peocohuaꞌi ña cua̱ñoñë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌaye payë.

11 Maijaꞌquë doꞌijë Corinto paꞌicohuaꞌi mësarute yëquë nuñerepa cahuë, ti yëquë joñoa cuasaye yahuemaꞌpë. 12 Ja̱je paꞌina, yëquë mësarute yahueseꞌe ti peoyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru aꞌë, yëquëre yahueseꞌe pacohuaꞌi. 13 Ja̱je paꞌina, mësarute mamajëre pëca jaꞌquë se̱ñeje paꞌye se̱ñë, mësaru cuasayepi yëꞌëre nuñerepa cajë̱ꞌë caquë, yëꞌë mësarute yoꞌoyeje̱ paꞌye.

Mai Cato Maijaꞌquë Huëꞌe Aꞌë

14 Tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, sehuomaꞌa pa̱ire. Ja̱je paꞌina, ñajëꞌë, nuñerepa yoꞌoye ti tsioye peoji, nuñe yoꞌo maꞌñe ja̱ꞌre co̱ni. Cuiꞌne miañeje ti tsioye peoji, neañena co̱ni. 15 Cristopi huati ja̱ꞌre teꞌe yoꞌoye pa̱ji. Sehuosiquëpi sehuomaꞌquë yoꞌoyeje̱ cuiꞌne teꞌe yoꞌoye pa̱ji. 16 Ja̱je cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe ti̱o paꞌina, cuiꞌne ti̱o paꞌiji, coa deꞌhuasi diusure se̱ huëꞌeje̱, teꞌe cuiꞌne yoꞌoyeje̱ peoji. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë huajëquërepa huëꞌe aꞌë, mai. Ja̱je paꞌina, i̱pi capi, ñeje:

I̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌi, i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre cusiꞌi. Yëꞌëpi i̱ohuaꞌi Diusu paꞌija̱quë aꞌë.

Cuiꞌne i̱ohuaꞌipi yëꞌë pa̱irepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

17 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaëpi caji:

Ja̱ohuaꞌi jopo paꞌicohuaꞌipi etani,

ja̱ohuaꞌire tsiomaꞌpë,

cuiꞌne siꞌsije̱ pu̱ꞌpemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

Ja̱je paꞌijëna, yëꞌëpi mësarute sihuaquë i̱masiꞌi.

18 I̱mani mësaru jaꞌquë pasiꞌi. Paꞌina, mësarupi ë̱mëohuaꞌi cuiꞌne nomiohuaꞌi yëꞌë mamajë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Ja̱je caji, Ëjaërepa siꞌaye tutu paquëre papi.

7

1 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë maña iye aꞌë, maire ca nëoseꞌe mai paye. Ja̱je paꞌina, deꞌocohuaꞌirepa pañuꞌu, siꞌaye ca̱pë, cuiꞌne joyo siꞌsi neñere yoꞌomaꞌpë. Ja̱ paꞌiyere cajë Maijaꞌquëni caꞌrajë siꞌaye mai paꞌiye i̱na i̱si saoni pañuꞌu.

Corinto Pa̱i Po̱nëñe

2 ¡Deꞌoji. Ja̱je paꞌito yëquëre sihuajë tsiojë̱ꞌë! Teꞌireje̱ yëquë coꞌa deꞌhuamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Teꞌireje̱ yëquë care payeje̱ cajë cosomaꞌcohuaꞌi aꞌë. 3 Ja̱je cani, mësaruni nuñe yoꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë caquë camaꞌë paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, tsoe mësarute cahuë. Mësarute yëquë joñoare papi oijë paꞌiyë, yëquë huajëcohuaꞌipi paꞌijëna, cuiꞌne ju̱ꞌitoje̱. 4 Ja̱je paꞌina, yëꞌë mësaru deꞌoyerepa sehuoja̱jë cuasaquë siꞌaye yëꞌë cuasayere caye payë. Cuiꞌne mësaru doꞌire ai sihuayeje̱ payë. Ja̱je paꞌina, siꞌaye ai yoꞌo jopopi ai sihua joyo payë, mësaru doꞌipi.

5 Yëquë Macedonia ti̱ꞌasi macapi ti huajëmaꞌpë paëꞌë, aꞌri mañaje. Siꞌa hue̱ꞌña ai yoꞌoyeseꞌe ti̱ꞌahuë, yëquë quë̱no macapi sa̱ñope yoꞌoyeseꞌe pajiꞌi. Ja̱je yoꞌoye paꞌina, yëquë joñoapi quëquë huesësicohuaꞌi paëꞌë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë coꞌa ju̱ꞌicohuaꞌire yëhuo huasoquëpi yëquëreje̱ cuiꞌne yoꞌoquëna, sihua ëaye nepi, Tito daiyepi. 7 Ja̱je paꞌina, i̱ daisi mañaseꞌe sihua ëaye neñe pa̱pi, mësaru sihua ëaye i̱te yoꞌoseꞌe quëaquë, cuiꞌne mësaru yëquëre ña ëa ju̱ꞌiñeje quëaquë, cuiꞌne mësaru oijë paꞌiye se quëaquë, cuiꞌne yëꞌëre ai cuasajë coꞌa ju̱ꞌiñe quëaquë yoꞌopi. Ja̱je quëaquëna, siꞌaye iyepi yëꞌëre ai sihua ëaye nëjiꞌi.

8 Yëꞌë toyasicopi mësarute ne oesico paꞌitoje̱, i̱tire cuasaquë oimaꞌë paꞌiyë. Ja̱ꞌnë cato oëꞌë, yëꞌë toyasicopi mësarute aꞌri tëcahuë ne oecona, ñaquë. Ja̱je oisiquëje̱ yure cato sihuayë. 9 Sihuamaꞌë paꞌiyë, mësarute ne oesi doꞌire, yëꞌë cato sihuayë, ja̱ oiyepi mësaru yoꞌoye je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëñe necaisi doꞌire. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi sihuaquë ñapi, mësaru oijë quëcojë yoꞌoye. Ja̱je paꞌina, yëquë toyaseꞌepi mësarute coꞌaye nemaꞌpë paëꞌë. 10 Ja̱je paꞌina, joyo oiye cato ti̱ñe paꞌiye po̱nëñena cuiꞌne huasosicohuaꞌi paꞌiyena saye aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye yeja pa̱i yoꞌojë oiye cato, ju̱ꞌiñena saye aꞌë. 11 Ja̱je paꞌina, ñajëꞌë, yure Maijaꞌquë yëyeje̱ paꞌye yoꞌojë oiseꞌepi etaseꞌere. Iye aꞌë, i̱ti etaseꞌe: Esa coꞌayere ne deꞌhua ëaye nëiñe, mësaru aquë coꞌayere yoꞌosi doꞌire huajëyaꞌye nëiñe, coꞌaye sa̱ñope camaꞌcohuaꞌitaꞌare huajëyaꞌye nëiñe, coꞌayere yoꞌosiquëpi po̱nëjaquë cajë ai yoꞌoye nëiñe, coꞌaye yoꞌoquëre siꞌseye paꞌiji cuasaye nëiñe, mësarupi, siꞌayere deꞌoyerepa yoꞌohuë, nuñerepa yoꞌocohuaꞌipi. 12 Ja̱je paꞌina, yëꞌë ja̱ toya jaꞌhua toya maca i̱ti coꞌaye yoꞌoquëni pa̱nitaꞌa i̱ti coꞌaye yoꞌo cua̱ñoquëni caquë toyaye pa̱huë. Coa ai jerepa yëꞌë cato mësaru yëquëre coꞌa ju̱ꞌijë paꞌiyepi, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana ñañe paꞌija̱jë caquë toyahuë. 13 Ja̱ cato yëquëre ne yëꞌhuaye paꞌiji.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye asa yëꞌhuaseꞌe jerepa ña huajëhuë, mësaru deꞌoye paꞌijë paꞌicohuaꞌire ña doꞌire Tito sihuaquë paꞌiyere. 14 Ja̱je paꞌina, mësaru ai deꞌocohuaꞌi aꞌë caquë Titore tsoe quëahuë. Titopi yëꞌë mësaru ayere quëaseꞌe nuñere paꞌë caquë asa ti̱ꞌapi, mësaru deꞌoye paꞌijë paꞌiyere ñaquë. Asa ti̱ꞌaquëna, coꞌa ju̱ꞌiñe peoyë, mësaru ayere cato yoꞌomaꞌ doꞌire. Siꞌaye mësarute yëquë quëaseꞌe cato nuñerepa quëaseꞌe aꞌë, cuiꞌneje Titopi nuñere paꞌë caquë asa ti̱ꞌapi, yëquë quëaseꞌe. 15 Ja̱je paꞌina, yuretaꞌa i̱je mësarute ai jerepa yëji, siꞌaohuaꞌi mësaru i̱te deꞌoye dahuëre ñajë pëpani pajë, i̱ caye siꞌaye deꞌoye sehuojë yoꞌocaiseꞌere cuasaquë. 16 ¡Ja̱je paꞌina, yëꞌë mësarute ai sihuayë, deꞌoyerepa yoꞌoja̱cohuaꞌi aꞌë caquë!

Deꞌoyerepa I̱siye

8

1 Deꞌoji. Yure Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute quëaye yëyë, Maijaꞌquë oi coa i̱siseꞌepi Macedonia paꞌicohuaꞌi sehuosicohuaꞌi yoꞌo i̱ñoñere. 2 Ja̱ohuaꞌi teaye coꞌamaña peocohuaꞌitaꞌa ë̱seye peoyerepa sihuajë i̱sihuë, yecohuaꞌire co̱cai ja̱ꞌñere. Jaiye coꞌamaña pacohuaꞌi i̱siyeje̱ paꞌyerepa i̱sihuë. Cuiꞌne jaiye neñañe paꞌina, tëto sainije sihuacohuaꞌi paꞌiyë. 3 Cuiꞌne yëꞌëpi ñahuë, i̱ohuaꞌi deꞌoyerepa cuasajë ë̱seye peoyere papi i̱ohuaꞌi payere cuiꞌne i̱ohuaꞌi paye jerepa i̱sijëna. 4 Ja̱je yoꞌojë yëquëje̱ Maijaꞌquë pa̱ire co̱caiye yëyë, ë̱semaꞌpë cajë ai se̱iꞌë, yëquëre. 5 Se̱sicohuaꞌipi coa curiquëseꞌe i̱siye pa̱jë coa ai jerepa yoꞌohuë. Yoꞌojë duꞌru macarepa Ëjaëna i̱ohuaꞌi paꞌiyere i̱sihuë. Ja̱ jeteyoꞌje i̱sihuë, yëquëna, Maijaꞌquë yëyeje̱. 6 Ja̱je paꞌina, Titore i̱ ja̱ꞌnë yoꞌo huëoseꞌere yoꞌoquë mësaru quëꞌroje̱ iye deꞌoye cuasajë co̱cai curi i̱siye tsiꞌso saoja̱quë cajë se̱iꞌë. 7 Mësaru siꞌaye deꞌoyerepa paꞌicohuaꞌipi paꞌiyë: Paꞌire paji cuasacohuaꞌipi, ta̱ñe coca cacohuaꞌipi, ta̱ñë asacohuaꞌipi, deꞌoye yecohuaꞌire necaicohuaꞌipi, cuiꞌne yëquëre ai oicohuaꞌipi. Ja̱je paꞌicohuaꞌipi iyereje̱ cuasajë yecohuaꞌire tëto saisicohuaꞌipi yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, peocohuaꞌire co̱cai i̱siyere.

8 Mësarute tse̱poje̱ paꞌiore i̱siyë, mësarupi yecohuaꞌi deꞌoye yoꞌoyere ñani mësaruje̱, mësaru nuñerepa pa̱ire oicohuaꞌi paꞌiyere i̱ñojajë cajë. Ja̱je paꞌina, mësarute cua̱ñemaꞌpë paꞌiyë. 9 Ja̱je paꞌina, mësaru cato tsoe asayë, mai Ëjaë Jesucristo maire deꞌoye coa i̱sisiꞌi caquë, jaiye coꞌamaña paquëpi, coꞌamaña peoquë deꞌoseꞌe, mësaru doꞌire. Mësarupi i̱ coꞌamaña peoquë deꞌosi doꞌipi, jaiye pacohuaꞌi paꞌija̱jë caquë yoꞌopi.

10 Mësaru deꞌoye paꞌiyere caquë, iye yoꞌoye aye mësarute cahuë, yëꞌë cuasaye mësarupi ja̱ꞌnë tëto saisi o̱metëcahuë ai sihuajë deꞌoye yoꞌo huëohuë, iye i̱siye ayere. 11 Ja̱je yoꞌosicohuaꞌi sëte yureje̱ sao macaja̱ꞌa, ja̱re o̱cue paꞌi maca cuasajë, sihuajë i̱sijë yoꞌojë̱ꞌë, mësaru paye jaꞌye. 12 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi Maijaꞌquëre i̱siye yëre paquë i̱ paye jaꞌye i̱sito, Maijaꞌquë sihuaquë ñacaiquë api. Maijaꞌquë coꞌamaña peoquëni ñaquëtaꞌa, i̱sijë̱ꞌë caquë se̱maꞌquë api.

13 Camaꞌë paꞌiyë, yecohuaꞌire co̱cai doꞌire, mësarupi coꞌamaña caraja̱ni, ai yoꞌoja̱jë caquë. 14 Yëꞌë cato cayë, siꞌaohuaꞌi siꞌa yëꞌquë maca coꞌamaña payere caquë. Ja̱je paꞌina, yure mësarupi co̱caiye paꞌiji, i̱ohuaꞌire peoyere. Co̱catena, cuiꞌne yequë muꞌse i̱ohuaꞌipi mësaru peoyere co̱caiye paꞌiji, mësarute. Ja̱je yoꞌojë siꞌa yëꞌquë maca paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 15 Pajëna, toyaseꞌe cayeje̱: “Jaiye siꞌsosiquëre nëañeje pa̱pi, cuiꞌne aꞌri maña tsiꞌsosiquëreje̱ caraye pa̱pi.”

Tito Cuiꞌne I̱te Co̱cohuaꞌi

16 Deꞌoji, cayë, Maijaꞌquëre, Tito joyona yëꞌë mësarute ai cuasaquë paꞌiyeje̱ paꞌye ai cuasaye necaisiquëre. 17 Ja̱je paꞌina, Titopi, yëꞌë mësarute sani ñajëꞌë caquë se̱ñe, deꞌoyerepa sehuocajiꞌi. I̱pi mësarute ai cuasaquë ña ëa ju̱ꞌi paꞌiye sëte. Ja̱je paꞌina, yure i̱ yëyeseꞌepi mësarute ñasiꞌi caquë saiji.

18 Siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌi quëꞌrona, huaso coca deꞌoyerepa necai doꞌire deꞌoquëre pare yëhuoquëni, Maijaꞌquë doꞌiquëre teꞌire, Tito ja̱ꞌre co̱ni jëjo saoyë, mësaru quëꞌrona. 19 Coa ai jerepa siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi i̱te sahuareña, yëquë ja̱ꞌre cuꞌi yëquë yoꞌoye co̱caija̱ꞌquëni. Ja̱je paꞌina, yëquë mai Ëjaëre deꞌoye necañuꞌu cajë coa i̱si coꞌamaña tsiꞌsojë yoꞌoyere cuiꞌne yëquë co̱cañuꞌu cuasaye i̱ñoñuꞌu cajë yoꞌoyere, co̱caija̱ꞌquë api. 20 Ja̱je yoꞌojëna, iye yëquë jaiye coꞌamaña tsiꞌsoyere, deꞌoyerepa huahuesiꞌi cajë yoꞌoyë, yecohuaꞌipi coꞌaye camaꞌpë paꞌija̱jë cajë. Ja̱je yoꞌoyë. 21 Ja̱je paꞌina, yëquë cato deꞌoyere paseꞌe yoꞌoye yëyë, mai Ëjaë ña hue̱ꞌña, cuiꞌne pa̱i ña hue̱ꞌñaje.

22 Cuiꞌne ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni teꞌe jëjo saoyë, yequëreje̱ Maijaꞌquë doꞌiquëre. Ja̱ë cato jaiye deꞌoye yoꞌoquë yëquëre i̱ yoꞌoyepi, i̱ nuñerepa paꞌiye i̱ñoquëpi, cuiꞌne yureje̱ mësarute, nuñerepa paꞌicohuaꞌi aꞌë cuasaquë api. Ja̱je paꞌini jëjo saoyë. 23 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi i̱queiꞌni cajë Titore se̱cohuaꞌi paꞌito quëajë̱ꞌë. Ja̱ë cato Pablore tsioquë api, cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre coꞌamaña nequë api, mësarute co̱casiꞌi caquë, cajë̱ꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌijë i̱ ja̱ꞌre co̱ni saisicohuaꞌini se̱cohuaꞌi paꞌito cajë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato sehuosicohuaꞌi tsiꞌsini cuasani jëjo daosicohuaꞌi aꞌë. Cristore deꞌoye necaicohuaꞌi aꞌë cajë̱ꞌë. 24 Ja̱je paꞌina, siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi ñañere cajë, mësaru i̱ohuaꞌire nuñerepa oiyere oni i̱ñojëꞌë. Ja̱je paꞌina, yëquë mësaru ayere caseꞌeje̱ paꞌye sihuayë, mësarupi ja̱je yoꞌore paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë.

Maijaꞌquë Doꞌijëre Tsisocaiseꞌe

9

1 Mësaru co̱cañuꞌu cuasayere asa doꞌire, Maijaꞌquë doꞌijëre paꞌicohuaꞌire tsiꞌsoni i̱si ja̱ꞌñetaꞌa mësarute toyaye pa̱ñë. 2 Siꞌanë sihuaquë cayë, Macedonia acohuaꞌire, mësaru Acaya paꞌicohuaꞌi, ja̱ꞌnë o̱metëcahuë co̱cañuꞌu cajë cuiꞌñasicohuaꞌipi paꞌiseꞌere paꞌijëna, mësaru deꞌoye cuasayere ñani, jai pa̱i Macedonia acohuaꞌipi mësaru esa ne ëa ju̱ꞌijë yoꞌoyere ñani deꞌoye yoꞌoñuꞌu cajë yoꞌoseꞌere cayë. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë doꞌijëre jëjo saoyë, iye yoꞌoye aye, yëꞌë mësarute deꞌoye yoꞌocohuaꞌi aꞌë caseꞌepi coa caseꞌe paꞌimaꞌquëni caquë. Ja̱je cani cayë, mësarupi yëꞌë cuasaquë caseꞌeje̱ paꞌyerepa coa i̱siye ne deꞌhuasicohuaꞌipi paꞌija̱jë caquë cayë. 4 Mësarupi ne deꞌhuamaꞌcohuaꞌipi paꞌijëna, yëꞌë ja̱ꞌre yeque Macedonia acohuaꞌipi co̱ni sani ñamaꞌcohuaꞌini caquë cayë. Mësarupi tsiꞌsoyere nemaꞌcohuaꞌipi paꞌito yëquëre ai huajëyaꞌye pasipi, mësarute nuñerepa neñë cuasajë sihuajë casi doꞌipi, cuiꞌne mësaruteje̱ jerepa huajëyaꞌye nësipi. 5 Ja̱je paꞌina, mësarute duꞌru sani doꞌi ñajaꞌcohuaꞌire, Maijaꞌquë doꞌijëre jëjo saoyë, ja̱ohuaꞌipi mësaru coa i̱siñuꞌu ca nëoseꞌe co̱caijë tsiꞌso saoja̱jë caquë. Ja̱je yoꞌorena, mësaru coa i̱siyepi ë̱seye peoyere papi deꞌoyerepa cuasajë yoꞌoyere i̱ñoñe pasipi.

6 Iyere cuiꞌne cuasajë̱ꞌë: Aꞌri maña ta̱siquëpi ja̱re aꞌri maña tëaye paꞌiji, cuiꞌne ja̱re jaiye ta̱siquëpi ja̱re jaiye tëaye paꞌiji. 7 Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape i̱siye paꞌiji, joyo cuasaseꞌe jaꞌye, i̱simaꞌpë paꞌijë̱ꞌë coꞌaye nëi joyopi, pa̱nitaꞌa yecohuaꞌipi cua̱ñejëna. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato oi ñacaiquë api, sihuaquë i̱siquëni. 8 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi mësarute siꞌa muꞌseña coa siꞌa coꞌamaña jaiye i̱sija̱ꞌquë api. Mësarupi siꞌaye mësarute caraye pajë nëaquëna, siꞌaye deꞌoye yoꞌo coꞌamañare co̱caija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 9 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Coꞌamaña peocohuaꞌire ë̱seye peoyerepa i̱sisiquëre cato,

I̱ nuñe yoꞌoseꞌe ti pani huesëji.

10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mai ta̱ ja̱ꞌñe, cuiꞌne a̱i ja̱ꞌñe i̱siquëpi siꞌaye mësaru ta̱ ja̱ꞌñe, cuiꞌne mëa ja̱ꞌñe necaija̱ꞌquë api. Necaina, mësaru ë̱semaꞌpë i̱siyepi jaiye nuñerepa yoꞌoyere tëaye pasipi. 11 Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquë mësarute jaiye coꞌamaña i̱sija̱ꞌquë api, peocohuaꞌire co̱caija̱jë caquë. Ja̱ tsiꞌsoni jëjo saoyere jai pa̱i Maijaꞌquë doꞌijëpi deꞌoji cajë Maijaꞌquëre pëpaja̱cohuaꞌi aꞌë. 12 Ja̱je paꞌina, iye yëquë Maijaꞌquë doꞌijëre co̱cai ja̱ꞌñe sacaini coa i̱ohuaꞌire carayeseꞌe co̱cai ja̱ꞌñere saye pa̱ñë, coa i̱ohuaꞌipi ai jerepa Maijaꞌquëre ai deꞌoji cajë pëpa ja̱ꞌñere sayë. 13 Ja̱je paꞌina, iye mësaru co̱caiyepi mësaru Cristo coca deꞌoye sehuocaiye i̱ñoquëna, ñajë i̱ohuaꞌipi Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Sihuajë i̱ohuaꞌije̱ Maijaꞌquëre deꞌoye yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësarupi i̱ohuaꞌire cuiꞌne siꞌaohuaꞌire yecohuaꞌireje̱ ë̱seye peoyerepa co̱caiyere ñajë. 14 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi i̱ oiyere mësarute i̱ñosi doꞌire cuasajë ai yëjë Maijaꞌquëre mësarute se̱cacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 15 ¡Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre ai deꞌoji cayë, iye ai deꞌoyerepa i̱ i̱siseꞌere!

10

Pablo Cristo Jëjo Daoquë Sëte I̱ Tutu Payere Caseꞌe

1 Yëꞌë Pablopi mësarute Cristo a̱ꞌjiñe yoꞌoyepi cuiꞌne i̱ oiyepi cuasaquë, mësarute se̱ñë. Yëꞌëre cayë, mësaru ja̱ꞌre paꞌini tutu caye caraquëtaꞌa cayë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa soꞌore paꞌi toyaseꞌeja̱ꞌa i̱repa cayeje̱ tutu cayë. 2 Ja̱je ca doꞌire mësarute quëayë, yëꞌë mësarute ñasiꞌi caquë sai maca ja̱ yëꞌtaꞌapi deꞌoye paꞌiye pa̱jë, mësaru acohuaꞌipi pa̱i yëyepi yoꞌoji cacohuaꞌire cato tuturepa caja̱ꞌquë aꞌë. 3 Ja̱je paꞌire paji yëquë cato pa̱i aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye yeja pa̱i sa̱ñope yoꞌoyeje̱ paꞌyepi yoꞌoye pa̱ñë. 4 Mai uihua coꞌamaña cato, Maijaꞌquë tutu quëꞌi uihua coꞌamañaꞌë. Siꞌaye coꞌa tutu quëco pa paꞌi huë̱ꞌñare nejo coꞌamañaꞌë. Ja̱je paꞌina, mai uihuamaꞌpë paꞌiyë, iye yeja pa̱i uihua coꞌamañaje paꞌyepi. 5 Ja̱je paꞌina, ja̱ uihua coꞌamañapi, siꞌaye Maijaꞌquë ta̱ꞌñe asaquë yoꞌoyere, sa̱ñope ti̱ñe paꞌye cuasayere nejoñe paꞌiji. Cuiꞌne ja̱ uihua coꞌamañapi, siꞌaye mai cuasayere tsiꞌsoni Cristona i̱siye paꞌiji, maipi i̱te deꞌoyerepa sehuo ja̱ꞌñere cajë. 6 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi mësaru deꞌoye sehuocaicohuaꞌiseꞌe paꞌi maca, yëquëpi siꞌaye deꞌoye sehuo maꞌñere siꞌseye tsoe cuiꞌñasicohuaꞌipi paꞌiyë.

7 Mësaru cato coa ë̱mëjeꞌe paꞌiyeseꞌe ñañë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë nuñerepa Cristo aquëre paꞌë asaquë pani, yëquëreje̱ nuñerepa Cristo acohuaꞌi aꞌë cuasaquë ñasipi. 8 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi yëquë yoꞌoye paꞌiquëtaꞌare se̱ña maca mësarute cua̱ñequë yoꞌosiquë panije, coꞌayerepa yoꞌoreꞌni cuasaquë caꞌraye pa̱ñë. Ëjaëpi mësarute nejoñe peoyerepa, jerepa joyo paꞌiyere ñese mëocaija̱ꞌa tutu i̱siquëre me caꞌrayeꞌni. 9 Ja̱je paꞌina, yëꞌë toya saoseꞌeja̱ꞌa mësarute ca quëcosiꞌi caquë toyaseꞌeje̱ paꞌye ñamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 10 Paꞌiyë, yecohuaꞌi yëꞌëre ñeje cacohuaꞌi. Pa̱i ñato tutu peoquë maca, cuiꞌne coca canije, ëjaërepa cayeje̱ meñerepa pa̱ire camaꞌquëpi, ja̱ yëꞌtaꞌa toya daoyeseꞌe jëaye caquë cuiꞌne cua̱ñequë cayeje̱ caquë toyaquë api. 11 Ja̱je cacohuaꞌi maña, iyere yëquë yoꞌo ja̱ꞌñere asani paꞌija̱jë, yëquë cato ja̱je paꞌina, yëquë coca caseꞌeje̱ paꞌye, cuiꞌne soꞌore mësarute paꞌijë toyaseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru ja̱ꞌre paꞌi maca.

12 Nuñerepa caye, yëquë deꞌocohuaꞌi aꞌë casicohuaꞌire yëquëpi i̱ohuaꞌire cue̱cue ñajë cuiꞌne paꞌiohuaꞌi aꞌë pa̱nitaꞌa jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë yoꞌomaꞌpë paꞌiyë. Ja̱je paꞌijëtaꞌare me paꞌi aꞌni yëꞌë cuasajë sa̱ꞌñe cue̱cue ñajë paꞌicohuaꞌi cato huesëohuaꞌirepa yoꞌoyepi yoꞌojë paꞌiyë. 13 Yëquë yoꞌoye paꞌina, coa ai jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë sa tëto saipe yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëquë coꞌamaña nejaꞌto Maijaꞌquëpi iye macaja̱ꞌa nejëꞌë, caquë ña nëocaiji. Ja̱je paꞌina, i̱pi yëquëre mësaru quëꞌro Corinto ti̱ꞌajëꞌë, caquë ñaquëna, ti̱ꞌahuë. 14 Ja̱je paꞌina, yëquëre nejëꞌë, ca nëosi macaja̱ꞌa yoꞌoyë. Jerepa yoꞌomaꞌpë paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, yëquëpi ja̱ꞌnë mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌimaꞌpë patu coꞌaraꞌpi. Ja̱je patiꞌñe paꞌiotaꞌare yëquëpi duꞌru sani mësarute Cristo deꞌo cocare quëahuë. 15 Cuiꞌne yëquëre ca nëoseꞌere sa eta sani yecohuaꞌi neseꞌere jioni sihuamaꞌpë paꞌiyë, ai jerepa paꞌiohuaꞌipi deꞌoyerepa nehuë cajë. Coa ai jerepa yëquëre ca nëoseꞌeja̱ꞌa yoꞌoyë, mësarupi Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasa ti̱ꞌajëna. Mësaru ja̱ꞌre paꞌijë jerepa Maijaꞌquë coꞌamañare neñuꞌu cuasajë yoꞌoyë, yëquëre Maijaꞌquë ca nëoseꞌeje̱ paꞌye. 16 Cuiꞌne cuasayë, mësarupi. Paꞌire paji cuasa ti̱ꞌajëna, mësaru paꞌi yeja Corinto jerepa paꞌi yejañaje sani huaso coca quëañuꞌu cajë. Yecohuaꞌi neseꞌere jioni, yëquëpi jerepa paꞌiohuaꞌipi deꞌoye nehuë, cajë sihuayere coejë, cuiꞌne yecohuaꞌi Maijaꞌquëre necaiyere neroja̱i hue̱ꞌña cacaye pa̱ñuꞌu cuasayë.

17 Jerepa paꞌi aꞌë cuasaye yëquë pani, jerepa paꞌi api cuasajë̱ꞌë, Ëjaëna. Ja̱ë api, jerepa paꞌi. 18 Ja̱je paꞌina, I̱jaꞌa coꞌye deꞌoquë aꞌë caquë cato neñamaꞌquëpi nuñerepa paꞌiquë peoji. Coa Ëjaëseꞌe deꞌoquë api caquë cato neñasiquëpi nuñerepa paꞌiquë api.

11

Pablo Cuiꞌne Coa Cacohuaꞌi

1 Quëcojë dahuëre asajë̱ꞌë, yëꞌë caye, aꞌri maña cuepe cocaje̱ paꞌye, catoje̱. 2 Deꞌoji, yëꞌë cato mësarute oi ai ë̱seyë, Maijaꞌquë oi ë̱seye ayepi, mësarute Cristona teꞌire huejosiꞌi ca nëosi doꞌire ë̱seyë. Ja̱je paꞌina, nomi tsi̱o ë̱mëre yoꞌomaꞌcore paje̱ paꞌiohuaꞌini, i̱na i̱sisiꞌi caquë yoꞌoyë. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare caꞌrayë, a̱ñapi i̱o ta̱ꞌñe cayepi, Evare cososeꞌeje̱ paꞌye, mësarute cosocona. Cristore nuñerepa cuasajë sihuayere mësarupi je̱omaꞌcohuaꞌini caquë. 4 Ja̱je caꞌraquë ñaquëna, mësaru, yecohuaꞌipi daijë yëquë quëaseꞌeje̱ paꞌye quëamaꞌpë coa ti̱ñe paꞌi Jesuni quëajëna, coemaꞌpë asayë, mësaru. Cuiꞌne ja̱ꞌnë i̱si cua̱ñoseꞌeje̱ paꞌi joyo peoyere coa ti̱ñe paꞌi joyore i̱si cua̱ñojë, cuiꞌne mësaru ja̱ꞌnë asaseꞌeje̱ paꞌye peoyere ti̱ñe paꞌi huaso cocare quëajëna, sehuojë paꞌija̱cohuaꞌi aꞌë, ti̱ñe paꞌiye. 5 Ja̱je paꞌitoje̱ yëꞌë cato ja̱ohuaꞌi Jesús jëjo saocohuaꞌi aꞌë coa cacohuaꞌi huëꞌehuëre paꞌiye pa̱ñë. Ja̱re cuasayë. 6 Yëꞌëpi deꞌoyerepa coca ca ti̱ꞌamaꞌquë paꞌitoje̱, yëꞌë ta̱ꞌñe asaye cato jaiye aꞌë. Ja̱ asayere mësarute i̱ñohuë, siꞌaye yëquë yoꞌojë paꞌiyepi.

7 ¿Coꞌaye yëꞌë yoꞌore mësarute, huaso coca quëa doꞌire curi se̱maꞌë, cuiꞌne mësarute ñese mëoñere caquë yëꞌëpi teaye paꞌi maca deꞌoni yoꞌore? Pa̱ni, coꞌaye yoꞌoye pa̱huë. 8 Ja̱je paꞌina, yequë sehuosicohuaꞌi tsisosi curire jiohuë, mësarute necasiꞌi caquë. 9 Mësaru ja̱ꞌre paꞌi maca yëꞌëre jopo carayere, co̱caijë̱ꞌë caquë mësarute se̱maꞌë paëꞌë. Pa̱quëna, Maijaꞌquë doꞌijë Macedonia daisicohuaꞌipi co̱caëꞌë, coꞌamaña i̱sijë yëꞌëre caraye. Mësarute jo̱sa yoꞌoye pa̱siꞌi cuasahuë, ja̱re ja̱jeseꞌe yoꞌoquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë. 10 Yëꞌë cato Cristore pa doꞌire nuñerepa cayë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë siꞌa Acaya yeja paꞌicohuaꞌire curiquë se̱maꞌë quëaseꞌere sihuaye sioye ti peoji. 11 ¿Me yoꞌoquë ja̱je cayeꞌni, mësaruni oimaꞌë, ja̱je caye? Pa̱ni Maijaꞌquëpi ñaji, yëꞌë mësarute oiye.

12 I̱ohuaꞌi yoꞌoyere i̱tire paꞌë cajë sihuajë maije paꞌiohuaꞌi aꞌë cañuꞌu cajë yoꞌoyere, i̱ohuaꞌi quëco payere jiosiꞌi caquë yëꞌë curi se̱maꞌë yoꞌoyere yoꞌoquë pasiꞌi. 13 Ja̱ohuaꞌi cato Cristo jëjo daocohuaꞌirepa peoye coa i̱ jëjo daocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi deꞌoni cosojë yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 14 ¿Me yoꞌojë ja̱je yoꞌoyeꞌni, ai cuasamaꞌpë? Ja̱re i̱ huati ëjaëpi hui̱ñaëje paꞌirepa miaquërepa deꞌoni yoꞌoquë api. 15 ¿Ja̱je yoꞌoquëre sëte me pa̱ñeꞌni, i̱te necaicohuaꞌije̱? Ja̱je paꞌina, deꞌo pa̱ije paꞌiohuaꞌi deꞌoni yoꞌojë cosoyë, pa̱ire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe paꞌiyeje̱ sa̱i cua̱ñoñe paꞌiji.

Pablo Ai Yoꞌoseꞌe Jesús Jëjo Saoquëpi

16 Deꞌoji, ti̱jupë mësarute ca co̱ñë, teꞌije̱ yëꞌëre cuepequë caji, cuasacohuaꞌi pani coa asajë̱ꞌë, yëꞌë mësarute cuepequë cayeje̱ caquëna, yëꞌëje̱ aꞌri maña casiꞌi jerepa paꞌi aꞌë cuasaquë. 17 Iye yëꞌë jerepa paꞌi aꞌë cuasaquë casiꞌi caye cato camaꞌë paꞌiyë, mai Ëjaërepa cua̱ñeseꞌepi. Ja̱ cato cayë, coa cuepei cayepi. 18 ¡Jai pa̱i i̱ohuaꞌi yoꞌoyere ñajë jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë sihuacohuaꞌi paꞌiye sëte, yëꞌëje̱ cuiꞌne yëꞌë yoꞌoyere ñaquë jerepa paꞌi aꞌë cuasaquë sihuasiꞌi! 19 Mësaru ai ta̱ꞌñe paꞌiohuaꞌitaꞌa cuepeohuaꞌi cayere quëcojë ai yëjë asayë. 20 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi quëcojë ja̱ohuaꞌipi joꞌya nerena, mësaru sihuajë co̱caiyë, mësarute coa coꞌacohuaꞌire ñajë yoꞌocohuaꞌini, coa cosocohuaꞌini, mësarute coe ëaye ñacohuaꞌini, yequere tsiana tëꞌcajë yoꞌocohuaꞌini co̱caiyë, mësaru. 21 Yëquë paëꞌë, ai tutu peocohuaꞌipi mësarute ja̱je yoꞌoye pa̱sicohuaꞌi. Ja̱je caye huajëyaꞌye nëicotaꞌare cayë:

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌipi jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasato yëꞌë cuiꞌne jerepa paꞌi aꞌë cuasasiꞌi, iyere cuepei cayeje̱ caquë. 22 Ja̱ohuaꞌi hebreo pa̱i aꞌë, yëꞌëje̱ i̱ aꞌë. Ja̱ohuaꞌi Israel pa̱i aꞌë, yëꞌëje̱ i̱ aꞌë. Ja̱ohuaꞌi Abraham tsëcapë acohuaꞌi aꞌë, yëꞌëje̱ i̱ aꞌë. 23 Ja̱ohuaꞌi Cristore necaicohuaꞌi aꞌë. Yëꞌëje̱ ja̱ohuaꞌi necaiye jerepa Cristore necaiquë aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi neñe jerepa nehuë. Cuiꞌne ja̱ohuaꞌi siꞌse cua̱ñoseꞌe jerepa siꞌse cua̱ñohuë. Cuiꞌne ja̱ohuaꞌi co cua̱ñoseꞌe jerepa co cua̱ñohuë. Ja̱je yoꞌoquë siꞌanëpi ne ju̱ꞌiñere paëꞌë. 24 Judío pa̱ipi cinco paꞌye yëꞌëre tse̱ajë treinta y nueve paꞌye siꞌsehuë, tse̱añerepa siꞌse mepi. 25 Toaso̱ñe paꞌye tarapi tëꞌcahuë. Cuiꞌne teꞌerepa quë̱na pë̱api je̱ahuë. Toaso̱ñe paꞌye yëꞌë sai yohuë̱api ea dutupi. Ea duꞌina, duni ju̱ni tëjiquë teꞌe ñami cuiꞌne teꞌe muꞌse jai tsiayare coa huahuahuë. 26 Siꞌanë cuꞌiyeseꞌe yoꞌoquë ñasiquë aꞌë, tsiaya duni ju̱tiꞌñe paꞌye, ñaohuaꞌina huahuoꞌñe paꞌye, cajeohuaꞌipi huatiꞌñe paꞌye, ti̱ pa̱ipi huatiꞌñe paꞌye, jai daripë acohuaꞌipi huatiꞌñe paꞌye, tsio huë̱ꞌña acohuaꞌipi huatiꞌñe paꞌye, jai tsiayana duni ju̱tiꞌñe paꞌye, Maijaꞌquë doꞌijë aꞌë, coa cacohuaꞌipi huatiꞌñe paꞌye yoꞌojëna ñaquë tëto saisiquë aꞌë. 27 Cuiꞌne, jaiye jëꞌjoye nëina neñe, cuiꞌne ai yoꞌoye tëto saëꞌë. Ja̱je paꞌina, yequere ti ca̱imaꞌë tëtosaëꞌë. Yequere a̱o peoquëna, cuiꞌne oco ëa ju̱ꞌi tëtosaëꞌë. Yequere ti a̱imaꞌquëpi coa paëꞌë. Yequere ca̱ña peoquëna, sësë ju̱ꞌi ai yoꞌoquë paëꞌë.

28 Iye cuiꞌne yequë coꞌamaña jerepa co̱ cuasaquëna muꞌseña ñape yëꞌëna dëquëyeje̱ paꞌye to̱mequëna, siꞌa hue̱ꞌña sehuosicohuaꞌi me paꞌiyeꞌni cuasaquë coꞌa ju̱ꞌi paꞌiyë. 29 Ja̱je paꞌina, yequë teꞌi tutu peoquë paꞌito yëꞌëje̱ i̱ ja̱re co̱ni teꞌe ai yoꞌoquë tutu peoquë paꞌiyë. Coꞌayena ne ta̱osiquë paꞌito yëꞌë joyo aꞌsiyerepa oiyë. 30 Jerepa paꞌi aꞌë cayepi nëiñe paꞌito yëꞌë teaye paꞌi tutu peoyere i̱ñosiꞌi, yëꞌë cayepi. 31 Ja̱je paꞌina, Diusu mai Ëjaë Jesucristo pëca jaꞌquëpi yëꞌë caye nuñerepa caji caquë asaji, siꞌanëpi deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaquëre papi. 32 Yëꞌë Damascore paꞌi maca, romano pa̱i ëjaë Aretasre co̱caiquëpi, pa̱i ëjaëpi, yëꞌëre tse̱ajaꞌcohuaꞌire jai daripë eta saꞌnoana soldado pa̱ire nëꞌquepi. 33 Ja̱je yoꞌouna, yecohuaꞌipi yëꞌëre doꞌrohuëna ayani jai daripë tëhuopa etaye ña saꞌroja̱ꞌa casarena, catihuë, Aretasre.

12

Maijaꞌquë Pablore I̱ñoseꞌe

1 Doꞌi peoye aꞌë, coꞌye deꞌoyerepa yoꞌoquë aꞌë cajë sihuaye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarute quëaye yëyë, yëꞌëre Ëjaë huëo ca̱ni ñañeje paꞌye cuiꞌne yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñere i̱ñoseꞌe. 2 Paꞌiji, catorce o̱metëca teꞌire Cristo sehuoquëre maꞌtëmona, toaso̱ pëpë acona saseꞌe. Iye yoꞌoseꞌere asaquë aꞌë, yëꞌë. Siꞌa ca̱pë sa cua̱ñosiquë paꞌini, pa̱nitaꞌa joyoseꞌe sa cua̱ñosiquë paꞌini huesëyë. Ja̱ cato Maijaꞌquëseꞌe asaji. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asayë yëꞌë cato, ja̱ëte siꞌa ca̱pë quëꞌire, pa̱nitaꞌa joyoseꞌe sasiquë paꞌini huesëyë. Coa Maijaꞌquëseꞌe asaji. 4 I̱te cato Maijaꞌquë tsiona sapi. Saëna, ja̱rona asapi, ti pa̱i asani i̱ caseꞌeje̱ paꞌye ca ti̱ꞌañe peoyere pare. 5 Yëꞌë ja̱ëje paꞌire pani, jerepa paꞌi api caquë sihuacati̱ꞌñe paꞌi aꞌë. Yëꞌëja̱ꞌa coꞌye jerepa paꞌi aꞌë caquë sihuayetaꞌa pa̱siꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sihuasiꞌi yëꞌë ne ti̱ꞌa maꞌñere. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, yëꞌëpi jerepa paꞌi aꞌë caquë pani, coa cuepequë caye pa̱ꞌñe paꞌi aꞌë, ja̱re nuñerepa caja̱quë paꞌi doꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iyere yëyë, yecohuaꞌipi yëꞌëre jerepa paꞌi api cuasamaꞌcohuaꞌipi, i̱ohuaꞌi yëꞌë yëhuoseꞌere asayepi cuiꞌne yëꞌë paꞌiyere ñañepi cue̱cuejë.

7 Jaiye i̱ñoseꞌere paquëtaꞌa paꞌina, yëꞌëpi jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquëni caquë, yëꞌëre jo̱sa yoꞌoja̱ꞌcore huati ëjaë huaꞌjo ñacaje̱ paꞌiopi yëꞌë ca̱pëna ai yoꞌoyere miuje paꞌiore ne nëopi. 8 Ja̱je neina, ai yoꞌoquë toaso̱ñe mai Ëjaëre, ja̱ ai yoꞌoye nejocaijë̱ꞌë caquë se̱iꞌë. 9 Se̱ina, i̱pi capi: “Yëꞌë mëꞌëre oiyepi tsoe deꞌoji, yëꞌë tuture tutu peocohuaꞌija̱ꞌa deꞌoyerepa i̱ñoñe paꞌiji” capi. Ja̱je paꞌina, sihuayë, yëꞌë tutu peoyeja̱ꞌa Cristo tuture i̱ñoñe pa doꞌire. 10 Ja̱je paꞌina, sihuayë, tutu peoyere, pë̱poyere, coꞌamaña carayere, huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌoyere, cuiꞌne Cristo doꞌire necai ai yoꞌoyere. Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi tutu peoquë paꞌi maca, ja̱ maca jerepa tutu quëꞌi paꞌiyë.

Corinto Sehuosicohuaꞌire Pablo Coꞌa Ju̱ꞌiñe

11 Mësarupi cacaimaꞌ doꞌire, cuepei cayeje̱ cahuë, mësarute. Mësarupi yëꞌëre deꞌoquë api cacaiye paꞌiji, pa̱ni yëꞌëja̱ꞌa coꞌye. Yëꞌë mësarute yeꞌyacohuaꞌi huëꞌehuëre paꞌiye pa̱ñë, ¡doꞌi peoquë maca paꞌinije! 12 Ja̱je paꞌitaꞌa, yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñe i̱ñoñepi, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌoyepi, jaiye deꞌo coꞌamaña mësaru ja̱ꞌre paꞌi dahuëre quëcoquë yoꞌo i̱ñoseꞌepi, ja̱pi i̱ñohuë, Jesús jëjo daoquërepa yëꞌë paꞌiye. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë huë̱ꞌña sehuosicohuaꞌipi jerepa deꞌoyerepa necaiseꞌe payë cuasayë. Mësaru coa mësarute necaiye tayo yoꞌoseꞌe paꞌito iyeseꞌe aꞌë: Yëꞌë caraseꞌe mësarute se̱maꞌë paëꞌë. Ja̱ tayo yoꞌoyere ai cuasamaꞌpë sa̱i to̱caiyeje̱ paꞌye deꞌoye cuasajë oni yejejë̱ꞌë, yëꞌëre.

14 Mësarute toaso̱ñe acore doꞌi sai ja̱ꞌñere yure ne deꞌhuaquë paꞌiyë. Yureje̱ mësarute dëquëyeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌë. Mësaru curire pasiꞌi caquë yoꞌomaꞌë paꞌiyë. Yëꞌë cato mësaruni caquë yoꞌoyë. Ja̱je paꞌina, pëca jaꞌquëohuaꞌipi mamajëre i̱sija̱ꞌa curiquë tsiꞌsocohuaꞌi aꞌë, pa̱ni mamajëpi pëca jaꞌquëohuaꞌire i̱si ja̱ꞌñere tsiꞌsoye. 15 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi mësarute ai oina, mësarupi yëꞌëre aꞌri maña oitoje̱, yëꞌë deꞌoye cuasa doꞌipi siꞌaye yëꞌë curi paye sa̱i saosiꞌi, cuiꞌne yëꞌë tutu mañaje ne saosiꞌi caquë sihuaquë yoꞌoyë, mësaru joñoa deꞌoye paꞌiyere caquë.

16 Nuñerepa cayë, yëꞌë mësarute dëquëye yoꞌomaꞌë paëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌi mësaru acohuaꞌipi cayë, yequëre coa i̱ ta̱ꞌñe cosoyepi yoꞌoquë se̱ꞌqueoje̱ paꞌiona, eo nëopi. 17 ¿Yëꞌë mësaru ñato, yëꞌë yëyere cosoquë nesiꞌi caquë ja̱ohuaꞌire jëjo saore? 18 Titore doꞌi mësarute sani ñajaquë caquë se̱ni cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni yequëre Maijaꞌquë doꞌiquëre jëjo saohuë, ¿jëjo saosiquëpi Tito sani mësarute i̱ yëyere nesiꞌi caquë cosoquë yoꞌou? ¿Yëquëre teꞌe joyopi cuiꞌne nëiñe i̱siquëna, cayaohuaꞌi siꞌa yëꞌquë macarepa yoꞌomaꞌpë pate, mësaru ñato?

19 Yeque mësaru caꞌraꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌë tayo yoꞌoseꞌere, yëquë i̱ti ñasicohuaꞌi ña hue̱ꞌñana ca deꞌhuañuꞌu cajë cayë. Ja̱je cajë caye pa̱ñë, yëquë cato Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana cayë, Cristo acohuaꞌi sëte. Ja̱je paꞌina, siꞌaye yëquë caye cato, mësaru Maijaꞌquë doꞌijë joyo paꞌiye jerepa ñese mëi ja̱ꞌñere co̱cañuꞌu cajë caye aꞌë. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare caꞌrayë, mësarute ñasiꞌi caquë sani ti̱ñe paꞌijëna, ña quëquëyere cuiꞌne mësarupi yëꞌëreje̱ ti̱ñe paꞌina, ñañere. Caꞌrayë, teꞌe cuasaye peoquëna, pë̱tiseꞌe, teꞌi payeseꞌe, coꞌa cocaseꞌe, yecohuaꞌire cueꞌcueyeseꞌe, jerepa paꞌi aꞌë cuasayeseꞌe, cuiꞌne coa coꞌa tiyapë paꞌiyeseꞌe paꞌimaꞌquëni caquë. 21 Ja̱je paꞌina, cuiꞌne ti̱jupë doꞌi ñasiꞌi caquë saquëna, yëꞌë Diusupi huajëyaꞌye nëiñe nemaꞌquëni mësaru yoꞌoyere ñaquëna, caquë caꞌrayë. Ja̱ maca mësaru tsoe hue̱ꞌña acohuaꞌipi tayojëtaꞌa ti je̱omaꞌpë, jai pa̱i siꞌsi yoꞌojë coa nomiohuaꞌire cuiꞌne ë̱mëohuaꞌire yoꞌojë paꞌiyere, cuiꞌne ja̱ꞌnë yoꞌojë sëo measeꞌere je̱omaꞌpë paꞌiyere, i̱ño oemaꞌquëni caquë caꞌrayë.

Yëhuoye Cuiꞌne Pëpa Tëjiyerepa

13

1 Iye doꞌi saiseꞌe paꞌija̱ꞌcoa, yëꞌë mësarute toaso̱ñe acore doꞌi saico. Teꞌire sa̱ñope coca caye paꞌito ne deꞌhuaye paꞌiji, cayaohuaꞌi pa̱nitaꞌa toaso̱cohuaꞌi, i̱ti ñasicohuaꞌipi cajëna. 2 Ja̱je paꞌina, ti̱jupë yure ca co̱ñë, soꞌore paꞌi. Yëꞌë ja̱ꞌnë cayaye acore doꞌi saisi maca mësarure pana ñaquë caseꞌeje̱ ca co̱ñë. Ja̱ꞌnë coꞌaye yoꞌojë paꞌisicohuaꞌire, cuiꞌne siꞌaohuaꞌire cayë. Yëꞌëpi coꞌi co̱siquë pani, mësaru tayoye coa ñañe paꞌija̱ꞌquë aꞌë. 3 Ja̱ maca ja̱je yëꞌëpi cani i̱ñoquëna, mësaru asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë caye cato Cristo caseꞌe aꞌë. Ja̱ caseꞌepi mësaruna tutu caraja̱iñe peoji, Cristo tuturepa quëꞌi cocaꞌë. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristore tutu peoquëre que̱ni huani je̱oñeje huani je̱ohuë. Huani je̱osicohuaꞌitaꞌare Maijaꞌquë tutupi huajëquëre papi paꞌiji. Ja̱je paꞌina, cuiꞌne yëquëje̱ i̱ tutu peoquë paꞌiseꞌe ayere co̱ni paꞌicohuaꞌije̱ i̱ ja̱ꞌre tsioni paꞌi doꞌire Maijaꞌquë tutupi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësarute necaiyere cajë.

5 Mësaruja̱ꞌa ñare pajë coꞌye neñajëꞌë, nuñerepa yëquë Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere paꞌiye cajë. Neñajëna, Cristopi mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌimaꞌquë paꞌito coa cacohuaꞌi paꞌiyë. 6 Ja̱je paꞌina, cuasayë, mësarupi neñasicohuaꞌi paꞌijë, yëquëreje̱ tayomaꞌpë deꞌoyerepa paꞌicohuaꞌi aꞌë, asa ti̱ꞌajajë cajë uteyë. 7 Ja̱je paꞌina, mësarupi coꞌaye yoꞌomaꞌpë paꞌija̱jë cajë Maijaꞌquëre se̱cacaiyë, mësarute. Yëquëpi jerepa paꞌiohuaꞌipi ne ti̱ꞌahuë cajë se̱ñe pa̱ñë. Coa ai jerepa yëquë cato, mësarupi deꞌoye yoꞌoja̱jë cajë se̱ñë. Yëquëpi tayoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi ña cua̱ñotoje̱. 8 Yëquë cato nuñerepa yoꞌoyere sa̱ñope yoꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë. Coa ai jerepa nuñerepa yoꞌoyere ñese co̱caicohuaꞌi aꞌë. 9 Ja̱je paꞌina, sihuayë, yëquëpi tutu peocohuaꞌi paꞌijëna, mësarupi tutu quëꞌiohuaꞌi paꞌito. Ja̱je paꞌina, mësaru deꞌocohuaꞌirepa paꞌiye ti̱ꞌañere cajë, Maijaꞌquëre siꞌanë se̱cacaijë paꞌicohuaꞌi aꞌë. 10 Ja̱je paꞌina, yëꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru quëꞌro saimaꞌnë iye toya jaꞌhua toya saoyë, yëꞌë mësaru quëꞌro ti̱ꞌasi maca, yëꞌëre Ëjaëpi mësarute nejomaꞌë, joyo paꞌiyere ñese mësarute mëocaija̱ꞌa tutu i̱siseꞌepi, jëayerepa yëꞌë cua̱ñequërepa paꞌi tutupi mësarute cayere coequë, ja̱je yoꞌoyë.

11 Deꞌoji, yure ca tëjihuë. Deꞌoye sihuajë paꞌijë̱ꞌë. Mësaru paꞌiyepi deꞌocohuaꞌirepa paꞌiye po̱nëñere yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌë caseꞌere paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne joꞌcua deꞌoye sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijëna, Maijaꞌquë pa̱ire oiquëpi, cuiꞌne joꞌcua deꞌoye paꞌiye i̱siquëpi mësaru ja̱ꞌre pasipi. 12 Sa̱ꞌñe pëpajë sihuajë̱ꞌë, siꞌsi peoyere papi. 13 Mësarute pëpa saoyë, siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë doꞌijëpi.

14 Deꞌoji. Mai Ëjaë Jesucristo, coa i̱siyepi, Maijaꞌquë mësarute oiyepi, cuiꞌne Maijaꞌquë joyo siꞌanë mësaru ja̱ꞌre paꞌiyepi, siꞌaohuaꞌire mësarute paꞌija̱quë.

GÁLATAS

1

2

3

4

5

6

GÁLATAS

1

Pablo Toyaseꞌe Galacia Sehuosicohuaꞌire

1 Yëꞌëre Pablore pa̱ipi cani neni jëjo daosiquë peoyë. Coa Jesucristopi, cuiꞌne Diusu Maijaꞌquëpi, Jesús ju̱ꞌisiquëre huëosiquëpi jëjo daosiquë aꞌë, cuiꞌne 2 siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë doꞌijë yëꞌë ja̱ꞌre i̱ño paꞌicohuaꞌije̱, mësarute yëꞌë ja̱ꞌre toyayë, iye jaꞌhua sehuosicohuaꞌi Galacia yeja paꞌicohuaꞌina. 3 Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne Jesucristopi co̱ni, mësaruna coa caraja̱iñere cuiꞌne joꞌcua deꞌoye paꞌiyere i̱sija̱jë. Ja̱je paꞌina, 4 yure mai coꞌa yeja paꞌicohuaꞌini, huasosiꞌi caquë Jesucristo mai doꞌire ju̱cacajiꞌi, Maijaꞌquë Diusu yëyepi. 5 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëseꞌere deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaye paꞌiji. ¡Ja̱je paꞌija̱quë!

Peoji, Yequë Huaso Coca

6 Cristo necai doꞌipi Maijaꞌquë mësarute soisicohuaꞌipi, yequë huaso cocare tui huëoni cuasamaꞌtopi Maijaꞌquëre tuiye je̱orena, ña quëquëyë. 7 Nuñerepa cayë, mësarute yequë huaso coca ti peoji. Ja̱je peoquëtaꞌare mësarute yecohuaꞌipi ca co̱ꞌme huesoyë, Cristo huaso cocare ti̱ñe po̱nañuꞌu cacohuaꞌipi. 8 Ja̱je paꞌina, huaso cocare yecohuaꞌipi ti̱ñe quëacohuaꞌi pani ti nejosicohuaꞌi paꞌija̱jë. Yëꞌëpi tayo ti̱ñe quëaquë paꞌitoje̱ nejoñe paꞌiji. Pa̱nitaꞌa hui̱ñaë maꞌtëmo daisiquëpi ti̱ñe quëaquë paꞌito ti nejoñe paꞌiji. 9 Tsoe ja̱ꞌnë mësarute caseꞌere ca co̱ñë, yecohuaꞌipi mësaru duꞌru macarepa huaso coca asani deꞌhuaseꞌeje̱ paꞌye quëamaꞌcohuaꞌi pani ti nejosicohuaꞌi paꞌija̱jë.

10 Ja̱je paꞌina, ¿yëꞌëni pa̱ipi deꞌoquë api, caja̱jë caquë yëꞌë yoꞌoye? ¿Pa̱nitaꞌa Maijaꞌquëpi deꞌoji, caja̱quë caquë yoꞌoye? Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi pa̱ipi deꞌoquë api caja̱jë caquë yoꞌoquë pani Jesure necaquë peoyë.

Me Deꞌo Uꞌni, Pablo Maijaꞌquë Jëjo Saoquë

11 Yëꞌë quëaye huaso coca pa̱i cuasaseꞌe paꞌimaꞌë paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë, mësarupi pa̱i cuasaye aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë quëayë. 12 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi yëꞌëre iye coca i̱simaꞌpë paëꞌë. Cuiꞌne pa̱ina yeꞌyemaꞌë paëꞌë. Coa Jesucristopi yëꞌëre iye coca ta̱ꞌñe asaye necajiꞌi. 13 Ja̱ yëꞌtaꞌa judío pa̱i sehuoyere sehuoquë paꞌinë, yëꞌëpi Maijaꞌquëre sehuocohuaꞌire tuniroja̱i nejo saosiꞌi caquë yoꞌoseꞌe asahuë, mësaru. 14 Ja̱je paꞌina, judío pa̱i sehuoyere yëꞌë jerepa ta̱ꞌñe asaquëpi yëꞌë cajeohuaꞌire yëꞌë jaꞌye o̱metëca pacohuaꞌire tëto saisiquë paëꞌë, yëꞌë aipë caseꞌere ai deꞌoye nuñerepa sehuoquë pacacaiquë paja̱ꞌquë caquë paꞌi doꞌire. 15 Ja̱je paꞌitaꞌare Diusupi ja̱ yëꞌëre co̱amaꞌnë sahuapi. Ja̱je paꞌina, i̱ ai oiyepi soipi, yëꞌëre. 16 Yëꞌëre i̱ñopi, i̱ mamaquëre yëꞌëpi judío peocohuaꞌire huaso coca quëaja̱quë caquë. Ja̱je yoꞌosi maca yecohuaꞌini se̱ni asasiꞌi caquë yoꞌoye pa̱huë. 17 Cuiꞌne saimaꞌë paëꞌë, Jerusalénna, Jesús tsoe jëjo daocohuaꞌi yeꞌyayere yeꞌyesiꞌi ñasiꞌi caquë. Ja̱je yoꞌomaꞌë, tsoe nëiñe peoyerepa Arabiana saëꞌë. Saisiquëpi jeteyoꞌje Damascona coꞌihuë.

18 Tres o̱metëca tëto sai maca Jerusalénna saëꞌë, Pedrore ñasiꞌi caquë. Sani i̱ ja̱ꞌre co̱ni quince muꞌseña pëahuë. 19 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ñamaꞌë paëꞌë, yecohuaꞌire Jesús jëjo saocohuaꞌire. Coa mai Ëjaë yoꞌjei Jacoboseꞌere ñahuë. 20 Care payë, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana, mëꞌëre yëꞌë iye toyaye nuñere paꞌë.

21 Ja̱ jeteyoꞌje saëꞌë, Siria yejana cuiꞌne Ciliciana. 22 Ja̱ maca cato Cristore sehuocohuaꞌi Judea yeja paꞌicohuaꞌi yëꞌëre pare ñamaꞌcohuaꞌipi paëꞌë. 23 Coa yecohuaꞌipi “ja̱ꞌnë maire jo̱sa yoꞌoquë paꞌisiquëpi yure Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere quëaquë cuꞌiji. Ja̱ꞌnë nejo saosiꞌi caquë yoꞌoquë paꞌisiquëpi cajë quëayeseꞌe asacohuaꞌi paëꞌë.” 24 Ja̱je paꞌina, yëꞌëre deꞌoye yoꞌosi doꞌire cuasajë Maijaꞌquëre ai deꞌoji cajë sihuajë paëꞌë.

2

Yecohuaꞌi Jesús Jëjo Saocohuaꞌipi Pablore Sehuocaiyë

1 Catorce o̱metëca paꞌi maca ti̱jupë Jerusalénna sai Bernabére cuiꞌne Titore sahuë. 2 Ja̱ro saëꞌë, Diusupi yeque yoꞌoyeque paꞌiji caquë i̱ñouna. Ja̱ro Jerusalénre sehuocohuaꞌi ëjaohuaꞌiseꞌe tsiꞌsicohuaꞌipi paëꞌë. Paꞌijëna, yëꞌë judío pa̱i peocohuaꞌire huaso coca quëayere quëahuë, ja̱ohuaꞌipi asacatena, yëꞌë neseꞌepi cuiꞌne yëꞌë ja̱ neñepi doꞌi quëꞌyerepa paꞌija̱quë caquë. 3 Cuiꞌne Tito judío peoquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiquëreje̱ ca̱ꞌni tëaye paꞌiji cajë cua̱ñeñeje peopi. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë doꞌijë aꞌë cacohuaꞌitaꞌa coa cacohuaꞌije̱ paëꞌë, yëquë ja̱ꞌre co̱ni yahue cacasicohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌipi ca̱ꞌni tëaye paꞌiji cahuë. Icohuaꞌi cato Cristo Jesure tsioni mai deꞌoye paꞌiyere ñani ti̱jupë judío pa̱i yoꞌoyena cua̱ñeseꞌe joꞌyaohuaꞌi paꞌiyena po̱nañuꞌu cajë cacasicohuaꞌi paëꞌë. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ti i̱ohuaꞌi caye asacaiye pa̱huë, mësarupi nuñerepa huaso cocare deꞌoyerepa pajë paꞌija̱jë cajë.

6 Huajëye yoꞌo ja̱ꞌñe quëaye pa̱huë, yoꞌo ja̱ꞌñere quëacohuaꞌije̱. Ëjaohuaꞌire paꞌë, cuasamaꞌë paꞌiyë, ja̱ohuaꞌipi ëjaohuaꞌi paꞌitoje̱. Maijaꞌquë cato siꞌaohuaꞌire cuiꞌne paꞌiohuaꞌire ñaquë api. 7 Huajëye yoꞌo ja̱ꞌñere quëaꞌñe paꞌiohuaꞌitaꞌa judío pa̱i peocohuaꞌire quëaja̱ꞌquëre Maijaꞌquëpi yëꞌëre cua̱ñe nëosiquë api, Pedrore judío pa̱ire quëaja̱ꞌquëre cua̱ñe nëoseꞌeje̱ paꞌye, cajë asahuë. 8 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë Pedrore judío pa̱ire quëaja̱ꞌquëre jëjo saoquëpi, yëꞌëreje̱ judío pa̱i peocohuaꞌire quëaja̱ꞌquëre jëjo saopi.

9 Ja̱je paꞌina, Jacobo, Pedro cuiꞌne Juan sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌire paꞌë cajë ñajëna, paꞌicohuaꞌire papi ñani Maijaꞌquëpi ja̱ yoꞌo ja̱ꞌñe mësarute i̱sipi, cajë jë̱tëpi yëꞌëre cuiꞌne Bernabére tse̱ani pëpahuë. Ja̱je yoꞌojë i̱ñohuë, teꞌe cajeohuaꞌi paꞌiye. Cuiꞌne ja̱ maca deꞌoji cahuë, mësarupi sani judío peocohuaꞌire quëajëna, yëquëpi judío pa̱ire quëaye. 10 Coa iyeseꞌere cua̱ñehuë, coꞌamaña peocohuaꞌire cuasacaijë̱ꞌë cajë. Yëꞌë ñare paquë nesiꞌi caquë yoꞌoquë paꞌiyere cua̱ñehuë.

Antioquía Daripëna Pablopi Pedro Tayoyere Yëhuoseꞌe

11 Pedropi Antioquía daripëna daisi maca teꞌe tsiarepa ñaquë yëhuohuë, i̱pi tayosiquë paꞌiquëna. 12 Ja̱je yoꞌoquë duꞌru macarepa judío pa̱i peocohuaꞌi ja̱ꞌre a̱jiꞌi, Jacobo ja̱ꞌre paꞌisicohuaꞌi ja̱ ti̱tamaꞌnë. Ti̱tasi maca a̱isiquëpi ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre a̱iñe je̱oni cuiꞌne tsioyeje̱ pa̱quë yoꞌopi, ca̱ꞌni tëaye paꞌiji cacohuaꞌi acohuaꞌini caꞌraquë.

13 Ja̱ maca ja̱je yoꞌoquëna, ñajë judío pa̱i sehuosicohuaꞌije̱ Pedro caꞌraquë yoꞌoyena ñani cuiꞌne yoꞌohuë. Yoꞌojëna, Bernabéje̱ cuiꞌna caꞌraquë yoꞌopi, ja̱ohuaꞌi yoꞌoyere ña doꞌire. 14 Ja̱je nuñerepa huaso coca yeꞌyayeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌëna, yëꞌëpi ñani siꞌahuaꞌi tsiꞌsi sitona siꞌahuaꞌi asajëna, Pedrore cahuë: Mëꞌë judío pa̱itaꞌa judío peocohuaꞌi ja̱ꞌre paëꞌë, judío paꞌiyepi paꞌimaꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ¿me nesiꞌquë judío peocohuaꞌire judío pa̱i paꞌiyeje̱ paꞌijë̱ꞌë cua̱ñequëꞌni?

Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquëre Cuasayepi Huasosicohuaꞌi Deꞌoye

15 Mai cato tsi̱ꞌnëna judío pa̱ire paꞌë. Coꞌacohuaꞌi judío pa̱i peocohuaꞌi paꞌiye pa̱ñë. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, mai nuñe paꞌicohuaꞌirepa paꞌiye ti̱ꞌañe peoji, Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌojë. Coa Jesucristore i̱re pare cuasayepi ti̱ꞌañe paꞌiji, nuñe paꞌicohuaꞌi paꞌiye. Ja̱je paꞌina, yëquëje̱ Jesucristoni i̱re papi cajë asahuë. Cristore i̱re pare cuasayeja̱ꞌa nuñe paꞌicohuaꞌi paꞌiye ti̱ꞌahuë. Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌere yoꞌojë nuñe paꞌicohuaꞌi paꞌiye ti̱ꞌañe peoji.

17 Cristona po̱nëni, i̱ nuñe paꞌiyere pañuꞌu cajë yoꞌojë judío peocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi, coꞌacohuaꞌi paꞌiye asa ti̱ꞌañë. ¿Ja̱je paꞌito Jesupi maire coꞌa deꞌosicohuaꞌi paꞌiye nei? Pa̱pi, ja̱je neñe. 18 Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌere ne ti̱ꞌajë, huaso cua̱ñoñe paꞌiji caquë yeꞌyasiquëpi, ja̱ yeꞌyayere je̱osiquëpi ti̱jupë cuiꞌnare yeꞌyaquë pani cua̱ñeseꞌere sa̱ñope doꞌi quëꞌi deꞌoji. 19 Ja̱je paꞌina, yëꞌë, cua̱ñeseꞌe yoꞌoyere je̱osiquëpi ju̱ꞌisiquëje̱ paꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquëni pacacasiꞌi caquë. 20 Cristo ja̱ꞌre que̱ cua̱ñosiquëpi paꞌiyë. Ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquëpi paꞌiyë, Cristopi yëꞌëni paꞌi doꞌipi. Yëꞌëpi paꞌiye pa̱ñë. Ja̱je paꞌina, iye ca̱pë huajëquë paꞌiye cato Maijaꞌquë mamaquëni yëꞌëre oi ju̱cacai i̱siquëni deꞌhue yëꞌëre ñacaija̱ꞌquë api cuasaquëpi paꞌiyë. 21 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë pa̱ire oi yoꞌoseꞌere ti̱rona o̱añe pa̱ñë. Cua̱ñeseꞌe cayere sehuojë yoꞌoyepi nuñe paꞌicohuaꞌi ti̱ꞌañe paꞌito, Cristo ju̱ꞌiseꞌepi doꞌi peoye patiraꞌpi.

3

Pa̱ire Cua̱ñeñe Pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë Paꞌiji Cuasaye

1 I̱na, Gálatas pa̱i airepa huesëohuaꞌi aꞌë, mësaru. ¿Nepi mësarute coꞌa deꞌhuareꞌni, nuñerepa cocare sehuomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire? Mësaru ña hue̱ꞌñana deꞌoye i̱ñojë quëahuë, Jesús que̱ cua̱ñosiquë ayere. 2 Ja̱je paꞌina, iyere se̱ina, quëajë̱ꞌë: ¿Maijaꞌquë joyo mësarute i̱si, Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌo doꞌire, pa̱nitaꞌa, Jesure i̱re pare cuasa doꞌire i̱sipi? 3 ¿Airepa huesëohuaꞌini mësaru, Maijaꞌquë joyopi yoꞌoquëna, ne huëosicohuaꞌipi, yure cato pa̱i tutupi nuñerepa paꞌiyere ne ti̱ꞌañuꞌu cuasacohuaꞌi? 4 ¿Mësaru jaiye ai yoꞌoyepi coa paꞌiye? Ja̱ ai yoꞌoyepi aꞌri maña yeꞌyaja̱jë caquë oiyë. 5 Maijaꞌquëpi i̱ joyore mësaruna i̱sini, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere mësaru ja̱ꞌre yoꞌoni, ¿i̱que doꞌire yoꞌoquëꞌni? ¿Mësarupi cua̱ñeseꞌe cayere sehuo ti̱ꞌa doꞌire yoꞌoquë? Pa̱ni, mësarupi Maijaꞌquë coca nuñere paꞌë cuasa doꞌire yoꞌoji.

6 Abrahampi Maijaꞌquë paꞌiji cuasa doꞌire Maijaꞌquëpi i̱te capi, nuñe paꞌiquë api. 7 Ja̱je paꞌina, Abraham cuasaseꞌeje̱ paꞌye cuasaye pacohuaꞌipi Abraham tsëcapë acohuaꞌi aꞌë. 8 Judío pa̱i peocohuaꞌire necaiquëre pare cuasayeja̱ꞌa nuñe paꞌicohuaꞌire neñe paꞌiji cuasa nëopi, Maijaꞌquë. Ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ toya pëpëna toyamaꞌnë Maijaꞌquëpi Abrahamre ja̱ deꞌo cocare quëapi: “Siꞌa pa̱i sihuaja̱ꞌcohuaꞌire deꞌoye necaija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌëjaꞌa.” 9 Abraham ja̱re sihuacohuaꞌire nesicohuaꞌipi paꞌiyë, i̱ cuasaseꞌeje̱ necaiquëre pare cuasacohuaꞌije̱. 10 Siꞌaohuaꞌi cua̱ñeseꞌena quëco pacohuaꞌi cato nejo cua̱ñoñere paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Cua̱ñe toya pëpë cayeje̱ siꞌanë yoꞌo ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi cato nejosicohuaꞌi aꞌë.” 11 Ti̱ñarepa quëaji. Ja̱je paꞌiye sëte teꞌije̱ cua̱ñeseꞌe cayere yoꞌosi doꞌipi, nuñe paꞌi paꞌiye ti̱ꞌañe peoji. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Nuñe paꞌi cato Maijaꞌquëre necaiquëre pare asa doꞌipi paꞌija̱ꞌquë api.” 12 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Moisés cua̱ñeseꞌe cato caji: “Siꞌaye cua̱ñeseꞌe cayeje̱ yoꞌo ti̱ꞌaquëpi, i̱ti yoꞌo ti̱ꞌa doꞌija̱ꞌa paꞌija̱ꞌquë api.” Ja̱je paꞌina, Moisés cua̱ñeseꞌe cato necaiquëre papi asaye peoye aꞌë. 13 Cua̱ñeseꞌe cayere siꞌa yëꞌquë maca yoꞌomaꞌcohuaꞌipi nejosicohuaꞌi paꞌijëna, Cristopi maire huasopi. Ja̱ doꞌire coꞌaquëje̱ paꞌi deꞌopi, mai doꞌire. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “So̱quë sarahuana sëa deosiquë cato coꞌaquë api.” 14 Siꞌaye Abrahamre Maijaꞌquë ca nëoseꞌere judío peocohuaꞌije̱ paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë Jesupi so̱quë sarahuana ju̱cacajiꞌi. Ja̱je paꞌina, i̱ ca nëoseꞌere i̱ joyore i̱siye paꞌiji, siꞌaohuaꞌire Jesucristore deꞌhue nejaꞌquë api, asajë paꞌicohuaꞌire.

Cua̱ñeseꞌe Pa̱nitaꞌa Ca Nëoseꞌe

15 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute pa̱i ca nëoni yoꞌoyena quëaquë i̱ñosiꞌi: Ñajëꞌë, pa̱ipi yëni yequëna coꞌamañare i̱sisiꞌi ca nëoni toya nëo huesoseꞌe, yecohuaꞌipi nejocaiye peoji, cajë. 16 Deꞌoji ja̱je cuiꞌne yure Maijaꞌquëpi Abrahamre cuiꞌne i̱ tsëcapë aquëna ca nëopi. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe mëꞌë tsëcapë camaꞌë paꞌiji, jai pa̱ire cayeje̱, coa teꞌire caji më tsëcapë aquëna. I̱ ca nëosiquë cato Cristo api.

17 Ja̱je cani cayë: Maijaꞌquëpi Abrahamre ca nëoni ti ja̱je yoꞌo ja̱ꞌñere ca huesopi, caquë. Ja̱je paꞌi doꞌire Moisés cua̱ñeseꞌe jeteyoꞌje cuatro ciento treinta o̱metëca paꞌi maca huëoseꞌepi Maijaꞌquë ca nëoseꞌere doꞌi peoye neni nejoñe peoji. 18 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi coa i̱sisiꞌi Abrahamre ca nëopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌojë ti̱ꞌañe pani Maijaꞌquë coa i̱sisiꞌi ca nëoseꞌe peoraꞌpi.

19 Ja̱je paꞌito, ¿i̱quere co̱cai Moisés cua̱ñeseꞌe paꞌiquëꞌni? Ja̱ cato Maijaꞌquë yëyere pa̱i tayoseꞌere i̱ño ja̱ꞌñepi paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Abraham tsëcapë aquë, i̱ ca nëosiquë Cristo dai macaja̱ꞌa ja̱ cua̱ñeseꞌe yoꞌoye pajiꞌi. Cua̱ñeseꞌe cato Maijaꞌquëpi hui̱ñaohuaꞌina caëna, ja̱ohuaꞌipi Moisésre i̱sihuë, pa̱ina i̱sicaija̱ꞌquë. I̱sirena, Moiséspi i̱ti yoꞌo ja̱ꞌñe pa̱ire quëapi. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato coa Maijaꞌquëseꞌe teꞌi paꞌiji i̱ti yoꞌoquë peoji, i̱ti se quëacaiquëje̱.

I̱ti Cua̱ñeñe Doꞌi Quëꞌye

21 ¿Ja̱je paꞌito Moisés cua̱ñeseꞌepi Maijaꞌquë ca nëoseꞌere sa̱ñope caye paꞌiquë? Pa̱ni. Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌe yoꞌoyepi Maijaꞌquë cajeohuaꞌi paꞌiye ti̱ꞌañe paꞌito, ja̱ cua̱ñeñere sehuojë yoꞌo doꞌi ti̱ꞌaraꞌhuë, nuñe paꞌicohuaꞌi paꞌiye. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato Maijaꞌquë toya pëpë caji: cua̱ñeseꞌe tayo yoꞌo doꞌire coꞌayepi siꞌa pa̱i tse̱asicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, ja̱re Jesucristoni necaiquë api cuasasicohuaꞌipi deꞌhue Maijaꞌquë ca nëoseꞌe paye paꞌiji.

23 Ja̱ yëꞌtaꞌa Cristore necaiquëre pare cuasaye ti̱ꞌamaꞌnë cua̱ñeseꞌepi maire coꞌaye yoꞌomaꞌcohuaꞌini caquë coseꞌeje̱ paꞌye ñacaiye pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, cosicohuaꞌipi utejë paëꞌë, iye cuasayere i̱ñoñe paꞌi macana. 24 Tsi̱re ñacaiyeje̱ maire cua̱ñeseꞌepi ñacai yeꞌyaquë pajiꞌi, Cristona saja̱ꞌquë. Saëna, Cristoni i̱re pare cuasani nuñe paꞌicohuaꞌi paꞌiye ti̱ꞌajajë caquë, yoꞌopi. 25 Ja̱ paꞌina, yure necaiquëre cuasaye daisi maca cua̱ñeseꞌepi maire necaiye peoji.

26 Ja̱je paꞌina, mësaru siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë mamajë aꞌë, Cristore necaiquëre pare cuasa doꞌipi. 27 Cristo doꞌire oco do cua̱ñosicohuaꞌi cato, Cristo ayere su̱ñasicohuaꞌipi paꞌiyë, i̱je paꞌiohuaꞌi deꞌojëna. 28 Ja̱je paꞌina, peoyë, judío pa̱i. Peoyë, griego pa̱i. Peoyë, joꞌya nesicohuaꞌi. Peoyë, coa paꞌicohuaꞌi. Peoyë, ë̱më. Peoyë, nomio. Ja̱je paꞌina, Cristo Jesuna tsioni paꞌicohuaꞌipi teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë.

29 Ja̱je paꞌina, mësarupi Cristo tse̱cohuaꞌi pani Abraham tsëcapë acohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë i̱te i̱sisiꞌi ca nëoseꞌere paja̱ꞌcohuaꞌipi.

4

1 Pëca jaꞌquë coꞌamaña siꞌaye paja̱ꞌquëtaꞌa tsihuaꞌë pani joꞌyaëje̱ paꞌi paꞌiji, siꞌa coꞌamaña paja̱ꞌquëtaꞌa. 2 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi i̱te ñacaijë paꞌiyë, i̱ neꞌñe paꞌyere. Ñacaijë paꞌijëna, pëca jaꞌquëpi yuretaꞌa ai deꞌo tëjipi caquë i̱na siꞌaye coꞌamaña i̱si macaja̱ꞌa. 3 Ja̱je paꞌye maije tsi̱je paꞌiohuaꞌi paꞌi maca iye yeja cua̱ñe tutupi joꞌya nesicohuaꞌire papi, maire. 4 Ja̱je paquëna, i̱ti yoꞌo maca ti̱ꞌaëna, Diusupi i̱ mamaquëre jëjo daopi. Judío pa̱ije paꞌi dajiꞌi, nomiona ai deꞌosiquëpi, Moisés cua̱ñeseꞌere siꞌaye yoꞌoja̱ꞌquëpi dajiꞌi. 5 Ja̱je dajiꞌi, ja̱ cua̱ñeñe yoꞌojë paꞌicohuaꞌini maire huasosiꞌi caquë Maijaꞌquëpi i̱ yëhuiohuaꞌire paja̱quë caquë.

6 Ja̱je paꞌina, mësarupi tsoe i̱ mamajë aꞌë cajë asayere i̱ñosiꞌi caquë Maijaꞌquëpi i̱ mamaquë joyore jëjo daopi, mësaru joñoana. Ja̱ joyo pa doꞌire cayë, mai: “yëꞌë Jaꞌquë.” 7 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mamaquë aꞌë, mëꞌë, joꞌyaë peoye. Ja̱je i̱ mamaquë paꞌi doꞌire Maijaꞌquëpi i̱ yëyepi i̱sija̱ꞌquë api, i̱ ca nëosi coꞌamaña.

Pablopi Ai Coꞌa Ju̱ꞌi Paꞌiseꞌe Maijaꞌquëre Sehuocohuaꞌire

8 Ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquëre asamaꞌnë, mësaru yeque diusuohuaꞌi pa̱i neseꞌe joꞌya nesicohuaꞌipi paëꞌë. Paꞌijëtaꞌa nuñerepa yeque diusuohuaꞌi peoyë. 9 Ja̱je paꞌisicohuaꞌitaꞌa yuretaꞌa asare payë, Diusuni. Ai ti̱ña casiꞌi, Diusupi mësarute i̱ tse̱cohuaꞌire ñaji. Ja̱je paꞌito ¿me neni cuiꞌnaohuaꞌipi tutu peoyere cuiꞌne teaye paꞌyere cuasa co̱jë, sehuocaijë joꞌya ne cua̱ñoñe yëyeꞌni?

10 Mësaru ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquë yëyere yoꞌo ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë judío pa̱i yoꞌoyere muꞌse deꞌhuajë, ñañëohuaꞌire cuiꞌne o̱metëcare yoꞌoyë. 11 Ja̱je yoꞌojëna, yëꞌë caꞌrayë, mësarute ai yoꞌoquë quëaseꞌepi coa yoꞌoseꞌe paꞌimaꞌquëni caquë.

12 Maijaꞌquë doꞌijë se̱ñë, mësarute. Yëꞌëje̱ paꞌiohuaꞌi deꞌojë̱ꞌë, joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌi, yëꞌë je̱ꞌquë mësaruje̱ paꞌi deꞌohuë, judío pa̱i cua̱ñeñe peoquë. Yëꞌëre mësaru ti coꞌaye yoꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë. 13 Tsoe mësarupi asayë, yëꞌë ju̱ꞌi dahuë peoto quëaye pa̱ꞌñe paꞌipi mësarute deꞌo coca quëahuë, yëꞌë duꞌru macarepa mësarute quëacore. 14 Yëꞌë ju̱ꞌi dahuë cato yëꞌëre neñañe pajiꞌi. Paꞌina, mësaru ja̱ ju̱ꞌi dahuëre yëꞌëre coejë eto saoye pa̱huë. Pa̱jë coa ai jerepa Maijaꞌquë hui̱ñaëre necaiyeje̱ pa̱nitaꞌa ja̱re Jesucristopi daquëna, necaiyeje̱ paꞌyerepa yoꞌohuë, mësaru. 15 Ja̱je paꞌina, mësarute cayë, ¿me neiꞌni, mësaru sihuajë paꞌiseꞌe, mësaru deꞌoye yoꞌoseꞌere yëꞌë co̱caiye paye? Nuñerepa cayë, mësaru dutaco paꞌito, mësaru ñacoare dutani yëꞌëre i̱siraꞌhuë, yëꞌëre ai oi doꞌire. 16 ¿Ja̱je yëꞌë nuñerepa cocare mësarute casi doꞌire mësarute sa̱ñope yoꞌoquë deꞌore? Pa̱ni.

17 Ja̱ohuaꞌi mësarute, ai deꞌoye ñacañuꞌu cajë yoꞌojëtaꞌa coꞌaye cuasajë yoꞌoyë. I̱ohuaꞌi yëye cato mësarupi yëquë ja̱ꞌre paꞌisicohuaꞌini, ti̱ohuaꞌire neñuꞌu cuasaye aꞌë, jeteyoꞌje mësarupi i̱ohuaꞌiseꞌere deꞌoye necaijë paꞌija̱jë cuasajë yoꞌoye aꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌire deꞌoye cuasajë, mai yëyeje̱ yoꞌoja̱jë cajë ñacaiye deꞌoye aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë mësaru ja̱ꞌre paꞌi macaseꞌe yecohuaꞌipi deꞌoye yoꞌojë, siꞌanë ja̱jeseꞌe deꞌoye yoꞌoto deꞌoji, yëꞌë peo macaje̱. 19 Ja̱je paꞌina, yëꞌë mamajë, Cristo mësarute i̱je paꞌiohuaꞌire deꞌo macaja̱ꞌa mësaruni ai cuasaquë, nomio tsi̱ co̱a huëoni aꞌsi ju̱ꞌiñeje paꞌye ai yoꞌoquë paꞌiquë aꞌë, ti̱jupë. 20 Yurepi merepa yëꞌë ja̱rote mësaru ja̱ꞌre patiraꞌye yeque maña quëaja̱ꞌquëpi. Ja̱je paꞌina, mësarute me cayeꞌni caquë coꞌa ju̱ꞌiñë.

Agar Cuiꞌne Zara I̱ñoñere Quëaye

21 Moisés cua̱ñeseꞌere sehuocañuꞌu cuasacohuaꞌipi cajë̱ꞌë: ¿Mësarupi cua̱ñeseꞌe cayere asajë paꞌicohuaꞌi aꞌni? 22 Ñeje toyaseꞌe caji: Caya mamajëre Abraham papi, teꞌire i̱ joꞌyaona, yequëni i̱ nëjore pana papi, joꞌyao peocona. 23 I̱ joꞌyaona ai deꞌhuasiquë cato iye yeja pa̱i yoꞌojë payepi parena, co̱asiquë pajiꞌi. Nëjorepa mamaquë cato, Maijaꞌquë ca nëoseꞌepi ti̱ꞌa ja̱ꞌñere co̱asiquë pajiꞌi. 24 Iye caya nomiohuaꞌi i̱ñoñë, Maijaꞌquë maire cayaye cuasa nëoseꞌere. Ja̱je paꞌina, iye ai cuasajë asaye paji: Agar, Abraham joꞌyaopi Arabia quëꞌro acore Sinaí cu̱tihuë ayere i̱ñoco, judío pa̱ire, Maijaꞌquë cua̱ñeñe i̱sisi paꞌi sito. Iye cuasa nëoseꞌe acohuaꞌi cato joꞌyaohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi co̱a cua̱ñoñë. 25 Agar cato Sinaí cu̱tihuëre i̱ñoco, Arabia yeja paꞌiconi, yure paꞌi Jerusalénre. Ja̱ daripë cato siꞌa i̱o mamajë co̱ni cua̱ñeseꞌepi joꞌya ne cua̱ñosicopi paꞌico. 26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, maꞌtëmo Jerusalén cato joꞌyao peoco. Ja̱je paꞌina, mai i̱o mamajë aꞌë. 27 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: Sihuajë̱ꞌë, carao, mamajëre peocopi. Sihuaco cuijë̱ꞌë, tsi̱ co̱aco aꞌsi ju̱ꞌiñe asamaꞌcopi. Ja̱je paꞌina, je̱oco cua̱ñosicopi jai pa̱ire mamajëre paja̱ꞌcoa, ë̱jëre pacore jerepa.

28 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru Isaacje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, Diusu ca nëosi mamajë aꞌë. 29 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i yëyepi ai deꞌhuasiquëpi tsoe hue̱ꞌña, Maijaꞌquë joyopi yoꞌoquëna, ai deꞌosiquëre jo̱sa yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye maire jo̱sa yoꞌoye paꞌiji. 30 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare toyaseꞌe ñeje caji: Eto saojë̱ꞌë, joꞌyaore, cuiꞌne i̱o mamaquëre. Joꞌyao mamaquë ja̱ꞌre teꞌe joꞌyao peoco mamaquë coꞌamaña paye peoji. 31 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë joꞌyao mamajëje paꞌiohuaꞌi peoyë, mai. Joꞌyao peoco mamajëje paꞌiohuaꞌi aꞌë.

5

Nuñerepa Joꞌyaohuaꞌi Peocohuaꞌi

1 Joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë Cristopi sa̱i deꞌhuapi. Ja̱je paꞌiye sëte joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌi paꞌiyere paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌnaohuaꞌipi cua̱ñeseꞌere neñuꞌu cajë yoꞌojë joꞌyaohuaꞌi paꞌiyena po̱nëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 2 Asajë̱ꞌë, yëꞌë Pablopi cayë, mësarute. Mësarupi ca̱ꞌni tëaye paꞌiji cajë yoꞌocohuaꞌi paꞌito, Cristo yoꞌo doꞌi mësarute co̱caiye peoji. 3 Ti̱jupë ca co̱ñe yëyë, ca̱ꞌnihuë tëa cua̱ñosiquë pani siꞌaye Moisés cua̱ñeseꞌe cayere yoꞌoye paꞌiji. 4 Ja̱je paꞌina, mësaru Moisés cua̱ñeseꞌere, nuñe paꞌicohuaꞌi deꞌoñuꞌu cajë, yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi, Cristore hua saijë cuiꞌne Maijaꞌquë mësarute oiye yoꞌoyere peocohuaꞌi deꞌohuë. 5 Ja̱je paꞌina, mai cato Maijaꞌquë joyoja̱ꞌa Maijaꞌquë maire necai ja̱ꞌñere cuasa doꞌipi uteyë, nuñerepa deꞌocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cajë. 6 Ja̱je paꞌina, maipi Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌito ca̱ꞌni tëaye cuiꞌne pa̱ñe co̱caiye peoye aꞌë. Ja̱je paꞌina, maipi necaiquëre pare i̱te cuasajëna, ja̱ cuasayepi pa̱ire oicohuaꞌire necaina, paꞌiye aꞌë, doꞌi quëꞌye.

7 Mësaru deꞌoye yoꞌojë paëꞌë. ¿Ja̱je paꞌisicohuaꞌire nepi mësarute nuñerepa cocare yoꞌomaꞌpë ca ta̱to̱reꞌni? 8 Ja̱ caye cato Maijaꞌquë mësarute soisiquë tse̱ peoji. 9 Ja̱je paꞌina, caseꞌe paꞌiji, aꞌri oꞌsa së̱pëpi huajëcona co̱ꞌmerena siꞌa së̱pë oꞌsa huesëyeje̱ paꞌiji. 10 Ja̱je paꞌina, Ëjaëpi mësarute co̱caina, ti̱ñe paꞌye cuasaye paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasayë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarute jo̱sa ca co̱ꞌme huesoquëre cato Maijaꞌquëpi siꞌseja̱ꞌquë api, i̱quei paꞌitoje̱.

