^

Dižaʼ chaweʼ kub len Salmo kaʼ

New Testament and Psalms in Zapotec, Yatee (MX:zty:Zapotec, Yatee)

copyright © 2002 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Zapotec, Yatee
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Zapoteco, Yatee [zty], Mexico

Copyright Information

© 2002, Wycliffe Bible Translators, Inc.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament and Psalms
in Zapotec, Yatee

© 2002, Wycliffe Bible Translators, Inc.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-30

ePub generated by Haiola 8 Nov 2023 from source files dated 29 Jan 2022

0bfe09c1-2c81-5cea-8249-8c76af5de080

SALMOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

SALMO KA'

1

1 Ba nez ẕen naken che bennen' bi ẕzi'e da' ẕzejní'igekle benne' wen da' ẕinnj ka' ḻe',

na' bi nake' toze ḻen benne' doḻa' ka',

na' bi žónḻene' tẕen benne' ka' ẕzóagake' Dios cheḻa'ale,

2 san žebele' dan' žone' kan ẕchi'le X̱anžo Dios,

na' kan nak dan' wnnakze' Ḻe', dot ža dot yel ẕlab ḻaže'en.

3 Benne' ni nake' ka to yag da' zoan žoa'a yegw,

da' ẕbian da' ẕix̱ chen ḻo byo' chekzen,

na' x̱lagen bi žasen.

Yógo'te da' žon benne' ni, želžój chawen',

4 san benne' wen da' ẕinnj ka' kege ki zej nake'.

Zej nake' ka to laga' biž dan' žoa be'.

5 Bi yežojgak chawe' benne' wen da' ẕinnj ka' kate' wchi'a ḻaže' Dios ḻégake',

na' bi chó'ogak benne' doḻa' ka' gan zej ndobe benne' chawe' ka' ḻaw Dios.

6 Žaz ḻaže' Dios da' žongak benne' chawe' ka',

san da' žongak benne' wen da' ẕinnj ka' chen' ḻégake' gan kwia yí'gake'.

2

1 ¿Biẕ chen' ẕži'igak benne' yógo'te yež ka' che Dios?

¿Biẕ chen' ẕlab ḻáže'gak benne' ka' da' ẕzoan Ḻe' cheḻa'ale?

2 Ẕži'igak benne' wnná bia' ka' chie' Ḻe',

na' benne' yolawe' ka' žóngake' toze diža' nich wží'igake' che Dios, X̱ángake',

na' che Bennen' wžé Dios chekze'.

3 Ẕnnágake': “Yebéj kwinžo ḻo ná'gake',

na' wzoažo cheḻa'ale da' bchí'igekle' žo'o.”

4 Gan že' X̱anžon' ya'abá chie' žẕiže'.

Žon ditjle' da' žek ḻáže'gake' góngake',

5 na' ḻo yeḻa' ẕža'a chie' ẕdiḻe' ḻégake',

na' ḻo yeḻa' yichj ža'a chie' ẕchebe' ḻégake'.

6 Ẕnne': “Ḻo ya'a la'y chia', Ya'a Sión

ba bzoa' Bennen' nna bi'e ḻo wlaza' neda'.”

7 Ẕnna Bennen': “Wzenla' ḻe'e da' gož X̱anžon' neda'.

Gože' neda': Le' nako' Ẕi'na'. Na'a ža naka' x̱o'.

8 Wnnable neda', na' gonna' Le' yógo'te yež ka',

na' gak chio' dot yežlyó.

9 Wchinnjo' yež ka' ḻen to bar ya,

na' ka to že'e yo wzoẕjo' ḻégaken.”

10 Na'a, ḻe'e, Benne' wnná bia' ka', le yenle da' ni da' ẕzejni'ila' ḻe'e.

Le wsedle da' ni da' ẕzenla' ḻe'e, ḻe'e na' ẕnna bia'le ḻo yežlyó.

11 Le gon da' ẕnna X̱anžo Dios, ḻo yeḻa' ẕžebe chele,

na' ḻo yeḻa' žeẕize chele, le yebele ḻawe' Ḻe'.

12 Le gape ba la'ne Ẕi'ne' nich bi že'e,

na' bi kwia yi'le ḻo nez chele, dan' ḻa' žá'atie' Ḻe'.

Ba nez ẕen naken chegak yógo'te benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Ḻe'.

3

1 X̱ana' Dios, ba nyanḻe'e benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

Benne' zante ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

2 Benne' zante ẕnnégake' chia', na' ẕnnágake':

“Bi yeslá Dios ḻe'.”

3 San Le', X̱ana' Dios, žape chi'o neda'.

Nako' yeḻa' baní' chia', na' ẕzo' neda' chawe'.

4 Wžéžyi'a, na' bḻiža' X̱ana' Dios,

na' Ḻe' bechebe' chia' gan zoe' ḻaw ya'a la'y chie'.

5 Gota'a, na' wtasa',

na' bebana' dan' ben choch X̱ana' Dios neda'.

6 Bi žeba' chi mil benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda',

benne' ka' zej nyechjle' neda'.

7 Wyás, X̱ana' Dios. Beslá neda', Dios chia',

na' wdáp x̱ága'gak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda',

na' bdichj láye'gak benne' wen da' ẕinnj ka'.

8 Yeḻa' weslá za' ḻo no'o, X̱ana' Dios.

Ben chawe' benne' chio' ka'.

4

1 Bechebe chia' kate' žḻiža' Le', Dios.

Le' ẕchi'a ḻáže'kzo' da' žona'.

Kate' wzóa' ḻo da' zede, Le' ben chocho' neda'.

Beyache' ḻaže'l neda', na' benle da' ẕcháḻjḻena' Le'.

2 Ẕnna Dios: “Ḻe'e, benne' ka', ¿to chi'ize wzoale neda' cheḻa'ale?

¿To chi'ize ží'ilele da' bi be zaka', na' chejḻe'le da' wen ḻaže'?”

3 Žaḻa' nnézlele ba wžé X̱anžo Dios bennen' žape' Ḻe' ba la'ne.

X̱anžo Dios yenle' chia' kate' wḻiža' Ḻe'.

4 Le žebe ḻaw Dios, na' bi gonle doḻa'.

Le wláb ḻaže' chie' kate' dele gan ẕtasle, na' le soa žize.

5 Le got biado' ka' ḻawe' Ḻe' ḻo da' nak chawe',

na' le wx̱én ḻaže' X̱anžo Dios.

6 Benne' zante ẕnnágake':

“¿Noẕ benne' gon chawe'e neto'?”

Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio' bwia neto', X̱anto' Dios.

7 Le' bzo' yeḻa' žebele ḻo yichj ḻáẕda'wa',

dan' nakžen ẕen ka da' zej nape benne' ka' zej nápḻi'e ẕoa', na' x̱is uba waḻ.

8 Ḻo yeḻa' ẕga'n chawe' gata'a, na' tasa',

dan' ẕnno' Le', X̱ana' Dios, naka' chawe' ḻawo' Le'.

5

1 Bze nag da' ẕnnia', X̱ana' Dios.

Be' ḻaže' kan ẕbeže ḻaža'a.

2 Le' nako' X̱ana', na' nako' Dios chia'.

Benle da' žḻiža' Le', dan' ẕcháḻjḻenteza' Le'.

3 X̱ana' Dios, chbal-le yenlo' chi'a.

Zildo' ḻa'kza' ḻawo' Le', na' kweza' da' yi'o neda'.

4 Nako' Dios bi žaz ḻažo'o da' bi nak chawe'.

No benne' žone' da' ẕia bi soakze' gan zo' Le'.

5 Bi žo'o latje ḻa'gak benne' wen da' ẕinnj ka' ḻawo'.

Bi ẕḻe'elo' chawe' yógo'te benne' wen da' ẕinnj ka'.

6 Ẕchinnjo' ližgak benne' ka' žon ḻáže'gake'.

Ẕzo' cheḻa'ale benne' wetw benách ka', na' no benne' žon ḻaže'e,

7 san neda' wak choa'a ližo' dan' nží'iḻe'elo' neda'.

Wká'n ẕena' Le' ḻo yodo' la'y chio' ḻo yeḻa' ẕžebe.

8 Bsedle neda' gona' da' chawe' ḻawo' Le', X̱ana' Dios,

dan' ẕžá'aḻe'egak benne' ka' neda',

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Bche' neda' nez chawe' chio'.

9 Benne' ki bi ẕnnágake' da' naken da' li.

Nža' yichj ḻáẕdo'gake' da' kegle.

Lbá'gake' zej naken ka yežw ba ka' chegak benne' gat ka' da' nyáljwgaken.

Ẕnnágake' diža' chawe' ka', san žon ḻáže'gake'.

10 Ben zi' benne' ka', Dios.

Ben ga chejchégwgake' ni'a che x̱tíža'gakkze'.

Dan' nyanḻe'e da' bi nak chawe' da' žóngake',

na' dan' bží'igake' chio' Le', bnnita' ḻégake' cheḻa'ale.

11 San yebéḻe'egekle benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le'.

Kwežeyá'gake' ḻo yeḻa' žebele dan' žákḻeno' ḻégake'.

Benne' ka' zej nži'ile' Le' yebéḻe'egekle' ḻawo' Le'.

12 Gon cháwe'kzo' benne' chawe', X̱ana' Dios.

Dan' žaz ḻažo'o bennen', gape chi'o ḻe'.

6

1 X̱ana' Dios, bi tiḻo' neda' ḻo yeḻa' ẕža'a chio',

na' bi gono' neda' zi' ḻo yeḻa' yichj ža'a chio'.

2 Beyache' ḻaže'l neda', X̱ana' Dios, dan' bi zoa' chawe'.

Beyón neda', X̱ana' Dios, dan' ẕzáka'ḻi'a.

3 Že' zede yichj ḻáẕda'wa',

na' Le', X̱ana' Dios, ¿batx̱ gákḻeno' neda'?

4 Da, X̱ana' Dios, beslá be' da' nakkza'.

Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio' beslá neda'.

5 Gan zej nnita' benne' gat ka', bi žejsá' ḻaže' no benne' Le'.

Ḻo latje chegak benne' gat ka', ¿noẕ benne' wká'n ẕene' Le'?

6 Ba žedó ḻaža'a dan' ẕbeže ḻaža'a.

Yógo'te yel ẕbise gan dia' ḻen nis ẕbeža'.

Žesbisan' ḻen nis ẕbeža'.

7 Ba nyejw yej ḻawa' dan' ẕbéžeḻi'a.

Ba bebižkze nis dan' yožen yej ḻawa' dan' ẕžá'aḻe'egak benne' ka' žsáka'gake' neda'.

8 Le kwas ga zoa' ni, yógo'tele žonle da' ẕinnj,

dan' ženle Dios ẕbéžeḻi'a.

9 X̱ana' Dios ba ženle' da' žáta'yoela' Ḻe'.

Ẕzi' X̱ana' Dios da' ẕcháḻjḻena' Ḻe'.

10 Žedoé'egekle, na' zej že' zedḻe'e yógo'te benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

De chgi' kwásgake' gan zoa', na' yedoé'egekle'.

7

1 X̱ana' Dios, žx̱en ḻaža'a Le'.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' žsáka'gake' neda', na' gokḻen neda',

2 nich bi séngake' neda' ka žon bež yix̱e',

na' bi wchéza'gake' neda' gan bi zoa no benne' gákḻene' neda'.

3 X̱ana' Dios, cha' bena' neda' ki;

cha' zoa bi da' ẕinnj da' ben ni'a na'a;

4 cha' zoa bi da' bi nak chawe' da' bena' che no benne',

bennen' ẕgá'nḻene' neda' chawe',

(san neda' gókḻena' bennen' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' ḻa'kze bi be bena' chie')

5 cha' ki bena', be' latje bennen' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' kwia ḻaže'e neda', na' sene' neda'.

Be' latje bennen' wleje' neda' ḻo yo, na' wca'ne' ca'ze yeḻa' ẕen chia'.

6 X̱ana' Dios, ḻo yeḻa' ẕža'a chio', wzó ža'.

Bdiḻ-ḻen benne' ka' žsáka'gake' neda' ḻo yeḻa' ẕža'a chégake'.

Bseḻa' da' gakḻen neda' kate' žin ža wchi'a ḻažo'o da' žak cheto'.

7 Benne' yógo'te yež ka' ḻá'gake' ḻawo' Le'.

Wnná bia' benne' ka' ḻo yeḻa' ẕen chio'.

8 Le', X̱ana' Dios, wchi'a ḻažo'o benne' yógo'te yež.

Bchi'a ḻaže' neda' ka nak da' chawe' dan' bena',

dan' bena' ḻo da' nak ḻi ḻaže' chia'.

9 Bchinnj da' žongak benne' wen da' ẕinnj ka',

san ben chawe' benne' chawe' ka',

dan' nako' chawe', Dios, na' ẕwio' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak yógo'te benne' ka'.

10 Dios na'kze žape chi'e neda'.

Žeslé' benne' ka' zej nake' ḻi ḻaže'.

11 Nak chawe' ka ẕchi'a ḻaže' Dios da' žongak benne' ka'.

Yógo'te ža ẕža'a Dios che da' žongak benne' wen da' ẕinnj ka'.

12 Cha' bi yeyát ḻáže'gake' Dios kweje' ya ntoche' chie' ka'.

Za' wsíe' yag ntóche'do' chie' ka'.

13 Za' wkonle' žin ya chie' ka' che wdiḻe.

Za' wsíe' yag ntóche'do' ka' zoa yi' ḻáwe'gaken.

14 Benne' wen da' ẕinnj ẕkweze' da' ẕia da' gone'.

Yo'o yichj ḻáẕda'we' da' ẕinnj da' gone', na' gone' da' wen ḻaže'.

15 Ba bche'ne' to yežw gže' nich yéx̱jwgak benne' ka' ga na', san bex̱jwe' ḻekze' ḻo yežwn'.

16 Da' ẕinnj da' bene' žesbaga'n ḻekze' ẕia,

na' da' bsake'e benne' ka' yebí'i Dios chekze' ḻe'.

17 Wká'n ẕena' X̱ana' Dios ni'a che da' chawe' da' žone'

na' góḻteza' che La la'y che X̱ana' Dios, Benne' ẕente.

8

1 X̱anto' Dios, ẕente nak La la'y chio' Le' do ẕente yežlyó.

Nakže ẕen yeḻa' ẕen chio' ka ya'abá.

2 Žoḻgak x̱kwide' ka', na' bi'do' že'n ka', ka naken.

Yo'o chawo'o gan bi gak ḻa'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.

Ẕzoa žio' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe',

na' benne' ka' ẕzóagake' Le' cheḻa'ale.

3 Kate' ẕwia' ya'abá dan' beno' Le',

na' byo', na' belj ka', da' ka' bzo' to ton,

4 na' ẕnnaba': ¿biẕkze zej nak benne' ka', dan' že' ḻažo'o ḻégake'?

¿Biẕkze zej nak benne' ka', dan' ži'o wnné yoe chégake'?

5 Beno' ḻégake' yeláte'ze gax̱jw ka nako' Le',

na' bzo' chégake' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' ba la'ne.

6 Wnnakzo' nna biá'gake' yógo'te da' ka' beno'.

Yógo'ten bdio' ḻo ná'gake':

7 ẕila' ka', na' bež ka',

na' yógo'te bia yix̱e' ka',

8 bia zej nnita' x̱ílgakba', na' bel ka',

na' yógo'te bia ka' zej nníta'ba' ḻo nisdo'.

9 X̱anto' Dios,

ẕente nak La la'y chio' Le' do ẕente yežlyó.

9

1 X̱ana' Dios, dot ḻaža'a wká'n ẕena' Le'.

Wzenla' benne' ka' ka nak da' ẕente da' beno'.

2 Yebekzla', na' goḻkza' ka nak chio'.

Goḻa' che La la'y chio' Le', nako' Dios ẕente.

3 Bẕonnjgak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Bejchégwgake', na' wnítgekle' ḻawo' Le',

4 dan' ẕzoa chawo'o da' chawe' da' žona'.

Ži'o latje blo chio', na' cháwe'do' ẕchi'a ḻažo'o.

5 Bdiḻo' benne' yež ka', na' bchinnjo' yo'o chegak benne' wen da' ẕinnj ka'.

Bsoḻo' lagak benne' ka' to chi'ize.

6 Wžía yi'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

To chi'ize zej nbia yi' latje chegak benne' ka',

na' yež chégake' ka', da' ka' bchinnjo' Le'.

Nitó benne' chejsá' ḻaže'e benne' ka'.