11 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌëpi ja̱ yëꞌtaꞌa ca̱ꞌni tëayere paꞌiji yeꞌyaquë paꞌito, judío pa̱i huajo yëye pa̱raꞌhuë. Ja̱je yoꞌoye pani Cristo cruz ju̱ꞌisi cocapi sa̱ñope i̱ohuaꞌire yoꞌoye peoraꞌpi. 12 Mësarute jo̱sa ca co̱ꞌme huesoroja̱icohuaꞌipi, ¡i̱ohuaꞌija̱ꞌa coꞌye teꞌere papi peo hue̱ꞌña tëasicohuaꞌi paꞌitotaꞌa deꞌoji!

13 Mësaru cato Maijaꞌquë doꞌijë joꞌya nesicohuaꞌi peoyë. Coa deꞌoye paꞌija̱ꞌcohuaꞌini soisicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, ë̱seye peo doꞌire ca̱pë yëyere yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa pa̱ire oijë, sa̱ꞌñe deꞌoye necaijë paꞌijë̱ꞌë.

14 Ja̱je paꞌina, siꞌaye Moisés cua̱ñeseꞌe iye cayena to̱meji: “Mëꞌëjaꞌa coꞌye oiyeje̱ paꞌye oijë̱ꞌë, yecohuaꞌi.” Ja̱ cayere yoꞌoni siꞌaye cua̱ñeseꞌere sehuo ti̱ꞌañë. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi sa̱ꞌñe se coꞌaye cajë cuiꞌne sa̱ꞌñe cueꞌcuejë yoꞌoni, sa̱ꞌñe a̱ni huesëyeje̱ paꞌye yoꞌojë caraja̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌë, deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë.

Ca̱pë Yëye Cuiꞌne Maijaꞌquë Joyo Paꞌiye

16 Cayë, mësarute. Maijaꞌquë joyo cuayepi paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijë mësaru ca̱pë yëye yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 17 Ja̱je paꞌina, pa̱iseꞌe yëyepi Maijaꞌquë joyo yëyere sa̱ñope yoꞌoji. Yoꞌoquëna, cuiꞌne Maijaꞌquë joyopi sa̱ñope yoꞌoji, ca̱pë yëyere. Ja̱je sa̱ꞌñe yoꞌo doꞌire mësaru yëye yoꞌo ti̱ꞌañe peoji. 18 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë joyopi mësarute cuaquë paꞌito, mësaru ja̱ maca cua̱ñeseꞌere sehuocaijë paꞌiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

19 Huesëmaꞌpë a̱ꞌjiñe ñañe paꞌiji, i̱ti yoꞌoyena, pa̱i coꞌaye yëyere yoꞌocohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌipi ñeje paꞌiyë, huejamaꞌcohuaꞌipi coa paroja̱icohuaꞌi paꞌiye. Tsiꞌsire yoꞌocohuaꞌipi cuiꞌne coꞌayena sëo measicohuaꞌi paꞌiyë. 20 Deꞌhuaseꞌere Maijaꞌquë api cajë se̱cohuaꞌipi cuiꞌne dahuë necohuaꞌi paꞌiyë. Pa̱ire coecohuaꞌipi teꞌe cuasamaꞌcohuaꞌipi cuiꞌne i̱ohuaꞌi yëyeseꞌe yoꞌoja̱jë ë̱secohuaꞌi cajë paꞌiyë. Esa pë̱titecohuaꞌi paꞌiyë, yecohuaꞌipi ti cuasamaꞌcohuaꞌipi ¿nepi ai jerepa deꞌoye neñeꞌni? cajë yoꞌocohuaꞌi paꞌiyë. Ti̱ohuaꞌi aꞌë cajë tsëcapë̱aseꞌe huasicohuaꞌi paꞌiyë. 21 Coꞌamañare ëa ñajë pë̱ti ëaye cuasacohuaꞌi paꞌiyë. Pa̱ire huani je̱ocohuaꞌi paꞌiyë. Co̱no cuepeohuaꞌi paꞌiyë, cuiꞌne jai a̱ohuaꞌipi jaiye yequeje̱ coꞌaye yoꞌocohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ꞌnë caseꞌere mësarute cayë. Ja̱je paꞌye yoꞌocohuaꞌi cato, Diusu cua̱ñe te̱ꞌte paꞌiye ti peoji.

22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, Maijaꞌquë joyo maina neñe iye aꞌë: Pa̱ire oiye, sihuaye, joꞌcua deꞌoye paꞌiye, yoꞌo jujamaꞌpë quëcojë yoꞌoye, yecohuaꞌire coa ñamaꞌpë deꞌoye necaiye, deꞌoye yoꞌocaiye, ca nëoseꞌere deꞌhue ne ti̱ꞌañe, 23 jerepa paꞌi aꞌë cuasa maꞌñe, cuiꞌne i̱ yëyere coꞌye quëco ti̱ꞌañe. Ja̱je paꞌiye cato cua̱ñeseꞌepi sa̱ñope yoꞌoye ti peoji. 24 Ja̱je paꞌina, Jesucristo tse̱cohuaꞌi cato ai hua̱nou, coꞌa ë̱më ja̱ꞌre teꞌe i̱ ëa ñaquë pasiꞌi caquë paꞌiseꞌe, cuiꞌne coꞌaye yëseꞌe co̱ni que̱ je̱osicohuaꞌi aꞌë. 25 Ja̱je paꞌina, yure Maijaꞌquë joyo paꞌiyepi paꞌini, i̱na i̱siñuꞌu mai paꞌiyeje̱, i̱pi cuaja̱ꞌquëre.

26 Ja̱je paꞌina, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasaye pa̱ñuꞌu, cuiꞌne ¿nepi jerepa deꞌoye yoꞌoyeꞌni? cuasayeje̱ pa̱ñuꞌu, cuiꞌne mai acohuaꞌi deꞌoye yoꞌoyere ëa ñajë, sa̱ꞌñe pë̱ti ëaye ñañeje pa̱ñuꞌu.

6

Sa̱ꞌñe Co̱caijë̱ꞌë

1 Maijaꞌquë doꞌijë, yecohuaꞌipi coꞌaye yoꞌojë coꞌa deꞌosicohuaꞌi paꞌito, mësaru Maijaꞌquë joyopi cuaquëna, paꞌicohuaꞌipi co̱caijë̱ꞌë, cuiꞌnaohuaꞌipi huëija̱ꞌcohuaꞌire. Co̱caicohuaꞌi pani jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌpë co̱caijë̱ꞌë. Yoꞌojë i̱ti co̱caisicohuaꞌipi cuiꞌne paꞌyena yoꞌojë coꞌa deꞌoye. Ja̱je paꞌi doꞌire pa̱i ñape coꞌye mësaru paꞌiyere ñajëꞌë. 2 Mësaru acohuaꞌi ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌire co̱caijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojë Jesucristo cua̱ñeseꞌere ne ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë.

3 Teaye paꞌi macataꞌa, deꞌhue yëꞌëpi jerepa paꞌi aꞌë cuasani coꞌye i̱jaꞌa coso huesëji. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌa coa ai jerepa pa̱i ñape ñañe paꞌiji, me yëꞌë paꞌiyeꞌni cajë. Siꞌanë ja̱je neñañe paꞌiji, më paꞌiyere. Neñaëna, deꞌoye yoꞌoyepi paꞌina, ja̱ yoꞌoseꞌere sihuaye paꞌiji. Pa̱ni yecohuaꞌi paꞌiyena cue̱cue ñani. 5 Ja̱je paꞌina, teꞌohuaꞌiseꞌe yoꞌoye paꞌiji, i̱ohuaꞌi ayere.

6 Maijaꞌquë coca yoꞌo ja̱ꞌñe yeꞌya cua̱ñoquëpi, i̱te yeꞌyaquëre i̱ deꞌoye payepi co̱caiye paꞌiji.

7 Coꞌye cosomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquëre ti coso ti̱ꞌañe peoji, ñamaꞌë paꞌija̱ꞌquë api cajë. Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape ta̱seꞌere quë̱quëna tëaye paꞌiji. 8 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi i̱ ca̱pë yëyere yoꞌosiquë pani coꞌayere ta̱si doꞌire ju̱ꞌiñere tëaye paꞌiji. Ja̱je cuiꞌne Maijaꞌquë joyo yëyere yoꞌosiquë pani deꞌoyere ta̱si doꞌire ti pani huesëyere tëaye paꞌiji, Maijaꞌquë i̱siyere. 9 Ja̱je paꞌiye sëte, jëꞌjoye peoyerepa deꞌoyere yoꞌojë pañuꞌu. Ja̱je paꞌina, maipi yoꞌo jujamaꞌcohuaꞌi pani tëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ja̱ paꞌiyere, i̱ti muꞌse ti̱ꞌaëna. 10 Ja̱je paꞌi doꞌire deꞌoye yoꞌoꞌñe paꞌi saꞌrore paꞌito coa ñamaꞌpë siꞌahuaꞌire deꞌoye necañuꞌu, mai ai cuasaye jaꞌye. Cuiꞌne ai jerepa deꞌoye necañuꞌu, Jesucristore cuasacohuaꞌire.

Yëhuoye Cuiꞌne Tëjiyerepa Pëpaye

11 Yure yëꞌë jë̱tëre papi jai toya toyayë, mësarupi ñajëꞌë caquë. 12 Mësarute ca̱ꞌni tëaye paꞌiji cajë yeꞌyacohuaꞌi cato, pa̱ipi deꞌoye caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cajë yoꞌoyë, cuiꞌne Cristo cruz ju̱ꞌiseꞌe ayere quëamaꞌcohuaꞌipi jo̱sa yoꞌomaꞌcohuaꞌini cajë caꞌrajë. 13 Ja̱je ca̱ꞌni tëaye yoꞌocohuaꞌitaꞌa cua̱ñeseꞌe cayere siꞌaye yoꞌo ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌitaꞌa mësarupi, mësaru ca̱përe tëani hueꞌejëna, sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë yëquë jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cajë mësarupi i̱ohuaꞌi caseꞌere sehuocai doꞌire. 14 Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato mai Ëjaë Jesucristo cruz ju̱ꞌiseꞌere sihuaquë quëayë. Cristo cruz ju̱ꞌisi doꞌipi yëꞌëre iye yejapi tutu de paseꞌe ju̱ni huesëpi. Ju̱ꞌina, yëꞌëpi iye yeja yëye ayere yoꞌomaꞌquë deꞌohuë, ju̱ꞌisiquëje̱ paꞌi. 15 Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌicohuaꞌire cato ca̱ꞌni tëasicohuaꞌi paꞌiye, pa̱nitaꞌa pa̱cohuaꞌi paꞌiye co̱caiye peoji. I̱ti doꞌi quëꞌyerepa cato maipi huajë pa̱i po̱nëni paꞌiye aꞌë. 16 Siꞌahuaꞌi ja̱je yoꞌojë paꞌicohuaꞌire Maijaꞌquë oi teaye necaiseꞌere cuiꞌne joꞌcua deꞌoye paꞌiye i̱siquëna, deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, ja̱je yoꞌocohuaꞌipi, Maijaꞌquë pa̱ipi.

17 Iye macapi jerepa cato yëꞌëre jo̱sa yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, tsoe mësarupi ñañë, nuñerepa Jesús joꞌyaërepa paꞌiyere i̱ñoquë, yëꞌë ca̱përe aꞌsi jaꞌjuseꞌe hueꞌequëna. 18 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute siꞌaohuaꞌire mai Ëjaë Jesucristopi deꞌoye paꞌiye, i̱sija̱quë. Ja̱je paꞌija̱quë.

EFESIOS

1

2

3

4

5

6

EFESIOS

1

Pablo Toyaseꞌe Efesios Sehuosicohuaꞌina

1 Yëꞌë Pablo Maijaꞌquë yëë doꞌire Jesucristo joꞌyaë paꞌiyë, cayë ñeje, i̱pi jëjo daosiquë aꞌë caquë. Toyayë, iye toya jaꞌhua Maijaꞌquë acohuaꞌina, cuiꞌne Jesucristore sehuocohuaꞌina caquë, Efeso paꞌicohuaꞌina. 2 Maijaꞌquëpi i̱ joꞌcua deꞌoye paꞌiye i̱siquëna, cuiꞌne Ëjaë Jesucristopi ñacaina, deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

Maire I̱siseꞌe Cristo Doꞌipi

3 Deꞌoquëre paꞌni cañuꞌu, Diusure, mai Ëjaë Jesucristo pëca jaꞌquëre, Maipi Cristo ja̱ꞌre co̱ni tsioni paꞌi doꞌire, siꞌaye Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte aye joyo paꞌiye i̱siquëre. 4 Diusupi maire ja̱ yëꞌtaꞌa yeja deꞌhuamaꞌnë Cristo doꞌija̱ꞌa ai oi sahuapi, i̱ ña hue̱ꞌñana i̱na i̱sisicohuaꞌipi siꞌsi te̱ꞌñaje peocohuaꞌipi paꞌija̱jë caquë. 5 Ja̱je paꞌina, i̱pi ai oi ja̱je yoꞌosiꞌi cuasa nëoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoquë Jesucristo doꞌija̱ꞌa i̱ mamajëre coa huerosicohuaꞌire nepi, maire.

6 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire ai deꞌoyerepa yoꞌocaiseꞌere cuasajë sihuañuꞌu. I̱ oi mamaquëre pana tsioni paꞌi doꞌire deꞌoyerepa maire necaisiquëre. 7 I̱ ai oi doꞌire Diusupi maire i̱ mamaquë tsie nejosi doꞌipi mai coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacai huasopi. 8 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi siꞌaye mai caraja̱iñere i̱ ta̱ꞌñe asayepi cuiꞌne maire oiye yoꞌoyepi maire i̱sipi. 9 I̱sini maire i̱seꞌe ja̱je yoꞌosiꞌi cuasa nëoquë paꞌiseꞌere, i̱ yahueseꞌere asa ti̱ꞌañe necajiꞌi. 10 Ja̱je paꞌina, i̱ti cuasa nëoseꞌeje̱ paꞌye siꞌaye yoꞌo ti̱ꞌajaꞌquë api, Diusupi i̱ti yoꞌo maca ti̱ꞌasi maca. Ja̱ maca Diusupi siꞌa coꞌamaña maꞌtëmo paꞌiye, cuiꞌne yeja paꞌiye, teꞌona tsioja̱ꞌquë api, Cristopi meñe cua̱ñequë paꞌija̱quë caquë.

11 Cristo ja̱ꞌre tsioni paꞌi doꞌire i̱ coꞌamaña i̱ ja̱ꞌre co̱ni huero paja̱jë caquë tsoe hue̱ꞌñana Diusupi maire i̱ tse̱cohuaꞌire paja̱ꞌquë aꞌë cuasa nëopi, i̱ yëyeje̱ paꞌye siꞌaye i̱te deꞌoye ña cua̱ñoñeseꞌe yoꞌoquëpi. Ja̱je nepi. 12 Nequëpi maire sahua nëopi, Cristore duꞌru macarepa necaiquë api cuasasicohuaꞌipi Maijaꞌquë ai jerepa paꞌi paꞌiyere sihuajë paꞌija̱jë caquë. 13 Ja̱je paꞌina, deꞌo coca mësarute huasoyere nuñerepa cocare asa maca tsoe mësaru Cristo ja̱ꞌre tsiosicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌijëna, Cristore i̱re pare cuasa maca i̱ i̱sisiꞌi ca nëosi deꞌo joyore mësaruna i̱sipi. 14 Ja̱ joyo cato maire Maijaꞌquë duꞌru i̱si nëosi joyo aꞌë. Ja̱ joyore pani asayë, mai, i̱ tse̱cohuaꞌire huaso tëji maca, siꞌaye Maijaꞌquë ca nëoseꞌere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cajë, ja̱ maca Maijaꞌquëre sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ jerepa paꞌi paꞌiyere.

Pablopi Sehuosicohuaꞌire Se̱cacaiye

15 Asaquë paꞌiyë, mësaru Ëjaë Jesure necaiquëre pare cuasajë paꞌicohuaꞌipi, siꞌaye Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌireje̱ oijë paꞌiye. 16 Ja̱je paꞌina, yëꞌë Maijaꞌquëre se̱ maca mësaru deꞌoye yoꞌoyere cuasaquë siꞌanë deꞌoji caquë pëpayë, Maijaꞌquëre.

17 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaë Jesucristo mëñe Diusure se̱cacaiyë, mësaruni ta̱ꞌñe asa joyore i̱sija̱ꞌquë caquë. I̱siquëna, mësarupi i̱ i̱ñoñe asa ti̱ꞌajë cuiꞌne jerepa nuñe asa ti̱ꞌajajë caquë se̱cacaiyë. 18 Se̱ñë, cuiꞌne i̱pi mësaru cuasayena miañe necaina, mësarute caquë soiseꞌere utejë paꞌiyere nuñerepa asa ti̱ꞌajajë caquë, cuiꞌne Maijaꞌquë i̱ tse̱cohuaꞌire i̱si ja̱ꞌñe airepa deꞌoye aꞌni cajë asaja̱jë caquë se̱cacaiyë.

19 Cuiꞌne airepa jaiye aꞌni Maijaꞌquë tutu jaꞌruja̱iñe ti peoyerepa, maire, i̱te sehuosicohuaꞌire yoꞌocai tutu, cajë asa ti̱ꞌajajë caquë se̱cacaiyë, ja̱re iye tutupi Maijaꞌquë siꞌa tuturepa yoꞌo i̱ñopi. 20 Jesucristore ju̱ꞌisiquëni huëoni i̱ ëja te̱ꞌtena, jeto Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena ño maca, 21 ja̱ maca siꞌa cua̱ñeñere, siꞌaye Ëjaë paꞌiyere, siꞌa tuture siꞌa joꞌya ne tutu paꞌiseꞌere, jerepa paꞌire Cristore nepi, coa siꞌayere cayë mamire hueꞌeyere iye yeja yure paꞌiyere cuiꞌne siꞌa muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñere ëjaëre pare nepi. 22 Neni siꞌa coꞌamaña i̱ quë̱o huëꞌehuëna o̱api. Ja̱je paꞌina, Cristona sehuocohuaꞌireje̱ i̱sipi. Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌi si̱opë api, Cristo. 23 Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌi cato Cristo ca̱pë acohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, Cristopi siꞌa sehuosicohuaꞌire pani huesoji, cuiꞌne i̱pi siꞌa coꞌamaña Ëjaërepa paꞌiji.

2

Maijaꞌquë Oi Doꞌire Huasosicohuaꞌi Paꞌiye

1 Ja̱ꞌnë mësaru coꞌaye yoꞌoyena cuiꞌne cua̱ñeseꞌe tayo yoꞌoyena ju̱ꞌisicohuaꞌipi paëꞌë. 2 Paꞌijë iye yeja pa̱i yoꞌoyere, iye deꞌotoseꞌe cua̱ñequë, Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire cuaquë yëyere yoꞌohuë. 3 Ja̱je mai siꞌaohuaꞌi ja̱ꞌnë mai ca̱pë yëyere coꞌayere yoꞌohuë, iye yeja pa̱i coa noni yoꞌojë paꞌiyere, mai cuasayere. Ja̱je coa noni yoꞌojë paꞌi doꞌire Maijaꞌquëni nejo cua̱ño ja̱ꞌñe paꞌiohuaꞌipi paëꞌë.

4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, Maijaꞌquë pa̱ire teaye ñani co̱caiquëpi maire ai oi, 5 ja̱ yëꞌtaꞌa mai coꞌaye yoꞌoyena ju̱ꞌisicohuaꞌipi paꞌijëna, paꞌiyere i̱sipi Cristo doꞌipi. Ja̱je paꞌina, mësaru Maijaꞌquë oi deꞌoye yoꞌo doꞌire huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiyë. 6 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi maire ju̱ꞌisicohuaꞌini Cristo Jesús ja̱ꞌre huëoni i̱ ja̱ꞌre teꞌe ñopi, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtena. 7 Iye cato yoꞌopi Cristo Jesús doꞌipi maire i̱ ai oiyere, cuiꞌne i̱ deꞌoye maire yoꞌocaiseꞌere yequë muꞌseña maire i̱ñosiꞌi caquë. 8 Ja̱je paꞌina, mësaru Maijaꞌquëpi deꞌoye oi yoꞌo doꞌire huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiye payë, necaiquëre pare i̱te cuasa doꞌipi. Iye mësarupi yoꞌojë ti̱ꞌaseꞌe peoji, coa Maijaꞌquëpi mësarute i̱siseꞌe aꞌë, 9 cuiꞌne mësaru yoꞌo doꞌipi etaseꞌe peoji. Ja̱je paꞌina, teꞌije̱ yëꞌëpi nehuë, ca ti̱ꞌañeje peoji. 10 Maijaꞌquë coꞌamañaꞌë, mai i̱ nesicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë tsoe hue̱ꞌña ne deꞌhuacaiseꞌeje̱ paꞌye Cristo doꞌija̱ꞌa deꞌo coꞌamaña yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌire nesicohuaꞌi aꞌë.

Deꞌoye Paꞌiye Cristo Doꞌipi

11 Cuasajë̱ꞌë, ja̱ꞌnë mësarute pa̱i tëaseꞌere hueꞌecohuaꞌipi judío pa̱ipi ca̱ꞌni tëamaꞌcohuaꞌire hueꞌyoseꞌere judío pa̱i peo doꞌire. 12 Ja̱ꞌnë cato mësaru Cristore peocohuaꞌipi, Israel pa̱i peocohuaꞌipi, Maijaꞌquë ca nëoseꞌere peocohuaꞌipi, yequë muꞌse pa ja̱ꞌñere uteye peocohuaꞌipi. Diusureje̱ peocohuaꞌipi teꞌohuaꞌi iye yejana ne huesësicohuaꞌipi paëꞌë. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure mësaru Cristo Jesús tsie doꞌipi i̱na tsioni jaꞌyere paꞌiyë, ja̱ꞌnë i̱te soꞌore paꞌisicohuaꞌipi. 14 Cristo api, mai joꞌcua deꞌoye paꞌiye. I̱pi judío pa̱ire cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌireje̱ teꞌe tsëcapëna nepi. Tsoe nejopi, ta̱ꞌtëpo, yecohuaꞌi aꞌë cajë paꞌiseꞌe. 15 Ja̱je paꞌina, Cristo mai tayo doꞌire sa̱i deꞌhuani i̱ ca̱pëpi Moisés cua̱ñeñe coa paꞌiye nepi, caya pa̱i tsëca paꞌiseꞌere teꞌe huajë pa̱i tsëcapë paꞌija̱ꞌquë caquë. Ja̱je neni joꞌcua deꞌoye paꞌiye nepi. 16 Ja̱je Cristo i̱ cruz ju̱ꞌi doꞌipi caya tsëca paꞌijë uihuayere nejoni teꞌe pa̱ire nepi. Neni Maijaꞌquë ja̱ꞌre joꞌcua deꞌoye paꞌiye necajiꞌi, maire.

17 Mësaru soꞌore Maijaꞌquëre paꞌicohuaꞌire cuiꞌne judío pa̱ire, i̱te jaꞌye paꞌicohuaꞌire siꞌaohuaꞌire joꞌcua deꞌoye paꞌiyere, deꞌo cocare quëasiꞌi caquë Cristo dajiꞌi. 18 Ja̱je paꞌina, yuretaꞌa Cristo doꞌija̱ꞌa siꞌaohuaꞌi judío cuiꞌne judío pa̱i peocohuaꞌije̱ Maijaꞌquëna tsioja̱iñe paꞌiji, maipi teꞌe joyore hueꞌe doꞌire. 19 Ja̱je paꞌina, mësaru ti̱o huaꞌi peoyë, yecohuaꞌi yejare paꞌicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, yure mësaru cato Maijaꞌquë pa̱i ja̱ꞌre co̱ni teꞌe paꞌiyë, Maijaꞌquë doꞌijë acohuaꞌi deꞌosicohuaꞌipi. 20 Mësaru jai huëꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi i̱ jëjo saocohuaꞌi cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi nesicona, mëñe nesicohuaꞌipi paꞌiyë, Jesucristo cato ne huëojë duꞌru macarepa o̱asi quë̱na pëje̱ paꞌi api. 21 Cristona siꞌa huëꞌe quëco paco i̱na tsiosicorepa paꞌio, jerepa jaico ai deꞌoja̱ꞌco, Ëjaërepa deꞌo huëꞌerepa pasiꞌi caco. 22 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱, siꞌaohuaꞌi Cristona tsioni paꞌijë, Maijaꞌquë joyo paꞌi huëꞌe paꞌiyë.

3

Judío Peocohuaꞌire Quëaquë Api Pablo

1 Yëꞌë Pablo, Jesucristona tse̱a cua̱ñosiquë aꞌë, mësaru judío pa̱i peocohuaꞌini caquë. 2 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mësarute oi coa i̱siyere yëꞌëpi quëacaija̱quë caquë i̱pi cua̱ñe nëopi cajë asayë, cuasayë. 3 Ja̱je paꞌina, Diusupi i̱ yahue cuasa nëoseꞌere yëꞌëna quëa i̱ñopi. Ja̱re yëꞌëpi i̱ quëaseꞌeje̱ paꞌiye mësarute aꞌri maña quëaquë toyahuë. 4 Yëꞌë toyaseꞌere ñajë mësaru asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌëpi Cristo aye yahueseꞌere asaquë paꞌiye. 5 Iye cato cayë tsoe acohuaꞌire i̱ cuasa nëoseꞌe i̱ñomaꞌë yahueni paseꞌere, ja̱re yure i̱ joyopi i̱ deꞌocohuaꞌire pare jëjo saocohuaꞌina, cuiꞌne i̱te quëacaicohuaꞌina, yoꞌoyeja̱ꞌa Maijaꞌquëpi i̱ñopi, siꞌaye. 6 Iye aꞌë, i̱ti yahueseꞌe cato: Cristo Jesús doꞌija̱ꞌa Maijaꞌquë ca nëoseꞌere huaso coca quëayeja̱ꞌa, judío pa̱i peocohuaꞌipi, judío pa̱i pa ja̱ꞌñere teꞌe cuiꞌneje siꞌa yëꞌquë maca pa ja̱ꞌñe aꞌë, i̱ ca̱pë acohuaꞌi paꞌi doꞌire.

7 Maijaꞌquë yëꞌëre oi coa i̱siseꞌeja̱ꞌa Diusu tutupi iye coca quëacaiquëre nesiquë aꞌë, i̱ yëyeje̱. 8 Yëꞌë, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi se̱ña maca huëꞌehuërepa paꞌiquëni, Maijaꞌquëpi coa i̱sipi, judío pa̱i peocohuaꞌire, jaiye deꞌo coꞌamaña cue̱cue ti̱ꞌañe peoyerepa Cristo payere, deꞌo coca quëayere. 9 Siꞌaye coꞌamaña deꞌhuasiquëpi Diusupi yëꞌëre i̱ tsoe hue̱ꞌña cuasaseꞌere yahueseꞌe paseꞌere siꞌaohuaꞌire quëa i̱ñojaꞌquëre nepi. 10 Ja̱je pajiꞌi, yure sehuosicohuaꞌi paꞌiyeja̱ꞌa cua̱ñecohuaꞌipi cuiꞌne ëjaohuaꞌipi joñoaseꞌe paꞌi hue̱ꞌñana Diusu ta̱ꞌñe yoꞌoyere siꞌaye ña ti̱ꞌajajë caquë. 11 I̱ cuasa nëo huesoseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yoꞌopi, Diusu, mai Ëjaë Jesucristo doꞌija̱ꞌa siꞌaye ne sao maca. 12 Ja̱je paꞌina, Cristo doꞌipi Diusuna deꞌhue a̱ꞌjiñe tsioja̱iñe payë, asajë mai, i̱te deꞌhue necaiquë api cuasa doꞌija̱ꞌa. 13 Ja̱je paꞌina, se̱ñë, mësarute. Yëꞌë mësaruni caquë ai yoꞌoyere ñani yoꞌo jujamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌë ai yoꞌoye cato mësaru jai doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌiyere i̱ñoquë yoꞌoye aꞌë.

Jesús Oiye

14 Iyere caquë mai Ëjaë Jesucristo pëca jaꞌquë ña hue̱ꞌñana doꞌre jaꞌruyë, 15 siꞌa i̱ tsëcapë maꞌtëmo paꞌicohuaꞌi cuiꞌne yeja paꞌicohuaꞌi i̱ mamire hueꞌejë paꞌiquëna. 16 Doꞌre jaꞌruni Maijaꞌquëre se̱ñë, i̱ deꞌo coꞌamañare pare mësaru joyona Maijaꞌquë joyo yoꞌo doꞌipi jerepa paꞌyere tuture i̱sija̱quë caquë. 17 Cuiꞌne i̱te paꞌiji cuasa doꞌipi Cristopi mësaru joyore paꞌija̱ꞌquë paꞌina, Cristo pa̱ire oiyena jëayerepa tsita mesicohuaꞌipi paꞌijë. 18 Siꞌa sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Cristo pa̱ire oiye: je̱ꞌñe tëcapë jaiye, tsoaye, hua̱iñe, cuiꞌne mëñe tsoaye asa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë caquë se̱ñë. 19 Se̱ñë, cuiꞌne mai asaye jerepa tëto saiseꞌere pa̱ire oiyere asa ti̱ꞌajajë caquë, ja̱je asa ti̱ꞌajë Diusu oiyepi ti̱mësicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë.

20 Yure airepa deꞌoquëre paꞌni Maijaꞌquë cajë sihuañuꞌu, i̱ tutupi maijaꞌa yoꞌocaiquëre pare, siꞌaye mai pañuꞌu cajë se̱ñe maña, pa̱nitaꞌa mai cuasaye maña, jerepa deꞌoye necai tutu paquëre. 21 Deꞌoquëre paꞌni Diusu, cajë sihuañuꞌu, sehuosicohuaꞌi Ëjaëre, Cristo Jesús doꞌipi. Ja̱jeseꞌe siꞌanë tsoeje̱ i̱te sihuajë pañuꞌu. Ja̱je paꞌija̱quë.

4

Teꞌije̱ Paꞌiohuaꞌi Paꞌiyë, Teꞌi Joyopi Paꞌi Doꞌire

1 Ëjaëre tse̱a cua̱ñosiquëpi se̱ñë, mësarute Maijaꞌquë caquë soiseꞌeje̱ paꞌye nuñerepa paꞌijë̱ꞌë caquë. 2 Ja̱je paꞌina, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌcohuaipi pa̱ire oicohuaꞌipi, pa̱i ñape ti̱ñe cuasayere sa̱ñope camaꞌcohuaꞌipi quëcocohuaꞌipi oicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 3 Ja̱je paꞌijëna, mësaru joꞌcua paꞌiyepi necaina, Maijaꞌquë joyopi co̱caina, siꞌanë tsiosicohuaꞌipi pañuꞌu cajë deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë. 4 Teꞌe ca̱pë cuiꞌne teꞌe joyo paꞌiji, Maijaꞌquë mësarute teꞌore utejë paꞌiyena soiseꞌeje̱ paꞌye. 5 Paꞌiji, teꞌe Ëjaë. Paꞌico, teꞌo Maijaꞌquëre cuasaye, teꞌe oco doye paꞌiji. 6 Paꞌiji, teꞌe Diusu siꞌaohuaꞌi pëca jaꞌquërepa. Ja̱ëpi paꞌiji, siꞌaye ë̱mëjeꞌe te̱ꞌtere pare, siꞌaohuaꞌire tsioquë yoꞌoquë cuiꞌne siꞌaohuaꞌire tsioni paꞌiquërepa.

7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristopi mai yoꞌoja̱ꞌa tuture pa̱i ñapere i̱ yëyeje̱ paꞌye i̱sipi. 8 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

I̱ maꞌtëmo mëi maca, teꞌe i̱ ja̱ꞌre co̱ni tse̱a cua̱ñosicohuaꞌireje̱ sapi.

Saquë i̱ yoꞌo tuture pa̱ina i̱sipi.

9 “Mëjiꞌi” cani, cayë duꞌru yejare pana cajesiquëpi mëjiꞌi cajë. 10 I̱ti cajesiquëpi ja̱re i̱pi mëjiꞌi ai ë̱mërepa maꞌtëmona, siꞌaore i̱ paꞌiyepi ti̱mësiꞌi caquë. 11 Ja̱re i̱pi pa̱i ñapere i̱sipi, yoꞌoja̱ꞌa tutu, yecohuaꞌini i̱ jëjo saocohuaꞌire nepi, yecohuaꞌini Maijaꞌquë caquëna, asaseꞌere quëacaicohuaꞌire nepi, yecohuaꞌini huaso cocare quëaja̱ꞌcohuaꞌire nepi. Yecohuaꞌini yëi ñamare ñacaiyeje̱ paꞌye sehuosicohuaꞌire ñacaicohuaꞌire nepi. Cuiꞌne yecohuaꞌini deꞌoye yeꞌyaja̱ꞌcohuaꞌire nepi. 12 Ja̱je i̱ tse̱cohuaꞌire yoꞌoja̱ꞌa tutu i̱sipi, i̱ yëyere yoꞌoja̱jë caquë. Yoꞌojëna, Cristo ca̱pë acohuaꞌipi ai deꞌoja̱jë caquë i̱ohuaꞌi necai doꞌipi.

13 Ja̱je paꞌina, i̱ ne deꞌhuasicohuaꞌipi necaiye paꞌiji, siꞌaohuaꞌi teꞌi cuasayeje̱ paꞌye Maijaꞌquëre cuasajë paꞌi macaja̱ꞌa cuiꞌne Maijaꞌquë mamaquëre asa ti̱ꞌa macaja̱ꞌa. Ja̱ maca yuretaꞌa joyo aiohuaꞌirepa deꞌoni Cristo jaꞌiohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, siꞌaohuaꞌi. 14 Ja̱ maca tsi̱je paꞌiohuaꞌi paꞌiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Tsi̱ cato i̱ohuaꞌi cuasaseꞌe esa je̱oni yeque cuasayena a̱ꞌjiñe po̱nëcohuaꞌi aꞌë, tayosi maꞌa saicohuaꞌi cosoyena sehuocaijë. 15 Ja̱je paꞌina, mai cato joyopi pa̱ire oiyere nuñerepa cocare cajë ñese ai deꞌoye paꞌiji siꞌaye paꞌiohuaꞌirepa, Cristo sehuosicohuaꞌi si̱opëna tsioni paꞌijë. 16 Ja̱je paꞌina, Cristo doꞌipi siꞌa ca̱pë jëayerepa sa̱ꞌñe siꞌa te̱ꞌña tsio huesëji, teꞌoje̱ paꞌiorepa. Ja̱je tsioni siꞌa te̱ꞌña deꞌoye yoꞌojëna, siꞌa ca̱pë ai deꞌoji, sa̱ꞌñe oiyena.

Huajë Paꞌiye Cristo Doꞌipi

17 Iye aꞌë, yëꞌë mësarute mai Ëjaë mamipi cua̱ñequë caye: Paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ja̱ yëꞌtaꞌapi Maijaꞌquëre cuasamaꞌcohuaꞌi paꞌiyeje̱ paꞌye. Ja̱ohuaꞌi cato paꞌiyë, coa noni doꞌi peoyere cuasajë paꞌiyepi. 18 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi sëtamaꞌcohuaꞌije̱ paꞌye deꞌoye cuasamaꞌcohuaꞌi aꞌë, Satanáspi i̱ohuaꞌire ñamije paꞌye necai doꞌire. Deꞌoye cuasamaꞌcohuaꞌipi nuñe coca coe doꞌire huesësicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱je paꞌijë Maijaꞌquë paꞌiye peocohuaꞌipi paꞌiyë. 19 Ja̱je paꞌina, huajëyaꞌye nëiñe peocohuaꞌipi siꞌaye coꞌayere yëyena dahuëyesicohuaꞌipi paꞌijë, jaꞌruja̱iñe peoye, coa siꞌaye siꞌsi coꞌamañare yoꞌojë paꞌiyë. 20 Ja̱je yoꞌojë paꞌiyere Cristo mësarute yeꞌyamaꞌë pajiꞌi.

21 Ja̱je paꞌina, mësarupi nuñerepa coca paquëni, i̱ cayere asasicohuaꞌi pani, cuiꞌne i̱ paꞌiyere yeꞌyesicohuaꞌi pani, 22 je̱ocojë̱ꞌë, mësaru tsoe paꞌiseꞌere, sehuomaꞌcohuaꞌi paꞌiseꞌere. Ja̱ tsoe paꞌiseꞌe yëyepi cosoquë coꞌayena sayere. 23 Je̱ocojëna, siꞌa muꞌseña huajë yëyere cuiꞌne cuasayere paꞌye paꞌiji. 24 Ja̱re pajë huajë paꞌiyere pajë̱ꞌë, ca̱ñare su̱ñañeje paꞌye. Iye huajë paꞌiye cato Maijaꞌquë nuñerepa paꞌiyeje̱, cuiꞌne Maijaꞌquë deꞌoyerepa paꞌiyeje̱ neseꞌe aꞌë.

25 Ja̱je paꞌina, ja̱ yëꞌtaꞌapi cosomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa pa̱i ñape nuñerepa cocapi cajë̱ꞌë, pa̱ire. ¿Siꞌaohuaꞌi teꞌe ca̱pë acohuaꞌi me yeque yoꞌoyeꞌni?

26 Pë̱icohuaꞌi pani, ti pë̱ni huesëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, tayoye. Pë̱tiseꞌe cajë naꞌijaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 27 Huatire saꞌro nëocaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

28 Coꞌamaña yahue i̱maquë paꞌisiquë pani je̱ojëꞌë, ja̱ yoꞌoye. Je̱oni coꞌamaña ne huëojë̱ꞌë, mëꞌë jë̱tëpi, deꞌoye coꞌamaña yecohuaꞌire carayere i̱sisiꞌi caquë.

29 Siꞌsi cocare camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa i̱ti asacohuaꞌire deꞌoye paꞌiye necaiyere, cuiꞌne jerepa ñese mëiñe necaiyere cajë̱ꞌë. 30 Maijaꞌquë mësaruna i̱ joyore i̱sipi, i̱ tse̱cohuaꞌirepa i̱ño ja̱ꞌñere mësarute huaso tëji muꞌserepa. Ja̱je paꞌina, coꞌa coca cayepi ne oemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyore.

31 Je̱ocojë̱ꞌë, yecohuaꞌire sa̱isiꞌi caquë oi joyo paꞌiyere: pë̱i sa̱ñope cuasayere, pë̱i sa̱ñope yoꞌoyere, sa̱ñope tutu cayere, cuiꞌne yecohuaꞌire coꞌacohuaꞌi aꞌë cayere. Coa siꞌaye yecohuaꞌire sa̱ñope yoꞌo ayere je̱ocojë̱ꞌë. 32 Je̱oni sa̱ꞌñe oijë co̱caijë̱ꞌë. Cuiꞌne yecohuaꞌire sa̱i deꞌhuacaijë paꞌijë̱ꞌë, mësaru coꞌaye yoꞌo doꞌire Cristo doꞌipi Maijaꞌquë sa̱i deꞌhuacaiseꞌeje̱ paꞌye.

5

Maijaꞌquë Mamajë Paꞌiye

1 Mësaru Diusu oi mamajë sëte i̱je paꞌiohuaꞌi pañuꞌu cajë, yoꞌojë̱ꞌë. 2 Cristo maini oi i̱jaꞌa coꞌye Maijaꞌquëna i̱siquë ju̱cacaijiꞌi. Ja̱ yoꞌoye cato deꞌoye maꞌña së̱ñeje paꞌye aꞌë, Maijaꞌquëna. Ja̱ yoꞌoyepi maire i̱ oiyere i̱ñopi. Yuretaꞌa i̱ oiyeje̱ paꞌye yecohuaꞌire yoꞌoñuꞌu. Ja̱re yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë.

3 Ja̱je paꞌina, yure Maijaꞌquë acohuaꞌi paꞌiye sëte nomiohuaꞌi paye coca caye ti camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne siꞌa siꞌsi yoꞌo cocare cuiꞌne siꞌaye pa ëaye nëi cocare ti camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 4 Cuiꞌne camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, siꞌsi cocare, coa cayere, cuiꞌne ca̱ꞌa cocataꞌa siꞌayere coꞌaye yoꞌoyena cuasa huëoyere camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa mësaruseꞌe, Maijaꞌquëre deꞌoji cajë pëpaye paꞌiji. 5 Mësarupi tsoe ta̱ꞌñe asayë, yequë nomiore panitaꞌa yequë ë̱mëre yoꞌocohuaꞌipi, pa̱nitaꞌa siꞌsire yoꞌocohuaꞌipi, pa̱nitaꞌa jaiye coꞌamañare paye yëcohuaꞌipi Cristo cuiꞌne Diusu cua̱ñe te̱ꞌte cacaye ti peoyë. Jaiye coꞌamañare yëcohuaꞌi cato pa̱i deꞌhuasi Diusuni se̱ñeje paꞌiohuaꞌi aꞌë. 6 Iye tayo yoꞌoyere deꞌoye aꞌë cacohuaꞌini coso cua̱ñomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌocohuaꞌire Maijaꞌquëpi pë̱i nejojaꞌquë api, i̱te sehuocaimaꞌpë yoꞌocohuaꞌire. 7 Ja̱je paꞌina, mësaru ja̱ohuaꞌire tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

8 Ja̱ꞌrë mësaru nea hue̱ꞌñare paëꞌë. Yure mai Ëjaë ja̱ꞌre tsioni paꞌi doꞌire mia hue̱ꞌñare paꞌiyë. Ja̱je paꞌi sëte mia hue̱ꞌña pa̱i sëte deꞌoye paꞌiyepi paꞌiji. 9 Iye miañepi iyere neji: deꞌoye yoꞌoyere, nuñerepa cayere cuiꞌne tayo saimaꞌpë paꞌiyere. 10 Maijaꞌquë yëye yoꞌoyere yeꞌyejë̱ꞌë. 11 Cuiꞌna maca yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, co̱cai maꞌñere, nea hue̱ꞌña acohuaꞌi yoꞌoyere. Coa ai jerepa coꞌayere mia hue̱ꞌñana eto i̱ñojëꞌë. 12 Ja̱je paꞌina, sehuomaꞌcohuaꞌi yahue yoꞌoyere cayeque huajëyaꞌji, maire. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare miañepi yahue yoꞌoseꞌena juꞌaquëna, siꞌaye ti̱ñarepa ñañe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, siꞌayere yahue yoꞌoseꞌere co̱ni i̱ñojaꞌquë api, miañepi. 14 Ja̱je paꞌina, caseꞌe paꞌiji:

Sëtajë̱ꞌë, ca̱iquë,

ju̱ꞌisicohuaꞌi jopopi huëijë̱ꞌë,

Cristopi miacaija̱ꞌquëre.

15 Ja̱je paꞌiye sëte deꞌhua mësaru yoꞌojë paꞌiyere ñajë paꞌijë̱ꞌë. Huesëohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë, coa ai jerepa ta̱ꞌñerepa asajë paꞌijë̱ꞌë. 16 Deꞌo coꞌamañare esa nejëꞌë, coꞌa muꞌseñare paꞌi doꞌire. 17 Coa huesërepa yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, duꞌru macarepa jere Ëjaërepa yëquëꞌni cuasani, i̱ yëyere yoꞌojë̱ꞌë. 18 Co̱no cuepemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ cato nëajaiñe peoyerepa coa yoꞌoyena saye aꞌë. Ai jerepa Maijaꞌquë joyopi ti̱mësicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë. 19 Paꞌijë tsoe jë̱jëñe toyaseꞌepi sehuosicohuaꞌi jë̱jëñepi cuiꞌne joyo jë̱jëñepi sa̱ꞌñe cajë paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne iye jë̱jëñepi jë̱jëjë siꞌa joyorepapi sihuajë Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë paꞌijë̱ꞌë. 20 Siꞌanë Maijaꞌquëre deꞌoji, cajë pëpajë paꞌijë̱ꞌë, mai Ëjaë Jesucristo mamipi.

Sehuosicohuaꞌi Huëꞌe Paꞌiye

21 Sa̱ꞌñe deꞌoye sehuojë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre caꞌra doꞌipi.

22 Nëjohuaꞌi ë̱jëre deꞌoye sehuocaijë paꞌijë̱ꞌë, mai Ëjaëre sehuoyeje̱ paꞌye. 23 Cristo sehuosicohuaꞌi mëñe si̱opë api, cuiꞌne paꞌye ë̱jëje nomio mëñe si̱opë api, Cristo sehuosicohuaꞌire huasoquë api, i̱ ca̱pë acohuaꞌire. 24 Ja̱je paꞌina, Cristore sehuosicohuaꞌi deꞌoye i̱ cua̱ñeñe sehuojë paꞌiyeje̱ paꞌye cuiꞌne nëjoje ë̱jëre siꞌaye sehuoco paꞌiye paꞌiji.

25 Ë̲jëpi nëjore oiye paꞌiji, Cristo oi i̱ oiyere i̱ñoquë sehuosicohuaꞌire ju̱cacaiseꞌeje̱ paꞌye. 26 Ja̱je paꞌina, i̱ tse̱core pare nëjoje paꞌiore pasiꞌi caquë Maijaꞌquë coca quëa doꞌija̱ꞌa Maijaꞌquë joyo ocopi tsoa to̱pi siꞌa i̱te sehuocohuaꞌire. 27 Ja̱je tsoa to̱pi i̱ ñaquë payere caquë siꞌsi te̱ꞌñaje, sëje̱, cuiꞌne yeque coꞌaye ña cua̱ñoñe peocore pani deꞌoconi i̱ tse̱core pasiꞌi caquë. 28 Ja̱je paꞌye ë̱jëohuaꞌipi nëjohuaꞌire oiye paꞌiji, i̱ohuaꞌi ca̱pë̱a oiyeje̱ paꞌye. Nëjore oiquë cato i̱jaꞌa coꞌye oiyeje̱ paꞌye oiji. 29 Coꞌye i̱ohuaꞌi ca̱përe coecohuaꞌi peoyë, pa̱i. Coa ai jerepa a̱ojë cuiꞌne ñacaicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je cuiꞌne Cristoje̱ i̱te sehuosicohuaꞌire i̱ ca̱pë acohuaꞌire ñacaiji. 30 Ja̱je paꞌina, mai i̱ ca̱pë cuiꞌne tara acohuaꞌi aꞌë. 31 Ja̱je paꞌina, ë̱mëpi huejaquë pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore je̱oñe paꞌiji, nëjona tsioyere caquë. Ja̱ maca cayahuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi tsioni teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 32 Iye cato yahueseꞌe aꞌë. Ja̱je me asayeꞌni paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato cayë, Cristopi i̱te sehuocohuaꞌi ja̱ꞌre tsioni paꞌiye ayere. 33 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱i ñape ë̱më nëjore oiye paꞌiji, i̱ ca̱pë oiyeje̱ paꞌye, cuiꞌne nomiopi ë̱jëre i̱o ëjaëre pare dahuëre ñaco paꞌija̱co.

6

Mamajë Cuiꞌne Pëca Jaꞌquëohuaꞌi Paꞌiye

1 Mai Ëjaëre sehuocohuaꞌi sëte mësaru jaꞌquëohuaꞌi cua̱ñeñere deꞌoye sehuojë yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌoye nuñere paꞌë. 2 Moisés cua̱ñeseꞌepi ca nëoseꞌe pacopi duꞌru acopi caco ñeje: “Mëꞌë jaꞌquëre cuiꞌne mëꞌë jaꞌcore oi ëjaohuaꞌire ñaquë pajë̱ꞌë, jai doꞌi quëꞌiohuaꞌire cuasaquë. 3 Ja̱re yoꞌoquëpi iye yejare ai tsoe sihuaquë deꞌoye paꞌija̱ꞌquë api.”

4 Cuiꞌne mësaruje̱ jaꞌquëohuaꞌije̱, mësaru mamajëre pë̱ti ëaye ne huëomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa tayoyeseꞌe nuꞌñejë yeꞌyajë ai deꞌhuajë̱ꞌë, mai Ëjaë oi yëhuoye ayepi.

5 Joꞌyaohuaꞌi iye yeja mësaru ëjaohuaꞌire deꞌoye sehuocaijë̱ꞌë. Cristore necaiyeje̱ paꞌye cuasajë. Ëjaohuaꞌire ñajë, caꞌrajë nuñere papi yoꞌojë necaijë̱ꞌë.

6 I̱ohuaꞌi mësarute ña macaseꞌe deꞌoye yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, coa ai jerepa siꞌa joyorepa deꞌoye cuasajë nejëꞌë, Diusu yëyeje̱ paꞌye, Cristo joꞌyaohuaꞌi sëte. 7 Mai Ëjaëre necaiyeje̱ paꞌye deꞌoye cuasajë sihuajë pa̱ire coꞌamaña deꞌoyerepa necaijë̱ꞌë. 8 Tsoe mësarupi asayë, pa̱i ñapere i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye joꞌyaohuaꞌire cuiꞌne joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌire Ëjaëpi i̱si ja̱ꞌñe. 9 Ëjaohuaꞌije̱ deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, mësarute necaicohuaꞌire. Tutu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Deꞌhua cuasajë̱ꞌë, mësaru cuiꞌne ja̱ohuaꞌi teꞌe Ëjaëni maꞌtëmo aquëre payere, siꞌa yëꞌquë maca siꞌaohuaꞌire ñaquëni.

Sehuosicohuaꞌi Joyopi Uihua Coꞌamaña

10 Yure cato Maijaꞌquë doꞌijë, i̱ tutu jerepa paꞌyena tsioni i̱ ja̱ꞌre paꞌijë, tutu quëꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 11 Siꞌaye huati cosoyere, sa̱ñope quëco saojë̱ꞌë, o̱cue paꞌi macarepa paꞌiyere cajë, Diusu uihua ja̱ꞌñe i̱siseꞌepi. 12 Mai cato uihuamaꞌpë paꞌiyë, pa̱ini ca̱pë cuiꞌne tara quëꞌiohuaꞌini. Mai cato uihuayë, maire meñe cua̱ñe tutu payere, huati cosoye tutu quëꞌiyere uihuayë, iye muꞌseña nea hue̱ꞌña huati ëjaohuaꞌi quëꞌi cua̱ñe tuture. Maijaꞌquë te̱ꞌtepi sa̱ñope uihuayë, coꞌayepi maina cacayere ë̱sejë.

13 Ja̱je paꞌina, coꞌa muꞌse ti̱ꞌaëna, quëcoyere cajë Maijaꞌquë mësaru uihuaja̱ꞌa ca̱ña i̱siseꞌena su̱ñasicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijë quëcosi jeteyoꞌje ta̱imaꞌcohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi. 14 Soldado uihua të̱ica̱re su̱ñañeje paꞌye nuñere pare su̱ñasicohuaꞌipi o̱cue paꞌi macarepa paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌneje soldado coti saihuë jëacaicore su̱ñañeje paꞌye nuñerepa yoꞌoyere su̱ñasicohuaꞌipi o̱cue paꞌi macarepa paꞌijë̱ꞌë. 15 Cuiꞌne Maijaꞌquë coca joꞌcua paꞌiyepi ne deꞌhuasicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, soldado zapato su̱ñaseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi. 16 Cuiꞌne mësaru Maijaꞌquëre paꞌiji cuasayere mësarute jëacai cuaꞌarepa pajë̱ꞌë, huati huaꞌjo ñaña toa quëꞌyepi daina, siꞌaye ne yayoja̱ꞌcore. 17 Cuiꞌne mësaru huaso cua̱ñoseꞌere quë̱na mapëje̱ paꞌiore pajë̱ꞌë, si̱opë jëacaicore pajë cuiꞌne Maijaꞌquë joyo huaꞌtiyore Maijaꞌquë cocare i̱sicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 18 Cuiꞌne Maijaꞌquëre se̱ñe je̱omaꞌpë siꞌanë ai se̱jë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo cayeja̱ꞌa. Yoꞌo jujahuë cuasamaꞌpë, o̱cue paꞌi macarepa cuiꞌñasicohuaꞌipi paꞌijë siꞌaohuaꞌire Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire se̱cacaijë paꞌijë̱ꞌë. 19 Cuiꞌne yëꞌëreje̱ se̱cacaijë̱ꞌë, Maijaꞌquëpi yëꞌë ca ja̱ꞌñe i̱siquëna, caquë huaso coca yahueseꞌere ti̱ñarepa asa ti̱ꞌañe, quëcoquë caja̱ꞌquëre. 20 Maijaꞌquëpi yëꞌëre, iye cocare quëacaija̱quë caquë jëjo daosiquë aꞌë, ja̱re quëa doꞌire, yure yëꞌë co cua̱ñosiquë paꞌiyë. Se̱cacaijë̱ꞌë, yëꞌë caꞌramaꞌë i̱ coca quëacai ja̱ꞌñere.

21 Tíquico Maijaꞌquë doꞌiquë, mai oiquëpi, je̱oñe peoyerepa mai Ëjaë coꞌamaña co̱caiquëpi, siꞌaye quëasipi, yëꞌë i̱ño paꞌiye, cuiꞌne yëꞌë yoꞌoquë paꞌiyeje̱. 22 Ja̱je paꞌina, jëjo saoyë, mësaru quëꞌrona i̱pi sani i̱ño yëquë paꞌiyere quëaquë, mësarute jerepa yëjë deꞌoye yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌire nejaquë caquë.

23 Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne Ëjaë Jesucristopi Maijaꞌquë doꞌijëre joꞌcua paꞌiye sa̱ꞌñe oiye i̱sija̱quë Maijaꞌquë paꞌiji cuasa doꞌire. 24 Cuiꞌne Maijaꞌquëpi i̱ oiye yeque po̱namaꞌquëpi deꞌoye ñacaija̱quë siꞌaohuaꞌi Jesucristore oicohuaꞌire.

FILIPENSES

1

2

3

4

FILIPENSES

1

Pablo Cosiquëpi Toyaseꞌe

1 Pablo cuiꞌne Timoteo Jesucristo joꞌyapi toyayë, iye toya jaꞌhua siꞌa Maijaꞌquë doꞌijëna, Maijaꞌquë acohuaꞌina Jesure cajë, tsiosicohuaꞌina ëjaohuaꞌina, cuiꞌne coꞌamaña caracohuaꞌire co̱caicohuaꞌina, cajë toyayë, Filipos daripë paꞌicohuaꞌina. 2 Maijaꞌquëpi cuiꞌne Ëjaë Jesucristopi co̱ni oi coa i̱siyepi deꞌoye joꞌcua paꞌijë̱ꞌë.

Pablopi Sehuosicohuaꞌire Se̱cacaiye

3-5 Duꞌru huëosi muꞌsepi iye muꞌsena, yëꞌë ja̱ꞌre teꞌe deꞌo coca co̱ni necai doꞌire, yëꞌë mësarute cuasaye ñape deꞌoji caquë pëpayë, Maijaꞌquëna. Cuiꞌne i̱te se̱ maca ai sihuaquë mësarute siꞌaohuaꞌire se̱cacaiyë. 6 Ja̱je paꞌina, nuñerepa asayë, yëꞌë, Maijaꞌquë mësaruna deꞌo coꞌamaña ne huëosiquëpi je̱omaꞌë deꞌoyerepa ne saoja̱ꞌquë api, Ëjaë Jesucristo dai macaja̱ꞌa. 7 Ja̱je paꞌina, mësarupi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni Maijaꞌquë coa i̱siyere pa doꞌire, mësarute ai oi ja̱je cuasaye nuñere paꞌë. Ja̱je paꞌina, mësarupi yëꞌë joyore paꞌi doꞌire yëꞌë ja̱ꞌre paꞌiyë, yëꞌëpi co sitore paꞌito panitaꞌa Maijaꞌquë huaso cocare coꞌaye cajëna, yëꞌëpi ë̱sequë sa̱ñope, iye nuñerepa cocaꞌë caquë ëjaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana quëa hue̱ꞌñare. 8 Yëꞌë mësarute, Jesucristo oiyepi ai oiyë. Ja̱ oiyere Maijaꞌquëpi ñaji.

9 Ja̱je paꞌina, mësarute Maijaꞌquëre se̱cacaiyë, mësarupi ai ta̱ꞌñe cuasacohuaꞌipi cuiꞌne siꞌaye asa ti̱ꞌacohuaꞌipi ai jerepa pa̱ire oicohuaꞌipi, 10 cuiꞌne deꞌoyeseꞌe coꞌejë yoꞌoja̱jë caquë. Ja̱je yoꞌojë paꞌijë mësaru siꞌsi peocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Paꞌijëna, Cristo dani mësarute sa̱ñope caye pa̱sipi. 11 Pa̱quëna, mësarupi Jesucristo necai doꞌipi nuñerepa yoꞌoyere quë̱isëꞌeje̱ paꞌye paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihua ja̱ꞌñere.

Cristo Api, Yëꞌë Paꞌiye

12 Yëꞌë tëto saiseꞌepi deꞌo coca jerepa quëaye po̱nëpi. Ja̱je mësaru Maijaꞌquë doꞌijëpi iyere asaja̱jë caquë quëayë. 13 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi soldado pa̱i ëjaë huëꞌe paꞌicohuaꞌi cuiꞌne siꞌaohuaꞌi yecohuaꞌije̱ asayë, Cristore tui doꞌire tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiye. 14 Ja̱je yëꞌë tse̱a cua̱ñosiquë paꞌina, ñajë sehuosicohuaꞌipi ai jerepa mai Ëjaëna quëcojë Maijaꞌquë cocare ti caꞌraye peoyerepa yëjë quëayë.

15 Yecohuaꞌipi Cristo coca quëayë, yecohuaꞌi quëayere ëa ñajë pë̱ijë, ai jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌipi deꞌoye cuasajë quëayë. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌipi nuñerepa quëamaꞌpë i̱ohuaꞌi yëyere ti̱ꞌañuꞌu cuasajë Cristo coca quëayë. Ja̱je yoꞌojëna, yëꞌëpi co sito paꞌiquëpi ai coꞌa ju̱ꞌijaquë cajë. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌoye cuasajë pa̱ire oijë quëacohuaꞌi cato asayë, yëꞌë i̱ño paꞌiye, Maijaꞌquë coca sa̱ñope cacohuaꞌire ca deꞌhuaja̱ꞌquëpi. 18 Ja̱je paꞌina, yëꞌëre i̱quepi coꞌaquëꞌni siꞌaye deꞌoji, Cristo cocare pa̱ire oijë quëatoje̱, pa̱nitaꞌa oimaꞌpë coa quëatoje̱, siꞌaye sihuayë.

19 Ja̱je paꞌina, Mësaru Maijaꞌquëre se̱cacai doꞌipi, cuiꞌne Jesucristo joyo co̱cai doꞌipi cosiquëpi huaso cua̱ñosiquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë cuasaquë sihuayë. 20 Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato coa teaye ca jujani to̱me huesëmaꞌë paꞌija̱ꞌquëpi cayë. Ja̱je paꞌina, yëꞌë paꞌiye ña doꞌire mësarupi Cristo ai jerepa paꞌi api, cuasaja̱jë caquë yoꞌoquë paꞌiyë, yëꞌë huajëquë paꞌi maca cuiꞌne yëꞌë ju̱ꞌisi macaje̱. 21 Ja̱je paꞌina, yëꞌë paꞌye aꞌë, Cristo cuiꞌne ju̱ꞌiñepi coa jerepa deꞌoyere se ti̱ꞌañe aꞌë. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëpi ca̱përe huajëquë paꞌini, Ëjaë coꞌamañare yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, i̱quepi jerepa deꞌoquëꞌni cuasayë, cuiꞌne deꞌoyeseꞌe paꞌina, ñaquë. 23 Ja̱je cayaye paꞌina, ¿i̱quepi jerepa deꞌoquëꞌni, yëꞌëre cuasaquëna jëaji, i̱ti yoꞌo ja̱ꞌñe? Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre cato ai jerepa deꞌoji, ju̱ni sani Ëjaë ja̱ꞌre deꞌoye paꞌiyepi. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, mësarute cato jerepa deꞌoji, yëꞌëpi mësaru ja̱ꞌre ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquë paꞌiyepi. 25 Ja̱je paꞌina, nuñerepa cuasayë, yëꞌëpi mësaru ja̱ꞌre co̱ni pëaye deꞌoji, mësaru Maijaꞌquëre necaiquëre pare cuasayere se mëocasiꞌi caquë cuiꞌne Maijaꞌquëre cuasajë ai jerepa sihua ja̱ꞌñere caquë. 26 Ja̱je paꞌina, mësarupi yëꞌëre huajëquë paꞌina, ti̱jupë ña co̱jë ai jerepa Ëjaë Jesucristo necaiseꞌere, ñajë sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

27 Yëꞌëpi mësarute sani ñaquëna, paꞌiyeje̱ paꞌye paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëpi soꞌore paꞌitoje̱, Cristo deꞌo coca cayeje̱ paꞌye paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijëna, mësaru o̱cue paꞌi macarepa tuiyere, teꞌe cuasayena tsiosicohuaꞌipi, siꞌaohuaꞌi teꞌe sa̱ñope, huaso cocare nejocaiyere ë̱sejë uihuayere quëajëna, coca asaye yëyë. 28 Mësarute sa̱ñope yoꞌocohuaꞌini ne quëco cua̱ñomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, mësaru quëcojë paꞌiyepi ti̱ñarepa i̱ñoji, ja̱ohuaꞌi ne huesë hue̱ꞌñana saiyere cuiꞌne mësarupi huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiyena saiyere i̱ñoji. Ja̱ paꞌiye cato Maijaꞌquë i̱siye aꞌë. 29 Ja̱je paꞌina, Cristo doꞌire huaso cua̱ñoñeseꞌe i̱siye pa̱pi, cuiꞌne Cristo doꞌire, ai yoꞌo ja̱ꞌñeje i̱sipi, mësarute. 30 Yuretaꞌa mësaru yëꞌë ja̱re co̱ni tsiosicohuaꞌipi teꞌere uihuajë paꞌiyë, yëꞌë ja̱ꞌnë uihuaye ñasicohuaꞌipi cuiꞌne yureje̱ ja̱ yëꞌtaꞌapi yëꞌë uihuaye asajë paꞌiyë.

2

Cristo Jerepa Paꞌi Paꞌiye, Jerepa Paꞌi Aꞌë Cuasa Maꞌñe

1 Ja̱je paꞌina, mësarupi jerepa yëjë neñere Cristo i̱siquëna, quëcosicohuaꞌi pani, i̱ oiyepi ca yëꞌhuaquëna, asacohuaꞌi pani, Maijaꞌquë joyopi mësaru ja̱ꞌre paꞌina, asacohuaꞌi pani mësarupi pa̱ire teaye paꞌiohuaꞌire pare ñajë ai oiyere pacohuaꞌi pani, 2 mësaru paꞌiyepi sihua ëaye necaiyë, yëꞌëre, mësaru sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë paꞌiyepi, teꞌe oiyepi, teꞌe joyopi yoꞌoquëna paꞌiyepi, teꞌere cuasajë nejë paꞌiyepi. 3 Ja̱je paꞌina, mësaru cato mësaruseꞌe pa ja̱ꞌñere cajë neñë cuasayepi, pa̱nitaꞌa jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasayepi yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌomaꞌpë ai jerepa paꞌiyë cuasamaꞌcohuaꞌipi, yecohuaꞌini mësarute jerepa deꞌocohuaꞌire cuasajë ñajë paꞌijë̱ꞌë. 4 Cuiꞌne mësaru deꞌoye paꞌiyeseꞌe cuasajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌi deꞌoye paꞌiyere cuasajë yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë.

5 Ja̱je paꞌina, Cristo cuasaseꞌeje̱ paꞌye cuasajë paꞌijë̱ꞌë, mësaruje̱. 6 Ñajëꞌë, i̱ paꞌiseꞌere Diusuje̱ paꞌitaꞌa, Diusu yëꞌëje̱ pasiꞌi caquë yoꞌoye pa̱pi. 7 Pa̱quë coa ai jerepa yecohuaꞌi coꞌamaña necaicohuaꞌi maña paꞌiyena i̱ni pa̱ije paꞌi maca deꞌopi siꞌaye Ëjaë paꞌiyere se je̱oni. 8 Ja̱je pa̱ije paꞌi maca deꞌoni, jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquëpi i̱ deꞌoye sehuocai doꞌire cruzu huajëyaꞌye paꞌiona, ju̱jiꞌi. 9 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi i̱te siꞌaye jerepa paꞌire nequë cuiꞌne siꞌa mami jerepa paꞌi mamire pare i̱sipi, i̱te. 10 Ja̱je paꞌina, Jesús mamire asajë maꞌtëmo paꞌicohuaꞌi cuiꞌne yeja paꞌicohuaꞌi cuiꞌne yeja huëꞌehuë te̱ꞌte paꞌicohuaꞌije̱, siꞌaohuaꞌi doꞌre jaꞌruja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 11 Doꞌre jaꞌruni siꞌa pa̱i maña Ëjaëre papi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Jesucristore. Ja̱re yoꞌojë Maijaꞌquëreje̱, deꞌoyerepa yoꞌo uꞌni cajë i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.

12 Deꞌoji, Maijaꞌquë doꞌijë maña, yëꞌë mësaru ja̱ꞌre paꞌi yëhuoquëna, siꞌanë mësaru Jesús sehuoyeje̱ paye deꞌoye sehuocaijë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yureje̱ ai yëjë yoꞌojë̱ꞌë, yëꞌëpi soꞌore paꞌitoje̱. Ja̱je paꞌina, mësaru huaso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiyere i̱ñojë, caꞌrajë jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë nejëꞌë. 13 Coa Maijaꞌquë i̱ yëyeje̱ paꞌye mësaruna deꞌoye ne ëaye nëiñe neñepi yoꞌoyë. 14 Ja̱je paꞌina, ai yoꞌoyë cajë yahue aꞌri coca maña sa̱ñope camaꞌpë, cuiꞌne sa̱ꞌñe pë̱ti coca camaꞌpë coꞌamaña nejëꞌë. 15 Yecohuaꞌipi mësarute tayocohuaꞌire cuiꞌne coꞌaye yoꞌo doꞌi quëꞌiohuaꞌire ñañe pa̱jaꞌcohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, mësarupi Maijaꞌquë mamajërepa ti siꞌsi te̱ꞌña peocohuaꞌipi iye yeja nea jopore papi maꞌñoco miacaiyeje̱ paꞌye miañë, iye coꞌa pa̱i cuiꞌne ti nuñe yoꞌoye peocohuaꞌi jopopi. 16 Paꞌiye i̱si cocare, i̱ohuaꞌire quëajë paꞌi doꞌipi. Ja̱je paꞌijëna, yëꞌë Cristo dai muꞌse sihuaja̱ꞌquë aꞌë, mësaruni ñaquë. Yëꞌë mësarute quëaquë cuꞌi maca, coa teaye yoꞌoroja̱iñe pa̱huë caquë. 17 Mësaru Maijaꞌquëre paꞌiji cuasajë coa i̱siyena yëꞌëje̱ co̱siꞌi caquë yëꞌë paꞌiyepi ai yoꞌoquë ju̱ꞌitoje̱ deꞌoji. Ja̱je paꞌina, yëꞌë mësaru ja̱ꞌre co̱ni sihuayë, 18 sihuaquëna, mësaruje̱ yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni sihuaye paꞌiji.

Timoteo Cuiꞌne Epafrodito

19 Ëjaë Jesupi co̱caina, deꞌhue esa jëjo saosiꞌi, Timoteore. Mësaru paꞌiye asani yëꞌëre coꞌini quëaquëna, sihuaja̱ꞌquëre cuasayë. 20 Timoteoje̱ paꞌire peoyë, yequëre. Yëꞌë cuasayeje̱ cuasaquë mësarute oi, mësaru deꞌoye paꞌiyere caquë yoꞌoquëre. 21 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi deꞌoye paꞌiyeseꞌe cuasajë yoꞌocohuaꞌipi paꞌiyë, mai Ëjaë Jesucristo yëyere yoꞌomaꞌcohuaꞌipi. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tsoe mësarupi ñahuë, Timoteo yëꞌë Maijaꞌquë coca quëa maca, mamaquë pëca jaꞌquëre co̱caiyeje̱ paꞌye yoꞌoquëna. 23 Ja̱je paꞌina, yëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñere duꞌru se asani, ja̱ maca esa jëjo saosiꞌi, mësarute ñajaꞌquëre. 24 Mai Ëjaëpi co̱caina, yëꞌëje̱ mësarute deꞌhue esa sani ñajaꞌquë aꞌë, cuasayë.

25 Cuiꞌne yeque ai jerepa deꞌoji, cuasahuë, Maijaꞌquë doꞌiquë Epafroditoni jëjo saoyepi. Yëꞌë ja̱ꞌre coꞌamaña nequëni yëꞌë ja̱ꞌre teꞌe sa̱ñope yoꞌoquëni, mësaru yëꞌëre co̱caija̱ꞌquëre cajë jëjo daosiquëni cuiꞌnaëni jëjo saoja̱ꞌquë aꞌë, cuasayë. 26 Cuiꞌne i̱je mësarute siꞌaohuaꞌire ñañe yëji, ai coꞌa ju̱ꞌi paꞌiji, ju̱ꞌiji asasicohuaꞌini ña huasosiꞌi caquë. 27 Ju̱ꞌire paquëna, asahuë, mësaru. Tirepa ju̱ni huesëraꞌpi, Maijaꞌquëpi teaye ai yoꞌoquëna, oi jujupi. I̱seꞌere cuasaquë yoꞌoye pa̱pi, yëꞌë cosiquë ai yoꞌoquëpi ai jerepa oimaꞌquëni caquë, ja̱je yoꞌopi. 28 Ja̱je paꞌina, ja̱ëni esa jëjo saoyë, mësarupi ti̱jupë huajëquëre ñajë sihuajëna, yëꞌëje̱ oimaꞌë pasiꞌi caquë. 29 Sihuajë i̱te pëpajë̱ꞌë, mai Ëjaë doꞌire. Ja̱je cuiꞌne siꞌanë yecohuaꞌireje̱ sihuajë oijë deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, i̱je paꞌiohuaꞌire. 30 Ja̱je paꞌina, mësaru yëꞌëre necani ti̱ꞌañe peoyere necasiꞌi caquë yoꞌoquë ti ju̱tiraꞌpi, Cristo coꞌamañare necai doꞌire.

3

Nuñerepa Paꞌiye

1 Yure cato Maijaꞌquë doꞌijë, mai Ëjaëni sihuajë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌë ja̱ꞌnë mësarute toyaseꞌere toya co̱toje̱, jo̱sa teꞌere toyaye nëiñe pa̱ji, coa ai jerepa ja̱ cato mësarute deꞌoye o̱cue paꞌi maca paꞌiyere co̱caiye aꞌë cuasaquë toyayë. 2 Deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, joꞌya yaije̱ paꞌiohuaꞌire, coꞌaye yoꞌocohuaꞌire, ca̱ꞌni tëacohuaꞌire. 3 Ja̱je paꞌina, mai joñoapi Maijaꞌquëre se̱jë, cuiꞌne Cristo Jesús acohuaꞌi paꞌiyere sihuacohuaꞌipi nuñerepa ca̱ꞌni tëaseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌirepa paꞌiyë, ca̱pë neñepi ti̱ꞌañe aꞌë cuasamaꞌcohuaꞌipi. 4 Yecohuaꞌi ca̱pë neseꞌena quëcojë paꞌiye ai jerepa yëꞌë cato quëcoquë paꞌiye paquëtaꞌa. Ja̱na quëcomaꞌë paꞌiyë, ñajëꞌë.

5 Yëꞌë cato ocho muꞌseña co̱asiquë paꞌi maca cuiri ca̱ꞌnihuë tëa cua̱ñohuë. Ja̱je paꞌina, judío pa̱ire paꞌë, Benjamín, tëcapë aquë aꞌë, hebreo pa̱i mamaquë aꞌë, judío pa̱i cua̱ñeñepi yëꞌëre fariseore hueꞌyosiquë paëꞌë. 6 Ja̱je paꞌipi Jesure sehuocohuaꞌire coyere ë̱sequë ai jo̱sa yoꞌoquëpi, siꞌaye cua̱ñeseꞌe caye deꞌoye sehuoquëpi, yecohuaꞌi mañaje ti sa̱ñope tayoquë api ca ti̱ꞌañe peoquërepa paëꞌë. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristo doꞌipi yure cato ti doꞌi peoye ñañë, ja̱ꞌnë yëꞌë i̱tire paꞌë cuasaseꞌere. 8 Ja̱je paꞌina, yëꞌë Ëjaë Jesucristo paꞌiyere jerepa paꞌyere asaquë co̱ni ñato, jerepa doꞌi peoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Cristoni jerepa jaꞌye tsioni pasiꞌi caquë siꞌaye coa coꞌaye ñañë, nejoseꞌeje̱ paꞌye. 9 Ja̱je paꞌina, yuretaꞌa cua̱ñeseꞌe cayere yoꞌoquë nuñerepa paꞌiquë pasiꞌi caquë yoꞌomaꞌë paꞌiyë. Coa ai jerepa Cristore i̱re pare cuasacohuaꞌire Maijaꞌquë nuñerepa paꞌiye i̱siyere pasiꞌi caquë paꞌiyë. 10 Yëꞌë cato Cristo paꞌiyere asa ti̱ꞌañere yëyë, i̱ ju̱ꞌisiquëpi huëisi tutupi yëꞌëni paꞌina, asayere yëyë. Cuiꞌne i̱ ai yoꞌoseꞌe ayere yoꞌoye yëyë. I̱je paꞌi paꞌiyere yëyë, pa̱ire oi ju̱ꞌiseꞌena ti̱ꞌaquë. 11 Pa̱i ju̱ꞌisicohuaꞌi huëni paꞌiyere ti̱ꞌasiꞌi caquë yoꞌoyë.

Ti̱ꞌañuꞌu, Cajë Yoꞌoye

12 Deꞌoquërepa paꞌiye siꞌaye ti̱ꞌamaꞌquëpi ti̱ꞌasiꞌi caquë yoꞌoyë ja̱re paja̱quë caquë Cristo Jesupi yëꞌëre duꞌru ti̱ꞌani paquëpi. 13 Yëꞌë cato Maijaꞌquë doꞌijë, ja̱ paꞌiye ja̱ yëꞌtaꞌa ti̱ꞌamaꞌquë aꞌë, ti̱ꞌasiꞌi caquë yoꞌoquëtaꞌa. Ja̱je paꞌina, ti̱ꞌasiꞌi caquë jeteyoꞌje nëañere hua̱nëyei jeto i̱ti se̱ña hue̱ꞌña paꞌiyere tutu yoꞌoyë. 14 Yoꞌoquë Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌi doꞌire Diusu maꞌtëmopi soi hue̱ꞌñana i̱ coa i̱siyere pa̱jaꞌquëpi yoꞌoyë.

15 Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë paꞌiji cuasayena ai deꞌosicohuaꞌi cato ja̱je cuasaye paꞌiji. Mësarupi teꞌe cuasamaꞌpë yequere aꞌri maña ti̱ñe cuasaye paꞌito Maijaꞌquëpi i̱ño sëtoja̱ꞌquë. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teꞌe cuasayepi teꞌe nëiñepi pañuꞌu mai ti̱ꞌaseꞌe cato.

17 Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌë yoꞌo i̱ñoseꞌere peꞌtejë̱ꞌë. Cuiꞌne ñajëꞌë, yëquë mësarute yeꞌyaseꞌeje̱ paꞌiyere paꞌicohuaꞌireje̱.

18 Deꞌhuarepa mësarute cayë: Cristo cruz ju̱cacaiseꞌere sa̱ñope cacohuaꞌi jai pa̱i paꞌiyë caquë. Yureje̱ ja̱ yëꞌtaꞌapi co mea maña se oni to̱quë cayë: 19 Ja̱ohuaꞌi cato coa nejo cua̱ñojaꞌcohuaꞌipi paꞌiyë. I̱ohuaꞌi diusu cato ë̱tapë aꞌë, cuiꞌne i̱ohuaꞌire huajëyaꞌye nëtiꞌñe paꞌyere yoꞌojë jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasacohuaꞌipi, iye yeja coꞌamañaseꞌe cuasacohuaꞌi aꞌë. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato maꞌtëmo pa̱i aꞌë. Ja̱je paꞌina, utejë paꞌiyë, maꞌtëmopi Cristo Jesús maire huasoquë daija̱ꞌquë api cajë. 21 I̱pi mai ca̱pë ju̱ꞌico paꞌisicore i̱ ca̱pë deꞌocore paje̱ paꞌiore necaija̱ꞌquë api, siꞌaye meñe quëco tutupi.

4

Siꞌanë Sihuajë Paꞌijë̱ꞌë, Mai Ëjaëni Cuasajë.

1 Deꞌoji, Maijaꞌquë doꞌijë maña. Yëꞌë yëcohuaꞌi, yëꞌë oicohuaꞌi, yëꞌë ña ëa ju̱ꞌicohuaꞌi mësaru aꞌë, yëꞌë sihuaye, cuiꞌne yëꞌë i̱si cua̱ñojaꞌa maroje̱ paꞌiohuaꞌi. Ja̱je paꞌiye sëte o̱cue paꞌi macarepa mai Ëjaëre tuijë paꞌijë̱ꞌë.

2 Evodiare cuiꞌne Síntiquere se̱ñë, sa̱ꞌñe yoꞌojë cayere je̱oni mai Ëjaë tse̱cohuaꞌi sëte teꞌe deꞌoye cuasajë paꞌija̱jë caquë. 3 Ja̱je paꞌina, mëꞌëre se̱ñë, yëꞌë yoꞌoyeje̱ paꞌyere nequë paꞌiquëna, mëꞌëpi ja̱ohuaꞌire Maijaꞌquë doꞌijëre co̱caija̱quë caquë. Huaso coca yëꞌë quëaquëna, ja̱ohuaꞌi yëꞌëre deꞌoyerepa co̱caisicohuaꞌi aꞌë, Clemente ja̱ꞌre co̱ni, cuiꞌne yecohuaꞌi yëꞌëre co̱caicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi mami ti paꞌi toya pëpëre pana toyaseꞌepi paꞌiji.

4 Siꞌanë mai Ëjaëni sihuajë̱ꞌë. Ti̱jupë cayë, sihuajë̱ꞌë, i̱ni. 5 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi mësarute deꞌo pa̱ire paꞌë cajë ñajajë mësarupi quëcojë deꞌoye yoꞌocohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Mai Ëjaë jaꞌyere paꞌiji.

6 Siꞌaye tëto saitoje̱ coꞌa ju̱ꞌijë oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa Maijaꞌquëni se̱jë deꞌoji cajë pëpajë siꞌaye mësaru yëyere i̱ñojëꞌë, Maijaꞌquëna, i̱te se̱ maca. 7 Ja̱je yoꞌojëna, Maijaꞌquëpi mësarute i̱ joꞌcua deꞌoye paꞌiyere i̱sija̱ꞌquë api, mai asa ti̱ꞌañe peoyere pare. I̱sina, iye joꞌcua deꞌoye paꞌiyepi mësaru joñoa cuiꞌne mësaru cuasajë paꞌiye deꞌoye ñacasipi, Cristo Jesús doꞌipi.

Deꞌoyeseꞌe Cuasajë̱ꞌë

8 Tëjiyerepa cayë, mësarute. Maijaꞌquë doꞌijë, nuñere pare cuasajë̱ꞌë, yecohuaꞌipi Ëjaëre ñajëna paꞌiyere, i̱tire pare deꞌoyere pare sihuajë ñañere, dëoye ca cua̱ñoñere. Siꞌaye deꞌoyere cuasajë̱ꞌë, yecohuaꞌi sihuajë deꞌoye cacaiyere.

9 Ja̱je paꞌina, yëꞌë yeꞌyaseꞌere, yëꞌë mësarute quëaseꞌere, yëꞌë caquëna, asaseꞌere cuiꞌne yëꞌë yoꞌoquëna, ñaseꞌere ja̱re yoꞌojë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, Diusu joꞌcua deꞌoye paꞌiye i̱siquëpi mësaru ja̱ꞌre co̱ni pasipi.

Filipenses Acohuaꞌipi Pablore Co̱caiye

10 Ai sihuayë, mai Ëjaëre, mësaru yëꞌëre cuasa huëo co̱seꞌere caquë. Camaꞌë paꞌiyë, yëꞌëre hua̱nëyesicohuaꞌipi, cuasa huëohuë caquë. Yëꞌë cato cayë, yoꞌo ti̱ꞌañepi peoquëna, co̱caiye yëjëtaꞌa pa̱sicohuaꞌipi co̱cai huëohuë caquë. 11 Camaꞌë paꞌiyë, coꞌamañapi peoquëna, paꞌiyë caquë. Yëꞌë cato yëꞌë payere sihuaquë paꞌiyere yeꞌyesiquë aꞌë. 12 Coꞌamaña peoquëna, paꞌiyere jaiye coꞌamaña payere ti̱mësiquë paꞌiyere, a̱i ëa ju̱ꞌiñere, tëto saiseꞌerepa payere, cuiꞌne peoquëna paꞌiyere, coa siꞌaye tëto sai yeꞌyesiquë aꞌë. 13 Ja̱je paꞌina, coa siꞌaye quëcoquë ne ti̱ꞌañe payë, Cristo tutupi co̱caina. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi deꞌoye yoꞌojë yëꞌëre co̱caëꞌë, ai yoꞌoquëna, mësaru coꞌamañapi.

15 Macedoniapi duꞌru macarepa huaso coca quëa huëoquë sai maca mësaru Filipos acohuaꞌipi yëꞌëre co̱caëꞌë, mësaru i̱siyepi. Yequë hue̱ꞌña sehuocohuaꞌi cato co̱caiye pa̱huë. Tsoe mësarupi asayë, ja̱ yoꞌoseꞌe. 16 Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë Tesalónicare paꞌina, mësaru cayaye jëjo saohuë, curiquë, yëꞌëre jopo caraye co̱cai ja̱ꞌñere. 17 Coa mësaru i̱sijëna, payeseꞌe coꞌemaꞌë paꞌiyë. Coa ai jerepa mësaruje̱ i̱ti co̱caiye ayepi neseꞌere, quë̱iseꞌeje̱ paꞌyere paja̱jë caquë coꞌecaiyë. 18 Siꞌaye i̱mahuë, mësaru i̱siye. Caraye peoji, yure ai payë. Mësaru Epafrodito ja̱ꞌre jëjo daoseꞌena co̱ni jerepa payë. Mësaru jëjo daoseꞌe, cato huëo së̱ maꞌñare Maijaꞌquëna coa i̱siyeje̱ paꞌye aꞌë, ai yoꞌojë i̱te i̱siyeje̱ paꞌye aꞌë, Maijaꞌquë sihuaquë ñañe aꞌë. 19 Yëꞌë Diusupi mësarute siꞌaye caraye i̱sija̱ꞌquë api, Cristo Jesús doꞌipi. I̱ jaiye deꞌoyere pare payeje̱ paꞌye i̱sisipi. 20 Jeꞌnëna deꞌoquëre pani Diusu. Maijaꞌquërepa cañuꞌu, i̱te. Ja̱je paꞌija̱quë.

Pëpa Tëjiye

21 Siꞌaohuaꞌire pëpacaijë̱ꞌë, Jesucristo doꞌipi Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi deꞌosicohuaꞌire. Cuiꞌne i̱ño yëꞌë ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌije̱ Maijaꞌquë doꞌijë mësarute pëpa saoyë. 22 Siꞌaohuaꞌi i̱ño paꞌicohuaꞌi Maijaꞌquëre pacacaicohuaꞌipi cuiꞌne romano pa̱i ëjaë huëꞌe acohuaꞌije̱ ja̱ohuaꞌipi airepa cajë pëpa saoyë, mësarute.

23 Mai Ëjaë Jesucristopi siꞌaohuaꞌire mësarute deꞌoye ñacaija̱ꞌquë. Ja̱je paꞌija̱ꞌquë.

COLOSENSES

1

2

3

4

COLOSENSES

1

Pëpayë

1 Yëꞌë Pablopi Maijaꞌquë yëyepi Jesucristo jëjo saoquë deꞌosiquëpi, Maijaꞌquë doꞌiquë Timoteo ja̱ꞌre co̱ni, 2 iye toya jaꞌhua Cristore asa doꞌire Maijaꞌquë doꞌijëpi Colosas daripë paꞌicohuaꞌina, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌina sehuosicohuaꞌina cajë toyayë. Maijaꞌquë mësarute oi i̱ coa i̱siyepi joꞌcua deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

Sehuosicohuaꞌire Pablo Se̱cacaiye

3 Siꞌanë mësaruni cajë se̱cacaiyë, Maijaꞌquëna, Jesucristo pëca jaꞌquëna deꞌoji cajë. 4 Mësaru Jesucristore paꞌire paji cuasajë paꞌicohuaꞌipi. Siꞌaohuaꞌire Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire oijë paꞌiyere quëajëna, asa doꞌire pajë se̱ñë. 5 Ja̱je mësaru cato yoꞌoyë, mësarute caquë deꞌhuacaiseꞌe maꞌtëmore paꞌiji cajë ute doꞌipi. Iye uteye mësaru ti̱ꞌahuë, nuñerepa huaso cocare quëajëna, asasi doꞌipi. 6 Mësarute quëajëna, asasi cocapi ai deꞌoco siꞌa hue̱ꞌña quë̱iona, tëayë. Mësaru Maijaꞌquë oiyere asani iye oiye nuñere paꞌë cajë asasi maca mësarute yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yequë pa̱ireje̱ yoꞌoji. 7 Iye cocare pare mësarute yëquë oiquë Epafraspi yeꞌyapi, yëquë ja̱ꞌre coꞌamaña nesiquëpi cuiꞌne mësaru Cristore necaiquëre pare ñaquëpi. 8 Ja̱ëpi dani yëquëre quëapi, mësaru paꞌiye cuiꞌne mësaru joñoapi sa̱ꞌñe oijë paꞌiyere.

9 Mësaru paꞌiye quëajëna, asasi maca acohuaꞌipi, mësarute je̱omaꞌpë Maijaꞌquëre se̱cacaiyë, i̱pi siꞌaye i̱ yëye, joyo paꞌiye ta̱ꞌñe asaye i̱siquëna asajë paꞌija̱jë cajë. 10 Ja̱je asa ti̱ꞌacohuaꞌi paꞌijë yuretaꞌa siꞌaye deꞌo coꞌamañaseꞌe quë̱iñeje paꞌye yoꞌojë, Ëjaë tse̱cohuaꞌi sëte i̱ sihuaquë ñañere yoꞌojë, cuiꞌne ai jerepa Maijaꞌquë paꞌiyere asa ti̱ꞌajë paꞌijë̱ꞌë cajë. 11 Ja̱je paꞌina, cuiꞌne se̱ñë, i̱te, mësarute i̱ deꞌo tuture papi tutu quëꞌiohuaꞌire necaija̱quë cajë. Ja̱je necaina, tutu i̱si cua̱ñosicohuaꞌi paꞌijë, yoꞌo jujaye peoyerepa dahuëre yoꞌojë sihuajë siꞌaye quëco ti̱ꞌajajë cajë. 12 Ja̱je quëco ti̱ꞌacohuaꞌi paꞌijë yuretaꞌa Maijaꞌquëre sihuajë pëpaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ tse̱cohuaꞌire i̱si coꞌamaña ayere co̱ni mia hue̱ꞌñare pana paja̱ꞌcohuaꞌire ne deꞌhuasiquëre. 13-14 Maijaꞌquëpi maire, nea hue̱ꞌñapi joꞌyaohuaꞌire pacohuaꞌini etoni mai tayoseꞌere tsie doꞌipi sa̱i deꞌhuacani i̱ oiquërepa i̱ mamaquë cua̱ñe te̱ꞌtena ñopi.

Cristo Ju̱cacaisi Doꞌipi, Maijaꞌquë Cajeohuaꞌi Paꞌiye

15 Maijaꞌquë ña cua̱ñomaꞌquëpi i̱ mamaquëja̱ꞌa ti̱ña ña cua̱ñoquë dajiꞌi. I̱ mamaquë cato siꞌaye peoꞌnë aquëre papi. 16 Ja̱ë ja̱ꞌre co̱ni Maijaꞌquë siꞌaye iye yeja paꞌiye cuiꞌne maꞌtëmo paꞌiye deꞌhuapi, mai ña ti̱ꞌa maꞌñe, cuiꞌne mai ñañe deꞌhuapi. Ja̱je cuiꞌne siꞌaye cua̱ñeñere, meñe cua̱ñe tutu payere, ëjaë paꞌiyere, joꞌya ne tutu payere Cristo ja̱ꞌre co̱ni deꞌhuapi, i̱ tse̱ paꞌi ja̱ꞌñere. 17 Ja̱je paꞌina, Cristo cato siꞌa coꞌamaña peoꞌnë duꞌru paꞌisiquë api. Ja̱je paꞌipi i̱pi ñacaina, i̱ tutupi siꞌaye deꞌoye i̱ti paꞌi macare paꞌiji. 18 Cuiꞌne yequeje̱ Cristo cato sehuosicohuaꞌi si̱opë api. Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌire paꞌiye i̱siquëpi duꞌru paꞌiquëre papi siꞌaye duꞌruja̱ꞌa pasiꞌi caquë ju̱ꞌiñeje ju̱ni huëjiꞌi. 19 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi sihuapi, siꞌaye i̱ paꞌiyepi Cristore paꞌina. 20 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë Cristo doꞌija̱ꞌa siꞌa iye yeja paꞌicohuaꞌire cajeohuaꞌi deꞌosiꞌi cuasapi, maꞌtëmo acohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌire, cuasaquë Cristo cruz ju̱ꞌi doꞌija̱ꞌa cajeohuaꞌire deꞌhuapi.