7 X̱anžo Dios zoakze' to chi'ize.

Bkweze' latje blo chie' gan wchi'a ḻaže'e benne' ka'.

8 Ḻo da' chawe' wchi'a ḻaže'e benne' ka' dot yežlyó,

na' benne' yógo'te yež ka' ḻo da' nak ḻi ḻaže'.

9 X̱anžo Dios nake' ka to gan chejnníta'gak chawe' benne' yache' ka',

kate' žin ža che da' wžía yin' benne' wen da' ẕinnj ka'.

10 Benne' ka' zej nónbi'e Le', X̱anto' Dios, wx̱én ḻáže'gake' Le',

dan' bi wléj yichjo' benne' ka' žíljgake' Le', X̱anto' Dios.

11 Le goḻ che X̱anžon', Bennen' zoe' yež Sión.

Le wzenle benne' yež ka' ka nak da' bene',

12 dan' žejsá' ḻaže'e chegak benne' ka' ẕzáka'gake',

na' yezi'e wzón che benne' wetw benách ka'.

Bi gaḻ ḻaže'e da' žḻižgak benne' yache' ka' Le'.

13 Beyache' ḻaže'l neda', X̱ana' Dios.

Bwia da' ẕzaka'a ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Le' bekó'o neda' ḻo na' yeḻa' got

14 nich wzenla' benne' ka' da' ẕka'n ẕena' Le' gan ẕdóbgake' ḻo yež Sión,

na' yebéḻe'ela' dan' besló' neda'.

15 Chejchazgak benne' yež ka' ḻo yežw da' bché'ngake'.

Chejcházgake' ḻo do yeḻj da' bdíx̱jgake'.

16 X̱anžo Dios bḻoe'ele' kan ẕchi'a ḻaže'e,

dan' wbága'gak ẕia benne' ka' bi zej nake' chawe' ni'a che da' béngakkze'.

17 Benne' bi zej nake' chawe' ka' cházgake' ḻo yi' gabíl,

yógo'te benne' ka' žaḻ ḻáže'gake' X̱anžo Dios.

18 Kege to chi'ize gaḻ ḻaže' Dios benne' yache' ka',

na' kege to chi'ize nitle da' žx̱en ḻáže'gake'.

19 Wzó ža', X̱ana' Dios. Bi go'o latje benne' ka' wká'n ẕen kwíngake'.

Ḻa'gak benne' yež ka' ḻawo' Le' nich wchi'a ḻažo'o ḻégake'.

20 X̱ana' Dios, ben ga žébegak benne' ka' Le'.

Yeyónbia'gak benne' yež ka' zej nake' benachze.

10

1 X̱ana' Dios, ¿biẕ chen' zo' zi'to'?

¿Biẕ chen' ẕkache' kwino' kate' ẕzáka'gak benách chio' ka'?

2 Ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwin benne' bi nake' chawe' ẕbia ḻaže'e benne' yache',

san chejchaze' ḻo da' bdix̱jwe' nich wžía yi'e bennen'.

3 Ẕka'n ẕen kwine' ni'a che da' ẕze ḻaže'e.

Ẕnne zi'e bennen' ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape, na' ẕka'ne' ka'ze Le', X̱ana' Dios.

4 Ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwin benne' bi nake' chawe' bi žape' Dios ba la'ne,

na' ẕnne' bi zoa Dios.

5 Žónteze' da' ẕinnj, na' ẕnne'

bi wchi'a ḻaže' Dios ḻe' ni'a che da' žone'.

Ẕzoe' cheḻa'ale benne' ka' ẕží'igake' chie' ḻe'.

6 Ḻo yichj ḻáẕda'we' ẕnne':

“Bi be gak wsejw x̱neza'.

Batkle bi gak chia' da' bi naken chawe'.”

7 Ẕnnáteze' da' kegle, na' da' wen ḻaže', na' ẕkache'lanteze'.

Diža' ka'ze, na' diža' yaḻze ẕžójgaken žoe'e.

8 Ẕkache' kwine' žoa'a yež nich sene' benne' ka'.

Bagáche'ze žote' benne' ka' ẕdégakze' ga na'.

Ẕwíalanze' nich gak bi gone' chegak benne' yache' ka'.

9 Bagáche'ze ẕbeze' ka žon bež yix̱e'.

Ẕbeze' nich gak sene' benne' yache' ka'.

Kate' ẕzene' benne' yache' ḻo do yeḻj chie', na' ẕchi'e ḻe' chekze'.

10 Kan žon bež yix̱e' zóateze' x̱íti'e ḻáwlegak benách ka',

na' ẕzene' benne' zan ḻen ne'e waḻe.

11 Ḻo yichj ḻáẕda'we' ẕnne': “Naḻ ḻaže' Dios benne' ki.

Bkache' ḻawe', na' bi ḻe'ele' da' žona'.”

12 Wzó ža', X̱ana' Dios, na' bze no'o.

Bi gaḻ ḻažo'o benne' yache' ka'.

13 ¿Biẕ chen' ẕzoagak benne' wen da' ẕinnj ka' Dios cheḻa'ale?

Ḻo yichj ḻáẕdo'gake' ẕnnágake':

“Bi yezí' wzón Dios neda'.”

14 San Le' bḻe'ekzlo' da' ni, dan' ẕwio' no benne' žone' da' ẕinnj, na' da' bi nak chawe',

nich yezi'kzo' wzón benne' ka'.

Benne' yache' ka' ẕde kwíngake' ḻo no'o.

Le' žákḻenkzo' bi' wzebe ka'.

15 Ẕkwaso' yeḻa' waḻe che benne' wen da' ẕinnj.

Wléj ḻawle da' bi nak chawe' da' bene', dan' bene' bagáche'ze.

16 To chi'ize nak X̱anžon' Benne' ẕnna bi'e žo'o.

Ḻo yežlyó chie' ba wžía yi'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Ḻe' chawe'.

17 Benno' chegak benne' gax̱jw ḻaže' ka' da' wnnábgekle' Le', X̱ana' Dios.

Le' ẕkwezo' yichj ḻáẕdo'gak bénne'do' ka' nich wzé nággake' x̱tižo'o,

18 nich wchi'a ḻažo'o bi' wzebe ka', na' benne' ka' ẕzáka'gake',

nich biž bi da' ẕinnj gongak benne' ka'

bi zej nake' chawe' chegak bénne'do' ki.

11

1 Žx̱en ḻaža'a X̱ana' Dios.

¿Biẕ chen' že'gak benách ka' neda':

“Bẕonnj, wyéj ḻaw ya'a ka to byinne”?

2 Bwia nga, ẕkwezgak benne' ka' bi zej nake' chawe' yag ntóche'do' ka' chégake'.

Ba bx̱óagake' yag ntóche'do' ka' chégake' ḻo do chen,

nich gótgake' bagáche'ze benne' chawe' ka'.

3 Chela' kwasgak da' ka' ẕzoagak chochen da' chawe',

¿biẕkze gongak benne' chawe' ka'?

4 X̱anžo Dios zoakze' latje la'y chie'.

Ya'abá na'kze zoa latje blo gan že' Dios.

Ẕwíagak yej ḻawe', na' ẕḻe'ele' da' žongak benne' ka'.

5 X̱anžo Dios ẕbeje' benne' chawe' ka' ḻo da' zede,

san bi ẕḻe'ele' chawe' benne' ka' bi zej nake' chawe' na' benne' ka' žóngake' da' ẕinnj.

6 Wdíe' benne' ka' bi zej nake' chawe' ḻo da' ka' wžía yí'gaken ḻégake',

da' ka' zej naken yi', na' sufr da' žeyen ka yeže, na' to be' da' ḻaḻe'e,

da' ka' seḻe'e ḻawgak benne' ka'.

7 Ki gone' dan' nak chawe' X̱anžo Dios, na' nži'ile' da' naken chawe'.

Ḻé'egekle benne' ḻi ḻaže' ka' ḻawe' Ḻe'.

12

1 X̱ana' Dios, beslá benne' chio' ka'

dan' biž zoa no benne' žape' Le' ba la'ne,

na' bi zoa no benne' ḻi ḻaže' ládjwgak benne' ka'.

2 Yógo'te benne' ka' žon ḻáže'gekle' ljéžgake' ka'.

Ḻo da' wen ḻaže' ẕnnágake' diža' chawe'

da' ẕnnágake' nich gon ḻáže'gekle' benách ka'.