21 Ja̱ꞌnë mësaru joñoapi coꞌaye cuasajë yoꞌo doꞌire Maijaꞌquë sa̱ñope yoꞌocohuaꞌipi ti̱ohuaꞌi paëꞌë, paꞌisicohuaꞌipi. Yure cato Maijaꞌquë cajeohuaꞌi deꞌohuë, 22 Cristo ai yoꞌoquë ju̱cacaisi doꞌipi. Iye cato yoꞌopi mësarupi i̱ ña hue̱ꞌñare pana i̱na i̱sicohuaꞌipi ti siꞌsi te̱ꞌña peocohuaꞌipi paꞌijëna, pasiꞌi caquë. 23 Ja̱ ñaquë payere ti̱ꞌañere cajë mai utejë paꞌiyere, huaso coca mësaru asaseꞌere ti hua saimaꞌpë, Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere o̱cue paꞌi macarepa cuasajë tuiye paꞌiji. Iye cocare siꞌa hue̱ꞌña quëacaiyë, yëꞌë Pabloje̱ ja̱re quëacaiquë paꞌiyë.

Pablo Sehuosicohuaꞌire Necaiye

24 Cristo i̱ ca̱pë acohuaꞌire oi ai yoꞌoseꞌe carayere, yëꞌë ca̱pëpi mësaruni caquë ai yoꞌoquë ne saocai yure cato ai sihuayë. 25 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi yëꞌëre sehuosicohuaꞌire necaija̱ꞌquëre nepi. Neina, i̱ cua̱ñe nëoseꞌeje̱ paꞌye mësaru deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere caquë siꞌaye i̱ coca quëacaiquë paꞌiyë. 26 Ja̱je paꞌina, tsoe hue̱ꞌña o̱metëcana yahueseꞌe pa̱i asa maꞌñe paꞌiseꞌere yuretaꞌa i̱ tse̱cohuaꞌina i̱ñoseꞌere ja̱re quëayë. 27 Maijaꞌquëpi yë judío pa̱i peocohuaꞌina, iye pa̱i asa maꞌñe yahueseꞌere deꞌoyere pare i̱ñopi. Ja̱ cato Cristopi mësaruni paꞌiye aꞌë. Ja̱ë api, mësaru utejë paꞌiquë deꞌoquërepa.

28 Yëquëpi Cristo ayere quëayë. Siꞌaohuaꞌire deꞌoyerepa asa ti̱ꞌajajë cajë yeꞌyajë cuiꞌne yëhuoyë. Ja̱je yoꞌojëna, Cristona tsiosicohuaꞌipi deꞌoyerepa pa̱i ñape ai deꞌosicohuaꞌi paꞌija̱jë cajë. 29 Ja̱re caquë yëꞌë, siꞌa tuturepa yoꞌoquë neñë, Cristo cua̱ñe tutu yëꞌëre i̱siyepi.

2

1 Yëꞌë cato yëyë, mësarupi yëꞌë mësarute caquë jëayerepa yoꞌoyere cuiꞌne Laodicea acohuaꞌire caquë yoꞌoyere cuiꞌne siꞌahuaꞌire yëꞌëre ñamaꞌcohuaꞌire caquë yoꞌoyere asayere. 2 Ja̱je paꞌina, mësarupi cuiꞌne ja̱ohuaꞌipi co̱ni joñoa quëcoyere paja̱jë caquë yoꞌoyë, sa̱ꞌñe oiyena tsiosicohuaꞌipi paꞌiji cuasacohuaꞌipi. Diusu paꞌiye cuiꞌne Jesucristo paꞌiye yahueseꞌere asa ti̱ꞌajajë caquë yoꞌoyë. 3 Ja̱ë api, siꞌaye ta̱ꞌñe cuasaye, cuiꞌne asa ti̱ꞌañe paquërepa. 4 Ja̱je cayë, mësarute, asa ëaye ta̱ꞌñe ca cocapi yecohuaꞌije̱ cosojë nemaꞌpë paꞌija̱jë caquë. 5 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌimaꞌë panije, mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë, yëꞌë joyopi. Ja̱je paꞌina, sihuaquë ñañë, mësaru, cuiꞌna hue̱ꞌña yoꞌomaꞌpë paꞌiyena Cristo paꞌiji cuasayere o̱cue paꞌi macarepa paꞌiyere.

Cristo Ja̱ꞌre Huajë Paꞌiye

6 Ëjaë Jesucristore mësaru yëjë paꞌiji cuasajë sehuoseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne i̱na tsiosicohuaꞌipi paꞌiji cuasajë paꞌijë̱ꞌë. 7 I̱na jëayerepa, paꞌire paji cuasayepi tsita mesicohuaꞌipi o̱cue paꞌi macarepa i̱ ja̱ꞌre paꞌijë̱ꞌë. Mësaru yeꞌyeseꞌeje̱ paꞌye Maijaꞌquëre siꞌanë deꞌoji cajë pëpajë paꞌijë̱ꞌë.

8 Deꞌhua ñajëꞌë, yoꞌojë joꞌya ne cua̱ñoñe, aiohuaꞌi yeꞌyaseꞌena, pa̱i cuasayena, iye yeja pa̱i yoꞌoyena. Ja̱ cato cosoye aꞌë, cuiꞌne doꞌi peoye aꞌë. Ja̱ cato Cristo yoꞌo maꞌñe aꞌë.

9 Ñajëꞌë, siꞌaye, Maijaꞌquë ayepi Cristoni paꞌiji. 10 Ja̱je paꞌina, mësaru Maijaꞌquë paꞌiyepi ti̱mësicohuaꞌi caraja̱imaꞌcohuaꞌipi paꞌiyë, Cristona tsioni paꞌi doꞌire. Ja̱ë cato siꞌaye mëñe Ëjaë api. Cuiꞌne siꞌaye mëñe cua̱ñequë api. 11 Cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre mësaru tsioni paꞌi doꞌire, noni tsi̱ꞌnëna coꞌacohuaꞌi paꞌiyere huaso cua̱ñohuë, cuiri ca̱ꞌni tëayeje̱ paꞌye mësarute yoꞌoquëna. Pa̱i jë̱ñapi ca̱pëna tëayeje̱ paꞌyepi neñe pa̱pi, mësarute. 12 Cuiꞌne mësarupi Maijaꞌquë tutupi ju̱ꞌisiquëre huëopi cuasajë sehuo doꞌire mësaru oco do cua̱ño maca Cristo ja̱ꞌre ta̱ cua̱ñohuë. Ta̱ cua̱ñosicohuaꞌipi cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni huëo cua̱ñohuë, ju̱ꞌisicohuaꞌipi. 13 Ja̱ꞌnë mësaru tayo yoꞌocohuaꞌipi, cuiꞌne ca̱ꞌni tëa cua̱ñomaꞌcohuaꞌipi joñoa ju̱ꞌisicohuaꞌi paëꞌë. Paꞌijëna, Maijaꞌquëpi Cristo doꞌija̱ꞌa mësarute i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye necajiꞌi. Necai siꞌaye tayo yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacajiꞌi, Cristo doꞌipi. 14 Mai coꞌaye yoꞌo doꞌire, ja̱re maipi sa̱iñe paꞌiseꞌere Maijaꞌquëpi cruzuna que̱ je̱opi, maire sa̱ñope toya nëoseꞌere peo hue̱ꞌñarepa nejoquë. 15 Ja̱je yoꞌoquë Cristo cruzna ju̱ꞌiseꞌepi siꞌaye ëja paꞌiseꞌere cuiꞌne maire meñe cua̱ñecohuaꞌi tutu paꞌiseꞌere meñe quëco huesëpi, siꞌahuaꞌi ña hue̱ꞌñare pana.

Maꞌtëmo Coꞌamañare Coꞌejë̱ꞌë

16 Ja̱je paꞌiye sëte yecohuaꞌije̱ mësarute nuñe yoꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë, camaꞌpë paꞌija̱jë mësaru a̱iñere, pa̱nitaꞌa u̱cuyere pa̱nitaꞌa fiesta muꞌseñare, ñañëjaꞌa sëꞌayere, pa̱nitaꞌa pëa huajë muꞌse ayere. 17 Siꞌaye iye cato, i̱tirepa dai ja̱ꞌñe paꞌina, pa̱i toꞌouje̱ paꞌye aꞌë. Ja̱ i̱tirepa cato Cristo aꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, deꞌhua ñajëꞌë, mësarute i̱sija̱ꞌa coꞌamañare nejocaijë teaye paꞌiohuaꞌi ña cua̱ñocohuaꞌipi cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌire se̱cohuaꞌipi, mësarupi i̱ohuaꞌi yoꞌoyena ñajë sehuojëna. Ja̱ohuaꞌi cato ti i̱ohuaꞌije̱ ña maꞌñere cuiꞌne pa̱iseꞌe huëojë cuasayere yëcohuaꞌi aꞌë, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasacohuaꞌipi. 19 Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë cuasa nëoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoquë pa̱i ñape te̱ꞌña teꞌe ca̱pëna tsioquë, a̱oquë ai deꞌhuaquë Cristona, i̱ti si̱opëna tsiomaꞌcohuaꞌipi yoꞌoyë.

20 Mësaru Cristo ja̱ꞌre ju̱ꞌisicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, iye yeja cua̱ñe tutupi cua̱ñequëna, paꞌiye pa̱ñë, mësaru. ¿Ja̱je paꞌquëtaꞌare mësaru me yoꞌojë ja̱ yëꞌtaꞌa iye yeja pa̱i yoꞌojë paꞌiyere paꞌijë, 21 iye yoꞌomaꞌpë, a̱iñe pa̱jëꞌë, iye, cuiꞌne iyere tse̱amaꞌë, mëꞌë jë̱tëpi cayeꞌni? 22 Siꞌaye ja̱je caye cato, pa̱i cua̱ñejë yeꞌyaye aꞌë, siꞌaye ja̱ coꞌamaña cato i̱ti yoꞌo macana cara ja̱ꞌñe aꞌë. 23 Nuñerepa cayë, ja̱ teaye paꞌiohuaꞌi paꞌijë cuiꞌne ca̱pë ai jëaye cua̱ñejë yoꞌoye ai ta̱ꞌñe yoꞌoyerepa ña cua̱ñoji, Maijaꞌquëre ti̱ꞌañuꞌu cajë yoꞌoye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai ca̱pë yëyere sa̱ñope yoꞌoyere co̱cai maꞌñe aꞌë.

3

1 Mësaru Cristo ja̱ꞌre huëisicohuaꞌi sëte maꞌtëmo coꞌamañare coꞌejë̱ꞌë, Maijaꞌquë ëja tëꞌhuire Cristo ñuꞌi hue̱ꞌña ayere. 2 Maꞌtëmo ayere ai yëjë paꞌijë̱ꞌë, iye yeja coꞌamañare cuasamaꞌpë. 3 Mësaru cato, tsoe Cristo ja̱ꞌre co̱ni ju̱ꞌisicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, mësaru paꞌiye yure Cristo ja̱ꞌre Maijaꞌquëna yahueseꞌepi paꞌiji. 4 Ja̱je paꞌina, Cristo mësaru paꞌiyepi ñai co̱ maca mësaruje̱ i̱ deꞌoyere pare ti̱mësicohuaꞌipi ñaijaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ ja̱ꞌre co̱ni.

Tsoe Paꞌiye Cuiꞌne Huajëye Paꞌiye

5 Ja̱je paꞌiye sëte siꞌaye mësaru iye yeja aye yëyere ne hue̱a saojë̱ꞌë: yequë nomiore, pa̱nitaꞌa yequë ë̱mëre yoꞌoyere, ëa ña huesëyere, siꞌsire yëyere, coꞌamaña ai tsiꞌso ti̱mëñe cuasayere. Ja̱ cato deꞌhuasi diusure se̱ñeje paꞌye aꞌë. 6 Ja̱je yoꞌocohuaꞌire Maijaꞌquë pë̱i nejoñepi daija̱ꞌcoa, i̱te deꞌoye sehuocaimaꞌcohuaꞌire.

7 Ja̱ꞌnë mësaruje̱ ja̱re yoꞌojë paꞌa̱huëꞌë. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure mësarupi siꞌaye iyere je̱ocojë̱ꞌë, pë̱tire, ëa ña huesëyere, coꞌayere yecohuaꞌire tea ju̱ꞌijë tutu cayere, cuiꞌne mësaru yëꞌopopi siꞌsi coca cayere. 9 Ja̱ꞌnë paꞌiseꞌere je̱osicohuaꞌi sëte, yure yecohuaꞌire cosoye pa̱jëꞌë. 10 Huajë paꞌiyena, su̱ñasicohuaꞌire ja̱ paꞌiyepi siꞌa muꞌseñapi po̱naquë saiji, maire deꞌhuasiquëje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyena i̱te deꞌoyerepa asa ti̱ꞌa macaja̱ꞌa, yoꞌo tëjiyere caquë.

11 Ja̱je paꞌina, huajë paꞌiye pacohuaꞌire cato peoji, griego pa̱i aꞌë, judío pa̱i aꞌë, caye peoyë, ca̱ꞌni tëacohuaꞌi, tëamaꞌcohuaꞌi, joꞌyaohuaꞌi cuiꞌne joꞌya ne cua̱ñomaꞌcohuaꞌi. Coa siꞌa pa̱i teꞌe pa̱i paꞌiyë, Cristo tse̱cohuaꞌi, i̱pi siꞌaohuaꞌire paꞌi doꞌire. 12 Maijaꞌquëpi mësarute ai oi sahuani i̱ pa̱i paꞌija̱jë caquë soipi. Ja̱je paꞌiye sëte pa̱ire teaye ñani oiyena, deꞌoye necaiyere pana, ai jerepa paꞌiyë cuasamaꞌcohuaꞌi paꞌiyena, a̱ꞌjicohuaꞌi paꞌiyena, cuiꞌne yoꞌo jujamaꞌcohuaꞌi paꞌiyena, su̱ñasicohuaꞌirepa paꞌijë̱ꞌë. 13 Coꞌaji, quëco jujahuë caye peoyerepa. Sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Cajeipi sa̱ñope yoꞌoseꞌe paquë paꞌito, i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌere oni yejejë̱ꞌë, Ëjaërepa mësarute oi sa̱i deꞌhuacaiseꞌeje̱ paꞌye. 14 Pa̱ire oiyena su̱ñasicohuaꞌirepa paꞌijë̱ꞌë, ja̱ oiyepi deꞌoyerepa. Teꞌije̱ paꞌiohuaꞌi tsioni paꞌiye paꞌiji. 15 Ja̱je paꞌina, mësarute, Maijaꞌquë joꞌcua deꞌoye paꞌiyepi, mësaru joñoa deꞌoye cuaja̱quë caquë Maijaꞌquëpi soini teꞌe ca̱pë acohuaꞌire nepi. Ja̱re deꞌoji cajë pëpajë paꞌijë̱ꞌë.

16 Ja̱je paꞌina, siꞌanë Cristo cocapi mësaru joyo ti̱mëseꞌerepa paꞌija̱quë. Paꞌina, yecohuaꞌire yeꞌyajë cuiꞌne yëhuojë̱ꞌë, ta̱ñe paꞌi cocare papi. Mësaru joyore papi i̱ necaiseꞌere pëpajë sihuajë jë̱jëjëꞌë, tsoe toyaseꞌepi, yure toyaseꞌepi cuiꞌne joyo etayepi. 17 Cuiꞌne coa siꞌaye mësaru caye pa̱nitaꞌa yoꞌoye paꞌito, mai Ëjaë Jesucristore necaiyë cuasajë Jesús doꞌija̱ꞌa Maijaꞌquëre deꞌoji cajë pëpajë̱ꞌë.

Huejasicohuaꞌi Paꞌiye

18 Nëjohuaꞌi mësaru ë̱jëohuaꞌire ëjaohuaꞌire cuasajë deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, ja̱ꞌë, Cristore sehuosi nomiohuaꞌi yoꞌojë paꞌiye. 19 Cuiꞌne mësaru ë̱jëohuaꞌije̱ mësaru nëjohuaꞌire oijë pajë̱ꞌë, coꞌarepa jëaye tutu caye peoyerepa. 20 Mamajë mësaruje̱ siꞌaye mësaru jaꞌquëohuaꞌi caye deꞌoye sehuocaijë̱ꞌë, ja̱ꞌë, Maijaꞌquë sihuaquë ñañe. 21 Jaꞌquëohuaꞌi mësaruje̱ mësaru mamajëre deꞌoye oijë yeꞌyajë̱ꞌë, jerepa deꞌoye yoꞌoye yëja̱ꞌcohuaꞌire, tea ju̱ꞌiñeje yoꞌojëna, coꞌa deꞌojë. 22 Ëjaohuaꞌire pacohuaꞌi, joꞌyaohuaꞌi maña mësaruje̱ mësaru ëjaohuaꞌire deꞌoye sehuocaijë nejëꞌë. I̱ohuaꞌi ña macaseꞌe i̱ohuaꞌini deꞌoye i̱ñoñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë. Coa ai jerepa nuñerepa cuasa joyopi ëjaëre pare pa doꞌire yoꞌojë̱ꞌë. 23 Ja̱je paꞌina, pa̱ini necaiyë cuasaye peoyerepa coꞌamaña nejëꞌë sihuajë, Ëjaë Jesure necaiyeje̱ paꞌye cuasajë. 24 Ja̱je paꞌina, mësaru nuñerepa Ëjaëni Cristore necaisi doꞌire, i̱ mësarute i̱ paye ayere i̱sija̱ꞌquë api, nesi doꞌire. Ja̱re mësaru tsoe asajë yoꞌoyë. 25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, coꞌaye yoꞌoquë cato, ja̱re i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱i cua̱ñojaꞌquë api. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre cato peoji iquëseꞌere deꞌoye yoꞌocasiꞌi cayeje̱.

4

1 Mësaruje̱ ëjaohuaꞌi, maꞌtëmore mësaru yoꞌoseꞌe caja̱ꞌquëre mësaru Ëjaëre pare paye sëte ja̱re cuasajë mësarute necaicohuaꞌire deꞌoye nuñerepa yoꞌojë̱ꞌë.

2 Sëtasicohuaꞌipi paꞌijë siꞌanëpi Maijaꞌquëre se̱jë deꞌoji cajë i̱te pëpajë paꞌijë̱ꞌë. 3 Cuiꞌne yëquëreje̱ se̱cacaijë̱ꞌë, mai Ëjaëpi i̱ coca quëaja̱ꞌa saꞌro huiꞌyocaija̱quëre, yahuesi cocare Cristo ayere cajë quëaja̱ꞌquëre, ja̱ cocare yëꞌë quëaquë paꞌi doꞌire tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiquë. 4 Se̱jëꞌë, cuiꞌne yëꞌë i̱ coca quëa maca ti̱ñarepa asaye quëa ja̱ꞌñere.

5 Sehuomaꞌcohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌini ñare pajë paꞌijë̱ꞌë, siꞌanë deꞌoyeseꞌe yoꞌojë. 6 Ja̱je paꞌina, mësaru coca cayepi sa̱ijaꞌiñeje paꞌye deꞌoyerepa paꞌija̱quë cuiꞌne i̱ohuaꞌi se̱ni asañuꞌu cajë se̱ñere. Pa̱i ñapere deꞌoyerepa quëajë sehuocaicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë.

Pëpa Tëjiye

7 Yëquë oiquërepa Tíquico nuñerepa Maijaꞌquë doꞌiquëpi, yëꞌë ja̱ꞌre deꞌoyerepa mai Ëjaë coꞌamaña necaiquëpi, mësarute yëꞌë yoꞌoquë paꞌiye quëaja̱ꞌquë api. 8 Ja̱je paꞌina, mësarute yëquë paꞌiye quëaquë cuiꞌne Maijaꞌquëre jerepa yëjë quëaja̱ꞌquëni mësaru quëꞌrona jëjo saoyë. 9 Cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni saiji, yëquë oiquërepa, nuñe paꞌiquërepa, Maijaꞌquë doꞌiquë Onésimoje̱ mësaru aquëje̱. Ja̱ohuaꞌipi quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ño tëto saijë paꞌiye.

10 Aristarcopi yëꞌë ja̱ꞌre tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiquëpi mësarute pëpa saoji, cuiꞌne Marcosje̱ pëpaji, Bernabé mamaëje. Ja̱ëpi mësaru quëꞌrona saiquë paꞌito deꞌoye pëpani ñacaijë̱ꞌë, i̱te. 11 Jesús yequë mami Justo hueꞌequëje̱ pëpaji, mësarute. Icohuaꞌi aꞌë, judío pa̱i acohuaꞌipi sehuosicohuaꞌipi, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte ayere yëꞌë ja̱ꞌre nesicohuaꞌi, ja̱ohuaꞌipi yëꞌëre sihua ëaye necaisicohuaꞌi aꞌë. 12 Epafrasje̱ mësarute pëpaji, mai Ëjaë Jesucristore necaiquëpi. Ja̱ë cato mësaru aquë api. Ja̱je paꞌina, mësaruni cuasaquë siꞌanëpi Maijaꞌquëre se̱cacaiji, mësarupi o̱cue paꞌi macarepa paꞌijë Maijaꞌquëna mësaru paꞌiyere i̱sisicohuaꞌire papi i̱ yëyere yoꞌoja̱jë caquë. 13 Yëꞌëpi ñaquë aꞌë, Epafras mësarute, cuiꞌne Laodicea paꞌicohuaꞌire cuiꞌne Hierápolis paꞌicohuaꞌire ai cuasaquë Maijaꞌquëre se̱i paꞌina, ñaquë. 14 Cuiꞌne Lucas yëꞌë oiquë pa̱ire jujuquëpi cuiꞌne Demaspi co̱ni mësarute pëpayë.

15 Laodicea paꞌicohuaꞌire, Maijaꞌquë doꞌijëre pëpacaijë̱ꞌë, cuiꞌne Ninfasreje̱ pëpacaijë̱ꞌë, i̱o huëꞌena sehuosicohuaꞌi tsiꞌsisicohuaꞌireje̱ pëpacaijë̱ꞌë. 16 Mësarupi iye toya jaꞌo ña tëjini jëjo saojë̱ꞌë, Laodicea sehuosicohuaꞌina, ja̱ohuaꞌije̱ ñajaꞌcohuaꞌire. Cuiꞌne mësarupi ñajëꞌë, Laodiceapi yëꞌë toya daoseꞌe mësaru quëꞌro ti̱ꞌaquëna. 17 Ñeje Arquipore cajë̱ꞌë: “Mëꞌëre mai Ëjaë necaija̱quë caquë cua̱ñe nëoseꞌere deꞌoyerepa yoꞌojë̱ꞌë.”

18 Yëꞌë Pablopi pëpaquë iye toya eꞌque yëꞌë jë̱të carapëpi toyayë, hua̱nëyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌë cosiquëpi paꞌiye. Maijaꞌquë oi ñacaiyepi mësaruni paꞌija̱quë.

1 TESALONICENSES

1

2

3

4

5

1 TESALONICENSES

1

Pablo Cuiꞌne I̱ Co̱cohuaꞌi Toyaye

1 Yëꞌë Pablo cuiꞌne Silvano cuiꞌne Timoteo co̱ni toyayë, iye toya jaꞌhua. Maijaꞌquë doꞌijëna, Tesalónica daripë paꞌicohuaꞌina Maijaꞌquëna tsioni cuiꞌne Jesucristo ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌina, Maijaꞌquëpi cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristopi co̱ni coa i̱siyepi, deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

Tesalonicenses Pa̱i I̱ñoseꞌe

2 Mësarute Maijaꞌquë huasoseꞌere cuasajë siꞌanë Maijaꞌquëre se̱cacaiyë, deꞌoji cajë i̱te pëpayë. 3 Cuiꞌne mësaru mai Ëjaë Jesucristopi siꞌaye ne ti̱ꞌacaiye paji cuasajë o̱cue paꞌi macarepa uteyepi co̱caina, siꞌaye yoꞌo jujamaꞌpë ai yoꞌoye paꞌitoje̱ quëcohuë. Cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayepi coꞌamaña nehuë. Cuiꞌne pa̱ire oiyepi paꞌina, yecohuaꞌire necaëꞌë. Ja̱re siꞌanë Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana cuasajë se̱ñë. 4 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute Maijaꞌquëpi oi sahuani nesicohuaꞌi aꞌë cuasajë paꞌiyë, yëquë. 5 Cuiꞌne yëquë mësarute huaso coca quëa maca coa pa̱i yëꞌoseꞌe cajë quëaye pa̱huë. Mësarupi asayë, yëquë mësaru deꞌoye paꞌiyere cajë yoꞌoseꞌe, Maijaꞌquë joyo tuture papi yoꞌojë cuiꞌne nuñerepa i̱tirepa cocare quëayë cajë quëaseꞌe.

6 Quëajëna, mësarupi yëquë paꞌiyere cuiꞌne Ëjaë paꞌiyere yeꞌyehuë, Maijaꞌquë coca asa doꞌire ai yoꞌoye paꞌitoje̱. Ja̱je paꞌina, mësaru sihuajë asahuë, Jesús cocare Maijaꞌquë joyopi sihuaye i̱siquëna. 7 Ja̱je yoꞌojë mësaru deꞌoye pani i̱ñoñere ti̱ꞌahuë, siꞌa Macedonia cuiꞌne Acaya sehuosicohuaꞌire. 8 Mësaru quëꞌro huëoseꞌepi mai Ëjaë coca jai saiji, coa siꞌa hue̱ꞌña. Ja̱je paꞌina, Macedoniaseꞌe cuiꞌne Acayaseꞌe ti̱ꞌañe pa̱pi. Ai jerepa yequë hue̱ꞌñaje ti̱ꞌapi. Ti̱ꞌaquëna, asayë, mësaru Maijaꞌquë paꞌire paji cuasajë paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, yëquë mësaru ayere cajë quëaye peoyë. 9 Ja̱je quëaye pa̱jëna, i̱ohuaꞌipi quëayë, yëquë mësaru quëꞌro doꞌi saisi maca mësaru yëquëre deꞌoye pëpani, cuiꞌne pa̱i deꞌhuaseꞌere Maijaꞌquë api cuasaseꞌere je̱oni, Maijaꞌquë huajëquëre pani sehuoni necai huëoseꞌere. 10 Cuiꞌne quëayë, Maijaꞌquë mamaquëpi ju̱ꞌisiquëni huëosiquëpi Ëjaë Jesucristo maꞌtëmopi coꞌi co̱jaꞌquë api cajë mësaru utejë paꞌiyere. Maire nejoñe daiye huasoquë api, Jesús.

2

Pablo Tesalonicenses Yoꞌoseꞌe

1 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarupi tsoe asayë, yëquë mësaru quëꞌro doꞌi saini coa noni cuꞌiye pa̱seꞌe. 2 Ja̱je paꞌina, mësarupi tsoe asayë, yëquë ja̱ꞌnë Filiposna ai yoꞌoseꞌe, coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë jo̱sa yoꞌojëna. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëpi co̱caina, quëcojë Maijaꞌquë deꞌo coca quëahuë, mësarute, jaiye tutu sa̱ñope yoꞌoye paꞌitoje̱. 3 Ja̱je paꞌina, yëquë yëhuojë soiye cato coa tayoseꞌe peoji. Siꞌsije̱ peoji. Cuiꞌne coa pa̱ini cosoñuꞌu cajë cayeje̱ peoye aꞌë. 4 Coa ai jerepa Maijaꞌquëpi i̱ deꞌo cocare quëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë ñani sahuani nesicohuaꞌipi cayë. Pa̱ini deꞌoye yoꞌo i̱ñoñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌiyë. Coa ai jerepa Maijaꞌquëre pani yëquë joñoa cuasaye ñaquëni cajë yoꞌoyë. 5 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cuiꞌne mësaru paꞌiyë, yëquë mësarute ëaye asa cua̱ño cocapi cajë, cuiꞌne curire ti̱ꞌañuꞌu cajë yoꞌoye pa̱ñe ñasicohuaꞌi. 6 Pa̱ipi deꞌoye yëquëre caja̱jë cajë coꞌeye pa̱huë. Mësarupi pa̱nije yecohuaꞌipi Cristo jëjo daosicohuaꞌi aꞌë cajë yoꞌoye paꞌiquëtaꞌare pa̱huë. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coa ai jerepa mësarute oijë deꞌo pëca jaꞌco mamajëre ñacaio ai deꞌhuayeje̱ paꞌye yoꞌohuë, mësarute. 8 Yëquë mësarute ai oëꞌë. Ja̱je paꞌina, coa deꞌo cocaseꞌe quëaye yëye pa̱huë, cuiꞌne yëquë paꞌiyeje̱ mësaruna i̱siye yëhuë, yëquë mësarute ai oi doꞌire. 9 Maijaꞌquë doꞌijë, yëquë paꞌiyere cuasajë, ñamiñapi cuiꞌne muꞌseñapi coꞌamaña nehuë. Ja̱ yoꞌoseꞌe mësarupi asayë. Mësaru acohuaꞌipi yëquëni co̱cañuꞌu cajë ai yoꞌomaꞌcohuaꞌini cajë yëquëpi nehuë, Maijaꞌquë coca quëa maca.

10 Mësaru cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌiyë, yëquë nuñere papi siꞌsi peoyepi, yecohuaꞌije̱ coꞌaye yoꞌoyë caye peoyere papi, yoꞌojëna, ñasicohuaꞌi. 11 Cuiꞌne mësarupi asayë, yëquë mësarute pa̱i ñapere jerepa yëjë yoꞌoye ne huëoseꞌere cuiꞌne oicohuaꞌi paꞌijëna, ca yëꞌhuaseꞌere pëca jaꞌquë mamajëre yoꞌoyeje̱ paꞌye. 12 Ja̱je yoꞌojë cuiꞌne cua̱ñehuë, mësarute Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌirepa paꞌiyere paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë yëyere yoꞌojë. I̱pi mësarute soipi, i̱ cua̱ñe te̱ꞌtere, cuiꞌne i̱ deꞌoyere pare i̱ ja̱ꞌre co̱ni paja̱ꞌcohuaꞌire cahuë.

13 Yëquë quëajëna, asani deꞌhue Maijaꞌquë cocare paꞌë cajë sehuohuë, mësaru. Pa̱i quëaye aꞌë cuasajë sehuoye pa̱huë, nuñerepa Maijaꞌquë cocare pare iye mësaru sehuoseꞌe. Ja̱je paꞌina, mësaru sehuoseꞌere cuasajë Maijaꞌquëre deꞌoji cajë pëpajë se̱ñë. Maijaꞌquë cocarepa sëte mësarute i̱tipi yoꞌoquë paꞌiji, sehuocohuaꞌire. 14 Mësaru Maijaꞌquë coca sehuo doꞌire ai yoꞌoyë, mësaru cajeohuaꞌipi sa̱ñope yoꞌojëna. Judío pa̱i sehuocohuaꞌireje̱ i̱ohuaꞌi cajeohuaꞌipi sa̱ñope yoꞌojëna, ai yoꞌohuë, Cristo Jesús tse̱cohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌire yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌoyë, mësaruteje̱. 15 Iye judío pa̱ipi Ëjaë Jesure huaëꞌë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌire huaiseꞌeje̱ paꞌye, cuiꞌne yëquëreje̱ pë̱ijë eto saohuë. Maijaꞌquëre cuiꞌne siꞌaohuaꞌire sa̱ñope yoꞌoyë. 16 Ja̱je yoꞌojë judío pa̱ipi ë̱seyë, Maijaꞌquë coca judío pa̱i peocohuaꞌire huaso cua̱ñojajë cajë quëayere. Ja̱je yoꞌojë jero saꞌna i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyere mëoñë. Ja̱je yoꞌojë paꞌicohuaꞌire yuretaꞌa, ti̱tapi, Maijaꞌquë i̱ohuaꞌire ai yoꞌoyepi sa̱i ja̱ꞌñe.

Pablopi Yëji, Ti̱jupë Sani Ñañe Tesalónica Paꞌicohuaꞌire

17 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute je̱oni soꞌore paꞌinije hua̱nëyemaꞌpë paëꞌë. Siꞌanë cuasahuë, ñamaꞌpë paꞌinije, ai esa sani ñaꞌñe nëina. 18 Yëꞌë Pablopi coa siꞌanëpi sani ñasiꞌi caquëtaꞌa ti saiye pa̱huë, Satanáspi, huati ëjaëpi ë̱se doꞌire. 19 ¿Ja̱je paꞌina, i̱que aꞌni yëquë uteye, yëquë sihuaye cuiꞌne yëquë nere pahuë cajë cuasa ja̱ꞌñe? Mësaru aꞌë, Ëjaë Jesucristo dai maca yëquë sihua ja̱ꞌñe. 20 Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, mësaru aꞌë, yëquë deꞌoyerepa neseꞌere ñajë sihua ja̱ꞌñe.

3

1 Mësarute cuasayepi quëcoye peoyena, teꞌi Atenasna pëasiꞌi cuasahuë. Cuasani pëaquë 2 Timoteore Maijaꞌquë doꞌiquëre Cristo huasoquë coca quëaquëre jëjo saohuë, ja̱ëpi mësarute tutu i̱sicai cuiꞌne mësaru Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere jerepa paye necaija̱quë caquë. 3 Necaina, mësaru acohuaꞌipi teꞌije̱ ai yoꞌoye paꞌitoje̱ yoꞌo jujamaꞌpë paꞌija̱jë caquë jëjo saohuë. Ja̱je paꞌina, tsoe mësarupi asayë, mai ja̱je ai yoꞌo ja̱ꞌñe paꞌiye. 4 Iyere mësarute quëahuë, maire ai yoꞌoye paꞌija̱ꞌcoa cajë. Mësaru ja̱ꞌre yëquë paꞌi maca, i̱ti caseꞌepi ai yoꞌoye ti̱ꞌapi, mësaru asaseꞌeje̱ paꞌye. 5 Ja̱je paꞌina, quëcoyepi peoquëna, Timoteore jëjo saohuë, mësaru Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasajë paꞌiyere se̱ni asaja̱ꞌquëre. Yeque huatipi coꞌaye yoꞌoyena ne ta̱ouna, yëquë mësarute quëaseꞌepi doꞌi peoye paꞌimaꞌquë caquë jëjo saohuë.

6 Yure Timoteo mësaru quëꞌropi coꞌini quëapi, mësaru deꞌoye Maijaꞌquë paꞌire paji cuasajë cuiꞌne yecohuaꞌire oijë paꞌiyere. Cuiꞌne quëapi, mësaru yëquëre yëjë cuasajë paꞌiyere. Cuiꞌne yëquë mësarute ña ëaquëna, paꞌiyeje̱ cuiꞌne mësaruje̱ yëquëre ña ëaquëna, paꞌiyë quëapi. 7 Maijaꞌquë doꞌijë, yëquë coꞌa ju̱ꞌijë cuiꞌne ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌini, mësaru o̱cue paꞌi macarepa Maijaꞌquë paꞌire paji cuasajë paꞌiyere quëaquëna, asani sihuahuë. 8 Mësaru ja̱je Ëjaëre o̱cue paꞌi macarepa tuiyere asarena, yëquëre huajë paꞌi huëoseꞌeje̱ paꞌyerepa nëiji. 9 ¿Ja̱je paꞌina, me Maijaꞌquëre cajë pëpayeꞌni mësaru necaiyere ai sihuayere yëquë joñoana taꞌye saiseꞌerepa pani Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana? 10 Muꞌseñapi cuiꞌne ñamiñapi Maijaꞌquëre se̱ñë, jëjo saojë̱ꞌë cajë, mësarute sani ñajë mësarute Maijaꞌquë paꞌire paji cuasaye caraye siꞌaye ne ti̱ꞌacañuꞌu cajë.

11 Maijaꞌquëpi cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristopi co̱caija̱quë yëquë mësaru quëꞌro doꞌi sai ja̱ꞌñe. 12 Ja̱re i̱pi mësarute pa̱ire oiye cuiꞌne sa̱ꞌñe ai oijë paꞌiye necaija̱quë, yëquë mësarute oiyeje̱ paꞌye oija̱ꞌcohuaꞌire. 13 Ja̱re i̱pi mësarute, mësaru joñoana o̱cue paꞌi macarepa cuasajë paꞌiye nejaquë. Nequëna, deꞌocohuaꞌirepa paꞌijë̱ꞌë, coꞌaye yoꞌo doꞌi peocohuaꞌire papi, Maijaꞌquë Diusu ña hue̱ꞌñana, mai Ëjaë Jesucristo i̱ tse̱cohuaꞌi deꞌocohuaꞌirepa ja̱ꞌre dai maca.

4

Maijaꞌquë Sihuaquë Ñañere Paꞌiye

1 Deꞌoji, ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë, Mësarute mai Ëjaë Jesucristo mamipi cua̱ñejë se̱ñë, Maijaꞌquë sihuaquë ñañere, yëquë yeꞌyaseꞌere jerepa yoꞌojë paꞌija̱jë cajë. Tsoe mësarupi ja̱je paꞌiyë.

2 Ja̱je paꞌina, tsoe mësarupi asayë, mai Ëjaë cua̱ñe tutupi yëquë yeꞌyajë quëaseꞌe, mësaru yoꞌo ja̱ꞌñere. 3 Maijaꞌquë sihuaquë ñañe iye aꞌë, i̱ tse̱cohuaꞌirepa paꞌijë yequë nomiore pa̱nitaꞌa yequë ë̱mëre ti yoꞌomaꞌpë paꞌiye aꞌë. 4 Pa̱i ñape nëjohuaꞌire pajë, deꞌoyerepa paꞌijë, i̱ohuaꞌire ëjaohuaꞌire ñajë paye aꞌë. 5 Maijaꞌquëre sehuomaꞌcohuaꞌi yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, tëto saiperepa ëaye nëiñepi cuiꞌne coꞌaye yëyepi airepa paꞌi doꞌire. Ja̱je paꞌina, 6 Maijaꞌquë doꞌiquëre ti i̱ paye jo̱sa yoꞌocaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, iye yëꞌë quëaseꞌe aye. Ja̱je yoꞌocohuaꞌire, mai Ëjaëpi tuturepa sa̱ijaꞌquë api, yëquë mësarute yoꞌo maꞌñe aꞌë quëaseꞌeje̱ paꞌye. 7 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire soimaꞌë pajiꞌi, siꞌsire yoꞌojë paꞌija̱ꞌcohuaꞌini. Coa ai jerepa i̱na i̱sisicohuaꞌipi paꞌija̱ꞌcohuaꞌini soipi. 8 Ja̱je paꞌina, iye yeꞌyayere pa̱ipi coꞌaye aꞌë cajë asaye coecohuaꞌi pani, pa̱i i̱ti yeꞌyacohuaꞌini coemaꞌpë paꞌiyë, Maijaꞌquëni coeyë, mësarute i̱ deꞌo joyo i̱sisiquëni.

9 Tsoe Maijaꞌquëpi mësarute sa̱ꞌñe oijë paꞌiye yeꞌyasi doꞌire, Maijaꞌquë doꞌijëja̱ꞌa sa̱ꞌñe oijë paꞌiye aye toyaye pa̱ñë. 10 Ja̱je paꞌina, mësaru siꞌaohuaꞌire Maijaꞌquë doꞌijëre Macedonia paꞌicohuaꞌire oijë paꞌiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jero saꞌna ai pa̱ire oiyepi mësarute paꞌija̱quë cajë cua̱ñeñë. 11 Yecohuaꞌire jo̱sa yoꞌomaꞌpë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, mësaru coꞌamañare paseꞌe nejë. Yëquë cua̱ñeseꞌeje̱ mësaru jë̱ñapi nejë paꞌijë̱ꞌë. 12 Ja̱je paꞌijëna, sehuomaꞌcohuaꞌije̱ mësarute ëjaohuaꞌire ñajaꞌcohuaꞌire, cuiꞌne mësarute carayeje̱ peoja̱ꞌcore.

Mai Ëjaë Dai Ja̱ꞌñe

13 Maijaꞌquë doꞌijë, sehuomaꞌcohuaꞌi cato ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye peoji cuasacohuaꞌipi ai oiyë. Ja̱je paꞌina, mësarupi ja̱ohuaꞌi oiyeje̱ ju̱ꞌisicohuaꞌire ai oimaꞌcohuaꞌini caquë, ju̱ꞌisicohuaꞌire yoꞌoye quëasiꞌi. 14 Jesús ju̱ꞌisiquëpi huëjiꞌi, mai asayeje̱ paꞌye, cuiꞌne paꞌye Maijaꞌquëpi siꞌaohuaꞌire Jesure sehuoni ju̱ꞌisicohuaꞌire Jesús ja̱ꞌre co̱ni daja̱ꞌquë api.

15 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute mai Ëjaë ayere yeꞌyaye sëte. Mai huajëcohuaꞌi Ëjaë dai maca paꞌicohuaꞌi ju̱ꞌisicohuaꞌire duꞌru tëto saiye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 16 Ja̱re i̱pi mai Ëjaë maꞌtëmopi cua̱ñequë yëꞌore papi, tutu quëꞌipi, cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌi Ëjaërepa yëꞌopi, cuiꞌne Maijaꞌquë duruhuëpi co̱ni jui maca cajeja̱ꞌquë api. Ja̱ maca Cristore sehuoni ju̱ꞌisicohuaꞌipi duꞌru huëija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 17 Huëtena, ja̱ maca mai huajëcohuaꞌipi huëisicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni mëijë peo deꞌotona, siri quëꞌrona sa̱ñope ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, Ëjaëre pare. Ti̱ꞌani i̱ ja̱ꞌre co̱ni ti paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, iye cocare sa̱ꞌñe cajë yoꞌo jujahuë cuasacohuaꞌire tutu i̱sijë̱ꞌë, jerepa sihuajë yëjë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌire.

5

1 I̱ti daija̱ꞌa muꞌse cuiꞌne i̱ti tëcahuë toyaye pa̱ñë, Maijaꞌquë doꞌijë. 2 Tsoe mësarupi asayë, mai Ëjaë dai muꞌse cato coꞌamaña i̱maquë ñami daiyeje̱ paꞌye dasipi. 3 Pa̱i deꞌoji joꞌcua paꞌire payë, siꞌaye deꞌoji ca maca coa nejoñepi ti̱ꞌasipi, ja̱ohuaꞌire, nomio tsi̱ co̱a huëocona, aꞌsi huëoyeje̱ paꞌye. Ja̱ maca jëaye peoji. 4 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru cato nea hue̱ꞌñare paꞌimaꞌpë paꞌiyë. Coꞌamaña ñaë yoꞌoquëna, ña quëquëyeje̱ paꞌye mai Ëjaë da ti̱ta muꞌse, ña quëquëye. 5 Siꞌaohuaꞌi mësaru mia hue̱ꞌña acohuaꞌi aꞌë, muꞌse acohuaꞌi aꞌë. Ñami cuiꞌne neañe acohuaꞌi peoyë. 6 Ja̱je paꞌina, mai ca̱iñe peoji, yecohuaꞌi yoꞌoyeje̱. Coa ai jerepa sëtasicohuaꞌipi nuñerepa paꞌiyere ñajë pañuꞌu. 7 Ja̱je paꞌina, ca̱icohuaꞌi ca̱iñë, ñami. Cuiꞌne co̱no cuepecohuaꞌi cuepeyë, ñami.

8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai muꞌse acohuaꞌi cato ñare pajë nuñere pare tayo maꞌñere paꞌiye paꞌiji. Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayena cuiꞌne pa̱ire oiyena su̱ñani, soldado i̱ coti saihuë quë̱na ca̱ñapi su̱ñani jëayeje̱ paꞌye, cuiꞌne huaso tëjisicohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñere uteyena, soldado quë̱na mapë pu̱ani jëayeje̱ paꞌye jëañuꞌu. 9 Maijaꞌquë nejojaꞌcohuaꞌini maire soimaꞌë pajiꞌi. Coa ai jerepa mai Ëjaë Jesucristo doꞌipi huasosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë soipi. 10 Ja̱je paꞌina, Jesucristo mai doꞌire ju̱cacajiꞌi, maipi i̱ ja̱ꞌre co̱ni ju̱ꞌisicohuaꞌi panije, cuiꞌne huajëcohuaꞌi paꞌinije paꞌija̱jë caquë. 11 Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape yecohuaꞌire tutu i̱sicaijë, yoꞌo jujahuë cuasacohuaꞌire jerepa yëjë yoꞌoye necaijë̱ꞌë. Noni ja̱je yoꞌojë paꞌicohuaꞌi sëte.

Pablo Yëhuoseꞌe Sehuosicohuaꞌire

12 Deꞌoji, yure mësarute Maijaꞌquë doꞌijëre se̱ñë, mësaru ja̱ꞌre paꞌijë coꞌamaña nejë. Iyere yoꞌojë̱ꞌë cajë, cuiꞌne yëhuojë, mai Ëjaë yëyeje̱ yoꞌojë mësarute sacohuaꞌire, mësarupi ëjaohuaꞌire ñañe paꞌiji, caquë. 13 Ja̱je paꞌina, mësarute i̱ohuaꞌi necai doꞌire cuasajë ai oijë ëjaohuaꞌire ñajë pajë̱ꞌë. Pa̱i ñape sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë, joꞌcua paꞌijë̱ꞌë.

14 Cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌijë cua̱ñeñë, mësarute, neñe jo̱sa coecohuaꞌire yëhuojë̱ꞌë, caquë. Cuiꞌne yoꞌo jujahuë cuasacohuaꞌire co̱caijë̱ꞌë, Jesús yoꞌoyere jerepa yëjë yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌire, cuiꞌne co̱caijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre cuasaye tutu peocohuaꞌire. Siꞌaohuaꞌire deꞌoye cuasajë dahuëre yoꞌojë co̱caijë paꞌijë̱ꞌë.

15 Deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, teꞌije̱ yequëpi coꞌaye yoꞌouna, cuiꞌne coꞌayepi sa̱isiꞌi caquë yoꞌomaꞌë paꞌija̱quë, coa ai jerepa sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë paꞌijë, cuiꞌne siꞌaohuaꞌire yecohuaꞌire deꞌoye yoꞌoyere cuasajë̱ꞌë.

16 Siꞌanë sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 17 Siꞌanë Maijaꞌquëre se̱jë paꞌijë̱ꞌë. 18 Siꞌaye mësarute daiye Maijaꞌquëna yëye aꞌë. Ja̱je paꞌina, deꞌoji cajë Maijaꞌquëre pëpajë̱ꞌë, Cristo Jesure sehuocohuaꞌi sëte.

19 Toa yayoyeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo paꞌiyere. 20 Cuiꞌne coecaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi caye paꞌito. 21 Asani siꞌaye nuñere paꞌni i̱ti cajë neñani deꞌoyeseꞌe deꞌhuajë̱ꞌë. 22 Siꞌaye coꞌaye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

23 Ja̱re i̱pi Maijaꞌquëpi, joꞌcua deꞌoye paꞌiye paquëpi, mësarute nuñerepa deꞌocohuaꞌire necaija̱quë, necani mësaru paꞌiye siꞌaye joyo, cuasaye cuiꞌne ca̱pë ti siꞌsi te̱ꞌte peocohuaꞌire pare ñacai paja̱quë mai Ëjaë Jesucristo dai muꞌsere caquë. 24 Mësarute soisiquë ti tayomaꞌquë api. Ja̱je paꞌina, i̱ caseꞌeje̱ paꞌye ne ti̱ꞌajaꞌquë api.

Pëpa Tëjiye

25 Maijaꞌquë doꞌijë, yëquëre Maijaꞌquëre se̱cacaijë̱ꞌë.

26 Deꞌoye sihuayepi sihuajë, pëpacaijë̱ꞌë, siꞌa sehuosicohuaꞌire.

27 Mai Ëjaë cua̱ñequërepa doꞌipi ca nëoñë, mësarute, iye toya jaꞌhua siꞌaohuaꞌire Maijaꞌquë doꞌijëre ña asojë̱ꞌë caquë.

28 Mai Ëjaë Jesucristopi mësaruna i̱ coa necaiyepi yoꞌoquëna, paꞌijë̱ꞌë.

2 TESALONICENSES

1

2

3

2 TESALONICENSES

1

Pablo Cuiꞌne I̱ Co̱cohuaꞌi Toya Co̱seꞌe

1 Yëꞌë Pablo cuiꞌne Silvano cuiꞌne Timoteo co̱ni iye toya jaꞌhua Tesalónica daripë acohuaꞌina, Maijaꞌquë Diusuna cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristona tsiosicohuaꞌina toyayë. 2 Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristopi necaina, joꞌcua deꞌoye paꞌijë̱ꞌë, cajë.

Maijaꞌquë Coꞌye Yoꞌocohuaꞌire Sa̱i Deꞌhuaye

3 Mësaru Maijaꞌquëre paꞌiji cuasayepi ai jerepa ai deꞌoquëna, cuiꞌne pa̱ire oiyepi jero saꞌna ai jerepa oiye paꞌina, Maijaꞌquëre siꞌanë mësaruni cuasajë Maijaꞌquëre se̱jë deꞌoji cajë pëpayë. 4 Cuiꞌne mësaru yecohuaꞌipi jo̱sa yoꞌojëna, neñañere quëcojë Maijaꞌquë paꞌire paji cuasa doꞌire paꞌiyere, yëquëpi sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni deꞌoyerepa yoꞌoyeꞌni cajë sihuayë, mësaru paꞌiyere. 5 Iye yoꞌoyepi Maijaꞌquë pa̱i ñape yoꞌoseꞌere ca deꞌhuaquëpi nuñerepa yoꞌoyere. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi mësarute deꞌocohuaꞌire pare ëja deꞌhuaji, i̱ cua̱ñe te̱ꞌte cacaja̱ꞌcohuaꞌire ja̱ ai yoꞌo doꞌipi.

6 Ja̱je paꞌina, nuñere paꞌë, mësarute, jo̱sa yoꞌosicohuaꞌire Maijaꞌquëpi ai yoꞌoyepi i̱ohuaꞌire sa̱iñe. 7 Mësaruni ai yoꞌosicohuaꞌini pëa huajëyere i̱siquë, yëquë ja̱ꞌre co̱ni. Iye yoꞌoye cato paꞌija̱ꞌcoa, Ëjaë Jesús i̱ hui̱ñaohuaꞌi tutu quëꞌiohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni maꞌtëmopi toa coro neꞌsu mëiñejaꞌa ñai maca. 8 Ja̱ maca Maijaꞌquë paꞌiye asaye coesicohuaꞌire, cuiꞌne Jesús huaso coca asaye coesicohuaꞌire siꞌsequë nejosiꞌquë daija̱ꞌquë api. 9 Ja̱ maca ja̱ohuaꞌi ti nejo cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, Ëjaërepa cuiꞌne i̱ deꞌo tuturepa peo hue̱ꞌñana, soꞌona. 10 Ja̱je nejo cua̱ñosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mai Ëjaë Jesús i̱ tse̱cohuaꞌire deꞌocohuaꞌire pare nesiꞌquë dai maca, i̱te sehuocohuaꞌi siꞌaohuaꞌi i̱te ña quëquëjë deꞌoquëre paꞌni ca maca, cuiꞌne mësaruje̱ teꞌe co̱ni sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëquë quëajëna, sehuosicohuaꞌipi.

11 Maijaꞌquëpi mësarute deꞌocohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë soipi. Soisicohuaꞌipi ja̱re ti̱ꞌajajë cajë siꞌanë Maijaꞌquëre se̱cacaiyë. Cuiꞌne i̱ tutupi siꞌaye mësaru deꞌoye neñe yëjë cuasaye, cuiꞌne mësaru Maijaꞌquë paꞌire paji cuasa doꞌipi coꞌamaña neñe co̱cani ti̱ꞌajaquë cajë se̱ñë. 12 Se̱ñë, cuiꞌne Jesucristo mamipi deꞌoyerepa ca cua̱ñoseꞌe paꞌija̱quë cajë mësarute deꞌoye necai doꞌire, cuiꞌne mësaruje̱ i̱ doꞌire deꞌoye ca cua̱ñojajë cajë.

2

Ti Coꞌaquë

1-2 Mai Ëjaë dai ja̱ꞌñere cuiꞌne mai i̱ ja̱ꞌre tsioja̱i ja̱ꞌñere asacohuaꞌipi, Ëjaë dai muꞌse tsoe ti̱ꞌapi, yëquë toyaseꞌe aꞌë cajëna, asani soꞌo dai cocare asani pa̱nitaꞌa ja̱je Maijaꞌquë i̱ñopi cayena asani ai cuasa huesëmaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cajë mësarute Maijaꞌquë doꞌijëre ja̱je cuasamaꞌpë cayë. 3 Coso cua̱ñomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌa Ëjaë dai muꞌse ti̱ꞌamaꞌnë duꞌru macarepa cato Maijaꞌquëre ai sa̱ñope yoꞌoyepi paꞌija̱ꞌcoa. Paꞌina, ne huesë hue̱ꞌña mamaquëre papi coꞌaquëre papi etaja̱ꞌquë api, iye yejana. 4 Ja̱ëpi ai jerepa paꞌi aꞌë caquë sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌquë api, siꞌaye Diusu mami hueꞌeyere pa̱nitaꞌa pa̱i se̱ñere. Ja̱je yoꞌoquë Maijaꞌquëre se̱ huëꞌena cacani jaꞌruni yëꞌë aꞌë, Diusu caquë yoꞌoja̱ꞌquë api.

5 Yëꞌë iye ayere tsoe mësarute quëahuë, mësaru ja̱ꞌre paꞌi maca, cuasajë̱ꞌë. 6 Yure mësarupi tsoe asayë, coꞌaquërepa eta muꞌse ja̱ ti̱ꞌamaꞌëna, i̱ etaye ë̱sequëre. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tsoe yoꞌo huëoseꞌepi paꞌiji, coꞌayerepa yoꞌo ja̱ꞌñe, yahueseꞌe paꞌiye, coa i̱te ë̱sequë Maijaꞌquë joyo iye yejapi eta saiyeseꞌe carapi. Ja̱ maca tsoe coꞌaquëre papi paꞌija̱ꞌquë api. 8 Paꞌina, Ëjaë Jesucristopi dai i̱ yëꞌopo tutupi sëco hue̱aquë, i̱ dai miañepi i̱te peo hue̱ꞌñarepa nejojaꞌquë api. 9 Iquë coꞌaquërepa cato Satanás co̱caiyepi yoꞌoquëpi daija̱ꞌquë api, siꞌa huati tutu paquëpi, cuiꞌne pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe coꞌa tutupi yoꞌo i̱ñoquëpi. 10 Ja̱ tutupi yoꞌoquë nejo hue̱ꞌña saicohuaꞌire cosoja̱ꞌquë api, nuñerepa cocare asani huaso cua̱ñoni paꞌiye coesicohuaꞌire. 11 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ë̱semaꞌë coa ñaji, ja̱ohuaꞌire, nuñerepa cocare sehuoye coesicohuaꞌipi tayoseꞌere i̱tire paꞌë cajë cosoyere sehuoja̱jë caquë. 12 Sehuoni coꞌayeseꞌe sihuacohuaꞌipi siꞌaohuaꞌi nejosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë.

Sahuasicohuaꞌi Paꞌiye

13 Maijaꞌquë doꞌijë, Ëjaë oicohuaꞌirepa, Diusupi mësarute sahuani soipi, mësarupi nuñerepa coca asa doꞌipi, cuiꞌne Maijaꞌquë joyopi, deꞌocohuaꞌire necai doꞌipi duꞌru huasosicohuaꞌi paꞌiye ti̱ꞌajajë caquë. Ja̱je paꞌina, yëquë mësaru doꞌire, siꞌanë Maijaꞌquëre deꞌoji cajë pëpaye paꞌiji. 14 Ja̱je paꞌina, iyere caquë mësarute yëquë i̱ huaso coca quëayeja̱ꞌa soipi, mai Ëjaë Jesucristo deꞌoyerepa paja̱jë caquë.

15 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë, yëquë mësaruna ñajë yeꞌyaseꞌere, cuiꞌne yëquë toya saoseꞌere hua̱nëyemaꞌpë o̱cue paꞌi macarepa tuijë̱ꞌë. 16 Mësarute Diusu, Maijaꞌquëpi cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristopi maire oi deꞌoye necaiquëpi, maire ti ca yëꞌhuaye i̱sisiquëpi, cuiꞌne deꞌoyere pare utejë paꞌiye i̱sisiquëpi, 17 ja̱ëpi mësaru joñoana jerepa yëjë neñe i̱siquë, mësarute o̱cue paꞌi macarepa ñacai paquëna, mësaru cayepi, cuiꞌne mësaru neñepi deꞌoyerepa paꞌija̱quë.

3

Yëquëre Se̱cacaijë̱ꞌë

1 Deꞌoji. Maijaꞌquëre doꞌijë, yëquëre se̱cacaijë̱ꞌë, iyere cuasajë, mai cocapi siꞌa hue̱ꞌña esa ti̱ꞌaquëna, pa̱ipi sihuajë sehuo ja̱ꞌñere mësaru sehuoseꞌeje̱ paꞌye. 2 Jai pa̱i yecohuaꞌi Maijaꞌquë paꞌiji cuasamaꞌcohuaꞌi paꞌiye sëte, se̱cacaijë̱ꞌë, coꞌaye yoꞌoyena dahuëyesicohuaꞌipi jo̱sa yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌire, yëquëre. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, Maijaꞌquë i̱ caseꞌeje̱ paꞌye yoꞌo ti̱ꞌaquëre papi mësarute o̱cue paꞌi macarepa paquë ñacaija̱quë, coꞌaye mësaru neñe peoja̱ꞌcore. 4 Ja̱je paꞌina, cuasayë, mai Ëjaëpi co̱caina, nejë paꞌicohuaꞌipi, yëquë cua̱ñeseꞌeje̱ sehuojë nejaꞌcohuaꞌi aꞌë, je̱oñe peoyerepa. 5 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaëpi mësarute co̱caija̱quë Diusu oiyeje̱ paꞌye yecohuaꞌire oi ja̱ꞌñe, cuiꞌne ai yoꞌonije, Cristo tutu i̱siyepi quëcocohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñe.

Coꞌamaña Neñe

6 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute mai Ëjaë Jesucristo mamipi cua̱ñeñë, coꞌamaña neñe coe Maijaꞌquë doꞌiquëpi yëquë yeꞌyaseꞌeje̱ paꞌye paꞌimaꞌquëre tsiomapë paꞌijë̱ꞌë. 7 Tsoe mësarupi asayë, yëquë yeꞌyaseꞌe tuicohuaꞌi paꞌiye. Yëquë mësaru quëꞌro paꞌi maca coꞌamaña nemaꞌpë paꞌiye pa̱huë. 8 Cuiꞌne a̱oje doꞌi peoye a̱iñe pa̱huë. Sa̱ijë a̱ëꞌë, i̱ti tse̱ acohuaꞌina. Ja̱je paꞌina, ñami cuiꞌne muꞌse coꞌamaña nehuë, mësaru acohuaꞌini dëquëyeje̱ paꞌye yoꞌoyere coejë. 9 Mësarupi yëquëre co̱caiye paꞌiji cajë se̱ñe paꞌiquëtaꞌare, coꞌamañare nehuë, mësarupi yëquëna yeꞌyeni nejë paꞌi ja̱ꞌñere cajë. 10 Yëquë ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru ja̱ꞌre paꞌi maca ñeje yeꞌyahuë: coꞌamaña neñe coequë, a̱oje a̱iñe pa̱jaquë. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asayë, ja̱ro mësaru quëꞌro acohuaꞌipi ti coꞌamaña nemaꞌpë coa paꞌijë, coꞌamaña necohuaꞌi cayeje̱ paꞌye yecohuaꞌire quëajë cuꞌiyë, cajëna. 12 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire mai Ëjaë Jesucristo cua̱ñe tuture papi cua̱ñeñë, coꞌamaña nejajë i̱ohuaꞌi neseꞌere a̱ijaꞌcohuaꞌi.

13 Maijaꞌquë doꞌijë, deꞌoye yoꞌoye je̱omaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 14 Mësaru acohuaꞌipi yëquë cajë iye toya saoseꞌere sehuocaimaꞌcohuaꞌi paꞌito, ñani ja̱ëpi pa̱ji cani i̱te tsiomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, i̱te huajëyaꞌye nëijaꞌcore. 15 Ja̱je yoꞌojëtaꞌa i̱te mësaru pë̱iquëre pamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, coa ai jerepa yoꞌjeire yëhuoyeje̱ paꞌye yëhuojë̱ꞌë, i̱te.

Tëjiyerepa Caseꞌe

16 Deꞌoji, mai Ëjaëpi mësaru ja̱ꞌre paꞌi, joꞌcua paꞌiye Ëjaëpi mësarute i̱ paꞌiyere i̱sija̱quë siꞌanëpi ja̱jeseꞌe.

17 Iye me cato yëꞌë Pablopi pëpaquë toyayë, yëꞌë jë̱tëpi, iye toya eꞌquena ñani yëꞌë toya saocoa, cuasaja̱jë caquë. Toya tëji hue̱ꞌña siꞌaye yëꞌë toya saoye ja̱je toyaquë aꞌë. 18 Mai Ëjaë Jesucristopi deꞌoye mësarute siꞌaohuaꞌire necaina, paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌija̱quë.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

1 TIMOTEO

1

Pablo Toyaseꞌe, Timoteona

1 Yëꞌë Pablo, Jesucristo jëjo saoquë aꞌë, maire huasoquë Diusu cua̱ñeñepi, cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristo mai utejë paꞌiquëpi. 2 Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasa doꞌire yëꞌë mamaquë aꞌë, mëꞌë. Ja̱je paꞌina, iye toya jaꞌhua toyayë, Timoteo mëꞌëre. Maijaꞌquëpi cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristopi co̱ni mëꞌëre deꞌoye necaijë, teaye ñani oiyere, cuiꞌne joꞌcua deꞌoye paꞌiyere i̱sija̱jë.

Tayo Yeꞌyaseꞌere Deꞌhua Ñañe

3 Nuñerepa yeꞌyamaꞌpë tayo yeꞌyacohuaꞌire mëꞌëpi, ja̱je yeꞌyamaꞌpë paꞌija̱jë caquë ja̱ohuaꞌire yëhuoja̱quë cuasani Efeso daripëna pëajë̱ꞌë, cua̱ñehuë, yëꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa Macedonia saimaꞌnë. 4 Aipë coca co̱caiye pa̱ji, Maijaꞌquë paꞌire paji cajë asa ti̱ꞌañe. Ja̱je paꞌina, aipë coca cuiꞌne aiohuaꞌi paꞌiseꞌe coꞌye yeꞌyamaꞌpë paꞌija̱jë ja̱ohuaꞌi. Ja̱ cato sa̱ꞌñe pë̱ti coca caye aꞌë.

5 Yëꞌë cato, deꞌo joyore papi, deꞌoye cuasayere papi, cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌiji nuñerepa asayepi, pa̱i ñape yecohuaꞌire oijë paꞌija̱jë caquë cua̱ñeñë, iye. 6 Iyere yecohuaꞌi yoꞌomaꞌpë tayo sani coa cocaseꞌe cacohuaꞌi deꞌohuë. 7 Ja̱je tayo saicohuaꞌipi pa̱ire Maijaꞌquë coca yeꞌyacohuaꞌi pañuꞌu, cajë. Yoꞌojëtaꞌa huesëyë, i̱ohuaꞌi cayeque. Cuiꞌne asa ti̱ꞌamaꞌpë paꞌiyë, i̱ohuaꞌi care payë cajë yeꞌyayere. Ja̱je paꞌina, nuñerepa yeꞌyayë, cuasajë tayoyë.

8 Maijaꞌquë Moisésre cua̱ñeseꞌe deꞌoye aꞌë, i̱ti cayeje̱ paꞌye yeꞌyato. Tayo yeꞌyatotaꞌa coꞌaji. 9 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe deꞌoye yoꞌojë paꞌicohuaꞌini caquë paꞌiye pa̱ji. Cua̱ñeseꞌe cato, coꞌacohuaꞌi asa ja̱ꞌñepi paꞌiji. Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌipi, cua̱ñeseꞌere sehuomaꞌcohuaꞌipi, siꞌsi yoꞌocohuaꞌipi, yoꞌo maꞌñere yoꞌocohuaꞌipi, cuiꞌne Maijaꞌquëre Ëjaëre papi camaꞌcohuaꞌipi, coa siꞌaye Maijaꞌquëre ti̱ꞌañuꞌu cajë yoꞌoyere cueꞌcuecohuaꞌipi, jaꞌquëohuaꞌire huaicohuaꞌipi, pa̱ire huaicohuaꞌipi, 10 yëquë nomiore, pa̱nitaꞌa yeco ë̱mëre yoꞌocohuaꞌipi, ë̱mëohuaꞌija̱ꞌa sa̱ꞌñe yoꞌocohuaꞌipi, pa̱ire tse̱ani yecohuaꞌina i̱sicohuaꞌipi, cosocohuaꞌipi cuiꞌne care payë cajë coa cosocohuaꞌipi, cuiꞌne deꞌo cocare sa̱ñope cacohuaꞌi asa ja̱ꞌñepi paꞌiji, Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe. 11 Maijaꞌquë deꞌoquëpi iye deꞌo cocare huaso cocare pare yëꞌëpi quëacaija̱quë caquë cua̱ñe nëopi.

Maijaꞌquë Teaye Ñani Co̱caiseꞌe

12 Deꞌoji, caquë pëpayë, mai Ëjaë Jesucristore, i̱ coꞌamaña yëꞌëpi tayomaꞌë nuñe nejaꞌquë api, caquë tutu i̱siquë, i̱te necaiquëre nesiquëre. 13 Yëꞌë cato ja̱ꞌnë Jesure sa̱ñope caquë, sehuosicohuaꞌire tse̱aquë, cuiꞌne coꞌaye caquë yoꞌoquë paëꞌë. Paꞌina, sehuomaꞌquëpi huesëquë yoꞌoji cuasani Maijaꞌquëpi yëꞌëre teaye ñani oi co̱cajiꞌi. 14 Ja̱je yoꞌoni mai Ëjaëpi yëꞌëre jaiye deꞌoyere i̱sipi, Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere cuiꞌne pa̱ire oiyere Cristo Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌijë, mai payere.

15 Nuñerepa caye aꞌë, Cristo Jesús coꞌacohuaꞌire huasosiꞌi caquë iye yejana daiseꞌere, siꞌaohuaꞌi asaye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, yëꞌëre ai jerepa coꞌaquëni huasopi. 16 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi yëꞌëre teaye ñani oi co̱cajiꞌi. Ja̱je paꞌina, siꞌaye Jesucristo yoꞌo juja maꞌñere i̱ñosiꞌi caquë yëꞌëre huasopi. Ja̱je paꞌina, yure yëꞌë jeteyoꞌje i̱te sehuoja̱ꞌcohuaꞌire i̱ñoquë aꞌë, ti paꞌiye ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌire. 17 Ja̱je paꞌina, Ëjaërepa deꞌoquëre pani ti pani huesë ëjaëre pani sihuajë pañuꞌu, ju̱ni huesëmaꞌquëni, pa̱ije ñamaꞌquëni, cuiꞌne teꞌi Diusure pani. Ja̱je paꞌija̱quë.

18 Maijaꞌquëre quëacohuaꞌipi ai tsoe mëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñere caseꞌeje̱ paꞌye deꞌoye yoꞌoja̱quë caquë cua̱ñeñë, Timoteo yëꞌë mamaquë mëꞌëre. Ja̱je caseꞌepi co̱caina, Maijaꞌquë paꞌire paji cuasaquëni cuiꞌne deꞌoyerepa cuasaquëpi deꞌoyerepa yoꞌojë̱ꞌë. 19 Yecohuaꞌi i̱ohuaꞌi deꞌoye cuasajë paꞌiye quëayere sehuocaimaꞌpë yoꞌojë, i̱ohuaꞌi Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere ne huesoni coꞌa deꞌohuë. 20 Ja̱je yoꞌohuë, Himeneo cuiꞌne Alejandro. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌini yëꞌëpi Satanásna i̱sihuë, coꞌaye cacohuaꞌipi Maijaꞌquëre coꞌaye caye pa̱ñere yeꞌyeja̱jë caquë.

2

Maijaꞌquëre Se̱ñe Yeꞌyaye

1 Iyere duꞌru macarepa yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë caquë cua̱ñeñë, siꞌaohuaꞌire iye yeja paꞌicohuaꞌire se̱cacaijë Maijaꞌquë necaiyere deꞌoji cajë pëpayere, necaire pajë̱ꞌë cajë se̱ñere, ai teaye cajë se̱ñere. 2 Cuiꞌne pa̱ire cua̱ñecohuaꞌire cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌireje̱ se̱cacaiye paꞌiji, mai sehuosicohuaꞌipi deꞌoye jo̱sa yoꞌomaꞌpëna, sihuajë paꞌiyere cajë. 3-4 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire huasoquëpi siꞌaohuaꞌi huasosicohuaꞌi paꞌijë i̱ nuñerepa cocare asa ti̱ꞌajajë caquë yëquë sëte ai sihuaquë ñaji, mai se̱cacaiye. 5 Teꞌi api, Maijaꞌquë. Cuiꞌne teꞌi api, Jesucristo, pa̱i deꞌosiquë, maire ti̱ohuaꞌi paꞌisicohuaꞌini Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni tsioye necaiquë. Yequë peoji. 6 Jesucristopi siꞌaohuaꞌire huasoja̱ꞌa doꞌire ju̱ni sa̱icajiꞌi. Ja̱je yoꞌoquë i̱ñopi, i̱ oi necaiyere. Ja̱ i̱ñoseꞌere siꞌanë i̱repa paꞌiye asaye paꞌiji. 7 Ja̱ coca necaiyere caquë yëꞌëre coca quëacaiquëre cuiꞌne i̱ jëjo saoquëre nepi. Judío pa̱i peocohuaꞌire Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere cuiꞌne nuñerepa cocare yeꞌyaja̱quë caquë. Quëare payë. Cosoye pa̱ñë.

8 Yëyë, yëꞌë siꞌa hue̱ꞌña paꞌicohuaꞌipi ë̱mëohuaꞌi Maijaꞌquëre se̱cohuaꞌi pani, deꞌo jë̱ñapi mëajë, deꞌo joyore papi, pë̱ti peocohuaꞌipi, cuiꞌne yecohuaꞌire sa̱ñope caseꞌe peocohuaꞌire papi se̱ñere. 9 Cuiꞌne nomiohuaꞌije̱ deꞌoye ca̱ña juꞌija̱jë, nomiohuaꞌirepa juꞌiyepi, coꞌaye ña cua̱ño maꞌñere, ëja deꞌocohuaꞌi pani, tëto saiperepa naña yoni, curi neseꞌere jua nëoni cuiꞌne jaiye yiꞌyo se̱ꞌhuoni pa̱nitaꞌa jai doꞌi ca̱ñare su̱ñani deꞌocore paꞌë cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 10 Coa ai jerepa deꞌo coꞌamaña neñepi i̱ñoñe paꞌiji, Maijaꞌquëna i̱ohuaꞌi paꞌiye i̱sisicohuaꞌi paꞌiye. 11 Nomiohuaꞌi cato Maijaꞌquë coca yeꞌya hue̱ꞌña joꞌcuarepa dahuëre ñuꞌijë asaye paꞌiji. 12 Cuiꞌne nomiohuaꞌire ë̱seyë, jai pa̱i tsiꞌsi sitona yeꞌyaye. Cuiꞌne ë̱seyë, ë̱mëohuaꞌire meñe quëcoyeje̱. Coa ai jerepa deꞌoye joꞌcua asaye paꞌiji, nomiohuaꞌi cato. 13 Maijaꞌquëpi ai tsoeje̱ Adánni duꞌru deꞌhuapi, ja̱ jeteyoꞌje deꞌhuapi, Evare. 14 Cuiꞌne duꞌruje̱ Adánpi coso cua̱ñomaꞌë pajiꞌi. Nomiopi coso cua̱ñoni coꞌayena to̱me huesëo. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nomio huaso cua̱ñojaꞌcoa, i̱opi mamajëre deꞌoye ñacaio ai deꞌhuacopi, Maijaꞌquë paꞌiji cuasacopi pa̱ire oicopi, cuiꞌne deꞌoyere pare yoꞌoco paꞌicopi.

3

Sehuosicohuaꞌi Ëjaohuaꞌi Paꞌiye

1 Sehuosicohuaꞌi ëjaë paꞌiye yëquë cato deꞌo coꞌamaña yoꞌoyere pare yëji. Nuñerepa cayë. 2 Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌi ëjaë cato deꞌoye paꞌiquëre papi paꞌiye paꞌiji, sa̱ñope yecohuaꞌije̱ caye peoquëpi, teꞌore nëjore paquëpi, ta̱ꞌñe yoꞌoquëpi, ta̱ꞌñe asaquëpi, deꞌoyerepa paꞌiquëpi, cuiꞌne pa̱ipi i̱ huëꞌena saijëna, siꞌanë deꞌoye pëpaquëpi, cuiꞌne deꞌoye yeꞌyaquëpi paꞌiye paꞌiji. 3 Co̱no cuepemaꞌquëpi, uihuaye yëmaꞌquëpi, pa̱ire deꞌoye yoꞌoquëpi, joꞌcua deꞌoye paꞌiye yëquëpi, cuiꞌne curire oimaꞌquëpi paꞌiye paꞌiji. 4 Deꞌoyerepa i̱ huëꞌe paꞌicohuaꞌire cua̱ñequëpi paꞌiye paꞌiji. Mamajëpi i̱ cua̱ñeñe deꞌoye sehuocohuaꞌipi, cuiꞌne i̱te ëjaëre ñajëna, paꞌiquëpi. 5 Ja̱je i̱ huëꞌere deꞌoye cua̱ñemaꞌquë pani, ¿me cuiꞌne Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌire deꞌoye ñacaija̱ꞌquë aꞌni, huesëquë pani? 6 Ja̱je paꞌina, coꞌaji, sehuosicohuaꞌi ëjaë paꞌiye, yure maca sehuosiquëpi. Yure maca sehuosiquëpi coa jerepa paꞌi aꞌë cuasayeseꞌe ti̱mëni yoꞌoquë huati ne huesë sitona cuiꞌne ne huesëye paꞌi doꞌire. 7 Cuiꞌne yequeje̱ sehuomaꞌcohuaꞌipi deꞌoquë api cajë ëjaëre ñaquëpi paꞌiye paꞌiji. Ja̱je paꞌipi huati hua̱terë nesicona, cue̱ni demaꞌë cuiꞌne coꞌaye camaꞌpëna paꞌija̱ꞌquë api.

Sehuosicohuaꞌi Co̱caicohuaꞌi Paꞌiye

8 Ja̱je cuiꞌne sehuosicohuaꞌire necaicohuaꞌije̱ yecohuaꞌipi ëjaohuaꞌire ñajëna, paꞌicohuaꞌipi paꞌiye paꞌiji, i̱ohuaꞌi ca nëoseꞌere siꞌa yëꞌquë maca yoꞌocohuaꞌipi, cuiꞌne co̱no cuepemaꞌcohuaꞌipi, cuiꞌne cosojë curiquë nemaꞌcohuaꞌipi paꞌiye paꞌiji. 9 Maijaꞌquë i̱ñosi cocare mai sehuoyere deꞌoye deꞌhuacohuaꞌipi, paꞌiye paꞌiji. Mai cuasa joyopi sa̱ñope caye ti peocohuaꞌipi. 10 Duꞌru macarepa neñañe paꞌiji, ja̱ohuaꞌire. Neñajëna, caraye peojë, yuretaꞌa sehuosicohuaꞌire necaicohuaꞌi paꞌiye paꞌiji. 11 Cuiꞌne nëjohuaꞌije̱ yecohuaꞌipi ëjaohuaꞌire ñajëna, paꞌicohuaꞌipi, cuiꞌne coꞌa cocare asani yecohuaꞌina se quëamaꞌcohuaꞌipi, ta̱ꞌñe yoꞌocohuaꞌipi, cuiꞌne i̱ohuaꞌi ca nëoseꞌere siꞌaye deꞌoye yoꞌocohuaꞌi paꞌiye paꞌiji. 12 Maijaꞌquëre sehuocohuaꞌire necaiquë cato teꞌore nëjore paquëpi, i̱ mamajëre cuiꞌne i̱ huëꞌe paꞌicohuaꞌire deꞌoye cua̱ñequëpi paꞌiye paꞌiji. 13 Sehuosicohuaꞌire necaicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi yoꞌoyere deꞌoye necohuaꞌi paꞌito, yecohuaꞌipi deꞌocohuaꞌi aꞌë caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cajëna, ai jerepa sihuajë quëcojë Cristo Jesús cocare quëacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Maijaꞌquë I̱ñoseꞌere Mai Se̱jë Paꞌiye

14 Esa sani ñañe yëyë, mëꞌëre. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare toyayë, iye. 15 Yëꞌëpi tsoe nëiquë paꞌito, mëꞌëpi Maijaꞌquë pa̱i tsëcapëre deꞌoye yoꞌoye asasiquëpi deꞌoye yoꞌoja̱quë caquë toyahuë. Maijaꞌquë huajëquërepa tse̱cohuaꞌini cayë. Nuñerepa cocare pajë nejocai maꞌñe cajë sa̱ñope yoꞌocohuaꞌini. 16 Mai sehuojë se̱ñe jaiyere paꞌë, pa̱i asa ti̱ꞌa maꞌñe.

Cristopi pa̱ije paꞌi dajiꞌi,

Maijaꞌquë joyopi quëapi, i̱ paꞌiyere.

Hui̱ñaohuaꞌipi i̱te ai cuasajë ñahuë.

Siꞌa yeja paꞌicohuaꞌire quëahuë, i̱ coca.

Quëajëna, pa̱ipi i̱te sehuohuë.

Maijaꞌquëpi i̱te i̱ deꞌo hue̱ꞌñare pana sapi.

4

Maijaꞌquëre Cuasaseꞌere Je̱ocoja̱ꞌcohuaꞌi Aꞌë

1 Ti̱ñarepa quëaji, Maijaꞌquë joyopi ñeje: Tëji muꞌseña jai pa̱i Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere je̱ocoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, caquë. Coa coso joñoa yeꞌyayere tuijë, huatiohuaꞌi yeꞌyayere yeꞌyejë. 2 Ja̱je yoꞌojë, quë̱na tarapë ucopi ëo huesoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌipi deꞌoye paꞌiye ti cuasamaꞌcohuaꞌipi cayere asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, nuñerepa paꞌimaꞌcohuaꞌipi coso pa̱ipi yeꞌyayere. 3 Ja̱ohuaꞌipi huejaye coꞌaji, caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne a̱iñere ë̱seja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, nuñerepa coca asacohuaꞌipi deꞌoji cajë Maijaꞌquëre pëpajë se̱jë a̱i ja̱ꞌñere deꞌhuaseꞌere. 4 Ja̱je paꞌina, siꞌaye Maijaꞌquë deꞌhuaseꞌe deꞌoye aꞌë. Ja̱je deꞌoyere maipi coeye coꞌaji. Ja̱je paꞌina, coa ai jerepa Maijaꞌquëni deꞌoji cajë pëpajë i̱tire pajë cuiꞌne a̱iñe deꞌoji. 5 Maijaꞌquë cocapi cuiꞌne mai i̱te se̱ñepi deꞌoyerepa necaiji.

Jesucristo Deꞌo Joꞌyaërepa Paꞌiye

6 Mëꞌëpi iyere Maijaꞌquë doꞌijëre yeꞌyaquë, cuiꞌne mëꞌëje Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere a̱ni huajëquë paꞌi cuiꞌne mëꞌëre yeꞌyaseꞌere yoꞌoquë paꞌini, Jesucristo deꞌo joꞌyaërepa paꞌija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë. 7 Ja̱je paꞌina, ti asacaimaꞌë paꞌijë̱ꞌë, iye yeja aipë coca huesëjë caye. Maijaꞌquë coꞌamaña necaiyere pare yoꞌoquë yeꞌyejë̱ꞌë. 8 Mëꞌë tutu quëꞌi paꞌija̱ꞌquë caquë ai cuasajë yoꞌoye aꞌri maña co̱caiye aꞌë. Maijaꞌquëre deꞌoyerepa paꞌiye cato iye yeja paꞌiye, cuiꞌne jeteyoꞌje paꞌi ja̱ꞌñeje co̱caiye aꞌë. 9 Iye caye nuñere paꞌë. Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi asacaijë sehuoye paꞌiji. 10 Ja̱je paꞌina, i̱ coꞌamañare tuturepa yoꞌojë nejë paꞌiyë, Maijaꞌquë huajëquëre pana quëco pajë, siꞌaohuaꞌire i̱te sehuocohuaꞌiseꞌere huasoquëna.

11 Ja̱je paꞌina, iye cocare cua̱ñequë yeꞌyaye paꞌiji, mëꞌë. 12 Deꞌhua ñaquë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌëre po̱sëni coꞌaye cajë cueꞌcuejë. Ja̱je paꞌina, mëꞌë coca cayepi, mëꞌë yoꞌoyepi, pa̱ire oiyepi, Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayepi, cuiꞌne nuñerepa deꞌoyeseꞌe yoꞌoquë paꞌiyepi i̱ñojëꞌë, sehuosicohuaꞌire. I̱ohuaꞌije̱ mëꞌë paꞌiyeje̱ paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 13 Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë ti̱ꞌamaꞌnë Maijaꞌquë toya pëpëre siꞌa pa̱i sehuosicohuaꞌi asajëna, ñaquë quëajë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌipi jerepa yëjë yoꞌo jujamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. Ja̱je yeꞌyajë̱ꞌë. 14 Maijaꞌquëpi quëaquëna, sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌi jë̱ñapi mëꞌëna patojë se̱cacaijëna, Maijaꞌquëpi ta̱ꞌñe yoꞌo ja̱ꞌñeje i̱siseꞌere deꞌhua ñacai i̱tire yoꞌojë̱ꞌë.

15 Ja̱je paꞌina, iye deꞌo coꞌamañaseꞌe yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë, deꞌoyere yoꞌoquëpi se̱ña maca deꞌoquë paꞌina, siꞌahuaꞌi ñajaꞌcohuaꞌire. 16 Mëꞌë paꞌiye, cuiꞌne mëꞌë yecohuaꞌire yeꞌyaye deꞌhua ñaquë, siꞌaye o̱cue paꞌi macarepa yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je mëꞌëpi iyere yoꞌoquë coꞌye huaso cua̱ñoquëna, cuiꞌne mëꞌë caye asacohuaꞌije̱ huaso cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë.

5

Sehuosicohuaꞌi Deꞌoye Yoꞌojë Paꞌiye

1 Aire tutu camaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa mëꞌë jaꞌquëre yëhuoyeje̱ paꞌye caquë yëhuojë̱ꞌë. Po̱sëohuaꞌini mëꞌë yoꞌje tsi̱re yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌojë̱ꞌë. 2 Ai nomiohuaꞌini mëꞌë jaꞌcore deꞌoye yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌojë̱ꞌë. Cuiꞌne nomi tsi̱ni mëꞌë yoꞌje tsi̱ nomiohuaꞌire cuasaquë yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌojë̱ꞌë, coꞌaye cuasaye peoyepi.

3 Necaicohuaꞌire peocohuaꞌini huaꞌjeohuaꞌire co̱caijë̱ꞌë. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huaꞌjeopi mamajëre cuiꞌne naje tsi̱re paco paꞌito ja̱ohuaꞌipi co̱caiye paꞌiji, i̱ohuaꞌi tsëcapë acore. Ja̱je yoꞌojë pëca jaꞌquëohuaꞌire cuiꞌne ñecuëohuaꞌire sa̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌë, ai deꞌhuasi doꞌi. Ja̱je co̱caiyere Maijaꞌquë sihuaquë ñaquë api. 5 Ja̱je paꞌina, co̱caicohuaꞌire peocopi teꞌo maca nëasicoa, huaꞌjeorepa. Ja̱je paꞌiopi Maijaꞌquëpi co̱caija̱ꞌquë api cuasaco muꞌseña cuiꞌne ñamiña se̱o paꞌico. Ja̱je se̱o paꞌiconi co̱caiye paꞌiji, sehuosicohuaꞌipi. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huaꞌjeopi siꞌaye i̱o ca̱pë yëyere yoꞌoroja̱ico cato tsoe ju̱ꞌisicoa, huajëco paꞌicotaꞌa. 7 Iyere yoꞌojë̱ꞌë caquë cua̱ñejëꞌë, nuñerepa deꞌoyeseꞌe yoꞌocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 8 Ja̱je paꞌina, sehuosiquëpi i̱ huëꞌe acohuaꞌi paꞌiyere cuasamaꞌë, deꞌoye ñacaimaꞌquë pani, sehuomaꞌquëre se̱ña maca coꞌaquë paꞌiye paꞌiji. Ja̱je paꞌi pani sehuosiquë aꞌë ca ti̱ꞌañe peoji.

9 Huaꞌjeohuaꞌire toya pëpëna toyaye paꞌiji, sesenta o̱metëca pacopi cuiꞌne teꞌire ë̱jëre pasiconi. 10 Deꞌoye yoꞌocona, yecohuaꞌipi ñasiconi, mamajëre deꞌoye ai deꞌhuasiconi, i̱o huëꞌena doꞌi daicohuaꞌire deꞌoye pëpaco paꞌisiconi, sehuosicohuaꞌire nëcañoa tsoacaisiconi, ai yoꞌocohuaꞌire co̱caio paꞌisiconi, ja̱je siꞌaye deꞌoyeseꞌe nesiꞌi cato yoꞌoco paꞌisiconi, toyaye paꞌiji.

11 Nomi tsi̱pi huaꞌjeohuaꞌi paꞌito toyamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, huaꞌjeohuaꞌire toya pëpëna. I̱ohuaꞌi ca̱pë yëyepi paꞌina, huejañuꞌu cajë yoꞌojë Cristore tuiye je̱oni, 12 i̱ohuaꞌi necañuꞌu ca nëoseꞌere ne ti̱ꞌamaꞌpë jai doꞌi quëꞌiohuaꞌi deꞌocohuaꞌi aꞌë. 13 Cuiꞌne yequeje̱, huë̱ꞌña ñape cuꞌijë jo̱saohuaꞌi deꞌoni, cuiꞌne coꞌa coca cacohuaꞌi deꞌoni coa siꞌaye yoꞌojë ti caye pa̱ꞌñe paꞌyere caroja̱icohuaꞌi aꞌë. 14 Ja̱je paꞌi doꞌire nomi tsi̱pi huaꞌjeohuaꞌi pani huejaja̱jë cayë, huejani mamajëre pajë, huëꞌe ñacaicohuaꞌi paꞌija̱jë. Paꞌijëna, huatije̱ cueꞌcuemaꞌë paꞌija̱ꞌquëre. 15 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌi nomi tsi̱ huaꞌjeohuaꞌipi Cristore tuiye je̱oni huati ëjaëna peꞌte huesëhuë.

16 Sehuosi nomiopi i̱o tsëcapë acohuaꞌini huaꞌjeohuaꞌire pani co̱caiye paꞌiji. Sehuosicohuaꞌipi co̱caija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cajë uteye peoye. Sehuosicohuaꞌi cato co̱caicohuaꞌire peocohuaꞌini co̱caicohuaꞌi aꞌë.

17 Sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌire ai oiye paꞌiji, sehuosicohuaꞌire deꞌoyerepa sacohuaꞌipi, cuiꞌne Maijaꞌquë cocaseꞌe quëajë deꞌoye yeꞌyacohuaꞌire. 18 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë toya pëpë caji: “Duruhue̱quë yëꞌopo sëamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, i̱seꞌequë a̱i tsaꞌcuja̱quë.” Cuiꞌne yequeje̱ caji: “Coꞌamaña nequëre sa̱iñe paꞌiji, i̱ yoꞌo doꞌi.”

19 Sehuosicohuaꞌi ëjaëre sa̱ñope coꞌaye caye paꞌito asamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, cayahuaꞌi pa̱nitaꞌa toaso̱cohuaꞌi i̱ yoꞌoseꞌe ñacaicohuaꞌipi peoto. 20 Ja̱ yëꞌtaꞌapi coꞌayere yoꞌojë paꞌicohuaꞌiretaꞌa yëhuo quëcojë̱ꞌë, siꞌaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana. Yecohuaꞌije̱ ja̱je yoꞌoye coꞌaye aꞌë cuasajë caꞌraja̱ꞌcohuaꞌire. 21 Cua̱ñeñë, mëꞌëre, mai Diusu cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristo, cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌi i̱ sahuasicohuaꞌi ña hue̱ꞌñana, iye cua̱ñeseꞌere teꞌohuaꞌiseꞌere yeque yoꞌomaꞌë, siꞌaohuaꞌire siꞌa yëꞌquë macarepa yëhuoja̱quë caquë. 22 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi yecohuaꞌire esarepa patoquë se̱cacaiye pa̱jëꞌë, i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i co̱ñe paꞌiji. Deꞌoyerepa cuasani yoꞌojë i̱ aye coꞌayere yoꞌomaꞌquërepa paꞌijë̱ꞌë. 23 Ë̲tapë aꞌsi ju̱ꞌiquë sëte ocoseꞌe u̱cumaꞌë paꞌijë̱ꞌë, oꞌsa co̱noje aꞌri maña u̱cujë̱ꞌë, mëꞌë ë̱tapë co̱cai ja̱ꞌñe.