3 X̱anžo Dios wžía yi'e benne' ka' ẕcháḻjgake' ki,

na' benne' ka' ẕcháḻjgake' da' ẕka'n ẕen kwíngake'.

4 Benne' ka' ẕnnágake': “Da' ẕchaḻjžo gákḻenen žo'o.

Wchaḻjžo kan žénelžo. ¿Noẕkze benne' wchi'le' žo'o?”

5 San ẕnna X̱anžo Dios:

“Na'a ḻa'kza' neda' dan' žsáka'gake' benne' yache' ka',

benne' ka' ẕbeže ḻáže'gake',

na' yeslá' benne' ka' žénegekle' bi da' gona'.”

6 X̱tiža' X̱anžo Dios naken dot da' li.

Naken ka ya plat da' wdén ḻo yi',

da' ba wdén ḻo yi' gaže chi'i ka'.

7 Le', X̱ana' Dios, ẕwíakzo' benne' chio' ka'.

To chi'ize gape chi'o ḻégake' ḻo na'gak benne' ka' zej nnita' ḻo ža na'a ža.

8 Kate' ẕka'n ẕengak benách ka' da' ẕinnj,

zej nnita' benne' bi zej nake' chawe' ka' gáte'teze.

13

1 ¿To chi'ize gaḻ ḻažo'o neda', X̱ana' Dios?

¿Gaḻ ḻáže'tezo' neda'?

¿To chi'ize biž ḻe'elo' neda'?

2 ¿To chi'ize gon byene soela' da' ẕzaka'a?

¿To chi'ize gak nyache' ḻaža'a dot ža dot yel?

¿To chi'ize nna bia'gak benne' yichj ža'a ka' neda'?

3 Bwia neda', X̱ana' Dios, na' bechebe chia'.

Ben choch neda' nich bi gata',

4 na' nich bi nna bennen' bi ẕḻe'ele' neda' chawe', bi nne':

“Ba bzex̱jwa' ḻe'.”

Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' yebégekle' cha' chejchaza' ḻo da' bi nak chawe',

5 san neda' žx̱en ḻaža'a Le' yeyache' ḻáže'lo' neda'.

Dot ḻáẕda'wa' žebela' dan' žákḻeno' neda'.

6 Goḻkza' che X̱ana' Dios dan' žon chawe'e neda'.

14

1 Benne' ḻaẕdo' zide ka' ẕza' ḻáže'gake', na' ẕnnágake': “Bi zoa Dios.”

Benne' ki zej nchix̱le yichj ḻáẕdo'gake', na' žóngake' da' bi naken chawe'.

Bi zoa no benne' žone' da' naken chawe'.

2 X̱anžo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, ẕwie' benne' ka'

nich ḻe'ele' cha' zoa no benne' žejni'ile', bennen' žape' Dios ba la'ne.

3 Yógo'tie' bejchíx̱gekle'.

Yógo'tie' zej nchix̱le yichj ḻáẕdo'gake'.

Bi zoa no benne' žone' da' naken chawe', nitóe'.

4 ¿Bi žejní'igekle benne' ka' žóngake' da' ẕinnj?

Ẕzóẕjgake' benne' chia' ka' ka ẕzoẕj to benne' yet da' žawe',

na' bi žákbe'egekle' zoa X̱anžo Dios.

5 Ḻo yeḻa' ẕžebe chégake' žẕízegak benne' ka',

dan' žakḻen Dios benne' chawe' ka'.

6 Ẕcá'ngake' ca'ze da' wnnagak benne' yache' ka',

san benne' ki žx̱én ḻáže'gake' X̱anžo Dios.

7 Ḻa'kze Bennen' yeslé' benne' Israel ka'.

Kate' gon X̱anžon' ga yežingak benne' chie' ka', benne' ka' zej ndo'e zíto'le,

na' yebégekle ẕa'só Jakob, na' yebéḻe'egekle benne' Israel ka'.

15

1 X̱ana' Dios, ¿noẕkze benne' gak soe' gan zo' Le'?

¿Noẕkze benne' gak soe' latje la'y chio'?

2 Wak gon ki benne' nake' ḻi ḻaže', bennen' žone' da' naken chawe',

bennen' zoa da' nak dot da' li ḻo yichj ḻáẕda'we',

3 bennen' bi ẕnnie' che lježe' ka',

na' bi be da' ẕia žone' chegak lježe' ka',

na' bi žwe'e latje no benne' kwej bi'e lježe' ka'.

4 Wak soa bennen' ga na', bennen' bi žape' ba la'ne no benne' žone' da' ẕinnj,

san žape' ba la'ne benne' ka' žápegake' X̱anžo Dios ba la'ne

bennen' bi ẕche'e x̱tiže'e ḻa'kze gonen ga bi wnite'.

5 Wak soa bennen' ga na', bennen' žsane' mežw chie', na' bi žennabe' yichjen,

na' bi žezi'e mežw nich wzóa lie' da' wen ḻaže' che benne' bi be ẕia nbage'e.

No benne' žone' ki batkle chejchaze' ḻo da' ẕinnj.

16

1 Bwia neda', Dios, dan' žx̱en ḻaža'a Le'.

2 Ḻo yichj ḻáẕda'wa' žapa' Le', X̱ana' Dios:

“Le' nako' X̱ana'.

Bi be da' chawe' žata' chia' da' bi zan' ḻo no'o.”

3 Žaz ḻáže'za' benne' ka' zej nake' che Dios ḻo yežlyó nga,

na' ḻezka' benne' ka' zej nake' ḻi ḻaže'.

4 Zan da' sáka'gak benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka'.

Bi gona' ḻégake' tẕen kate' ẕḻáljgake' žen ḻáwgaken, na' bi wkonla' žin lágaken.

5 X̱anžo Dios ẕwawe' neda' na' nake' da' chawe' chia'.

Le', Dios, žape chi'o yeḻa' nban chia'.

6 Da' žonno' chia' naken da' ba nez ẕen da' ẕzi'a,

na' x̱tanḻe'e nak latje gan bzo' neda'.

7 Wká'n ẕénteza' X̱anžo Dios, Bennen' žsedle' neda'.

Kate' ne ẕtasa' ẕzejni'ile' neda' ḻo yichj ḻáẕda'wa'.

8 Žx̱en ḻaža'a X̱anžo Dios yezi'e neda'.

Dan' zoe' kwita', bi be gak wcheben neda'.

9 Che ḻen zoa ḻáẕda'wa' yeḻa' žebél, na' žebéḻe'etezla',

na' kate' gacha'a ḻo yežw ba wx̱én ḻaža'a Le'

10 dan' bi wka'no' be' da' nakkza' ḻo latje choḻ chegak benne' gat ka',

na' bi go'o latje nitla' dan' nakkza' chio' Le'.

11 Wḻoe'elo' neda' da' žaḻa' gona' nich gata' chia' yeḻa' nban.

Gan zo' Le' yebéḻe'etezla',

na' kwito' Le' sóateze yeḻa' ba nez ẕen chia'.

17

1 Bze nag da' ẕnnia', X̱ana' Dios. Benle da' žḻiža' Le'.

Wẕí' da' ẕnnabla' Le' ḻo yeḻa' ḻi ḻaže' chia'.

2 Benn latje ḻa'a ḻawo' Le' nich wchi'a ḻažo'o neda',

dan' ẕḻe'elo' yógo'te ka zej nakkzen.

3 Le' ẕwíakzo' yichj ḻáẕda'wa', na' ẕḻe'elo' neda' žel.

Bwíakzo' da' žona', na' bi be da' ẕinnj bḻe'elo'.

Wdape chi'a loža'a nich bi be diža' ka'ze nnia'.

4 Žona' ka nak da' ẕnna x̱tižo'o,

na' bi žona' kan žongak benne' wen da' ẕinnj ka'.

5 Wdape chi'i neda' ḻo nez chawe' chio',

nich bi chejchaza' ḻo da' bi nak chawe'.

6 Žḻiža' Le', Dios, dan' ženlo' chi'a.

Bze nag chi'a, na' benle da' ẕnnia'.

7 Bḻoe'el neda' kan žeyache' ḻáže'ḻe'elo' benách ka'.

Beslá benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le' ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻégake' chawe'.

8 Bwia neda' ka žon no benne' ẕwíakze' yej ḻawe'.

Wdape chi'i neda' ka žon ẕkoko', bian' žape chi'iba' bríse'do' ka' ẕan x̱ilba'

9 nich bi be gongak chia' benne' wen da' ẕinnj ka',

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', na' žénegekle' gótgake' neda'.