24 Yecohuaꞌi coꞌaye yoꞌoye siꞌa pa̱i ti̱ñarepa ñañe paꞌiji, ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe ña deꞌhua hue̱ꞌña saimaꞌë. Yecohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyere jeteyoꞌje dahuëre asaye paꞌiji. 25 Ja̱je cuiꞌne deꞌoye yoꞌoyeje̱ yequere ti̱ñarepa ña cua̱ñoñe paꞌiji. Yequere ñamaꞌpë paꞌiseꞌere jeteyoꞌje ñañe paꞌiji. Siꞌanë yahueseꞌepi paꞌi caraja̱iñe peoji.

6

1 Coꞌamaña necaija̱ꞌcohuaꞌire joꞌya nesicohuaꞌi pani mësaru ëjaohuaꞌire caꞌrajë ñajëꞌë, ja̱ohuaꞌipi coꞌaye Maijaꞌquë mamire cuiꞌne i̱ coca mai yeꞌyayere sa̱ñope camaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 2 Pa̱nitaꞌa coꞌamaña necaija̱ꞌcohuaꞌire joꞌya nesicohuaꞌipi sehuosicohuaꞌini ëjaohuaꞌire pani je̱omaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, sehuosicohuaꞌi aꞌë cajë, ëjaohuaꞌire ñajë paye. Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌipi teꞌe Maijaꞌquë doꞌijëpi pa̱ire oicohuaꞌipi, coꞌamaña ne cua̱ñoñe sëte jerepa deꞌoye necaiye paꞌiji. Ja̱je caquë iyere yeꞌyaquë quëajë̱ꞌë.

Paꞌiye Cuiꞌne Mai Deꞌoye Cuasaye

3 Yequë pa̱ipi mai Ëjaë Jesucristo yeꞌyaseꞌeje̱ paꞌye yeꞌyamaꞌë, cuiꞌne mai nuñerepa Maijaꞌquëre se̱jë yoꞌoyeje̱ paꞌye yeꞌyamaꞌë pani, 4 huesëquëpi yeꞌyaji, jerepa paꞌi aꞌë cuasaquëpi. Ja̱je paꞌipi ju̱ꞌi dahuëje̱ paꞌye paji, sa̱ñope ca ëayere. Ja̱je paꞌina, ja̱pi siꞌaye coꞌayere cuasaye huëoji: yecohuaꞌi payere ëa ñajë pë̱ti ëaye cuasaye, teꞌe cuasa maꞌñe coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë te ju̱ꞌiñe, coa cacohuaꞌi aꞌë cuasaye. 5 Ja̱je cuasacohuaꞌipi sa̱ꞌñe pë̱ti coca ti je̱omaꞌpë cajë paꞌiyë, nuñe cuasamaꞌcohuaꞌi ja̱ꞌre, nuñerepa coca asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌipi, Maijaꞌquëre sehuoni paꞌiye yeꞌyaye curi neñe aꞌë cuasacohuaꞌi ja̱ꞌre. Ja̱je uihuayë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, coꞌamaña paꞌina, cuiꞌne peoquëna, sihuaquë paꞌiquëseꞌere, Maijaꞌquëre sehuoni paꞌiye yeꞌyaye, jaiye curi neñeje paꞌye paꞌiji. 7 Mai iye yeja dai maca coꞌamaña peocohuaꞌi daëꞌë. Daisicohuaꞌipi cuiꞌne mai ju̱ꞌi maca iye yejapi peocohuaꞌi saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 8 Ja̱je paꞌina, maipi a̱o maña cuiꞌne mai juꞌi ca̱ña pani sihuajë pañuꞌu. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jaiye curiquë pañuꞌu, cacohuaꞌi cato jaiye doꞌi peoyere yëyena quëcomaꞌpë huati hua̱terë nesicona cacayë, i̱ohuaꞌire coꞌa deꞌhuaquë, deꞌoye paꞌiseꞌere nejocaiyena, ti ne huesë hue̱ꞌñana sayena. 10 Ja̱je paꞌina, curiquë oiye cato siꞌaye coꞌaye cuasaye huëoye aꞌë. Ja̱je yecohuaꞌi jaiye curiquë yë doꞌire Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasaseꞌe je̱oni ai yoꞌoyena ne huesëni ai yoꞌojë paꞌiyë.

Deꞌoye Maijaꞌquë Cocare Quëaye

11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë joꞌyaë sëte siꞌaye coꞌayere coequëpi nuñerepa yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre necaiquëpi, paꞌire paji cuasaquëpi, pa̱ire oiquëpi, yoꞌo jujamaꞌquëpi, cuiꞌne jerepa paꞌi aꞌë cuasa joyo peoquëpi. 12 Ti pani huesëja̱quë caquë Maijaꞌquëpi mëꞌëre sahuani soipi. Soisiquëpi Maijaꞌquë paꞌiji, mësaru cuasayere deꞌoyerepa quëahuë, jai pa̱i asajëna. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, ti paꞌiyere pacohuaꞌipi. 13 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë siꞌa coꞌamaña paꞌiye i̱siquë cuiꞌne Jesucristo Poncio Pilatore deꞌoyerepa i̱ paꞌiye quëcoquë i̱ñosiquë ña hue̱ꞌñana cua̱ñeñë, mëꞌëre. 14 Yëhuo quëcoye peoja̱quë cani deꞌoye yëꞌë mëꞌëre cua̱ñeseꞌe sehuocai yoꞌojë̱ꞌë. Yeque po̱nani yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë, mai Ëjaë Jesucristo dai macaja̱ꞌa. 15 I̱ti yoꞌo maca ti̱ꞌaëna, Maijaꞌquëpi siꞌaye iyere ne deꞌhua saoja̱ꞌquë api, teꞌi siꞌaye paꞌirepa deꞌo Diusu tutu quëꞌipi, cua̱ñecohuaꞌi mëñe Ëjaëre papi, cuiꞌne ëjaohuaꞌi mëñe Ëjaëpi. 16 Ja̱ë api, teꞌi ti ju̱ꞌimaꞌquë, pa̱i tsioja̱imaꞌtore mia hue̱ꞌñare paꞌiquë, teꞌe pa̱i macaje̱ ñamaꞌquë, cuiꞌne ña ti̱ꞌañeje ti peoquë. ¡I̱ tse̱ paꞌija̱quë siꞌanëpi, Ëjaërepa paꞌiye cuiꞌne i̱ jerepa tutu quëꞌi paꞌiye! Ja̱je paꞌija̱quë.

17 Cua̱ñejëꞌë, jaiye iye yeja coꞌamaña pacohuaꞌire, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë, cuasamaꞌpë paꞌija̱jë, cuiꞌne i̱ohuaꞌi coꞌamañana quëcomaꞌpë paꞌija̱jë. Ja̱ cato coa caraja̱iñe aꞌë, coa ai jerepa Maijaꞌquëna quëcojë paꞌija̱jë, mai pa ja̱ꞌñere caquë coa siꞌaye jaiye i̱siquëna. 18 Cua̱ñejëꞌë, cuiꞌne deꞌo coꞌamañare yoꞌojë jaiye deꞌoye yoꞌoyere, coꞌamañaje paꞌye paja̱ꞌcohuaꞌire, pajë peocohuaꞌire co̱caija̱jë, i̱ohuaꞌi coꞌamañapi. 19 Ja̱je yoꞌojë, jaiye coꞌamaña tsiꞌso ti̱mëjaꞌcohuaꞌi aꞌë, yequë muꞌse ti pani huesëyere pa ja̱ꞌñere.

Timoteore Ca Tëjiye

20 Timoteo deꞌhua ñaquë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌëre deꞌoye yoꞌoja̱ꞌquë api cuasa nëoseꞌere. Asamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, iye yeja doꞌi peo coca, ta̱ꞌñe asayere paꞌë caye, coa cosoye aꞌë. 21 Yecohuaꞌi Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasacohuaꞌipi ja̱re ta̱ꞌñe asayere paꞌë cajë yoꞌojë, tsoe ne huesëhuë, ti̱ñena.

Maijaꞌquëpi mësarute necaina, deꞌoye paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌija̱ꞌquë.

2 TIMOTEO

1

2

3

4

2 TIMOTEO

1

Pablopi Toya Co̱seꞌe Timoteona

1 Yëꞌë, Pablo Maijaꞌquë yë doꞌipi Jesucristo jëjo saoquë paꞌiyë, Cristo Jesuna tsioni paꞌiye ti̱ꞌañe ca nëoseꞌere quëaja̱ꞌquëpi. 2 Ja̱je paꞌina, toyayë, iye toya jaꞌhua yëꞌë mamaquë Timoteona, yëꞌë oiquëna. Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne Ëjaë Jesucristopi ñacai teaye ñaquë co̱caina, ti se coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë caquë.

Cristo Yoꞌoseꞌere Quëaye

3 Muꞌseña cuiꞌne ñamiña se̱ñe ñape mëꞌëre cuasani Maijaꞌquëpi ñacaiji, caquë pëpayë, i̱te, deꞌoye cuasayere papi yëꞌë necaiquëna, yëꞌë aipë yoꞌojë paꞌiseꞌeje̱ paꞌye. 4 Cuiꞌne hua̱nëyemaꞌë siꞌanë cuasayë, yëꞌë je̱o saina, mëꞌë oi co etoquëna, ñaseꞌere. Ja̱je paꞌina, mëꞌëni ña huajëꞌñe nëina, ai cuasaquë paꞌiyë. 5 Ja̱je cuasayë, mëꞌëpi nuñerepa Maijaꞌquë paꞌiji cuasaquë yoꞌoseꞌere ñasi doꞌire. Ja̱je cuiꞌne duꞌru macare paje̱ mëꞌë ñeco Leoidapi cuiꞌne mëꞌë jaꞌco Eunicepi Maijaꞌquë paꞌiji cuasacohuaꞌipi paëꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌëje cuiꞌne cuasaquë paꞌiji caquë nuñerepa cayë.

6 Yëꞌë jë̱tëpi mëꞌëna pato maca Maijaꞌquëpi mëꞌë yoꞌoja̱ꞌa tuture i̱sipi. Ja̱je paꞌina, cua̱ñeñë, mëꞌëre. Toa jaꞌjë tsë̱oñeje paꞌye yoꞌojë̱ꞌë, i̱tire. 7 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë caꞌra joyore i̱simaꞌë pajiꞌi, maire. Coa ai jerepa tutu quëꞌi joyore pa̱ire oiyere cuiꞌne asare pajë deꞌoye paꞌiyere i̱sipi.

8 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaë Jesucristo doꞌire quëacaijë̱ꞌë, huajëyaꞌye peoquëpi. Cuiꞌne i̱ doꞌire yëꞌë tse̱a cua̱ñosiquë paꞌina, ñani huajëyaꞌ coemaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa huaso coca quëajë ai yoꞌoyere yëꞌëje̱ quëaquë pasiꞌi cuasajë̱ꞌë, Maijaꞌquë tutu i̱siyepi. 9 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi huasoni soipi, i̱ ja̱ꞌre tsioni deꞌocohuaꞌirepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌini. Ja̱ yëꞌtaꞌa yeja deꞌhuamaꞌnë maire ojiꞌi, Cristo Jesús necai ja̱ꞌñere caquë. Ja̱je paꞌina, i̱ cuasaseꞌere yoꞌoquë huasopi, maire. Mai neñepi ti̱ꞌañe pa̱huë. 10 I̱ tsoe cuasaseꞌere yuretaꞌa Jesucristo dani ju̱ni huesë tutu paꞌiseꞌere nejo maca, cuiꞌne huaso cocapi, ti ju̱ꞌimaꞌpë paꞌiyena necai maca, i̱ñopi.

11 Iye coca quëaja̱ꞌquëre ca nëosiquë aꞌë. Ja̱je paꞌina, Jesús jëjo saoquë sëte quëaquë, yeꞌyaquë paꞌiyë.

12 Ja̱ doꞌire ai yoꞌoyë. Ja̱je ai yoꞌoquëtaꞌa huajëyaꞌye peoquëpi yoꞌoyë, yëꞌë quëcoquëre paye sëte. Ja̱je paꞌina, asayë, tutu quëꞌipi yëꞌëre deꞌoye ñacaija̱ꞌquë api, i̱ ca nëoseꞌere ne tëji muꞌseja̱ꞌa.

13 Yëꞌë nuñerepa paꞌyere yeꞌya i̱ñoseꞌeje̱ paꞌye tuijë̱ꞌë. Cuiꞌne Jesucristo ja̱ꞌre tsioni paꞌijë pa̱ire oiyere, cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌiji cuasajë paꞌiyere paꞌijë̱ꞌë. 14 Maijaꞌquë joyo maire paꞌiquë co̱caiyepi deꞌhua ñacaijë̱ꞌë, deꞌoye yeꞌyayere Maijaꞌquë nuñerepa cocare i̱siseꞌere necaija̱ꞌquë api caquë.

15 Tsoe mëꞌëpi asayë, siꞌaohuaꞌi Asia yeja paꞌicohuaꞌi yëꞌëre je̱ocojëna, cuiꞌne ja̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Figelo cuiꞌne Hermogenes je̱oseꞌe.

16 Onesíforo tsëcapëre mai Ëjaëpi oi teaye ñaquë co̱caija̱quë. Cosiquë yëꞌë paꞌina, ja̱ohuaꞌipi huajëyaꞌye cosiquëni yoꞌomaꞌquëpi camaꞌë sihua ëaye jaiye deꞌoye yoꞌo huasopi, yëꞌëre. 17 Ja̱je yoꞌoquëpi Roma ti̱ꞌasi maca coꞌe jujani je̱omaꞌë coꞌequë ti̱ꞌapi, yëꞌëre. 18 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaëpi ja̱ muꞌserepa oi teaye ñacaija̱quë Onesíforore. Mëꞌë ñaquëna, maire Efeso paꞌi maca, co̱caiseꞌeje̱ paꞌye co̱cajiꞌi. Ja̱re mëꞌëpi tsoe asayë.

2

Deꞌo Jesucristo Soldado

1 Yëꞌë mamaquë mëꞌë cato Cristo Jesús i̱si tutupi paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌi, 2 yëꞌë jai pa̱ire quëaquëna, mëꞌë asaseꞌere ne ti̱ꞌacohuaꞌire pana, ta̱ꞌñe deꞌoye yecohuaꞌire se yeꞌyaja̱ꞌcohuaꞌirepa ña cua̱ñocohuaꞌina cua̱ñe nëojëꞌë, yeꞌyaja̱ꞌcohuaꞌire.

3 Mëꞌë yëꞌë ai yoꞌoyeje̱ paꞌitoje̱ quëcojë̱ꞌë, Jesucristo deꞌo soldado sëte. 4 Ti teꞌije̱ soldadopi soldado peocohuaꞌi yoꞌoyere cuiꞌna yoꞌomaꞌquë api, ja̱re i̱ ëjaërepa cua̱ñeseꞌe deꞌoyerepa sehuoja̱ꞌquë caquë. 5 Ja̱je cuiꞌne ca̱ꞌa yoꞌoquëpi ca̱ꞌa yoꞌocohuaꞌire cua̱ñeseꞌere yoꞌomaꞌë pani ca nëosi coꞌamaña i̱ñe peoji. 6 Tsio nequë cato i̱ pa ja̱ꞌñere duꞌru tëaquë api, ja̱ yëꞌtaꞌa yecohuaꞌi pa̱jëna. 7 Iye yëꞌë caseꞌere cuasaquëna, mai Ëjaëpi co̱caina, siꞌaye asa ti̱ꞌañe paꞌiji.

8 Hua̱nëyemaꞌë paꞌijë̱ꞌë, Jesucristore ju̱ꞌisiquëpi huëisiquëre David tsëcapë aquëre. Yëꞌë ja̱ë ayere huaso coca quëayë. 9 Iye deꞌo coca quëa doꞌire ai yoꞌonije quëcoquë quëayë, pa̱ire huani je̱oquëre sëayeje̱ quë̱na meapi sëasiquë paꞌinije. Ja̱je yëꞌë paꞌiquëtaꞌare deꞌo coca cato quë̱na meapi sëa maꞌñe aꞌë. 10 Ja̱je paꞌina, Cristo Jesuna tsioni paꞌijë Maijaꞌquë sahuasicohuaꞌipi huasosicohuaꞌi paꞌijë deꞌoyere pare ti paꞌiyere ti̱ꞌajajë caquë siꞌaye ai yoꞌonije quëcoyë.

11 Iye nuñerepa caye aꞌë.

Maipi Cristo ja̱ꞌre ju̱ꞌisicohuaꞌi pani i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

12 Ai yoꞌonije o̱cue paꞌi macarepa i̱te tuisicohuaꞌi pani i̱ ja̱ꞌre co̱ni cua̱ñejaꞌcohuaꞌi aꞌë.

I̱te ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë casicohuaꞌi cato i̱je ñamaꞌquë aꞌë caja̱ꞌquë api.

13 Mai cato yoꞌo jujacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ cato yoꞌo jujamaꞌquë api.

I̱ caseꞌeje̱ ne ti̱ꞌaquë api. ¿Me neni i̱ ca nëoseꞌe necaimaꞌë paꞌiquëꞌni?

Coꞌamaña Nequërepa Paꞌiye

14 Iyere hua̱nëyemaꞌë quëa sëtoquë cua̱ñejëꞌë. Sa̱ꞌñe camaꞌpë paꞌija̱jë doꞌi peo cocare, ca huëoni. Ja̱ sa̱ñope caye ti co̱cai maꞌñe aꞌë. Coa ai jerepa yecohuaꞌi de asacohuaꞌini coꞌaye neñe aꞌë. 15 Ja̱je paꞌina, mëꞌë cato coꞌamaña nequërepa caꞌraye peoquëre paje̱ paꞌi pasiꞌi caquë, deꞌoyerepa Maijaꞌquëre i̱ñosiꞌi caquë, Maijaꞌquë cocare nuñerepa yeꞌyajë̱ꞌë, tayoye peoyerepa siꞌaye mëꞌë ai cuasaye jaꞌye yoꞌoquë. 16 Ja̱je paꞌipi iye yeja doꞌi peo cocare camaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je cacohuaꞌi cato jero saꞌna ai jerepa coꞌayena ne huesëyë. 17 Ja̱je ne huesëcohuaꞌi yeꞌyapi ai aꞌsio jai saiyeje̱ paꞌye yoꞌoji. Ja̱je Himeneo cuiꞌne Fileto yeꞌyayë, 18 nuñerepa cocare tayo saicohuaꞌipi ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye tsoe tëto sajiꞌi cajë. Ja̱je cajë nuñerepa deꞌoye asacohuaꞌire ca co̱ꞌme huesojë yoꞌoyë. 19 Ja̱je caye paꞌitoje̱ Maijaꞌquë nesico quë̱na pëje̱ paꞌio jëaco ñuꞌcuemaꞌcona toyasico paꞌiji, ñeje: “Ëjaëre papi ñaji, i̱ tse̱cohuaꞌire.” Cuiꞌne yequeje̱ caji: “Siꞌaohuaꞌi Cristo pa̱i aꞌë cacohuaꞌi cato coꞌaye yoꞌoyere je̱ocosicohuaꞌi paꞌiyë.”

20 Jai huëꞌe sa̱ꞌnahuëre së̱ꞌño curiquëpi cuiꞌne po curiquëpi deꞌhuasi coꞌamañaseꞌe paꞌimaꞌcoa. Paꞌicoa, cuiꞌne so̱quë cuiꞌne yaꞌo deꞌhuasi coꞌamañaje. Ja̱ yeque deꞌoyerepa cato ëjare paseꞌe ne ja̱ꞌñepi paꞌiji. Cuiꞌne yequepi siꞌa coꞌamaña coa neroja̱i ja̱ꞌñepi paꞌiji, yaꞌopi, cuiꞌne so̱quëpi deꞌhuaseꞌe cato. 21 Ëjaëre pana i̱sisiquëpi ëjare paseꞌe yoꞌoja̱ꞌquë pasiꞌi cani siꞌaye coꞌayere yoꞌomaꞌquërepa paꞌiye paꞌiji. Ja̱je paꞌipi deꞌo coꞌamañare paseꞌe neñe paꞌiji.

22 Po̱sëohuaꞌi coꞌaye yëyere catijë̱ꞌë. Catini nuñerepa paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere, pa̱ire oiyere cuiꞌne joꞌcua deꞌoye siꞌaohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌiyere. Ja̱je paꞌipi deꞌo joñoare papi mai Ëjaëre tse̱cohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni paꞌijë̱ꞌë. 23 Cuiꞌne huesëcohuaꞌipi, yeꞌyemaꞌcohuaꞌipi sa̱ꞌñe cajëna, asaquë i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni camaꞌë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌëpi tsoe asaquë. Ja̱ cato pë̱ti ëayena saye. 24 Mai Ëjaërepa joꞌyaë cato sa̱ꞌñe pë̱ti cocare caquë uihuaquë paꞌiye peoji. Ja̱re yoꞌomaꞌë siꞌaohuaꞌire deꞌoye yoꞌoquë paꞌiye paꞌiji, deꞌoye yeꞌyaquëpi tayocohuaꞌire quëcoquë deꞌoye yoꞌoquëpi. 25 Sa̱ñope coꞌaye cacohuaꞌire joyore papi oi quëa nuꞌñequëpi jerepa paꞌi aꞌë, cuasamaꞌquëpi Maijaꞌquëpi co̱caina, ja̱ꞌnë yoꞌoseꞌe je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëni nuñerepa cocare asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasaquëpi. 26 Cuiꞌne huati tse̱ani i̱ yëye yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë pa̱cohuaꞌipi deꞌhue ña sëtani jëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, caquë utequë paꞌiye paꞌiji.

3

Pa̱i Tëji Muꞌseña Yoꞌoye

1 Tëji muꞌseña coꞌa muꞌseña paꞌija̱ꞌcoa. Ja̱re mëꞌë asaye paꞌiji. 2 Ja̱ muꞌseña pa̱i cato curi ai oicohuaꞌipi cuiꞌne coꞌye deꞌoye paꞌiyeseꞌe cuasacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, jerepa paꞌi aꞌë cuasacohuaꞌipi. Cuiꞌne yëꞌëpi jerepa deꞌoye yoꞌoquë aꞌë cajë coꞌye i̱ohuaꞌija̱ꞌa sihuacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquëni sa̱ñope caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Pëca jaꞌquëohuaꞌire sehuocaimaꞌcohuaꞌipi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Nesi doꞌire pëpa to̱maꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquëre sehuoyere ti oimaꞌcohuaꞌipi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 3 Pa̱ire oimaꞌcohuaꞌi cuiꞌne ai yoꞌocohuaꞌire ñani ti co̱caimaꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Coꞌa cocaohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi yëye quëco ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ti oiye peoyerepa yoꞌocohuaꞌipi siꞌaye deꞌoyere ai sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 4 Cajeohuaꞌi cayeje̱ paꞌye cajë cosocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne ti jaꞌruja̱imaꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Yëꞌë jerepa paꞌi aꞌë cajë coꞌye sihuacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne Maijaꞌquëni coejë coa i̱ohuaꞌi yëyeseꞌe coꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 5 Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌi yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌojëtaꞌa coa caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, nuñerepa Maijaꞌquëre sehuosicohuaꞌi paꞌi tutu peocohuaꞌipi.

Ja̱je paꞌiohuaꞌire tsiomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. 6 Ja̱je yoꞌocohuaꞌi acohuaꞌipi, nomiohuaꞌi coꞌayena ti̱mësicohuaꞌipi coa siꞌaye yëcohuaꞌi paꞌi huë̱ꞌñana cacaroja̱ijë cajeohuaꞌi deꞌojëna, tutu peocohuaꞌipi, siꞌaye i̱ohuaꞌi yëyere necaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 7 Siꞌanë yeꞌyejëtaꞌa ja̱ nomiohuaꞌi ti nuñerepa paꞌiyere asa ti̱ꞌamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 8 Tsoe hue̱ꞌña caya dahuëohuaꞌi Janes cuiꞌne Jambre sa̱ñope Moisésre yoꞌoa̱ꞌhuëꞌë. Ja̱je cuiꞌne ja̱ohuaꞌije̱ sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, nuñerepa cocare, coꞌayeseꞌe cuasa ë̱mëohuaꞌi deꞌosicohuaꞌipi, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere ne huesosicohuaꞌipi. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌa pa̱i i̱ohuaꞌi yoꞌoye asa ti̱ꞌani huesëohuaꞌipi yoꞌoyë, cajë sehuomaꞌpëna. Ai jerepa yoꞌomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Moisésre caya ë̱mëohuaꞌi sa̱ñope yoꞌo jujajë paꞌiseꞌeje̱ yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌipi.

Tëjiyerepa Pablo Timoteore Cua̱ñeseꞌe

10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato yëꞌë yeꞌya i̱ñoseꞌere, yoꞌoquë paꞌiyë, yëꞌë paꞌiseꞌere, yëꞌë nesiꞌi cuasaseꞌere, Maijaꞌquë paꞌiji cuasaseꞌere, yëꞌë pa̱ire oiseꞌere, yëꞌë quëcoseꞌere, sa̱ñope yoꞌoye paꞌitoje̱, 11 cuiꞌne yecohuaꞌi jo̱sa yoꞌojëna, ai yoꞌonije yëꞌë quëcoseꞌere. Cuiꞌne mëꞌëpi asayë, jeto Antioquía, Iconia cuiꞌne Listra daripë̱a paꞌi maca jo̱sa yoꞌojëna, ai yoꞌoquëna, Ëjaëpi siꞌaye ja̱re nejocani deꞌoye paꞌiye i̱siseꞌe. 12 Nuñerepa cayë, siꞌaohuaꞌi Jesús ja̱ꞌre tsioni paꞌiye yëcohuaꞌi cato ja̱je ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yecohuaꞌipi jo̱sa yoꞌojëna. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, coꞌacohuaꞌi cuiꞌne cosocohuaꞌi cato jero saꞌna ai coꞌayere yoꞌojë yecohuaꞌire cosocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, coso cua̱ñosicohuaꞌipi paꞌijë.

14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare siꞌaye mëꞌë iye aꞌë, i̱tirepa caquë asa huesëseꞌere o̱cue paꞌi macarepa yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë. Mëꞌëpi asayë, mëꞌëre yeꞌyasicohuaꞌire. 15 Cuasajë̱ꞌë, cuiꞌne mëꞌë cato tsihuaꞌë paꞌinëna Maijaꞌquë toya pëpë caye asaquë aꞌë. Mëꞌëre ja̱pi deꞌoye yoꞌoquëre yeꞌyaquë cuiꞌne huasosiquë paꞌiyena saye paꞌiji, Cristo Jesuni paꞌiji cuasa doꞌipi. 16 Siꞌa toya pëpë Maijaꞌquëpi quëaquëna, toyasicoa. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cocapi deꞌoye aꞌë, pa̱ire yeꞌyaye, yëhuo quëcoye tayo yoꞌocohuaꞌire, quëa nuꞌñeñe cuiꞌne nuñerepa paꞌiyena yeꞌyaye. 17 Ja̱je paꞌina, cuiꞌne Maijaꞌquë coca sehuoquëpi siꞌaye ai yeꞌyesiquëpi deꞌoyeseꞌe nequë paꞌija̱ꞌquë api.

4

1 Pa̱i ëjaëje̱ paꞌirepa dani ju̱ꞌisicohuaꞌire cuiꞌne huajëcohuaꞌire pa̱i ñape yoꞌoseꞌeje̱ caja̱ꞌquë Jesucristo cuiꞌne Diusu ña hue̱ꞌñana cua̱ñeñë, mëꞌëre, 2 Maijaꞌquë cocare quëajë̱ꞌë caquë. Pa̱ipi yëjë asa maca cuiꞌne pa̱ipi asaye coe macaje̱, ai cua̱ñequë quëajë̱ꞌë, mëꞌë caye asacaija̱ꞌcohuaꞌire. Tayocohuaꞌire yoꞌo maꞌñe aꞌë caquë yëhuojë̱ꞌë. Quëcoquë yeꞌyajë̱ꞌë, yoꞌo jujamaꞌë. 3 Nuñerepa cocare pa̱i asaye coe muꞌseña ti̱ꞌajaꞌcoa. I̱ohuaꞌi yëyeje̱ paꞌiye yeꞌyacohuaꞌini coꞌejë asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 4 Nuñerepa cocare jeteyoꞌjena o̱ani, siꞌaye pa̱i cayere i̱tire paꞌë cajë asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato siꞌanë mëꞌë paꞌiyere ñare paquë deꞌoyeseꞌe paꞌijë̱ꞌë. Ai yoꞌoye paꞌito quëcojë̱ꞌë. Huaso cocare quëaquë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌë nesiꞌi cuasaseꞌere siꞌa yëꞌquë maca nequë.

6 Yëꞌë cato Maijaꞌquëna yëꞌë ca̱pë i̱sisiquëpi paꞌiyë. Yëꞌë ju̱ꞌija muꞌse jaꞌyere paꞌiji. 7 Deꞌoyepi uihuaquë huëꞌhuë ti̱ꞌahuë, tëji duꞌrure pana, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere yoꞌo jujamaꞌë. 8 Ja̱je paꞌina, yure cato yëꞌëre deꞌoyerepa paꞌiyepi uteji maroje̱ paꞌiopi, ja̱ muꞌserepa Ëjaë Jesucristo pa̱i yoꞌoseꞌe nuñerepa ca deꞌhuaquëpi i̱si ja̱ꞌñepi. Yëꞌëseꞌere i̱siye pa̱jaꞌquë api, siꞌaohuaꞌire i̱ coꞌi co̱ñe ai yëjë utejë paꞌicohuaꞌireje̱ i̱sija̱ꞌquë api.

Timoteore Quëaye

9 Esa dani yëꞌëre ñañere caquë yoꞌojë̱ꞌë. 10 Demaspi iye yeja coꞌamañare ai yë doꞌire yëꞌëre je̱oconi sajiꞌi, Tesalónicana. Crecentepi Galacia yejana sajiꞌi. Cuiꞌne Titopi Dalmaciana sajiꞌi. 11 Satena, Lucaseꞌe yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi dai Marcore coꞌeni dajë̱ꞌë. Ja̱ëpi deꞌhue yëꞌë coꞌamaña yoꞌoye co̱caija̱ꞌquëre. 12 Cuiꞌne Tíquico co̱ni Efeso daripëna jëjo saohuë. 13 Mëꞌëpi dai dacaijë̱ꞌë, yëꞌë dëi juꞌi ca̱ Troas daripëna Carpo huëꞌena je̱o daisicore. Toya pëpë̱a cuiꞌne ca̱ꞌnina toyaseꞌeje̱ dacaijë̱ꞌë, ja̱re ai cuasayë.

14 Alejandro, quë̱na deꞌhuaëpi ai coꞌaye yoꞌopi, yëꞌëre. Ja̱ doꞌire Ëjaëpi i̱ yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱ijaꞌquë api. 15 Ja̱ë cato Maijaꞌquë cocare, mai quëayere ai sa̱ñope yoꞌoquë api. Ja̱je paꞌina, i̱te deꞌhua ñajëꞌë, mëꞌëreje̱ coꞌaye yoꞌoquë.

16 Ëjaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana yëꞌëre sa̱ñope cayere quëa maca ti teꞌi macaje̱ co̱caiye pa̱pi. Pa̱jë siꞌaohuaꞌi yëꞌëre je̱oconi saëꞌë. Ja̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe Maijaꞌquëpi sa̱imaꞌë paꞌija̱quë cuasaquë se̱ñë. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai Ëjaëpi yëꞌë ja̱ꞌre paꞌi siꞌaohuaꞌi judío peocohuaꞌije̱ i̱ huaso cocare yëꞌëpi quëaquëna, asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë yëꞌëre co̱cai i̱ tuture i̱sipi. I̱si maca quëacaëꞌë, i̱ coca. Ja̱je jai yai yëꞌopona satiraꞌsiquëni Ëjaëpi huasopi, yëꞌëre. 18 Ja̱je cuiꞌne ñacaija̱ꞌquë api, siꞌaye coꞌaye yëꞌëre nesiꞌi cayeje̱. Ja̱je ñacai paquëpi i̱ cua̱ñe te̱ꞌtena yëꞌëre deꞌhuaja̱ꞌquë api. Deꞌoquëre paꞌni, Maijaꞌquë. Ja̱je paꞌija̱quë.

Pëpa Tëjiyere, Cuiꞌne Deꞌoye Paꞌi Ja̱ꞌñere Co̱caiye

19 Pëpayë, Priscare, Aquilare cuiꞌne Onesíforo tsëcapëre. 20 Erasto, Corintona pëapi, cuiꞌne Trófimoni ju̱ꞌina, Miletona je̱o daëꞌë. 21 Ja̱ yëꞌtaꞌa oco tëcahuë ti̱ꞌamaꞌnë ai cuasaquë daijë̱ꞌë, mëꞌëpi. Pëpayë, Eubulo, Pudente, Lino, Claudia, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi mai Ëjaë doꞌijëreje̱.

22 Ëjaë Jesucristopi mëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌija̱quë Diusupi siꞌaohuaꞌire mësarute, deꞌoye necaina, paꞌijë̱ꞌë.

TITO

1

2

3

TITO

1

Pablopi, Titona Toyaseꞌe

1 Yëꞌë Pablo, Maijaꞌquëre quëacaiquë aꞌë, Jesucristo jëjo daoquëpi. Maijaꞌquë i̱ tse̱cohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire ña nëosicohuaꞌire quëaquëna, asani Maijaꞌquë paꞌiji cajë mai sehuoyere nuñere pare sehuoni ti pani huesëyere utejë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë jëjo daopi, yëꞌëre. 2 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ti cosomaꞌquëpi ja̱ paꞌi ja̱ꞌñere ca nëoaꞌjiꞌi, yeja ja̱ paꞌi huëomaꞌnë. 3 Maijaꞌquë maire huasoquëpi, yëꞌëpi deꞌhue quëacaija̱ꞌquë api caquë nesiquëpi yëꞌë quëaquëna, i̱ cocare yure i̱ñopi, maire i̱ cuasa nëosi maca ti̱ꞌaëna. 4 Yëꞌë cuiꞌne mëꞌë teꞌe Maijaꞌquëre paꞌiji cuasa doꞌire yëꞌë mamaquëre paꞌë, Tito mëꞌë. Ja̱ doꞌire iye toya jaꞌhuana toyaquë cayë. Diusu Maijaꞌquëpi cuiꞌne Jesucristo mamire huasoquëpi deꞌoye necaijëna, ai yoꞌoye peoye joꞌcua paꞌijë̱ꞌë.

Tito Neñe

5 Creta saodohuëna mëꞌëre je̱o dai maca je̱o daëꞌë, ne jujaseꞌere mëꞌëpi ne deꞌhua saoja̱ꞌquë cuiꞌne pa̱i daripë̱a ñape sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌire nejaꞌquë caquë, yëꞌë cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye. 6 Tayo yoꞌoquëna, ca quëcoye peoquërepa paꞌiye paꞌiji, sehuosicohuaꞌi ëjaë. Nëjore teꞌore paquëpi cuiꞌne mamajëre sehuosicohuaꞌire paquëpi, cuiꞌne coꞌaye yoꞌomaꞌcohuaꞌire deꞌoye sehuocohuaꞌire paquëpi paꞌiye paꞌiji. 7 Sehuosicohuaꞌi ëjaë cato Maijaꞌquë coꞌamañare deꞌoyerepa ñacaija̱ꞌquëpi paꞌiji. Ja̱je paꞌi doꞌire nuñerepa deꞌoye paꞌiye paꞌiji. Ai jerepa paꞌi aꞌë cuasamaꞌquëpi, jëaquë teni yoꞌomaꞌquëpi, co̱no cuepemaꞌquëpi, huajo yëmaꞌquëpi, cuiꞌne curiquë ai yë coa cosoquë nemaꞌquëpi paꞌiye paꞌiji. 8 Coa ai jerepa deꞌoye yoꞌoquë paꞌiye paꞌiji, i̱ huëꞌena daicohuaꞌi paꞌito siꞌanë deꞌoye pëpaquëpi, deꞌoye yoꞌoye yëquëpi, deꞌoye cuiꞌne coꞌaye paꞌito ta̱ꞌñe asaquë yoꞌoquëpi, nuiñerepa yoꞌoquëpi, Maijaꞌquëna i̱ paꞌiye i̱sisiquëpi, cuiꞌne i̱ paꞌiyere coꞌye ñaquëpi paꞌiye paꞌiji. 9 Cuiꞌne nuñerepa coca yeꞌyaseꞌena tsioja̱isiquëpi yecohuaꞌi yoꞌo jujahuë cuasacohuaꞌire jerepa yëjë yoꞌo ja̱ꞌñena co̱caiye paꞌiji, deꞌo cocapi yeꞌyajë, cuiꞌne sa̱ñope cacohuaꞌireje̱ quëa ti̱ꞌañe paꞌiji, asaja̱ꞌcohuaꞌire mai paꞌiye.

10 Jai pa̱i paꞌiyë, hua saisicohuaꞌipi maire sa̱ñope cacohuaꞌi, ca̱ꞌni tëaye paꞌiji cajë cua̱ñecohuaꞌi. Ja̱ohuaꞌipi doꞌi peo cocapi cajë pa̱ire cosoyë. 11 Ja̱je cosocohuaꞌire ai ë̱seye paꞌiji, yeꞌyamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire, coa curiquëre neñuꞌu cajë i̱ohuaꞌi tayo yeꞌyayepi jai tsëcapë̱a paꞌicohuaꞌire siꞌaohuaꞌire ti̱ñe yoꞌoyena yeꞌyacohuaꞌire. 12 Ja̱re i̱ti saodohuë Creta aquëpi, yequë muꞌseña paꞌi ja̱ꞌñe quëaquëpi, i̱ cajeohuaꞌire capi: “Creta pa̱i cato siꞌanë coa cosocohuaꞌi aꞌë, airo pa̱i aꞌë, jai a̱ohuaꞌi aꞌë cuiꞌne jo̱saohuaꞌi aꞌë.” 13 Ja̱je cani nuñerepa capi. Ja̱je paꞌi doꞌire mëꞌëpi ja̱ohuaꞌire tuturepa yëhuoquë quëajë̱ꞌë, nuñe paꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquëre paꞌiji cuasajë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 14 Ja̱je paꞌijë judío pa̱i coa huëoni ca cocare asamaꞌpë cuiꞌne nuñerepa cocare coejë je̱osicohuaꞌi cua̱ñeñere sehuomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire.

15 Deꞌoye cuasajë paꞌicohuaꞌire cato siꞌa coꞌamaña deꞌoyeseꞌe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ëa joyo hueꞌecohuaꞌire, cuiꞌne deꞌoye cuasamaꞌcohuaꞌire cato ti peoji deꞌoye cuasaye, siꞌa i̱ohuaꞌi cuasaye cuiꞌne i̱ohuaꞌire neñe quëa joyoje̱ siꞌsiseꞌe paꞌi doꞌire. 16 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquëre sehuoyë cayë. Cajëtaꞌare i̱ohuaꞌi yoꞌoyepi nuñerepa yoꞌoye peoji. Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌire coejë ñacohuaꞌi paꞌiyë. Hua saisicohuaꞌi paꞌiyë, cuiꞌne teꞌo macareje̱ deꞌoye yoꞌo ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi paꞌiyë.

2

Ai Deꞌoye Paꞌiyere Yeꞌyaye

1 Mëꞌë yeꞌyayeje̱ siꞌanë Maijaꞌquë coca cayeje̱ paꞌye paꞌija̱quë. 2 Aiohuaꞌije̱ sa tëto saipe yoꞌomaꞌcohuaꞌi paꞌija̱jë, yecohuaꞌipi ëjaohuaꞌire ñajëna, paꞌija̱jë deꞌoye, cuiꞌne coꞌaye ta̱ꞌñe asacohuaꞌipi, Maijaꞌquë paꞌiji cuasacohuaꞌipi, pa̱ire oicohuaꞌipi, cuiꞌne yoꞌo jujamaꞌcohuaꞌipi paꞌija̱jë quëajë̱ꞌë. 3 Ja̱je cuiꞌne ai nomiohuaꞌije̱ yecohuaꞌipi ëjaohuaꞌire ñajëna, paꞌija̱jë, coꞌa cocare asani yecohuaꞌina se quëamaꞌcohuaꞌipi, co̱no cuepemaꞌcohuaꞌipi, coa ai jerepa deꞌoye yeꞌyacohuaꞌi paꞌija̱jë yëhuojë̱ꞌë. 4 Nomi tsi̱ huejasicohuaꞌire ë̱jëre oiye cuiꞌne mamajëre deꞌoye ñajë paye yeꞌyaja̱jë. 5 Ja̱je pani i̱ñojëna, nomi tsi̱pi yeꞌyejë coꞌaye cuiꞌne deꞌoye ta̱ꞌñe asajë nuñe paꞌicohuaꞌipi, huëꞌe coꞌamaña deꞌoye pacohuaꞌipi, pa̱ire oicohuaꞌipi, ë̱jë cua̱ñeñe deꞌoye sehuocohuaꞌipi paꞌija̱jë. Ja̱je paꞌijëna, yecohuaꞌije̱ Maijaꞌquë cocare cueꞌcueye pa̱jaꞌcohuaꞌire caquë yëhuojë̱ꞌë.

6 Ja̱je cuiꞌne po̱sëohuaꞌireje̱ yëhuojë̱ꞌë, siꞌanëpi i̱ohuaꞌi yëyere meñe quëco ti̱ꞌacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. 7 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi siꞌaye deꞌoye pani i̱ñojëꞌë, ja̱ohuaꞌire. Yeꞌyaquë pani nuñerepa caquë deꞌoyere papi yeꞌyajë̱ꞌë, 8 sa̱ñope caye peoyere papi. Ja̱je nuñere pare caquëna, sa̱ñope caye pa̱cohuaꞌipi asajë quëquëni maire sa̱ñope coꞌaye caye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

9 Coꞌamaña necaicohuaꞌire yëhuojë̱ꞌë, sa̱ñope tutu sehuocohuaꞌi paꞌimaꞌpë paꞌija̱jë i̱ohuaꞌi ëjaohuaꞌire, coa ai jerepa oijë deꞌoye sehuojë necaicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. 10 Cuiꞌne maire huasoquë Diusu coca yeꞌyayere siꞌaohuaꞌi deꞌoyere paꞌni cajë ñajaꞌcohuaꞌire, yahue coꞌamaña i̱mamaꞌpë paꞌija̱jë, mai paꞌiyere ñani, nuiñerepa yoꞌocohuaꞌi aꞌë cuasaja̱ꞌcohuaꞌire.

11 Maire oiye Diusu i̱ñoseꞌepi, ja̱pi siꞌa pa̱ire huasoye paꞌiji. 12 Ja̱je paꞌina, ja̱pi maire yeꞌyaji, coꞌayere yoꞌomaꞌpë nuñeseꞌe yoꞌojë Maijaꞌquëre necaiyere. Cuiꞌne iye yeja paꞌi maca ti je̱ocoyere yeꞌyaji, coꞌaye mai yëyere. 13 Cuiꞌne ja̱pi yeꞌyaji, mai Diusu, maire huasoquë Jesucristo dai muꞌsere i̱ ca nëoseꞌere utejë paꞌiyere. 14 Ja̱je paꞌina, mai doꞌire ju̱cacajiꞌi, coꞌayere paꞌicohuaꞌini huasosiꞌi caquë, coꞌayere paꞌisicohuaꞌini tsoa to̱ni i̱ pa̱ire pare pasiꞌi, deꞌo coꞌamañaseꞌe yëcohuaꞌire caquë, yoꞌopi.

15 Ja̱je paꞌina, siꞌaye iyere mëꞌë yeꞌyaye paꞌiji, quëa sëtoquë, cuiꞌne yëhuo ñuꞌñequë, Ëjaërepa cua̱ñequë tutupi, yecohuaꞌipi mëꞌëre cueꞌcueye pa̱jaꞌcohuaꞌire.

3

Sehuosicohuaꞌi Yoꞌoye

1 Pa̱i ëjaohuaꞌire, cuiꞌne pa̱ire cua̱ñe tutu pacohuaꞌire, deꞌoye i̱ohuaꞌi cua̱ñeñe sehuojë paꞌija̱jë, cuiꞌne deꞌo coꞌamañaseꞌe neñe yëcohuaꞌipi paꞌija̱jë caquë quëajë̱ꞌë. 2 Cuiꞌne yecohuaꞌire coꞌacohuaꞌi aꞌë camaꞌcohuaꞌipi, uihuaye yëmaꞌcohuaꞌipi, deꞌoye pa̱ire yoꞌocohuaꞌipi, cuiꞌne joyore papi teaye paꞌiohuaꞌi paꞌiyere i̱ñojë, siꞌaohuaꞌire deꞌoye yoꞌoja̱jë caquë.

3 Ja̱ꞌnë maije huesëcohuaꞌipi Maijaꞌquë caye sehuocaimaꞌcohuaꞌipi, ne huesësicohuaꞌipi paëꞌë. Paꞌijë coa siꞌaye mai yëye yoꞌocohuaꞌipi tse̱a cua̱ñosicohuaꞌipi paëꞌë, coꞌayena. Ja̱je coꞌayere paꞌijë yecohuaꞌi coꞌamañare ëa ñajë pë̱icohuaꞌipi, cuiꞌne pa̱ire oimaꞌcohuaꞌipi, sa̱ꞌñe coecohuaꞌipi paëꞌë. 4 Ja̱je paꞌijëna, mai Diusu, maire huasoquëpi siꞌa pa̱ire deꞌoye necaiyere cuiꞌne pa̱ire oiyere i̱ño maca, 5 ja maca huasopi, maire. Maipi deꞌoye yoꞌosi doꞌire huasoye pa̱pi. Coa i̱pi oi teaye ñani huasopi. Ja̱je huasoquë coꞌayere tsoa to̱quë, huajë pa̱ire nepi. Nequë Maijaꞌquë joyopi huajëye paꞌiye i̱sipi. 6 Cuiꞌne mai Ëjaë Jesucristo maire huasoquë doꞌipi jaiye i̱sipi, i̱ deꞌo joyore. 7 Maipi coꞌacohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi i̱ oi doꞌipi deꞌocohuaꞌi paꞌijë ti pani huesëyere mai utejë paꞌiyere paja̱jë caquë.

8 Iye coca nuñere paꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌëre cua̱ñeñë. Iyere ai siꞌanë cua̱ñequë quëajë̱ꞌë, Maijaꞌquëre sehuocohuaꞌipi asajë deꞌoyeseꞌe nejë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. Iye coca siꞌa pa̱ire co̱caiye aꞌë, cuiꞌne deꞌoye aꞌë. 9 Ja̱je paꞌina, huesëohuaꞌi cayere aipë cocare cuiꞌne cua̱ñeseꞌe caye ayere ca huëoni yëꞌoseꞌe cajë uihuayere, yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

10 Sehuosicohuaꞌire teꞌe paꞌiye pa̱jëꞌë caquë huahuequë yoꞌoquë paꞌito soini yëhuojë̱ꞌë. Teꞌe pa̱nitaꞌa cayayerepa yëhuorena, asamaꞌë paꞌito eto saojë̱ꞌë. 11 Eto saoni nuñe cuasamaꞌ doꞌire ne huesësiquërepa paꞌiji, i̱ coꞌaye yoꞌoyepi nejoquëna, cuasajë̱ꞌë.

Pa̱i Ñape Yoꞌo Ja̱ꞌñe Quëaye

12 Artemasni pa̱nitaꞌa Tíquiconi mëꞌëre ñajaꞌquëre jëjo saosi maca esa daijë̱ꞌë, Nicópolisna yëꞌëre ti̱ꞌani ñasiꞌi caquë. Ja̱rona oco tëcahuë pëasiꞌi cuasa nëohuë. 13 Deꞌoye co̱caijë̱ꞌë, pa̱i yoꞌoye asaquë ne deꞌhuaquëre Zenasre cuiꞌne Apolosre, siꞌaye caraye peoquëna, ai yoꞌomaꞌpë soꞌo saija̱ꞌcohuaꞌire. 14 Ja̱je yoꞌoquëna, mai tse̱cohuaꞌije̱ deꞌoye yoꞌoyere yeꞌyeja̱jë, peocohuaꞌi ai yoꞌocohuaꞌire co̱caiye. Yeꞌyejë yoꞌojë deꞌoye yoꞌo pa̱i paꞌija̱jë caquë.

Tëjiyerepa Pëpaquë Deꞌoye Paꞌijë̱ꞌë Caseꞌe

15 Siꞌaohuaꞌi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni paꞌicohuaꞌi mëꞌëre pëpayë. Ja̱je cuiꞌne ja̱ro paꞌicohuaꞌire siꞌaohuaꞌire pëpacaijë̱ꞌë, cajeohuaꞌire Maijaꞌquëre paꞌiji cuasacohuaꞌire. Maijaꞌquëpi ñacaiyepi siꞌaohuaꞌire mësarute paꞌija̱quë. Ja̱je paꞌija̱quë.

FILEMÓN

FILEMÓN

1

Pablopi Filemónna Toyapi

1 Cristo Jesús doꞌire yëꞌë Pablo tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiquëpi Maijaꞌquë doꞌiquë, Timoteo ja̱ꞌre co̱ni toyayë, iye toya jaꞌhua, mëꞌëna Filemón yëquë oiquëpi teꞌe coꞌamañare nequëna. 2 Cuiꞌne mëꞌë huëꞌena sehuosicohuaꞌi tsiꞌsisicohuaꞌireje̱ cajë toyayë. Cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌico Apiareje̱ cuiꞌne Arquipore cajë toyayë, teꞌe yëquë yoꞌoyeje̱ paꞌye tutu yoꞌoquëreje̱. 3 Maijaꞌquë Diusupi cuiꞌne Jesucristopi ñacaina, ai yoꞌoye peoquëna, joꞌcua, deꞌoye paꞌija̱jë.

Pa̱ire Oiye, Cuiꞌne Maijaꞌquë Paꞌiji, Filemón Cuasaye

4-5 Maijaꞌquëre sehuocohuaꞌire mëꞌë ai oiyere cuiꞌne Jesure necaiquëre pare cuasayere yecohuaꞌipi quëajëna, asaquëpi yëꞌë Maijaꞌquëre se̱ñe ñape siꞌanë mëꞌë paꞌiyere cuasaquë deꞌoji caquë pëpayë, i̱te se̱ maca. 6 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi yëquë cuasayeje̱ paꞌye Maijaꞌquë paꞌire paji cuasaquëpi Cristo ja̱ꞌre paꞌijë, jaiye deꞌoye yoꞌoye payere nuñerepa asa ti̱ꞌajaquë caquë se̱cacaiyë. 7 Cuiꞌne ai sihuayë, mëꞌë Maijaꞌquë doꞌiquëpi pa̱ire oiquëpi, sehuosicohuaꞌire co̱caina, ai oimaꞌpë paꞌijëna, asa huajëquë.

Pablopi Cacaiye Onésimo Paꞌiyere Caquë

8 Cristo jëjo daoquë aꞌë caquë mëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñere cua̱ñe tutu paquëtaꞌa, 9 yëꞌë Pablo ai hua̱noupi Cristo Jesús doꞌire tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiquëpi pa̱ire oiyere papi se̱ñe yëyë, mëꞌëre. 10 I̱ño co sitore paꞌi quëaquëna, asani Onésimopi sehuoni yëꞌë mamaquëje̱ paꞌi deꞌosiquëni caquë se̱ñë, mëꞌëre.

11 Ja̱ꞌnë tsoe Onésimo joꞌyaë paꞌi maca coa paꞌiquë pajiꞌi, yure cato necaiquëre papi, mëꞌëre cuiꞌne yëꞌëreje̱. 12 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi ti̱ꞌaquëna, sihuayeje̱ paꞌye i̱te sihuajë̱ꞌë, cuiꞌnaëni mëꞌë quëꞌrona jëjo saoyë, yure. 13 Deꞌo coca quëa doꞌire tse̱asiquë paꞌina, yëꞌëre mëꞌë co̱catiraꞌsi saꞌrore, pëani co̱caija̱quë caraꞌhuë. 14 Ja̱je caꞌñe paꞌitaꞌa pa̱ñë, mëꞌëpi deꞌoji cuasamaꞌëna yoꞌoyere coequë. Mëꞌë yëꞌëre co̱caiyepi mëꞌëseꞌe cuasaquë yoꞌoye paꞌija̱quë caquë. Je̱oconi cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye peoja̱quë, 15 cuasayë. Yëꞌëtaꞌa Onésimopi mëꞌëre je̱oconi sajiꞌi, aꞌri maña tsoe paꞌi sitopi yuretaꞌa ti pa huesoja̱quë caquë. 16 Ja̱je paꞌina, joꞌyaëje̱ paꞌire paye peoji, joꞌya nesiquëre se̱ña maca paꞌi api. Ja̱je cani cayë, yoꞌjeije̱ paꞌire papi caquë. I̱te yëꞌë ai yëyë. Cuiꞌne mëꞌëpi i̱te jerepa yëye paꞌiji, Ëjaë Jesure cuasa doꞌire Maijaꞌquë doꞌiquëre sëte.

17 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi yëꞌë cajei sëte, yëꞌëre sihuaquë pëpayepi pëpajë̱ꞌë, i̱te. 18 Mëꞌëre coꞌaye yoꞌosiquë paꞌito pa̱nitaꞌa, coꞌamaña doꞌire sa̱iñe pa̱quë paꞌito yëꞌëni se̱jëꞌë. 19 Yëꞌë Pablopi sa̱icasiꞌi. Yëꞌë jë̱tëpi toyayë, iye toya eꞌque, yëꞌë quëaquëna, sehuosi doꞌire, mëꞌëje yëꞌëre sa̱iñe payë caquë quëa sëtoꞌñe paꞌitaꞌa pa̱ñë. 20 Deꞌoji. Maijaꞌquë doꞌiquë, Cristore cuasaquë sëte yëꞌë caseꞌeje̱ necaijë̱ꞌë, oi paꞌiquëpi quëcoja̱quë, deꞌoye yoꞌo huasojë̱ꞌë.

21 Deꞌoye sehuocasipi caquë toyayë, mëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñere asaquë cuiꞌne asayë, mëꞌë yëꞌë caseꞌe jerepa deꞌoye yoꞌo ja̱ꞌñere. 22 Cuiꞌne yequeje̱ cayë, mëꞌëre. Yëꞌë sani pëaja̱ꞌto necaijë̱ꞌë. Uteyë, Maijaꞌquëpi mësaru se̱ñere asaquë. Necaina, sani ñasiꞌi caquë.

Tëjiyerepa Pëpaquë Deꞌoye Paꞌijë̱ꞌë, Caseꞌe

23 Ja̱ro mësarute pëpa saoji, Epafras Cristo doꞌire yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni tse̱a cua̱ñosiquë paꞌiquëpi. 24 Cuiꞌne Marcos, Aristarco, Demas cuiꞌne Lucas yëꞌë yoꞌoquëna, co̱caicohuaꞌipi pëpayë.

25 Jesucristopi ñacaija̱quë siꞌahuaꞌire mësarute. Ja̱je paꞌija̱quë.

HEBREOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

HEBREOS

1

Maijaꞌquëpi I̱ Mamaquëja̱ꞌa Capi

1 Tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquëpi mai aipëre i̱te quëacaicohuaꞌija̱ꞌa ca muꞌseña jaiye caꞌa̱jiꞌi, cuiꞌne jaiye ti̱ñe paꞌye yoꞌoyeja̱ꞌa caꞌa̱jiꞌi. 2 Ja̱je caꞌquëpi, yure tëji muꞌseña maire i̱ mamaquëja̱ꞌa capi. Siꞌa coꞌamaña i̱ ja̱ꞌre deꞌhuasiquë ja̱ꞌre co̱ni, siꞌaye coꞌamaña paja̱ꞌquë ja̱ꞌre co̱ni capi. 3 Ja̱ë api, Maijaꞌquë deꞌoyere pare miacaiquë. Cuiꞌne ja̱ë api, Maijaꞌquë paꞌiyere maire i̱ñoquë i̱je paꞌi api, cuiꞌne ja̱ëpi siꞌa coꞌamaña i̱ coca tutupi quëco paquërepa. Mai coꞌaye paꞌiseꞌere tsoa to̱ni, jeteyoꞌje Maijaꞌquë ñuꞌico ëja te̱ꞌtena jaꞌrupi.

Hui̱ñaohuaꞌire Jerepa Paꞌi Api, Maijaꞌquë Mamaquë

4 Hui̱ñaohuaꞌire jerepa paꞌi deꞌopi, Maijaꞌquë mamaquëpi, i̱ohuaꞌi paye jerepa paꞌi mamire i̱si cua̱ñosi doꞌire. 5 Maijaꞌquë ti camaꞌë pajiꞌi, teꞌireje̱ i̱ hui̱ñaëre:

Mëꞌë aꞌë, yëꞌë mamaquë.

Yure mëꞌëre huëoni paꞌiye i̱sihuë.

Teꞌireje̱ i̱ hui̱ñaëre camaꞌë pajiꞌi.

Yëꞌë pasiꞌi, i̱ pëca jaꞌquë paꞌina,

I̱pi yëꞌë mamaquë paꞌija̱ꞌquë.

6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye yejana i̱ mamaquëre teꞌire i̱siquë capi:

Siꞌa i̱ hui̱ñaohuaꞌi i̱te doꞌre jaꞌrujë ai deꞌoquëre papi cajë sihuajë̱ꞌë.

7 Maijaꞌquëpi i̱ hui̱ñaohuaꞌi ayere capi, ñeje:

Hui̱ñaohuaꞌire cato tutuje̱ paꞌiohuaꞌire neñë,

cuiꞌne yëꞌëre necaicohuaꞌini toaje̱ paꞌiohuaꞌire neñë.

8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ mamaquëre capi:

I̱na, Diusu, mëꞌë cua̱ñeñe cato, ti caraja̱iñe peoji,

mëꞌë cua̱ñeñe cato nuñere paꞌë.

9 Deꞌoyeseꞌe oi, coꞌayere mëꞌë ai coehuë.

Ja̱je paꞌina, Diusu, mëꞌëre, mëꞌë Diusupi ai sihuayere i̱sipi, mëꞌë cajeohuaꞌire i̱siye jerepa.

10 Cuiꞌne yequeje̱ capi:

I̱na, i̱ti huëo maca mëꞌëpi Ëjaë, yejare nehuë.

Cuiꞌne mëꞌëpi maꞌtëmoje nehuë.

11 Mëꞌë deꞌhuaseꞌe cato caraja̱i ja̱ꞌñe aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato ti pani huesëja̱ꞌquë aꞌë.

Siꞌaye ja̱ cato coꞌa deꞌo huesë ja̱ꞌñe aꞌë, juꞌi ca̱ña yoꞌoyeje̱.

12 Ja̱je paꞌina, ja̱ yejare cuiꞌne maꞌtëmore mëꞌëpi juꞌi ca̱ ñëoñeje paꞌye ñëojaꞌquë aꞌë.

Cuiꞌne juꞌi ca̱ yeconi su̱ñacaiyeje̱ paꞌye mëꞌëpi nejaꞌquë aꞌë.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, mëꞌë cato ja̱re i̱pi paꞌija̱ꞌquë aꞌë.

Mëꞌë paꞌiye ti caraja̱iñe pa̱jaꞌcoa.

13 Diusu camaꞌë pajiꞌi, teꞌireje̱ hui̱ñaëre:

Jaꞌrujë̱ꞌë, yëꞌë ëja te̱ꞌtena,

mëꞌëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire mëꞌë quë̱o huëꞌehuëna tëꞌya me macaja̱ꞌa.

14 Siꞌaohuaꞌi hui̱ñaohuaꞌi cato Maijaꞌquëre necaicohuaꞌipi joñoaseꞌe paꞌiyë, huasosicohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire co̱caija̱ꞌcohuaꞌire jëjo daosicohuaꞌipi.

2

Ña Tayoye Pa̱ñuꞌu Huasosicohuaꞌi Paꞌiyere

1 Ja̱je paꞌina, mai asasi cocare deꞌhuarepa asacaijë pañuꞌu, hua saiye pa̱jaꞌcohuaꞌi. 2 Maijaꞌquë cua̱ñeñere hui̱ñaohuaꞌipi quëaseꞌe nuñerepa coca pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, i̱ti deꞌoye sehuocaimaꞌpë coꞌaye tayo yoꞌosicohuaꞌi siꞌse cua̱ñoahuëꞌë, nuñerepa coꞌa doꞌire. 3 Ja̱je paꞌito ¿mai me jëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, iye maire huasoye jaiyere ña tayosicohuaꞌi pani? Iye huaso cocare mai Ëjaëpi duꞌru macarepa pa̱ire quëapi. Ja̱ jeteyoꞌje i̱ quëaye asasicohuaꞌipi nuñerepa cocaꞌë cajë asani maireje̱ de quëahuë. 4 Cuiꞌne Maijaꞌquëje̱ i̱ cocare paꞌë caquë i̱ñoquë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere jaiye yoꞌo i̱ñopi, ja̱ohuaija̱ꞌa, i̱ joyo tutu pa̱i ñapere i̱ yëyeje̱ i̱sisi tutupi yoꞌoquë.

Jesucristo Pa̱ije Paꞌi Deꞌoseꞌe

5 Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌina i̱simaꞌë pajiꞌi, ja̱ohuaꞌipi ëjaohuaꞌi paꞌijë yequë muꞌse paꞌija̱ꞌa yeja, mai se cacore cua̱ñejajë caquë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yequë hue̱ꞌña toyaseꞌena teꞌi quëaquë caji:

I̱na, Diusu mëꞌëpi i̱te hua̱nëyemaꞌë cuasahuë.

Ju̱ni huesë ca̱pë hueꞌere doꞌire mëꞌëpi ai coꞌa ju̱ꞌi co̱casiꞌi caquë yoꞌohuë.

7 Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi i̱te hui̱ñaohuaꞌi huëꞌehuë maca paꞌire nehuë, coa nëhui tëcahuë ja̱je paꞌija̱quë caquë:

Ja̱je paꞌisiquëtaꞌare i̱te deꞌoyepi ëja deꞌhuani, siꞌaye mëꞌë deꞌhuaseꞌe cua̱ñequëre Ëjaëre pare nehuë, mëꞌëpi.

8 Siꞌaye i̱ quë̱o huëꞌehuëna tëꞌya meni saocaëꞌë, mëꞌëpi.

Ja̱je Maijaꞌquëpi i̱ quë̱o huëꞌehuëna tëꞌya meni saopi, ti teꞌoreje̱ hueꞌsena o̱añe pa̱pi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai ja̱ yëꞌtaꞌa ñamaꞌpë paꞌiyë, siꞌa coꞌamaña i̱te deꞌoye sehuocaire. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ñañë, Jesuni nëhui tëcahuë hui̱ñaohuaꞌi huëꞌehuë maca paꞌi paꞌija̱quë caquë Maijaꞌquë nesiquëni. Ja̱ëni Diusupi maini oi siꞌaohuaꞌi doꞌire ju̱cacaija̱quë cuasa nëopi. Cuasa nëoëna, ai yoꞌoquë ju̱ꞌisi doꞌire yure deꞌoyepi ëja deꞌhuasiquëpi siꞌaohuaꞌire jerepa paꞌi paꞌiji. Paꞌina, ja̱ëni ñañë, mai.

10 Siꞌaye Maijaꞌquë coꞌamañaseꞌe paꞌiji, i̱pi quëcoquëna. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato yëji, siꞌaohuaꞌi i̱ mamajëpi i̱ deꞌo coꞌamañare co̱ni payere. Ja̱je paꞌina, Jesucristoni i̱ohuaꞌire huasoquëni deꞌoquëre pare nepi, i̱ ai yoꞌo doꞌipi. 11 Ja̱je paꞌina, Jesucristo cuiꞌne i̱ huasosicohuaꞌi co̱ni siꞌaohuaꞌi teꞌini pëca jaꞌquëre payë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mamaquë maire yoꞌjedohuë hueꞌyoye caꞌramaꞌë paꞌiji. 12 Toyaseꞌe ja̱je paꞌina, caji:

Mëꞌë paꞌiye ayere casiꞌi yëꞌë yoꞌje tsi̱re

cuiꞌne jë̱jësiꞌi, jai pa̱i tsiꞌsi sitona mëꞌëre sihuaquë.

13 Cuiꞌne caji, yequeje̱:

Maijaꞌquëna yëꞌë cato quëcosiꞌi.

Cuiꞌne ti̱jupë caji yequeje̱:

Iye macare paꞌiyë, Maijaꞌquë yëꞌëre i̱sisi mamajë ja̱ꞌre co̱ni.

14 I̱na i̱sisi mamajë cato teꞌe ca̱përe, cuiꞌne teꞌe tsiere hueꞌecohuaꞌi aꞌë. Ja̱je cuiꞌne Jesuje̱ pa̱ina ai deꞌoni teꞌe ca̱pë cuiꞌne teꞌe tsie hueꞌequë pajiꞌi, pa̱i hueꞌeyere. Ja̱je paꞌipi ju̱jiꞌi, i̱ ju̱ꞌiñepi huati huani je̱o tutu jiosiꞌi caquë. 15 Jioni ne huasopi, siꞌa muꞌseña ju̱ꞌiñere caꞌra doꞌire tse̱a cua̱ñosicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌire. 16 Ja̱je paꞌina, daimaꞌë pajiꞌi, hui̱ñaohuaꞌini co̱casiꞌi caquë. I̱ cato Abraham tsëcapëni co̱caiyere caquë dajiꞌi. 17 Ja̱ co̱caiyere caquë maije paꞌirepa deꞌopi, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñare pana, deꞌoyerepa Maijaꞌquë aye yoꞌoye ñacai Ëjaëre papi, teaye ñani co̱caiquëre papi, cuiꞌne i̱ ai yoꞌosi doꞌipi pa̱i coꞌaye yoꞌoyere sa̱i to̱caiquërepa pasiꞌi caquë. 18 Ja̱je paꞌina, neña cua̱ñoquë, ai yoꞌoquë asasiquëpi, yure maire co̱cai cua̱ñoquë paꞌija̱ꞌquë api, neña cua̱ñojë ai yoꞌocohuaꞌire.

3

Jesupi Moisés Se̱ña Maca Paꞌi

1 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë mësaru aꞌë, Maijaꞌquë pa̱i acohuaꞌi, i̱ tse̱cohuaꞌi paꞌija̱jë caquë soisicohuaꞌi. Ja̱je paꞌiye sëte Jesús Maijaꞌquë jëjo daoquëseꞌere, Maijaꞌquëre se̱jë yoꞌoye deꞌoye ñacai ëjaëseꞌere cuasajë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë paꞌiji cuasaye necaiquëseꞌere. 2 Ja̱je paꞌina, Moisés siꞌaye Maijaꞌquë huëꞌe ñacaiquë paꞌi maca, deꞌoye Maijaꞌquëre sehuoquë yoꞌo ti̱ꞌaquë paꞌiji. Ja̱je cuiꞌne Jesuje̱ siꞌaye deꞌoye sehuoquë yoꞌo ti̱ꞌapi, iyere yoꞌoja̱quë caquë Maijaꞌquë sahuasiquëpi. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesuni ai Ëjaëre pare ñajë sihuaye paꞌiji, Moisésre sihuaye jerepa, huëꞌe nequë, je̱ꞌquë i̱ti huëꞌe nesiquëpi ai sihua cua̱ñoquë api, i̱ti huëꞌe jerepa. 4 Ja̱je paꞌina, siꞌa huë̱ꞌña pa̱i neseꞌepi paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Diusu cato teꞌipi siꞌaye nepi, mai ñajëna paꞌiye. 5 Moisés cato deꞌoyerepa yoꞌo ti̱ꞌaquë pajiꞌi, i̱te necaiquë sëte, siꞌa Maijaꞌquë huëꞌe ñacai. I̱ necaiye cato pajiꞌi, Maijaꞌquë yeque muꞌseña ca ja̱ꞌñere quëa i̱ñoquë yoꞌoye. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristo cato Maijaꞌquë mamaquë sëte, deꞌoyerepa i̱ huëꞌe yoꞌo ti̱ꞌaquë ñacai paꞌiji. Ja̱ huëꞌe cato mai aꞌë. Maipi i̱te tuijë o̱cue paꞌi macarepa mai uteyere sihuajë paꞌini.

Maijaꞌquë Pa̱i Pëa Huajë Ja̱ꞌñe

7 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë deꞌo joyopi caji, toyaseꞌena:

Yurepi, mësaru Maijaꞌquë caye asasicohuaꞌi pani,

8 Jëa joñoa nemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, tsoe acohuaꞌi Maijaꞌquëre sa̱ñope cajë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye.

Jeto cue̱ne yejana Maijaꞌquëre neñasicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë.

9 Ja̱rona mësaru aiohuaꞌi yëꞌëre neñahuë,

tsoe cuarenta o̱metëca yëꞌë yoꞌoye ñasicohuaꞌitaꞌa.

10 Ja̱je yoꞌojëna, ja̱ohuaꞌire ña jujani yëꞌëpi pë̱i cahuë:

Ti yëꞌë yeꞌyaye asaye coejë,

“siꞌanëpi yequeseꞌe cuasajë cuꞌijë”

11 Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire yëꞌëpi pë̱i ca nëohuë,

cacaye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë ja̱re pëa huajë hue̱ꞌñana.

12 Maijaꞌquë doꞌijë, jëa joyo coꞌacore hueꞌemaꞌpë cuiꞌne Maijaꞌquë huajëquëre pare hua saimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ja̱re deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, mësaru cuasayere. 13 Coa ai jerepa muꞌseña ñape pa̱i ñapere sa̱ꞌñe yëhuojë ca sëtojë̱ꞌë ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquë coca, iye muꞌse caye tëto saimaꞌnë. Ja̱je yoꞌojë̱ꞌë, mësaru acohuaꞌipi coꞌayere coso cua̱ñoni sa̱ñope Maijaꞌquëre cajë ne huesëye pa̱jaꞌcohuaꞌire. 14 Ja̱je paꞌina, Cristo payere i̱ ja̱ꞌre co̱ni paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cani o̱cue paꞌi macarepa, mai duꞌru macarepa asaseꞌena quëco pajë, je̱omaꞌpë tuiye paꞌiji.

15 Ja̱re cuasajë paꞌijë̱ꞌë. Iyere ñeje caji:

Yurepi mësaru Maijaꞌquë caye asasicohuaꞌi pani,

Jëa coeye peoyerepa deꞌoye sehuojë paꞌijë̱ꞌë, tsoe acohuaꞌi sa̱ñope cajë yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye peocohuaꞌipi.

16 ¿Ne pateꞌni, Maijaꞌquë yëꞌo asasicohuaꞌitaꞌa jeteyoꞌje i̱te sa̱ñope cacohuaꞌi deꞌosicohuaꞌi? Ja̱ohuaꞌi cato siꞌaohuaꞌi Moisés Egípto yejapi etosicohuaꞌi paëꞌë. 17 ¿Cuiꞌne ne ja̱ꞌre co̱ni Maijaꞌquë pë̱i paquëꞌni, cuarenta o̱metëca? Maijaꞌquë cato pë̱i pajiꞌi, coꞌaye yoꞌosicohuaꞌini, cue̱ne yejana ju̱ju ta̱tasicohuaꞌini. 18 ¿Cuiꞌne neni Maijaꞌquë ca nëouꞌni, yëꞌë pëa huajë hue̱ꞌña cacani huajëye peoji? Ja̱ cato capi: I̱te i̱re papi cuasamaꞌpë sehuocaiye pa̱sicohuaꞌini. 19 Ja̱je paꞌina, mai ti̱ñarepa ñañë, ja̱ohuaꞌi caca ti̱ꞌañe pa̱seꞌe i̱te care paji cajë asacaiye pa̱si doꞌire.

4

1 Maijaꞌquë pëa huajë hue̱ꞌñana cacaye ca nëoseꞌe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, caꞌrajë deꞌoyerepa ñañuꞌu, mësaru acohuaꞌipi tsoe caraja̱ji cajë ja̱ pëa huajëyere ti̱ꞌañe pamaꞌcohuaꞌini cajë. 2 Ja̱ohuaꞌire huaso coca quëaseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne maire quëahuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌipi Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasa ti̱ꞌañe pa̱huë. Ja̱ doꞌire co̱caiye pa̱pi, huaso coca asaseꞌe. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai paꞌiji cuasasicohuaꞌi cato pëa huajë hue̱ꞌñana cacaja̱ꞌcohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱ ayere Maijaꞌquë ñeje ca nëopi:

Ja̱ doꞌire ja̱ohuaꞌire, yëꞌëpi pë̱i ca nëohuë,

cacaye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë pëa huajë hue̱ꞌñana.

Maijaꞌquë cato iye yeja deꞌhua tëjisi macapi pëa huajë huëopi. 4 Ja̱je paꞌina, yequë hue̱ꞌña toyaseꞌe caji, ñeje siete muꞌse ayere:

Diusu siete muꞌse acona pëa huajëpi, siꞌa coꞌamaña ne tëjini.

5 Toyaseꞌe ti̱jupë ca co̱ji:

Yëꞌë pëa huajë hue̱ꞌñana cacaye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

6 Ja̱je cani caji, ja̱ yëꞌtaꞌa yecohuaꞌi cacaye paꞌiji, pëa huajë hue̱ꞌñana caquë. Duꞌru macarepa huaso coca asasicohuaꞌi cato, i̱ohuaꞌi deꞌoye i̱te i̱re papi cuasamaꞌpë sehuocaiye pa̱si doꞌire cacaye pa̱huë. 7 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi ti̱jupë yequë caca muꞌse paꞌija̱quë ca nëopi. Iye muꞌse i̱ti muꞌse aꞌë, caquë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë maire caji, David tsoe hue̱ꞌña caquë paꞌiseꞌeja̱ꞌa ja̱ toyaseꞌepi caji, ñeje:

Iye muꞌse Maijaꞌquë caye asasicohuaꞌi pani

jëa joñoa nemaꞌpë deꞌoye sehuojë paꞌijë̱ꞌë.

8 Ja̱je paꞌina, Josuépi Israel pa̱ire pëa huajëye i̱sisiquë paꞌito Maijaꞌquë ti̱jupë yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere caye pa̱ꞌrapi. 9 Ja̱je paꞌito ja̱ yëꞌtaꞌa paꞌiji, Maijaꞌquë pa̱i cacani pëa huajë jaꞌye. 10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë pëa huajë hue̱ꞌñana cacaquë cato coꞌamañare ne tëjini pëa huajësiꞌquë cacaji, Maijaꞌquë coꞌamaña ne tëjini pëa huajëseꞌeje̱ paꞌye. 11 Ja̱je paꞌina, mai tutu yoꞌoye paꞌiji, ja̱ro pëa huajë hue̱ꞌñana cacañuꞌu cajë, tsoe ja̱ꞌnë acohuaꞌi Maijaꞌquëre coca nuñere paꞌë cuasamaꞌpë yoꞌoseꞌena tuiye pa̱ñuꞌu.

12 Maijaꞌquë coca cato paꞌiye aꞌë cuiꞌne tutu quëꞌye aꞌë, siꞌa te̱ꞌña huaꞌti niusico jë̱jësë̱ñe se̱ña maca jë̱jësë̱ñe aꞌë. Ja̱je paꞌyepi pa̱iseꞌe cuasaye cuiꞌne mai joñoa sa̱ꞌnahuërepa cuasayena jo timeñe aꞌë. Ja̱je yoꞌoquë mai cuasayere cuiꞌne mai yoꞌoñuꞌu cuasayere ti̱ña macare pana eto i̱ñoñe aꞌë, joyo cuasayere. 13 Ja̱je paꞌina, peoji, Maijaꞌquë deꞌhuaseꞌepi i̱te catiye. Siꞌaye mai yoꞌoye ti̱ña macare pare paꞌiji, i̱ ña hue̱ꞌñare. Ja̱je paꞌina, i̱na siꞌaohuaꞌi yoꞌoseꞌe i̱ñojaꞌquë aꞌë.

Jesu Api, Maijaꞌquë Huëꞌe Ñacaicohuaꞌi Ëjaërepa

14 Jesu api, Maijaꞌquë mamaquë Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi Ëjaërepa, mai mëñe quëco pajë paꞌiquë. Ja̱ëpi Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñare pare cacani paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mai i̱te ti̱ꞌañuꞌu cajë yoꞌoyere je̱omaꞌpë o̱cue paꞌi macarepa yoꞌojë pañuꞌu. 15 Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaëre papi mai tutu peoye teaye ñani co̱casipi, mai ai yoꞌoyeje̱ paꞌye siꞌaye neñañe paꞌina, ai yoꞌoquë tëto saisiquëpi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ë cato coꞌaye ti yoꞌomaꞌë pajiꞌi. 16 Ja̱je paꞌiye sëte quëcojë tsioja̱ñuꞌu, maire oiquë Diusu ñuꞌi hue̱ꞌñana, i̱pi maire teaye ñani oi co̱caija̱ꞌquëre deꞌoyepi mai ai yoꞌo maca ti̱ꞌaëna.

5

1 Pa̱i ñape Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi cato ë̱mëohuaꞌi acohuaꞌini sahuani i̱sicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñare pana pa̱ire cacaija̱ꞌcohuaꞌipi paꞌiyë. Cuiꞌne pa̱i coꞌaye yoꞌo doꞌire Maijaꞌquëna coa i̱sijë cuiꞌne huaꞌire ëojë se̱cacaija̱ꞌcohuaꞌipi. 2 I̱pi ca̱pë tutu peoye asaquëpi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaiquë cato huesëohuaꞌire cuiꞌne tayo saicohuaꞌire yoꞌo jujamaꞌë quëcoquë necaiye paꞌiji. 3 Ja̱je paꞌina, i̱ tutu peoquë tayoyere coquë cuiꞌne pa̱i tayoyere caquë ëoquë se̱ñe paꞌiji, sa̱i deꞌhua cua̱ñoñere caquë.

4 Ja̱je paꞌina, teꞌije̱ cuasaye peoji, yëꞌë aꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaërepa. Maijaꞌquëpi Aarónre neseꞌeje̱ paꞌye soini ëjaëre nesiquëre me ja̱je cuasayeꞌni. 5 Ja̱je paꞌina, Cristore Maijaꞌquëpi Ëjaëre nepi. I̱ coꞌye Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaë pasiꞌi cani ëjaë deꞌomaꞌë pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi capi, ñeje:

Iye muꞌse yëꞌëpi mëꞌëre paꞌiye i̱sihuë,

mëꞌë aꞌë, yëꞌë mamaquë.

6 Yequeje̱ caji, toyaseꞌe i̱te:

Mëꞌë aꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaërepa pani huesëquërepa,

Melquisedecje̱ paꞌi.

7 Iye yeja Cristo paꞌi maca ai teaye tutu caquë Maijaꞌquëre se̱jiꞌi, otare paque oi, Maijaꞌquëpi ju̱ni huesësicohuaꞌire huëo tutu paquëre asaquë. Ja̱je se̱ina, i̱ deꞌoye sehuocai doꞌire Maijaꞌquëpi i̱ se̱ñe asacajiꞌi. 8 Cristo Maijaꞌquë mamaquëtaꞌa i̱ ai yoꞌoyeja̱ꞌa yeꞌyepi, Maijaꞌquëre deꞌoye sehuocaiye. 9 Ja̱je yoꞌoquë ti deꞌoquërepa deꞌoni, siꞌaohuaꞌire i̱te deꞌoye sehuocaicohuaꞌire ti paꞌiyena huasoquërepa deꞌopi. 10 Deꞌouna, Maijaꞌquëpi i̱te i̱ huëꞌe ñacai Ëjaëre pare nepi, Melquisedecje̱ paꞌire. 11 Jaiye iye ayere caye paꞌiquëtaꞌare airepa jëaji, me quëa ti̱ꞌañeꞌni, mësarupi asaye coeto.

12 Tsoe mësaru yecohuaꞌire se yeꞌyacohuaꞌirepa patiꞌñe paꞌiohuaꞌipi ja̱ yëꞌtaꞌa a̱ꞌjiñe mañare Maijaꞌquë coca duꞌru ayere yeꞌyajëna, asacohuaꞌi maña paꞌiyë. Mësaru cuiꞌnaohuaꞌipi tutu peocohuaꞌi maña coꞌi huesëni ojeseꞌe u̱cucohuaꞌi maña paꞌiyë, tsoe jëayere a̱tiꞌñe paꞌiohuaꞌipi. 13 Ja̱je ojeseꞌe u̱cujë paꞌicohuaꞌi cato tsi̱tuꞌuje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, ti coꞌaye cuiꞌne deꞌoye asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi aꞌë. 14 Jëa a̱o cato aiohuaꞌi a̱iñe aꞌë, siꞌaye ta̱ꞌñe coꞌaye cuiꞌne deꞌoye asacohuaꞌirepa.

6

1 Ja̱je paꞌiye sëte aiohuaꞌi deꞌoyena ñese sañuꞌu, mai duꞌru macarepa Cristo aye yeꞌyeseꞌere se o̱ani. Camaꞌpë pañuꞌu ju̱ꞌi hue̱ꞌñana sa coꞌamañare je̱oconi po̱nëñere, cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere. 2 Oco doye yeꞌyayere, sehuosicohuaꞌi si̱opë̱ana patojë se̱cacaiyere, ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiyere, cuiꞌne Maijaꞌquë pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña tëji ja̱ꞌñe ayere. 3 Ja̱je yoꞌoja̱cohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquëpi nuñerepa ja̱je yëë co̱caito.

4 Teꞌerepa miañe ñani cuiꞌne Maijaꞌquë deꞌo së̱ñe i̱siye asasicohuaꞌipi cuiꞌne Diusu joyo yoꞌoye asasicohuaꞌipi, 5 cuiꞌne Maijaꞌquë coca deꞌoyerepa asasicohuaꞌipi, cuiꞌne yequë muꞌseña paꞌija̱ꞌa tutu asasicohuaꞌipi, 6 cuiꞌnaohuaꞌipi coꞌye coꞌisicohuaꞌi pani ti̱jupë Maijaꞌquëna po̱në co̱ñe peoji, tsoe i̱ohuaꞌipi Maijaꞌquë mamaquëni ti̱jupë que̱jë yoꞌo doꞌire. Me po̱nëñeꞌni, siꞌaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana i̱te cueꞌcuejë yoꞌoni. 7 Ja̱je yoꞌocohuaꞌi cato yejaje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ocoquëna, siꞌanë sa̱quëyeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱ yejapi i̱ti yeja necohuaꞌini deꞌoye mëani quë̱cacaico paꞌito, Maijaꞌquëpi i̱ote deꞌoye ñacaija̱ꞌquë api. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yejapi deꞌoye quë̱cacaimaꞌo coꞌayere cuiꞌne miure quë̱ico pani coꞌaye ca cua̱ñojacoa. Ja̱je paꞌina, toapi siꞌaye ëo huesoye paꞌiji, i̱o mëaseꞌe.

Utejë Paꞌiyepi O̲cue Paꞌi Macarepa Paye

9 Ja̱je mësarute Maijaꞌquë doꞌijë mañare cajëtaꞌa cuasayë mësaru cato i̱tire pare paꞌiyë. Ja̱je cani cayë, nuñerepa huasosicohuaꞌi paꞌi maꞌare paꞌiyë cajë. 10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë nuñerepa paꞌipi, mësaru sehuosicohuaꞌire oijë co̱caijë i̱ñoseꞌe, cuiꞌne mësaru ja̱ yëꞌtaꞌa yoꞌojë paꞌiye hua̱nëyemaꞌë pasipi. 11 Ja̱je paꞌina, yëquë cato yëyë, mësarupi siꞌanë pa̱i ñape ja̱re ja̱jeseꞌe tëji hue̱ꞌñare pana deꞌoye yoꞌocohuaꞌi paꞌiyere. Ja̱je yoꞌojë mësaru uteyere ti̱ñarepa i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 12 Coeyë, mësarupi jo̱saohuaꞌi po̱nëñë. Yëquë cato yëyë, mësarupi Maijaꞌquë paꞌiji cuasajë yoꞌo jujamaꞌpë o̱cue paꞌi macarepa tuicohuaꞌina ñajë i̱ohuaꞌi tuiyeje̱ tuiyere. Maijaꞌquë ca nëoseꞌe paja̱ꞌcohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌojë̱ꞌë.

13 Abrahamre Maijaꞌquë ca nëo maca i̱jaꞌa coꞌye ca nëo huesëpi, yecohuaꞌi i̱ jerepa paꞌiohuaꞌi peoye sëte. Ja̱je paꞌina, capi: 14 “Yëꞌëpi mëꞌëre deꞌoye ñacaija̱ꞌquë aꞌë cuiꞌne jai pa̱i paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌë tsëcapë acohuaꞌi yëꞌëpi necaina.” 15 Ja̱je caëna, Abraham quëcopi, je̱omaꞌë, utequë i̱si cua̱ñopi, i̱te ca nëoseꞌere. 16 Pa̱ipi ca nëocohuaꞌi pani i̱ohuaꞌi se̱ña maca ëjaëna ca nëocohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi ca nëoseꞌepi care paseꞌe paꞌija̱quë cajë cuiꞌne ja̱ maca sa̱ñope caye caraja̱iñe paꞌiji. 17 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëje̱ i̱ ca nëoseꞌe paja̱ꞌcohuaꞌina, i̱ caseꞌere ti̱ñe po̱nañe peoyerepa ti̱ñarepa i̱ñosiꞌi cuasani ti ca nëo huesopi, i̱sire paja̱ꞌquë aꞌë caquë. 18 Ja̱je paꞌina, cayaye paꞌiji, i̱ ca nëoseꞌere ti yeque po̱nañe peoyerepa, cuiꞌne Maijaꞌquëje̱ cosoye peoyerepa. Ja̱pi maire sihuajë o̱cue paꞌi macarepa paꞌiye i̱siji, i̱pi ñacaina, paꞌiye coꞌejë i̱ ca nëoseꞌe utejë paꞌisicohuaꞌire. 19 Ja̱ uteyepi maire o̱cue paꞌi macarepa cuasajë paꞌiye necaiji, jai yohuë dëquëcopi sëani je̱o dëorena, teꞌe macare huahuayeje̱ paꞌye. Ja̱je cuiꞌne mai joyoje̱ Maijaꞌquë huëꞌe sa̱ꞌnahuë ta̱ꞌtëpo jere pana ja̱ uteyepi se sëasicopi paꞌico Jesús maire maꞌa necai caca sitona. 20 Ja̱je Jesús cacani ti Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaërepa deꞌopi jeꞌnëna i̱ote paꞌija̱ꞌquëpi, Melquisedecje̱ paꞌipi.

7

Jesús Cato Melquisedecje̱ Paꞌi Api

1 Iquë Melquisedec cato Salem pa̱i ëjaë pajiꞌi cuiꞌne Maijaꞌquë ti ëjaërepa huëꞌe ñacai ëjaërepa pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi Abrahamre yequë pa̱i ëjaohuaꞌire uihuaquë meñe quëconi coꞌiquëna, Melquisedecpi sa̱ñope ti̱ꞌani i̱te Maijaꞌquëpi ñacaija̱quë capi. 2 Ja̱ maca Abrahampi Maijaꞌquë tse̱re Melquisedecna i̱sipi, i̱ uihuaquë neseꞌere. Maijaꞌquë tse̱ cato siꞌa jëña paꞌye nesicohuaꞌipi teꞌore Maijaꞌquëna i̱siye aꞌë, ja̱re i̱sipi. Melquisedec cani cayë “Nuñerepa yoꞌo ëjaë” cajë, Salem caye cato cayë, “Joꞌcua deꞌoye paꞌiye” Ja̱je paꞌina, joꞌcua deꞌoye paꞌiye ëjaë caye paꞌiji, “Salem Ëjaë” cani. 3 Pëca jaꞌquëre, jaꞌcore, i̱ coꞌye aiohuaꞌire i̱te co̱asi muꞌse cuiꞌne i̱ ju̱ꞌiseꞌe huesëyë, ti quëaseꞌe peoji. Maijaꞌquë mamaquëje̱ paꞌi api, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaë ti deꞌo huesësiquë api.

4 Deꞌoji, yure ñajëꞌë, Melquisedec cato ai ëjaërepa pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, mai ai Abrahampi pa̱i ëjaohuaꞌire uihuaquë se jioseꞌere Maijaꞌquë tse̱re Melquisedecna i̱sipi. 5 Jeteyoꞌje Moisés cua̱ñeseꞌe cato caji coa Leví tsëcapë acohuaꞌiseꞌe Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌiseꞌe Maijaꞌquë tse̱ paye paꞌiji, pa̱i i̱si coꞌamaña. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌiseꞌe coꞌamaña se̱cohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌini, Abraham tsëcapë acohuaꞌini. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Melquisedec cato Leví tsëcapë peoquëtaꞌare Abrahampi Maijaꞌquë ca nëoseꞌe paquëpi, Maijaꞌquë tse̱re i̱sipi, Melquisedecna. I̱siquëna, Melquisedec deꞌoyerepa cacaꞌa̱jiꞌi, i̱te. 7 Ja̱je paꞌina, deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñe, cacaiquë api, jerepa paꞌi. I̱ti ca cua̱ñoquë cato huëꞌehuë maca paꞌi api iye cayere sa̱ñope ca ti̱ꞌañe peoji. 8 Maijaꞌquë tse̱re coa i̱sijëna, pacohuaꞌi cato ju̱ꞌicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Melquisedecre cato toyaseꞌe caji, ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquëre. 9-10 Ja̱je paꞌina, Melquisedecpi Abrahamre sa̱ñope sani ti̱ꞌa maca cato ja̱ jojomaꞌcohuaꞌipi, siꞌaohuaꞌi Abraham pa̱i paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi i̱ ca̱përe paëꞌë. Ja̱je paꞌina, Abrahampi Melquisedecna sa̱isi maca yure coꞌamaña se̱cohuaꞌije̱ siꞌaohuaꞌi Leví tsëcapë acohuaꞌije̱ siꞌa jëña neni teꞌore Maijaꞌquëna i̱siyere sa̱ihuë.