10 Bi žeyache' ḻáže'gekle' ljéžgake' ka',

na' ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwíngake' ẕcháḻjgake'.

11 Gáte'teze gan ẕda' ẕwíagake' neda'.

Žénegekle' wžía yí'gake' neda'.

12 Zej nake' ka to bež yíx̱e'do' žénelba' bi da' gawba'.

Zej nake' ka to bež yix̱e', bia ẕkache' kwinba' nich senba' biado' ka'.

13 Da, X̱ana' Dios, bdiḻ-ḻen benne' ka' bi zej nake' chawe', na' bžia yi' ḻégake'.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' bi zej nake' chawe', wkonlo' žin ya ntoche' chio'.

14 Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ḻen no'o waḻe, X̱ana' Dios.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka', benne' zej ze'e nich yekwásgake' yežlyó cheto' nga,

benne' ka' žáwgake' da' záka'ḻe'e chio' na' ẕwáwgaken' ẕí'ngake' ka',

na' ẕga'nkze da' gawgak ẕa'sógake' ka',

15 san neda', ḻe'ela' ḻawo' Le' dan' naka' chawe'.

Chaz ḻaža'a gaka' ka nakkzo' Le' kate' yebana'.

18

1 Nži'ila' Le', X̱ana' Dios.

Le' ẕzoa chocho' neda'.

2 Le', X̱ana' Dios, nako' ka to yej gan zoa' choch,

na' nako' ka to yo'o ẕen gan yo'o chawa'a.

Nako' Benne' weslá chia', na' Dios chia'.

Le' ẕzoa chocho' neda', na' wx̱én ḻaža'a Le'.

Žape chi'o neda', na' žesló' neda',

na' ẕkache' chawo'o neda'.

3 Ẕnnia': X̱anžo Dios žaḻa' wká'n ẕenžo-ne'.

Beslé' neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

4 Wzóa' ḻo da' zede che yeḻa' got,

na' gok da' ẕinnj ka to yegw nis da' bcheben neda'.

5 Gota' ẕož chia' choa'a ḻo yi' gabíl

dan' wzóa' ḻo da' zede che yeḻa' got.

6 Ḻo da' ẕžia yin' benách ka' bḻiža' X̱ana' Dios

na' bcháḻjḻenkza' Dios chia'.

Ḻe' benle' chi'a gan zoe' latje la'y chie',

na' bze nage' da' bchaḻja' ḻawe'.

7 Naž wẕó' yežlyó nga.

Wẕízegak ya'a ka' gže'.

Wẕízeḻe'egaken dan' bže'e Ḻe'.

8 Bžoj žen che yi' ḻo ẕine'e,

na' bžoj yi' ḻo žoe'e da' bzeyen da' zej že' ḻawe',

na' yi' na' bẕenen bzio' yi' ka'.

9 Bsaljwe' ya'abá, na' betje',

na' wzóa da' choḻ ẕan ni'e.

10 Wdíe' ḻo be', ne ži'e to da' nzin' kerubín.

Ka' gaze wdíe' ḻo be' bdone'.

11 Gokwe' da' choḻ, dan' bkachen' Ḻe',

dan' naken bejw gasj da' yožen nis.

12 Ḻo da' žákti'teḻe'e chie' bžojgak bejw gasj ka'.

Bžojgak wzió' yi', na' yej nis.

13 Ẕan ya'abá wnné wzió' che chi'i X̱anžo Dios,

na' benle chi'i Dios ẕente ládjwgak wzió' yi' ka', na' yej nisen'.

14 Bsie' yag ntóche'do' chie' ka',

na' besḻase' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Bsane' yes wzió' ka', na' bžia yi'e benne' ka'.

15 Naž bḻa' ḻawgak da' ka' zej že' gže' ẕan nisdo',

na' bḻa' ḻaw x̱ni'a yežlyó dan' žen' ẕan nisdon'.

Bdiḻo' benne' ka' ẕžá'agake' neda', X̱ana' Dios,

na' ḻo yeḻa' ẕža'a chio' bsejo' x̱nézgake'.

16 Betj Dios ḻo da' sibe, na' bex̱we' neda',

na' ḻen ne'e waḻe bebeje' neda' ḻo da' zede da' goken ka nis zil.

17 Beslé' neda' ḻo na'gak benne' waḻe ka', benne' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe',

na' ḻo na'gak benne' ka' ẕží'igake' chia' neda', benne' ka' zej nakže' waḻe ka neda'.

18 Bdíḻ-ḻengake' neda' katen' wzóa' ḻo da' zedḻe'e,

san X̱ana' Dios gókḻene' neda'.

19 Bebeje' neda' gan wyoá'a, na' bzoe' neda' to latje ẕen.

Beslé' neda' dan' wyáz ḻaže'e neda'.

20 X̱anžo Dios bebi'e chia' dan' bena' da' naken chawe',

na' ka nakkze da' chawen' bebi'e chia',

21 dan' žona' ka žsedle X̱ana' neda',

na' bi wléj yichja' Dios chia'.

22 Žona' ka nak da' bchi'le' žo'o,

na' bi bsana' diža' ka' da' bdix̱jwe'.

23 Goka' ḻi ḻaže' ḻawe' Ḻe',

na' wdape chi'i kwina' nich bi gona' da' ẕinnj.

24 Bebí'i X̱anžo Dios chia' ka nak da' chawe' da' bena',

ka nakkze da' chawen' dan' bena' ḻawe' Ḻe'.

25 Žeyache' ḻáže'lo' no benne' žeyache' ḻáže'le' lježe',

na' nako' ḻi ḻaže' ḻen bennen' nake' ḻi ḻaže'.

26 Ẕcháḻjḻeno' benne' chawen' da' naken dot chawe',

na' gako' snia ḻen benne' wen da' ẕinnj.

27 Yesló' benne' chawen' ḻo da' wžía yin' benách ka',

san wzex̱jo' benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake'.

28 Le' wzaljo' yi' chia'.

Le', X̱ana' Dios, wza'ni'o chia' gan zoa' ḻo da' choḻ.

29 Yeḻa' wak chio' wžía yin' benne' zanḻe'e, benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe.

Cha' Le', Dios, sóaḻeno' neda', wak wchinnja' ze'e ka' žape chí'igaken yež ka'.

30 Da' ka' žon Dios zej naken ḻi ḻaže', na' x̱tiže'e naken dot da' li.

Žape chi'e yógo'te benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Ḻe'.

31 Toze X̱anžon' nake' Dios.

Toze Dios chežo nake' Benne' žape chi'e žo'o.

32 Dios nake' Bennen' žone' neda' benne' waḻe,

na' Benne' žeyone' ḻi ḻaže' da' žona' neda'.

33 Žone' ni'a ka zej nak ni'a bžina' yix̱e'

na' ẕzoa choche' neda' ḻaw Ya'a Sión chie'.

34 Žsedle' neda' nich gak cha'a ḻo wdiḻe,

na' nich gak wlewa' da' žsi yag ntóche'do' ka', dan' naken ya bronse.

35 Ḻo yeḻa' žeslá chio' wdape chi'o neda', na' ḻen no'o ḻi ža gókḻeno' neda'.

Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio' bka'n chawo'o neda'.

36 Ben chawo'o nez gan tia',

na' bi kwila' ḻo nezen'.

37 Bsejwa' x̱nezgak benne' ka' ẕžá'agake' neda', na' bena' ga bẕónnjgake',

na' bi beyá'a liža' ga bžinte beta' benne' ka'.

38 Bena' benne' ka' we', na' bi gok yeyásgake'.

Bejbíx̱gake' ẕan ni'a.

39 Ben chocho' neda' nich gok cha'a ḻo wdiḻen'.

Bzex̱jo' benne' ka' ẕžá'agake' neda' ẕan ni'a.

40 Beno' bẕonnjgak ḻawa' neda' benne' waḻe ka',

na' bžia yi'a benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

41 Wnnábgekle' no benne' gákḻene' ḻégake' san bi wzóa no benne'.

Wnnábgekle' X̱anžo Dios, san bi wzé nage' chégake'.

42 Bžia yi'a benne' ka', na' gókgake' ka bix̱te yo dan' ẕzen ḻo be'.

Bleja' ḻégake' ka ẕleja' gona' ḻo nez ka'.