11 Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi levitas tsëcapë quëayeja̱ꞌa Israel pa̱i asahuë, cua̱ñeseꞌe. Ja̱ohuaꞌi cato Aarón tsëcapë acohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌina, yure ja̱ohuaꞌipi cua̱ñeseꞌe sehuojë yoꞌocohuaꞌini nuñe paꞌicohuaꞌire necaicohuaꞌi paꞌito, Melquisedecje̱ paꞌipi daiye pa̱raꞌpi Aarón tsëcapë peoquëpi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato yequëpi dajiꞌi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaë. 12 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ñacaiye yequëni neni cuiꞌne yeque cua̱ñeseꞌeje̱ po̱nañe pajiꞌi. 13 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaëni toyaseꞌe caji, ñeje: “Yequë Israel pa̱i tsëcapë aquë api. Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi deꞌomaꞌ tsëcapë aquë api.” 14 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñe ca maca, Moisés ti camaꞌë paꞌisi tsëcapëja̱ꞌa, mai Ëjaë cato dajiꞌi, Judá tsëcapëja̱ꞌa. Ja̱je yoꞌoseꞌere siꞌaohuaꞌi mai asayë.

15-16 Yuretaꞌa pa̱i cua̱ñeñejaꞌa daimaꞌquëpi, huajëquëpi dajiꞌi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaëre papi, Melquisedecje̱ paꞌipi, i̱ paꞌiye ti nejo ti̱ꞌañe peo tuturepa paquëpi, iyepi maire ai ti̱ñarepa asa cua̱ñoñe quëaji. 17 Ja̱je paꞌina, daisiquë ayere Maijaꞌquë coca toyaseꞌe caji, ñeje:

Mëꞌë aꞌë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaërepa ti pani huesëquërepa

Melquisedecje̱ paꞌi.

18 Ja̱je paꞌiye sëte ja̱ꞌnë cua̱ñeseꞌere tutu peoyere cuiꞌne co̱cai maꞌñere cuiꞌnare yoꞌo co̱ maꞌñe ne huesopi. 19 Ja̱je paꞌina, Moisés cua̱ñeseꞌe cato nuñe paꞌicohuaꞌire ne ti̱ꞌa maꞌñe paꞌiji, paꞌiseꞌere. Yure cato ai jerepa deꞌoyere payë, mai utejë paꞌiye. Ja̱pi Maijaꞌquëna tsioja̱iñe necajiꞌi, maire.

20 Jesure cato Maijaꞌquëpi ca nëo huesopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌire cato coa hueꞌyosicohuaꞌi paëꞌë, ti ca nëoñe peoye. 21 Ja̱je paꞌina, Ëjaëre cato ca nëo huesoquë capi, toyaseꞌena ñeje.

Ëjaë ca huesoseꞌe po̱nëñe peoji.

Mëꞌë aꞌë, yëꞌë huëꞌe ñacai Ëjaërepa ti pani huesëja̱ꞌquë.

Melquisedecje̱ paꞌi.

22 Ja̱je paꞌina, Jesu api, iye huajë ca nëoseꞌere ti caraja̱i maꞌñere deꞌoyerepa necaiquë, ja̱ꞌnë ca nëoseꞌe se̱ña maca deꞌoyerepa. 23 Jai pa̱i paëꞌë, yecohuaꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ju̱ꞌijë caraja̱icohuaꞌi sëte. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesús cato ti ju̱ꞌimaꞌquë sëte Maijaꞌquë huëꞌe ñacaiye yequëna se je̱ocaiye peoji. 25 Ja̱je paꞌi doꞌire Maijaꞌquëna tsioja̱icohuaꞌire, ti pani huesëja̱ꞌcohuaꞌire huasoji. Cuiꞌne ti pani huesëquë sëte ja̱ohuaꞌi paꞌiyere caquë Diusure se̱cacai paꞌiji.

26 Ja̱je paꞌina, Jesús cato mai yësiquëre papi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaërepa. Ja̱ë cato deꞌoquë api, ti coꞌaye peoquë api, cuiꞌne siꞌsi te̱ꞌña mañaje peoquë api. Ja̱je paꞌipi coꞌaye yoꞌocohuaꞌire tsiomaꞌquë api. Ja̱je paꞌini maꞌtëmo paꞌiye jerepa paꞌire nesiquë api. 27 Yecohuaꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi cato siꞌa muꞌseñapi nëicohuaꞌire huaijë, duꞌru macarepa i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo doꞌire ëojë i̱sijë Maijaꞌquëre se̱ni to̱ni jeteyoꞌje pa̱i coꞌaye yoꞌoyere ëojë i̱sijë se̱cacaicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesús cato teꞌere papi i̱ ca̱pë ai yoꞌo doꞌipi Maijaꞌquëre i̱si tëjipi. 28 Moisés cua̱ñeseꞌe cato hueꞌyopi, caraja̱icohuaꞌini Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cua̱ñeseꞌe jeteyoꞌje Maijaꞌquë ca nëoseꞌepi hueꞌyopi, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaëre i̱ mamaquëni, nuñerepa deꞌoquëni, ti pani huesëquëni.

8

Jesupi Maijaꞌquë Huajë Ca Nëoseꞌeja̱ꞌa Cacaiquë Api, Maire

1 Siꞌaye yëquë caseꞌe ëjarepa iye aꞌë. Payë, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaëre pare, Maijaꞌquë ñuꞌico ëja te̱ꞌtere ñuꞌina, jeto maꞌtëmore. 2 Pa̱i nemaꞌ huëꞌere paꞌiji, i̱ore pani, Maijaꞌquë nesi huëꞌere, ja̱rote paꞌi Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaë sëte, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai paꞌiji. 3 Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi cato, Maijaꞌquëna i̱siseꞌere i̱sijë, cuiꞌne nëicohuaꞌire huani ëojë se̱jaꞌcohuaꞌini nesicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, Jesucristoje̱ i̱ i̱si ja̱ꞌñe paye paꞌiji. 4 Ja̱je paꞌina, i̱pi iye yejare paꞌiquë pani Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaë deꞌoye pa̱raꞌpi, tsoe Moisés cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye yoꞌojë i̱sicohuaꞌipi Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi jai pa̱i paꞌito me paꞌiquëꞌni. 5 I̱ohuaꞌi cato ca̱ꞌnipi nesi huëꞌena Maijaꞌquë ayere necaicohuaꞌi aꞌë, maꞌtëmo paꞌiye ayere cuasajë yoꞌo coꞌamañapi, pa̱i toꞌouje̱ paꞌyepi. Ja̱je paꞌina, Moisés huëꞌere ne huëo maca Maijaꞌquëpi capi, i̱te: “Yëꞌë mëꞌëre jeto ai cu̱tihuë i̱ñoseꞌeje̱ paꞌiore nejëꞌë.” 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai Ëjaë Jesucristo Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaërepa cato, ja̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe se̱ña maca deꞌoyere pare yoꞌoquë paꞌiji, huajë cuasa nëoseꞌere. Ja̱ huajë ca nëoseꞌe cato, deꞌoyere pare i̱sija̱ꞌa coꞌamaña quëꞌye aꞌë. Ja̱ꞌnë ca nëoseꞌe se̱ña maca paꞌye aꞌë.

7 Duꞌru macarepa ca nëoseꞌepi nuñerepa yoꞌoye paꞌito ti̱jupë yeque ca nëoñe peoraꞌpi. 8 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi nuñe yoꞌomaꞌcohuaꞌire pa̱ire ñani capi:

Yequë muꞌseña Israel pa̱ire,

cuiꞌne Judá tsëcapëre huajëye yoꞌo ja̱ꞌñe ca nëoñe paꞌija̱ꞌcoa.

9 Jeto Egípto yejapi mësaru aipëre jë̱tëna tse̱ani etoni sa maca,

ca nëoseꞌeje̱ paꞌye ca nëoñe peosipi:

ja̱ohuaꞌire cato yëꞌë ca nëoseꞌe deꞌoye sehuocaiye pa̱si doꞌire je̱ocohuë, caji, Ëjaëre papi.

10 Ja̱ muꞌseña tëto sai maca Israel pa̱ire yëꞌë ca nëo ja̱ꞌñe iye aꞌë caji, Ëjaërepa.

I̱ohuaꞌi cuasa hue̱ꞌñana yëꞌë cua̱ñeñere tëocasiꞌi,

cuiꞌne i̱ohuaꞌi joñoana toyasiꞌi,

ja̱ maca yëꞌë paꞌija̱ꞌquë aꞌë, i̱ohuaꞌi Diusu

cuiꞌne i̱ohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, yëꞌë pa̱i.

11 Ja̱ maca cato tsi̱ mañaje cuiꞌne aiohuaꞌije̱ siꞌaohuaꞌi yëꞌë coca asacohuaꞌiseꞌe paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Ja̱je paꞌijëna, mai Ëjaë cocare asajë̱ꞌë, cajë yecohuaꞌipi cajeohuaꞌipi,

pa̱nitaꞌa teꞌe tsëcapë acohuaꞌipi yeꞌyañuꞌu cajë yoꞌoye peosipi,

tsoe yëꞌëre i̱re pani pa̱i ñape asa doꞌire.

12 Cuiꞌne yëꞌëpi i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoseꞌere oni yejecani ti hua̱nëyeja̱ꞌquë aꞌë,

cuiꞌnare cuasa co̱ñe peoyerepa.

13 Ja̱je paꞌina, huajëyere Maijaꞌquëpi ca nëoni, duꞌru ca nëoseꞌere ai coꞌamañaꞌë caji. Ja̱je paꞌina, ai coꞌamaña cato peo hue̱ꞌña esa caraja̱ni huesë ja̱ꞌñe aꞌë.

9

Iye Yeja Maijaꞌquë Huëꞌe Cuiꞌne Maꞌtëmo Huëꞌe

1 Tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquë ca nëoseꞌe cato, iye yeja Maijaꞌquë huëꞌena Maijaꞌquë se̱jë yoꞌo ja̱ꞌñe quëꞌye pajiꞌi. 2 Ja̱ ca̱ꞌni huëꞌe cato ñeje ne deꞌhuasico pajiꞌi, duꞌru macarepa tuꞌrihuëre, deꞌo hue̱ꞌña hueꞌyo sitore toa tsë̱oni nëco saihuë, cuiꞌne Maijaꞌquëre i̱sisi a̱o, cuiꞌne mesa pajiꞌi. 3 Cayaye acore ca̱pi tëhuosico je te̱ꞌtere pajiꞌi, yequë tuꞌrihuë ñeje hueꞌeco ai deꞌo hue̱ꞌñarepa. 4 Ja̱rote pajiꞌi, huëo së̱ maꞌñare ëoco oropi deꞌo saihuë nesico cuiꞌne i̱ti ca nëoseꞌe deꞌhua mahuë, siꞌa te̱ꞌña oropi jasico pajiꞌi. Cuiꞌne mahuë sa̱ꞌnahuëre teꞌe oro u̱cu duruhuë pajiꞌi. I̱ona maꞌtëmopi to̱mesi a̱ore ayasicopi pajiꞌi. Cuiꞌne ja̱rote pajiꞌi, Aarón tse̱ꞌequë paꞌisi tupë. Ja̱o cato cuiꞌnaopi huajëco deꞌoni joro quëꞌico paꞌisico pajiꞌi, cuiꞌne quë̱na to̱ñana ca nëoseꞌere toyaseꞌere ayasico pajiꞌi. 5 Cuiꞌne ja̱ mahuë ë̱mëjeꞌere paëꞌë, hui̱ñaohuaꞌi capë̱a quëꞌiohuaꞌipi, Maijaꞌquë paꞌiye i̱ñojaꞌcohuaꞌire nesicohuaꞌipi. I̱ohuaꞌi capë̱api mahuë si̱o toto siꞌaore peo hue̱ꞌña pëꞌpëhuë, pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere oni yeje hue̱ꞌñare. Ja̱ ayere ai jerepa quëaye peoji, yure cato i̱tiseꞌe paꞌija̱quë.

6 Ja̱je deꞌhuasicona Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌipi siꞌanë je̱oñe peoyerepa cacayë, duꞌru tuꞌrihuëna Maijaꞌquëre necaiye yoꞌocohuaꞌipi. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yeco se̱ña maca tuꞌrihuë cato Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi ëjaëre paseꞌe cacaye pajiꞌi, teꞌe o̱metëcahuëre teꞌerepa. Cuiꞌne ja̱rona cacaquë pani saye paꞌiji, nëicohuaꞌi tsiere i̱ coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱iquë, cuiꞌne pa̱i coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱icasiꞌi caquë. 8 Iye yoꞌoseꞌeja̱ꞌa, Maijaꞌquë joyopi maire quëaji, ja̱ yëꞌtaꞌa duꞌru maca tuꞌrihuëna Maijaꞌquëre se̱ñe paꞌito, Maijaꞌquëre ca hue̱ꞌñare pana sai maꞌapi ja̱ yëꞌtaꞌa huiꞌyomaꞌcopi pajiꞌi. 9 Siꞌaye iye yoꞌoseꞌe cato quëaji, iye muꞌseña paꞌicohuaꞌini. Ja̱je paꞌina, ja̱rona Maijaꞌquëre i̱sijë, cuiꞌne nëicohuaꞌire huaijë ëojë se̱cohuaꞌire deꞌoye cuasaye ti necaiye pa̱pi. 10 Ja̱ yoꞌoye cato coa a̱o a̱iñeseꞌe, u̱cuyeseꞌe cuiꞌne siꞌsi cuya to̱ñeseꞌe ë̱mëjeꞌeseꞌe co̱cajiꞌi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë siꞌaye yeque po̱na macaja̱ꞌa ja̱je yoꞌoye pajiꞌi.

11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristo tsoe dajiꞌi. Ja̱ë api, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaërepa, siꞌa deꞌo coꞌamaña caraja̱i maꞌñere paquërepa. I̱ ñacai huëꞌe cato ai deꞌo huëꞌere paꞌë, nuñerepa yoꞌo huëꞌe aꞌë, pa̱i nemaꞌ huëꞌe aꞌë, iye yeja huëꞌere caye pa̱ñë. 12 Cristo Maijaꞌquë huëꞌena cacapi, i̱ tsierepa i̱sisiꞌi caquë, cacamaꞌë pajiꞌi, hue̱quë tsiere, pa̱nitaꞌa joꞌya ñama tsiere i̱sisiꞌi caquë. Ja̱je paꞌina, teꞌerepa caca tëjipi. Cacani maire ti̱ꞌacajiꞌi, huaso cua̱ñoni ti pani huesëyere. 13 Hue̱quë ë̱mëohuaꞌi tsie cuiꞌne joꞌya ñama ë̱mëohuaꞌi tsie cuiꞌne hue̱quë nomi tsi̱ tsie Maijaꞌquëre i̱si hue̱ꞌñana ëosi hua̱ta tutu quëꞌye pajiꞌi. Ja̱je paꞌina, i̱tipi coꞌaye yoꞌosicohuaꞌina tsoaru siꞌsire peocohuaꞌi deꞌocohuaꞌire ne tutu quëꞌye paꞌiji, ë̱mëjeꞌeseꞌe. 14 ¡Ja̱je paꞌiye sëte, je jaꞌyerepa Cristo tsie tutu paquëꞌni! Maijaꞌquë joyopi ti pani huesëquëpi yoꞌoquëna, i̱jaꞌa coꞌye Maijaꞌquëna i̱siquë ti siꞌsi te̱ꞌña peoquëpi yoꞌoseꞌe. Ja̱je paꞌina, i̱ tsiepi ju̱ꞌiñena sayere mai cuasayere peo hue̱ꞌña tsoa to̱caiji, Maijaꞌquë huajëquëre pare deꞌoye necaija̱jë caquë.

15 Jesucristo api, huajëye ca nëoseꞌere yoꞌoquë, Maijaꞌquë cajeohuaꞌire pa̱ire necaiquë. Ja̱je paꞌina, i̱ ju̱ꞌiñepi sa̱i to̱cajiꞌi, ja̱ꞌnë ca nëoseꞌere yoꞌojë tayoseꞌere, Maijaꞌquë soisicohuaꞌipi ti paꞌiyere i̱ ca nëoseꞌere paja̱jë caquë. 16 Ja̱je paꞌina, i̱ coꞌamaña huahueyere ca nëoseꞌepi doꞌi quëꞌyerepa paꞌija̱quë cani duꞌru macarepa i̱ti ca nëosiquëpi ju̱ꞌisiquë api asayerepa paꞌiji. 17 I̱ti cuasa nëosiquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquë paꞌito ca nëoseꞌe doꞌi peoye paꞌiji. Ju̱quëna, doꞌi quëꞌye pajiꞌi. 18 Ja̱ doꞌire duꞌru macarepa cuasa nëoseꞌepi doꞌi quëꞌye paꞌija̱quë cajë tsie casoseꞌepi, huëoseꞌe aꞌë. 19 Ja̱je paꞌina, Moisés siꞌaohuaꞌire quëapi, Israel pa̱ire cua̱ñeseꞌe cayere. Quëa tëjini majaꞌi naña sëohuë nesicopi ca̱të yoje̱ paꞌiona, hisopo tarana hue̱ni hue̱quë cuiꞌne joꞌya ñama tsiena ocopi co̱ꞌmesicona co coꞌi meni cua̱ñeseꞌe toya pëpëna tsiepi saꞌcuapi, cuiꞌne pa̱ireje̱ siꞌaohuaꞌire tsiepi saꞌcuapi. 20 Ja̱je yoꞌoquë capi, ja̱ohuaꞌire: “Iye tsie cato, Maijaꞌquë mësaru yoꞌo ja̱ꞌñere cua̱ñe nëoñere doꞌi quëꞌye neñere i̱ñoñe aꞌë.” 21 Ja̱je caquë Moisés, Maijaꞌquë ca̱ꞌni huëꞌeje̱ tsiepi siꞌa huëꞌe saꞌcuapi cuiꞌne Maijaꞌquëre necaijë yoꞌo coꞌamañaje siꞌaye tsiepi ne saohuë. 22 Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌe caji: ti siꞌaye tsie doꞌipi deꞌocohuaꞌire neñe paꞌiji. Tsie casoye peoto, coꞌaye yoꞌosi doꞌire sa̱i to̱ñe peoji.

Cristo Ai Yoꞌoseꞌepi Coꞌaye Yoꞌoseꞌe Nejocajiꞌi

23 Iye yeja ayere maꞌtëmo coꞌamañaje paꞌye nëicohuaꞌire huaijë i̱si doꞌipi tsoa to̱ñe pajiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maꞌtëmo paꞌija̱ꞌcohuaꞌire cato nëicohuaꞌire huaijë i̱siye jerepa paꞌyepi tsoa to̱ñe paꞌiji. 24 Ja̱je paꞌina, Cristo, pa̱ipi maꞌtëmo huëꞌeje̱ paꞌiore nesi huëꞌena cacaye pa̱pi. I̱ cato ja̱re maꞌtëmore pana cacapi. Yure ja̱rote paꞌi mai doꞌire se̱cacai paꞌiji, i̱ pëca jaꞌquë ña hue̱ꞌñana. 25 Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaërepa judío pa̱i cato deꞌo hue̱ꞌñare pana o̱metëca ñape cacaquë api, i̱ tsie peoyere i̱sisiꞌi caquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristo cato siꞌanëpi ju̱ꞌi i̱ tsie i̱siquë paꞌiye pa̱ji. 26 Ja̱je yoꞌoye paꞌito Cristo yeja deꞌhua maca aquëpi siꞌanë ju̱cacai patiraꞌpi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristo cato yure tëji muꞌseña paꞌi maca dani i̱ ju̱ꞌi doꞌipi siꞌaye coꞌaye yoꞌoyere nejocajiꞌi. 27 Pa̱i ju̱ꞌiñe je̱ꞌquë teꞌerepa ju̱ꞌiñe paꞌiji. Ja̱ jeteyoꞌje cato i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe ñani ca tëjiyeseꞌe paꞌiji. 28 Ja̱je paꞌye cuiꞌne Cristoje̱ teꞌerepa ju̱cacani tëjipi, jai pa̱i coꞌaye yoꞌo doꞌire nejocasiꞌi caquë. Ti̱jupë ñai co̱ maca cato coꞌayere nejocasiꞌi caquë daiye pa̱sipi, i̱te utejë paꞌicohuaꞌire huasosiꞌi caquë daija̱ꞌquë api.

10

1 Moisés cua̱ñeseꞌe cato pa̱i toꞌouje̱ paꞌye pajiꞌi, i̱tirepa dai ja̱ꞌñe paꞌina. Ja̱je paꞌina, i̱tirepa peopi, ja̱ doꞌire cua̱ñeseꞌe yoꞌocohuaꞌire deꞌocohuaꞌire pare necaiye peopi, o̱metëca ñape Maijaꞌquëna tsioja̱ijë nëicohuaꞌire huaijë i̱sicohuaꞌire. 2 Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌepi deꞌocohuaꞌire tsoa to̱ñe paꞌito Maijaꞌquëre i̱sijë nëicohuaꞌire huaiye je̱oraꞌhuë, coꞌaye peocohuaꞌire nëina, asajë. 3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nëicohuaꞌire huaijë i̱sijë yoꞌoye cato co̱cajiꞌi, i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyere o̱metëca ñape cuasayere. 4 Ja̱je paꞌina, hue̱quë ë̱mëohuaꞌi tsie, cuiꞌne joꞌya ñama tsie, coꞌaye yoꞌoyere nejocaiye ti̱ꞌa maꞌñe pajiꞌi.

5 Ja̱je paꞌina, Cristo iye yejana i̱ caca maca capi, Maijaꞌquëre:

Mëꞌëre i̱siñuꞌu cajë, nëicohuaꞌire huaijë yoꞌoye, cuiꞌne coꞌamaña mëꞌëre i̱siye mëꞌë cato coequë ñañë.

Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi yëꞌëre ca̱përe i̱sihuë.

6 Mëꞌë cato sihuamaꞌë paꞌiyë, coꞌaye yoꞌosi doꞌire tsoa to̱ñuꞌu cajë, nëicohuaꞌire huani ëojë, cuiꞌne coꞌamañare i̱sijë yoꞌoyere.

7 Ja̱ maca ñani cahuë: “Daiyë, yëꞌë mëꞌë yëyeje̱ paꞌye yoꞌosiꞌi caquë.

Ja̱je toyaseꞌe paꞌiji, toya pëpëna yëꞌë yoꞌo ja̱ꞌñe ayere.”

8 Ja̱je paꞌina, duꞌru macarepa caji, Moisés cua̱ñeseꞌere yoꞌojë coꞌaye yoꞌo doꞌire nejoñuꞌu cajë nëicohuaꞌire huani i̱sijë, cuiꞌne ëojë yoꞌojëtaꞌare Maijaꞌquë coequë sihuamaꞌë ñaji. 9 Casiquëpi jeteyoꞌje acore caji: “Daiyë, yëꞌë mëꞌë yëyeje̱ yoꞌosiꞌi caquë.” Ja̱je cani caji, siꞌaye ja̱ꞌnë nëicohuaꞌire huaijë i̱sijë yoꞌoseꞌere nejoñë caquë. Nejoni huajëyere neñë, caquë. 10 Ja̱je paꞌina, Jesucristo i̱ ca̱përe ti i̱si tëjiquë, Maijaꞌquë yëyeje̱ paꞌye ju̱cacai doꞌipi, mai Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi deꞌohuë.

11 Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaohuaꞌi judío pa̱i acohuaꞌi cato siꞌa muꞌseñapi i̱sicohuaꞌi aꞌë, teꞌeje̱ paꞌyere, siꞌanë nëicohuaꞌire huaijë. Ja̱je yoꞌojëtaꞌare ja̱ yoꞌoye pa̱i coꞌaye yoꞌoseꞌere nejo ti̱ꞌañe peoye aꞌë. 12 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesucristo cato teꞌore pare i̱si tëjipi, i̱ ju̱ꞌiñepi. Ja̱ jeteyoꞌje yure cato Maijaꞌquë ëja te̱ꞌtere jaꞌrusiquëpi ñuꞌiji. 13 Ja̱rote paꞌi uteji, i̱te sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire Maijaꞌquëpi i̱ quë̱o huëꞌehuëna tëꞌya meni saoja̱quë caquë. 14 Teꞌe i̱ i̱siyepi Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire ti nuñe paꞌiohuaꞌire nepi. 15 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë joyopi ja̱re nuñere paꞌë caquë quëaquë caji, ñeje:

16 Yëꞌëpi ja̱ muꞌseña tëto saisi maca pa̱ire ñeje yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë, caji, mai Ejaë:

I̱ohuaꞌi joñoare pana yëꞌë cua̱ñeñere ayaja̱ꞌquë aꞌë,

Cuiꞌne i̱ohuaꞌi cuasa hue̱ꞌñana toyaja̱ꞌquë aꞌë, yëꞌë cua̱ñeñere.

17 Cuiꞌne yequeje̱ caji:

Ti cuasa co̱ñe pa̱jaꞌquë aꞌë, i̱ohuaꞌi tayojë coꞌaye yoꞌoseꞌere.

18 Ja̱je paꞌina, yure cato tsoe sa̱i to̱ cua̱ñoseꞌe sëte, coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i to̱ñuꞌu cajë i̱sijë yoꞌoye peoji.

Maijaꞌquëna Tsioja̱iñe Paꞌiji

19 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë doꞌijë yure cato caꞌraye peoyerepa Jesús tsie doꞌipi Maijaꞌquë huëꞌena i̱ paꞌi hue̱ꞌñare pana cacaye paꞌiji. 20 Jesús ju̱ꞌi doꞌipi huajë maꞌa, ti̱ paꞌi maꞌarepa tsoe tëhuoseꞌere maire huiꞌyocaisi maꞌajaꞌa saijë ti̱ꞌañe paꞌiji, i̱ paꞌi hue̱ꞌñare pana. 21 Ja̱je paꞌina, Jesu api, Maijaꞌquë huëꞌere paꞌi maire se̱cacai Ëjaërepa, Maijaꞌquë huëꞌe ñacai Ëjaë sëte. 22 Ja̱je paꞌina, nuñe paꞌi joñoapi paꞌire paji Maijaꞌquëre cuasacohuaꞌipi, coꞌaye cuasaye tsoa to̱sicohuaꞌipi, ca̱pëje̱ deꞌo ocore papi tsoa to̱sicohuaꞌipi, ja̱ yëꞌtaꞌa coꞌacohuaꞌire nëiñe peocohuaꞌipi, caꞌramaꞌpë Maijaꞌquë quëꞌrona sa tsioja̱ñuꞌu. 23 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi i̱ ca nëoseꞌere i̱sire paja̱ꞌquë api cuasa doꞌire, ti jëa coemaꞌpë o̱cue paꞌi macarepa pañuꞌu, Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasajë mai utejë yoꞌoyere. 24 Ja̱je paꞌina, coꞌeñuꞌu, pa̱ire ai oiyepi, cuiꞌne deꞌo coꞌamañare neñepi, ai paꞌija̱ꞌcore. 25 Ja̱je paꞌina, mai Ëjaë dai muꞌse jerepa jaꞌyere paꞌiye sëte pa̱i ñape yecohuaꞌire ca sëtoñuꞌu, deꞌoye yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, siꞌanë je̱omaꞌpë tsiꞌsiye pañuꞌu, tsiꞌsimaꞌcohuaꞌi yoꞌoyere yeꞌyemaꞌpë pañuꞌu.

26 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maipi tsoe nuñerepa paꞌiye asasicohuaꞌitaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa coꞌayere yëjë yoꞌocohuaꞌi paꞌito peoji, yeque mai coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i to̱caiye. 27 Coa Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire nejo hue̱ꞌñaseꞌe huajëyaꞌye paꞌioseꞌe uteye paꞌiji, toa coro mëi hue̱ꞌñapi pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ñani nejo hue̱ꞌñapi. 28 Ñajëꞌë, Moisés cua̱ñeseꞌere, sehuomaꞌë yoꞌosiquëre, cayaohuaꞌi, pa̱nitaꞌa toaso̱cohuaꞌi i̱ yoꞌoye ñasicohuaꞌipi. Sa̱ñope cacohuaꞌi paꞌito ti oimaꞌpë ja̱ëte huani je̱oñe pajiꞌi. 29 Ja̱je paꞌito jerepa siꞌse cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, ja̱ tsiepi Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire necaisicohuaꞌitaꞌa, Maijaꞌquë mamaquëre meñe tsaꞌcujë, Maijaꞌquë ca nëoseꞌe tsiere coecaisicohuaꞌi cuiꞌne Maijaꞌquë joyore i̱ohuaꞌire oi necai joyore sa̱ñope casicohuaꞌi. Ja̱ tsie cato huajëye ca nëoseꞌere doꞌi quëꞌyerepa meñe necaiye aꞌë. 30 Maipi asayë, Maijaꞌquë caseꞌe: “Pa̱i yoꞌoseꞌe nuñerepa ñaquë ne deꞌhuaye cato yëꞌë yoꞌoye aꞌë. Yëꞌëpi sa̱isiꞌi.” Cuiꞌne yequeje̱ capi: “Maijaꞌquë i̱ pa̱ire ñaquë i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱ijaꞌquë api.” 31 Ai huajëyaꞌye paꞌye aꞌë, Maijaꞌquë huajëquërepa jë̱ñana to̱meñe, ja̱je paꞌiohuaꞌipi.

32 Mësaruja̱ꞌa mia hue̱ꞌña paꞌi coca asasi maca ai yoꞌoye ai paꞌina, quëco paye pajë quëcoseꞌere cuasajë̱ꞌë. 33 Ja̱je quëcojëna, mësaru acohuaꞌire ai coꞌaye cajë cuiꞌne coꞌaye yoꞌohuë, siꞌa pa̱i ña hue̱ꞌñana. Ja̱je yoꞌojëna, yecohuaꞌipi i̱ti coꞌaye yoꞌo cua̱ñocohuaꞌina se tsioni ai yoꞌoyere paëꞌë. 34 Co cua̱ñosicohuaꞌire mësarupi teaye ñajë co̱caëꞌë. Cuiꞌne mësaru coꞌamañare peo hue̱ꞌña jiotoje̱ sihuajë ñahuë, jeto maꞌtëmore ti caraja̱imaꞌcoꞌa maña payë, cuasajë quëcojë. 35 Ja̱je paꞌina, mësaru, Maijaꞌquëpi necaija̱ꞌquë api cuasajë quëcoyere je̱ocomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ cuasaseꞌepi mësaru ai pa ja̱ꞌñe ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë. 36 Ja̱je paꞌina, quëcojë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë yëyere yoꞌoñuꞌu cajë. Ja̱je yoꞌojë mësaru i̱ siꞌaye i̱ ca nëoseꞌere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 37 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Esa, ai esa daija̱ꞌquë api,

I̱ti daija̱ꞌquëre casiquëpi, ai tsoe nëimaꞌë pasipi.

38 Yëꞌë tse̱quë nuñe paꞌi cato Maijaꞌquë paꞌire paji cuasa doꞌipi paꞌija̱ꞌquë api,

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare sihuamaꞌë paꞌiyë, ja̱ꞌnë paꞌiseꞌena coꞌiquëre cato.

39 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato ja̱ꞌnë paꞌiseꞌena coꞌijë nejo cuañocohuaꞌi acohuaꞌi peoyë. Mai cato Maijaꞌquë paꞌiji cuasa doꞌipi joyo paꞌiyena ti̱ꞌacohuaꞌi acohuaꞌi aꞌë.

11

Paꞌire Paji Cuasaye

1 Paꞌire paji cuasaye cato mai uteyere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë paꞌiye aꞌë, cuiꞌne mai ña maꞌñere tsoe ñaseꞌeje̱ paꞌye cuasajë paꞌiye aꞌë, ti jëa coemaꞌpë. 2 Ja̱je paꞌina, mai aiohuaꞌi tsoe paꞌisicohuaꞌi ja̱je cuasa doꞌipi deꞌocohuaꞌirepa ca cua̱ñohuë.

3 Ja̱je paꞌina, mai paꞌire paji cuasacohuaꞌipi siꞌa coꞌamaña mai ñañe peoseꞌere Maijaꞌquëpi i̱ yëꞌoseꞌepi deꞌhuapi, cuasayë.

4 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Abel ai deꞌoyere Maijaꞌquëre i̱sipi, Caín i̱siye jerepa paꞌyere. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi i̱te nuñe yoꞌoquëre caquë i̱ i̱siyere sihuacajiꞌi. Ja̱je paꞌina, tsoe ju̱ꞌisiquëtaꞌa Abel ja̱ yëꞌtaꞌa paꞌire paji cuasayeja̱ꞌa caji.

5 Paꞌire paji, cuasa doꞌire Enocre maꞌtëmona Maijaꞌquëpi ju̱ꞌimaꞌquëre huajëquëre saꞌa̱jiꞌi. Saëna, pa̱ipi i̱te coꞌe jujaꞌa̱huëꞌë. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji, Enoc ja̱ yëꞌtaꞌa maꞌtëmona sa cua̱ñomaꞌnë Maijaꞌquë yëyere yoꞌoquë paꞌa̱jiꞌi. 6 Ja̱je paꞌina, paꞌire paji cuasaye peocohuaꞌi, Maijaꞌquë yëye yoꞌo ti̱ꞌañe peoji. Paꞌire paji cuasaye aꞌë Maijaꞌquëna tsioja̱iñe. Cuiꞌne, Maijaꞌquëpi i̱te coꞌecohuaꞌire jaiye deꞌoyere pare i̱si ja̱ꞌñere ti̱ꞌañe.

7 Maijaꞌquëpi ti ña maꞌñepi paꞌija̱ꞌcoa, yequë muꞌse caquë quëaëna. Paꞌire paji cuasa doꞌire Noé deꞌoye sehuoni jai yohuë deꞌhuapi, i̱ tsëcapëre huasoja̱ꞌcore. Ja̱je paꞌina, Noé paꞌire paji cuasasi doꞌipi huaso cua̱ñopi, iye yeja pa̱iseꞌe ne huesëjëna.

8 Paꞌire paji cuasa doꞌire Abraham Maijaꞌquë soiye deꞌoye sehuoni i̱ yeja je̱oni, Maijaꞌquë soi hue̱ꞌñana sajiꞌi, i̱te i̱sija̱ yejana. Ja̱rona saiyë, cuasamaꞌë huesërepa saꞌa̱jiꞌi. 9 Sani paꞌire paji cuasa doꞌipi Maijaꞌquë i̱sisiꞌi ca nëosi yejare ti̱je paꞌipi ca̱ꞌnipi nesi huë̱ꞌñare paꞌa̱jiꞌi. Paꞌisiquëni cuiꞌne Isaacje̱ cuiꞌne Jacobje̱ ca̱ꞌni huë̱ꞌñare paꞌa̱huëꞌë, i̱ i̱sisiꞌi ca nëoseꞌe pacohuaꞌipi. 10 Ja̱je paꞌina, Abraham Maijaꞌquëpi cue̱cueni jëacore pare nesi daripëre utequë paꞌa̱jiꞌi.

11 Paꞌire paji, cuasa doꞌire Zara aiopi cuiꞌne caraopi tutu i̱si cua̱ñoni mamaquëre co̱ao, i̱ote i̱sisiꞌi ca nëosiquëni, care papi caco sehuo doꞌire. 12 Ja̱je paꞌina, Abraham pani tëji muꞌseñapi i̱ acohuaꞌire jai pa̱ire papi quë̱na huë maꞌñoco jaꞌi paꞌire pare cuiꞌne jai tsiaya të̱ꞌtëpa mejahuëje paꞌyere pare, cue̱cue saoye peoyerepa.

13 Siꞌaohuaꞌi ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë ca nëoseꞌe pamaꞌpë ju̱juaꞌhuëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare paꞌire paji cuasacohuaꞌi sëte soꞌopi se ñajë, paꞌi ja̱ꞌñere sihuaꞌa̱huëꞌë. Ja̱je paꞌina, iye yejare ti̱ohuaꞌipi coa paꞌiyë, cuasaꞌa̱huëꞌë. 14 Ja̱je cacohuaꞌi cato ti̱ñarepa quëayë, ja̱ yëꞌtaꞌa yequë yejare i̱ohuaꞌi paja̱ yejare coꞌejë cuꞌiyë cajë. 15 Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi daisi yejare cuasajë cacohuaꞌi pani tsoe coꞌiraꞌhuë, i̱ohuaꞌi daisi yejana. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi cato ai deꞌo yejare pare yëhuë, maꞌtëmo yejare. Ja̱je paꞌina, tsoe deꞌhuacaisiconi deꞌo daripë, i̱ohuaꞌi paꞌija̱ꞌto paye sëte Maijaꞌquë huajëyaꞌ coemaꞌë paꞌiji, i̱ohuaꞌi pëca jaꞌquëre hueꞌyoto.

17 Paꞌire paji cuasa doꞌire Abraham Maijaꞌquëpi neñasiꞌi caquë caëna, i̱ ca nëosi mamaquëni huani ëoquë i̱siquë se̱siꞌi caquë yoꞌopi. I̱ mamaquë teꞌi macani i̱sire pasiꞌi caquë yoꞌopi, 18 Maijaꞌquëpi Isaac doꞌija̱ꞌa jai pa̱ire mëꞌë acohuaꞌire paja̱ꞌquë aꞌë ca nëosiquëtaꞌare. 19 Ja̱je paꞌina, Abraham cato coa huesë yoꞌoye pa̱pi. Asaquë yoꞌopi, Maijaꞌquëpi ju̱ꞌisicohuaꞌire huëoquë paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌisiquëje̱ paꞌini mamaquëre huajëquëre pa co̱pi.

20 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Isaac, yequë muꞌse Jacob cuiꞌne Esau deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaꞌa̱jiꞌi. 21 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Jacob José mamajëre, pa̱i ñapere i̱ohuaꞌi deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaꞌa̱jiꞌi, i̱ ju̱ꞌiñe ti̱ꞌasi maca. Cuiꞌne i̱ doquë cuꞌi tupëna jëaye tota paquë nëcaquë Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni caquë sihuaꞌa̱jiꞌi. 22 Paꞌire paji cuasa doꞌipi José i̱ ju̱ꞌi maca Israel mamajëpi Egíptopi yequë muꞌse etani saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë capi. Caquë i̱ tara ja̱je yoꞌojë̱ꞌë caquë cua̱ñepi.

23 Paꞌire paji cuasa doꞌire Egípto pa̱i ëjaëpi tsi̱re huani je̱oñe paꞌiji cua̱ñeseꞌe paꞌitoje̱, caꞌramaꞌpë tsihuaꞌëre deꞌoquë macani ñani oijë Moisésre ja̱ꞌa co̱asiquëni pëca jaꞌquëohuaꞌi toaso̱ ñañëohuaꞌire yahueni pahuë. 24 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Moisés po̱së deꞌosi maca coepi, Egípto ëjaë mamaco, mamaquë hueꞌyo cua̱ñoñe. 25 Coa ai jerepa Maijaꞌquë pa̱i ja̱ꞌre coꞌaye yoꞌo cua̱ñoñere yëpi, coꞌayere yoꞌoquë nëhui tëcahuë maca sihuaye paꞌiyere coequë. 26 Ja̱je paꞌina, cuasapi, ai jerepa deꞌoji, Cristo doꞌire Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi ja̱ꞌre ai yoꞌoyepi. Ja̱je paꞌina, Egípto deꞌo coꞌamañare doꞌi peoye ñapi, Maijaꞌquë i̱te i̱sija̱ꞌa coꞌamañare jerepa paꞌye cuasaquë. 27 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Moisés Egípto pa̱i ëjaë i̱te pë̱iñe caꞌramaꞌë Egíptopi etani sani, Maijaꞌquëre ñañeje paꞌyerepa i̱ yëyere cuasaquë o̱cue paꞌi macarepa pajiꞌi.

28 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Moisés Egípto eta huajë muꞌse ti̱ꞌaquëna, sihuaquë cua̱ñepi, eta saꞌnoana tsiepi tsoajë̱ꞌë caquë. Ja̱je tsoarena, huani je̱o hui̱ñaëpi teꞌireje̱ Israel pa̱i duꞌru mamaquëre pare huaiye paja̱ꞌquëre capi. 29 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Israel pa̱ije jai Majaꞌiña yeja ja̱jucore saiyeje̱ paꞌye je̱ëꞌë, yequë je te̱ꞌtena, ñani cuiꞌne Egípto pa̱ije je̱ñuꞌu cajë yoꞌojë dutu ju̱juaꞌhuëꞌë.

30 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Israel pa̱i siete muꞌseña Jericó daripë tëhuopa yërëhueja̱ꞌa tëꞌija̱ꞌahuëꞌë. Tëꞌija̱isi maca tëhuopapi jëꞌye darëa̱ꞌcoꞌë. 31 Paꞌire paji cuasa doꞌipi Rahab coꞌa nomioje Maijaꞌquë pa̱i aꞌë cuasamaꞌcohuaꞌi ju̱ꞌijëna, teꞌe ju̱ꞌiñe pa̱o, Israel pa̱ire, yahue peocohuaꞌire deꞌoye ñacaisi doꞌire.

32 ¿I̱quere yeque caja̱ꞌquë aꞌni? Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi, Gedeón, Barac, Sanson, Jefté, David, Samuel, cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacohuaꞌi yoꞌoseꞌere quëaquë paꞌito muꞌsepi caraja̱ꞌco paꞌini. 33 Paꞌire paji cuasa doꞌipi yecohuaꞌi yejaña siohuë, nuñerepa deꞌoye cua̱ñecohuaꞌi deꞌohuë, Maijaꞌquë ca nëoseꞌere i̱si cua̱ñohuë, jai e̱mu yaiohuaꞌi yëꞌopo̱aje si̱ꞌñe saohuë. 34 Jai toana u huesëyere yayohuë, huaꞌtipi huani je̱oñuꞌu cajë yoꞌojëna, catihuë. Sëyë huesësicohuaꞌipi tutu i̱si cua̱ñoni tutu hueꞌejë, yequë yejaña soldado pa̱ire i̱ohuaꞌire sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire uihua quëco saohuë. 35 Paëꞌë, cuiꞌne nomiohuaꞌije̱ cajeohuaꞌi ju̱ꞌisicohuaꞌipi cuiꞌnaohuaꞌipi huëtena pasicohuaꞌije̱. Yecohuaꞌipi ai deꞌoye paꞌiyena ju̱ni huëni paꞌiyere cajë joye huaso cua̱ñoñe coejë ju̱ëꞌë, huaijëna, ai yoꞌojë. 36 Yecohuaꞌipi ai yoꞌohuë, coꞌacohuaꞌi aꞌë cajëna, siꞌsejëna, quë̱na meapi sëajëna, cuiꞌne co hue̱ꞌñana cojëna. 37 Yecohuaꞌipi, quë̱na pë̱api je̱a hue̱a cua̱ñohuë, yecohuaꞌipi jopore paja̱ꞌa yëto tëa cua̱ñojë, pa̱nitaꞌa huaꞌtipi tëꞌca tëtejëna ju̱ëꞌë. Yecohuaꞌipi cabra cuiꞌne yëi ñama ca̱ꞌnire juꞌijë siꞌa hue̱ꞌña coa cuniroja̱ëꞌë, coꞌamaña peocohuaꞌipi, ai coꞌa ju̱ꞌijë oicohuaꞌipi yecohuaꞌipi jo̱sa yoꞌojëna, paëꞌë. 38 Airepa deꞌo pa̱ini, siꞌaohuaꞌi iye yeja pa̱ipi deꞌoye yoꞌoyere carasicohuaꞌipi coejëna, i̱ohuaꞌi sani pëaja̱ꞌto peocohuaꞌipi yeja co̱ñare, cue̱ne yejañare cuiꞌne ainoare paniroja̱ëꞌë. 39-40 Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana paꞌire paji cuasajë deꞌoye i̱te yoꞌo i̱ñosicohuaꞌitaꞌa i̱ ca nëoseꞌe i̱si cua̱ñoñe pa̱huë, Maijaꞌquëpi yequë muꞌseña deꞌoyerepa necaquëna, mai ja̱ꞌre tsioni nuñe paꞌicohuaꞌirepa paꞌija̱jë caquë ña nëosi doꞌire.

12

Jesuseꞌere Ñajë Tuñuꞌu

1 I̱ Maijaꞌquë paꞌiji cuasajë yoꞌo i̱ñosicohuaꞌipi maire tëꞌija̱tena paꞌiye sëte je̱ocoñuꞌu, siꞌaye maire dëquëye jo̱sa yoꞌoyere cuiꞌne coꞌayepi maire hue̱ñere. Je̱oconi jeto ñese sai hue̱ꞌñaseꞌe se ñajë huëꞌhuëñuꞌu. 2 Ja̱je paꞌina, maire deꞌocohuaꞌire nequëna, Maijaꞌquë paꞌiji cuasaye i̱siquëna, Jesuseꞌere ñajë tuñuꞌu. Coꞌacohuaꞌiseꞌe so̱quë sarahuana que̱ cua̱ñojë ju̱ꞌicona, huajëyaꞌye pa̱i ñajëna, ai yoꞌoquë ju̱ꞌi maꞌñe caye pa̱pi, ai yoꞌosi jeteyoꞌje ai sihuaja̱ꞌquë cuasa doꞌire. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ëja te̱ꞌtena jaꞌrupi.

3 Ja̱je paꞌina, coꞌacohuaꞌipi i̱te coꞌaye yoꞌojëna, siꞌaye quëcosiquëre pani Jesuni cuasajë tuijë̱ꞌë, yoꞌo jujani je̱oñe pa̱jaꞌcohuaꞌi. 4 Ja̱ yëꞌtaꞌa mësaru ti̱ꞌañe pa̱ñë, coꞌayere yoꞌomaꞌpë pañuꞌu cajë siꞌanë sa̱ñope yoꞌojë ju̱ꞌiñena. 5 ¿Mësaru tsoe hua̱nëyete, Maijaꞌquë mësarute i̱ mamajëre sëte yëhuoquë cayere? Ñeje toyaseꞌe caji:

Yëꞌë mamaquë coemaꞌë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌë tayoyere nuꞌñequë siꞌseto.

Yëhuoquë yoꞌoto yoꞌo jujahuë camaꞌë paꞌijë̱ꞌë.

6 I̱ oicohuaꞌini Ëjaë cato tayoto nuꞌñequë api.

Cuiꞌne i̱ mamajë deꞌosicohuaꞌini Ëjaë cato siꞌsequë api.

7 Maijaꞌquëpi mësarute mamajëre yoꞌoyepi yoꞌoji. Ja̱je paꞌina, quëcojë̱ꞌë, i̱ siꞌseye. ¿I̱que mamaquëpi pëca jaꞌquëre nuꞌñe cua̱ñomaꞌquë paꞌiquëꞌni? 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, Maijaꞌquëpi mësarute siꞌaohuaꞌire i̱ mamajëre siꞌseyeje̱ paꞌye siꞌsemaꞌë paꞌito mësaru i̱ mamajërepa peoyë, yecohuaꞌi aꞌë. 9 Cuiꞌne mai tsi̱ paꞌinë, mai tayoyere nuꞌñejë, mai iye yeja jaꞌquëohuaꞌipi siꞌsejë paꞌa̱huëꞌë. Yoꞌojëna, maipi i̱ohuaꞌire ëjaohuaꞌire ñajë caꞌrajë deꞌoye yoꞌohuë. ¿Ja̱je me yoꞌojë ai jerepa Maijaꞌquëre maꞌtëmo aquëre pare deꞌoye sehuocaijë yoꞌo maꞌñeni ti paꞌiyere pañuꞌu cajë? 10 Iye yeja jaꞌquëohuaꞌi cato iye yeja nëhui tëcahuë paꞌiyere cajë nuꞌñejë siꞌsehuë, i̱ohuaꞌi yëyeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌija̱jë cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë cato mai deꞌoye ti paꞌiyere caquë siꞌseji, i̱je paꞌiohuaꞌire nesiꞌi caquë. 11 Siꞌaye ja̱ꞌa siꞌse cua̱ño maca cato aꞌsiyeseꞌe paꞌiji. Paꞌina, deꞌoye pa̱ji cajë coeyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jeteyoꞌje joꞌcua deꞌoye paꞌiyere, cuiꞌne nuñerepa paꞌiyere i̱siji, tayosi doꞌire siꞌseseꞌepi.

Maijaꞌquë Yëꞌore Asaye Coejë Paꞌi Doꞌire

12 Deꞌoji yure ja̱je paꞌiye sëte huajë tuture papi mësaru jë̱ñare jëꞌjoseꞌere mëñe mëajëꞌë, cuiꞌne mësaru nëca si̱cu tutu peoyere pi̱ꞌnajëꞌë. 13 Yoꞌoni yuretaꞌa nui maꞌare pare coꞌejë̱ꞌë. Coꞌeni saijë̱ꞌë, ja̱ maca doꞌpë nëcayopi jaꞌjuja̱ꞌcoa. Jaꞌjuni ti̱jupë soto co̱ñe pa̱jaꞌcoa.

14 Maijaꞌquëna i̱sisicohuaꞌire papi jai pa̱i ja̱ꞌre joꞌcua deꞌoye paꞌiyere cajë yoꞌojë̱ꞌë. Ja̱je i̱na i̱simaꞌcohuaꞌi pani ti teꞌije̱ Maijaꞌquëre ñañe peoji. 15 Deꞌhua ñajëꞌë, mësaru aquëpi, së̱je oi joyo hueꞌequëpi jo̱sa yoꞌoquë jai pa̱ire coꞌa deꞌhuaye peoja̱ꞌcore. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë deꞌoye ñacai i̱siyere siꞌaohuaꞌi pañuꞌu cajë deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. 16 Mësaru acohuaꞌipi yequë nomiore pa̱nitaꞌa yequë ë̱mëre yoꞌomaꞌpë paꞌija̱jë, pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë tse̱re coemaꞌpë paꞌija̱jë, Esau je̱ꞌquë huaꞌi deꞌhua maca doꞌina siꞌaye majaꞌyërepa paꞌiye peoquë to̱meajiꞌi. 17 Ja̱ maca Esaupi pëca jaꞌquëre deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaijë̱ꞌë caquë se̱ina, cacaiye pa̱ꞌajiꞌi, otarepa oi catoje̱, mësarupi tsoe iye toyaseꞌere asacohuaꞌi aꞌë.

18 Mësaru cato Sinaí cu̱tihuëje̱ paꞌiona, tsioja̱imaꞌpë paëꞌë, Israel pa̱i tsioja̱ijë paꞌiseꞌeje̱ paꞌyena, toa tsë̱ni nëcasicona, nea hue̱ꞌñana ñamije paꞌyena, tutu ai juta hue̱ꞌñana. Cuiꞌne 19 asamaꞌpë paëꞌë, duruhuë juiye pi̱siyeje̱, cuiꞌne Maijaꞌquë yëꞌoje̱ asamaꞌpë paëꞌë. Ja̱ yëꞌo caye asacohuaꞌi cato i̱ cua̱ñeñere quëco ti̱ꞌamaꞌpë 20 ai jerepa caye pa̱jëꞌë, caꞌa̱huëꞌë, i̱te. I̱ caye cato pajiꞌi: “Ai cu̱tihuëna tsaꞌcuquëre cato quë̱na pë̱api je̱a hue̱añe pajiꞌi, pa̱nitaꞌa uiyopi seso etoja̱iñe pajiꞌi, nëicohuaꞌireje̱ huaiye pajiꞌi, ja̱ro tsaꞌcucohuaꞌire,” capi. 21 Ja̱je paꞌina, Moisésje̱ ja̱ ai huajëyaꞌye paꞌiyere ñaquë quëquëquë capi: “Ai caꞌraquë tsasiyë, yëꞌëje̱.”

22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato Sión ai cu̱tihuëna tsiosicohuaꞌipi paꞌiyë, Maijaꞌquë huajëquërepa, paꞌi daripëna, maꞌtëmo Jerusalénna, cuiꞌne Maijaꞌquëre sihuañuꞌu cajë jai pa̱i hui̱ñaohuaꞌi tsiꞌsi sitona, 23 Maijaꞌquë mamajëpi i̱ohuaꞌi mamire maꞌtëmona toya cua̱ñosicohuaꞌi tsiꞌsi sitona, tsioja̱ëꞌë. Mësaru cato tsioja̱ëꞌë, siꞌaohuaꞌire i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ti ca deꞌhuaquë Diusu quëꞌrona. Pa̱i joñoare Maijaꞌquëpi nuñerepa paꞌicohuaꞌire nesicohuaꞌi quëꞌrona tsioja̱ëꞌë, 24 huajë ca nëoseꞌe cayere necaisiquë Jesuna cuiꞌne maire tsoa to̱si tsie quëꞌrona tsiosicohuaꞌipi paꞌiyë, Abel tsie se̱ña maca deꞌoye maire necaiyena.

25 Ja̱je paꞌina, coemaꞌpë Maijaꞌquë caye deꞌoyerepa asañuꞌu, Maijaꞌquë iye yejapi soiquë caquëna, asacaiye coesicohuaꞌi jëaye pa̱ꞌahuëꞌë. Ja̱je paꞌina, ai jerepa jëa ti̱ꞌañe peoji, Maijaꞌquë maꞌtëmore papi soiquëna, asacaiye coejë yequere asaroja̱isicohuaꞌi. 26 Ja̱ muꞌseña Maijaꞌquëpi caquëna, yeja ñuꞌcuea̱ꞌcoꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato caji: “Ti̱jupë iye yeja cuiꞌne maꞌtëmoje ñuꞌcue co̱jaꞌcoa, yëꞌëpi yoꞌoquëna.” 27 Ja̱je ti̱jupë cani caji, siꞌaye i̱ deꞌhuaseꞌe ñuꞌcueye paꞌiji caquë, a̱ꞌjiñe nejoñeseꞌe nejoñe paꞌiji, jëayere paseꞌe nëajaꞌcore. 28 Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte maire i̱siye cato ti nejo maꞌñe aꞌë, ja̱ i̱si doꞌire Maijaꞌquëre deꞌoji cajë pëpayë caꞌrajë, ëjaëre pare ñajë, deꞌoyerepa i̱te necañuꞌu. 29 Maijaꞌquë cato peo hue̱ꞌñarepa ëo huesoquë api, toaje̱ paꞌi api.

13

¿Me Diusu Yëye Yoꞌocaiye Paꞌiquëꞌni?

1 Maijaꞌquë doꞌijë sëte je̱omaꞌpë siꞌanë sa̱ꞌñe oijë paꞌijë̱ꞌë. 2 Cuiꞌne mësaru huëꞌena daicohuaꞌire oijë deꞌoye necaiye hua̱nëyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojë yecohuaꞌi je̱ꞌquë hui̱ñaohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë huesërepa deꞌoye i̱ohuaꞌi huëꞌena necaijë pëpaꞌa̱huëꞌë.

3 Cuasacaijë̱ꞌë, co cua̱ñosicohuaꞌire, mësarupi i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co sitore paꞌiyeje̱ paꞌye. Mësaruje̱ cuiꞌne yoꞌo cua̱ñoꞌñe paꞌiohuaꞌi sëte cuasacaijë̱ꞌë, coꞌaye yoꞌo cua̱ñojë ai yoꞌocohuaꞌire.

4 Siꞌaohuaꞌi huejani paꞌiyere ëjarepa ñajë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, huejasicohuaꞌi nëjo ja̱ꞌre cuiꞌne ë̱jë ja̱ꞌre yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌimaꞌcohuaꞌire Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌere sa̱ijaꞌquë api, huejamaꞌcohuaꞌipi nomiohuaꞌire yoꞌoroja̱icohuaꞌire, cuiꞌne nëjore pajëtaꞌa yequë nomiore yoꞌocohuaꞌire.

5 Oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, curiquëre. Mësaru payere sihuajë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi caji, maire: “Teꞌohuaꞌire je̱o nëcoye pa̱jaꞌquë aꞌë, cuiꞌne je̱oco huesoyeje̱ pa̱jaꞌquë aꞌë.” 6 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëna quëco pajë caye paꞌiji, ñeje:

Ëjaëpi yëꞌëre co̱caiquëre paꞌë.

Ja̱je paꞌina, ti caꞌraye pa̱ñë, pa̱ipi yëꞌëre coꞌaye neñuꞌu cajë yoꞌoye paꞌitoje̱.

7 Cuasajë̱ꞌë, Maijaꞌquë coca quëajë mësarute sasicohuaꞌi paꞌiseꞌere, me ja̱ohuaꞌi pateꞌni cajë. Ñajë yeꞌyejë i̱ohuaꞌi paꞌiseꞌere tuijë̱ꞌë, paꞌire paji cuasajë yoꞌoseꞌere.

8 Jesucristo cato i̱pi ñaminaꞌa paꞌisiquëpi iye muꞌseje̱ paꞌiji, ja̱re ti pani huesëji, je̱ꞌnëna. 9 A̲o a̱ijë ñeje yoꞌojë̱ꞌë, cajë cua̱ñeseꞌere siꞌaye yoꞌo ti̱ꞌajë a̱icohuaꞌire ja̱ yoꞌoyepi ti co̱caiye pa̱ji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maire cato ai co̱caiji, Maijaꞌquë maire oiyepi, mai joyona tutu i̱siquëna paꞌiyepi. Ja̱je paꞌina, sehuosicohuaꞌi ja̱ꞌnë yeꞌyeseꞌere je̱oni ti̱ñe yeꞌyayena yeꞌyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.

10 Mai cato payë, ti̱ñe paꞌyere Maijaꞌquëna i̱siseꞌe. Ja̱ cato iye yeja Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌi a̱iñe peoye aꞌë. 11 Maijaꞌquë huëꞌe ñacai ëjaërepa cato pa̱i coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱i to̱ ja̱ꞌñere i̱sisiꞌi caquë tsiere deꞌo hue̱ꞌñarepa hueꞌyo sitona saquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nëicohuaꞌi ca̱ cato pa̱i daripë hueꞌsena etoni peo hue̱ꞌñarepa ëo je̱oñe pajiꞌi. 12 Ja̱je cuiꞌne Jesuje̱ i̱ tsie doꞌipi i̱ pa̱ire nesiꞌi caquë pa̱i daripë hueꞌsena ai yoꞌoquë ju̱jiꞌi. 13 Ja̱je paꞌina, jë̱najë̱ꞌë, Jesús ja̱ꞌre pa̱i daripë hueꞌsena etañuꞌu. Etani ai yoꞌoñuꞌu, i̱ tea ju̱ni cua̱ñoquë ai yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye. 14 Iye yeja mai peoyë, ti pani huesë daripërepa. Ja̱je paꞌina, yequë muꞌse paꞌija̱ꞌa daripëre coꞌejë saiyë. 15 Jesucristo doꞌija̱ꞌa Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaye paꞌiji, siꞌanëpi. I̱te ja̱je cajë sihuaye aꞌë, coa i̱sijë yoꞌoyeje̱ paꞌye. ¡Ja̱je paꞌiye sëte mai yëꞌopopi deꞌoquëre paꞌni Maijaꞌquë cajë sihuañuꞌu! 16 Hua̱nëyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, mësaru coꞌamañapi peocohuaꞌire co̱caiyere. Ja̱ꞌë, Maijaꞌquëre i̱sijë yoꞌoye. Ja̱re Maijaꞌquë sihuaquë necaiquë api.

17 Maijaꞌquë coca mësarute quëacohuaꞌi cua̱ñeñere deꞌoye sehuocaijë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi aꞌë, mësaru joñoa ñacaijë paꞌicohuaꞌi, Maijaꞌquëna i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe quëaja̱ꞌcohuaꞌi sëte. Ja̱je paꞌina, mësarupi deꞌoye sehuocaito sihuajë nejaꞌcohuaꞌi aꞌë. I̱ohuaꞌipi coꞌaji cajë oijë neto mësarute i̱ohuaꞌi necaiye ti co̱caiye peosipi.

18 Siꞌaye nuñerepa yoꞌoñuꞌu cajë yoꞌosicohuaꞌi sëte, tayoseꞌe peoquëna, asajë joꞌcua deꞌoye paꞌiyë, nuñerepa yoꞌohuë cuasajë. Ja̱je paꞌina, yëquëre se̱cacaijë̱ꞌë, cayë, mësarute. 19 Maijaꞌquëpi jëjo saoquëna, esa yëꞌë sani mësaru ja̱ꞌre co̱ni paꞌi ja̱ꞌñere cajë. Se̱cacaijë̱ꞌë, cayë.

Deꞌoye Paꞌi Ja̱ꞌñere Caquë Pëpa Tëjiye

20 Joꞌcua deꞌoye paꞌiye i̱si Diusupi yëi ñama Ëjaëre pare, ju̱ꞌisiquëni huëosiquëpi, mësarute ti ca nëo huesoseꞌe necai tsie doꞌipi, 21 nuñe paꞌicohuaꞌire, siꞌaye i̱ yëyere yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌire nejaquë. Ja̱je yoꞌoquë Jesucristo doꞌipi maire i̱ sihuaquë ñañere yoꞌoja̱quë. Deꞌoquëre paꞌni cajë siꞌanëpi i̱seꞌere sihuajë pañuꞌu. Ja̱je paꞌija̱quë.

22 Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌë mësarute yëhuoquë caseꞌere quëcojë deꞌoye asacaijë̱ꞌë. Nuñerepa caye cato yëꞌë mësarute toyasico nëhuicoa. 23 Asajë̱ꞌë, cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌiquë Timoteo tsoe eta huajëpi, cosiquë paꞌisiquë. I̱pi yëꞌë quëꞌrona ti̱tasiquë paꞌito i̱ ja̱ꞌre co̱ni sasiꞌi, mësarute doꞌi sai maca. 24 Siꞌaohuaꞌire, Maijaꞌquë pa̱ire cuiꞌne mësarute Maijaꞌquë coca quëajë ñacaicohuaꞌireje̱ pëpacaijë̱ꞌë. 25 Italia yejapi daicohuaꞌije̱, mësarute pëpa saoyë. Maijaꞌquë oi ñacaiyepi siꞌaohuaꞌire mësarute paꞌija̱quë. Ja̱je paꞌija̱quë.

SANTIAGO

1

2

3

4

5

SANTIAGO

1

Tiya Huesësicohuaꞌini Santiago Toyaseꞌe

1 Yëꞌë Santiago, Maijaꞌquëre cuiꞌne Ëjaë Jesucristore necaiquëpi pëpayë, Israel doce tsëcapë̱a acohuaꞌipi jai hue̱ꞌña hua huesëni paꞌicohuaꞌire.

Maijaꞌquë Ta̱ꞌñe Asayere I̱siye

2 Maijaꞌquë doꞌijë, jaiye ai yoꞌoyepi cuiꞌne coꞌaye ëayepi mësaruna ti̱ꞌa maca sihuajë̱ꞌë. 3 Mësarupi tsoe asayë, ja̱ ai yoꞌoyepi cuiꞌne coꞌaye ëayepi mësaru paꞌire paji cuasayere neñañe aꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱ neñañepi quëcocohuaꞌi paꞌiyere neji. 4 Nequëna, quëcosicohuaꞌi paꞌijë nuñe paꞌicohuaꞌi cuiꞌne caraseꞌe peocohuaꞌirepa deꞌoye paꞌiyë.

5 Mësaru acohuaꞌipi ta̱ꞌñe cuasajë yoꞌoyere carasicohuaꞌi pani se̱jëꞌë, Maijaꞌquëni. Se̱to Maijaꞌquëpi i̱sija̱ꞌquë api, ta̱ꞌñe cuasajë yoꞌoyere. Maijaꞌquë cato siꞌaohuaꞌire ta̱ꞌtëpo ti peoyerepa cuiꞌne ti ë̱seye peoyerepa i̱siquë api. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare se̱ñe paꞌiji, i̱sire paja̱ꞌquë api cuasajë ti jëa coeye peoyerepa. Jëa coequë cato jai jaira tutupi juꞌaquëna, coꞌpoco ñese sani cuiꞌnaopi coꞌye daio yoꞌoyeje̱ paꞌi api. 7 Ja̱je paꞌi cato i̱na Maijaꞌquë i̱sija̱ꞌquë api cuasamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, 8 iye muꞌse yeque cuasasiquëpi ñaminaꞌa yequere cuasaquëpi, o̱cue paꞌi macarepa paꞌimaꞌquë cato.

9 Maijaꞌquë doꞌiquëre teaye paꞌini Maijaꞌquëpi jerepa paꞌire necaina, asaquë sihuaye paꞌiji. 10 Cuiꞌneje jaiye coꞌamaña paquëni Maijaꞌquëpi teaye paꞌire necaina, asaquë sihuaye paꞌiji. Jaiye coꞌamaña paquë cato taya jorohuë ju̱museꞌeje̱ paꞌi api, tsoe quëcoye peoquë api. 11 Ja̱je paꞌina, jaiye paquëpi i̱ cuasaquë yoꞌoraꞌaseꞌere je̱oni esa ju̱ꞌiquë api, jorohuë maca ju̱musico airepa ë̱së ëoquëna, cue̱neni deꞌoye ña cua̱ñoñe caraja̱ini meꞌmeni to̱meñeje paꞌye.

Neñañe Cuiꞌne Coꞌaye Nëiñe

12 Neñañere quëcoquë ta̱imaꞌquëpi sihuaquë api. Ja̱je paꞌina, neña tëjisi maca ti paꞌi marore i̱si cua̱ñojaꞌquë api, Maijaꞌquëre oicohuaꞌire i̱sisiꞌi ca nëoseꞌere. Ja̱ doꞌire sihuaquë api. 13 Mësaru aquëpi coꞌayere yoꞌo ëaye nëiñe paꞌito cuasamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëpi coꞌaye yoꞌo ëaye nëiñe neji, cajë. Maijaꞌquë cato coꞌaye yoꞌo ëaye nëiñe asamaꞌquë api. Cuiꞌne pa̱ipi coꞌayere yoꞌoja̱jë caquë coꞌayere yoꞌo ëaye nëiñe nemaꞌquë api. 14 Pa̱i cato i̱ohuaꞌipi coꞌayere yë doꞌire i̱ohuaꞌi yëyepi quërë saquëna, coꞌaye yoꞌoyena ta̱icohuaꞌi aꞌë. 15 Pa̱i cuasayepi, pa̱i coꞌayere yëyepi tsi̱ ë̱tapëje̱ paꞌio deꞌoni tayo yoꞌoyere jojoyeje̱ paꞌye etoco. Etona, tayo yoꞌoyepi ai deꞌo huesëni yuretaꞌa ju̱ni huesëyere jojoyeje̱ paꞌye neco.

16 Coso cua̱ñomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë doꞌijë maña. 17 Siꞌaye maire deꞌoyerepa i̱siseꞌe cato maꞌtëmopi Maijaꞌquë i̱siseꞌe aꞌë. Ja̱ i̱siquë cato siꞌaye maꞌtëmo miacohuaꞌire deꞌhuasiquë api, ti̱ñe paꞌi po̱nëmaꞌquë api, cuiꞌne siꞌa tëcahuë̱a tëto saina, cuiꞌneje paꞌiquë api. 18 I̱seꞌe teꞌi ja̱je yoꞌosiꞌi cuasani maire nuñerepa coca quëayere asani sehuojëna, paꞌiyere i̱sipi, maipi duꞌru macarepa quë̱iseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi huajë sëcapë huëocohuaꞌi paꞌija̱jë caquë.

Nuñerepa Paꞌiye

19 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë maña. Siꞌaohuaꞌi mësaru cuiꞌñasicohuaꞌire papi yecohuaꞌi cayere esa asajë̱ꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coca cayere esarepa camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne esa pë̱titemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 20 Pë̱titesiquë cato Maijaꞌquë nuñerepa yoꞌoyere yoꞌomaꞌë paꞌiji. 21 Ja̱je paꞌiye sëte siꞌsi yoꞌoye paꞌiye cuiꞌne jaiye coꞌayepi mësarute ti̱më huesoni paꞌiyere je̱ocojë̱ꞌë. Je̱oconi teaye paꞌiohuaꞌi mañaꞌë cuasajë deꞌo coca mësaru joñoana ta̱seꞌere pajë̱ꞌë. Ja̱ coca cato mësaru joñoa huaso tutu paye aꞌë.

22 Maijaꞌquë coca asani i̱ti cayeje̱ paꞌye neñe paꞌiji. Nemaꞌpë coa Maijaꞌquë cocaseꞌe asajë paꞌini coꞌye coso cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiyë. 23-24 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë coca quëayeseꞌe asaquëpi i̱ti asaseꞌeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌquë cato tsi̱ña deꞌhuana me paꞌi aꞌni caquë i̱ tsia ñani se po̱nëni sai tsoe hua̱nëyeni me paꞌi pateꞌni cuasayeje̱ paꞌi api. 25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare nuñerepa paꞌicohuaꞌire cuiꞌne tse̱a cua̱ñomaꞌcohuaꞌire ne cocare asani i̱ asaseꞌere hua̱nëyemaꞌquëpi i̱ti cua̱ñeñere o̱cue paꞌi macarepa yoꞌo ti̱ꞌaquë paꞌiquëpi sihuaja̱ꞌquë api, i̱ yoꞌoyere.

26 Maijaꞌquëre ti̱ꞌasiꞌi caquë yoꞌoquëre paꞌë cuasaquëpi i̱ tse̱meñore nau nëcomaꞌquë pani i̱jaꞌa coꞌye cosoji. Cosoquëna, i̱ Maijaꞌquëre ti̱ꞌasiꞌi caquë yoꞌoyepi ti co̱cai maꞌñe paꞌiji. 27 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë pa̱i nuñerepa paꞌiye cato iye aꞌë: yëhuiohuaꞌire co̱caiye, huaꞌjeohuaꞌi ai yoꞌojëna, co̱caiye, cuiꞌne iye yeja siꞌsi yoꞌoyere pu̱ꞌpemaꞌcohuaꞌirepa paꞌiye aꞌë.

2

Siꞌa Yëꞌquë Maca Yoꞌoyere Yeꞌyaye

1 Mësaru Maijaꞌquë doꞌijëpi mai deꞌo Ëjaëre pare Jesucristore sehuocohuaꞌipi pa̱ire sahuajë teꞌohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 2-3 Ja̱je paꞌina, yeque mësaru tsiꞌsi sitona dati̱ꞌñe paꞌi api, teꞌe jai doꞌi curi juꞌi caꞌhuaro moñore juꞌiquëpi, jai doꞌi ca̱ñare su̱ñasiquëpi daina, cuiꞌne yequëje̱ curi peoquë teaye paꞌije̱ ai juꞌi ca̱re juꞌi dati̱ꞌñe paꞌi api. Daina, mësarupi cayë, duꞌru daiquëre deꞌo ca̱ña juꞌiquëre: “Da jaꞌrujë̱ꞌë, ico deꞌo ñuꞌi saihuëna.” Ja̱je cajëtaꞌa yequëni coꞌamaña peoquëni teaye paꞌini cayë: “mëꞌë cato ja̱ macare nëcaquë ñajëꞌë. Pa̱nitaꞌa cayë peo yejana jaꞌruni ñuꞌi ñajëꞌë.” 4 Ja̱je yoꞌoni tsoe pa̱i yoꞌoyere ñaquë ca tëji ëjaëje̱ paꞌi deꞌohuë. Deꞌoni coꞌaye cuasayepi sa̱ꞌñe mësaruja̱ꞌa sahuajë yoꞌoyë.

5 Yëꞌë yëcohuaꞌirepa Maijaꞌquë doꞌijë iyere asajë̱ꞌë: Maijaꞌquëpi iye yeja coꞌamaña peocohuaꞌire sahuani i̱ tse̱cohuaꞌire nepi. Ja̱ohuaꞌipi jaiye coꞌamaña payeje̱ paꞌye Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere pajë cuiꞌne i̱te oicohuaꞌire i̱sisiꞌi ca nëosi coꞌamañare paja̱jë caquë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi coꞌamaña peocohuaꞌire teaye paꞌiohuaꞌire coꞌaye yoꞌoyë. ¿Jaiye coꞌamaña pacohuaꞌi paꞌi maꞌñe mësaru ñato mësarute tea ju̱ꞌiñeje yoꞌojë pa̱i ëjaohuaꞌi quëꞌrona quërë sacohuaꞌi? 7 Cuiꞌne ja̱ohuaꞌipi yëquë mësarute deꞌo hueꞌyosi mamirepa Jesure coꞌaye sa̱ñope cacohuaꞌi aꞌë.

8 Mësarupi Maijaꞌquë coca cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye mëꞌë quë̱no maca paꞌiquëre oijë̱ꞌë, mëꞌëjaꞌa coꞌye oiyeje̱ paꞌye caseꞌere siꞌa yëꞌquë maca yoꞌo ti̱ꞌani nuñerepa deꞌoye yoꞌoyë. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi pa̱ire sahuajë teꞌohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌocohuaꞌi pani coꞌaye yoꞌoyë, Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye yoꞌomaꞌ doꞌire. 10 Ja̱je paꞌina, teꞌi pa̱ipi iye cua̱ñeseꞌere siꞌaye deꞌoye yoꞌoquëtaꞌa teꞌo cua̱ñeseꞌere tayosiquë pani tsoe siꞌaye tayosiquë paꞌiji. 11 Ja̱je paꞌina, ja̱re i̱pi Maijaꞌquëpi capi: “Yequë ë̱mëre, pa̱nitaꞌa nomiore yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, huejasicohuaꞌi.” Cuiꞌne capi: “Pa̱ire huani je̱omaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.” Ja̱je caseꞌere asani yequë nomiore, pa̱nitaꞌa ë̱mëre yoꞌomaꞌcohuaꞌipi ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱ire huani je̱ocohuaꞌi pani tsoe cua̱ñeseꞌere sehuomaꞌquë po̱nëpi. 12 Mësaru siꞌaye yoꞌoseꞌe i̱ñoñe paꞌiji, Cristo yëyere yoꞌoye pa̱nitaꞌa coꞌayere. Ja̱je paꞌina, deꞌhua ñajëꞌë, mësaru cuasaye cuiꞌne neñe. 13 Ai yoꞌocohuaꞌire oimaꞌpë paꞌisicohuaꞌire cato oiye peosipi yecohuaꞌi oisicohuaꞌiseꞌe deꞌoye ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ Maijaꞌquë pa̱i yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ñaquë deꞌhuasipi.

Nemaꞌpë Cocaseꞌe Caye Coꞌaji

14 Maijaꞌquë doꞌijë Maijaꞌquëre paꞌiji cuasaquë aꞌë. ¿Caquëtaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa neseꞌe ti peoquëre i̱quere co̱caiquëꞌni, i̱ cuasaye? ¿Ja̱je paꞌire i̱ cuasaseꞌepi i̱te huasoye paꞌiquë? 15 Cañuꞌu, Maijaꞌquë doꞌiquëni, pa̱nitaꞌa Maijaꞌquë doꞌiconi ca̱ña cuiꞌne muꞌse a̱i ja̱ꞌñe caraquëna. 16 Mësaru aquëpi caji: “Se̱ñaquë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë. Ca̱ꞌnequë cuiꞌne siꞌaye mëꞌë yëye a̱i paꞌijë̱ꞌë.” Ja̱je caquëtaꞌa ti i̱siye pa̱ji, i̱te carayere. ¿I̱quere ja̱je paꞌito coca co̱caiquëꞌni? 17 Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌisi coꞌamañaje paꞌye aꞌë, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi coa paꞌini, neseꞌepi peoto.

18 Teꞌi pa̱ipi caꞌñe paꞌi api, ñeje: “Deꞌoji, mëꞌë cato Maijaꞌquë paꞌiji cuasayeseꞌe payë, neseꞌe peoquëpi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato neseꞌere payë.” Ja̱je paꞌina, yure yëꞌëre i̱ñojëꞌë, mëꞌë Maijaꞌquëre paꞌiji cuasayere neseꞌe peoyepi. Yëꞌëpi mëꞌëre i̱ñosiꞌi, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi yëꞌë neseꞌere. 19 Mëꞌë Maijaꞌquëre teꞌi paꞌiji cuasaquë paꞌiye ai deꞌoji. Ja̱je cuasani mëꞌë tayomaꞌë paꞌiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huatiohuaꞌije̱ cuiꞌne cuasayë. Cuasajë caꞌrajë tsasijë paꞌiyë. 20 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre paꞌiji cuasajëtaꞌa nemaꞌpë paꞌito ju̱ꞌisi coꞌamaña paꞌiji, doꞌi peoye cuasayepi. Ja̱je paꞌina, ña sëtajë̱ꞌë, huesë paꞌimaꞌë paꞌija̱ꞌquë. 21 Ñajëꞌë, mai aire Abrahamre Maijaꞌquëpi nuñe paꞌiquëre ca huesopi, i̱ mamaquë Isaacre huani je̱osiꞌi caquë yoꞌosi doꞌire. 22 Ja̱je paꞌina, mëꞌë ñañë, Abraham i̱ yoꞌoseꞌepi Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere i̱ñoseꞌe. Ja̱je yoꞌoquëna, Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi coa yoꞌo jujaseꞌe peoye etapi. 23 Ja̱je yoꞌoquëna, Maijaꞌquë coca toyaseꞌe cayepi ti̱ꞌapi: “Abrahampi Maijaꞌquëre paꞌire paji cuasa doꞌire Maijaꞌquëpi i̱te nuñe paꞌiquëre pare ca huesopi.” Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cajeire hueꞌyosiquë pajiꞌi, Abraham.

24 Ja̱je paꞌina, mësaru yure ñañë, Maijaꞌquë paꞌiji cuasaquë yoꞌoquëni nuñe paꞌiquëre ca huesoye. Coa Maijaꞌquë paꞌiji cuasayeseꞌepi nuñe paꞌiquë ca hueso cua̱ñoñe peoji. 25 Ja̱je paꞌina, Rahab coꞌa nomiore Maijaꞌquëpi nuñe paꞌicore ca huesopi, Josué jëjo saosicohuaꞌire pëaja̱ꞌto i̱sico cuiꞌne yequë maꞌajaꞌa yahue jëjo saosi doꞌire. 26 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi joyore peoquë pani tsoe ju̱ꞌisiquë paꞌiji. Ja̱je paꞌye cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi yoꞌoye peoto ju̱ꞌiseꞌepi paꞌiji.

3

Cayere Yeꞌyaye

1 Deꞌoji, Maijaꞌquë doꞌijë mësarupi tsoe asacohuaꞌi aꞌë, yecohuaꞌire se yeꞌyacohuaꞌipi jerepa i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe ña deꞌhua cua̱ño ja̱ꞌñe paꞌiye. Ja̱je paꞌi doꞌire mësaru acohuaꞌipi jai pa̱irepa paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire se yeꞌyacohuaꞌi. 2 Siꞌaohuaꞌi tayocohuaꞌiseꞌe paꞌiyë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teꞌi pa̱ipi i̱ coca cayere ti tayomaꞌquë pani nuñe paꞌiquëre papi ja̱je paꞌi pani, siꞌaye i̱ paꞌiye nuñerepa ñaquë paꞌiquë api. 3 Mai cua̱ñeñe caballopi deꞌoye sehuocaija̱quë cajë yëꞌopona quë̱na tarapëre jua nëocohuaꞌi aꞌë. Ja̱je neni yuretaꞌa siꞌaëre deꞌoye po̱ꞌnejë sacohuaꞌi aꞌë. 4 Ñajëꞌë, cuiꞌne jai yohuë yoꞌoyere. Ai tutu jëayerepa juꞌaquëtaꞌare i̱ti tayoco aꞌricona i̱ti tayoquëpi po̱ꞌnequëna, i̱ yë hue̱ꞌñana saicoa. 5 Ja̱je paꞌye mai tse̱meñoje aꞌrico macataꞌa jai coꞌamañare cacoa. Ja̱je paꞌiopi aꞌri toa macataꞌa jai airo tsë̱ni ëoyeje̱ paꞌyerepa yoꞌocoa. 6 Ja̱je paꞌina, tse̱meño cato toaje̱ paꞌio, coꞌaye ne tuture ti̱mësicoa. Ja̱je paꞌiopi mai ca̱përe paꞌio siꞌa ca̱pë coꞌaye neñe paꞌiji, cuiꞌne siꞌa mai paꞌi maꞌaje coꞌa deꞌhuacoa, mëna tutupi i̱oni paꞌi doꞌire. 7 Iye yeja paꞌicohuaꞌire nëicohuaꞌire, pi̱ꞌare, a̱ñaohuaꞌire, cuiꞌne jai tsiaya paꞌicohuaꞌireje̱, siꞌaye pa̱ipi tse̱ani deꞌoye yeꞌyacohuaꞌi aꞌë. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tse̱meño cato yeꞌya ti̱ꞌañe peocoa, nau nëco ti̱ꞌañe peocoa. Coꞌacoa. Tsi̱maoje paꞌiopi siꞌaye coꞌa deꞌhuayere ti̱mësicoa. 9 Ja̱je paꞌina, i̱opi Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihuajë, cuiꞌne ja̱re i̱opi pa̱ireje̱ coꞌacohuaꞌi aꞌë cayë, Maijaꞌquëpi i̱je paꞌiohuaꞌire deꞌhuasicohuaꞌireje̱. 10 Ja̱re i̱ti yëꞌopopi etaji, deꞌoye cacaiye, cuiꞌne yecohuaꞌire coꞌaye cayeje̱. Ja̱je paꞌi maꞌñe aꞌë, Maijaꞌquë doꞌijë, ja̱je yoꞌoye ai coꞌaji. 11 Teꞌe oco cojeja̱ꞌa deꞌo oco etacona, së̱je ocoje̱ cuiꞌna etamaꞌcoa. 12 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru ñato ¿Higuerapi huiꞌyape ne ca̱re quë̱iñe paꞌiquë, pa̱nitaꞌa cuiyaꞌipi higuera ca̱re quë̱iñe paꞌiquë? Ja̱je paꞌina, ti peoji, teꞌe oco cojeja̱ꞌa deꞌo oco cuiꞌne a̱si oco etaye.

Maijaꞌquë Ta̱ꞌñe Asaye I̱siye

13 Ja̱je paꞌito, mësaru aquëpi ta̱ꞌñe paꞌipi asa ti̱ꞌasiquë pani iyere i̱ deꞌoye yoꞌoquë paꞌiyepi cuiꞌne ja̱ ta̱ꞌñe asayepi teaye paꞌire nequëna, nesi coꞌamañare i̱ñojaꞌquë. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru joyore yecohuaꞌi payere ëa ñajë pë̱iñepi cuiꞌne ai jerepa pasiꞌi cuasajë yoꞌoyepi paꞌina, ta̱ꞌñe cuasayë caye cato coa cosoye aꞌë, cuiꞌne ti ta̱ꞌñe asayere pare coa cayeje̱ paꞌye neñe aꞌë. 15 Ja̱je paꞌye paꞌimaꞌcoa, Maijaꞌquë ta̱ꞌñe asayerepa. Ja̱ asaseꞌe cato iye yeja pa̱i cuasani huëoseꞌe aꞌë cuiꞌne pa̱i ca̱pë yëyepi huëoseꞌe aꞌë, cuiꞌne huati huëoseꞌe aꞌë. 16 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌi payere ëa ñajë pë̱iñepi cuiꞌne ai jerepa paꞌi pasiꞌi cuasayepi paꞌito siꞌaye ne tiya saoseꞌeje̱ paꞌyepi paꞌiji, coa siꞌaye coꞌayere yoꞌoyepi. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë ta̱ꞌñe asaye i̱siye cato coꞌayena co̱ꞌme maꞌñe aꞌë. Ja̱je paꞌina, joꞌcua paꞌiye, dahuëre paꞌiye, yecohuaꞌi cuasayere meñe ñañe peoye paꞌiye, yecohuaꞌire teaye ñani co̱caiye, jaiye deꞌo coꞌamañare neñe, siꞌa yëꞌquë maca siꞌaohuaꞌire yoꞌoye, cuiꞌne nuñerepa paꞌicohuaꞌire neñe aꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, joꞌcua deꞌoye paꞌija̱jë cajë yoꞌocohuaꞌi cato joꞌcua deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere neñë. Ja̱ yoꞌojëna, ta̱seꞌe mëani quë̱iñeje paꞌye quë̱quëna, nuñerepa yoꞌoyere tëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

4

Iye Yeja Ayere Ëa Ñañe

1 ¿Jeropi daquëꞌni, sa̱ꞌñe huajo huaiye, cuiꞌne mësaruja̱ꞌa sa̱ꞌñe pë̱ti coca caye? Ja̱ cato mësaru sa̱ꞌnahuëpi etapi, coꞌaye yoꞌo ëaye nëiñepi mësaru sa̱ꞌnahuë uihuaquë paꞌiyepi. 2 Ja̱je paꞌina, mësaru yëyere ti̱ꞌamaꞌpë paꞌi doꞌire yecohuaꞌi payere ëa ñajë, huani je̱ojë yoꞌojë, mësaru yëyere ti̱ꞌañuꞌu cajë yoꞌojë uihuayë, mësaru. Mësaru yëye ti̱ꞌamaꞌpë paꞌiyë. Maijaꞌquëni i̱sijë̱ꞌë cajë se̱maꞌ doꞌire. 3 Ja̱je paꞌina, mësarupi se̱ni i̱si cua̱ñoñe pa̱ñë, mësaru coꞌaye yëyere yoꞌojë nejañuꞌu cajë se̱ doꞌire. 4 Nëjore pacohuaꞌipi yequë nomioni yoꞌocohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, mësaru. Huesëye mësaru iye yeja ayere ëa ñajë oicohuaꞌi pani Maijaꞌquëre oimaꞌcohuaꞌi deꞌojë, i̱te sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱je paꞌina, iye yeja ayere ëa ñajë oicohuaꞌi cato Maijaꞌquë cajeohuaꞌi peoyë, Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 5 Ja̱je paꞌina, Maire i̱sisi joyopi iye yeja ayere oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, caquë ai oi ë̱sequë ñacaiji, maire. Ja̱je toyaseꞌe cani coa camaꞌë paꞌiji, care paji. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Diusu maire oi co̱caiquë api. Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Maijaꞌquë cato teaye paꞌiohuaꞌini oi co̱caiquë api, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasacohuaꞌire cato co̱caiye pa̱quë api.” 7 Maijaꞌquëna mësaru paꞌiye i̱sisicohuaꞌirepa paꞌijë i̱seꞌere necaijë̱ꞌë, huati yëyere necaimaꞌpë. Ja̱je yoꞌojëna, ña jujani mësarute je̱oni huëꞌhuëja̱quë api. 8 Maijaꞌquëna tsioja̱ijëꞌë, i̱pi mësaruna tsioja̱ijaꞌquëre. Coꞌaye yoꞌocohuaꞌi të̱no to̱jëꞌë, mësaru jë̱ñare siꞌsi paꞌiye. Maijaꞌquëre oñuꞌu cajëtaꞌa iye paꞌiye se oijë yoꞌocohuaꞌipi ja̱ siꞌsi paꞌiye tsoa to̱jëꞌë, mësaru joñoare. 9 Otare papi oijë ai coꞌa ju̱ꞌijëꞌë, mësaru coꞌaye yoꞌoseꞌere cuasajë. Mësaru soseꞌepi ota po̱nëjaquë cuiꞌne mësaru sihuayepi oiyena po̱nëjaꞌquë. 10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñare pana teaye paꞌiohuaꞌi deꞌojë̱ꞌë, i̱pi mësarute jerepa paꞌiohuaꞌire nejaꞌquëre.

Yequë Tayoyere Ñaquë Camaꞌë Paꞌijë̱ꞌë

11 Maijaꞌquë doꞌijë, sa̱ꞌñe mësaruja̱ꞌa coꞌaquë api camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌiquëre coꞌaquë api caquë cato cua̱ñeseꞌe cayere coꞌaji caji, i̱pi cua̱ñeseꞌe meñe ña ëjaë deꞌoni. Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi cua̱ñeseꞌe cayere coꞌaji caquë pani i̱ti cua̱ñeseꞌere sehuomaꞌë paꞌi coa mëꞌëjaꞌa coꞌye ñani ca tëji ëjaëje̱ paꞌi deꞌoyë. 12 Teꞌi paꞌiji, cua̱ñeseꞌe pa̱ire i̱siquë. Ja̱re i̱ api, tayoseꞌe ñani ca tëji ëjaërepa. Cuiꞌne ja̱re ja̱ëseꞌe paꞌiji, huasoye paquë, cuiꞌne nejoñe paquë. ¿Ja̱je paꞌito mëꞌë i̱quei macapi mëꞌë cajei tayoye ñaroja̱i caquëꞌni?

Ñaminaꞌa Paꞌi Ja̱ꞌñe Huesëjë Caye

13 Deꞌoji, yure iyere asajë̱ꞌë. Yure pa̱nitaꞌa ñaminaꞌa ja̱ daripëna sani ja̱rona teꞌe o̱metëcahuë paꞌijë coꞌamaña nejë i̱sijë curi neñuꞌu, cacohuaꞌi maña. 14 Ñaminaꞌa mësaru paꞌi ja̱ꞌñe huesëyë. Mësaru cato picoja̱ꞌa paꞌisicotaꞌa peo hue̱ꞌña tiya saiyeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. 15 Ja̱je paꞌina, mësaru cato ñeje caye paꞌiji: “Ëjaëpi yëna huajëcohuaꞌi paꞌijë iye maña nesiꞌi pa̱nitaꞌa ja̱ yequë coꞌamañaje nesiꞌi caye paꞌiji.” 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato siꞌa tuturepa cacohuaꞌi aꞌë, paꞌire payeje̱ nëina. Siꞌaye ja̱je jerepa paꞌiohuaꞌire nëina, tutu caye coꞌaye aꞌë. 17 Ja̱je paꞌina, deꞌoye yoꞌoye asaquëpi ja̱ yëꞌtaꞌa deꞌoye yoꞌomaꞌë pani tsoe coꞌaye yoꞌopi.

5

Jaiye Coꞌamaña Pacohuaꞌire Quëaye

1 Iye jaiye coꞌamaña pacohuaꞌi asajë̱ꞌë. Oijë̱ꞌë cuiꞌne cuijë̱ꞌë, mësaru ai yoꞌo ja̱ꞌñere asa quëquëjë. 2 Mësaru jai doꞌi coꞌamaña tsoe ja̱ꞌjuseꞌe aꞌë cuiꞌne deꞌo juꞌi ca̱ñaje puꞌjupi a̱ni huesoseꞌe aꞌë. 3 Mësaru oro cuiꞌne curiquëje̱ yoco ne huesëseꞌe aꞌë. Ja̱je yoco ne huesëyepi i̱ñoji, mësaru coꞌaye yoꞌoyere. Ja̱je paꞌina, ja̱pi mësaru ca̱pë̱a toa ëoyeje̱ paꞌyerepa peo hue̱ꞌña ëo huesoja̱ꞌcoa. Mësaru tëji muꞌseñare pare jaiye coꞌamaña deꞌhuani teaye payë. 4 Mësaru tsi̱ña coꞌamaña necohuaꞌire sa̱imaꞌpë paꞌiseꞌepi yure mësarute sa̱ñope i̱ñoji. I̱ñoquëna, Ëjaërepa tutu quëꞌipi i̱ohuaꞌi nesi doꞌire sa̱ijëꞌë, cayere asapi. 5 Iye yeja paꞌi maca mësaru deꞌo hue̱ꞌñare pare paꞌijë siꞌaye mësaru yëyere yoꞌojë sihuajë paëꞌë, duruhue̱quë huiꞌyape jujuyeje̱ paꞌye jujuhuë. Ja̱je paꞌina, yure mësarute huai muꞌseña ti̱ꞌapi. 6 Mësarupi huani je̱ohuë, ti coꞌaye yoꞌomaꞌcohuaꞌini, coꞌacohuaꞌi aꞌë cajë, mësarute sa̱ñope yoꞌo tutu ti peocohuaꞌini.

Yoꞌo Jujahuë Camaꞌpë Quëcojë Uteye

7 Deꞌoji. Maijaꞌquë doꞌijë. Mësaru cato yoꞌo jujahuë camaꞌpë quëcojë utejë̱ꞌë, Ëjaë dai macaja̱ꞌa, tsio ta̱quë je̱ꞌquë oco tëcahuë̱are utequë paꞌiquë aꞌë, ocosi maca ta̱seꞌepi mëani quë̱cona tëasiꞌi caquë. 8 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ quëcojë o̱cue paꞌi macarepa paꞌijë̱ꞌë, mai Ëjaë daiye ti̱ꞌa tëji doꞌire. 9 Maijaꞌquë doꞌijë mësaruja̱ꞌa sa̱ꞌñe ja̱ë doꞌire ai yoꞌoyë cajë pë̱ti coca camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre nejo cua̱ñoñe pa̱ñuꞌu cani. Tsoe caca saꞌrore paꞌiji Diusu pa̱i yoꞌoseꞌe ñani ca tëji ëjaërepa. 10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë yeꞌyejë̱ꞌë, Maijaꞌquë yëye quëacai doꞌire tsoe acohuaꞌi ai yoꞌojë quëcoseꞌere. 11 Ai yoꞌonije quëcosicohuaꞌire mai cato cayë: ai sihuacohuaꞌi paꞌiyë, ja̱ohuaꞌi cato. Mësarupi Job ai yoꞌoquë quëcoseꞌe cuiꞌne tëji hue̱ꞌñana Maijaꞌquë i̱te co̱caiseꞌe asacohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato, teaye ñani oi co̱caiyepi i̱ni paꞌiye sëte co̱caija̱ꞌquë api.

12 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru cayepi doꞌi quëꞌye paꞌija̱quë cajë Maijaꞌquëna se ca coꞌija̱ijë care payë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, nuñerepa cajë̱ꞌë, yecohuaꞌi asajëna. “Ja̱je paꞌiji” casicohuaꞌi pani, ja̱re “ja̱je paꞌiji” caseꞌe paꞌija̱quë, cuiꞌne yecohuaꞌi asajëna, “pa̱ñë” casicohuaꞌi pani, ja̱re “pa̱ñë” caseꞌe paꞌija̱quë. Ja̱je yoꞌonitaꞌa mësaru nejo cua̱ñoñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë.

Jujucaija̱ꞌquë Api, Asajë Se̱ñe

13 Mësaru aquëpi ai yoꞌoquë pani Maijaꞌquëre se̱jaꞌquë, mësaru aquëpi sihuaquë pani Maijaꞌquëre sihuaquë jë̱jëjaꞌquë. 14 Mësaru aquëpi ju̱ꞌiquë pani sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌini soija̱ꞌquë, mai Ëjaë mamipi cajë se̱cacaija̱ꞌcohuaꞌire, huiꞌyapepi dojë. 15 Maijaꞌquëpi ju̱ꞌiquëre jujuja̱ꞌquë api. Ta̱ꞌñe cuasajë se̱to ju̱ꞌiquëpi coꞌyaja̱ꞌquë api. Coꞌaye yoꞌosiquë paꞌitoje̱ i̱ coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacaiseꞌe pasipi. 16 Ja̱je paꞌina, tayo yoꞌoseꞌere pa̱i ñape yecohuaꞌina se quëajë, pa̱i ñape yecohuaꞌire se̱cacaijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre siꞌaohuaꞌi juju cua̱ñosicohuaꞌi pañuꞌu cajë. Ja̱je paꞌina, nuñe paꞌiquëpi Maijaꞌquëre se̱ñe cato ai tutu paꞌiji, yecohuaꞌire co̱caiye. 17 Ja̱je paꞌina, tsoe aquë Maijaꞌquëre quëacaiquë Elías maije paꞌipi ocomaꞌo paꞌija̱co caquë Maijaꞌquëre se̱quëna, toaso̱ o̱metëca cuiꞌne jopo ocoye pa̱o, iye yeja. 18 Pa̱cona, cuiꞌnaëpi Maijaꞌquëre ocoja̱co caquë se̱quëna, oco ocona cuiꞌnaopi, yeja deꞌoye mëaco deꞌo.

19-20 Maijaꞌquë doꞌijë, mësaru aquëpi nuñerepa yoꞌo maꞌare hua saquëna, yequëpi, deꞌo maꞌana cuiꞌnaëni ne coꞌya co̱quë pani ju̱tiraꞌsiquëni huasoji, cuiꞌne jaiye i̱ coꞌaye yoꞌoroja̱iseꞌere sa̱i deꞌhua cua̱ñoji.

1 SAN PEDRO

1

2

3

4

5

1 SAN PEDRO

1

Pedro Toyaseꞌe Siꞌa Hue̱ꞌña Hua Saisicohuaꞌina

1 Yëꞌë Pedropi Jesucristo jëjo daoquëpi iye toya jaꞌhua toyayë, yequë pa̱i yejañare hua saisicohuaꞌina caquë toyayë: Ponto, Galacia, Capadocia, Asia cuiꞌne Bitinia paꞌicohuaꞌina. 2 Maijaꞌquëpi mësarute sahuapi. Sahuasicohuaꞌini Maijaꞌquë joyopi Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire nepi, mësarupi Jesucristo cua̱ñeñe deꞌoye sehuocohuaꞌipi i̱ tsiepi tsoa to̱sicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi deꞌoye ñacaina, joꞌcua deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

Ti Pani Huesëyere Utejë Paꞌiye

3 Deꞌoquëre paꞌni cañuꞌu, Maijaꞌquëre mai Ëjaë Jesucristo pëca jaꞌquëre, maire ai oi doꞌire ti̱jupë co̱asicohuaꞌire nesiquëre Jesucristo ju̱ni huëisi doꞌipi. Ja̱je paꞌina, iye yoꞌosi doꞌipi deꞌoyere pare utejë paꞌiyere payë, mai. 4 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mësarute caquë maꞌtëmo deꞌhuacaisi coꞌamañare ti ne huesë maꞌñere, siꞌsi ne maꞌñere, cuiꞌne ti meꞌme to̱me maꞌñere paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mësaru Maijaꞌquë cuasa doꞌipi. 5 Ja̱je paꞌina, mësarute Maijaꞌquëpi i̱ tutupi ñacai paꞌiji, mësarupi huasosicohuaꞌi paꞌiyere, i̱ ne deꞌhuacaiseꞌere ti̱ꞌajajë caquë. Ja̱re tëji muꞌseñarepa paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

6 Ja̱ doꞌire mësaru ai sihuajë paꞌiyë, coa nëhui tëcahuë jaiye neñañe ai yoꞌoye paꞌitoje̱. 7 Ja̱je paꞌina, mësaru Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere ai yoꞌoyepi neñaquëna, doꞌi quëꞌye etaseꞌepi, toapi neñasi oro doꞌiye jerepa se̱ña maca doꞌi quëꞌye etasipi. Oro cato coa caraja̱iñe aꞌë. Neñañe paꞌina, i̱tire paseꞌe etaseꞌepi Jesucristore i̱ñosi maca Jesucristore sihuajë deꞌoquëre paꞌni cayere cuiꞌne ëjaëre paꞌni cayere i̱ñoñe pasipi.

8 Jesucristore ñamaꞌpë paꞌisicohuaꞌitaꞌa i̱te ai oiyë, mësaru. I̱te ñamaꞌpë paꞌisicohuaꞌitaꞌa paꞌire paji cuasajë ai deꞌoyerepa sihuayë, yëꞌopi ca ti̱ꞌañe peoyerepa. 9 Sihuajë joñoa huaso cua̱ñoñere ti̱ꞌasiꞌi cajë ti̱ꞌahuë, mësaru paꞌire paji cuasa doꞌipi.

10 Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌipi ai tsoe hue̱ꞌña mësarute Maijaꞌquë oi coa i̱si ja̱ꞌñere huaso cocare toyacaijëtaꞌa huesëhuë. Ja̱je paꞌina, i̱quere caquëꞌni cuasajë ai coꞌehuë, asa ti̱ꞌañuꞌu cajë. 11 Cristo joyopi Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌire duꞌru quëapi, Cristo ai yoꞌo ja̱ꞌñere cuiꞌne jeteyoꞌje i̱ ayere maꞌtëmo ayere deꞌoyerepa paꞌi ja̱ꞌñere quëapi. Ja̱je quëaquëna, asajë ¿jequë paꞌija̱ꞌquë aꞌni, i̱? cuiꞌne ¿je yëhua ja̱je paꞌija̱ꞌcoaꞌni? cajë ai coꞌehuë, asañuꞌu cajë. 12 Ja̱je coꞌejëna, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌire quëapi, iye mësaru quëaye mësaru tse̱ peoji caquë. Yecohuaꞌi tse̱ aꞌë caquë quëapi. Ja̱ cato maini capi. Yure ja̱je paꞌina, iyere Maijaꞌquë huaso cocare mësarute quëacohuaꞌi quëahuë, maꞌtëmo jëjo daosi joyo tutupi yoꞌoquëna. Iye huaso coca cato hui̱ñaohuaꞌique ai cuasajë i̱tiseꞌe ña ëa ju̱ꞌiñë.

Maijaꞌquëpi Maire Deꞌocohuaꞌirepa Paꞌiyena Soiye

13 Ja̱je paꞌiye sëte mësaru cuasayere ne deꞌhuajë̱ꞌë, cuepeseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë. Ja̱je paꞌijëna, mësaruna Jesús ayere i̱ño maca, Maijaꞌquë oi co̱caiyepi paꞌiji, mësarute. Ja̱re cuasajë paꞌijë̱ꞌë. 14 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë caye deꞌoye sehuocai mamajë sëte, Maijaꞌquëre asamaꞌnë yëjë paꞌiseꞌere paꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 15 Maijaꞌquë mësarute soisiquë ai deꞌoquë api. Ja̱je paꞌina, mësaruje̱ deꞌocohuaꞌirepa paꞌijë̱ꞌë, i̱je paꞌiohuaꞌi. 16 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji: “Deꞌocohuaꞌirepa paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëje̱ paꞌiohuaꞌirepa.”

17 Mësarupi Maijaꞌquëre “Jaꞌquë” cajë se̱cohuaꞌi pani siꞌanë i̱ni caꞌrajë paꞌijë̱ꞌë, iye yeja mësaru paꞌi muꞌseña pa̱i ñape yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱iquëni, cuiꞌne siꞌa yëꞌquë maca siꞌaohuaꞌire yoꞌoquëni. 18 Mësarute Maijaꞌquëpi huasopi, mësaru aiohuaꞌi paꞌiseꞌeje̱ paꞌye mësaruje̱ doꞌi peoyere yoꞌojë paꞌisicohuaꞌini. Mësarute huasoni sa̱icaimaꞌë pajiꞌi, oropi pa̱nitaꞌa curipi, ne huesëyere. Iye huaso doꞌi cato sa̱ipi, ti ne huesë maꞌñere papi. Ja̱re mësarupi tsoe asacohuaꞌi aꞌë. 19 Cristo tsie doꞌipi sa̱icajiꞌi, mësarute yëi ñama aꞌsi peoquëpi, siꞌsi te̱ꞌñaje peoquëje̱ paꞌire papi. 20 Cristo cato ja̱ yëꞌtaꞌa yeja deꞌhuamaꞌnë ja̱je ju̱cacaija̱ꞌquëre ca nëosiquë paꞌiji. Ja̱je paꞌipi yure tëji muꞌseña mësaru deꞌoye paꞌiyere caquë dajiꞌi. 21 Ja̱je paꞌina, mësaru Cristo doꞌija̱ꞌa Maijaꞌquëre i̱re papi cuasajë sehuoyë, ju̱ꞌisiquëni huajëquëre huëoni deꞌoquëre pare i̱ñosiquëre. Ja̱je paꞌina, yure mësaru Maijaꞌquë paꞌire paji cuasajë i̱na quëco pajë paꞌiyë, co̱caija̱ꞌquë api cuasajë.

22 Nuñerepa cocare mësaru sehuocai doꞌire mësaru joñoa tsoa to̱huë, Maijaꞌquë doꞌijëre nuñerepa oñuꞌu cajë. Ja̱je paꞌiye sëte siꞌa tuturepa pa̱i ñape yecohuaꞌire oiye paꞌiji, deꞌo joyore papi. 23 Ja̱je paꞌina, mësaru cato yure pa̱i ju̱ꞌicohuaꞌi mamajë peoyë. Mësaru cato yure Maijaꞌquë coca ti pani huesëyere papi jojosicohuaꞌi aꞌë. 24 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Siꞌa pa̱i iye yeja paꞌicohuaꞌi tayaje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë,

Siꞌaye i̱ohuaꞌi paꞌiyepi taya joroje̱ paꞌye aꞌë.

Taya cato cue̱necoa. Cue̱ne huesëcona, i̱ti joropi to̱mecoa.

25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë coca cato ti pani huesëye aꞌë.

Iye huaso cocare mësarute quëahuë.

2

1 Ja̱je paꞌiye sëte siꞌaye coꞌayere je̱ocojë̱ꞌë, siꞌaye cosoyere, coa cayere, yecohuaꞌi payere ëa ñañere, cuiꞌne yecohuaꞌire coꞌa coca cayere je̱ocojë̱ꞌë. 2 Je̱oconi tsi̱ mañajaꞌa co̱asicohuaꞌi oje yëyeje̱ paꞌye mësaruje̱ joyo paꞌi cocare yëjë̱ꞌë, huasosicohuaꞌi ai deꞌoyere cajë. 3 Mësarupi Ëjaë deꞌoquërepa paꞌiyere nuñerepa ña ti̱ꞌasicohuaꞌi pani ja̱je yëcohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë.

Cristo Api, Paꞌiye Quëꞌi Quë̱na Pë

4 Ëjaëna tsio daijë̱ꞌë, paꞌiye paꞌi quë̱na pëna, pa̱i je̱ocosicona. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquëre cato i̱ sahuasi quë̱na përe paꞌë, jai doꞌi quëꞌio. 5 Ja̱je paꞌina, mësaru i̱na tsioja̱ijë paꞌiye quëꞌi quë̱na pë̱a deꞌohuë. Deꞌorena, Maijaꞌquëpi joyo huëꞌe deꞌhuapi, mësarupi. Deꞌhuaëna, i̱seꞌere necaija̱ꞌcohuaꞌi paꞌiyë. Paꞌijë Jesucristo doꞌija̱ꞌa ai yoꞌojë i̱siyë, Maijaꞌquë sihuaquë ñañere. 6 Ja̱je paꞌina, toyaseꞌe caji:

Yëꞌë sahuasicore pani, deꞌo quë̱na përe pare Siónna o̱añë,

I̱ona quëco paquë cato coa quëco tayohuë caquë coꞌa ju̱ꞌiñe pa̱sipi.

7 Ja̱je paꞌina, ja̱ quë̱na përe i̱ore pao cajë asacohuaꞌire cato doꞌi quëꞌiorepa asa cua̱ñoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, toyaseꞌe cayeje̱ paꞌye paꞌiji, ja̱je asamaꞌcohuaꞌire cato. Ja̱je paꞌina, caji, toyaseꞌe ñeje:

Huëꞌe necohuaꞌi je̱ocosi quë̱na pëpi

Yure cato siꞌa huëꞌe naupa quë̱na përepa deꞌo.

8 Cuiꞌne yecopi caji, ñeje:

Asamaꞌcohuaꞌipi ja̱ quë̱na pëna juꞌajëna, i̱opi ne ta̱ojaꞌcoa.

Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë coca sehuomaꞌ doꞌire ne huesëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ ña nëoseꞌeje̱ paꞌye.

Maijaꞌquë Pa̱i Paꞌiye

9 Mësaru cato i̱ sahuasi pa̱i aꞌë. Ëjaëre paseꞌere necaija̱ꞌa pa̱i aꞌë. Siꞌsi peo daripë acohuaꞌi aꞌë. Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire paꞌë. Ja̱je mësaru paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, mësarute nea hue̱ꞌñare paꞌijëna, Maijaꞌquëpi soipi, mia hue̱ꞌñana etani Maijaꞌquë deꞌoyerepa yoꞌoseꞌere yecohuaꞌina quëaja̱jë caquë. 10 Ja̱ꞌnë cato mësaru i̱ pa̱i peocohuaꞌi paëꞌë. Paꞌisicohuaꞌipi yure cato i̱ pa̱i deꞌohuë. Ja̱ꞌnë mësarute Maijaꞌquë teaye ñani co̱caiye pa̱pi. Yure cato mësarute teaye ñaquë oi co̱caiji.

Maijaꞌquëre Necaiyere Cajë Paꞌijë̱ꞌë

11 Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute se̱ñë, mësaru ca̱pë yëyere saꞌro nëocaimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë, mai joñoa sa̱ñope uihuayere. Mësaru cato iye yeja acohuaꞌi peoyë. Coa daisicohuaꞌi aꞌë. 12 Ja̱je paꞌina, deꞌoyerepa yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, siꞌaohuaꞌire judío pa̱i peocohuaꞌireje̱. Ja̱je mësarupi paꞌijëna, yure mësarute sa̱ñope coꞌaye yoꞌocohuaꞌi aꞌë casicohuaꞌipi mësaru deꞌoye yoꞌoyere ñani, Maijaꞌquëre deꞌoquëre papi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌire Maijaꞌquë huaso muꞌse ti̱ꞌaëna.

13-14 Deꞌoji. Maijaꞌquëpi nepi, pa̱i ëjaohuaꞌire coꞌaye yoꞌocohuaꞌire siꞌseja̱ꞌcohuaꞌire, deꞌoye yoꞌocohuaꞌini deꞌocohuaꞌi aꞌë caja̱ꞌcohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, mai Ëjaëre oi doꞌire siꞌa pa̱i ëjaëre siꞌaohuaꞌi jerepa paꞌire sëte deꞌoye sehuocaiye paꞌiji. Ja̱je cuiꞌne siꞌaohuaꞌire iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌire deꞌoye sehuocaiye paꞌiji. 15 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cato yëji, mësarupi deꞌoye yoꞌojë paꞌijëna, huesëohuaꞌipi ta̱ꞌñe cuasamaꞌcohuaꞌipi mësarute sa̱ñope ca ti̱ꞌañe peoyere.

16 Joꞌya nesicohuaꞌi peoyë, mësaru. Ja̱je paꞌina, joꞌya nesicohuaꞌi peoyë cajë coꞌayere neñuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa Diusu joꞌyaohuaꞌi aꞌë cuasajë, i̱ yëyere yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. 17 Siꞌaohuaꞌire pa̱ire deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, ëjaohuaꞌire yoꞌoyeje̱ paꞌye. Maijaꞌquë doꞌijëre oijë̱ꞌë. Maijaꞌquëre caꞌrajë̱ꞌë. Pa̱i ëjaëreje̱ deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, ëjaëre papi cuasajë.

Cristo Mai Yoꞌo Ja̱ꞌñere I̱ñoquë Ai Yoꞌopi

18 Coꞌamaña necaicohuaꞌi, mësaru ëjaohuaꞌire deꞌoye sehuocaijë paꞌijë̱ꞌë. Deꞌocohuaꞌiseꞌere mësarute oicohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coꞌa ëjaohuaꞌireje̱ deꞌoye sehuojë yoꞌojë̱ꞌë. 19 Ja̱je paꞌina, deꞌoye aꞌë, mësaru deꞌoye yoꞌojëtaꞌare mësarute yecohuaꞌipi coꞌaye yoꞌojëna, ai yoꞌoyere quëcoye. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi coꞌaye yoꞌojë siꞌse cua̱ñojë quëcoto doꞌi peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru deꞌoye yoꞌo doꞌire ai yoꞌojë quëcoye pani deꞌoye aꞌë. Doꞌi paꞌiji, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña. 21 Ja̱re caquë mësarute Diusu soipi, mësarupi Cristo mësaru doꞌire ai yoꞌoseꞌere ñani i̱ yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye mësaruje̱ yoꞌoja̱jë caquë. 22 Cristo cato ti teꞌoreje̱ tayo neñe pa̱quë pajiꞌi, cuiꞌne pa̱ireje̱ cosomaꞌquë pajiꞌi. 23 I̱te coꞌaye catoje̱ sa̱ñope cuiꞌne coꞌayepi camaꞌquë pajiꞌi. Aꞌsi i̱te yoꞌo macaje̱ sa̱ñope icohuaꞌire sa̱isiꞌi camaꞌquë pajiꞌi. Coa ai jerepa Maijaꞌquëna je̱opi, ja̱ëpi pa̱i yoꞌoyere ña deꞌhuaquëpi, nuñerepa yoꞌoquëpi ña deꞌhuaja̱quë caquë. 24 Cristopi siꞌaye mai coꞌaye yoꞌoye hueꞌoni sani cruzuna que̱ cua̱ñopi, maipi coꞌaye yoꞌoyere ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌye paꞌijë nuñerepa yoꞌoyere huajëcohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. I̱ aꞌsi doꞌipi mësaru huasosicohuaꞌi paꞌiyë. 25 Ja̱ꞌnë mësaru yëi ñama ne huesësicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌipi paëꞌë. Ja̱je paꞌisicohuaꞌitaꞌa yure cato Cristona coꞌirena, i̱pi yëi ñamare ñacaiquë ñañeje ñaquë mësaru joñoaje̱ ñacaiji.

3

Huejasicohuaꞌi Paꞌiyere Quëaye

1-2 Nomiohuaꞌi, mësaruje̱ mësaru ë̱jëohuaꞌi cua̱ñeñere deꞌoye sehuojë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, mësaru ë̱jëohuaꞌi sehuomaꞌcohuaꞌipi mësaru i̱ohuaꞌire deꞌoye ëjaohuaꞌire ñajë deꞌoye paꞌiyere ñajë sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ai yëhuo coca peoye. 3 Mësaru deꞌocohuaꞌi ña cua̱ñoñere ë̱mëjeꞌe ca̱pë ëja deꞌoyere oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, ai deꞌoye naña yoyere, jai doꞌi yiꞌyo se̱ꞌhuoñere, pa̱nitaꞌa jai doꞌi ca̱ña su̱ñañere. 4 Mësaru deꞌocohuaꞌi paꞌiye cato paꞌija̱quë mësaru joyopi deꞌoye cuasayepi, ja̱ꞌë të̱në maꞌñerepa, a̱ꞌji joyopi joꞌcua deꞌoye paꞌiye aꞌë, doꞌi quëꞌyerepa Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña. 5 Ai tsoe hue̱ꞌña nomiohuaꞌi Maijaꞌquëna i̱ohuaꞌi paꞌiye i̱sisicohuaꞌi cato ja̱je paꞌiyepi ëja deꞌosicohuaꞌi paꞌa̱huëꞌë. Maijaꞌquëna quëco pacohuaꞌi paꞌa̱huëꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato, ja̱je paꞌiohuaꞌipi i̱ohuaꞌi ë̱jëohuaꞌire deꞌoye sehuocohuaꞌi paꞌa̱huëꞌë. 6 Ja̱je paꞌio paꞌa̱coꞌë, Zara. Ja̱je paꞌiopi i̱o paquë Abrahamre deꞌoye sehuoco pacopi caꞌa̱coꞌë, “Yëꞌë ëjaë”. Ja̱je paꞌina, mësarupi ti caꞌramaꞌpë deꞌoye yoꞌocohuaꞌi pani i̱o mamajë paꞌiyë.

7 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ ë̱jëohuaꞌije̱ mësaru nëjohuaꞌi yëjë cayere deꞌoye asacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Pa̱ni nomiohuaꞌipi esa jëꞌye duruhuëje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌi doꞌire i̱ohuaꞌire ëjaohuaꞌire ñajë dahuëre paye. Coa ai jerepa Maijaꞌquë oi mësarute paꞌiye i̱siseꞌeje̱ paꞌye ja̱ohuaꞌireje̱ i̱sisi doꞌire mësaru deꞌoye ñajë pajë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojëna, mësarute jo̱sa ta̱ꞌtëpoje̱ paꞌio paꞌiye pa̱sipi, Maijaꞌquëre se̱ maca.

Deꞌoyere Pare Yoꞌo Doꞌire Ai Yoꞌocohuaꞌi Paꞌiye

8 Ja̱je paꞌito pa̱i ñape sa̱ꞌñe deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë, teꞌe nëiñena tsiosicohuaꞌipi sa̱ꞌñe Maijaꞌquë doꞌijëre oijë. Teaye paꞌiohuaꞌipi deꞌoye yecohuaꞌire oijë co̱caicohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. 9 Mësarute coꞌaye yoꞌouna, i̱teje̱ coꞌayepi sa̱imaꞌcohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, pë̱i tea ju̱ꞌiquëna. I̱teje̱ pë̱ijë sa̱ñope tea ju̱ꞌiñepi sa̱imaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa mësarute sa̱ñope cacohuaꞌini deꞌoyepi cacaijë̱ꞌë, Maijaꞌquëpi deꞌoye paꞌiyena deꞌhuaja̱ꞌcohuaꞌini soisicohuaꞌi sëte. 10 Ja̱je paꞌina:

Pa̱ipi sihuaquë deꞌo muꞌseña pasiꞌi cani

I̱ tse̱meñore nau nëcoye paꞌiji,

Coso coca caye pa̱jaꞌcore yëꞌopopi.

11 Coꞌaye yoꞌoyere je̱oconi deꞌoyere yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë.

Joꞌcua deꞌoye paꞌiyere coꞌeni ti̱ꞌani ja̱re yoꞌoye paꞌiji.

12 Ëjaëpi nuiñe paꞌicohuaꞌire ñacai paji.

Cuiꞌne i̱ohuaꞌi i̱te se̱ñeje asacai paꞌiji.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌaye yoꞌocohuaꞌire cato sa̱ñope yoꞌoquë paꞌiji.

13 ¿Nepi mësarute sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, mësarupi siꞌanë deꞌoyeseꞌe yoꞌocohuaꞌi paꞌito? 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru nuñerepa yoꞌojë paꞌi doꞌire ai yoꞌoni sihuacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 15 Coa ai jerepa Cristore mësaru joñoa Ëjaëre pare pajë̱ꞌë. Ja̱je paꞌina, siꞌanë cua̱ñesicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë, mësaru sehuoni utejë paꞌiyere pa̱ipi se̱ni asañuꞌu cajë se̱cohuaꞌire, dahuëre paꞌiohuaꞌipi, ëjaohuaꞌire ñajë deꞌoyere papi i̱ohuaꞌi se̱seꞌere sehuocaijë̱ꞌë. 16 Ja̱je paꞌina, mësaru cuasayepi joꞌcua paꞌija̱quë cani deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Paꞌijëna, mësaru nuñe Cristore sehuocohuaꞌi ëaye paꞌiyere coꞌaye cacohuaꞌipi i̱ohuaꞌi coꞌaye caseꞌere cuasajë coꞌa ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë. 17 Ai jerepa deꞌoji, nuñere pare yoꞌojë ai yoꞌoye paꞌito. Ja̱je Maijaꞌquëpi yë nëoru. Coꞌayere yoꞌo doꞌire ai yoꞌoye cato doꞌi peoye aꞌë.

18 Mai coꞌaye yoꞌo doꞌire sa̱icai Cristo ai yoꞌopi, teꞌore pare ju̱ni tëjiquë. Deꞌoquëpi ai yoꞌopi, mai coꞌacohuaꞌi doꞌire, maini Maijaꞌquë quëꞌrona sasiꞌi caquë. I̱ ca̱pë cato huahuoni ju̱ꞌisiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌisiquëtaꞌa i̱ joyopi huëoquëna, cuiꞌnaëpi huajëquë pani co̱pi. 19 Ja̱ joyopi sani pa̱ire necaiseꞌere quëapi, tse̱a cua̱ñosi joñoare. 20 Ja̱ joñoa cato tsoe hue̱ꞌña Noé paꞌinë Maijaꞌquëre sehuocaimaꞌcohuaꞌi paꞌijë paꞌisicohuaꞌi paëꞌë. Jai yohuë deꞌhua maca Maijaꞌquë yoꞌo jujamaꞌë i̱ohuaꞌire utequë paꞌi maca ja̱ joñoare quëapi. Coa ocho pa̱i maña huaso cua̱ñojë paꞌa̱huëꞌë, ocopi. 21 Maire oco doye cato ocho pa̱ire huasoseꞌeje̱ paꞌye aꞌë. Ja̱je paꞌina, Jesucristo ju̱ni huëisi doꞌipi maire huasoji. Oco doye cato coa i̱ñoñe aꞌë, ja̱ huasosicohuaꞌi paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, ë̱mëjeꞌe siꞌsire tsoa to̱ñere oco doye i̱ñoñe pa̱ji. Coa ai jerepa deꞌoye cuasayere pañuꞌu cajë Maijaꞌquëre se̱ñere i̱ñoji. 22 Maire huasoquë cato maꞌtëmona mëni Maijaꞌquë ëja te̱ꞌtere paꞌiji, siꞌaohuaꞌire hui̱ñaohuaꞌire cuiꞌne cua̱ñe tutu pacohuaꞌire meñe cua̱ñequëpi.

4

Diusu I̱sisi Tutu Paꞌiye Jaꞌye Ñacaijë Paꞌiye

1-2 Cristopi i̱ ca̱pë ai yoꞌoquë ju̱jiꞌi. Ja̱je paꞌina, iye cuasayere pajë̱ꞌë. Ca̱pëpi ju̱ꞌisiquë cato coꞌaye yoꞌoye tëni saisiquë api. Tëni saisiquëpi siꞌa i̱ iye yeja paꞌi maca Maijaꞌquë yëyere yoꞌoquë pasipi, i̱ ca̱pë coꞌaye yëyere yoꞌomaꞌë, ja̱re cuasajë paꞌijë̱ꞌë. 3 Teape tsoe mësaru Maijaꞌquëre sehuomaꞌcohuaꞌi yoꞌoyere yoꞌojë paëꞌë, siꞌaye yoꞌoyena sëo measicohuaꞌipi, coꞌayere yëyere, cuepeyere, jai pa̱i tsiꞌsini a̱ijë ai pi̱siye yoꞌojë cayere, jaiye co̱no u̱cuyere, cuiꞌne Maijaꞌquë api cajë coꞌayere se̱jë yoꞌojë paëꞌë. 4 Ja̱ohuaꞌi cato yure mësarute ti̱ohuaꞌire ñañë, mësarupi teꞌe i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni coꞌayere yoꞌojë paꞌimaꞌpëna. Ja̱je paꞌina, mësarute coꞌaye cayë. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi pa̱i ñape yoꞌoseꞌere i̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, huajëcohuaꞌire cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌire pa̱i ñape yoꞌoseꞌere sa̱isiꞌi caquë ña deꞌhuaquëna. 6 Ja̱je paꞌina, ju̱ꞌisicohuaꞌire deꞌo cocare quëapi. Ja̱ cocapi i̱ohuaꞌi huajëcohuaꞌi paꞌinë yoꞌoseꞌere ña deꞌhuayere caquë, i̱ohuaꞌi Diusu paꞌiye i̱siyepi joyopi paꞌija̱jë caquë yoꞌopi.

7 Siꞌa coꞌamaña caraja̱i muꞌseña ti̱ꞌaji. Ja̱je paꞌina, mësaru nuñerepa paꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquëre se̱ñeseꞌe yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. 8 Ja̱je paꞌina, siꞌaye jerepa pa̱i ñape sa̱ꞌñe oiyere pajë̱ꞌë. Pa̱ire oiye cato jaiye coꞌaye yoꞌoyere sa̱i deꞌhuacaiye aꞌë. 9 Pa̱i ñape yecohuaꞌire deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, mësaru huëꞌena daicohuaꞌire, ë̱semaꞌpë. 10 Jaiye ti̱ñe paꞌye Maijaꞌquë i̱siye deꞌo coꞌamaña deꞌoyerepa necaicohuaꞌi sëte pa̱i ñape yecohuaꞌire necaijë̱ꞌë, mësaru i̱si cua̱ñoseꞌeje̱ paꞌye. 11 Mësaru joyopi cocare caquë pani Maijaꞌquë coca cayeje̱ paꞌye caja̱quë, cuiꞌne yecohuaꞌini co̱caiquë pani Maijaꞌquë i̱si tutupi co̱caija̱quë. Ja̱je paꞌina, siꞌaye mësaru neroja̱iñe cato Jesucristo doꞌija̱ꞌa, Maijaꞌquëre sihuajë deꞌoquëre paꞌni ca ja̱ꞌñere neñe paꞌija̱quë. Maijaꞌquëre cato siꞌa miañe ja̱re i̱ tse̱seꞌe aꞌë, cuiꞌne siꞌa coꞌamaña ja̱re i̱ tse̱seꞌe aꞌë, jeꞌnëna. Ja̱je paꞌija̱quë.

Cristore Tuicohuaꞌi Ai Yoꞌoye

12 Yëꞌë oicohuaꞌi, toa ëoyeje̱ paꞌye jëaye neñañepi mësaruna ti̱taja̱ꞌcoa. Ti̱tacona, me neni ja̱je ti̱ñerepa paꞌiquëꞌni cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 13 Neñañepi paꞌito coa ai jerepa sihuajë̱ꞌë, Cristo ai yoꞌoseꞌe ayere mësaruje̱ pajë cajë, siꞌaye i̱ ayere deꞌoyerepa mësaruja̱ꞌa i̱ñoquëna, ai sihuaja̱ꞌcohuaꞌipi. 14 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi Cristore tui doꞌire mësarute coꞌacohuaꞌi aꞌë cato mësaru sihuacohuaꞌi paꞌiye paꞌiji, Maijaꞌquë deꞌo joyopi mësaru ja̱ꞌre paꞌi doꞌire. 15 Pa̱ire huani je̱oñere, coꞌamaña yahue i̱ñere, coꞌaye yoꞌoyere, yecohuaꞌi yoꞌoyere coa cacaroja̱ijë ne deꞌhuacaiyere yoꞌoye peoji, iyere yoꞌo doꞌire ai yoꞌoquë pani huajëyaꞌ ju̱ꞌiñe paꞌiji. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Cristore tui doꞌire ai yoꞌoquë pani huajëyaꞌ ju̱ꞌiñe peoji. Coa ai jerepa Maijaꞌquëni deꞌoquëre paꞌni caquë sihuaye paꞌiji, ai yoꞌo doꞌire.

17 Tsoe ti̱ꞌapi, Maijaꞌquë tsëcapëre pani i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌe ñaquë sa̱i deꞌhua maca. Ja̱je mai yoꞌoseꞌere duꞌru ñaquë sa̱i deꞌhuaye huëoto, ¿merepa ja̱ohuaꞌi Maijaꞌquë caye sehuomaꞌcohuaꞌi yoꞌo cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌni, ai coꞌacohuaꞌi cuiꞌne Maijaꞌquë cua̱ñeñe yoꞌomaꞌpë tayocohuaꞌi? 18 Nuñe yoꞌocohuaꞌitaꞌa huaso cua̱ñoñe ai yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌito, ¿merepa coꞌaye yoꞌocohuaꞌi cuiꞌne tayocohuaꞌi jëa ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌni? 19 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë yëyepi yoꞌojë ai yoꞌocohuaꞌi cato ja̱re deꞌoyere yoꞌojë paꞌiye paꞌiji, joñoaseꞌere Maijaꞌquëna i̱sini paꞌijë, Maijaꞌquë cato maire ne deꞌhuaquëpi, cuiꞌne i̱ caseꞌeje̱ yoꞌo ti̱ꞌaquëpi.

5

Sehuosicohuaꞌire Yëhuoye

1 Yëꞌëje̱ sehuosicohuaꞌi ëjaëꞌë. Ja̱je paꞌipi Jesucristo ai yoꞌoquëna, ñasiquëpi yure yëhuoyë, sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌire, mësaru quëꞌro paꞌicohuaꞌire, yëꞌëje̱ i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni Jesús aye deꞌoyere pare jeteyoꞌje paja̱ꞌquëpi. 2 Mësarupi ñacaija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë caquë Maijaꞌquë mësaruna i̱sisicohuaꞌi deꞌoye cuasajë yoꞌojë̱ꞌë, Maijaꞌquë yëyeje̱ paꞌye. Yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, cua̱ñe nëosi doꞌire pa̱nitaꞌa curiquëre ai yë doꞌipi mësaru yë doꞌire sihuajë nejëꞌë, coꞌamaña. 3 Cuiꞌne mësaru tse̱cohuaꞌi aꞌë cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, mësaru ñajë pacohuaꞌire. Coa ai jerepa i̱ohuaꞌini deꞌoye pani i̱ñojëꞌë, mësaru paꞌiyere ñajë tuija̱ꞌcohuaꞌire. 4 Ja̱je mësaru yoꞌonitaꞌa yëi ñamare ñacaicohuaꞌi Ëjaërepa dai maca deꞌo marore pare i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, ti meꞌme tomemaꞌconi, cuiꞌne i̱ ayere deꞌoyere pare i̱ñojaꞌconi.

5 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ po̱sëohuaꞌije̱ sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌi cayere deꞌoye sehuocohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Siꞌaohuaꞌi pa̱i ñape yecohuaꞌire deꞌoye sehuocaijë dahuëre paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌiye pa̱cohuaꞌire cato Diusupi sa̱ñope yoꞌoquë api, jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasacohuaꞌire. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare dahuëre paꞌicohuaꞌire cato deꞌoye yoꞌoquë i̱ oiyepi co̱caiquë api. 6 Ja̱je paꞌiye sëte Maijaꞌquë tutu quëꞌi Ëjaëre paꞌë cuasajë i̱ cua̱ñeñere sehuojë dahuëre paꞌijë̱ꞌë, i̱pi mësarute jerepa tëto saisicohuaꞌire nejaꞌquëre i̱ti yoꞌo maca ti̱ꞌaëna. 7 Ja̱je paꞌina, siꞌaye mësaru coꞌa ju̱ꞌiñe Maijaꞌquëna i̱sijë̱ꞌë, mësarute oi ñacaiquëna.

8 Ñare pajë paꞌijë̱ꞌë, sëtasicohuaꞌipi. Mësarute sa̱ñope yoꞌoquë huati, jai yaije̱ paꞌipi tëꞌija̱i mësarute coꞌequë cuꞌiji, a̱siꞌi caquë. 9 Sa̱ñope i̱te quëco saojë̱ꞌë, Maijaꞌquë paꞌiji nuñerepa cuasayepi. Siꞌa hue̱ꞌña Maijaꞌquë doꞌijë paꞌicohuaꞌije̱ cuiꞌne ai yoꞌoye paꞌiquëtaꞌare quëcoyë cuasajë mësaruje̱ quëcojë̱ꞌë. 10 Ja̱je coa nëhui tëcahuë ai yoꞌosi jeteyoꞌje Diusupi mësarute deꞌocohuaꞌire nuñerepa paꞌiohuaꞌire tutu quëꞌiohuaꞌire, cuiꞌne ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌire paꞌë asacohuaꞌire nesipi, maire ai oi Jesucristo ja̱ꞌre tsioni paꞌijë ti caraja̱i maꞌñere deꞌoyere pare paja̱jë caquë soisiquëpi. 11 Ja̱ë api, jerepa paꞌi deꞌoquërepa ti caraja̱imaꞌquërepa. Ja̱je paꞌija̱quë.

Pëpa Tëjiyerepa

12 Maijaꞌquë doꞌiquë nuñe paꞌiquë Silvanona toya cua̱ñohuë, iye nëhui coca maña. Iye toyaseꞌe cato mësarute yëhuoye aꞌë, cuiꞌne care paye aꞌë, Maijaꞌquë maire oi coa i̱siseꞌere. Ja̱je paꞌito o̱cue paꞌi macarepa i̱tire tuijë paꞌijë̱ꞌë.

13 Babilonia sehuosicohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi mësarute pëpa saoyë, mësarute soiseꞌeje̱ paꞌye Diusu soisicohuaꞌipi, cuiꞌne yëꞌë mamaquëje̱ paꞌi Marcosje̱ mësarute pëpa saoji. 14 Pa̱i ñape yecohuaꞌire yoꞌjeire oiyepi oijë suꞌcuajë sihuajë pëpacaijë̱ꞌë.

Siꞌaohuaꞌi Jesucristore pacacaicohuaꞌi sëte, i̱pi ñacaina, joꞌcua deꞌoye paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌija̱quë.

2 SAN PEDRO

1

2

3

2 SAN PEDRO

1

Pedro Toya Co̱seꞌe Hua Saicohuaꞌina

1 Yëꞌë, Simón Pedropi iye toya jaꞌhua toyayë, mësaruni caquë, Jesucristo joꞌyaëpi i̱ jëjo daoquëpi. Maijaꞌquë nuñerepa yoꞌoquëpi cuiꞌne Jesucristo pa̱ire huasoquëpi, yëquë cuasayeje̱ paꞌye Maijaꞌquë paꞌiji cuasayere deꞌoyere pare cuasa ti̱ꞌañe i̱sisicohuaꞌina toyayë. 2 Maijaꞌquë coa i̱siye cuiꞌne joꞌcua deꞌoye paꞌiyepi mësarute jerepa paꞌija̱quë, mai Ëjaë Jesucristore cuiꞌne Maijaꞌquëre mësaru cuasa ti̱ꞌa doꞌipi.

Cristore Tuicohuaꞌi Yoꞌoye

3 Maire Maijaꞌquëpi soipi, i̱ jerepa paꞌiyepi cuiꞌne i̱ deꞌoyerepa yoꞌoyepi. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi i̱ tutupi maire i̱sipi, siꞌaye caraye peoyerepa, nuñerepa deꞌoyerepa yoꞌojë paꞌi ja̱ꞌñere, i̱te mai cuasayepi. 4 Ja̱ coꞌamaña doꞌija̱ꞌa jaiye i̱ ca nëoseꞌe ai deꞌoyere pare jai doꞌire maina i̱sipi, maipi iye yeja pa̱i ëaye nëiñepi coꞌa deꞌoyena sayere cati saisicohuaꞌipi paꞌijë i̱ paꞌiye ayere ti̱ꞌani paꞌija̱jë caquë. 5 Ja̱je paꞌina, mësaru ai se̱ña maca payere cajë tutu yoꞌoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, mësaru Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi deꞌoyeseꞌe yoꞌoyere se mëojëꞌë. Deꞌoyeseꞌe yoꞌoyepi ta̱ꞌñe cuasayere se mëojëꞌë. 6 Ta̱ꞌñe cuasayepi yëyere coꞌye quëco ti̱ꞌañere se mëojëꞌë. Yëyere coꞌye quëco ti̱ꞌañepi yoꞌo jujamaꞌpë quëcoyere se mëojëꞌë. Yoꞌo jujamaꞌpë quëcoyepi nuñerepa cuasayeseꞌe se mëojëꞌë. 7 Nuñerepa cuasayepi Maijaꞌquë doꞌijëre oiyere se mëojëꞌë. Maijaꞌquë doꞌijëre oiyepi, siꞌaohuaꞌire pa̱ire oiyere se mëojëꞌë.

8 Ja̱je mësarupi iye coꞌamañare pajë se mëoto mësaru paꞌiye doꞌi quëꞌye pasipi, coa paꞌiye peojë. Cuiꞌne mësaru Cristore cuasaseꞌere se mëoñe paꞌiji. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye coꞌamañare peoquë cato ñamaꞌquëje̱ paꞌi api. Pa̱nitaꞌa ñaco poreije̱ paꞌi api. I̱ ja̱ꞌnë coꞌaye yoꞌoseꞌe tsoa to̱caiseꞌere hua̱nëyesiquë api. 10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë, mësarute Maijaꞌquë sahuani i̱ tse̱cohuaꞌire neseꞌere i̱ñoñuꞌu cajë ai cuasajë yoꞌojë̱ꞌë. Mësarupi ja̱je yoꞌoni coꞌaye yoꞌoyena ta̱iñe ti pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 11 Ja̱je cuiꞌne maire huasoquë Jesucristo cua̱ñe te̱ꞌtepi mai cacaja̱ꞌa eta saꞌro jaicorepa huiꞌyocaisicopi paꞌija̱ꞌcoa.

12 Ja̱je paꞌina, mësarupi ta̱ꞌñe cuasajë nuñere pare o̱cue paꞌi macarepa paꞌitoje̱ ja̱ yëꞌtaꞌapi yëꞌë cato mësarute ca sëtoquë pasiꞌi siꞌaye mësarute yeꞌyaseꞌere. 13 Ja̱je paꞌina, yëꞌë cato iye nuñere paꞌë cuasayë. Ja̱ yëꞌtaꞌa yëꞌë huajëquë paꞌi maca cato mësarute yëhuo sëtoquë pasiꞌi caquë. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai Ëjaë Jesucristopi yëꞌëre quëa i̱ñopi, mëꞌë esa iye yeja paꞌiye je̱ojaꞌquë aꞌë caquë. 15 Ja̱je paꞌina, yëꞌë ju̱ꞌisi jeteyoꞌje yëꞌë ca sëtosi coꞌamañare siꞌanë cuasa cua̱ñoñe paꞌija̱quë caquë, yëꞌë ai cuasaye jaꞌye yoꞌoyë.

Mai Ëjaë Deꞌoyere Ñañe

16 Mai Ëjaë Jesucristo daiye cuiꞌne i̱ tutu quëꞌirepa paꞌiyere yëquë mësarute quëaseꞌe pa̱iseꞌe coa cuasa huëoseꞌere quëaye pa̱huë. Yëquë ñaco ca̱re papi jerepa paꞌi paꞌina, ñaseꞌere quëahuë. 17 Cuiꞌne yëquëpi i̱te ñajë cuiꞌne asahuë, Maijaꞌquëpi Jesure deꞌoquëre pani, jerepa paꞌini sihuaquë maꞌtëmopi deꞌo yëꞌorepa “iquë api, yëꞌë mamaquë, yëꞌë oiquërepa. I̱ni ai sihuaquë paꞌiyë,” caquëna. 18 Ja̱je asahuë, maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe Maijaꞌquë caye jutaquëna, jeto deꞌo cu̱tihuëre Ëjaë ja̱ꞌre co̱ni paꞌi maca.

19 Ja̱je cuiꞌne payë, maire jerepa care paye necai cocaje̱. Ja̱ cato Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyajë paꞌiseꞌere cayë, ja̱re mësaru deꞌoyerepa asacaiye paꞌiji, toa tsë̱o pë ñami miacaiyeje̱ paꞌye mësarute miacaiyere. Ja̱je miacai pasipi, mësaru joñoana, ñata maꞌñocore papi miacaiye ti̱ꞌa macaja̱ꞌa. 20 Ja̱je paꞌina, mësaru cato cuasaye paꞌiji. Maijaꞌquë coca toyaseꞌe cato pa̱i quëaseꞌe peoye aꞌë. 21 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi cuasayepi huëojë caye pa̱ꞌahuëꞌë. Coa ai jerepa Maijaꞌquë joyopi quëaquëna, Maijaꞌquë yëyere caꞌa̱huëꞌë.

2

Coa Cosoye Yeꞌyacohuaꞌire Quëaye

(Jud 4-13)

1 Israel pa̱i Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌipi paꞌiyë, cacohuaꞌi. Coa cosocohuaꞌi paꞌa̱huëꞌë. Ja̱je cuiꞌne mësaru acohuaꞌije̱ yeꞌyacohuaꞌipi coa cosocohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi yahuerepa i̱ohuaꞌi coꞌaye cuasayere yeꞌyacohuaꞌi aꞌë nejo cocare. Ja̱je yoꞌojëtaꞌa i̱ohuaꞌire huasosi ëjaëni coa caquë api caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je ca doꞌire i̱ohuaꞌire ai esa nejoñepi ti̱tasipi. 2 Jai pa̱i ja̱ohuaꞌire tuija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyere ñajë. Ja̱ohuaꞌi doꞌire iye deꞌo cocare, yecohuaꞌipi coꞌaye caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 3 Ja̱je paꞌina, ai curiquë yë doꞌire mësaru payere sioja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, coa cosoye yeꞌyayepi yoꞌojë. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire cato nejoñepi ti jëa ti̱ꞌañe peoyere papi uteji, tsoe hue̱ꞌñana ja̱je nejojaꞌcohuaꞌire ña nëosicohuaꞌire sëte.

4 Diusu i̱ hui̱ñaohuaꞌi tayosi doꞌi sa̱i deꞌhuacaiye paꞌa̱jiꞌi. Coa ai jerepa i̱ohuaꞌire cato hue̱ni ai nea hue̱ꞌñare pana toa yejana je̱ocoa̱ꞌjiꞌi. Ja̱ohuaꞌi cato pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌseñarepa ca tëjija̱ꞌcohuaꞌipi deꞌhuasicohuaꞌipi paꞌiyë. 5 Ja̱je paꞌye cuiꞌne yeja tsoe hue̱ꞌña paꞌisicohuaꞌireje̱ Diusu sa̱i deꞌhuacaiye pa̱ꞌajiꞌi, i̱ohuaꞌi tayoseꞌe. Coa ai jerepa ocopi coꞌje hue̱aꞌjiꞌi. Coꞌje hue̱acona, coa Noé macaseꞌere, i̱ti nuiñe paꞌiyere quëasiquëseꞌere cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni siete pa̱i paꞌicohuaꞌiseꞌere huasoa̱ꞌjiꞌi. 6 Ja̱je cuiꞌne Sodoma cuiꞌne Gomorra pa̱i daripë̱aje Diusupi nejoa̱ꞌjiꞌi, hua̱taseꞌe ëo huesoquë. Iye cato yoꞌoa̱ꞌjiꞌi, jeteyoꞌje coꞌa pa̱i paꞌicohuaꞌipi ja̱je yoꞌoye coꞌaye aꞌë cuasajë pa̱ ja̱ꞌñere caquë. 7 Ja̱je yoꞌoquë coa Lotseꞌere huasoa̱ꞌjiꞌi, coꞌa pa̱ipi coꞌayere yoꞌojëna, ñaquë oi paꞌisiquëseꞌere. Ja̱ë cato nuñe paꞌiquë paꞌa̱jiꞌi. 8 Ja̱je nuñe paꞌipi i̱ohuaꞌi quë̱no macare paꞌi siꞌa muꞌseñapi siꞌaye i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoyere asaquë cuiꞌne ñaquë i̱ deꞌo joyopi ai yoꞌoquë oi paꞌa̱jiꞌi. 9 Ja̱je mai Ëjaë cato i̱na i̱sisicohuaꞌire neñañere paꞌito huasoquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌacohuaꞌire cato pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌserepa siꞌseja̱ꞌcohuaꞌini paquë api.

10 Diusupi siꞌseja̱ꞌquë api, siꞌsire yëjë yoꞌojë paꞌicohuaꞌire, ëjaohuaꞌi cayere coejë sa̱ñope cacohuaꞌire. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi huajëyaꞌye peoyerepa cuiꞌne ai coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë i̱ohuaꞌi yëyeseꞌe cuasajë ti caꞌramaꞌpë ëjaohuaꞌire coꞌaye cacohuaꞌi aꞌë. 11 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare hui̱ñaohuaꞌi ai tutu pacohuaꞌitaꞌa ëjaohuaꞌire coꞌaye camaꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë ña hue̱ꞌña.

12 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi cato coa nëtëroja̱icohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Asa ti̱ꞌañe peocohuaꞌi aꞌë. Coa i̱ohuaꞌire nëiñeje yoꞌocohuaꞌi aꞌë. Tse̱ani huani je̱ojaꞌcohuaꞌipi jojosicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi i̱ohuaꞌi asaye ti̱ꞌa maꞌñere coꞌaye aꞌë cayë. Ja̱ doꞌire nëtëroja̱icohuaꞌi ju̱ꞌiñeje paꞌye ai yoꞌojë ju̱ni huesëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 13 Yecohuaꞌire i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌosi doꞌire sa̱i deꞌhua cua̱ñojë yure cato siꞌa muꞌseña a̱niroja̱ijë sihuacohuaꞌirepa paꞌiyë, cuasayë. Ja̱ohuaꞌi cato siꞌsi aꞌsioje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, mësaru ja̱ꞌre co̱ni. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi mësaru ja̱ꞌre co̱ni a̱o a̱ijë sihuayë cajë yoꞌoyë, i̱ohuaꞌire coso huesoseꞌere jerepa yoꞌo huajëjë.

14 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi teꞌo macareje̱, nomiore coa ñañe pa̱ñë, ja̱re nomi ëayeseꞌepi ñacohuaꞌi aꞌë, tayo yoꞌoyeje̱ ti jëꞌjomaꞌcohuaꞌi aꞌë. Tutu peocohuaꞌire cato i̱ohuaꞌi yoꞌoyepi cosojë coꞌaye yoꞌoyena ne ta̱ocohuaꞌi aꞌë. Ai coꞌamaña tsiꞌsoni payere cajë ta̱ꞌñerepa yoꞌocohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë coꞌaye ca nëosicohuaꞌipi. 15 Beor mamaquë Balaam coꞌayere yoꞌoquë curiquë nesiꞌi caquë yoꞌo ja̱ꞌñeje paꞌye yoꞌoyë, ja̱ohuaꞌi cato. 16 Ja̱je yoꞌoquëna, i̱te burra ti camaꞌcopi pa̱i yëꞌore papi i̱ tayoquë yoꞌoyere ca quëcoa̱ꞌcoꞌë. Ja̱je cani i̱ cuepequë yoꞌoyere necaiye pa̱ꞌacoꞌë.

17 Iye pa̱i cato oco dea pëpi oco peocoje̱ paꞌicohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne sirioni tutupi ti̱rona tutu saoyeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, nea hue̱ꞌñare pana ti nejojaꞌcohuaꞌire ña nëosicohuaꞌipi paꞌiyë. 18 Ja̱ohuaꞌi cato pa ëaye nëi tutupi ca huëocohuaꞌi aꞌë, doꞌi peo cocapi cajë. Ja̱je cajë tayocohuaꞌi quëꞌropija̱ꞌa cati huajësicohuaꞌini, i̱ohuaꞌi ca̱pë coꞌaye yëyena ca̱pë ëayere sëo measeꞌere yoꞌojë, cosojë ja̱ohuaꞌire coꞌaye yoꞌoyena ne ta̱ocohuaꞌi aꞌë. 19 Ja̱je yoꞌojë cayë iye aꞌë, deꞌoyerepa pani huajëye. Ja̱je cajëtaꞌare i̱ohuaꞌi siꞌsi paꞌiyepi joꞌya nesicohuaꞌire paji. Ja̱je paꞌina, siꞌa pa̱i i̱ohuaꞌire yoꞌo ëaquëna, quëco ti̱ꞌamaꞌpë yoꞌoyere ëjaëre payë. Ja̱pi joꞌya nesicohuaꞌire paquëna, paꞌiyë. 20 Ja̱je paꞌina, maire huasoquë Ëjaë Jesucristore asa doꞌire iye yeja coꞌaye paꞌiyere cati saicohuaꞌipi cuiꞌnaohuaꞌini ja̱ꞌnë coꞌaye yoꞌoseꞌepi hue̱ co̱sicohuaꞌi pani, ja̱ꞌnë paꞌiseꞌe se̱ña maca coꞌa hue̱ꞌñana cacayë. 21 Ja̱ doꞌire ai jerepa deꞌoraꞌpi, ja̱ohuaꞌire nuñerepa paꞌi cocare asamaꞌcohuaꞌipi paꞌito coꞌaji. Yure cato Maijaꞌquë deꞌoyerepa cua̱ñeñere i̱ohuaꞌina i̱sipi, i̱te asasicohuaꞌitaꞌa je̱oni paꞌijëna. 22 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌina ti̱ꞌapi, tsoe caseꞌepi: “Joꞌya yai i̱ siso o̱asiconi a̱ni co̱quë api, cuiꞌne se̱se ja̱ꞌa deꞌoye tsoa to̱sicopi yaꞌo dana cuiꞌnaopi cuyacoa.”

3

Ëjaërepa Daiyere Quëaye

1 Maijaꞌquë doꞌijë yëꞌë oicohuaꞌi, ico cato yëꞌë cayaye acore mësarute toya saocoa. Iye cayaye toya saoyena, mësaru nuñerepa cuasajë paꞌiyere yëhuo sëtosiꞌi cuasahuë. 2 Ja̱je paꞌina, hua̱nëyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi deꞌocohuaꞌirepa caseꞌere, cuiꞌne Ëjaërepa huasoquë cua̱ñeseꞌere, ja̱re i̱ jëjo daocohuaꞌi mësarute yeꞌyaseꞌere.

3-4 Cuasajë̱ꞌë, iyere: Tëji muꞌseña cato i̱ohuaꞌi yëyeje̱ paꞌye coꞌayere yoꞌocohuaꞌipi daija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi cueꞌcue yëꞌopi, se̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë: “Me neoꞌni, yure Cristo dasiꞌi ca nëoseꞌe”, mai aipë maña ju̱ju satoje̱ yeja deꞌhua maca acoje̱ paꞌiopi nëio caraja̱ico iye yeja. 5 Ja̱re se̱cohuaꞌipi cato tsoe hue̱ꞌña Maijaꞌquëpi cua̱ñequëna, maꞌtëmo ëjacona, cuiꞌne yejaje̱ oco daꞌcaseꞌe paꞌisicopi oco daꞌcaja̱ꞌa yeja ëjapi. Ja̱re asacohuaꞌitaꞌa ja̱re asayere coejë ja̱je cayë. 6 Cuiꞌne tsoe hue̱ꞌña yejaje̱ ocopi coꞌjeni siꞌaye i̱ote paꞌiye nejoseꞌeje̱ asacohuaꞌi aꞌë. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maꞌtëmo cuiꞌne yeja yure paꞌiye cato toana ëo ja̱ꞌñepi paꞌiji, Maijaꞌquë cua̱ñe doꞌipi deꞌhuaseꞌepi. Ja̱ toapi pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña tëji muꞌserepa coꞌacohuaꞌire ëo huesoquë nejojaꞌquë api.

8 Maijaꞌquë doꞌijë yëꞌë oicohuaꞌi iyeje̱ hua̱nëyemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, mai Ëjaëre cato teꞌe muꞌsepi mil o̱metëcaje̱ paꞌye paꞌiji, cuiꞌne mil o̱metëcapi teꞌe muꞌseje̱ paꞌye paꞌiji. 9 Mai Ëjaë yecohuaꞌi cayeje̱ paꞌye i̱ ca nëoseꞌere yoꞌo ti̱ꞌamaꞌë tsoe nëimaꞌë paꞌiji. Coa ai jerepa i̱ cato mësaruni cuasaquë dahuëre yoꞌoji, pa̱i ju̱ni huesëyere ë̱sequë. Ja̱je paꞌina, i̱ cato yëji, siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquëna po̱nëni coꞌiyere ti̱ro paꞌicohuaꞌipi.

10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ti cuasamaꞌtopi ti̱ꞌajaꞌcoa, Ëjaë muꞌse cato, coꞌamaña ñaë daiyeje̱ paꞌye. Ja̱ macarepa maꞌtëmo cato peo hue̱ꞌñarepa nejosico pasio ai huajëyaꞌyerepa tutu pi̱siyepi. Ja̱ macarepa maꞌtëmo paꞌi coꞌamaña peo hue̱ꞌñarepa ëoseꞌe pasipi, cuiꞌne iye yeja paꞌi coꞌamañaje peo hue̱ꞌñarepa ëoseꞌe pasipi.

11 Ja̱je siꞌaye nejo ja̱ꞌñeseꞌe paꞌiji asacohuaꞌi sëte, ai jerepa i̱na i̱sisicohuaꞌipi i̱seꞌere cuasajë necaijë paꞌiye paꞌiji. 12 Ja̱je paꞌina, Diusu yoꞌoja̱ꞌa muꞌse esa ti̱ꞌajaquë cajë tutu yoꞌojë̱ꞌë, Maijaꞌquë yoꞌoja̱ꞌa muꞌserepa ti̱ꞌañere utejë. Ja̱ muꞌse cato siꞌaye maꞌtëmo paꞌiye cuiꞌne yeja paꞌiye nejo huesoseꞌe pasipi, toa uyepi peo hue̱ꞌñarepa ucosi huesoquëna. 13 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato huajë maꞌtëmore cuiꞌne huajë yejare utejë paꞌiyë. Diusu ca nëoseꞌere deꞌoyeseꞌe cuiꞌne nuñere paseꞌe paꞌija̱ꞌtore.

14 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë maña iye coꞌamañare utejë paꞌijë deꞌoye yoꞌojë paꞌijë̱ꞌë. Maijaꞌquëpi ti̱tani siꞌsi te̱ꞌña peocohuaꞌire cuiꞌne coꞌaye yoꞌoseꞌe peocohuaꞌire deꞌoye ñajaꞌquëre. 15 Deꞌhua cuasajë̱ꞌë, mai Ëjaë cato maire oi doꞌire esa daiye pa̱ji, maipi huasosicohuaꞌi paꞌija̱jë caquë. Ja̱je cuiꞌne toyapi, Maijaꞌquë doꞌiquë mai oiquë Pabloje̱, Diusu i̱te ta̱ꞌñe asaye i̱siseꞌeje̱ paꞌye. 16 I̱ mësarute toya saoye ñape iye ayere mësarute capi. Ja̱re caquë toyaseꞌe ayetaꞌa yeque cato asa ti̱ꞌañe jëayeque paꞌiji. Paꞌina, ja̱re huesëohuaꞌipi Maijaꞌquë paꞌiji cuasaye carasicohuaꞌipi ti̱ñe po̱nañë. Ja̱ po̱nañeje paꞌye Maijaꞌquë coca toyaseꞌeje̱ ti̱ñe po̱nacohuaꞌi sëte, i̱ohuaꞌi nejo cua̱ño ja̱ꞌñere ja̱je yoꞌoyë.

17 Ja̱ doꞌire Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌë oicohuaꞌi mësaru cato iye paꞌi ja̱ꞌñere cuasacohuaꞌipi deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, mësaru nuñerepa paꞌiyere, coꞌacohuaꞌipi mësarute i̱ohuaꞌi cosoyepi ne ta̱ojë. 18 Ja̱je paꞌina, mësaru cato ai jerepa mai Ëjaë huasoquë Jesucristoni deꞌoyerepa i̱ paꞌiyere asa ti̱ꞌajëꞌë, i̱ oiyeje̱ paꞌye oiyena ai deꞌoja̱ꞌcohuaꞌi. Ja̱ëpi deꞌoquërepa yure cuiꞌne jeꞌnëna ti caraja̱imaꞌquërepa. Ja̱je paꞌija̱quë.

1 SAN JUAN

1

2

3

4

5

1 SAN JUAN

1

Paꞌi Cocarepa

1 Toyayë, mësarute duꞌru paꞌi huëoseꞌere pare. Ja̱re yëquëpi asajë cuiꞌne yëquë ñaco ca̱re papi ñahuë. Ja̱je paꞌina, ñajë yëquë jë̱ñapi i̱tire papihuë, paꞌi coca ayere. Ja̱ cato cayë. 2 Iye paꞌi cocapi yëquëna eta i̱ñopi, pëca jaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiseꞌepi. Ja̱re yëquëpi i̱te quëacaicohuaꞌipi ñani mësarute quëahuë, ja̱ ti pani huesëyere. 3 Yëquë ñaseꞌere cuiꞌne yëquë asaseꞌere mësarute quëahuë, mësarupi yëquë ja̱ꞌre tsioni paꞌija̱jë cajë, yëquë Maijaꞌquëna cuiꞌne i̱ mamaquë Jesucristona tsioni paꞌiyeje̱ paꞌye. 4 Ja̱je toyayë, mësarute sihuayepi ti̱mëseꞌerepa paꞌija̱quë cajë.

Ë̲sëje̱ Paꞌi Api, Maijaꞌquë

5 Iye coca cato Jesucristo yëquëre yeꞌyaseꞌe aꞌë. Ja̱re mësarute quëahuë. Maijaꞌquë cato ë̱së miañeje paꞌye miaquë api, i̱te ti peoji, nea te̱ꞌte macaje̱. 6 Ja̱je paꞌina, maipi i̱ ja̱ꞌre tsioni paꞌiyë cacohuaꞌitaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa nea hue̱ꞌñare paꞌini coa cosoyë, cayepi cuiꞌne yoꞌoyepi. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maipi Diusu paꞌiyeje̱ mia hue̱ꞌñare paꞌicohuaꞌi pani yecohuaꞌire tsiosicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱je paꞌito Jesucristo Diusu mamaquë tsiepi siꞌaye coꞌayere tsoa to̱caiji, maire.

8 Tayo yoꞌoye peoyë cacohuaꞌi pani maijaꞌa coꞌye cosoyë, nuñerepa paꞌiyepi maini peo doꞌire ja̱je cacohuaꞌipi. 9 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tayo yoꞌoyere cajë oijë Maijaꞌquëna quëato, Maijaꞌquë deꞌhue necai nuñerepa yoꞌoja̱ꞌquë api. Ja̱je yoꞌoquë i̱pi mai coꞌaye yoꞌoseꞌere sa̱i deꞌhuacai cuiꞌne siꞌaye tayo yoꞌoseꞌere tsoa to̱caija̱ꞌquë api. 10 Maipi tayo yoꞌomaꞌcohuaꞌi aꞌë cacohuaꞌi pani Maijaꞌquëpi coa cosoquëje̱ paꞌiyere neñë. I̱ nuñerepa cocare i̱tire paꞌë cajë camaꞌpë sehuomaꞌcohuaꞌipi.

2

Cristo Maire Cacaiquë Api

1 Maijaꞌquë doꞌijë iyere toyayë, mësarupi coꞌaye yoꞌomaꞌpë paꞌija̱jë caquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coꞌaye tayosicohuaꞌi panije payë, mai doꞌire pëca jaꞌquë ja̱ꞌre ca deꞌhuacaiquëre, Jesucristore nuñe paꞌiquëre. 2 Jesucristo cato mai tayo yoꞌoyepi cuiꞌne siꞌaohuaꞌi iye yeja paꞌicohuaꞌi yoꞌoyepi sa̱i deꞌhuacaiseꞌe paꞌija̱quë caquë ju̱cacajiꞌi. 3 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌere sehuocaicohuaꞌi pani deꞌhue i̱te asa ti̱ꞌacohuaꞌipi paꞌiyë asayë. 4 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi i̱te asa ti̱ꞌahuë caquëpi i̱ cua̱ñeseꞌere sehuomaꞌquë pani coa cosoquë api, i̱ni nuñerepa cocapi peo doꞌire. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ cocare asaquë i̱ cua̱ñeñeje yoꞌoquë pani i̱te nuñerepa oiquëre papi. Ja̱je paꞌijë i̱ ja̱ꞌre tsiosicohuaꞌipi paꞌiyë asayë. 6 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëna tsioni paꞌiyë caquë pani, Jesucristo paꞌiseꞌeje̱ paꞌye paꞌiye paꞌiji.

Huajë Cua̱ñeñe

7 Yëꞌë oicohuaꞌi, mësaru tsoe duꞌru huëo maca asajë paꞌisi cocare toyayë, tsoe hue̱ꞌña cua̱ñeseꞌere, huajë cua̱ñeñere toyamaꞌë paꞌiyë. Iye cocare mësarupi asahuë. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, huajë cua̱ñeñere toyayë. Ja̱je paꞌina, Jesuni ñajë, cuiꞌne mësaruni ñajë nuñerepa cocare ñañe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, yure cato ñami paꞌiseꞌepi tëto saina, nuñere papi miacaiji.

9 Ja̱je paꞌina, mia hue̱ꞌñare paꞌiyë caquëtaꞌa Maijaꞌquë doꞌiquëre coequë cato ja̱ yëꞌtaꞌa nea hue̱ꞌñare paꞌiji. 10 Maijaꞌquë doꞌiquëre oiquë cato mia hue̱ꞌñare paꞌiji. Ja̱je paꞌire coꞌayepi i̱te ne ta̱oñe peoji. 11 Maijaꞌquë doꞌiquëre coequë cato, nea hue̱ꞌñare paꞌiji, i̱ sai hue̱ꞌñaje huesëquëpi, neañepi ñaco ca̱na tëhuo huesosiquëpi ñamaꞌë paꞌiji.

12 Tsi̱ maña toyayë, mësarute, mësaru tayo yoꞌoseꞌere Jesucristo doꞌipi, sa̱i deꞌhuacaisi doꞌire. 13 Jaꞌquëohuaꞌi toyayë, mësarute deꞌhue asa ti̱ꞌarena, ja̱ꞌa huëo maca paꞌisiquëre. Toyayë, po̱sëohuaꞌi mësarute, huatireje̱ ñese quëcosi doꞌire. Toyahuë, mësarute tsi̱ maña deꞌhue jaꞌquëre pare asa ti̱ꞌasi doꞌire. 14 Toyayë, mësarute jaꞌquëohuaꞌi, ja̱ꞌa paꞌi huëo maca paꞌisiquëni deꞌhue asa ti̱ꞌasi doꞌire. Toyahuë, mësarute po̱sëohuaꞌi deꞌhue tutu quëꞌiohuaꞌi paꞌijë Maijaꞌquë cocapi mësaruni paꞌina, huatire quëcorena.

15 Ja̱je paꞌina, oimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, iye yejare, cuiꞌne i̱ote paꞌi coꞌamañare. Ja̱je paꞌina, iye yejare oito Diusu oiyepi i̱te peoji. 16 Siꞌaye iye yeja ayere pa̱ipi ti̱ꞌañe cato Maijaꞌquë i̱seꞌe peoji, coꞌayere ca̱pë yëye, ñaco ca̱pi ña ëaye, cuiꞌne jerepa paꞌi aꞌë cuasaye, siꞌaye iye cato yeja aye aꞌë. 17 Ja̱je paꞌina, iye yeja cato siꞌa i̱o coꞌaye yëye co̱ni caraja̱ijaꞌcopi paꞌico. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë yëyere yoꞌocohuaꞌi cato ti pani huesëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Nuñerepa Coca, Cuiꞌne Cosoye

18 Huau dohuë, ti̱ꞌapi, tëji muꞌseñarepa, mësaru ja̱ꞌnë Cristo sa̱ñope yoꞌoquë daija̱ꞌquë api cajëna, asaseꞌepi. Ja̱je paꞌiye yure jai pa̱i Cristore sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi etahuë. Ja̱je paꞌina, tëji muꞌseñaꞌë asayë. 19 Mai ja̱ꞌre paꞌisicohuaꞌipi etahuë, mai acohuaꞌirepa peo doꞌire. Ja̱ohuaꞌi yëquë acohuaꞌirepa pani mai ja̱ꞌre patiraꞌhuë. Ja̱ohuaꞌi cato etahuë, siꞌaohuaꞌi mai acohuaꞌiseꞌe paꞌiye pa̱ñere i̱ñojë.

20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarute Cristopi i̱sipi, deꞌo joyore. Ja̱je paꞌina, nuñerepa ayere mësaru asacohuaꞌi paꞌiyë. 21 Ja̱je paꞌina, mësarute toyamaꞌë paëꞌë, nuñerepa cocare coa caye aꞌë cuasacohuaꞌire toyayeje̱ paꞌye. Mësarupi nuñerepa cocare asa ti̱ꞌacohuaꞌire sëte. Ja̱je paꞌina, mësarupi asayë, nuñerepa cocapi cosoye aye paꞌiye peoji.

22 ¿Jequë aꞌni, cosoquë? Cosoquë cato Jesure Cristorepa peoquëni coa caye aꞌë caquë api. Ja̱ëpi Cristore sa̱ñope yoꞌoquë, mamaquëre cuiꞌne pëca jaꞌquëre coa caye aꞌë caquë api, cosoquë cato. 23 Ja̱je paꞌina, mamaquëre i̱repa peoquëni coa cayë caquë cato Maijaꞌquëre peoquëpi paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mamaquëre i̱re papi caquë cato Maijaꞌquëre paquëpi paꞌiji.

24 Ja̱je paꞌina, mësaru ja̱ꞌa huëo maca asaseꞌepi mësaruni paꞌito mësarupi mamaquëna cuiꞌne pëca jaꞌquëna tsiosicohuaꞌipi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 25 Ja̱je paꞌina, ti paꞌiyere payë, Jesucristo maire ca nëoseꞌere. 26 Cosocohuaꞌi ayere quëaquë toyahuë, mësarute. 27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato payë, Maijaꞌquë joyore, Jesucristo i̱sisiconi. Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌi yeꞌyayere asañuꞌu cajë yoꞌomaꞌpë paꞌiyë. Maijaꞌquë joyopi mësarute yeꞌyaquë paꞌiji. I̱ yeꞌyaye cato caraja̱i maꞌñe aꞌë, nuñere paꞌë, coso maꞌñe aꞌë, i̱ti yeꞌyayeje̱ paꞌye yoꞌojë Jesucristo ja̱ꞌre paꞌijë̱ꞌë.

28 Yure ja̱je paꞌito huau dohuë, Cristona tsiosicohuaꞌipi paꞌijë̱ꞌë, i̱ ñai maca quëcojë caꞌraye peoyerepa i̱ dai maca ñajaꞌcohuaꞌi. 29 Ja̱je paꞌina, mësarupi Jesucristore nuñe paꞌire papi asacohuaꞌire sëte, siꞌaohuaꞌire nuñe yoꞌocohuaꞌire Maijaꞌquë mamajë aꞌë, asayë.

3

Maijaꞌquë Mamajë

1 Ñajëꞌë, Maijaꞌquë maire ai oi yëꞌë mamajë aꞌë cayere. Care paji, mai i̱ mamajë aꞌë. Ja̱je paꞌina, iye yeja pa̱i mai paꞌiye asa ti̱ꞌañe pa̱ñë, Maijaꞌquë paꞌiye asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌi sëte. 2 Ja̱je paꞌina, mai cato Maijaꞌquë mamajë aꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë doꞌijë ja̱ yëꞌtaꞌa huesëyë, mai ti̱ñe paꞌiohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asayë, Jesucristo ñaisi maca i̱te ñajë maije i̱je paꞌiohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñere. 3 Ja̱je paꞌina, siꞌaohuaꞌi i̱na uteye pacohuaꞌi cato i̱ohuaꞌija̱ꞌa coꞌye tsoa to̱ñë, Jesucristoje̱ paꞌiohuaꞌirepa, neꞌcua peocohuaꞌirepa pañuꞌu cajë.

4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cua̱ñeseꞌere tayo yoꞌoquë pani coꞌaye yoꞌoji. Ja̱je paꞌina, tayoye cato cua̱ñeseꞌere ne jëyoye aꞌë. 5 Tsoe mësarupi asayë, Jesucristo ti coꞌaye yoꞌomaꞌquëpi iye yejana daiseꞌe, mai tayo yoꞌoseꞌere nejocasiꞌi caquë. 6 Ja̱je paꞌina, i̱ ja̱ꞌre tsioni paꞌiquë cato tayo yoꞌomaꞌquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tayo yoꞌoquë cato i̱teje̱ ñamaꞌquë api, cuiꞌne i̱ paꞌiyeje̱ asa ti̱ꞌamaꞌquë api. 7 Huau dohuë, yecohuaꞌina coso cua̱ñomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, nuñere pare yoꞌoquë cato nuñe paꞌiquë api, Jesucristo nuñerepa paꞌiyeje̱ paꞌye. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare tayoseꞌere yoꞌoquë paꞌiquë cato huati tse̱quë api. Huati cato ja̱ꞌa huëo maca aquëpi tayoseꞌere yoꞌoquë paꞌiquë api. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mamaquë huati neseꞌere nejosiꞌi caquë dajiꞌi.

9 Maijaꞌquë mamaquë deꞌosiquë cato tayo yoꞌoyere yoꞌomaꞌquë api, Maijaꞌquë ayepi i̱ni paꞌi doꞌire. Tsoe Maijaꞌquë mamaquë sëte tayo yoꞌomaꞌquë api. 10 Ja̱je paꞌina, pa̱i yoꞌoyena ñani asaye paꞌiji, Maijaꞌquë mamajëre, cuiꞌne huati mamajëre, nuñere pare yoꞌomaꞌcohuaꞌipi, cuiꞌne yecohuaꞌire oimaꞌcohuaꞌi cato Diusu tse̱cohuaꞌi peoyë.

Sa̱ꞌñe Oijë Paꞌiye

11 Pa̱i ñape yecohuaꞌire oiye paꞌiji ca cocare mësaru duꞌru macarepa asasicohuaꞌi aꞌë. 12 Caínje paꞌiohuaꞌi paꞌimaꞌpë pañuꞌu, huati aquëpi yoꞌjeire huani je̱oseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi. Me yoꞌoquë yoꞌjeire huani je̱oseꞌe ñani, Caín yoꞌoyepi coꞌaye pajiꞌi. Paꞌina, yoꞌjei yoꞌoyepi deꞌoye pajiꞌi. Ja̱ doꞌire huani je̱opi.

13 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë, iye yeja acohuaꞌipi mësarute coecohuaꞌi paꞌito ¿me yoꞌojë ja̱je yoꞌoyeꞌni? cajë ai cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. 14 Ja̱je paꞌina, maipi asajë paꞌiyë, ja̱ꞌnë ju̱ꞌiñere paꞌisicohuaꞌipi ti paꞌiyena tëto saisicohuaꞌipi paꞌiye, Maijaꞌquë doꞌijëre ai oi doꞌipi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë doꞌijëre oimaꞌquë cato ja̱ yëꞌtaꞌa ju̱ꞌi hue̱ꞌñare paꞌiji. 15 Maijaꞌquë doꞌiquëre coequë cato pa̱ire huani je̱oquëje̱ paꞌi api. Ja̱je paꞌina, tsoe mësarupi asayë, pa̱ire huani je̱oñe yëquë cato ti pani huesëye peoquë paꞌiyere. 16 Pa̱ire oiye asa ti̱ꞌañë, Jesucristo maire oi doꞌire ai yoꞌoseꞌere asajë. Ja̱je cuiꞌne maije Maijaꞌquë doꞌijëni oijë ai yoꞌocaiye paꞌiji, mai paꞌiyepi. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye yeja coꞌamaña paquëpi, Maijaꞌquë doꞌiquëpi caraja̱ni ai yoꞌoquëna, co̱caimaꞌë coa ñato coꞌaji. ¿Ja̱je paꞌire me Maijaꞌquë oiye i̱ joyore paꞌiquëꞌni? 18 Huau dohuë maña, ja̱je paꞌina, coa yëꞌoseꞌepi oiyë camaꞌpë pañuꞌu. Coa ai jerepa neseꞌere papi i̱ñoñuꞌu, mai nuñerepa oiye.

I̱ Ña Hue̱ꞌñare Pana Quëcojë Paꞌiye

19 Iyere asajë, nuñerepa acohuaꞌi aꞌë cuasajë cuiꞌne i̱ ña hue̱ꞌñare pana mai joñoaje̱ i̱ tse̱re paꞌë asajë coꞌa ju̱ꞌiñe peoyerepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 20 Ja̱je paꞌina, mai joyopi coꞌacohuaꞌi aꞌë sa̱ñope caye paꞌito, Maijaꞌquë mai joyo asaye jerepa paꞌi sëte jerepa siꞌaye asaji, mai paꞌiye. 21 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë, mai joyopi sa̱ñope maire caye peoto coꞌa ju̱ꞌiñe peoyerepa Maijaꞌquëna quëcojë paꞌiyë. 22 Ja̱je paꞌijë i̱ yëyere yoꞌocohuaꞌipi, cuiꞌne i̱ cua̱ñeseꞌere deꞌoye sehuocaicohuaꞌipi mai yëyere i̱te se̱to i̱pi i̱sija̱ꞌquë api. 23 Iye aꞌë, i̱ cua̱ñeñe. Jesucristo cato Maijaꞌquë mamaquë api asani i̱te tuiye paꞌiji. Cuiꞌne pa̱i ñape yecohuaꞌire oijë paꞌiye paꞌiji, Jesús cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye. 24 Ja̱je paꞌina, i̱ cua̱ñeseꞌe sehuocaicohuaꞌi cato Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌini paꞌina. Maijaꞌquë joyore maina i̱sisi doꞌire asayë, Maijaꞌquëpi mai ja̱ꞌre paꞌiye.

4

Maijaꞌquë Joyo Cuiꞌne Cristore Sa̱ñope Yoꞌo Joyo

1 Deꞌoji, Maijaꞌquë doꞌijë. Iye yeja jai pa̱i Maijaꞌquëre cacaicohuaꞌi aꞌë cajë, coa cosocohuaꞌi paꞌiyë. Ja̱ doꞌire siꞌaohuaꞌire care payë cuasajë asamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa i̱ohuaꞌi caseꞌere neñajëꞌë, Maijaꞌquë joyo ayere paꞌni, iye pa̱nitaꞌa coꞌa joyopi camaꞌquë cajë. 2 Iyena mësaru Maijaꞌquë joyore papi caquëna, cayë asaye paꞌiji, i̱ohuaꞌini Jesucristoni pa̱i ca̱pë quëꞌirepa dajiꞌi, cajëna. 3 Jesucristore ja̱je camaꞌquë cato Maijaꞌquë joyore peoquë api. Cristore sa̱ñope yoꞌo joyore hueꞌequë api. Ja̱ joyopi daija̱ꞌquë api asahuë, mësaru. Ja̱ joyopi yure tsoe iye yeja pa̱ire paꞌiji.

4 Huau dohuë, mësaru cato Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, mësarupi i̱ti cosocohuaꞌini ñese quëcohuë, iye yeja pa̱ire paꞌiquëre se̱ña maca tutu quëꞌipi mësaru ja̱ꞌre paꞌi doꞌipi. 5 Ja̱ohuaꞌi ja̱ cosocohuaꞌi cato iye yeja acohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, iye yeja cocare cayë. Cajëna, iye yeja pa̱ipi i̱ohuaꞌire asacaiyë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë paꞌiye asacohuaꞌipi mai cayere asayë. Maijaꞌquë tse̱quë peoquë cato mai caye asaye pa̱ji. Ja̱je yoꞌoyena, ñañë, Maijaꞌquë joyo hueꞌequëre.

Diusu Pa̱ire Oiquë Api

7 Maijaꞌquë doꞌijë, pa̱i ñape yecohuaꞌire oijë pañuꞌu. Pa̱ire oiye cato Maijaꞌquë tse̱ aꞌë. Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌire oicohuaꞌi cato Maijaꞌquë mamajë aꞌë, cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌiye asacohuaꞌi aꞌë. 8 Maijaꞌquë cato pa̱ire oiquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌire oimaꞌquë cato Maijaꞌquë paꞌiyere asamaꞌquë api. 9 Ja̱je paꞌina, iye yejana i̱ mamaquëre teꞌire, ja̱ë doꞌipi paꞌiye ti̱ꞌajajë caquë jëjo dao maca maire Maijaꞌquë oiye i̱ñopi. 10 Ja̱je paꞌina, i̱ maire oi yoꞌoseꞌe cato iye aꞌë, mamaquëre mai coꞌaye yoꞌoseꞌe sa̱i to̱caija̱ꞌquëre jëjo daoseꞌe aꞌë, cuiꞌne Maijaꞌquëre ti oimaꞌcohuaꞌini maire i̱pi oiseꞌe aꞌë.

11 Maijaꞌquë doꞌijë, Maijaꞌquëpi ja̱ jerepa maire oisiquëre sëte maije pa̱i ñape yecohuaꞌire cuiꞌne oiye paꞌiji. 12 Teꞌije̱ Maijaꞌquëre ñaco ca̱re papi ñasiquëje̱ peoji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maipi deꞌhuerepa yecohuaꞌire oini asayë, Maijaꞌquëpi mai ja̱ꞌre paꞌiji cajë. Ja̱je paꞌina, maijaꞌa i̱ oiyepi eta i̱ñoji, i̱je paꞌi yoꞌojë. 13 Ja̱je paꞌina, i̱ joyore maina i̱sisi doꞌire asayë, i̱ ja̱ꞌre paꞌijëna, i̱pi mai ja̱ꞌre paꞌiji cajë. 14 Ja̱je paꞌina, yëquë i̱ mamaquëre ñasicohuaꞌipi, pëca jaꞌquëpi mamaquëre jëjo daopi, iye yeja pa̱ire huasoquëre cajë quëayë. 15 Ja̱je paꞌina, Jesure Maijaꞌquë mamaquëre pare asaquë cato Maijaꞌquë ja̱ꞌre paꞌiji. Paꞌina, Maijaꞌquëpi i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌiji.

16 Ja̱je paꞌina, i̱ paꞌiyere maipi asa ti̱ꞌajë i̱ maire oiyere oire paye aꞌë asajë i̱ oiyere sehuohuë. Diusu cato oiquë api. Ja̱je paꞌina, pa̱ire oiquë cato Diusu ja̱ꞌre paꞌiji. Paꞌina, Diusupi i̱ ja̱ꞌre paꞌiji. 17 Ja̱je paꞌina, ta̱ꞌñe pa̱ire oiyere pasicohuaꞌi pani, pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌserepa mai coꞌa ju̱ꞌimaꞌpë quëaja̱ꞌcohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, mai cato Jesucristoje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, iye yeja paꞌi maca. 18 Pa̱ire oiye cato caꞌraye peoye aꞌë. Ja̱je paꞌina, pa̱ire nuñerepa oiyepi caꞌrayere piꞌra eto saoji. Caꞌraye paꞌito nuñerepa oiye ti̱ꞌamaꞌquë api.

19 Maijaꞌquëpi maire duꞌru macarepa ojiꞌi. Ja̱je paꞌi doꞌire maije i̱te oiyë. 20 Ja̱je paꞌina, pa̱ipi “yëꞌë oiyë, Maijaꞌquëre” caquëpi Maijaꞌquë doꞌiquëre oimaꞌquë pani coa cosoquë api. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌiquëre ti̱ña ñaquëni oiye pa̱ni ¿me Maijaꞌquëre ña cua̱ñomaꞌquëre oiye paꞌiquëꞌni? 21 Ja̱je paꞌina, maipi payë, i̱ cua̱ñeseꞌe ñeje cayere: “Maijaꞌquëre oiquë cato Maijaꞌquë doꞌiquëreje̱ oiye paꞌiji.”

5

Paꞌire Paji Cuasayepi Iye Yeja Ayere Ñese Quëcoye.

1 Siꞌaohuaꞌi Jesure, Cristore papi asacohuaꞌi cato, Maijaꞌquë mamajëre paꞌë. Ja̱je paꞌina, pëca jaꞌquëre oicohuaꞌipi mamaquëreje̱ oiyë. 2 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëre oijë, i̱ cua̱ñeseꞌere deꞌoye sehuocaijë paꞌito, asayë, Maijaꞌquë mamajëreje̱ cuiꞌne oicohuaꞌi aꞌë cajë. 3 Maijaꞌquëre oiye cato i̱ cua̱ñeseꞌere sehuocaiye aꞌë, i̱ cua̱ñeñere sehuocaiye cato ai yoꞌo maꞌñe aꞌë. 4 Maijaꞌquë mamaquëpi paꞌito iye yeja aye ñese quëcoye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayepi siꞌaye iye yeja aye ñese quëcoye necaji. 5 Ja̱je paꞌina, Jesu api, Maijaꞌquë mamaquë asaquë paꞌiquëpi iye yeja aye ñese quëcoquë paꞌiji.