43 Besló' neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕží'igake' chia',

na' beno' neda' benne' blo ḻo yež ka', na' ḻáwe'lgak benne' zi'to' ka'.

Benne' ka' bi nónbi'a, žóngake' žin chia'.

44 Kate' béngekle' chia', na' béngake' kan wnnía'.

Benne' yež ka' béngake' kan bchi'la' ḻégake'.

45 Benne' zi'to' ka' gotgak ni'a ná'gake'.

Ḻo yeḻa' ẕžebe bžójgake' ḻo yež ẕen ka' chégake'.

46 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Ga'n ẕene' dan' žákḻene' neda'!

¡Ga'n ẕen Dios, Bennen' žeslé' neda'!

47 Dios žebéj yichje' benne' ka' ẕžá'agake' neda',

na' ẕdie' benne' yež ka' ḻo na'a neda'.

48 Žeslé' neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

Žone' ga ẕnna bi'a benne' ka' bží'igake' chia' neda'.

Beslé' neda' ḻo na'gak benne' yichj ža'a ka'.

49 Wká'n ẕena' Le', X̱ana' Dios, ḻawgak benne' yež ka',

na' goḻkza' che La la'y chio' Le'.

50 Žono' ga žon to benne' da' ẕen ka',

bennen' ẕnna bi'e ḻo wlazo' Le',

na' žeyache' ḻáže'lo' bennen' wžío' Le',

bennen' nake' Dabí, na' ẕa'sóe' ka', to chi'ize.

19

1 Nḻa' ḻaw ẕan ya'abá yeḻa' ẕen che Dios.

Ẕcháḻjgakkze yógo'te da' ka' bene'.

2 To ža ẕzenlen ža yoble da' ni,

na' to yel žen' yel yoble da' na'kzen.

3 Bi ẕkóngeklen žin x̱tíža'gak benne' ka',

na' bi zoa no benne' ženle' chí'igaken,

4 san ẕžin da' ẕnnágaken do ẕente yežlyó,

na' ẕžingak x̱tíža'gaken dot yežlyó.

Dios bene' ya'abá ka to yo'o gan zoa wbíž.

5 Zildo' ẕḻan' ka to benne' byo ẕchag ne'e.

Žebelen ka to benne' ẕzá'ḻi'e.

6 Ẕžojen cheḻa'ale gan ẕḻan',

na' ẕžinen cheḻa'ale gan ženen.

Ẕcha'an yógo'te da' zej den.

7 Dot ḻi ḻaže' nak da' žsedle X̱anžo Dios,

na' ẕzoa chochen be' da' nakkzžo.

Ḻi ḻaže' nak da' bchi'le X̱anžon' žo'o.

Ẕneẕjwn yeḻa' žejní'il chegak benne' ka' bi zej napen'.

8 Da' likze nak da' wnná X̱anžon',

na' žebéḻe'egekle benne' ka' žóngake' kan ẕnnan.

Ḻi ḻaže' nak da' ẕzejní'il X̱anžon' žo'o,

dan' ẕzoan žo'o ḻo yeḻa' baní'.

9 Nak chawe' ẕžébežo X̱anžon', dan' gonen ga soažo nbanžo to chi'ize.

Da' likze nak kan ẕchi'a ḻaže' X̱anžon' žo'o, na' naken chawe'.

10 Naken da' ẕdan ḻáže'žežo ka ya oro,

na' ka ya oro ẕente dan' záka'ḻe'en.

Nakžen ẕix̱ ka bžina' che bez, dan' nakḻe'en ẕix̱.

11 Žsedlen neda', wen žin chio',

dan' žona' kan ẕnnan, na' da' ẕenḻe'e žezi'a.

12 Nitó benne' bi gak gónbi'e da' ẕinnj da' žone'.

Beslá neda', X̱ana' Dios, ḻo da' ẕinnj dan' bi žákbe'ela' žonan'.

13 Bkache' chawe' neda', wen žin chio',

nich bi be doḻa' gona' dot ḻaža'a.

Bi go'o latje nna bia' doḻa' neda'.

Naž gaka' ḻi ḻaže', na' bi baga'a ẕia che doḻan'.

14 Žénela' gak da' ẕchaḻja', na' da' zḻab ḻaža'a da' žaz ḻažo'o Le'.

X̱ana' Dios, Le' žon chochkzo' neda', na' beya'wo' neda'.

20

1 Ẕnnabla' X̱anžo Dios yenle' chi'o kate' bi žak chio',

na' gape chi'i Dios na'kze che Jakob le'.

2 Ẕnnabla' Ḻe' ḻo latje la'y chie' gákḻene' le',

na' gan zoe' ḻaw Ya'a Sión yedjwíe' le'.

3 Ẕnnabla' Ḻe' chejsá' ḻaže'e yógo'te da' bneẕjo' chie',

na' si' ḻo ne'e biado' ka' ẕzeyo' ḻawe' Ḻe'.

4 Ẕnnabla' Ḻe' gonne' chio' yógo'te da' ẕdan ḻažo'o,

na' gone' yógo'te da' žak ḻažo'o.

5 Yebéḻe'elto' kate' yeslé' le'.

Wchisto' to da' wḻoé'e ḻawn La la'y che Dios chežo.

Ẕnnabla' X̱anžon' gone' yógo'te da' ẕnnablo' Ḻe'.

6 Na'a nnezla' žeslá X̱anžon' bennen' wžekze' Ḻe'.

Gan zoe' ya'abá la'y chie' yenle' chi'i bennen'.

Ḻen yeḻa' wak ẕente chie' yeslé' ḻe'.

7 Baḻ benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' karro ka' che wdiḻe,

na' yezíka'že' žx̱en ḻáže'gake' bia waḻe ka',

san žo'o žx̱en ḻáže'žo La X̱anžo Dios.

8 Benne' ka' gotgak ni'a ná'gake', na' bejchégwgake',

san žo'o, beyasžo, na' zežo.

9 Beslá neto', X̱anto' Dios. Le'kze ẕnna bi'o neto'.

Benle chi'ito' kate' žḻižto' Le'.

21

1 Benne' ẕnna bi'e ẕžebe' yeḻa' wak chio', X̱anto' Dios,

na' ni'a che yeḻa' weslá chio' žebéḻe'ele'.

2 Benno' chie' da' wdán ḻaže'e

na' bi bžono' da' wnnable' Le'.

3 Wẕí' ḻo no'o ḻe', na' ben chawo'o ḻe'.

Bžio' yichje' to da' naken oro.

4 Wnnable' Le' gonno' chie' yeḻa' nban,

na' bennon' chie' nich soakze' yiz zan.

5 Ẕenḻe'e nak yeḻa' ẕen chie' dan' besló' ḻe'.

Benno' chie' yeḻa' ba la'ne, na' yeḻa' ẕen.

6 Dan' ben chawo'o ḻe' to chi'ize,

žono' ga žebéḻe'ele' ḻawo' Le'.

7 Dan' bennen' ẕnna bi'e žx̱en ḻaže'e X̱anžon',

yeyache' ḻaže'l Dios ẕente ḻe', na' bi kwe' zedle'.

8 Wzetjo' yógo'te benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.

Ḻen yeḻa' wak chio' wzex̱jo' benne' ka' ẕží'igake' chio'.

9 Gak chegak benne' ka' ka wnnito'o ḻégake' ḻo yi'

katen' yido' nich wchi'a ḻažo'o ḻégake'.

X̱anžon' wžía yi'e benne' ka' ḻo yeḻa' ẕža'a chie', na' yi' na' wzeyen ḻégake'.

10 Yógo'te da' béngake' ḻo yežlyó nga wchinnjo',

na' wkwaso' ẕa'sógake' ka' ladjw benách ka',

11 dan' wyáz ḻáže'gake' góngake' da' bi naken chawe' ḻawo' Le'.

Sa' ḻáže'gake' da' góngake' san bi be sáke'gekle' dan' wlago' ḻégake'.

12 Bkwezo' yag ntóche'do' chio' ka' nich goto' ḻégake'.

13 ¡Ga'n ẕen Le', X̱anto' Dios, ḻo yeḻa' waḻe chio'!

Góḻtezeto', na' wká'n ẕéntezeto' Le' ni'a che yeḻa' wak chion'.

22

1 Dios chia', Dios chia', ¿biẕ chen' wléj yichjo' neda'?

¿Biẕ chen' bi ženlo' kate' ẕnnabla' Le' yesló' neda'?