Maijaꞌquë Mamaquë Ayere Quëaye

6 Iquë Jesús cato i̱ do cua̱ñoseꞌepi, cuiꞌne i̱ ju̱ꞌi tsie nejoseꞌepi i̱ñoñe pajiꞌi. Cristo api, maire huasoquë. Coa oco doyeseꞌe paꞌiye pa̱pi, oco doseꞌe cuiꞌne i̱ tsie co̱ni pajiꞌi. Maijaꞌquë joyo cato siꞌaye iyere ñani quëapi, cuiꞌne nuñerepa ca joyo api. 7 Ja̱je paꞌina, maꞌtëmore toaso̱cohuaꞌi, iye yoꞌoseꞌere ñasicohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë, Cocarepa, cuiꞌne Maijaꞌquë joyo. Iye toaso̱cohuaꞌi cato teꞌipi paꞌiyë. 8 Maijaꞌquë joyopi Jesucristore Maijaꞌquë mamaquë api quëapi, maire. Cuiꞌne asayë, oco doseꞌe cuiꞌne i̱ tsie nejoseꞌere. Ja̱re cuasajë̱ꞌë, toaso̱ñe iye yejana iye teꞌe cuasaye paꞌiji, Jesucristo Maijaꞌquë mamaquërepa paꞌiye. 9 Pa̱ipi quëaquëna, care paji cuasajë asacaicohuaꞌi aꞌë, asacaicohuaꞌi sëte. Maijaꞌquë quëaye jerepa doꞌi quëꞌye sëte asacaiye paꞌiji, Maijaꞌquë i̱ mamaquë ayere quëaye. 10 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë mamaquëre i̱re papi caquë asaquë cato i̱ mamaquë ayere, Maijaꞌquë joyo quëayere i̱ joyore paji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë caseꞌere i̱re papi cuasamaꞌquë cato Maijaꞌquëni cosoure neji, i̱ mamaquë ayere asacaimaꞌ doꞌire. 11 Maire quëaseꞌe cato iye aꞌë: Maijaꞌquë maire ti paꞌiyere i̱sipi. Ja̱je paꞌina, i̱ mamaquëni iye ti paꞌiye paꞌiji. 12 Ja̱je paꞌina, i̱ mamaquëre paquëpi ti paꞌiye paji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Maijaꞌquë mamaquëre peoquë cato ti paꞌiye peoquë api.

Yëhuo Tëjiquë Caye

13 Maijaꞌquë mamaquëre i̱re papi cajë asani sehuosicohuaꞌina toyayë, iye, mësarupi ti paꞌiyere payë cajë asaja̱jë caquë.

14 Maipi Maijaꞌquë yëyeje̱ paꞌye se̱to i̱pi asacaiji asayë, mai. Ja̱je paꞌina, coꞌa ju̱ꞌiñe pa̱ñë Maijaꞌquëpi necaija̱ꞌquë api cuasajë. 15 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi mai se̱ñe asacaiji. Asaye sëte mai i̱te se̱seꞌe tsoe ti̱ꞌani payë asajë paꞌiyë.

16 Paꞌiji, tayo yoꞌoseꞌepi ju̱ni huesëyena sayeje̱, cuiꞌne tayo yoꞌoseꞌepi ju̱ꞌiñena sa maꞌñeje paꞌiji. Ja̱je paꞌina, yequëpi, ju̱ni huesëye ne maꞌñere Maijaꞌquë doꞌiquëpi tayo yoꞌoquëna, ñani Maijaꞌquëre se̱cacaiye paꞌiji. Se̱cacaito Maijaꞌquëpi tayosiquëre paꞌiyere i̱sija̱ꞌquë api. Camaꞌë paꞌiyë, ju̱ni huesëye neñere tayo yoꞌouna, se̱cacaijë̱ꞌë caquë. 17 Siꞌaye tayo yoꞌoye coꞌayeseꞌe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yeque cato tayoseꞌepi ju̱ꞌiñena sa maꞌñe aꞌë.

18 Diusuni pëca jaꞌquëre pacohuaꞌipi tayo yoꞌomaꞌpë paꞌiyë, Maijaꞌquë mamaquëpi ñacaina, huatije̱ pu̱ꞌpemaꞌëna.

19 Ja̱je paꞌina, maipi asayë, iye yeja pa̱i cato i̱ohuaꞌi ëjaë huatipi cua̱ñequëna paꞌiye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mai cato Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi aꞌë asayë.

20 Asayë, cuiꞌne Maijaꞌquë mamaquëpi dani maire ta̱ꞌñe asaye i̱siseꞌe, nuñerepa Maijaꞌquë paꞌiyere asa ti̱ꞌajajë caquë. Ja̱je paꞌina, asayë, mai nuñere pare paꞌiye, i̱ mamaquë Jesucristoni. Ja̱ë api, nuñerepa Diusu ti pani huesëyere paquë. 21 Tsi̱ dohuë, deꞌhua ñajë paꞌijë̱ꞌë, coso diusuohuaꞌire, yoꞌojë sehuoye.

2 SAN JUAN

2 SAN JUAN

1

Nuñerepa Paꞌiye Cuiꞌne Ti Oiye

1 Aipi yëꞌë iye toya jaꞌhua toyayë, Maijaꞌquë sahuasicona, cuiꞌne i̱ti tsëcapë acohuaꞌina caquë, yëꞌë nuñerepa ai oicohuaꞌina. Yëꞌëseꞌe oiye pa̱ñë, cuiꞌne yëꞌë oiyeje̱ paꞌye mësarute oiyë, nuñerepa cocare asasicohuaꞌipi. 2 Oiyë, mësarute nuñerepa cocapi yëquë joñoare paꞌi doꞌire, ja̱ nuñerepa cato mai ja̱ꞌre ti pani huesë ja̱ꞌñe aꞌë. 3 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëpi cuiꞌne Ëjaë Jesucristo Maijaꞌquë mamaquëpi co̱ni nuñerepa yoꞌojë mësarute oijë i̱ oiyere, joꞌcua deꞌoye paꞌiyere, cuiꞌne teaye paꞌiohuaꞌire ñani co̱caiyere i̱sija̱jë. I̱sijëna, deꞌoye paꞌijë̱ꞌë.

4 Mësaru mamajë acohuaꞌipi Maijaꞌquë maire cua̱ñeseꞌere nuñere pare paꞌijëna, ti̱ꞌani ñani yëꞌë ai sihuahuë. 5 Yure ja̱je paꞌito Maijaꞌquë doꞌijë se̱ñë, mësarute. Pa̱i ñape yecohuaꞌire sa̱ꞌñe oijë pañuꞌu. Iye yëꞌë mësarute toyaye huajë cua̱ñeseꞌe peoji. Tsoe ja̱ꞌa huëo maca mai asaseꞌe aꞌë. 6 Pa̱ire oijë paꞌiye cato Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌeje̱ paꞌye yoꞌojë paꞌiye paꞌiji. Ja̱je paꞌina, cua̱ñeseꞌere tsoe ja̱ꞌa huëo macana asasicohuaꞌi sëte pa̱ire oiyere paꞌijë̱ꞌë.

Coa Cosocohuaꞌi

7 Jai pa̱i cosocohuaꞌi iye yeja paꞌiyë, Jesucristore nuñerepa pa̱ije paꞌirepa dajiꞌi camaꞌcohuaꞌi. Ja̱je paꞌina, i̱te ja̱je camaꞌcohuaꞌi cato cosocohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne Cristore sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi aꞌë. 8 Siꞌaye mësaru nesi doꞌi sa̱i cua̱ñoñere cajë deꞌhua ñajëꞌë, mësaru ai yoꞌojë nesi coꞌamañare nejoñe.

9 Cristo yeꞌyaseꞌere paꞌimaꞌë, Cristo yeꞌyaseꞌere tëto sani yoꞌoyë caquë cato, Maijaꞌquëre peoquë api. 10 Ja̱je paꞌina, mësaru quëꞌrona daicohuaꞌipi iye yeꞌyaseꞌere damaꞌcohuaꞌi paꞌito, “daijë̱ꞌë, huëꞌena” camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Cuiꞌne pëpayeje̱ pa̱jëꞌë. 11 Ja̱je yoꞌocohuaꞌire pëpaquë cato i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌo tëꞌhuire paꞌiji, doꞌi quëꞌye.

Ca Tëji Cocarepa

12 Jaiye mësarute caquë toyaye payë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare toya jaꞌhuana tintapi toyaye coeyë. Coa ai jerepa mësaru quëꞌrona sani mësaruni ñaquë cayere yëyë, mai sihuayepi ti̱ꞌaseꞌerepa paꞌija̱ꞌco caquë. 13 Maijaꞌquë sahuasico mamajëje mëꞌëre pëpa saoyë, më aꞌyo mamajëje paꞌiohuaꞌipi. Ja̱je paꞌija̱quë.

3 SAN JUAN

3 SAN JUAN

1

Gayore Pëpaye

1 Aipi yëꞌë toyayë, iye toya jaꞌhua yëꞌë cajeirepa Gayona caquë, yëꞌë nuñerepa oiquëna.

2 Mëꞌëre Maijaꞌquë doꞌiquëre se̱cacaiyë, ju̱ꞌimaꞌquë caquë, siꞌaye mëꞌë yë yoꞌoye deꞌoyerepa etaja̱ꞌquë caquë, më joyo deꞌoye paꞌiyeje̱ paꞌye. 3 Yëꞌë ai sihuahuë, Maijaꞌquë doꞌijëpi dani mëꞌë o̱cue paꞌi macarepa nuñere pare paꞌi yoꞌoyere quëajëna, asani. 4 Peoji, yeque yëꞌë sihuaye iyeje̱ paꞌye. Ja̱je paꞌina, yëꞌë mamajëpi nuñere pare paꞌijëna, asani ai sihuayë.

5 Maijaꞌquë doꞌiquë mëꞌë nuñerepa yoꞌoyë, Maijaꞌquë doꞌijëre yequë hue̱ꞌñapi daicohuaꞌire mëꞌë ñamaꞌcohuaꞌireje̱ co̱cai yoꞌoni. 6 Siꞌaohuaꞌi Maijaꞌquë doꞌijë tsiꞌsi sitona mëꞌë aiohuaꞌire oi yoꞌoyere quëajëna, asahuë. Ja̱je paꞌina, se̱ñë, mëꞌëre. Ja̱ohuaꞌire saijëna, coꞌamaña caraye pa ja̱ꞌñere co̱caijë̱ꞌë caquë, Maijaꞌquë sihuaquë ñañere yoꞌojë̱ꞌë caquë. 7 Ja̱ohuaꞌi cato Jesucristore necaiyere cajë sai huëohuë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë doꞌijë peocohuaꞌipi co̱cañuꞌu cato coeyë, i̱ohuaꞌi co̱caiyere i̱mañe. 8 Ja̱je paꞌina, maipi ja̱ohuaꞌire ñacaiye paꞌiji, nuñerepa cocare quëaja̱ꞌcohuaꞌire mai co̱cai doꞌipi.

Diótrefes Coꞌaye Yoꞌoseꞌe Cuiꞌne Demetrio Deꞌoye Yoꞌo I̱ñoseꞌe

9 Maijaꞌquë doꞌijë, mëꞌë quëꞌro paꞌicohuaꞌina caquë yëꞌëpi toyahuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Diótrefespi yëquë caseꞌere asacaiye coepi, i̱pi i̱ohuaꞌi ëjaë pasiꞌi caquë yoꞌo doꞌire. 10 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi ja̱rona saisiquë pani sa̱ñope yoꞌoyere caja̱ꞌquë aꞌë, yëquë yoꞌo maꞌñere coa cosoquë coꞌaye sa̱ñope caquëre. Ja̱seꞌe camaꞌë cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌijëpi ti̱ꞌacohuaꞌireje̱ daijë̱ꞌë camaꞌë yoꞌoji. Cuiꞌne yecohuaꞌipi i̱ohuaꞌi huëꞌena saye yëcohuaꞌireje̱ samaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë ë̱sequë yoꞌoji. Cuiꞌne tsiꞌsisi hue̱ꞌñana eto saoquë yoꞌoji, i̱ohuaꞌi huëꞌena saye yëcohuaꞌire.

11 Maijaꞌquë doꞌiquë, coꞌaye yoꞌo i̱ñoñere tuimaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Coa ai jerepa deꞌoye yoꞌoquë paꞌijë̱ꞌë. Deꞌoye yoꞌoquëpi Maijaꞌquë tse̱quë paꞌiji. Coꞌaye yoꞌoquë cato Maijaꞌquëre ñamaꞌquë api.

Demetrio Deꞌoyerepa Yoꞌoseꞌe

12 Siꞌaohuaꞌi Demetriore deꞌoquë api cayë. Nuñerepa coca cayeje̱ paꞌye paꞌiquë api. Yëꞌë i̱ paꞌiye ñaquëje̱ deꞌoquë api cacaiyë. Ja̱je cajëna, mëꞌëpi nuñerepa cayë caquë asayë.

Ca Tëjiyerepa

13 Jaiye mëꞌëre caye pa̱huë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare coeyë, coa toya jaꞌhuana tintapi toyani jëjo saoye. 14 Mëꞌëre pani ñaquë cayere yëyë. Ja̱je paꞌina, esa ña huajëꞌñe nëiji.

15 Ai cuasamaꞌë deꞌoye paꞌijë̱ꞌë. I̱ño paꞌicohuaꞌi mëꞌë cajeohuaꞌipi mëꞌëre pëpa saoyë. Ja̱je cuiꞌne yëꞌëje̱ mëꞌëre se̱ñë, pa̱i ñapere yëquë cajeohuaꞌire yëquë cajeohuaꞌire ja̱ro paꞌicohuaꞌire pëpacaijë̱ꞌë caquë.

SAN JUDAS

SAN JUDAS

1

Judas Toyaseꞌe Maijaꞌquë Soisicohuaꞌina

1 Yëꞌë Judaspi, Jacobo yoꞌjeipi, Jesucristo joꞌyaëpi iye toya jaꞌhua toyayë, Maijaꞌquë soisicohuaꞌina, i̱na i̱sisicohuaꞌina, Jesucristopi ñacaina, paꞌicohuaꞌina. 2 Maijaꞌquë joꞌcua deꞌoye paꞌiyere, Maijaꞌquë pa̱ire oiyere, cuiꞌne i̱pi teaye ñani oi co̱caiyere ai jerepa i̱si cua̱ñojë paꞌija̱jë caquë se̱ñë.

Coa Cosoye Yeꞌyacohuaꞌi

(2 Pe 2.1-17)

3 Maijaꞌquë doꞌijë, yëꞌë cato ai toyaye yëhuë, huaso coca ayere mësaru cuiꞌne yëꞌë mai payere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yure cato yequere toyaquë ai se̱ñe paꞌiji, mësarute. Ai cuasajë yoꞌojë̱ꞌë, mai huaso coca yeꞌyayere nejoñe. Iye yeꞌyayere siꞌaye Maijaꞌquë i̱ pa̱ina i̱siseꞌepi. 4 Tsoe coa cosojë yeꞌyacohuaꞌipi yahuerepa mai ja̱ꞌre co̱ni cacasicohuaꞌipi paꞌiyë. Ja̱ohuaꞌire cato tsoe toyaseꞌepi quëaji, nejojaꞌcohuaꞌire ca nëosicohuaꞌipi paꞌiye. Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquëre sa̱ñope yoꞌocohuaꞌipi i̱ deꞌo cocare pare ti̱ñe po̱nani siꞌsi yoꞌoyere deꞌoye aꞌë cajë yeꞌyayë, cuiꞌne mai paquë, mai Ëjaë Jesucristo paꞌiji cayere coa caye aꞌë cacohuaꞌipi.

5 Mësarupi tsoe asacohuaꞌi paꞌitoje̱, mësarute caye yëyë, mësarupi Israel pa̱ire Egíptopi etosi jeteyoꞌje, i̱te i̱re pare cuasamaꞌcohuaꞌire nejoseꞌere cuasaja̱jë caquë. 6 Cuiꞌne hui̱ñaohuaꞌireje̱ nea hue̱ꞌñare pana cosicohuaꞌini paji, ti ja̱rote quë̱na meapi hue̱sicohuaꞌi pani huesëyë. Ja̱ohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi o̱cue paꞌi macarepa paꞌimaꞌpë, Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni paꞌi sito je̱oconi etasi doꞌire. Pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ña muꞌserepa ca huesoja̱ꞌcohuaꞌipi paꞌiyë. 7 Hui̱ñaohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye Sodoma cuiꞌne Gomorra cuiꞌne i̱o yëꞌquë maca paꞌi daripë̱aje, nomi yoꞌoyena ne huesëni pa̱i yoꞌojë paꞌiye tëto sani coꞌaye yoꞌojë yaya maca paꞌi toana ëo hue̱a cua̱ñoaꞌhuëꞌë. Ja̱ yoꞌoseꞌe cato siꞌaohuaꞌire quëaye aꞌë, ja̱je yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë caquë.

8 Ja̱je yoꞌoseꞌe asajëtaꞌa iye cosojë yeꞌyacohuaꞌi, coa huëo ca̱iseꞌeje̱ paꞌyere paꞌijë siꞌsi neñë, i̱ohuaꞌi ca̱pë. Cuiꞌne siꞌa ëjaohuaꞌi cuiꞌne i̱ohuaꞌi cua̱ñeseꞌe coejë mai sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌireje̱ caꞌramaꞌpë sa̱ñope coꞌayere cajë paꞌiyë. 9 Miguel hui̱ñaë ai jerepa tutu quëꞌiohuaꞌi aquëpi Satanás ja̱ꞌre capi, Moisés ca̱përe ë̱sequë. Ësequëtaꞌa Satanásre sa̱ñope camaꞌë coa i̱ ñeje capi: Mai Ëjaëpi sa̱i deꞌhuaye paꞌiji, mëꞌëre. 10 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye ë̱mëohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi asa ti̱ꞌamaꞌ coꞌamañare ai coꞌaye cayë, cuiꞌne i̱ohuaꞌi coa noni yoꞌojë asa ti̱ꞌañere, ta̱ꞌñe asaye peocohuaꞌi nëtëroja̱icohuaꞌi asayeje̱ paꞌye asayë. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi nejo cua̱ño ja̱ꞌñere yoꞌojë paꞌiyë.

11 ¡Teayerepa ja̱ohuaꞌi maña! Caín coꞌaye yoꞌoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, cuiꞌne Balaam curi yë doꞌire Maijaꞌquë pa̱ire sa̱ñope yoꞌoseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Cuiꞌne Coré Maijaꞌquëpi pa̱i ëjaë ca nëosiquëre coequë sa̱ñope yoꞌoquë ju̱ꞌajiꞌi. Ja̱ëje paꞌiohuaꞌi paꞌiyë, ja̱ohuaꞌi. Ja̱je paꞌi doꞌire ai yoꞌojë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, teayerepa. 12 Mësaru sa̱ꞌñe oi doꞌire tsiꞌsini a̱ijë paꞌiyere, ja̱ohuaꞌipi coꞌaye siꞌsi aꞌsioje̱ paꞌye i̱ñoñë, mësaru deꞌoye tsiꞌsijë paꞌiyena, caꞌramaꞌpë mësaru ja̱ꞌre co̱ni a̱ijë, i̱ohuaꞌiseꞌe coꞌye cuasa doꞌire. Cuiꞌne oco peo sirije̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne tutupi siri tutu saouna, ti oco i̱simaꞌo. Cuiꞌne o̱cue ñëa quë̱i tëcahuëtaꞌa quë̱iñe pa̱ñeje paꞌiohuaꞌi aꞌë. Quë̱imaꞌ doꞌire ju̱ꞌisicohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyë. Cuiꞌne siꞌa so̱quë saihuë duta o̱aseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë, cayayeseꞌe ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌipi. 13 Ja̱ohuaꞌi cato jai tsiaya tuturepa coꞌpoyeje̱ paꞌiohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi i̱ohuaꞌi siꞌsi yoꞌoyere maꞌ o̱añë, sirije̱ paꞌyere. Ja̱ohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi saimaꞌa ne huesosi maꞌñoco aꞌë. Ja̱je paꞌina, ti nea hue̱ꞌñare pare pani huesëja̱ꞌcohuaꞌire ca huesosicohuaꞌi aꞌë.

14 Adánpi huëoni pani dao hue̱ꞌña siete aquë pajiꞌi, Enoc. Ja̱ëpi Maijaꞌquëpi quëaquëna, ja̱ohuaꞌi ayere capi, ñeje: “Ñahuë, Ëjaëre jai merepa jai pa̱i ja̱ꞌre i̱ hui̱ñaohuaꞌi ja̱ꞌre daina, 15 siꞌa pa̱ire tsiꞌsoni i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌere ña deꞌhuasiꞌi caquë, cuiꞌne siꞌaohuaꞌire coꞌacohuaꞌire nejoñe paꞌiji ca huesosiꞌi caquë, ja̱ohuaꞌipi coꞌayere yoꞌojë paꞌi doꞌire, cuiꞌne Maijaꞌquëre sa̱ñope pë̱ijë ca doꞌire caquë.” 16 Ja̱ohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi payere cuasajë sihuamaꞌpë oi ëa joyo pajë, coa i̱ohuaꞌi coꞌaye yëyere yoꞌojë paꞌiyë. Paꞌijë yecohuaꞌi payere neñuꞌu cuasajë deꞌo coca mañapi yecohuaꞌire cacohuaꞌi aꞌë, coa jerepa paꞌiohuaꞌi aꞌë cuasajë.

Sehuosicohuaꞌire Yëhuoye

17 Ja̱je i̱ohuaꞌi paꞌiquëtaꞌare mësaru Maijaꞌquë doꞌijë, cuasajë̱ꞌë, mai Ëjaë Jesucristo jëjo saocohuaꞌi mësarute caseꞌere: 18 “Tëji muꞌseña cato paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi yëyeje̱ paꞌye coꞌayere paꞌicohuaꞌipi, Maijaꞌquë ayere cueꞌcue pa̱ipi paꞌija̱ꞌcohuaꞌipi.” 19 Maijaꞌquë joyo peocohuaꞌipi, coa noni i̱ohuaꞌi yëyepi paꞌicohuaꞌipi, cuiꞌne pa̱ire huahuejë yoꞌocohuaꞌi aꞌë, teꞌe pa̱ire cuasamaꞌpë.

20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato, Maijaꞌquë doꞌijë, o̱cue paꞌi macarepa Maijaꞌquë paꞌiji cuasayepi se mëojë paꞌijë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo yoꞌoyepi Maijaꞌquëre se̱jë paꞌicohuaꞌipi. 21 Maijaꞌquë oiyere paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijë Jesucristo daija̱ꞌa muꞌsere utejë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱je paꞌijëna, oi teaye maire ñani ti pani huesëyere i̱sija̱ꞌquë api.

22 Jëa coecohuaꞌire teaye ñani oijë paꞌijë̱ꞌë, nui cocare pare tuija̱jë cajë. 23 Pa̱ire oijë paꞌicohuaꞌipi eto huasojë̱ꞌë, toare paꞌicohuaꞌire Maijaꞌquëre ti̱ꞌajajë cajë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌhua ñajëꞌë, i̱ohuaꞌi coꞌaye paꞌiyepi siꞌsi ne tuture pacohuaꞌire.

24 Yure cato Maijaꞌquëpi mësarute ta̱imaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire ne tutu paji, cuiꞌne i̱ deꞌoquërepa ña hue̱ꞌñana siꞌsi te̱ꞌña peocohuaꞌipi ai sihuacohuaꞌire eto nëco tutu paji. 25 Maijaꞌquë cato teꞌi api, deꞌoquërepa ta̱ꞌñe paꞌipi maire huasoquë, mai Ëjaë Jesucristo yoꞌo doꞌipi. Siꞌa miañe paquë api, ëjaohuaꞌi mëñe Ëjaëre papi, siꞌaye i̱ tse̱seꞌe aꞌë cuiꞌne i̱ api, i̱ti cua̱ñequë, tsoe ja̱ꞌa huëo macaje̱, yureje̱, cuiꞌne jeꞌnëna ja̱jeseꞌe. Ja̱je paꞌija̱quë.

APOCALIPSIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

APOCALIPSIS

1

Jesucristo I̱ñoseꞌe

1 Iye cato Diusupi Jesucristona i̱ñoseꞌe aꞌë, Jesucristopi i̱ joꞌyare quëaja̱quë caquë, yequë muꞌse esa paꞌi ja̱ꞌñere. Ja̱je i̱ñouna, Jesucristopi i̱ hui̱ñaëre jëjo daopi, i̱ joꞌyaë Juanna quëaja̱ꞌquëre. 2 Ja̱je paꞌina, Juanpi i̱ti siꞌaye iye coꞌamaña cuiꞌne Maijaꞌquë cocare Jesucristopi i̱tire paꞌë caquëna, ñasiquëpi quëaquë paꞌiyë.

3 Sihuaquë paꞌija̱ꞌquë api, iye toyaseꞌe ñaquëpi, cuiꞌne sihuacohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë iye Maijaꞌquë i̱sisi cocare caquëna, asajë i̱ño toyaseꞌe cayere sehuocohuaꞌipi, tsoe ti̱ꞌa tëjiji, i̱ti yoꞌoja̱ꞌa muꞌseña.

Juan Toyaseꞌe Siete Sehuosi Tsëcana Caquë

4-5 Yëꞌë Juanpi toyayë, siete sehuosicohuaꞌi tsëca Asia yeja paꞌicohuaꞌina caquë, mësarute i̱ti paꞌiquëpi, tsoe paꞌisiquëpi cuiꞌne daija̱ꞌquëpi cuiꞌne i̱ ñuꞌi saihuë ti̱ñarepa siete joñoa paꞌiyepi co̱ni, cuiꞌne Jesucristo i̱ caseꞌeje̱ ñaquë cacaisiquëpi, ju̱ꞌisicohuaꞌi aquëpi duꞌru huëisiquëpi iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌire meñe cua̱ñequëpi co̱ni mësarute deꞌoye ñacaiyepi joꞌcua deꞌoye paꞌijë̱ꞌë. Cristo cato maire oi tayo yoꞌo tuture nejocajiꞌi, i̱ tsiepi. 6 Nejoni maire ëjaohuaꞌire cuiꞌne Maijaꞌquëre i̱ pëca jaꞌquëre pare necaicohuaꞌire nepi. Ja̱ë api, siꞌaye miañe paquë, cuiꞌne siꞌaye i̱ tse̱seꞌe aꞌë. Ja̱je paꞌija̱quë.

7 Sirija̱ꞌa daija̱ꞌquë api, ja̱re asajë̱ꞌë. Siꞌa pa̱i ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱te, cuiꞌne i̱te aꞌsi yoꞌosicohuaꞌije̱ ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne siꞌa yeja paꞌicohuaꞌije̱ i̱te ñajë ai cuasajë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌija̱ꞌcoa.

8 “Yëꞌë aë, duꞌru aquë, cuiꞌne tëjiquë” caji, Ëjaë Maijaꞌquë siꞌa tutu quëꞌire papi, i̱ti paꞌiquëpi ja̱ꞌnë paꞌisiquëpi, cuiꞌne i̱ti daija̱ꞌquëpi.

Deꞌo Cristore Ñaseꞌe

9 Yëꞌë, Juan mësaru aꞌyë aꞌë, Maijaꞌquë doꞌire. Ja̱je paꞌina, Jesure tsioni paꞌi doꞌire mësaru ja̱ꞌre teꞌe paꞌiyë, Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌte paꞌiyere, ai yoꞌoyere, cuiꞌne ai yoꞌojë quëco tuture. Ja̱je paquëpi Jesucristo caseꞌere Maijaꞌquë cocare quëa doꞌire tse̱asiquëpi Patmos hueꞌe saodohuëre paëꞌë. 10 Paꞌina, mai Ëjaëre pare sihua muꞌse ti̱ꞌaëna, Maijaꞌquë joyopi yoꞌoquëna, joyoseꞌe paꞌiquë deꞌosiquëpi Maijaꞌquëre se̱i paëꞌë. Paꞌi asahuë, yëꞌë jeteyoꞌjepi duruhuë juiyeje̱ paꞌyerepa tutu caquëna.

11 “Yëꞌë aꞌë, duꞌru aquërepa cuiꞌne tëjiquërepa. Toyajë̱ꞌë, teꞌe toya pëpë mëꞌë ñañere. Toyani Asia yejana jëjo saojë̱ꞌë, siete sehuosi tsëcana Efesona, Esmirnana, Pérgamona, Tiatirana, Sardisna, Filadelfiana, cuiꞌne Laodiceana.”

12 Caquëna, ¿nepi ja̱je cayeꞌni? caquë coꞌye po̱nëquë ñahuë, siete paꞌye oropi nesi sotonoana, toa tsë̱ꞌiseꞌepi paꞌina. 13 Ja̱ siete paꞌye paꞌi jopore pare pa̱ije paꞌipi, i̱ quë̱ore paja̱ꞌa tsoa juꞌi ca̱re juꞌi nëcapi. I̱ coti saihuëre paja̱ꞌa oro të̱ica̱pi të̱asiquë pajiꞌi. 14 I̱ naña cato pojaꞌyerepa pajiꞌi. Yëi ñama nañaje paꞌye, pa̱nitaꞌa po sirioje̱ paꞌyerepa pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ ñaco ca̱pi toa ñoaje paꞌyerepa pajiꞌi. 15 Cuiꞌne i̱ quë̱o cato deꞌo quë̱nare deꞌoyerepa a̱oni toana ëoseꞌeje̱ paꞌyerepa yeꞌhue paꞌye pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ yëꞌo cato jai jupo pi̱siyeje̱ paꞌyerepa tutu pi̱sipi. 16 I̱ ëja te̱ꞌte jë̱tëre siete maꞌñocohuaꞌire papi. Cuiꞌne i̱ yëꞌopopi etapi, huaꞌti ñacaje̱ paꞌiore papi siꞌa te̱ꞌña jë̱jësë̱core papi. Cuiꞌne i̱ tsiapi ë̱së siꞌa tuturepa miaquëna, ñañeje paꞌyerepa miapi.

17 Ja̱re ñani i̱ quë̱ore pana ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌi ta̱ëꞌë. Ta̱iquëtaꞌare i̱pi yëꞌëre, i̱ ëja te̱ꞌte jë̱tëpi patoquë capi:

“Caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌë aꞌë duꞌru aquë cuiꞌne tëjiquë, 18 i̱ti paꞌiquë, ju̱ꞌisiquë paꞌisiquëpi yure ti pani huesëyë. Yëꞌëpi paꞌiye, cuiꞌne ju̱ꞌiñe i̱si tutu payë, cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌi paꞌi te̱ꞌte huiꞌyoquë. 19 Toyajë̱ꞌë, mëꞌë ñaseꞌere, yure paꞌiyere, cuiꞌne jeteyoꞌje paꞌi ja̱ꞌñere. 20 Iye aꞌë, siete maꞌñocohuaꞌi yëꞌë jë̱të paꞌisicohuaꞌire quëaye, cuiꞌne siete paꞌye oropi nesi sotonoana toa tsë̱ꞌiseꞌere quëaye. Siete maꞌñocohuaꞌi cato quëayë, siete hui̱ñaohuaꞌini, siete tsëca sehuosicohuaꞌi ëjaohuaꞌini. Cuiꞌne ja̱ siete paꞌye toa tsë̱ꞌiseꞌe cato quëaji, siete sehuosi tsëcapë̱a paꞌiyere.

2

Siete Sehuosi Tsëcapë̱ana Toyaseꞌe: Efeso Sehuosicohuaꞌi Tsëcapëre Quëaye

1 Efeso sehuosicohuaꞌi tsëcapëre quëacai hui̱ñaëna toyajë̱ꞌë: ‘Ñeje caji, ëja te̱ꞌte jë̱tëre siete maꞌñocore paquëpi, cuiꞌne siete paꞌye oropi nesi sotonoana toa tsë̱ꞌiseꞌe jopoja̱ꞌa cuꞌiquëpi. 2 Yëꞌëpi mëꞌë yoꞌoye siꞌaye asayë. Mëꞌë jëa coꞌamañare tutu yoꞌoquë neñe ñañë. Cuiꞌne mëꞌë yoꞌo jujamaꞌë paꞌiye ñañë. Cuiꞌne coꞌa paꞌicohuaꞌire quëco ti̱ꞌañe pa̱cohuaꞌi paꞌijëna, asayë. Asayë, cuiꞌne ëjaë jëjo daocohuaꞌi aꞌë cajë coa cacohuaꞌire neñani coa cosocohuaꞌire ti̱ꞌaseꞌe. 3 Mëꞌë cato jëꞌjoye peoyerepa, cuiꞌne yoꞌo jujaye peoyerepa yëꞌë doꞌire ai ai yoꞌonije yoꞌoquë aꞌë. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëre teꞌore sa̱ñope cacore payë. Mëꞌë duꞌru huëo maca yëꞌëre oiseꞌeje̱ paꞌye yure oiye pa̱ñë. 5 Ja̱je paꞌina, cuasa ñajaijëꞌë, mëꞌë ja̱ꞌnë duꞌru macarepa yëꞌëre oi paꞌiseꞌere. Ja̱ maca Maijaꞌquëna po̱nëni cuiꞌnaëpi deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, duꞌru huëo maca yoꞌoseꞌere. Ja̱je Maijaꞌquëna po̱nëmaꞌquë paꞌito mëꞌëre esa sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌquë aꞌë. Sani mëꞌë toa tsë̱ꞌisico paꞌisicore jioja̱ꞌquë aꞌë. 6 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë yeque deꞌhuerepa deꞌoye yoꞌoye payë. Ja̱ cato mëꞌë nicolaítas pa̱i siꞌsi yoꞌoyere coequë paꞌiye aꞌë. Yëꞌëje̱ ja̱ohuaꞌi yoꞌoyere coeyë. 7 Ca̱joro hueꞌequë pani sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are Maijaꞌquë joyo cayere asajë̱ꞌë. Quëcosicohuaꞌirepa etasicohuaꞌini a̱ojaꞌquë aꞌë, ti pani huesë so̱quë yë ayere, Maijaꞌquë tsio paꞌiconi.’

Esmirnana Quëaye

8 Toyajë̱ꞌë, cuiꞌne Esmirna sehuosicohuaꞌire quëacai hui̱ñaëna. ‘Ñeje caji, duꞌru aquë, cuiꞌne tëjiquë, ju̱ꞌisiquëpi cuiꞌnaëpi pani co̱quëpi. 9 Yëꞌëpi ñañë, siꞌaye mëꞌë yoꞌoye, mëꞌë ai yoꞌoye cuiꞌne mëꞌë coꞌamaña peoye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato maꞌtëmore jaiye coꞌamaña paquë aꞌë. Yëꞌë asayë, mëꞌëre judío pa̱i aꞌë cacohuaꞌipi coꞌaye caye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë mamajë peoyë. Coa huati ëjaërepa tse̱cohuaꞌi aꞌë. 10 Caꞌramaꞌë paꞌijë̱ꞌë, mëꞌë ai yoꞌo ja̱ꞌñere. Ja̱je paꞌina, mësaru acohuaꞌire huatipi yoꞌoquëna, tse̱ani coja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, siꞌaohuaꞌi mësarupi neña cua̱ñosicohuaꞌi paꞌiyere cajë. Ja̱ maca mësaru coa diez muꞌseña ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Mësaru o̱cue paꞌi macarepa paꞌijë̱ꞌë, siꞌaye ai yoꞌoyepi daitoje̱. Yëꞌëpi mësarute i̱ti paꞌisi doꞌire ti paꞌiyere i̱sija̱ꞌquë aꞌë. 11 Ca̱jaro hueꞌequë pani asajë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are cayere. Quëcosicohuaꞌi etasicohuaꞌipi cayaye ju̱ꞌiñe paja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.’

Pérgamona Quëaye

12 Toyajë̱ꞌë, cuiꞌne Pérgamo sehuosicohuaꞌi tsëcapëre quëacai hui̱ñaëna: ‘Ñeje caji, siꞌa te̱ꞌña jë̱jësë̱ huaꞌtiyo paquëpi. 13 Yëꞌëpi siꞌaye asayë, mëꞌë coꞌamaña yoꞌoye. Cuiꞌne asayë, mëꞌë Satanás cua̱ñe hue̱ꞌñare paꞌiye. Ja̱je paꞌi hue̱ꞌñare paꞌiquëtaꞌa mëꞌë yëꞌëre o̱cue paꞌi macarepa tuiyë. Yëꞌëre i̱re pare cuasaye je̱oñe pa̱huë, mëꞌë. Ja̱ro Satanás paꞌi hue̱ꞌñana Antipasre yëꞌëre quëacaiquëre mësaru aquëre huani je̱o muꞌseñaje. 14 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëre aꞌri maña sa̱ñope caye payë: Ja̱rote mëꞌë payë, teꞌohuaꞌiseꞌere Balaam yeꞌyaquë paꞌiseꞌere je̱oñe coecohuaꞌire. Ja̱ëpi Balacre yeꞌyapi, Israel pa̱ire ne ta̱ojaquë caquë. Cuiꞌne pa̱i deꞌhuasi diusure i̱sisi huaꞌi a̱iñe deꞌoji, cuiꞌne nomiohuaꞌire coa yoꞌoroja̱iñe deꞌoji cajë̱ꞌë caquë, yëhuoquë paꞌa̱jiꞌi. 15 Cuiꞌne ja̱rote mëꞌë payë, yecohuaꞌireje̱ nicolaítas yeꞌyaseꞌe je̱oñe coecohuaꞌire. 16 Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëna po̱nëjëꞌë, mëꞌë Maijaꞌquëna po̱nëmaꞌquë paꞌito, yëꞌëpi mëꞌë quëꞌrona esa sani ja̱ohuaꞌire uihuaja̱ꞌquë aꞌë, yëꞌë yëꞌopo eta huaꞌtiyopi. 17 Ca̱joro hueꞌequë pani asajë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are cayere: Siꞌaye quëcosicohuaꞌi etasicohuaꞌini a̱ojaꞌquë aꞌë, yahuesi manare pare, joyo tutu i̱si a̱orepa. Cuiꞌne po quë̱na përe i̱sija̱ꞌquë aꞌë, i̱ti pëna teꞌe huajë mami pa̱ije ti ñamaꞌconi toyasiconi. Coa i̱ti i̱sisiquëseꞌe ñañe pasipi.’

Tiatirana Quëaye

18 Toyajë̱ꞌë, cuiꞌne Tiatira sehuosicohuaꞌi tsëcapëre quëacai hui̱ñaëna: ‘Ñeje caji, Maijaꞌquë mamaquë, toa ñoare paje̱ paꞌye ñaco ca̱ hueꞌequëpi, cuiꞌne i̱ quë̱ore, broncere deꞌo quë̱nare deꞌoyerepa a̱oseꞌeje̱ paꞌye hueꞌequëpi. 19 Yëꞌëpi siꞌaye asayë, mëꞌë yoꞌoye. Ñañë, mëꞌë pa̱ire oiye, mëꞌë Maijaꞌquë paꞌiji cuasaye, cuiꞌne mëꞌë quëcoye. Cuiꞌne asayë, mëꞌë duꞌru huëo maca yoꞌoseꞌe ai jerepa yure yoꞌoquë paꞌiye. 20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëre aꞌri maña sa̱ñope caye payë. Mëꞌëpi ja̱o Jezabelre Maijaꞌquë ayere cayë cacore coa quëcoquë i̱o coꞌaye yoꞌoye ñaquëna, yëꞌë joꞌyare i̱o yeꞌyayepi cosoco yeꞌyaco nomiohuaꞌire coa yoꞌoroja̱iñena cuiꞌne pa̱i deꞌhuasi diusuohuaꞌire i̱siseꞌere a̱iñena. 21 Yëꞌëpi ja̱ote tsoe maca paꞌiye i̱sihuë, i̱opi cuasa ñajani Maijaꞌquëna po̱nëjaco caquë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱opi coeco po̱nëñe pa̱co. Cuiꞌne ë̱mëohuaꞌire yoꞌoyeje̱ je̱oñe pa̱co. 22 Ja̱ doꞌire yëꞌëpi i̱ote ca̱i saihuëna jëjo o̱ajaꞌquë aꞌë. Cuiꞌne i̱ote yoꞌocohuaꞌini, ai ai yoꞌoyepi nejaꞌquë aꞌë, i̱o coꞌaye yoꞌoyere ña jujani Maijaꞌquëna po̱nëmaꞌcohuaꞌi paꞌito. 23 Cuiꞌne i̱o mamajëreje̱ huani je̱ajaꞌquë aꞌë. Ja̱je yoꞌoquëna, siꞌa sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱a yëꞌë api siꞌaye pa̱i cuasaye cuiꞌne joyo paꞌiye ñaquë asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi mësarute pa̱i ñape yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱i deꞌhuaja̱ꞌquë aꞌë. 24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, mësarute yecohuaꞌire Tiatira paꞌicohuaꞌire cayë: Mësaru yoꞌo ja̱ꞌñe ai jerepa cua̱ñeñe pa̱ñë, ja̱ coꞌaye yeꞌyayere tuimaꞌcohuaꞌire, cuiꞌne Satanás tse̱re ta̱ꞌñe asayere paꞌë cajë yeꞌyayere asamaꞌcohuaꞌire. 25 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru yure payere deꞌhua ñajë pajë̱ꞌë, yëꞌë dai macaja̱ꞌa. 26 Quëcosicohuaꞌi etasicohuaꞌini, yëꞌë yëyere yoꞌojë paꞌisicohuaꞌini, pa̱i yejaña cua̱ñe ëjaohuaꞌire nejaꞌquë aꞌë, 27 yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre cua̱ñe ëjaëre neseꞌeje̱ paꞌye. Ja̱ maca quë̱na tarapëpi ca̱jijë jai pa̱i yejaña cua̱ñejaꞌcohuaꞌi aꞌë, yaꞌo cuaꞌconoa tëꞌca joꞌa saoyeje̱ paꞌye yoꞌojë. 28 Cuiꞌne ja̱ohuaꞌire cato ñata to̱me macarepa miacai maꞌñocore pani i̱sija̱ꞌquë aꞌë. 29 Ca̱jaro hueꞌecohuaꞌi pani asajë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are cayere.’

3

Sardisna Quëaye

1 Toyajë̱ꞌë, cuiꞌne Sardis sehuosicohuaꞌi tsëcapëre quëacai hui̱ñaëna: ‘Ñeje caji, siete Maijaꞌquë joñoa paquëpi, cuiꞌne siete maꞌñocore paquëpi: Yëꞌëpi siꞌaye asayë, mëꞌë yoꞌoye, cuiꞌne mëꞌë huajëquërepa paꞌiyë caquëtaꞌa ju̱ꞌisiquëpi paꞌiye. 2 Sëtajë̱ꞌë. Sëtani tutu yoꞌoquë ne huëojë̱ꞌë. Ja̱ yëꞌtaꞌa i̱ti nëa mañare tsoe caraja̱ni tëjiyere mëꞌë yoꞌoye Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana caraëna, ñahuë. 3 Cuasa ñajaijëꞌë, mëꞌëre yeꞌyaseꞌere ja̱re paꞌijë̱ꞌë, cuiꞌne po̱nëjëꞌë, Maijaꞌquëna. Ja̱je mëꞌëpi sëtamaꞌquë paꞌito, yëꞌëpi ñaëje paꞌi saija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë quëꞌrona mëꞌë utemaꞌë paꞌi maca. 4 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ro mëꞌë paꞌi hue̱ꞌña Sardis daripëre mëꞌë payë, teꞌohuaꞌi mañare i̱ohuaꞌi juꞌi ca̱ña siꞌsi nemaꞌcohuaꞌire. Coꞌaye yoꞌoyere yoꞌomaꞌcohuaꞌire cayë. Ja̱ohuaꞌipi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni cuꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, pojaꞌi juꞌi ca̱ñare su̱ñasicohuaꞌipi doꞌi quëꞌiohuaꞌi paꞌiye sëte. 5 Quëcosicohuaꞌi etasicohuaꞌipi ja̱je pojaꞌi ca̱ñare su̱ña cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne i̱ohuaꞌi mamije paꞌi toya pëpëna toyaseꞌere niꞌno je̱omaꞌë pasiꞌi, coa ai jerepa yëꞌë jaꞌquë ña hue̱ꞌñana, cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana icohuaꞌi yëꞌë tse̱cohuaꞌi aꞌë casiꞌi. 6 Ca̱jonoa hueꞌequë pani asajë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are cayere.’

Filadelfia Quëaye

7 Toyajë̱ꞌë, cuiꞌne Filadelfia daripë sehuosicohuaꞌi tsëcapëre quëacai hui̱ñaëna: ‘Ñeje caji ti deꞌoquëpi, cuiꞌne nuñerepa paꞌiquëpi, pa̱i ëjaë David huiꞌyocore paquëpi, i̱pi huiꞌyosiquë paꞌito yecohuaꞌije̱ si̱o ti̱ꞌañe peoquëpi, cuiꞌne i̱pi si̱osiquë paꞌitoje̱ huiꞌyo ti̱ꞌañe peoquëpi. 8 Yëꞌëpi siꞌaye mëꞌë yoꞌoye ñañë. Yëꞌëpi mëꞌë ña hue̱ꞌñana eta saꞌro huiꞌyo nëohuë, yecohuaꞌije̱ ti si̱o ti̱ꞌañe peoconi. Mëꞌë aꞌri maña tutu hueꞌequëje̱ deꞌhue yëꞌë caseꞌere sehuoquë deꞌoye yoꞌohuë. Ja̱je yoꞌoquë yëꞌëre doꞌi peoquë api caye pa̱huë, mëꞌë. 9 Ja̱je paꞌina, yëꞌëpi Satanásre sehuosicohuaꞌi tsëcapë acohuaꞌire mëꞌëna sani doꞌre jaꞌruja̱ꞌcohuaꞌire jëjo saosiꞌi, judío pa̱i aꞌë cajë yëꞌë sehuosicohuaꞌire sa̱ñope yoꞌocohuaꞌipi, coa cosocohuaꞌire. Ja̱je yoꞌoquëna, ñajë asa ti̱ꞌajajë, yëꞌë mëꞌëre oi payere. 10 Yëꞌë cua̱ñeseꞌe siꞌanë mëꞌë yoꞌo jujamaꞌë yoꞌo ti̱ꞌahuë. Ja̱je yoꞌo doꞌire mëꞌëre yëꞌëpi ñacasiꞌi, ai yoꞌoye peoja̱quë caquë, siꞌa iye yeja paꞌicohuaꞌire neña maca ti̱ꞌasi maca. 11 Esa yëꞌë daiyë. Deꞌhua ñaquë pajë̱ꞌë, mëꞌë coꞌamaña yecohuaꞌipi mëꞌëre i̱si ja̱ꞌñe ca nëoseꞌere sioye pa̱jaꞌcohuaꞌire. 12 Quëcosicohuaꞌini yëꞌëpi Maijaꞌquë huëꞌe jëhuopa tupë̱a nesiꞌi, ja̱ropi ti etaye pa̱jaꞌcohuaꞌire, cuiꞌne i̱ohuaꞌina toyasiꞌi yëꞌë Diusu mamire i̱ tse̱cohuaꞌire paꞌë i̱ñoñere, cuiꞌne yëꞌë Diusu paꞌi daripë mamire toyasiꞌi, huajë Jerusalén maꞌtëmo daico mamire, cuiꞌne yëꞌë huajë mamire toyasiꞌi, i̱ohuaꞌina. 13 Ca̱jonoa hueꞌequë pani asajë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyo sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are cayere.’

Laodiceana Quëaye

14 Toyajë̱ꞌë, cuiꞌne Laodicea daripë sehuosicohuaꞌi tsëcapëre quëacai hui̱ñaëna: ‘Ñeje caji, i̱ti nuñerepa paꞌiquëpi, i̱ti ñasiquëpi, nuñerepa iye coca caquëpi, Maijaꞌquëre siꞌaye ne huëocaisiquëpi, jerepa duꞌru aquëpi. 15 Yëꞌëpi siꞌaye ta̱ꞌñe asayë, mëꞌë yoꞌoye. Asayë, mëꞌë sësëmaꞌquë cuiꞌne umaꞌquë paꞌiye. Deꞌoraꞌpi, mëꞌëpi sësëquë pa̱nitaꞌa uquë paꞌito. 16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë cato sësëquëje̱ cuiꞌne uquëje̱ peoquë aꞌë. Mëꞌë cato coa quëo jaꞌiquë aꞌë, matu ocoje̱ paꞌiohuaꞌipi coa paꞌiyë, deꞌoye yoꞌomaꞌcohuaꞌipi cuiꞌne coꞌaye yoꞌomaꞌcohuaꞌipi. Ja̱je paꞌina, mëꞌëre yëꞌë yëꞌopoja̱ꞌa siso je̱osiꞌi. 17 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌëpi cayë, jaiye coꞌamaña paquë aꞌë, siꞌaye deꞌoye saiji, cuiꞌne ti carayeje̱ peoji. Ja̱je caquë mëꞌë paꞌiye ña sëtamaꞌë paꞌiyë. Mëꞌë cato teaye paꞌipi, coꞌamaña peoquëpi, ñamaꞌquëpi, cuiꞌne peoyopi paꞌiyë, mëꞌë. 18 Ja̱je paꞌina, yëhuoyë, mëꞌëre yëꞌëna huerojë̱ꞌë, toana cuaꞌconi nesi curiquëre pare. Yuretaꞌa ja̱ maca nuñerepa jaiye coꞌamaña paquë paꞌija̱ꞌquë aꞌë, cuiꞌne huerojë̱ꞌë, yëꞌëna pojaꞌi ca̱ñare, mëꞌë huajëyaꞌye peoyo paꞌiyere pëꞌpëja̱quë. Cuiꞌne ñaco ca̱ tsaꞌse ëcoje̱ yëꞌëna huerojë̱ꞌë, ja̱pi neni ñaquë paꞌija̱ꞌquë. 19 Siꞌaohuaꞌire yëꞌë oicohuaꞌire cato, tayojëna, yëꞌëpi siꞌsequë yëhuo nuꞌñequë aꞌë. Ja̱je paꞌiye sëte tutu yoꞌoquë ja̱ꞌnë paꞌiseꞌe je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëjëꞌë. 20 I̱na, yëꞌëpi eta saꞌrore nëcaquë soiyë. Ja̱je soiquëna, asasicohuaꞌi aquëpi yëꞌë yëꞌore asani huiꞌyo catu i̱ huëꞌena cacani i̱ ja̱ꞌre co̱ni a̱ijaꞌquë aꞌë. 21 Quëcosicohuaꞌi etasicohuaꞌini, yëꞌë cua̱ñequë ñuꞌico yëꞌquë macana ñojaꞌquë aꞌë. Yëꞌë quëcosiquëpi jaꞌquë ñuꞌico acona jaꞌruseꞌeje̱ paꞌye, i̱ cua̱ñequë ñuꞌicona. 22 Ca̱jonoa hueꞌequë pani asajë̱ꞌë, Maijaꞌquë joyopi sehuosicohuaꞌi tsëcapë̱are cayere.’ ”

4

Maꞌtëmo Paꞌicohuaꞌi Maijaꞌquëre Ti Deꞌoquërepa Caye

1 Ja̱ yoꞌo tëjisi jeteyoꞌje ñahuë, maꞌtëmore eta saꞌro huiꞌyosicopi paꞌina, yëꞌëre duꞌru macarepa duruhuë tuturepa juijëna, pi̱siyeje̱ paꞌyere papi casiquëpi capi: “I̱ñona mëijëꞌë. I̱ñosiꞌi mëꞌëre, iye tëto sai jeteyoꞌje paꞌi ja̱ꞌñere.”

2 Ja̱je ca maca tsoe joyo paꞌiquë deꞌohuë. Ja̱je paꞌi ñahuë, teꞌe cua̱ñequë ñuꞌi saihuë maꞌtëmona ñosiconi. Ja̱ ñuꞌi saihuëre teꞌi jaꞌrusiquëpi ñujiꞌi. 3 I̱ote ñuꞌiquë cato miaquërepa pajiꞌi, jaspe hueꞌyosi quë̱na pëje̱ paꞌirepa pojaꞌicorepa, pa̱nitaꞌa cornalina quë̱naoje paꞌirepa. I̱ ñuꞌi saihuë ë̱mëjeꞌere naꞌñamequë sëꞌiseꞌeje̱ paꞌi pajiꞌi, i̱ miañepi ña etoja̱iñerepa miapi, ñaꞌjo quëꞌi quë̱nao esmeralda hueꞌyosi quë̱naoje paꞌyerepa. 4 Ja̱o i̱ cua̱ñequë ñuꞌi saihuë yërëhuere yequë veinticuatro cua̱ñejë ñuꞌi saire, veinticuatro aiohuaꞌi jaꞌrusicohuaꞌipi ñuëꞌë, pojaꞌi ca̱ña su̱ñasicohuaꞌipi, cuiꞌne curi manoare pu̱asicohuaꞌi paëꞌë. 5 Joporepa ñuꞌi saihuëpi mujuë yeꞌhueyeje̱ cuiꞌne ai pi̱siye cuiꞌne mujuë cayeje̱ etapi, cuiꞌne ñuꞌico ti̱ñare pare siete toa tsë̱opë̱a pajiꞌi, toa tsë̱ni nëcaseꞌepi. Ja̱ cato Maijaꞌquë siete joñoapi ña cua̱ñopi. 6 Ñuꞌico ti̱ñare pare pajiꞌi. Jairaje̱ paꞌiopi ña etoja̱i yeja pajiꞌi. Cua̱ñequë ñuꞌi saihuë nëico yëꞌquë macare cuatro paꞌiohuaꞌi paëꞌë, ñaco ca̱ ti̱mësicohuaꞌipi jeteyoꞌje cuiꞌne ti̱ña ña hue̱ꞌñaje. 7 Duꞌru macarepa aquë cato jai yaije̱ paꞌi pajiꞌi. Cayaye aquëpi duruhue̱quë ë̱mëje paꞌi pajiꞌi. Toaso̱ñe aquëpi pa̱i tsiaje̱ paꞌiore hueꞌequë pajiꞌi. Cuiꞌne cajeseꞌe aquëpi jai huihue huëni saiyeje̱ paꞌi pajiꞌi. 8 Ja̱ohuaꞌi cato pa̱i ñape seis jaë capë̱a hueꞌecohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi ñaco ca̱seꞌepi ti̱mësicohuaꞌi paëꞌë, hueꞌse cuiꞌne sa̱ꞌnahuëje. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi, ñami cuiꞌne muꞌse caye je̱omaꞌpë ñeje cahuë:

Deꞌoquërepa, deꞌoquërepa, deꞌoquërepa,

Ëjaë Diusu siꞌa tuturepa paquë,

tsoe paꞌisiquë, yure paꞌiquërepa, cuiꞌne cuiꞌnaëpi daija̱ꞌquëpi paꞌiquë.

9 Ñaco ca̱ ti̱mësicohuaꞌipi ñuꞌi saihuë ñuꞌiquëre pare pëpajë, deꞌoquëre paꞌni Ëjaërepa ti pani huesëquërepa caye ñape, 10 veinticuatro aiohuaꞌipi doꞌre jaꞌrujë i̱ ña hue̱ꞌñana yoꞌohuë, i̱ni deꞌoquëre paꞌni cajë, cuiꞌne i̱ ñuꞌico ti̱ñare pana i̱ohuaꞌi manoare ti paꞌiquëre pana i̱sijë je̱a o̱ejë cahuë ñeje:

11 Mëꞌë aꞌë, yëquë Ëjaë cuiꞌne yëquë jaꞌquë.

Mëꞌëre deꞌoquëre paꞌë, Ëjaëre paꞌë, siꞌa tutu quëꞌire paꞌë caye paꞌiji, siꞌaohuaꞌi.

Mëꞌëpi yëni siꞌaye deꞌhuasi doꞌire.

5

Yëi Ñama Cuiꞌne Toya Pëpë

1 Ja̱ maca ñahuë, ñuꞌi saihuë ñuꞌiquëpi i̱ ëja te̱ꞌtere toya pëpë tu̱nasiconi tse̱ꞌequë ñuꞌina, sa̱ꞌnahuë cuiꞌne hueꞌse toyasiconi. Ja̱je paꞌioni siete paꞌye ëjaërepa tse̱ aꞌë quëayere je̱ꞌna sëoseꞌere si̱osico pajiꞌi. 2 Paꞌina, cuiꞌne ñahuë, teꞌe hui̱ñaëre tutu quëꞌipi tutu ñeje caquëna: “¿Nepi toya pëpë si̱osicore i̱ni huiꞌyo ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi aꞌni?”

3 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare maꞌtëmo yeja cuiꞌne yeja huëꞌehuë pa̱ije ti peohuë, teꞌije̱ toya pëpë huiꞌyo ti̱ꞌani ñaquëje̱. 4 Ja̱ maca yëꞌëpi ai oëꞌë, toya pëpë huiꞌyoni ña ti̱ꞌaquëje̱ peo doꞌire ña jujani. 5 Ja̱je oina, aiohuaꞌi aquëpi capi, yëꞌëre:

“Oimaꞌë paꞌijë̱ꞌë, ai jerepa tsoe Judá pa̱i aquëpi pa̱i ëjaë David tsëcapë aquëpi jai yai hueꞌyosiquëpi, ja̱ëpi quëcopi, siꞌaye. Ja̱ëpi toya pëpë cuiꞌne i̱ote siete paꞌye hueꞌeseꞌere ne tëte saoja̱ꞌquë api.”

6 Ja̱ maca ñuꞌico ti̱ña macarepa cuatro paꞌiohuaꞌi paꞌicohuaꞌipi jopore pare, cuiꞌne aiohuaꞌi jopore pare yëi ñama nëina, ñahuë. Coa nëjiꞌi. I̱ cato huani je̱oseꞌeje̱ paꞌipi. Ja̱je paꞌipi siete eyohuë̱a cuiꞌne siete ñaco ca̱ hueꞌequë pajiꞌi. Ja̱ siete ñaco ca̱ cato Maijaꞌquë joñoa siꞌa yejaña jëjo saoseꞌe paꞌiyepi ña cua̱ñopi. 7 Ja̱ë yëi ñamapi sani toya pëpë i̱jiꞌi, ñuꞌi saihuë ñuꞌiquërepa ëja te̱ꞌte paꞌiconi. 8 Toya pëpë i̱ maca cuatro paꞌiohuaꞌipi, cuiꞌne veinticuatro aiohuaꞌipi doꞌre jaꞌruhuë, yëi ñama ti̱ñare pana. Pa̱i ñape aiohuaꞌi pahuë, teꞌe ta̱ꞌtë pe̱pë cuiꞌne teꞌe u̱cu duruhuë, curi nesiquë. Ja̱na huëo së̱ maꞌñaje paꞌye ti̱mëseꞌere pahuë. Ja̱ cato Maijaꞌquë acohuaꞌi Maijaꞌquëre se̱ñe pajiꞌi. 9 Ja̱ohuaꞌipi huajë jë̱jëñere jë̱jëhuë, ñeje:

Mëꞌëseꞌe teꞌi paꞌiyë, toya pëpë i̱ni i̱ote si̱o saoseꞌe paꞌiye ne huiꞌyo saoja̱ꞌquë,

Huahuosiquëpi mëꞌë tsie doꞌipi siꞌa yequë pa̱ire,

Ti̱ coca cacohuaꞌire, cuiꞌne siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌire huerocaëꞌë, Maijaꞌquëna i̱sisiꞌi caquë.

10 Mëꞌëpi ja̱ohuaꞌire ëjaohuaꞌire nehuë, yëquë jaꞌquëre necaicohuaꞌire.

Neina, iye yeja cua̱ñecohuaꞌi paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

11 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë. Ñaquë asahuë, jai pa̱i hui̱ñaohuaꞌi caye pi̱siyere. Cua̱ñequë ñuꞌico yërëhue paꞌicohuaꞌi cayere, cuiꞌne cuatro paꞌiohuaꞌi cayere, cuiꞌne veinticuatro aiohuaꞌi caye pi̱siyere asahuë. Jai merepa jai pa̱i paëꞌë, tsiꞌsisicohuaꞌi. 12 Ja̱ohuaꞌipi ai tutu ñeje cahuë:

Yëi ñama teꞌi paꞌiji, huahuosiquëpi.

Ja̱ë cato ai deꞌoquëre papi, ja̱ doꞌire siꞌaye i̱siye paꞌiji, i̱te.

Ne ti̱ꞌa tuture, siꞌaye payete, ta̱ꞌñe asayepi neñere, siꞌa tuture,

Ëjaë api, cuasajë deꞌoyerepa sehuoyere, i̱ deꞌoyerepa neseꞌere ñani sihuajë cayere, cuiꞌne i̱te oijë deꞌoji cayere.

13 Asahuë, cuiꞌne siꞌaye Maijaꞌquë deꞌhuasi coꞌamañapi maꞌtëmopi, yejapi, cuiꞌne yeja huëꞌehuë te̱ꞌtepi cuiꞌne jai tsiayapi, ñeje cahuë:

Ñuꞌi saihuë ñuꞌiquërepa, cuiꞌne yëi ñama, siꞌaye paja̱jë cajë, deꞌocohuaꞌire paꞌni cuasajë caye,

Ëjaë api, cuasajë deꞌoyerepa sehuojë yoꞌoye, i̱ deꞌoyerepa yoꞌoyere ñani sihuajë caye, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi Ëjaërepa deꞌoye,

Jeꞌnëna ja̱je paꞌija̱quë.

14 Cajëna, cuatro paꞌiohuaꞌipi sehuojë cahuë:

“Ja̱je paꞌija̱quë.”

Cajëna, veinticuatro aiohuaꞌipi doꞌre jaꞌruni i̱te Ëjaëre paꞌni cajë pëpajë yoꞌohuë.

6

Siete Sëaseꞌe

1 Ja̱ maca ñahuë, yëi ñama duꞌru macarepa siete paꞌye si̱oseꞌe aconi ne huiꞌyoquëna. Ja̱ maca asahuë, cuatro paꞌiohuaꞌi aquëpi mujuë cayeje̱ caquëna, ñeje:

“Dani ñajëꞌë.”

2 Caquëna, ñaquëna, po caballopi pajiꞌi. Paꞌina, i̱te tuiquëpi teꞌe saꞌco saihuë papi. Paquëna, marote i̱te i̱sipi. I̱sina, siꞌaohuaꞌire quëcoquërepa etapi, siꞌaohuaꞌire quëcoquë paꞌija̱ꞌquëpi.

3 Yëi ñamapi cayaye acore i̱ni ne huiꞌyo maca cayaye aquë paꞌiquëpi capi:

“Dani ñajëꞌë.”

4 Caquëna, yequë caballopi etapi. Ja̱ë cato majaꞌiquë pajiꞌi. I̱te tuiquëpi iye yeja deꞌoye paꞌiye sioja̱ꞌa tuture i̱si cua̱ñosiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi pa̱i deꞌoye paꞌiyere siouna, sa̱ꞌñe huani ju̱ꞌijaꞌcohuaꞌi aꞌë caquë jai huaꞌtiyore i̱si cua̱ñosiquë pajiꞌi.

5 Yëi ñamapi toaso̱ñe acore ne huiꞌyo maca asahuë, toaso̱ñe aquë paꞌiquëpi ñeje caquëna:

“Dani ñajëꞌë.”

Caquëna, ñahuë, nea caballoni. Ñaquëna, i̱te tuiquëpi i̱ jë̱tëre cue̱cuecore papi. 6 Cuiꞌne asahuë, paꞌicohuaꞌi jopore papi yëꞌoseꞌe ñeje caquëna:

“Teꞌe kilo trigo i̱siye paꞌiji, teꞌe muꞌse nesi doꞌi. Tres kilo cebada i̱siye paꞌiji, teꞌe muꞌse yoꞌosi doꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare huiꞌyape, cuiꞌne oꞌsataꞌa nejomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë.”

7 Yëi ñamapi cuatro acore huiꞌyo maca asahuë, cuatro aquë paꞌiquëpi ñeje caquëna:

“Dani ñajëꞌë.”

8 Caquëna, ñaquë ñahuë, së̱ꞌñojaꞌi caballoni. I̱te tuiquë cato ju̱ni huesëye i̱ mami hueꞌequë pajiꞌi. Paꞌina, i̱ jeteyoꞌjeja̱ꞌa dajiꞌi, ju̱ꞌisicohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌña ayere quëaquëpi. Ja̱ë ju̱ni huesëye hueꞌequëna, i̱siseꞌe pajiꞌi, yeja cuatro paꞌye huahueseꞌe ayere, teꞌore cua̱ñejaꞌa tuture, huajo sa̱ꞌñe huaiyepi, a̱o ëa ju̱ꞌiñepi, ju̱ꞌi dahuë neñepi, cuiꞌne airo acohuaꞌi a̱i yëcohuaꞌi paꞌicohuaꞌire, pa̱ire a̱icohuaꞌi paꞌi ja̱ꞌñe neñe cua̱ñejaꞌquëre.

9 Yëi ñamapi cinco acore huiꞌyo maca ñahuë, Maijaꞌquëre i̱sijë tëo toto huëꞌehuëre Maijaꞌquë coca quëa doꞌire huahuosicohuaꞌi joñoa paꞌijëna. 10 Paꞌijë ja̱ohuaꞌipi cahuë, ai tutu:

“Ëjaërepa deꞌoquë, mëꞌë ca nëoseꞌeje̱ paꞌye yoꞌo ti̱ꞌaquërepa, ¿je yëhua mëꞌë yeja paꞌicohuaꞌi yëquëre huaisi doꞌi sa̱i to̱jaꞌquë aꞌni, i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ñaquë?”

11 Cajëna, ja̱ohuaꞌire pojaꞌi juꞌi ca̱ñare su̱ñacani capi, pëa huajëjë paꞌijë̱ꞌë, aꞌrima tsoe maca, mësaru acohuaꞌitaꞌa, Cristore necai doꞌire ju̱ꞌiseꞌeje̱ paꞌye, mësaru jaꞌi pa̱i huahuo ti̱ꞌajajë.

12 Yëi ñamapi seis acore ne huiꞌyosi maca ñahuë. Ñaquëna, ai tutu yejapi ñuꞌcueo, cuiꞌne ë̱sëje̱ neaquë deꞌopi, ju̱tena, oijë su̱ñacoje̱ paꞌi neaquërepa. Cuiꞌne ñañëpi majaꞌiquërepa tsieje̱ paꞌi deꞌopi. 13 Cuiꞌne maꞌñocohuaꞌije̱ maꞌtëmopi yejana to̱mehuë, so̱quë hui̱ña ca̱ ai tutuquëna, to̱meñeje paꞌye. 14 Ja̱ maca cuiꞌne maꞌtëmoje toya jaꞌhua maca tu̱na huesoyeje̱ paꞌye peo hue̱ꞌña ne huesëo. Ne huesëcona, siꞌaye ai cu̱ti, cuiꞌne saodohuë̱a ti̱roseꞌena sani huesëpi. 15 Ja̱ maca iye yeja ëjaohuaꞌipi co̱ñana cacajë catihuë, ai cu̱ti quë̱na co̱ñana. I̱ohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni, jai ëjaohuaꞌi, soldado pa̱i ëjaohuaꞌi, coꞌamaña pa ëjaohuaꞌi, cua̱ñe tutu pa ëjaohuaꞌi, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi pa̱ire necai joꞌyaohuaꞌi, cuiꞌne joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌije̱ catihuë. 16 Catijë cahuë, ai cu̱tire, cuiꞌne quë̱na pë̱are:

“Yëquëre to̱meco yahuejë̱ꞌë, ñuꞌi saihuë ñuꞌiquëre pare cuiꞌne yëi ñama pë̱i yoꞌoye ñamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌire.”

17 Ja̱je cahuë, i̱ohuaꞌire siꞌse muꞌsere papi ti̱ꞌaëna, ¿nepi quëcoye paꞌiquëꞌni?

7

Israel Pa̱i Acohuaꞌire Toyaseꞌe

1 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, cuatro hui̱ñaohuaꞌipi pa̱i ñape yeja huëꞌehuë te̱ꞌtere, ë̱mëjeꞌe te̱ꞌtere, cuiꞌne ë̱së mëi te̱ꞌtere, cuiꞌne ë̱së duꞌi te̱ꞌtere nëcajë tutupi iye yejana, jai tsiayana, cuiꞌne so̱quë ñëana juꞌamaꞌquëni cajë ë̱sejë paꞌicohuaꞌire. 2 Ñahuë, cuiꞌne yequë hui̱ñaëre ë̱së mëi te̱ꞌtepi daina. Ja̱ë cato Maijaꞌquë huajëquërepa, sëoconi paquë pajiꞌi. Ja̱ëpi ai tutu capi, cuatro hui̱ñaohuaꞌire, yeja, jai tsiaña, coꞌa deꞌhuaja̱ꞌa tutu i̱si cua̱ñosicohuaꞌire:

3 “Coꞌaye nemaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yeja cuiꞌne jai tsiaña, cuiꞌne so̱quë ñëaje, ja̱ yëꞌtaꞌa Maijaꞌquë sahuasicohuaꞌire i̱ohuaꞌi tsia ti̱ñare pana toya sëomaꞌpë pani.”

4-8 Cuiꞌne ja̱ maca asahuë, ciento cuarenta y cuatro mil pa̱i paꞌiyë, siꞌa Israel pa̱i, i̱ohuaꞌi tsia ti̱ñare pana toya sëo cua̱ñosicohuaꞌi, cayere.

Doce mil Judá tsëcapëre,

doce mil Ruben tsëcapëre,

doce mil Gad tsëcapëre,

doce mil Aser tsëcapëre,

doce mil Neftalí tsëcapëre,

doce mil Manases tsëcapëre,

doce mil Simeón tsëcapëre,

doce mil Leví tsëcapëre,

doce mil Isacar tsëcapëre,

doce mil Zabulón tsëcapëre,

doce mil José tsëcapëre, cuiꞌne

doce mil Benjamín tsëcapëre paꞌiyë, cayere.

Pojaꞌi Ca̱ña Juꞌicohuaꞌi

9 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, jai pa̱ire siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌipi pa̱i ñape tsëca ti̱ñe paꞌi pa̱i, cuiꞌne pa̱i ñape tsëca ti̱ñe coca cacohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌipi ñuꞌi saihuë ti̱ñare pare, cuiꞌne yëi ñama ti̱ñare pare, ti pa̱ije cue̱cue ti̱ꞌañe peoyerepa paëꞌë. Ja̱ohuaꞌipi pojaꞌi ca̱ña juꞌicohuaꞌipi i̱ohuaꞌi jë̱ñare sehua jaꞌoje̱ paꞌyere ca̱jijë nëcahuë. 10 Ca̱jijë nëcajë siꞌaohuaꞌi cuihuë:

Maire huasoye cato

ñuꞌi saihuë ñuꞌiquërepa Maijaꞌquë,

Cuiꞌne Yëi ñama tse̱ aꞌë.

11 Cajëna, ñaquëna, Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌipi ñuꞌi saihuë aiohuaꞌi, cuiꞌne cuatro paꞌiohuaꞌi yërëhueja̱ꞌa nëca tëꞌija̱isicohuaꞌipi paëꞌë. Paꞌijë Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë pëpajë yejare pana tsiapi pu̱ꞌpe coꞌi mejë yoꞌohuë. 12 Ñeje cajë:

¡Ja̱je paꞌija̱ꞌquë! Jeꞌnëna Maijaꞌquë tse̱ paꞌija̱quë, deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaye, i̱ deꞌoyerepa yoꞌoyere sihuajë caye, ta̱ꞌñe asayepi neñere, deꞌoye yoꞌopi cuasajë i̱te sihuaye,

Ëjaë api, cuasajë deꞌoyerepa sehuojë yoꞌoye, siꞌa ne ti̱ꞌa tutu paye, cuiꞌne siꞌa tutu hueꞌeye, siꞌanë.

Ja̱je paꞌija̱quë.

13 Ja̱ maca aiohuaꞌi aquëpi yëꞌëre se̱jiꞌi:

“¿Jeropi daisicohuaꞌipi icohuaꞌi pojaꞌi ca̱ña su̱ñasicohuaꞌi paꞌiyeꞌni?”

14 Cajëna, yëꞌëpi cahuë:

“Ëjaë mëꞌëpi ta̱ꞌñe asayë.”

Caquëna, i̱pi capi:

“Icohuaꞌi cato jaiye ai yoꞌoye tëto saisicohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi i̱ohuaꞌi ca̱ña jo̱ja to̱rena, Yëi ñama tsiepi pojaꞌi ca̱ñarepa ne to̱sicohuaꞌi aꞌë. 15 Ja̱je paꞌiohuaꞌipi Maijaꞌquë ñuꞌi saihuë ti̱ñare pare paꞌiyë. Paꞌijë muꞌseñapi, ñamiñapi Maijaꞌquë huëꞌere necaijë paꞌiyë. Paꞌijëna, ñuꞌi saihuë ñuꞌiquëre papi i̱ohuaꞌire ñacai pasipi. 16 Ja̱je paꞌina, yure cato ai yoꞌoye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, a̱o ëaye, oco ëaye, ë̱së ëoye, cuiꞌne jo̱sa ë̱së uyeje̱ asamaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 17 Yëi ñama, ñuꞌi saihuë quë̱no maca nëiquëpi yëi ñamare ñacaiyeje̱ paꞌye ñacasipi. Ja̱je yoꞌoquë paꞌiye i̱si oco co̱ñana saquë o̱cuaja̱ꞌquë api. Yoꞌoquëna, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi oiseꞌere të̱no je̱ocaija̱ꞌquë api.”

8

Siete Aco Si̱osico Huiꞌyoye Cuiꞌne Maꞌña Ëoco, Curi Nesico

1 Yëi ñamapi siete aco si̱osicore ne huiꞌyo maca ñahuë, maꞌtëmopi nëhui tëcahuë joꞌcuarepa je̱o nëina. 2 Ja̱ maca ñahuë, siete hui̱ñaohuaꞌire Maijaꞌquë ti̱ñare pare nëcajëna. Ja̱ohuaꞌina siete duruhuë̱a i̱siseꞌe pajiꞌi. 3 Ja̱ jeteyoꞌje yequë hui̱ñaëpi dajiꞌi, huëo së̱ maꞌña curi cuaꞌcorore daquëpi. Dani nëcapi, Maijaꞌquëre i̱sijë tëo toto ti̱ña macare pana. Nëcaquëna, jaiye i̱sipi, huëo së̱ maꞌñare curipi nesico Maijaꞌquëre i̱sijë tëo totona tëoquë ëoquëna, cuiꞌne Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi se̱ñepi teꞌe mëijaquë caquë. 4 Ja̱ maꞌña picopi cuiꞌne Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi se̱ñepi co̱ni Maijaꞌquë quëꞌrona ti̱ꞌapi, hui̱ñaëpi i̱ti maꞌña ëo cuaꞌcoro ca̱jiquë nëcaquëna. 5 Ja̱ maca hui̱ñaëpi Maijaꞌquëre i̱sijë tëo toto toa tara paꞌiyepi huëo së̱ maꞌña cuaꞌcorona ayapi. Ayani yejana je̱o to̱pi. Je̱o to̱ macarepa mujuë caye, ai pi̱siye, yeꞌhueye cuiꞌne yeja ñuꞌcueye pajiꞌi.

Duruhuë Pi̱siye

6 Ja̱ maca siete hui̱ñaohuaꞌipi siete duruhuë̱a pacohuaꞌipi juñuꞌu cajë ne deꞌhuahuë.

7 Ja̱ maca duꞌru jui huëo hui̱ñaëpi duruhuë juisi maca sësë pe̱pi, cuiꞌne toana tsie co̱ꞌmeseꞌepi yejana to̱mepi. Ja̱ maca toaso̱ñe paꞌye yeja huahueseꞌe acopi teꞌe te̱ꞌte u huesëpi. U huesëquëna, so̱quëje̱ teꞌe u huesëpi, toaso̱ñe acopi teꞌe te̱ꞌte, cuiꞌne siꞌa taya u huesëpi.

8 Cayaye aquëpi hui̱ñaë i̱ duruhuë juisi maca, ai cu̱tihuëje̱ paꞌiopi toa tsë̱ꞌisiconi jai tsiayana je̱o dëoyeje̱ ña cua̱ñopi. Ja̱ maca toaso̱ tëꞌhuiña, jai tsiaña paꞌiyepi teꞌe tëꞌhui tsie daꞌca deꞌo nëjiꞌi. 9 Ja̱ maca jai tsiaña paꞌicohuaꞌi ju̱juhuë, teꞌe tëꞌhui, toaso̱ tëꞌhuiña jai tsiaña paꞌicohuaꞌipi. Cuiꞌne toaso̱ tëꞌhuiña jaiye barco paꞌiseꞌepi, teꞌe tëꞌhui ne huesëpi.

10 Toaso̱ñe aquëpi hui̱ñaë juisi maca, maꞌtëmopi jai maꞌñoco to̱mepi. To̱mequë toaso̱ tëꞌhuiña tsiaña, cuiꞌne oco co̱ña paꞌiseꞌena teꞌe tëꞌhui to̱me huesopi, toa ca̱ñarepa neꞌsuquëpi. 11 Ja̱ë maꞌñoco cato i̱ mami hueꞌequë pajiꞌi, Së̱jeñe. Ja̱ëpi toaso̱ tëꞌhuiña tsiaña, cuiꞌne oco co̱ña paꞌiseꞌere to̱mequë teꞌe tëꞌhui së̱je oco ne huesopi. Ja̱ doꞌire jai pa̱i ju̱juhuë.

12 Cajeseꞌe aquëpi hui̱ñaë i̱ duruhuë juisi maca, ë̱sëpi coꞌa deꞌopi, teꞌe te̱ꞌte, toaso̱ tëꞌhuiña huahueseꞌe paꞌiseꞌepi. Ñañë cuiꞌne maꞌñocohuaꞌi toaso̱ tëꞌhuiña huahueseꞌe paꞌiseꞌepi teꞌe tëꞌhui coꞌa deꞌohuë. Ja̱ maca toaso̱ tëꞌhuiña muꞌse cuiꞌne ñami paꞌiye teꞌe te̱ꞌte miañe peopi.

13 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, jai huihuere maꞌtëmojaꞌa huahuaroja̱i tutu caquëna:

“Teayerepa iye yeja paꞌicohuaꞌi maña, merepa nejaꞌcohuaꞌi aꞌni, toaso̱ hui̱ñaohuaꞌi duruhuë̱a juni co̱ maca.”

9

1 Cinco aquëpi duruhuë jui maca ñahuë, jai maꞌñocopi yejana to̱mequëna. Ja̱ë maꞌñoconi i̱sihuë, to̱me huesë coje huiꞌyocore. 2 Ja̱ jeteyoꞌje to̱me huesë hue̱ꞌñare huiꞌyouna, ja̱ropi pico mëjiꞌi, jai cuaꞌcoro toa suasico mëiñeje paꞌyerepa. Ja̱ro to̱me huesë cojepi pico etaquë ë̱sëre cuiꞌne iye deꞌoto nea hue̱ꞌñarepa ne huesopi. 3 Ja̱ picopi etahuë, pu̱ꞌsuje̱ paꞌiohuaꞌipi. Etajë siꞌa yeja hua huesëhuë. Ja̱ohuaꞌi cato pu̱ni aꞌsiye jaꞌye aꞌsi tuture i̱si cua̱ñosicohuaꞌi paëꞌë. 4 Ja̱ohuaꞌina cua̱ñeseꞌe pajiꞌi, taya yeja paꞌiye, cuiꞌne yejapi tayaje̱ paꞌye ña cua̱ñoñe, cuiꞌne so̱quë ñëa nejoñe pa̱ ja̱ꞌñere, coa Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire paꞌë i̱ñoñere i̱ohuaꞌi tsia ti̱ña macare pana sëomaꞌcohuaꞌiseꞌere ne ja̱ꞌñere. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare pa̱ire huani je̱oñere pare ë̱sesicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌina, coa cinco ñañëohuaꞌire aꞌsi ju̱ꞌiñe totacohuaꞌi paëꞌë. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi totaseꞌe cato pu̱ni aꞌsiye jaꞌye aꞌsiye pajiꞌi. 6 Ja̱ muꞌseña cato pa̱i ju̱ꞌiñere yëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je yëjëtaꞌa ju̱ni huesëye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë, ju̱ꞌiñepi peoquëna.

7 Pu̱ꞌsu cato caballo huajo sajë ne deꞌhuaseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paëꞌë. I̱ohuaꞌi si̱opëre curi maroje̱ paꞌiore pahuë. I̱ohuaꞌi tsiapi pa̱i tsiaje̱ paꞌio pajiꞌi. 8 Cuiꞌne nomiohuaꞌi nañaje paꞌye hueꞌehuë. I̱ohuaꞌi cu̱jire airo yai cu̱jije paꞌye hueꞌehuë. 9 Cuiꞌne quë̱na juꞌi ca̱ñare su̱ñaseꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paëꞌë, i̱ohuaꞌi jëa ja̱ꞌñere. Cuiꞌne i̱ohuaꞌi jaë capë̱api jai pa̱i caballo quërëcoja̱ꞌa huajo sajë huëꞌhuëjëna, pi̱siyeje̱ paꞌye pi̱sipi. 10 Pu̱ni ji̱comoaje̱ paꞌye hueꞌecohuaꞌi paëꞌë. Ja̱rote dahuë hueꞌecohuaꞌi paëꞌë, cinco ñañëohuaꞌire aꞌsiyere. 11 Pu̱ꞌsuohuaꞌire cua̱ñe ëjaë cato to̱me huesë coje hui̱ñaë pajiꞌi. Hebreo coca cato Abadón hueꞌequë pajiꞌi. Griego coca cato Apolión hueꞌequë pajiꞌi. Ja̱je cani i̱ti Nejoquë caye aꞌë, pa̱i coca cato.

12 Duꞌru macarepa ai yoꞌoye tëto sajiꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ yëꞌtaꞌa cayaye carapi.

13 Seis aquë hui̱ñaë jui maca yëꞌoseꞌe pi̱siquëna, asahuë, Maijaꞌquë quëꞌro oropi nesi totore cuatro paꞌi eyohuë̱api. 14 Ja̱ caye cato seis aquë hui̱ñaëni duruhuë paquëni capi, ñeje:

“Joye saojë̱ꞌë, cuatro hui̱ñaohuaꞌire sëasicohuaꞌipi jai ya Efrautes të̱ꞌtëpa ñuꞌicohuaꞌire.”

15 Ja̱ maca i̱ti caseꞌeje̱ cuatro hui̱ñaohuaꞌire joyesicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato toaso̱ñe paꞌye huahueseꞌe pa̱i paꞌicohuaꞌire huaija̱ꞌcohuaꞌipi etahuë. I̱ti hora, muꞌse, ñañë, cuiꞌne o̱metëcahuë ti̱ꞌasi maca ja̱re caquë ne deꞌhuasicohuaꞌipi etahuë. 16 Ja̱ maca deꞌhue se asahuë, doscientos millones soldado pa̱i paꞌiye, caballore tuijë huajo sacohuaꞌi.

17 Ja̱je paꞌye ñahuë, ca̱ni ñañeje paꞌye caballohuaꞌire. I̱ohuaꞌire tuicohuaꞌi cato coti saihuë̱are toaje̱ paꞌyere papi su̱ñasicohuaꞌi paëꞌë, i̱ohuaꞌi jëa ja̱ꞌñe. Ja̱je paꞌyepi ma ja̱ꞌñe, yeque ñaꞌjo quëꞌye cuiꞌne yeque së̱ꞌñojaꞌiñe pajiꞌi, azufreje̱ paꞌye. Caballohuaꞌi cato airo yai si̱opëje̱ paꞌye hueꞌecohuaꞌi paëꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌi yëꞌopo̱api toa, pico, cuiꞌne së̱ꞌño ja̱ꞌñe azufre etapi. 18 Ja̱ maca toaso̱ñe paꞌye huahueseꞌe pa̱i paꞌicohuaꞌi teꞌe tëꞌhui ju̱juhuë, caballo yëꞌopo̱ajaꞌa toaso̱ñe paꞌye coꞌayerepa: toa, pico, cuiꞌne së̱ꞌño ja̱ꞌñe etasi doꞌire. 19 Ja̱ caballohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi yëꞌopo̱are cuiꞌne i̱ohuaꞌi ji̱comoare tutu pahuë. I̱ohuaꞌi ji̱comoa cato a̱ña si̱opë̱aje paꞌye pajiꞌi. Ja̱pi pa̱ire coꞌaye nehuë.

20 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ ju̱ꞌi dahuëna ju̱ꞌimaꞌcohuaꞌi cato coꞌaye yoꞌoye je̱omaꞌpë huatiohuaꞌire tuiyere, deꞌhuaseꞌere oro, po curi, bronce hueꞌyosi quë̱na, cuiꞌne so̱quë deꞌhuaseꞌere se̱ñere je̱omaꞌpë paëꞌë. Asa maꞌñere, ñamaꞌcohuaꞌini, cuiꞌne cuꞌi maꞌñere se̱jë paëꞌë. 21 Cuiꞌne je̱omaꞌpë paëꞌë, pa̱ire huani je̱añe, pa̱ire dahuë neñe, nomiohuaꞌire coa yoꞌojë paꞌiye, cuiꞌne coꞌamaña ñañe.

10

Hui̱ñaëpi Toya Pëpë Aꞌriconi Tu̱nasiconi Ca̱jipi

1 Ja̱ maca ñahuë, yequë hui̱ñaëre tutu quëꞌipi maꞌtëmopi cajequëna, siriopi ca̱ꞌnesiquëpi. I̱ si̱opë cato naꞌñamequëpi caꞌhuaro pu̱asiquë pajiꞌi. Cuiꞌne i̱ tsia cato mia merepa miaco pajiꞌi, ë̱sëje̱ paꞌio. Cuiꞌne i̱ nëcañoaje toa tsë̱ni nëcaseꞌeje̱ paꞌye pajiꞌi. 2 Aꞌri toya pëpë huiꞌyosiconi ca̱jipi. Ca̱jiquëpi i̱ ëja te̱ꞌte quë̱o jaꞌhuapi jai tsiayana se ti̱topaquë, i̱ ari te̱ꞌte quë̱o jaꞌhuapi yejana tsaꞌcu papi. 3 Ja̱ maca tutu cuipi, airo yai jaiquërepa cayeje̱ paꞌyerepa. I̱ cuisi maca mujuë cayeje̱ paꞌyerepa siete yëꞌo tuturepa cajëna, asahuë. 4 Siete yëꞌo tuturepa ca to̱si maca toyaraꞌhuë. Ja̱ caseꞌere toyasiꞌi caquë yoꞌoquëna, maꞌtëmopi capi, yëꞌëre:

“Coa asajë̱ꞌë, mëꞌëseꞌe. Toyamaꞌë paꞌijë̱ꞌë, siete yëꞌo tuturepa caseꞌe.”

5 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, jai tsiayana cuiꞌne yejana ti̱to pasiquëpi hui̱ñaëpi i̱ ëja te̱ꞌte jë̱tëpi maꞌtëmona mëñe nëoquë 6 ti pani huesëquëre pana, yeja, maꞌtëmo, jai tsiaña, cuiꞌne siꞌaye i̱ote paꞌiye nesiquëre pana se ca coꞌija̱i care payë caquë ñeje capi:

“Yeque tsoe ute co̱ñe peoji. 7 Siete aquë hui̱ñaë duruhuë jui maca ti̱ꞌasipi, Maijaꞌquë yahue cuasa nëoseꞌe payepi, i̱ joꞌya i̱te quëacaicohuaꞌire i̱ ca nëoseꞌeje̱ paꞌye.”

8 Ja̱ maca asahuë, maꞌtëmopi yëꞌë asasi yëꞌopi ca co̱quëna, ñeje:

“Sani i̱jëꞌë, aꞌri toya pëpë huiꞌyosiconi jai tsiayana, cuiꞌne yejana ti̱to paquë hui̱ñaë ca̱jiconi.”

9 Caëna, sani hui̱ñaëre se̱iꞌë, aꞌri toya pëpëre i̱sija̱quë caquë. Se̱ina, i̱pi capi, yëꞌëre:

“Ico, i̱ni a̱ijëꞌë, mëꞌë yëꞌopo cato payaoje̱ paꞌio pasipi. Ja̱je paꞌisicotaꞌa mëꞌë ë̱tatuꞌuna së̱jeco po̱nëjaꞌcoa.”

10 Caëna, hui̱ñaë ca̱jicore i̱ni aꞌri toya pëpë a̱ëꞌë. A̲i maca yëꞌëre cato sa̱ijaꞌico payaoje̱ paꞌiorepa pajiꞌi. Ja̱je paꞌisicotaꞌa ë̱tatuꞌuna së̱jecorepa deꞌopi. 11 Ja̱ maca yëꞌëre cahuë:

“Ti̱jupë pa̱i daripë̱a paꞌicohuaꞌire, cuiꞌne yequë coca cacohuaꞌire, cuiꞌne yequë yejaña paꞌicohuaꞌire, cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌire quëaye paꞌiji, Maijaꞌquë cayere.”