2 Dios chia', žḻiža' Le' tža tža, san bi žechebo' chia'.

Žḻiža' Le' žel, na' bi žezí' ḻaža'a,

3 san Le' nako' la'y.

Ẕbezkzo' gan ẕka'n ẕengak benne' Israel ka' Le'.

4 X̱a x̱na' wdé cheto' ka' bx̱en ḻáže'gake' Le'.

Bx̱en ḻáže'gake', na' besló' ḻégake'.

5 Bḻížgake' Le', na' gókḻeno' ḻégake'.

Bx̱en ḻáže'gake' Le', na' bi bedoé'egekle',

6 san neda' naka' ka to bel góna'do', na' kege benne'.

Ẕža'agak benne' ka' neda' na' žon dítjgekle' neda'.

7 Yógo'te benne' ka', kate' ẕḻé'egekle' neda', ẕká'ngake' neda' ka'ze.

Žsáljwgake' žóa'agake' nich nnégake' chia',

na' ẕta yíchjgake', na' ẕnnágake':

8 “Bx̱en ḻaže'e X̱anžon' nich yeslé' ḻe'.

Yeslé' ḻe' cha' žaz ḻaže'e ḻe'.”

9 San Le', X̱ana', bex̱o' neda' kate' golja'.

Beno' ga bx̱en ḻaža'a Le' kate' ne žaẕa'a.

10 Wyoá'a ḻo no'o kate' bi na' galja'.

Kate' ne yoa'a ḻe'e x̱na'a, báchekze nako' Dios chia'.

11 Bi yebigo'o gan zoa' dan' zoa gawze da' wsakan' neda',

na' bi zoa no benne' gákḻene' neda'.

12 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' zej nyechjle' neda', benne' ka' zej nake' ka bež ka'.

Zej nyechjle benne' ka' neda', benne' ka' zej nake' ka bež waḻe ka' che yežlyó Basán.

13 Gónegekle' wžía yí'gake' neda'

ka žon to bež yix̱e', bia ẕdonba', na' ẕbéžeya'aba'.

14 Bedó ḻaža'a, na' gok ḻáẕda'wa' ka nis da' nlaljen,

na' yógo'te žit yoa'a bsángaken ljéžgaken ka'.

Ḻáẕda'wa' goken ka china' bez, da' beyonan ḻi'a ka nis.

15 Beyák yeḻa' waḻe chia' ka to že'n yo dan' nla'an, na' loža'a wdán' chichjla'.

Bletjo' neda' ḻo bix̱te yo che yeḻa' got.

16 Zej nyechjle benne' wen da' ẕinnj ka' neda'.

Zej nyechjle' neda' ka beko' ka'.

Wdídjwgake' ni'a na'a.

17 Wak wlaba' yógo'te žit yoa'a,

na' benne' ka' ẕḻé'egeklen', ẕwíazegake' neda'.

18 Bdísgake' ẕa' che chégake',

na' ḻawle ẕan' wléjgake' da' gak bian'.

19 San Le', X̱ana' Dios, bi bkwaso' gan zoa'.

Nakkzo' Le' yeḻa' waḻe chia', na' gákḻeno' neda'.

20 Beslá be' da' nakkza' ḻo na' benne' wdíe' neda' ya ntoche'.

Bennen' žénele' wžía yi'e neda' žone' ka žon to beko'.

21 Beslá neda' ḻo žoa'a bež yix̱e'.

Beslá neda' ḻo lozgak bež waḻe ka'.

22 Wzenla' bi' ljéža'do' ka' kan nako' Le'.

Wká'n ẕenkza' Le' gachje ḻawle benne' ka' zej ndobe' chio' Le'.

23 Ḻe'e, benne' ka' ẕžébele X̱anžon':

¡Le wká'n ẕene' Ḻe'!

¡Le wká'n ẕene', ḻe'e, ẕa'só Jakob!

¡Le žebe Ḻe', ḻe'e, ẕa'só Israel ka'!

24 Bi ẕnnita' Dios benne' yache' ka' cheḻa'ale,

na' bi ẕdeze' da' ẕzáka'gake',

na' bi ẕkache' ḻawe' ḻawgak benne' ka',

san kate' žḻížgake' Ḻe', ženle' chí'igake'.

25 Gachje ḻawle benne' zan ka', benne' zej ndobe' chio'

wká'n ẕenkza' La la'y chio' Le',

dan' bchebe ḻaža'a gonan' ḻawgak benne' ka' ẕžébegake' Le'.

26 Gawgak benne' gax̱jw ka', na' yéljgekle'.

Bíga'gake' ḻaw X̱anžon', na' wká'n ẕéngake' Ḻe'.

Gákteze yeḻa' ba nez ẕen chegak benne' ka'.

27 Benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó chejsá' ḻáže'gake' X̱anžon', na' yežíngake' ḻawe' Ḻe'.

Yógo'te kwe' benách ka' wká'n ẕéngake' Ḻe',

28 dan' napkze X̱anžon' yeḻa' wnná bia',

na' nna bi'e yógo'te yež ka'.

29 Gawgak yógo'te benne' ẕen ka' che yežlyó nga, na' wká'n ẕéngake' Dios.

Wzóa ẕibgak yógo'te benne' ka' ḻawe' Ḻe'.

Benne' ka' bi gak yeslá kwíngake' nich bi gátgake'.

30 Ẕa'sógak benne' ka' góngakbe' žin che X̱anžon'.

Wzéngekle' ẕí'ngake' ka' ka nak chie'

na' zejte chejsete chegak benne' ka'.

31 Yežíngake', na' wzéngekle' benne' ka' ka nak da' chawe' da' žon Dios.

Wzéngekle' benne' ka' bi na' gáljgake' ben Dios da' ki.

23

1 X̱anžo Dios žape chi'e neda' ka žon to benne' žape chi'e ẕila' chie' ka', na' bi be yážjela'.

2 Ka žon bennen' ga ẕzi' ḻáže'gak ẕila' ka' gan bdáwgakba' yix̱e' ya'ado', ki žon Dios chia' neda'.

Gone' chia' kan žon bennen' chegak ẕila' ka' ẕchi'e-ba' žoa'a yegw nis da' že' žize.

3 Žon choche' yichj ḻáẕda'wa'.

Žon chawe'e neda' nich gak da' bchebe ḻaže'e.

4 Ḻa'kze tia' gan de ẕož gata',

bi be da' ẕinnj wcheben neda',

dan' zóaḻenkzo' Le' neda', X̱ana' Dios.

Bar chio', na' breke' chio' gape chí'igaken neda'.

5 Wsí'ni'o da' ye'j gawa' ḻa'kze benne' ka', benne' ẕdíḻ-ḻengake' neda' zej nyechjle' neda'.

Ẕgo'o set yichja' da' žeyonen neda' chawe', na' žeschá'ḻi'o da' žé'jḻena'.

6 Da' likze da' chawe', na' yeḻa' ži'i ḻaže' chio' sóaḻengaken neda' yógo'te ža soa' nbana',

na' ližo', Dios, gaken liža' to chi'ize.

24

1 Che Dios nak yežlyó nga, na' yógo'te da' že' ḻawen'.

Nak chie' yežlyón', na' benne' ka' nníta'gake' ga na'.

2 Bzoen' ḻawle nisdo',

na' bzaḻe'e x̱ni'an že'lte ẕan nisdo'.

3 ¿Noẕkze benne' gak kwene' ya'a che X̱anžon'?

¿Noẕkze benne' gak choe'e yodo' la'y chie'?

4 Wak benne' ka' zej nak chawe' da' žóngake', na' da' ẕza' ḻáže'gake',

benne' ka' bi na' wchís ná'gake' ḻawgak lo'a ka',

na' bi na' wchebe ḻáže'gake' ni'a che da' bi naken ḻi ḻaže'.

5 X̱anžon' gon chawe'e benne' ki.

Dios wchi'a ḻaže'e benne' ki, na' yeslé' ḻégake'.

6 Ki zej nak benne' ka' ẕbíga'gake' ḻaw Dios,

benne' ka' žó'ogake' gan zoa Dios che Jakob.

7 Le wsaljw gan žo'ogak benne' ka' yodo'.

Le wsaljw gan žo'ogak benne' ka' gan naken la'y,

na' cho'o Benne' Wnná Bia' Ẕente.