11

Caya Quëacaicohuaꞌi

1 Ja̱ maca yëꞌëre ca̱të tarapëje̱ paꞌioni cue̱cueja̱ꞌcore i̱sihuë. I̱sini cahuë:

“Huëni Maijaꞌquë huëꞌere i̱na i̱si toto saihuëre, cuiꞌne i̱ote paꞌijë se̱cohuaꞌire cue̱cuejë̱ꞌë. 2 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cue̱cuemaꞌë paꞌijë̱ꞌë, hueꞌse deꞌototaꞌa. Ja̱ro cato Maijaꞌquëre se̱maꞌcohuaꞌina i̱si sito aꞌë. Ja̱ohuaꞌipi siꞌa deꞌo daripë tsaꞌcu huesoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuarenta y dos ñañëohuaꞌire. 3 Ja̱ maca yëꞌëpi cayaohuaꞌire oicohuaꞌi su̱ñañeje paꞌyere su̱ñasicohuaꞌini jëjo saoja̱ꞌquë aꞌë, yëꞌë aye quëaja̱ꞌcohuaꞌire mil doscientos sesenta muꞌseña.”

4 Icohuaꞌi caya quëacohuaꞌi cato siꞌa yeja Ëjaërepa ti̱ñare pare nëcajë paꞌicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato caya olivo so̱quë ñëaꞌë, cuiꞌne caya sotonoa toa tsë̱ꞌiseꞌe pajiꞌi. 5 Pa̱ipi ja̱ohuaꞌire coꞌaye yoꞌoñuꞌu cajë yoꞌocohuaꞌi paꞌito coa yëꞌopopi toa sëco ëo huesocohuaꞌi aꞌë, ti peo hue̱ꞌñarepa. Ja̱je ne hue̱a cua̱ñoñe paꞌiji, i̱ohuaꞌire sa̱ñope yoꞌocohuaꞌi. 6 Ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquë coca quëa macaja̱ꞌa ocoye pa̱ ja̱ꞌñere ne tutu pacohuaꞌi paëꞌë, cuiꞌne ocoje̱ tsie po̱na tutu pacohuaꞌipi yeja pa̱ire coa siꞌaye ai yoꞌoye necohuaꞌi paëꞌë, i̱ohuaꞌi yëyeje̱ paꞌye. 7 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ohuaꞌi quëaye saosi maca, to̱me huesë cojepi nëtë mëoni huajëyaꞌye paꞌipi jaiquë aipi ja̱ohuaꞌire quëco huesoni, tse̱ani huani je̱api. 8 Huani je̱aëna, i̱ohuaꞌi ca̱pë̱a jai daripë maꞌñare je̱ocoseꞌepi u̱ijaꞌcoa, Ëjaëre que̱si daripëre. Ja̱ro cato Sodoma, cuiꞌne Egípto hueꞌyosi daripë aꞌë, coꞌa daripë paꞌi doꞌire. 9 Ja̱je je̱ocosi ca̱pë̱api toaso̱ muꞌseña cuiꞌne jopoja̱ꞌa u̱ina, siꞌaohuaꞌi maña ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ti̱ pa̱i, yequë coca cacohuaꞌi, cuiꞌne yequë daripë̱a paꞌicohuaꞌi, siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌi ñajëtaꞌa ta̱maꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, coe doꞌire. 10 Iye yeja paꞌicohuaꞌi cato ai sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ja̱ohuaꞌi ju̱ꞌisi doꞌire. Ja̱je paꞌina, pa̱i ñape sa̱ꞌñe coꞌamaña i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Maijaꞌquë coca quëajë i̱ohuaꞌire jo̱sa yoꞌosicohuaꞌipi peojëna, ja̱je sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 11 Ja̱je sihuajëtaꞌare toaso̱ muꞌseña joporepa paꞌi maca Maijaꞌquëpi cuiꞌnaohuaꞌini huëo co̱pi. Ja̱ maca siꞌaohuaꞌi i̱ohuaꞌire ñasicohuaꞌi quëquë huesëhuë. 12 Ja̱ maca cayaohuaꞌi quëacaicohuaꞌipi asahuë, tutu maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe ñeje caquëna:

“Mëijëꞌë, i̱ñona.”

Siꞌaohuaꞌi i̱ohuaꞌire pë̱icohuaꞌi ñajëna, sirioja̱ꞌa maꞌtëmona mëni huesëhuë. 13 Ja̱ maca yeja ñuꞌcueo. Ñuꞌcuecona, jai daripëpi diez te̱ꞌña huata to̱meo. Huata to̱mecona, siete mil pa̱i ju̱juhuë. Ja̱ maca huajëcohuaꞌi nëasicohuaꞌipi quëquë huesëni Maijaꞌquë maꞌtëmo paꞌiquëre deꞌoquëre paꞌni cajë yoꞌohuë.

14 Ñeje tëto sajiꞌi, cayaye nejoñe aye. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ yëꞌtaꞌa toaso̱ñe aco tëto saiye carapi, ti̱taja̱ꞌcoa.

Siete Duruhuë Acore Juiseꞌe

15 Siete aquë hui̱ñaë i̱ duruhuë juisi maca asahuë, maꞌtëmopi tutu yëꞌo cajëna, ñeje:

Iye yeja yure cato

Mai Ëjaë cuiꞌne i̱ Cristo cua̱ñeñere paꞌiji.

Ja̱je paꞌina, i̱pi caraja̱iñe peoyerepa cua̱ñequë paꞌija̱ꞌquë api.

16 Ja̱ maca veinticuatro aiohuaꞌipi Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñare pare cua̱ñejë ñuꞌi saire ñuꞌicohuaꞌipi Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cajë i̱ohuaꞌi tsiapi yejare pana në mejë yoꞌohuë, i̱ni ai cuasajë. 17 Ñeje cajë yoꞌohuë:

Deꞌoji. Ëjaë mëꞌëre pëpayë,

Siꞌaye paꞌire pare.

Yure, cuiꞌne tsoeje̱ paꞌiquëre pare,

Ja̱je paꞌipi yure siꞌa mëꞌë tuturepa i̱ni

Cua̱ñe huëoquëre iye yeja.

18 Iye yeja pa̱i cato mëꞌëre pë̱ꞌë.

Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mëꞌë pë̱i muꞌsere papi ti̱ꞌapi.

Ti̱ꞌaëna, yure cato ju̱ꞌisicohuaꞌire i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ñaquë ca deꞌhuaja̱ꞌquë aꞌë, mëꞌë.

Ca deꞌhuaquë mëꞌë joꞌyaohuaꞌire i̱sija̱ꞌquë aꞌë, deꞌhuacaisi coꞌamañare.

Ja̱je mëꞌë i̱sija̱ꞌquë aꞌë, mëꞌëre quëacaicohuaꞌire.

Mëꞌëna i̱sisicohuaꞌire, ëjaëre papi cajë nuñerepa sehuojë paꞌicohuaꞌire,

Siꞌahuaꞌire, aiohuaꞌire pa̱nitaꞌa tsi̱reje̱.

Iye yeja pa̱ire nejocohuaꞌi paꞌisicohuaꞌire cato mëꞌëpi nejojaꞌquë aꞌë.

Ja̱je paꞌina, deꞌoji, mëꞌëre cayë.

19 Ja̱ maca Maijaꞌquë huëꞌe maꞌtëmo paꞌicopi huiꞌyona, ja̱rote pajiꞌi, Maijaꞌquë maire huajëye ca nëoseꞌe deꞌhuaseꞌepi. Ja̱ maca mujuë yeꞌhueyeje̱ paꞌye, ai pi̱siye, mujuë ai cayeje̱ paꞌye, yeja ñuꞌcueye cuiꞌne sësë carapë̱a to̱meñe pajiꞌi.

12

Nomio Cuiꞌne Jai Pëꞌëje̱ Paꞌi Yoꞌoseꞌe

1 Ja̱ maca jaiye maꞌtëmopi i̱ñoñere ñahuë. Ñaquëna, teꞌo nomio ë̱së miañeje paꞌyere ca̱ꞌnesico pacoꞌë, juꞌi ca̱ ca̱ꞌneñeje paꞌye. Ja̱je paꞌiopi ñañëni meñe tsaꞌcu paco pacoꞌë, cuiꞌne doce maꞌñocopi i̱o si̱opë pu̱asico pacoꞌë. 2 Ja̱je paꞌiopi tsi̱ ë̱tapë pacoꞌë. Paꞌiopi tsi̱ co̱a huëoni aꞌsi ju̱ꞌio, ai cuio. 3 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, maꞌtëmona yequë ñaiquëna. Ñaiquëna, jai pëꞌëje̱ paꞌipi majaꞌiquëpi, siete si̱opë̱a hueꞌequëpi, diez ca̱johuëa hueꞌequëpi, cuiꞌne i̱ti si̱opë̱a ñape maro pu̱ꞌiñe pajiꞌi. 4 Ja̱je paꞌipi i̱ ji̱comopi toaso̱ tëꞌhuiña maꞌñocohuaꞌi paꞌiyere teꞌe te̱ꞌte maꞌñocohuaꞌire yejana ne darëpi. Ja̱ëpi nomio tsi̱ co̱asiꞌi caco yoꞌo ti̱ñare pana nëca dani utepi, co̱asi maca tsihuaꞌëre a̱siꞌi caquë. 5 Ja̱ maca nomiopi tsihuaꞌëni co̱ao, siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌire quë̱na tarapëpi ca̱jiquë cua̱ñejaꞌquëni. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱o mamaquëre cato sioni Maijaꞌquë quëꞌrona i̱ ñuꞌi saihuë quëꞌrona sahuë. 6 Sarena, nomiopi cue̱ne yejana catio. Maijaꞌquë i̱ote caquë necai sitona, i̱ote mil doscientos sesenta muꞌseña a̱ojë paja̱ꞌtona.

7 Ja̱ jeteyoꞌje ai uihuaye pajiꞌi, maꞌtëmopi. Paꞌina, hui̱ñaë Miguelpi cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌi co̱ni jai pëꞌëje̱ paꞌire cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌire uihuahuë. 8 Ja̱je uihuajë jai pëꞌëje̱ paꞌire cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌire quëcorena, i̱ohuaꞌi paꞌija̱ꞌto maꞌtëmo peoquëna, 9 ja̱ maca jai pëꞌëje̱ paꞌire cuiꞌne i̱ hui̱ñaohuaꞌire yejana je̱o to̱huë, tsoe hue̱ꞌña a̱ñare, huati cuiꞌne Satanás hueꞌequëre, siꞌa yeja pa̱ire cosoquëre.

10 Ja̱ maca asahuë, maꞌtëmopi tutu ñeje caquëna:

“Maijaꞌquë doꞌijëre ñamiñapi, cuiꞌne muꞌseñapi Maijaꞌquë ña hue̱ꞌñana sa̱ñope caquë paꞌisiquëre eto saosi doꞌire yuretaꞌa ti̱ꞌare papi, huaso maca, Maijaꞌquë siꞌa tutu quëꞌire papi cua̱ñe maca, Jesucristo cua̱ñe Ëjaërepa paꞌi maca. 11 Maijaꞌquë doꞌijë, cato Yëi ñama tsiepi cuiꞌne Maijaꞌquë coca cayeje̱ paꞌye nuñerepa i̱ohuaꞌi paꞌiseꞌepi co̱ni mënare quëcohuë. Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi paꞌiye nejoñe caꞌraye pa̱huë. Pa̱jë coa ai jerepa ju̱junije ju̱juñuꞌu, cuasahuë. 12 Sihuajë̱ꞌë, maꞌtëmo paꞌicohuaꞌi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare teayerepa yeja paꞌicohuaꞌi maña, cuiꞌne jai tsiaya paꞌicohuaꞌi, huati mësaru quëꞌrona cajepi pë̱titesiquëpi i̱te nejoñe jaꞌyere paꞌina, ñaquë.”

13 Jai pëꞌëje̱ paꞌipi yejana je̱o to̱siquëpi paꞌi ña jujani tsihuaꞌëre co̱asiconi huajo huëopi. 14 Ja̱je huajo huëouna, nomiore jai huihue care i̱sihuë, i̱o jaꞌjëco cue̱ne yejana i̱o quëꞌrona sai ja̱ꞌñere, a̱ña peo hue̱ꞌñana soꞌona. Ja̱rona toaso̱ o̱metëca jopore paja̱ꞌa a̱ojëna, paꞌija̱ꞌcopi saija̱ꞌcoa. 15 Ja̱je paꞌina, a̱ñapi nomiore i̱o yëꞌopo siso etosi ocopi tsiaya neni coꞌje me to̱siꞌi caco yoꞌocona, 16 nomiore yejapi co̱caio jai pëꞌëje̱ paꞌi oco neseꞌere peo hue̱ꞌñarepa yaꞌani nëo hueso. 17-18 Ja̱je yoꞌosi maca jai pëꞌëje̱ paꞌipi ai pë̱ti huëopi, nomiore. Ja̱je paꞌina, i̱o tsëcapëre Maijaꞌquë cua̱ñeseꞌe sehuocohuaꞌire, Jesucristo quëaseꞌere nuñerepa coca tuicohuaꞌire uihuasiꞌi caquë sajiꞌi.

13

Cayahuaꞌi Huajëyaꞌye Paꞌiohuaꞌi

1 Jai tsiaya mejahuëre nëcaquë ñahuë, jai tsiayapi huajëyaꞌye paꞌipi etani tu̱maquëna, siete si̱opë̱a, cuiꞌne diez ca̱johuëa quëꞌipi, ca̱johuëa ñape maro pu̱ꞌiñe pajiꞌi, cuiꞌne i̱ si̱opë̱are Maijaꞌquëre cueꞌcuejë Maijaꞌquë mamire sëoseꞌere hueꞌeye pajiꞌi. 2 Iquë huajëyaꞌye paꞌi yëꞌë ñasiquë cato airo yaije̱ paꞌi pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi oso quë̱oje paꞌye hueꞌepi, cuiꞌne i̱ yëꞌopore jai yai yëꞌopoje̱ paꞌiore hueꞌepi. Ja̱je paꞌina, jai pëꞌëje̱ paꞌipi i̱ tuture, i̱ cua̱ñequë ñuꞌi hue̱ꞌñare, cuiꞌne ëjaë cua̱ñequë paꞌiyere i̱sipi. 3 Iquë huajëyaꞌye paꞌi si̱opë̱a acopi teꞌo jai aꞌsio ai pajiꞌi. Paꞌiona, pa̱ipi ñajë ju̱ꞌijaꞌquë api cajë ñasicohuaꞌitaꞌare jaꞌju huesësico pacoꞌë. Ja̱je paꞌipi coꞌyasi doꞌire pa̱ipi ña quëquëni i̱na tui huëohuë. 4 Ja̱ maca jai pëꞌëje̱ paꞌire huajëyaꞌye paꞌire ëjaëre papi cuasajë se̱iꞌë, huajëyaꞌye paꞌire tutu i̱sisi doꞌire. Ja̱je cuiꞌne i̱ti tutu i̱si cua̱ñosiquëreje̱ se̱iꞌë, ñeje cajë:

“¿Nepi iquëje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌiyeꞌni? ¿Nepi i̱te uihua ti̱ꞌañe paꞌiquëꞌni?”

5 Jaiye Maijaꞌquëre sa̱ñope caja̱ꞌa coca i̱si cua̱ñosiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi cuarenta y dos ñañëohuaꞌire cua̱ñejaꞌquë pajiꞌi. 6 Ja̱je paꞌipi ñeje yoꞌopi: Maijaꞌquëre sa̱ñope capi, i̱ deꞌo hue̱ꞌñare coꞌaye capi, cuiꞌne maꞌtëmo paꞌicohuaꞌireje̱ coꞌaye capi. 7 Cuiꞌne Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌire sa̱ñope uihuaquë ñese quëco ja̱ꞌñe i̱si cua̱ñosiquë pajiꞌi, cuiꞌne siꞌa pa̱i, tsëcapë̱a paꞌicohuaꞌire, siꞌa pa̱i yequë coca cacohuaꞌire, cuiꞌne siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌire cua̱ñejaꞌa tutu i̱si cua̱ñosiquë pajiꞌi. 8 Ja̱je paꞌini siꞌaohuaꞌi iye yeja paꞌicohuaꞌi i̱ohuaꞌi mami yeja deꞌhuamaꞌnë Yëi ñama ai yoꞌoquë ju̱ꞌisiquë paꞌiye toya pëpëna toyamaꞌcohuaꞌiseꞌe ja̱ëre se̱iꞌë.

9 Ca̱joro hueꞌecohuaꞌi pani asajë̱ꞌë. 10 Co hue̱ꞌña tse̱ani saja̱ꞌcohuaꞌire ña nëosicohuaꞌire cato ja̱re tse̱ani co hue̱ꞌñana saja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Huaꞌtipi huaija̱ꞌcohuaꞌire ña nëosicohuaꞌire cato ja̱re huaꞌtipi huani je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi cato quëcocaiyere, cuiꞌne Maijaꞌquë paꞌire paji cuasayere paye paꞌiji, quëco ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌi.

11 Ja̱ jeteyoꞌje yequëre huajëyaꞌye paꞌire ñahuë, yejapi etaquëna. Ja̱ë cato caya ca̱johuëa hueꞌequë pajiꞌi, yëi ñama ca̱johuëaje paꞌyere. Ja̱je paꞌitaꞌa jai pëꞌë cayeje̱ paꞌye caquë pajiꞌi. 12 Ja̱je paꞌipi duꞌru macarepa etasiquë huajëyaꞌye paꞌi tutuje̱ paꞌyere paquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi duꞌru etasiquë ña hue̱ꞌñana siꞌaohuaꞌire yeja paꞌicohuaꞌire cua̱ñepi, duꞌru macarepa etasiquëni ai cuasajë i̱re papi cajë, jai aꞌsio aire hueꞌesiquëpi jaꞌjusiquëni se̱jëꞌë caquë. 13 Cuiꞌne jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yoꞌopi. Yoꞌoquë pa̱i ña hue̱ꞌñana maꞌtëmopi yejana toa to̱meñe ne i̱ñoquë yoꞌopi. 14 Duꞌru macarepa etasiquë huajëyaꞌye paꞌi ña hue̱ꞌñana yoꞌo i̱ño ja̱ꞌñe i̱siseꞌepi yoꞌoquë iye yeja paꞌicohuaꞌire cosopi. Cosoquë cua̱ñepi, duꞌru etasiquëje̱ paꞌire nejëꞌë caquë, huaꞌti totasiquëtaꞌa ja̱ yëꞌtaꞌa huajëquë paꞌiyeje̱ paꞌire. 15 Maijaꞌquë ë̱semaꞌë paꞌina, cayaye aquë etasiquë huajëyaꞌye paꞌipi pa̱i deꞌhuasiquëna, tutu i̱sipi, duꞌru aquëje̱ paꞌire nesiquëna. Ja̱je i̱sina, yëꞌequë, cuiꞌne coca caquë paꞌi, yecohuaꞌire i̱te doꞌre jaꞌruni se̱maꞌcohuaꞌire huani je̱ojëꞌë, cua̱ñepi. 16 Yequeje̱ cuiꞌne yoꞌopi, siꞌaohuaꞌire aꞌricohuaꞌire, jaicohuaꞌire, jaiye coꞌamaña pacohuaꞌire, coꞌamaña peocohuaꞌire, deꞌoye paꞌicohuaꞌire, joꞌyaohuaꞌire, ëja te̱ꞌte jë̱tëna pa̱nitaꞌa tsia ti̱ñare pana toyaye paꞌiji, caquë. 17 Ja̱je paꞌina, huajëyaꞌye paꞌi mamire, pa̱nitaꞌa i̱ mamire cue̱cueyere toyamaꞌcohuaꞌi pani coꞌamaña hueroyeje̱ ti peopi. Cuiꞌne se yoꞌoyeje̱ peopi, curiquë nesiꞌi caquë. 18 Iye cato ai ta̱ꞌñe cuasaye asa ti̱ꞌañe pajiꞌi. Asa ti̱ꞌaquëpi cuasarepa caye pajiꞌi, huajëyaꞌye paꞌi mamire cue̱cueni toyaseꞌere. Ja̱ cue̱cueseꞌe cato pa̱i mami cue̱cueseꞌe aꞌë. Ja̱ cue̱cueseꞌe cato seiscientos sesenta y seis aꞌë.

14

144.000 Pa̱i Jë̱jëñe

1 Ñahuë, Yëi ñamare Sión cu̱tihuëre nëina. Ja̱rote i̱ ja̱ꞌre co̱ni paëꞌë, ciento cuarenta y cuatro mil pa̱i. I̱ohuaꞌi tsia ti̱ñarepa Yëi ñama mamipi cuiꞌne i̱ pëca jaꞌquë mamipi toyasicohuaꞌipi. 2 Ja̱ jeteyoꞌje asahuë, maꞌtëmopi jai jupo pi̱siyeje̱, mujuë ai tutu tëꞌcana pi̱siyeje̱, cuiꞌne jai pa̱i ta̱ꞌtëpe̱ pë̱a ta̱ꞌtëjëna, pi̱siyeje̱ paꞌye pi̱siquëna. 3 Ja̱je pi̱siquëna, ja̱ohuaꞌipi huajë jë̱jëñere jë̱jëhuë, i̱ti cua̱ñequë ñuꞌi saihuë ti̱ñare pana, cuatro paꞌiohuaꞌi ña hue̱ꞌñana, cuiꞌne aiohuaꞌi ña hue̱ꞌñana. Ja̱ jë̱jëñere cato ja̱ ciento cuarenta y cuatro mil paꞌicohuaꞌiseꞌe yeꞌyesicohuaꞌi aꞌë. 4 Icohuaꞌi cato nomiohuaꞌire yoꞌoye, siꞌsi deꞌoye pa̱sicohuaꞌipi, deꞌocohuaꞌire paꞌë. Ja̱je paꞌiohuaꞌipi Yëi ñamaseꞌere tuiyë, coa siꞌa hue̱ꞌña i̱ sai hue̱ꞌñaje. Ja̱ohuaꞌi cato yeja paꞌicohuaꞌini huasosicohuaꞌipi paꞌiyë, duꞌru quë̱iseꞌeje̱ paꞌyere Maijaꞌquëna, cuiꞌne Yëi ñamana i̱sisicohuaꞌipi. 5 Icohuaꞌi cato ti coso coca camaꞌcohuaꞌirepa paëꞌë. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire tayocohuaꞌi aꞌë ca ti̱ꞌañe ti peoji.

Toaso̱ Hui̱ñaohuaꞌi Quëaseꞌe

6 Ja̱ maca ñahuë, yequë hui̱ñaëre maꞌtëmojaꞌa huahuaquë saina, iye yeja paꞌicohuaꞌire siꞌaohuaꞌire yequë pa̱ire, ti̱ coca cacohuaꞌire cuiꞌne siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌire ti pani huesë cocare quëasiꞌi caquë. 7 Ja̱je paꞌipi tutu capi, ñeje:

“Maijaꞌquëre caꞌrajë̱ꞌë. Deꞌoquëre paꞌni cajë sihuajë̱ꞌë, i̱seꞌere. Tsoe ti̱ꞌapi, pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ñaquë sa̱i deꞌhuaja̱ꞌa muꞌse.”

8 Ja̱ maca cayaye aquëpi hui̱ñaë capi, ñeje:

“Tsoe nejosicoa, jai Babilonia. Tsoe nejosicoa, pa̱i mañare iye yeja paꞌicohuaꞌire i̱o coꞌaye yëyepi o̱cua cuepasio.”

9 Ja̱ maca toaso̱ñe aquë hui̱ñaëpi ai tutu capi, ñeje:

“Pa̱ipi huajëyaꞌye paꞌini, cuiꞌne i̱je paꞌire deꞌhuasiquëni, deꞌoquëre paꞌni cuasajë ñajë sihuacohuaꞌire, cuiꞌne jë̱tëna pa̱nitaꞌa tsiana i̱ ayere toya cua̱ñosicohuaꞌire cato, 10 Maijaꞌquë pë̱i siꞌse së̱je co̱nore u̱cuja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, coꞌayere pare, i̱ pë̱i ne deꞌhuaseꞌere. Ja̱je ai yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, toa cuiꞌne, azufre co̱ni tsë̱ꞌi sitona Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌi, cuiꞌne Yëi ñama ña hue̱ꞌñana. 11 I̱ohuaꞌi tsë̱ꞌi sitore pana ujë ai yoꞌojëna, pico mëiñe jeꞌnëna mëio nëijaꞌcoa, siꞌa muꞌseñapi, cuiꞌne siꞌa ñamiñapi, pëa huajëye ti peojë. Ja̱re ja̱je paꞌija̱jë huajëyaꞌye paꞌire, cuiꞌne i̱je paꞌire deꞌhuasiquëre se̱jë, cuiꞌne i̱ mami ayere toya cua̱ñosicohuaꞌire. 12 Iye cato Maijaꞌquë pa̱i i̱ cua̱ñeseꞌe sehuocohuaꞌire, cuiꞌne Jesure nuñerepa tuicohuaꞌire yëhuoye aꞌë, quëcojë yoꞌo jujamaꞌpë paꞌiye aꞌë.”

13 Ja̱ maca asahuë, maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe yëꞌëre caquëna:

“Toyajë̱ꞌë, iyere: ‘Sihuaye paꞌiji, iye macapi se̱ña maca Ëjaë ja̱ꞌre tsioni ju̱ꞌisicohuaꞌi cato.’ Ja̱je paꞌiji caji, Maijaꞌquë joyopi. Ja̱ohuaꞌi cato i̱ohuaꞌi yoꞌoyere ne tëjini pëa huajëja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi neseꞌe ja̱ꞌre co̱ni.”

Yeja Coꞌamaña Tëaye

14 Ja̱ maca ñahuë, teꞌire Jesuje̱ paꞌipi, Pa̱i Mamaquë hueꞌyosiquëje̱ paꞌire, pojaꞌi sirio ë̱mëjeꞌna jaꞌrusiquëpi ñuꞌina. Ja̱ë cato orore paseꞌe nesi marore pu̱ꞌiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi huaꞌti caꞌhuarore ai jë̱jësë̱core pani ca̱jipi. 15 Ca̱jiquëna, Maijaꞌquë huëꞌepi yequë hui̱ñaëpi etapi. Etani ai tutu cuiquë capi, siriore ñuꞌiquëre:

“Mëꞌë huaꞌti caꞌhuarore meñe jua coꞌi meni tëajë̱ꞌë. Tsoe ti̱ꞌapi, i̱ti tëa macarepa. Ja̱je paꞌina, yeja paꞌiye quere huesëpi.”

16 Ja̱ maca siriore ñuꞌiquëpi i̱ tëacopi yejana meñe jua coꞌi meni yeja paꞌiyere tëapi.

17 Ja̱ jeteyoꞌje ñaquëna, yequë hui̱ñaëpi Maijaꞌquë huëꞌe maꞌtëmo paꞌicopi etani huaꞌti caꞌhuaro ai jë̱jësë̱coni ca̱jiquë sajiꞌi. 18 Ja̱ maca yequë hui̱ñaëpi etapi, Maijaꞌquëre i̱sijë tëo toto quëꞌropi. Ja̱ë cato toare cua̱ñe tutu paquë pajiꞌi. Ja̱ëpi tutu cuipi, huaꞌti caꞌhuaro ca̱jiquëre ñeje caquë:

“Mëꞌë huaꞌti caꞌhua jë̱jësë̱copi meñe jua coꞌi meni cuiyaꞌi jure tëajë̱ꞌë. Tsoe yaꞌji sapi, yeja paꞌiye.”

19 Ja̱je ca maca hui̱ñaëpi i̱ huaꞌti caꞌhuaropi iye yejana se yaꞌcue coꞌija̱ni cuiyaꞌi jure tëapi, iye yeja cuiyaꞌi tsi̱ña ayere. Tëani ja̱ maca ayapi, jai cuaꞌcorona tsaꞌcu joꞌa sao ja̱ꞌñere. Ja̱ yoꞌoye cato i̱ñoji, Maijaꞌquë pa̱ire siꞌse ja̱ꞌñere coꞌayere papi. 20 Jai daripë hueꞌsena cuiyaꞌi tsaꞌcu joꞌa huesoseꞌe pajiꞌi. Ja̱ro jai cuaꞌcoropi tsiere paseꞌe etapi. I̱o hua̱iñe cato caballo yëꞌopo sëa macare paja̱ꞌa hua̱iñe pajiꞌi, cuiꞌne i̱o jaiyepi pajiꞌi, trecientos kilómetros paꞌi jaira.

15

Hui̱ñaohuaꞌipi Siete Paꞌye Tëjiyerepa Ai Yoꞌo Ja̱ꞌñere Paye

1 Maꞌtëmore ñaquë ñahuë, yeque jaiye huajëyaꞌye paꞌye i̱ñoñere: Siete hui̱ñaohuaꞌipi siete tëjiyerepa ai yoꞌo ja̱ꞌñere pajëna, ñahuë. Ja̱ yoꞌoyepi Maijaꞌquë pë̱i yoꞌo tëji ja̱ꞌñe pajiꞌi.

2 Ñahuë, cuiꞌne jai jairaje̱ paꞌiopi toapi paꞌiyeje̱ paꞌiotaꞌa ña etoja̱i yejare, ja̱o jai jairaje̱ paꞌio, tsi̱ña deꞌhuaje̱ paꞌio, coꞌsijaꞌico yëꞌquë macare nëcahuë, Maijaꞌquë ta̱ꞌtëpe̱ i̱siseꞌere ca̱jicohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌi cato huajëyaꞌye paꞌire, cuiꞌne i̱je paꞌire deꞌhuasiquëre quëcosicohuaꞌi paëꞌë, i̱ ayere toyamaꞌcohuaꞌipi. 3 Ja̱ohuaꞌipi Moisés Maijaꞌquë joꞌyaë jë̱jëseꞌere, cuiꞌne Yëi ñama ayere jë̱jëñere jë̱jëhuë. I̱ohuaꞌi jë̱jëseꞌe cato caji:

Siꞌaye mëꞌë deꞌhuaseꞌe deꞌoyere paꞌë.

Mëꞌë maꞌa cato nuñere paꞌë.

Cuiꞌne care paye aꞌë.

Mëꞌë aꞌë, siꞌa pa̱i Ëjaërepa jeꞌnëna.

4 ¿Nepi mëꞌëre Ëjaëre pare ñajëtaꞌa caꞌramaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?

¿Nepi mëꞌëre deꞌoquëre paꞌni cajë sihuaye pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌni?

Mëꞌëseꞌe teꞌi paꞌiyë, deꞌoquërepa.

Ja̱je paꞌina, mëꞌë nuñerepa yoꞌoyere pa̱ire i̱ñosi doꞌire

Siꞌa hue̱ꞌñapi pa̱i dani mëꞌëre deꞌoquëre paꞌni cuasajë ñajë sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

5 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, maꞌtëmopi Maijaꞌquë huëꞌepi maire ca nëoseꞌe deꞌhuasi hue̱ꞌñapi huiꞌyoquëna. 6 Ja̱ro Maijaꞌquë huëꞌepi siete hui̱ñaohuaꞌi etahuë, siete ai yoꞌoye neñere pacohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌi cato pojaꞌi ca̱ñare ai miañere su̱ñasicohuaꞌipi, cuiꞌne curi nesi të̱i ca̱ñapi coti saihuë̱are paja̱ꞌa të̱asicohuaꞌi paëꞌë. 7 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, cuatro paꞌiohuaꞌi aquëpi siete hui̱ñaohuaꞌina pa̱i ñapere curipi nesi duruhuë̱are Maijaꞌquë pë̱i coꞌayerepa siꞌse ja̱ꞌñere ti̱mëseꞌere i̱siquëna, Maijaꞌquë ti pani huesëquë tse̱re. 8 Maijaꞌquë huëꞌe cato Maijaꞌquë tuture papi pico, cuiꞌne i̱ deꞌoye miañere papi pico ti̱më huesosico pacoꞌë. Paꞌiona, i̱ti huëꞌe teꞌije̱ cacaye ti peopi, siete hui̱ñaohuaꞌi payepi siete ai yoꞌoye neñepi tëto saiye pa̱to.

16

Siete Paꞌye Ai Yoꞌoyere Ti̱mësi Duruhuë̱a

1 Ja̱ maca asahuë, Maijaꞌquë huëꞌepi tutu yëꞌoseꞌe pi̱siquëna, siete hui̱ñaohuaꞌini ñeje caquë:

“Sani yejana doꞌejë̱ꞌë, Maijaꞌquë pë̱i siꞌseyere siete duruhuë̱a paꞌiyere.”

2 Ja̱je ca maca duꞌru aquë hui̱ñaëpi i̱ ca̱ji duruhuëre yejana dopi. Do maca huajëyaꞌye paꞌi mamire toya cua̱ñosicohuaꞌipi, cuiꞌne i̱je paꞌire deꞌhuasiquëre se̱cohuaꞌipi ca̱ꞌmi coꞌayere pare ai aꞌsiyere etahuë.

3 Cayaye aquëpi hui̱ñaë i̱ ca̱ji duruhuëpi jai tsiayana do maca jai tsiayapi pa̱ire huaisiquë tsieje̱ paꞌyerepa po̱nëpi. Ja̱ doꞌire tsiaya paꞌicohuaꞌi siꞌaohuaꞌi ju̱ju sahuë.

4 Toaso̱ñe aquëpi hui̱ñaë i̱ pa duruhuëpi tsiañana, cuiꞌne oco eta co̱ñana dosi maca tsie deꞌopi, oco. 5 Ja̱ jeteyoꞌje asahuë, tsiaya hui̱ñaëpi ñeje caquëna:

“Mëꞌë nuñerepa paꞌi aꞌë, pa̱i yoꞌoseꞌe i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye sa̱iquëpi, Diusu deꞌoquërepa yure paꞌiquë, cuiꞌne tsoeje̱ paꞌisiquë. 6 Mëꞌë ñare paquë ja̱ohuaꞌire sa̱ihuë, mëꞌë pa̱ire cuiꞌne mëꞌë coca quëacaicohuaꞌi tsie nejosi doꞌire. Ja̱je paꞌina, mëꞌëpi yure i̱ohuaꞌire tsiere o̱cuahuë, me pa̱siꞌni, ja̱re ja̱je sa̱iñe paꞌito i̱ohuaꞌi yoꞌosi doꞌire.”

7 Asahuë, cuiꞌne Maijaꞌquëre i̱sijë tëo saihuëpi ñeje cacona:

“Ja̱je paꞌijë̱ꞌë, Ëjaërepa siꞌaye paꞌirepa mëꞌë cato pa̱i ñape yoꞌoseꞌere ñaquë yoꞌoni nuñerepa yoꞌoyë, tayomaꞌë.”

8 Cuatro aquëpi hui̱ñaë i̱ ca̱ji duruhuëpi ë̱sëna dopi, pa̱ire ëoja̱ꞌa tuture i̱siquë. Dosi maca ë̱sëpi siꞌa toarepa pa̱ire ëopi. 9 Ja̱ maca siꞌaohuaꞌire ai aꞌsi ëo huesoquëtaꞌare i̱ohuaꞌi coꞌaye yoꞌoye je̱oni Maijaꞌquëna po̱nëmaꞌpë paëꞌë. Cuiꞌne i̱te deꞌoquëre paꞌni cayeje̱ pa̱huë. Coa ai jerepa i̱ni coꞌaye cahuë, siꞌaye iye ai yoꞌoye meñe cua̱ñequëni.

10 Cinco aquëpi hui̱ñaë i̱ ca̱ji duruhuëpi huajëyaꞌye paꞌi ñuꞌi hue̱ꞌñana do maca, i̱ cua̱ñe hue̱ꞌñapi nea hue̱ꞌñarepa deꞌo. Ja̱ maca pa̱i cato aꞌsi ju̱ꞌijë i̱ohuaꞌi tse̱meñoana cu̱cuhuë. 11 Ja̱je ai yoꞌonije i̱ohuaꞌi coꞌaye paꞌiyere je̱oñe pa̱huë. Pa̱jë coa ai jerepa Maijaꞌquë maꞌtëmo aquëni coꞌaye cahuë, i̱ohuaꞌi aꞌsi ju̱ꞌi doꞌire, cuiꞌne jaꞌju yëmaꞌa aꞌsire hueꞌe doꞌire.

12 Seis aquë hui̱ñaëpi i̱ ca̱ji duruhuëpi Eufrate jai tsiayana do maca, tsiayapi cue̱ne huesëo, maꞌare necaio, ë̱së mëi hue̱ꞌña paꞌi pa̱i ëjaohuaꞌi daija̱ꞌa maꞌare.

13 Ja̱ maca ñahuë, jai pëꞌëje̱ paꞌi yëꞌopoja̱ꞌa, huajëyaꞌye paꞌi yëꞌopoja̱ꞌa, cuiꞌne Maijaꞌquëre quëacaiquëje̱ paꞌitaꞌa coa cosoquë yëꞌopoja̱ꞌa toaso̱ joñoa coꞌacohuaꞌipi jojoje̱ paꞌiohuaꞌipi etajëna. 14 Ja̱ joñoa cato coꞌa huatiohuaꞌi paëꞌë. Pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌocohuaꞌi paëꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato etahuë, iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌire siꞌaohuaꞌire tsiꞌsoñuꞌu cajë. Maijaꞌquë siꞌaye paꞌirepa ja̱ꞌre uihuaja̱ꞌa muꞌsere pare cajë yoꞌohuë. 15 Ñajëꞌë, yëꞌë utemaꞌtore papi daiyë, coꞌamaña ñaë daiyeje̱ paꞌye. Sihuaquë pasipi. Sëtasiquëpi cuiꞌne i̱ juꞌi ca̱je deꞌoye ñaquë paquë cato cuiꞌne huajëyaꞌye peoyo pa̱i ñajëna, cuꞌiye pa̱jaꞌquëpi. 16 Ja̱ maca paꞌi ëjaohuaꞌipi tsiꞌsisihuë, hebreo coca cato Armagedón hueꞌyo sitona.

17 Siete aquë hui̱ñaëpi i̱ ca̱ji duruhuëpi peo deꞌotona do maca ñuꞌi saihuë quëꞌropi Maijaꞌquë huëꞌe maꞌtëmopi ai tutu yëꞌoseꞌe pi̱sipi, ñeje:

“Tsoe ne saohuë.”

18 Ja̱ maca jaiye mujuë yeꞌhueyeje̱ paꞌye pi̱siye cuiꞌne mujuë tëꞌcayeje̱ paꞌye pajiꞌi. Paꞌina, yejaje̱ tsasipi noni ñuꞌcueye jerepa yeja ñuꞌcuesi doꞌire. Tsoeje̱ pa̱i ja̱ jerepa ñuꞌcueye ti ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë. 19 Ja̱je tutu ñuꞌcueco jai daripë toaso̱ te̱ꞌña huaꞌque sacoꞌë, cuiꞌne siꞌa yejaña jai dari paꞌiyeje̱ peo hue̱ꞌñarepa huaꞌque to̱me sapi. Ja̱ maca Maijaꞌquëpi jai daripë Babiloniare i̱ pë̱i siꞌse co̱no daꞌcare i̱ jëjo daoseꞌere peo hue̱ꞌñarepa o̱cuasiꞌi cuasapi. 20 Yeja ñuꞌcue maca siꞌa saodohuë̱a, cuiꞌne ai cu̱ti ne huesë sapi. 21 Cuiꞌne maꞌtëmopi jai sësë carapë̱a aipi pa̱ina to̱mepi, cuarenta kilos dëquëyepi. Ja̱ maca pa̱ipi Maijaꞌquëre coꞌaye cahuë, sësë carapë̱a doꞌire, cuiꞌne i̱ohuaꞌire jaiye ai yoꞌoye paꞌi doꞌire.

17

Coꞌa Nomiohuaꞌi Pëca Jaꞌcorepa

1 Ja̱ maca teꞌi siete hui̱ñaohuaꞌi aquëpi dajiꞌi, yëꞌë quëꞌrona. Siete duruhuë̱a pacohuaꞌi aquëpi dani capi, yëꞌëre:

“Daijë̱ꞌë. I̱ñosiꞌi, mëꞌëre, coꞌa nomiohuaꞌi pëca jaꞌcore pare iye yeja oco daꞌca ë̱mëjeꞌna jaꞌrusicopi ñuꞌicore siꞌse ja̱ꞌñere. 2 Iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌi ja̱oni yoꞌojë paëꞌë. Cuiꞌne iye yeja paꞌicohuaꞌipi i̱o coꞌaye yoꞌoyena u̱cu cuepe huesëhuë.”

3 Ja̱ jeteyoꞌje Maijaꞌquë joyopi yëꞌëre ca̱ni ñañeje paꞌye i̱ñoquëna, ñaquëna, hui̱ñaëpi yëꞌëre cue̱ne yejana sapi. Saëna, ja̱rona ñahuë, nomiopi huajëyaꞌye paꞌini majaꞌiquëni jaꞌrusicopi ñuꞌiona. I̱na Maijaꞌquëre cueꞌcuejë caye toyasi mami quëꞌi pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi siete si̱opë̱a, cuiꞌne diez ca̱johuëa hueꞌequë pajiꞌi. 4 Ja̱o nomio cato ai majaꞌicopi nea majaꞌi toya quëꞌioni su̱ñasicopi pacoꞌë. Oropi ëja deꞌosico pacoꞌë, ai deꞌo quë̱napi, cuiꞌne perlaspi. I̱o jë̱tëpi oro duruhuë̱are ca̱jio, coe ëaye paꞌye siꞌsi ti̱mësiconi, cuiꞌne i̱o ë̱mëohuaꞌi yoꞌoye ti̱mësiconi. 5 I̱o tsia ti̱ñare pare i̱o ayere quëa mamipi toyaseꞌere hueꞌeo, ñeje cayere: ËJAOREPA BABILONIA, COꞌA NOMIOHUAꞌI, CUIꞌNE SIꞌAYE IYE YEJA COꞌAYE PAꞌIYE PËCA JAꞌCOREPA. 6 Ja̱ jeteyoꞌje deꞌoyerepa ña ti̱ꞌaquëna, ja̱o cato cuepeco pacoꞌë, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi tsiena, cuiꞌne Jesure quëacohuaꞌire huaisicohuaꞌi tsiena. Ja̱re ñani yëꞌë ai cuasahuë. 7 Ja̱je ai cuasaquëna, hui̱ñaëpi capi, yëꞌëre:

“¿Me yoꞌoquë ai cuasaquëꞌni? Quëasiꞌi, mëꞌëre nomio i̱ñoñe ayere pare, pa̱ije asa maꞌñere. Cuiꞌne huajëyaꞌye paꞌi i̱ore saquë siete si̱opë̱a cuiꞌne diez ca̱johuëa hueꞌequë i̱ñoñere pare quëasiꞌi. 8 Mëꞌë huajëyaꞌye paꞌire ñasiquë cato tsoe ja̱ꞌnë paꞌisiquë api. Ja̱je paꞌipi yure nejosiquë api. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare cuiꞌnaëpi mëijaꞌquë api, to̱me huesë hue̱ꞌñapi, ja̱ yëꞌtaꞌa i̱te nejo huesoye ti̱ꞌamaꞌëna. Ja̱ maca yeja paꞌicohuaꞌi yeja deꞌhua maca i̱ohuaꞌi mami paꞌi toya pëpëna toya cua̱ñomaꞌcohuaꞌi cato ai cuasajë huajëyaꞌye paꞌire ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë, ja̱ꞌnë paꞌisiquëpi nejosiquëpi, cuiꞌnaëpi pani co̱quëna.

9 Iye macare paꞌiji, ta̱ꞌñe asacohuaꞌipi deꞌhue asa ti̱ꞌañe. Siete si̱opë̱a cato quëaji, siete ai cu̱tire, nomio ñuꞌiñere. Ja̱re cuiꞌne quëaji, yequeje̱ siete ëjaohuaꞌi paꞌiyere. 10 Ja̱ohuaꞌi acohuaꞌipi cinco pa̱i ëjaohuaꞌi cua̱ñemaꞌcohuaꞌi deꞌohuë. Deꞌorena, teꞌi ja̱ohuaꞌi aquëpi yure cua̱ñequë paꞌiji. Yequëseꞌe ja̱ yëꞌtaꞌa daiye pa̱ji. Ja̱ë tëjirepa daisi maca ai tsoe tëcahuë se pani co̱ñe peosipi. 11 Ja̱ë huajëyaꞌye paꞌi tsoe ja̱ꞌnë paꞌisiquëpi yure nejosiquë cato ocho aquë api, pa̱i ëjaë deꞌosiquë. Ja̱re i̱pi siete acohuaꞌi aquë paꞌisiquëpi, i̱ nejo cua̱ño ja̱ꞌñena sai saji, ja̱ë cato.

12 Mëꞌë diez ca̱johuëa ñaseꞌe cato quëaji, diez pa̱i ëjaohuaꞌini ja̱ yëꞌtaꞌa cua̱ñe huëomaꞌcohuaꞌini. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare ja̱ohuaꞌi cato coa teꞌe nëhui tëcahuë maca huajëyaꞌye paꞌi ja̱ꞌre cua̱ñe ja̱ꞌñere i̱si cua̱ñojaꞌcohuaꞌi aꞌë. 13 Icohuaꞌi pa̱i ëjaohuaꞌi cato teꞌe ja̱je yoꞌoñuꞌu cuasayere pajë huajëyaꞌye paꞌina, i̱ohuaꞌi tuture cua̱ñe ëjaohuaꞌi paꞌiyere i̱na i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 14 Ja̱ohuaꞌipi Yëi ñamare sa̱ñope uihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je uihuajëtaꞌare Yëi ñamapi quëcoja̱ꞌquë api, i̱ohuaꞌire, maꞌtëmo Ëjaë sëte, cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌi mëñe Ëjaë sëte. I̱pi Maijaꞌquë soisicohuaꞌire, i̱ sahuasicohuaꞌire, cuiꞌne nuñerepa i̱seꞌere tuicohuaꞌire paquë uihuaja̱ꞌquë api.”

15 Hui̱ñaëpi yequeje̱ capi, yëꞌëre:

“Mëꞌë ñaquëna, coꞌa nomiopi ñuꞌisico cato pa̱i paꞌiye aꞌë, siꞌa pa̱i tsëcapë̱aꞌë, ti̱ñe coca cacohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌi aꞌë. 16 Mëꞌë diez ca̱johuëa cuiꞌne huajëyaꞌye paꞌini paꞌina, ñaseꞌepi coꞌa nomiore coeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱je coejë je̱ocorena, peoyo paꞌija̱ꞌcoa. Paꞌiona, i̱o ca̱re a̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne toapi i̱ote ëoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 17 Ja̱je yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi joñoana i̱ yëyeje̱ paꞌyere yoꞌoja̱jë caquë neina. Ja̱ohuaꞌipi huajëyaꞌye paꞌina, i̱ohuaꞌi pa̱i ëjaohuaꞌi cua̱ñecohuaꞌi paꞌiyere i̱siñuꞌu cuasaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, teꞌe, Maijaꞌquë caseꞌe yoꞌo ti̱ꞌa macaja̱ꞌa. 18 Mëꞌë ñasi nomio cato ja̱ jai daripëre paꞌë. Iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌire meñe cua̱ñe daripëre paꞌë.”

18

Babilonia Nejo Cua̱ñoseꞌe

1 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, yequë hui̱ñaëre maꞌtëmopi cajequëna, ai cua̱ñe tutu quëꞌire papi. Cajequëna, i̱ miañepi yejana miañerepa juꞌapi. 2 Ja̱ëpi ai tutu cuipi, ñeje:

“Tsoe nejosicoa, jai Babilonia. Tsoe nejosicoa, huatiohuaꞌi huë̱ꞌña deꞌo huesëo, siꞌsi joñoa paꞌi hue̱ꞌña deꞌo, siꞌa siꞌsiohuaꞌi cuiꞌne siꞌaye coe ëaye paꞌye tsiaro deꞌo. 3 Siꞌa yejaña paꞌicohuaꞌi i̱o coꞌaye yëyena u̱cu cuepe huesëhuë. Iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌipi i̱oni yoꞌojë paëꞌë. Cuiꞌne iye yeja coꞌamaña i̱sicohuaꞌipi jaiye coꞌamaña pacohuaꞌi po̱nëhuë, i̱o yë doꞌire pa̱ipi coa hueroseꞌepi coa curiquë nejoñere i̱majë.”

4 Ja̱ maca asahuë, maꞌtëmopi yëꞌoseꞌe ñeje pi̱siquëna:

“Etajë̱ꞌë, ja̱ daripëpi yëꞌë tse̱cohuaꞌi, cuiꞌna maca i̱o coꞌaye yoꞌoye yoꞌomaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi, cuiꞌne i̱o ai yoꞌo ja̱ꞌñepi mësarute ti̱ꞌañe pa̱jaꞌcore. 5 I̱o tayo yoꞌoyepi maꞌtëmore pana ti̱mëseꞌerepa paꞌiji. Ja̱ coꞌaye yoꞌoyere Maijaꞌquë hua̱nëyemaꞌë ñaquë paꞌiji. 6 I̱o yecohuaꞌire i̱siseꞌe jaꞌye i̱oteje̱ i̱sijë̱ꞌë. Pa̱ire i̱o yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye coꞌye i̱ona i̱sijë̱ꞌë. I̱siquë teꞌore se co̱jëꞌë. I̱o yecohuaꞌire o̱cuasiꞌi caco co̱ꞌmeseꞌeje̱ paꞌye cuiꞌne yecore se co̱ꞌme co̱jëꞌë, i̱o u̱cuja̱ꞌcore, ai dacorepa paꞌija̱ꞌcore. 7 Ëjaore paꞌë caco sihuaco yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye aꞌsi ju̱ꞌiñere, cuiꞌne ai yoꞌoyere i̱sijë̱ꞌë. Ja̱o cato i̱o joyopi cuasaco ñuꞌico pa̱i ëjaorepa ñuꞌiñeje̱ ñuꞌiñë, iye macare, huaꞌjeo peoyë, ai yoꞌoye pa̱jaꞌcoaꞌë caco. 8 Ja̱je caco ñuꞌicore teꞌe muꞌsepi i̱o ai yoꞌoye ti̱ꞌajaꞌcoa, ju̱ꞌiñe, ai yoꞌoco oiye, cuiꞌne a̱o ëa ju̱ꞌiñe, cuiꞌne toana ëo je̱o cua̱ñojaꞌcoa. Ja̱je nejo cua̱ñojaꞌcoa, Ëjaërepa Maijaꞌquë tutu quëꞌire papi nejoquëna.”

9 Iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌipi i̱ote yoꞌojë i̱ote yëjë paꞌisicohuaꞌipi ai cuasajë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱opi uco pico mëiona, ñajë. 10 I̱ote siꞌseyere ñajë caꞌrajë soꞌona pëa nëcani ja̱ropi caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë:

“I̱na, teayere paꞌë, jai daripë Babilonia siꞌa dari maña tëto saisicorepa mëꞌëre siꞌseye esarepa ti̱tapi.”

11 Siꞌa yeja cuꞌijë coꞌamaña i̱sicohuaꞌipi i̱ote ai cuasajë coꞌa ju̱ꞌijë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi jaiye coꞌamaña dajëna, huerocopi peocona. 12 Iye pajiꞌi, i̱ohuaꞌi paseꞌe: oro, pojaꞌi curi, ai deꞌo quë̱na ca̱, perlas hueꞌyosi pë̱a, ai deꞌo nea majaꞌi ca̱ña, cuiꞌne majaꞌi ca̱ña, huëo së̱ so̱quë neseꞌe, jai cu̱jipi deꞌhuaseꞌe, deꞌo so̱quëpi neseꞌe, së̱ꞌño ma ja̱ꞌñe broncepi neseꞌe, jëa quë̱napi neseꞌe, jëa quë̱na marmol hueꞌyosi quë̱na neseꞌe, 13 Canela, huëo së̱ maꞌña: incienso, mirra, cuiꞌne jaiye maꞌña, cuiyaꞌi oꞌsa co̱no, huiꞌyape, deꞌo toaseꞌe pan ne ja̱ꞌñe, trigo, hue̱quëohuaꞌire, yëi ñamare, caballore, caballo quërëye, joꞌyaohuaꞌire pa̱ire huerocohuaꞌije̱ peohuë. 14 Ja̱ maca jai daripëre caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ñeje:

“Mëꞌë yëꞌo paꞌiseꞌere, sa̱ijaꞌi o̱cue ca̱ yure mëꞌë peoyë. Ti mëꞌë nejo huesohuë, mëꞌë deꞌocorepa ña cua̱ñoseꞌe, cuiꞌne mëꞌë jai coꞌamaña paseꞌe.”

15 Ja̱ jai daripëna coꞌamañare i̱sijë jaiye curiquë nesicohuaꞌipi, i̱o siꞌse cua̱ñoñere caꞌrajë soꞌopi ñajë ai cuasajë coꞌa ju̱ꞌijë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 16 Oijë caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë:

“Teayerepa, teayerepa jai daripë, jai doꞌi ca̱ña nomio su̱ñaseꞌeje̱ paꞌiorepa ña cua̱ñohuë, mëꞌë. Mëꞌë juꞌico cato nea ma ja̱ꞌñe cuiꞌne majaꞌi ca̱ñarepa, pajiꞌi. Ja̱je paꞌiore juꞌicopi oropi, perlaspi, cuiꞌne deꞌo quë̱napi ëja deꞌosico paëꞌë, mëꞌë. 17 Ja̱je paꞌisicotaꞌa coa nëhui tëcahuë maca jai coꞌamaña peo hue̱ꞌña ne huesëpi.”

Siꞌaohuaꞌi jai yohuë̱a ëjaohuaꞌi cuiꞌne i̱ti quëhuicohuaꞌi tsiaya cuꞌi doꞌipi curiquë necohuaꞌi soꞌona pëa nëcani, 18 jai daripë uco pico mëiñere ñajë cuihuë:

“Yequë jai daripë cuiꞌne paꞌio peoco.”

19 Ja̱je cajë ai cuasajë coꞌa ju̱ꞌijë oijë i̱ohuaꞌi si̱opë̱ana yeja paꞌi neꞌñapi nehuë. Ja̱je yoꞌojë oijë cuihuë:

“Teayerepa, teayerepa, jai daripë, mëꞌë coꞌamañare huerojëna, jaiye curiquë pacohuaꞌi deꞌohuë, jai yohuë̱a pacohuaꞌi. Ja̱je paꞌisicotaꞌa coa nëhui tëcahuë maca mëꞌë peo hue̱ꞌña ne huesëhuë.”

20 Maꞌtëmo acohuaꞌi cato ai sihuajë̱ꞌë, jai daripë peo doꞌire. Sihuajë̱ꞌë, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi, Maijaꞌquë jëjo daocohuaꞌi, cuiꞌne Maijaꞌquë caye quëacaicohuaꞌi. Maijaꞌquë ja̱ote nejoni mësarute coꞌaye yoꞌosi doꞌire nuñerepa sa̱iquë yoꞌopi.

21 Ja̱ maca hui̱ñaë ai tutu quëꞌipi quë̱naore toacoje̱ paꞌioni i̱ni mëñe mëani jai tsiayana je̱o dëoquë capi:

“Ñeje mëꞌë jai daripë Babilonia je̱oco cua̱ñojaꞌcoaꞌë. Ja̱ maca mëꞌëre ti̱jupë ña co̱ñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 22 Ti̱jupë ta̱ꞌtëpe̱, pi̱ꞌcohuë̱a, cuiꞌne duruhuë̱a mëꞌë maꞌañapi pi̱siquëna, asa co̱ñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. Coꞌamaña necohuaꞌije̱ peoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌëre. Jai toꞌohuë toaye pi̱siyeje̱ asa co̱ñe pa̱jaꞌcohuaꞌi aꞌë. 23 Toa tsë̱ꞌipë miañeje peoja̱ꞌcoa, mëꞌëre. Cuiꞌne huejajëna, pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñapi pi̱siyeje̱ peoja̱ꞌcoa, mëꞌë coꞌamaña iye yeja jerepa paꞌiohuaꞌi paꞌisicohuaꞌitaꞌare, cuiꞌne mëꞌëje iye yeja pa̱ire mëꞌë dahuë yoꞌoyepi coa cosoco nesicotaꞌare.”

24 Ja̱ jai daripëre pajiꞌi, Maijaꞌquë caye asajë quëacaicohuaꞌi tsie, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi tsie, cuiꞌne siꞌaohuaꞌi iye yeja paꞌicohuaꞌire huani je̱osicohuaꞌi tsie.

19

1 Ja̱ jeteyoꞌje asahuë, maꞌtëmopi jai pa̱i tutu ñeje cajëna:

¡Aleluya! Deꞌoquëre paꞌni Maijaꞌquë cajë i̱te sihuañuꞌu, Maijaꞌquë tse̱ aꞌë, huasoye, i̱ deꞌoyerepa, jerepa paꞌirepa paꞌiye.

2 Maijaꞌquë cato pa̱i yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ñaquë yoꞌoni nuñerepa yoꞌoji, tayomaꞌë.

Ja̱je paꞌina, coꞌa nomiore nejopi.

Iye yeja pa̱ire i̱o coꞌaye yoꞌoyepi coꞌa deꞌhuasicore,

I̱ joꞌya mañare huaisi doꞌire i̱ote nejopi.

3 Hui̱ñaohuaꞌipi ti̱jupë ca co̱huë:

“¡Deꞌoquëre paꞌni Ëjaë cajë i̱te sihuañuꞌu! I̱o ucona, pico mëiñe ti je̱oñe peoyerepa paꞌiona.”

4 Ja̱ maca veinticuatro aiohuaꞌipi cuiꞌne cuatro paꞌiohuaꞌipi yejare pana në mejë Maijaꞌquëre deꞌoquëre paꞌni cuasajë sihuajë yoꞌohuë, ñuꞌi saihuë ñuꞌiquëre ñeje cajë:

“Ja̱je paꞌija̱quë. Deꞌoquëre paꞌni, Ëjaë cajë i̱te sihuañuꞌu.”

5 Ja̱ maca cua̱ñequë ñuꞌi saihuë quëꞌropi yëꞌoseꞌe ñeje pi̱sipi:

Deꞌoquëre paꞌni cajë Maijaꞌquëre

Siꞌaohuaꞌi tsi̱ cuiꞌne aiohuaꞌije̱,

Siꞌaohuaꞌi i̱te necaijë,

I̱te Ëjaëre pare ñajë caꞌrajë paꞌisicohuaꞌipi sihuajë̱ꞌë.

Yëi Ñama Huejaquëna, Pa̱i Sihuajë Tsiꞌsi Muꞌse

6 Asahuë, cuiꞌne jai pa̱i cajëna, pi̱siyeje̱ paꞌye pi̱siquëna, jupo tsa̱ꞌio pi̱siyeje̱ pi̱siquëna, cuiꞌne mujuë tëꞌcayeje̱ paꞌye pi̱siyeje̱ pi̱siquëna. Ja̱pi pi̱sipi, ñeje:

¡Deꞌoquëre paꞌni Ëjaë cajë i̱te sihuañuꞌu! Maijaꞌquë siꞌaye paꞌire papi, Ëjaëre papi cua̱ñe huëopi.

7 Sihuañuꞌu, sihuayena daija̱ni i̱te deꞌoquëre paꞌë mëꞌë cañuꞌu.

Tsoe ti̱ꞌapi, Yëi ñama hueja muꞌserepa.

Ja̱je paꞌina, i̱ nëjo tsoe ëja deꞌosicorepa paꞌico.

8 Ja̱ona i̱sihuë, deꞌo ca̱ñarepa siꞌsi peoyere, cuiꞌne miañere su̱ña ja̱ꞌñe.

Ja̱ deꞌo ca̱ñarepa cato quëaji, sehuosicohuaꞌi Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi nuñerepa yoꞌojë paꞌiyere.

9 Ja̱ maca hui̱ñaëpi yëꞌëre capi:

“Toyajë̱ꞌë, sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Yëi ñama hueja maca paꞌija̱ꞌcohuaꞌire soisicohuaꞌipi.”

Yequeje̱ cuiꞌne capi:

“Iye coca cato Maijaꞌquë nuñerepa cocare paꞌë.”

10 Ja̱je caquëna, asani yëꞌëpi hui̱ñaë quë̱o yëꞌquë macana doꞌre jaꞌruhuë, i̱te, deꞌoquëre paꞌni cuasaquë sihuasiꞌi caquë. Ja̱je yoꞌoquëna, i̱pi yëꞌëre capi:

“Ja̱je yoꞌomaꞌë paꞌijë̱ꞌë. Yëꞌëje̱ Maijaꞌquë joꞌyaëꞌë. Mëꞌëje paꞌi aꞌë. Mëꞌë cuiꞌne Maijaꞌquë doꞌijë co̱ni payë, Jesús ayere quëacaiquëre.”

Ja̱je paꞌina, Maijaꞌquëni mëꞌë cato ja̱je doꞌre jaꞌru sihuaquë yoꞌojë̱ꞌë, mësaru paquë Jesús ayere quëacaiquë cato cuiꞌna ëapi, yëꞌëre paꞌi ja̱ꞌñere quëa joyo.

Caballo Pojaꞌiquëre Tuiquë Ayere Quëaye

11 Ja̱ maca ñahuë, maꞌtëmopi huiꞌyosico paꞌiona. Ja̱ropi ñaipi, caballo pojaꞌiquëpi. I̱te tuiquë cato i̱ti caseꞌeje̱ yoꞌoquërepa, cuiꞌne nuñerepa care paquë hueꞌequë pajiꞌi, i̱ mami. Ja̱je paꞌipi nuñerepa cua̱ñequëpi cuiꞌne nuñerepa huajoje̱ yoꞌopi. 12 I̱ ñaco ca̱ cato toa tsë̱ni nëcaseꞌeje̱ paꞌyerepa pajiꞌi. I̱ si̱opëre jaiye manoa pu̱ꞌiquë pajiꞌi. Ja̱je paꞌipi i̱seꞌe teꞌi asa mamire toyaseꞌere papi, yecohuaꞌije̱ ti asa maꞌñere. 13 Cuiꞌne tsiepi tsoasi juꞌi ca̱re juꞌi sajiꞌi. I̱ mami cato: Maijaꞌquë coca hueꞌequëpi. 14 I̱ni maꞌtëmo soldado pa̱ipi tuëꞌë, deꞌo ca̱ña su̱ñasicohuaꞌipi, pojaꞌi ca̱ñare, cuiꞌne siꞌsi peoyere juꞌicohuaꞌipi po caballohuaꞌini tuijë. 15 I̱ yëꞌopoja̱ꞌa huaꞌti jë̱jësë̱copi etapi, iye yeja paꞌicohuaꞌire nejojaꞌcopi. Ja̱ëpi quë̱na tarapëpi ca̱jiquë cua̱ñejaꞌquë api. Ja̱ëpi pa̱i ñape yoꞌoseꞌere sa̱isipi, cuiyaꞌi daꞌca nesiꞌi caquë tsaꞌcu joꞌaquë yoꞌoyeje̱ paꞌye. Cuiꞌne ja̱ëpi o̱cuaja̱ꞌquë api, Maijaꞌquë tutu quëꞌirepa pë̱i siꞌseyere. 16 I̱ juꞌi ca̱re, cuiꞌne i̱ quë̱sore ñeje toyaseꞌere hueꞌepi: “Pa̱i ëjaohuaꞌi mëñe Ëjaërepa, i̱ti meñe cua̱ñequërepa.”

17 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, hui̱ñaëpi ë̱sëna tsaꞌcu paquë nëcaquëna. Ja̱ëpi ai tutu cuipi, siꞌaohuaꞌire peo deꞌoto jaꞌjëjë cuꞌicohuaꞌire ñeje caquë:

“Daijë̱ꞌë, tsiꞌsini, Maijaꞌquë naꞌiquëna, a̱oñe a̱ijaꞌcohuaꞌi. 18 Dani a̱ijëꞌë, pa̱i ëjaohuaꞌi ca̱, soldado pa̱i ëjaohuaꞌi ca̱, tutu quëꞌiohuaꞌi ca̱, caballo ca̱, i̱ohuaꞌire tuisicohuaꞌi ca̱, coa siꞌaohuaꞌi ca̱, joꞌyaohuaꞌi peocohuaꞌi ca̱, joꞌya ne cua̱ñosicohuaꞌi ca̱, aꞌricohuaꞌi ca̱, cuiꞌne jaicohuaꞌi ca̱, a̱ijaꞌcohuaꞌipi cuipi.”

19 Ja̱ maca ñahuë, huajëyaꞌye paꞌire, cuiꞌne iye yeja pa̱i ëjaohuaꞌire, i̱ohuaꞌi soldado pa̱i ja̱ꞌre co̱ni paꞌijëna. Ja̱ohuaꞌi cato caballore tuiquëre, cuiꞌne i̱ soldado pa̱ire uihuañuꞌu cajë tsiꞌsisicohuaꞌipi paëꞌë. 20 Ja̱ë huajëyaꞌye paꞌi cato tse̱a cua̱ñosiquë pajiꞌi, coa cosoquë quëaquë ja̱ꞌre co̱ni, i̱ ña hue̱ꞌñana jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌo i̱ñosiquë ja̱ꞌre. Ja̱ yoꞌo i̱ñoñejaꞌa quëaquë pa̱ire cosopi, huajëyaꞌye paꞌi mami toya cua̱ñosicohuaꞌini, cuiꞌne i̱je paꞌire deꞌhuasiquëre sihuajë yoꞌosicohuaꞌini. Ja̱ maca, huajëyaꞌye paꞌire, cuiꞌne coa cosoquë quëaquë paꞌisiquëre tse̱ani ja̱ huajëcohuaꞌini toa jairana azufre tsë̱ni nëcasicona, je̱o dëo cua̱ñohuë. 21 Yecohuaꞌi cato huani je̱o cua̱ñohuë, caballo tuiquë yëꞌopo eta huaꞌtiyona. Ja̱ maca siꞌa jaꞌjëcohuaꞌi tsiꞌsini ja̱ohuaꞌi ca̱re o̱cue ti̱më huesëhuë.

20

Mil O̲metëca Aye

1 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, maꞌtëmopi hui̱ñaë to̱me huesë hue̱ꞌña si̱oconi cuiꞌne quë̱na mere tse̱ꞌequë cajequëna. 2 Ja̱ëpi cajeni jai pëꞌëje̱ paꞌire tsoe hue̱ꞌña a̱ñare, huati ja̱re i̱pi Satanás hueꞌequëre quë̱na mepi sëapi, mil o̱metëca ñuꞌijaꞌquëni. 3 Ja̱ maca i̱te sëani mil o̱metëcaja̱ꞌa pa̱ire cosomaꞌë paꞌija̱ꞌquëre to̱me huesë hue̱ꞌñana je̱o to̱ni si̱oñopi. Si̱oni eta saꞌrona huiꞌyoye peoji, caquë toya sëo huesopi. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mil o̱metëca ti̱ꞌasi maca joye cua̱ñosiquë paꞌija̱ꞌquë api, aꞌri tëcahuë maca paꞌija̱ꞌquëpi.

4 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, pa̱ipi cua̱ñejë ñuꞌi saire jaꞌrusicohuaꞌipi ñuꞌijëna, pa̱i ñape yoꞌoseꞌe ñajë ca deꞌhuaja̱ꞌa tutu i̱si cua̱ñosicohuaꞌire. Ja̱ maca ñahuë, Maijaꞌquë coca caseꞌeje̱ paꞌye, cuiꞌne Jesús caseꞌeje̱ paꞌye nuñerepa tui doꞌire, si̱opë̱a tëꞌca tëte cua̱ñosicohuaꞌi joñoare. Ja̱ohuaꞌi cato huajëyaꞌye paꞌire, cuiꞌne i̱je paꞌire deꞌhuasiquëre deꞌoquëre paꞌni cuasajë yoꞌoye pa̱sicohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne i̱ mamije toya cua̱ñoñe pa̱sicohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi tsiana, pa̱nitaꞌa i̱ohuaꞌi jë̱tëna. Ja̱ohuaꞌipi huajëcohuaꞌi pani co̱jë Cristo ja̱ꞌre mil o̱metëca cua̱ñehuë. 5 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌitaꞌa huëiye pa̱huë, mil o̱metëca tëto saisi maca huëija̱ꞌcohuaꞌipi. Iye cato duꞌru macarepa ju̱ꞌisicohuaꞌi huëiye aꞌë. 6 Sihuacohuaꞌi paꞌiyë, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌipi, duꞌru macarepa ju̱ꞌisihuaꞌi huëiye huëicohuaꞌi. Ja̱ohuaꞌire cayaye ju̱ꞌiñe aco ne hue̱añe peoji. Coa ai jerepa ja̱ohuaꞌi cato Maijaꞌquëre cuiꞌne Cristore necaijë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre co̱ni mil o̱metëca cua̱ñejaꞌcohuaꞌi aꞌë.

Huati Nejo Cua̱ñoseꞌe

7 Mil o̱metëca tëto saisi maca Satanáspi etosiquë paꞌija̱ꞌquë api. 8 Paꞌi ja̱ maca siꞌaohuaꞌire yeja paꞌicohuaꞌire cosoquë cuiꞌne Gogre cuiꞌne Magogre cosoja̱ꞌquë api. Cosoquë ja̱ohuaꞌi soldado pa̱ire jai pa̱ire meja a̱si tsiaya të̱ꞌtëpa ñañeje paꞌyerepa tsiꞌsoja̱ꞌquë api, uihuaja̱ꞌcohuaꞌire. 9 Ja̱ maca ja̱ohuaꞌipi siꞌa yejañapi dani siꞌaore sa tëhuo tëꞌija̱ëꞌë, Maijaꞌquë tse̱cohuaꞌi i̱ oicohuaꞌi paꞌi daripëre huañuꞌu cajë. Ja̱je yoꞌojëtaꞌare maꞌtëmopi toa to̱me ëo huesopi, peo hue̱ꞌñarepa. 10 Ja̱ maca huati pa̱ire cososiquëre toa jairana azufre quëꞌiona je̱o dëo cua̱ñopi, huajëyaꞌye paꞌire, cuiꞌne coa cosoquë pa̱ire quëasiquëre je̱o dëo sitona. Ja̱rona ai yoꞌojë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, muꞌseñapi, cuiꞌne ñamiñapi caraja̱iñe peoyerepa.

Pojaꞌi Ñuꞌi Saihuëre Pare Ñuꞌi Pa̱i Ñape Yoꞌoseꞌe Ca Deꞌhuaye

11 Ja̱ maca ñahuë, pojaꞌi ñuꞌi saihuëre, cuiꞌne i̱ote ñuꞌiquëre. Ja̱ë ña hue̱ꞌñare papi yeja cuiꞌne maꞌtëmo catihuë. Catijëtaꞌare ti peopi, ti̱rona se jëani paꞌiyeje̱. 12-13 Ja̱ maca ñahuë, ju̱ꞌisicohuaꞌire, jaicohuaꞌire, cuiꞌne aꞌricohuaꞌire, ñuꞌi saihuë ti̱ñare pare nëcajëna. Siꞌaohuaꞌi tsiayana, cuiꞌne yejana ju̱ꞌijë paꞌisicohuaꞌi, etasicohuaꞌi paëꞌë. Ja̱ maca toya pëpë̱api huiꞌyoseꞌe pajiꞌi. Paꞌina, cuiꞌne paꞌi toya pëpëre paje̱ huiꞌyosico pajiꞌi. Ja̱ maca ju̱ꞌisicohuaꞌipi ja̱re i̱ohuaꞌi yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye ca tëji cua̱ñohuë, ja̱ toya pëpë̱ana toyaseꞌeje̱ paꞌye. 14 Ja̱ jeteyoꞌje ju̱ni huesëye cuiꞌne ju̱ꞌisicohuaꞌi paꞌi hue̱ꞌñaje ña co̱ñe peopi, toa jairana je̱o dëosi doꞌire. Iye toa jaira cato cayaye acore se ju̱ni huesë co̱ñe aꞌë. 15 Cuiꞌne ja̱rona je̱o dëo cua̱ñohuë, siꞌaohuaꞌi paꞌi toya pëpëna i̱ohuaꞌi mami toya cua̱ñomaꞌcohuaꞌi.

21

Huajë Maꞌtëmo Cuiꞌne Huajë Yeja

1 Ja̱ jeteyoꞌje ñahuë, huajë maꞌtëmore cuiꞌne huajë yejare. Duꞌru paꞌisi maꞌtëmo cuiꞌne duꞌru yeja, cuiꞌne jai tsiaya tsoe peopi. 2 Ja̱ maca yëꞌë Juanpi ñahuë, deꞌo daripëre pare, huajë Jerusalénre, maꞌtëmopi cajecona, Maijaꞌquë paꞌi ña hue̱ꞌñapi. Nomio i̱o huejaja̱ꞌquëre caco deꞌoyere su̱ñani ëja deꞌoseꞌeje̱ paꞌio pacoꞌë. 3 Ja̱ maca asahuë, maꞌtëmopi tutu yëꞌoseꞌe ñeje jutaquëna:

“Maijaꞌquë paꞌi hue̱ꞌña yure cato pa̱i ja̱ꞌre co̱ni paꞌiye aꞌë, i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre paꞌija̱ꞌquëpi. I̱ohuaꞌipi i̱ pa̱i paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Paꞌijëna, Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi pëca jaꞌquë paꞌija̱ꞌquë api. 4 Ja̱ maca Maijaꞌquëpi i̱ohuaꞌi oiseꞌe të̱no je̱ocasipi. Ja̱ maca ju̱ꞌiñe, ai yoꞌoye, ai cuasajë oiye, aꞌsiye peosipi, tsoe tëto saiseꞌe sëte, ja̱ꞌnë paꞌio paꞌiseꞌe.”

5 Ja̱ maca ñuꞌi saihuë ñuꞌiquëpi capi:

“Yëꞌëpi siꞌaye huajëyeseꞌe ne saoyë.”

Yequeje̱ capi:

“Toyajë̱ꞌë. Iye coca care paye aꞌë. I̱tina quëcojë paꞌiye aꞌë.”

6 Ja̱je ca to̱quë capi, yëꞌëre:

“Tsoe ne saohuë. Yëꞌë aꞌë, duꞌru aquërepa cuiꞌne tëjiquë, jeꞌnëna paꞌiquë. Oco ëa ju̱ꞌiquëni yëꞌëpi o̱cuasiꞌi paꞌi oco cojerepa ayere doꞌi peoyerepa. 7 Siꞌaye quëcosiquë etasipi, yëꞌëre i̱ pëca jaꞌquëre paja̱ꞌquë api, cuiꞌne i̱ni yëꞌë mamaquëre paja̱ꞌquë aꞌë, siꞌaye iyere paja̱ꞌquë api, mamaquë paꞌi doꞌire. 8 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌëre tuiyere yoꞌo jujacohuaꞌire, sehuoye jëa coecohuaꞌire, pa̱ire coecohuaꞌire, huaicohuaꞌire, yequë nomiohuaꞌire yoꞌocohuaꞌire, dahuë yoꞌocohuaꞌire, pa̱i neseꞌere ëjare paꞌë cuasacohuaꞌire, cuiꞌne coa cosocohuaꞌire saiye pasipi, toa cuiꞌne azufre tsë̱ꞌisi jairana, cayaye acore se ju̱ni huesë hue̱ꞌñana.”

Huajë Jerusalén

9 Ja̱ maca siete hui̱ñaohuaꞌi aquëpi dajiꞌi, siete u̱cu duruhuë̱a tëjiyerepa ai yoꞌoye ti̱mëseꞌere pasiquëpi. Ja̱ëpi dani capi, yëꞌëre:

“Daijë̱ꞌë. Mëꞌëre i̱ñosiꞌi, Yëi ñama huejaja̱ꞌcore, i̱ nëjore.”

10 Huëo ca̱ni ñañeje paꞌye ñahuë. Ñaquëna, hui̱ñaëpi yëꞌëre jai cu̱tihuëna sapi. Sani i̱ñopi jai Jerusalén daripëre deꞌocore pani, maꞌtëmopi Maijaꞌquë quëꞌropi cajecona. 11 Ja̱ daripë cato Maijaꞌquë miañe juꞌayepi miaco pacoꞌë. I̱o miañe cato deꞌo quë̱na pë miañeje paꞌye pajiꞌi, Jaspe hueꞌyosi quë̱na miañeje paꞌye, ña etoja̱i quë̱na huëje̱ paꞌye pajiꞌi. 12 Ja̱ daripë yërëhueja̱ꞌa jai ë̱më tëhuopa tëhuosico pajiꞌi. Ja̱je paꞌioni doce eta saꞌnoa pajiꞌi. Eta saꞌnoa ñape teꞌe hui̱ñaë nëcapi. Cuiꞌne eta saꞌnoa ñape doce Israel pa̱i tsëca mamire toyaseꞌe pajiꞌi. 13 Ë̲së mëi te̱ꞌtere toaso̱ eta saꞌnoa pajiꞌi. Ë̲mëjeꞌe te̱ꞌtere toaso̱ eta saꞌnoa, huëꞌehuë te̱ꞌtere toaso̱ eta saꞌnoa, cuiꞌne ë̱së duꞌi hue̱ꞌñare toaso̱ eta saꞌnoa pajiꞌi. 14 Jai daripë tëhuopa cato doce quë̱na pë̱ana quëco paco pajiꞌi. Ja̱ quë̱na pë̱ana Yëi ñamapi doce jëjo daosicohuaꞌi mamire toyaseꞌe pajiꞌi.

15 Yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni hui̱ñaë coca caquë cato i̱ jë̱tëre oro tarapëre ca̱të tarapëje̱ paꞌiore ca̱jipi, jai daripë cue̱cueja̱ꞌconi, i̱o eta saꞌnoa, cuiꞌne i̱o tëhuopa. 16 Jai daripë cato siꞌa yëꞌquë maca jaico pajiꞌi, je̱ꞌñe tëcapë tsoaye jaꞌye siꞌao. Hui̱ñaëpi i̱ cue̱cuecopi jai daripë cue̱cuequëna, caya mil cuiꞌne docientos kilómetros pajiꞌi. I̱o tsoaye, i̱o mëñe tsoaye cuiꞌne i̱o je̱ꞌñe tëcapëje̱ cuiꞌna jaꞌyeseꞌe pajiꞌi. 17 Ja̱ jeteyoꞌje tëhuopa tsoayere cue̱cuepi. Cue̱cuequëna, sesenta y cinco metros pajiꞌi. Pa̱i cue̱cueyeje̱ paꞌiopi hui̱ñaëje cue̱cueye sëte ja̱je pajiꞌi.

18 Jaspe hueꞌyosi quë̱na pë̱api nesico pacoꞌë, tëhuopa. Cuiꞌne i̱ti daripëpi orore paseꞌe nesico pacoꞌë, sa ña etoja̱icorepa. 19 Tëhuo pa quëco pa quë̱na pë̱a cato coa siꞌa deꞌo quë̱na pë̱api ëja deꞌhuaseꞌe pajiꞌi. Iyepi duꞌru huëo hue̱ꞌña cato, jaspe hueꞌyosi quë̱na, cayaye aco zafiro hueꞌyosi quë̱na, toaso̱ñe aco ágata hueꞌyosi quë̱na, cajeseꞌe aco esmeralda hueꞌyosi quë̱na, 20 Cinco aco onice hueꞌyosi quë̱na, seis aco cornalina hueꞌyosi quë̱na, siete aco crisólitopi hueꞌyosi quë̱na, ocho aco berilo hueꞌyosi quë̱na, nueve aco topacio hueꞌyosi quë̱na, diez aco crisoprasa hueꞌyosi quë̱na, once aco jacinto hueꞌyosi quë̱na, doce aco amatista hueꞌyosi quë̱na pajiꞌi. 21 Doce eta saꞌnoa cato doce perlaspi neseꞌe pajiꞌi. Paꞌina, teꞌe perlapi teꞌe eta saꞌro tëhuocore nesico pajiꞌi. Ëja maꞌarepa cato orore paseꞌe nesicopi sa ña etoja̱icorepa pacoꞌë.

22 Ja̱ daripë ti peopi, Maijaꞌquëre se̱ huëꞌe. Me neni paꞌicoꞌni, ja̱re i̱ Maijaꞌquë siꞌaye paꞌire papi, cuiꞌne Yëi ñamapi co̱ni huëꞌeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌito. 23 Ja̱ daripë cato ë̱së, cuiꞌne ñañë miacaiye peoji. ¿Me neni ja̱ohuaꞌi miacaiyeꞌni? Tsoe Maijaꞌquëpi deꞌoyerepa miato, cuiꞌne i̱ Yëi ñamapi co̱ni toa tsë̱opëje̱ paꞌipi miato. 24 Huasosi yejaña paꞌicohuaꞌi cato ja̱ daripë miacaiyeja̱ꞌa cuꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. Cuiꞌne pa̱i ëjaohuaꞌipi i̱ohuaꞌi deꞌoyere i̱ona i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 25 I̱o eta saꞌnoa si̱oñe ti peosipi muꞌse, cuiꞌne ja̱ro cato ñamije peosipi. 26 I̱ona sajë i̱sija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, iye yeja paꞌicohuaꞌi Maijaꞌquë deꞌo necaiseꞌere i̱ñoñere, cuiꞌne pa̱i yejaña ëjaërepa cajë deꞌoyerepa sehuojë paꞌiyere. 27 Ja̱ro cato cacaye peoji, siꞌsi neseꞌe, ai coꞌayerepa yoꞌocohuaꞌi, pa̱nitaꞌa cosocohuaꞌije̱. Ja̱ro cato cacaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi mami Yëi ñama tse̱co paꞌi toya pëpëna toyasicohuaꞌiseꞌe.

22

1 Ja̱ maca hui̱ñaëpi i̱ñopi, coꞌsijaꞌi tsiayapi paꞌiye i̱si ocoseꞌere. Ja̱je paꞌiopi Maijaꞌquë cuiꞌne Yëi ñama ñuꞌi hue̱ꞌñapi etapi. 2 Cuiꞌne ja̱ eta ñapi jai daripë ëja maꞌa jopore pare pajiꞌi. Cuiꞌne tsiaya të̱ꞌtëpañare paꞌi so̱quë ñëapi nëcahuë. Teꞌe o̱metëcahuë quë̱icohuaꞌipi ñañë ñape quë̱ico pajiꞌi. I̱o jaꞌo cato yejaña paꞌicohuaꞌire jujuye pajiꞌi. 3 Ja̱ro cato peosipi, coꞌaye paꞌiseꞌe. Maijaꞌquë cua̱ñe ñuꞌico cuiꞌne Yëi ñama cua̱ñe ñuꞌico ja̱ daripëre pajiꞌi. Paꞌina, i̱ joꞌyapi i̱te ñajë sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Ëjaëre pare sëte. 4 I̱ tsiare pare ñajaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ñajë cuiꞌne i̱ mamire i̱ohuaꞌi tsia ti̱ñare pana toyaseꞌe hueꞌeja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. 5 Ja̱ro cato peosipi, ñami. I̱ote paꞌicohuaꞌi cato toa tsë̱o pë miañere coꞌemaꞌpë paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë. ¿Me neni coꞌeyeꞌni? Ja̱re i̱pi Maijaꞌquë Ëjaëre papi miacai paꞌija̱ꞌquëre. Cuiꞌne i̱ohuaꞌipi Maijaꞌquë ja̱ꞌre co̱ni jeꞌnëna caraja̱iñe peoyerepa paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.

Jesucristo Daiye Jaꞌyere Paꞌiji

6 Ja̱ maca hui̱ñaëpi capi, yëꞌëre:

“Iye coca cato nuñere paꞌë. Cuiꞌne i̱tina quëco pajë paꞌiyere paꞌë. Ja̱re i̱pi Ëjaë Maijaꞌquë i̱ joyore jëjo saopi, i̱te quëacaicohuaꞌire yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñe quëaja̱ꞌquëpi caquë. Yuretaꞌa i̱ hui̱ñaëre jëjo daopi, i̱ joꞌyare quëaja̱ꞌquëre yure maca esa yoꞌo huëo ja̱ꞌñere.

7 ¡Yëꞌëpi esa daija̱ꞌquë aꞌë!”

Sihuaquë paꞌija̱ꞌquë api, iye toya pëpë yequë muꞌse yoꞌo ja̱ꞌñere quëayere asaquë yoꞌoquë paꞌiquë cato.

8 Yëꞌë Juanpi i̱tire ñaquë, cuiꞌne iyere asahuë. Ja̱ ñaquë asa tëjisi maca yëꞌëre i̱ñosiquë hui̱ñaë quë̱o yëꞌquë macana doꞌre jaꞌruhuë, i̱te ëjaëre papi caquë sihuaquë yoꞌoseꞌe caquë. 9 Ja̱je yoꞌoquëna, i̱pi capi, yëꞌëre:

“Maijaꞌquëre necaiquë aꞌë. Mëꞌëje paꞌi aꞌë. Cuiꞌne mëꞌë ja̱ꞌre acohuaꞌi i̱ coca quëacaicohuaꞌije̱ paꞌi aꞌë. Coa siꞌaohuaꞌi iye toya pëpëna toyaseꞌere deꞌoye sehuocohuaꞌije̱ paꞌi aꞌë. Maijaꞌquë necaicohuaꞌipi pani Maijaꞌquëni ja̱je sihuaquë yoꞌojë̱ꞌë.”

10 Cuiꞌne yequeje̱ capi:

“Iye toya pëpëre tsi̱omaꞌë paꞌijë̱ꞌë, siꞌaohuaꞌipi ñajajë caquë. Yequë muꞌse tëto sai ja̱ꞌñere iye toya pëpëna toyaseꞌere, i̱ti caseꞌe huëo maca ti̱ꞌa tëjiji. 11 Naꞌi huesësicoa. Ja̱je paꞌina, coa ñajëꞌë, coꞌaye yoꞌoquë ja̱re coꞌayere yoꞌoquë paꞌija̱quë, siꞌsi nesiquë ja̱re siꞌsi paꞌija̱quë. Ja̱je paꞌisiquëtaꞌare deꞌoquë cato ja̱re deꞌoquë paꞌija̱quë. Maijaꞌquëna i̱ paꞌiye i̱si huesosiquë cato, ja̱re i̱ ja̱ꞌre paꞌi huesëja̱ꞌquë.

12 Yëꞌëpi esa daija̱ꞌquë aꞌë. Dai dayë, cuiꞌne i̱sija̱ꞌa coꞌamañaje. Pa̱i ñapere i̱sija̱ꞌquë aꞌë, i̱ yoꞌoseꞌeje̱ paꞌye. 13 Yëꞌë aꞌë, siꞌanë paꞌiquëpi paꞌiyë. Yëꞌë aꞌë, duꞌru aquërepa, cuiꞌne tëjiquërepa, i̱ti huëosiquë cuiꞌne saoquërepa.”

14 Sihuacohuaꞌi paꞌiyë, i̱ohuaꞌi ca̱ña deꞌoye jo̱jacohuaꞌipi. Ja̱ohuaꞌipi paꞌi so̱quë yë ayere deꞌoye o̱cueye paꞌiji. Cuiꞌne jai daripë eta saꞌnoajaꞌa deꞌhue cacaye paꞌiji. 15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare, hueꞌsena pëaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, ti̱ro yoꞌocohuaꞌi cato, pa̱ire dahuë necohuaꞌi, yequë nomiore yoꞌocohuaꞌi, pa̱ire huani je̱ocohuaꞌi, pa̱i deꞌhuaseꞌere ëjare paꞌë cajë yoꞌocohuaꞌi, cuiꞌne cosoyere oijë cosocohuaꞌi.

16 “Yëꞌë Jesupi yëꞌë hui̱ñaëre jëjo saohuë, sehuosicohuaꞌi tsëcare siꞌaye quëaja̱ꞌquëre. Yëꞌë aꞌë, David tsëcapë aquë. Yëꞌë aꞌë, ñata to̱mesi macarepa miacai maꞌñocorepa.”

17 Maijaꞌquë joyopi cuiꞌne Yëi ñama nëjopi co̱ni cayë:

“Daijë̱ꞌë. Ja̱je daijë̱ꞌë cayere asani cuiꞌneje cajë̱ꞌë. Oco ëa ju̱ꞌiquë pani dani u̱cujë̱ꞌë, paꞌiye i̱si ocore pare ti curi doꞌi peoyerepa.”

18 Yëꞌëpi siꞌaohuaꞌire duꞌru quëa nëoñë, iye toya pëpëna Maijaꞌquë yequë muꞌse yoꞌo ja̱ꞌñe toyaseꞌere asacohuaꞌire. Ja̱je paꞌina, pa̱ipi iye caseꞌere ai se̱ña maca se mëocaisiquë paꞌito, Maijaꞌquëpi i̱teje̱ ai yoꞌoyere se mëocaija̱ꞌquë api, iye toya pëpë toyaseꞌe ayepi. 19 Iye toya pëpë ayere, yequë muꞌse paꞌi ja̱ꞌñere quëaquë toyaseꞌere aꞌri maña nejocatu i̱ti nejocaisiquëreje̱ Maijaꞌquëpi paꞌi so̱quë yë o̱cueye peoyë. Cuiꞌne deꞌo daripëna cacaye peoyë. Iye toya pëpë cato quëaji, ja̱ paꞌi oco ayere, cuiꞌne ja̱ deꞌoyerepa daripë ayere.

20 Iye yoꞌo ja̱ꞌñe quëasiquëpi caji: “Yëꞌëpi esa daija̱ꞌquë aꞌë.” Ja̱je paꞌija̱ꞌquë. ¡Daijë̱ꞌë, Ëjaë Jesús!

21 Mai Ëjaë Jesucristopi mësarute siꞌaohuaꞌire i̱ oiyepi ñacai paja̱ꞌquë. Ja̱je paꞌija̱ꞌquë.