8 ¿Noẕkzen' Benne' Wnná Bia' Ẕente ni?

Nake' X̱anžon', Benne' waḻe, na' nape' dot yeḻa' wak.

Nake' X̱anžon', Bennen' ẕzoele' ḻo wdiḻe.

9 Le wsaljw gan žo'ogak benne' ka' yodo'.

Le wsaljw gan žo'ogak benne' ka' gan naken la'y,

na' cho'o Benne' Wnná Bia' Ẕente.

10 ¿Noẕkzen' Benne' Wnná Bia' Ẕente ni?

Nake' X̱anžon', Bennen' ẕnna bi'e gáte'teze.

Ḻe' nake' Benne' Wnná Bia' Ẕente na'.

25

1 X̱ana' Dios, ẕcháḻjḻena' Le' dot ḻaža'a.

2 Žx̱en ḻaža'a Le', Dios chia'.

Bi go'o latje yedoe'ela'.

Bi go'o latje benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' wžía yí'gake' neda'.

3 Bi chíx̱gekle benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le',

san yedoé'egekle benne' ka' ẕží'igake' che x̱tižo'o.

4 X̱ana' Dios, bḻoe'el neda' da' žak ḻažo'o gona'.

Bche' neda' gan žénelo' cha'a.

5 Bsedle neda' gona' da' naken dot da' li chio'.

Dan' nako' Dios, na' žesló' neda', wx̱én ḻáže'teza' Le'.

6 Bejsá' ḻaže', X̱ana' Dios, gako' ži'i ḻaže',

na' yeyache' ḻáže'lo' neda', kan žónteze žono'.

7 Bi chejsá' ḻažo'o doḻa' da' bena' kate' ne naka' benne' kwide', na' kan bži'a che x̱tižo'o.

Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', na' yeḻa' ži'i ḻaže' bejsá' ḻaže' neda', X̱ana' Dios.

8 Chawe', na' ḻi ḻaže' nak X̱anžo Dios.

Che ḻen wsedle' benne' doḻa' ka' da' žaḻa' góngake'.

9 Wḻoe'ele' benne' gax̱jw ḻaže' ka' da' naken chawe'

na' wsedle' benne' ẕen ḻaže' ka' da' góngake'.

10 Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže', na' ḻo da' li,

ẕche' X̱anžon' benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e

dan' bénḻene' žo'o, na' ka nak da' žsedle' Ḻe'.

11 Dan' žono' ka nak da' ba wnnó', X̱ana' Dios,

yenít ḻawo' chia' doḻa' da' bena', da' naken ẕen.

12 ¿Zoa no benne' ẕžebe' Le', X̱anto' Dios?

Le' wsedlo' bennen' da' žaḻa' gone'.

13 Gak chie' to yeḻa' ba nez ẕen,

na' ẕa'sóe' ka' gata' chégakbe' yežlyó.

14 X̱anžo Dios nake' toze ḻen benne' ka' ẕžébegake' Ḻe',

na' gone' ga gónbia'gake' x̱tiže'e dan' bénḻene' žo'o.

15 Wx̱én ḻáže'teza' X̱anžo Dios

dan' beslé' neda' ḻo na'gak benne' ka' žénegekle' wžía yí'gake' neda'.

16 Bwia neda', na' beyache' ḻaže'l neda'

dan' zoa' toza', na' ẕzáka'ḻi'a.

17 Nyanḻe'e da' zede da' zej yo'on yichj ḻáẕda'wa'.

Beslá neda' ḻo da' zede da' ẕzaka'a.

18 Bwia ka ẕzáka'ḻi'a, na' ka žónḻi'a žin,

na' benít ḻaw che yógo'te doḻa' da' nbaga'a.

19 Bwia ka nyanḻe'e benne' ka' ẕžá'agake' neda',

na' kan ẕbia ḻáže'gake' neda'.

20 Bwia be' da' nakkza', na' beslá neda'.

Bi go'o latje yedoe'ela' dan' žx̱en ḻaža'a Le'.

21 Da' chawe', na' yeḻa' ḻi ḻaže', žon chóchgaken neda' dan' žx̱en ḻaža'a Le'.

22 X̱ana' Dios, beslá benne' Israel ka' ḻo yógo'te da' ẕzáka'ḻe'egake'.

26

1 Bchi'a ḻaže' neda', X̱ana' Dios, dan' bena' da' naken chawe'.

Bx̱en ḻaža'a Le', X̱ana' Dios, na' bi gok chop ḻaža'a.

2 Bwíakze ḻáẕda'wa', X̱ana' Dios, na' bwia dan' bena'.

Bwíakze da' yo'on yichj ḻáẕda'wa'

3 dan' žákbe'ela' žeyache' ḻáže'lo' neda',

na' žona' ka nak da' naken dot da' li chio'.

4 Bi na' gona' tẕen benne' ka' žóngake' da' chawe' ḻáwzele.

Bi na' gona' toze benne' ka' ẕḻoé'ezele chawe' kwíngake'.

5 Bi ẕḻe'ela' chawe' latje gan ẕdobgak benne' ka' bi zej nake' chawe',

na' bi žoa'a tẕen ḻen benne' ka' žóngake' da' ẕia.

6 Ẕḻe'elo' bi be ẕia nbaga'a,

na' wak biga'a ḻo bkog la'y chio', X̱ana' Dios,

7 gan goḻa' da' ka' we ḻawa'a Le',

na' wzenla' benách ka' ka nak da' ẕen da' beno'.

8 X̱ana' Dios, nži'ila' ližo' gan zo',

na' latje la'y gan nḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chio'.

9 Bi wžía yi'o neda' tẕen ḻen benne' doḻa' ka',

na' bi wdío' neda' tẕen ḻen benne' wetw benách ka',

10 benne' ka' žóngake' da' bi naken chawe',

na' ẕnéẕjwtezegake' mežw nich bi wchi'a ḻaže' no benne' da' ẕinnj da' béngake',

11 san neda' gónteza' da' nak ḻi ḻaže'.

Beslá neda', na' beyache' ḻaže'l neda'.

12 Dan' bénteza' da' nak chawe',

na' wká'n ẕenkza' Le', X̱ana' Dios, ḻawgak benne' ka' zej ndobe' ḻawo' Le'.

27

1 X̱anžo Dios nake' yeḻa' baní' chia', na' Benne' žeslé' neda'.

Bi gak no benne' wchebe' neda'.

X̱anžo Dios nake' Benne' žape chi'e neda'.

Bi gak no benne' wzóe' neda' ḻo da' zedḻe'e.

2 Kate' benne' ka' bi zej nake' chawe' byéchjgekle' neda',

ḻen benne' ka' žsáka'gake' neda', na' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe',

nich wžía yí'gake' neda',

na' bejchégwgake', na' bedoé'egekle'.

3 Ḻa'kze chéchjgekle benne' zan, benne' žjake' ḻo wdiḻe neda',

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', bi žébekza'.

Ḻa'kze žon byéngake' tíḻ-ḻena' ḻégake',

neda' wx̱én ḻáže'kza' Dios.

4 To da' ẕnnabla' X̱anžo Dios.

Toze da' ẕdan ḻaža'a, dan' naken soa' liž X̱anžon' yógo'te ža soa' nbana',

nich wláb ḻaža'a ka nak yeḻa' ẕen che X̱anžon',

na' wcháḻjḻena' Ḻe' ḻo yodo' la'y chie'.

5 Ḻe' wkache' chawe'e neda' ḻo latje la'y chie' kate' žin ža gak da' bi nak chawe'.

Wkache' chawe'e neda' ḻo latjen' gan zoakze' Ḻe'.

Wzóe' neda' to gan soa' chawe'.

6 Naž gone' ga wzex̱jwa' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', benne' ka' zej nyechjle' neda'.

Ḻo yeḻa' žebele gota' biado' ka' ḻo bkog la'y chie'.

Goḻkza', na' wká'n ẕenkza' X̱anžon'.

7 X̱ana' Dios, benle chi'a kate' žḻiža' Le'.

Beyache' ḻaže'l neda', na' bechebe chia'.

8 Ḻo yichj ḻáẕda'wa' benla' chi'o, na' wnnó':

“Da ga zoa' ni.”

Yida' gan zo' Le', X̱ana' Dios.

9 Bi wkache' ḻawo' Le' ḻawa' neda'.

Ḻo yeḻa' ẕža'a chio' bi yebigo'o gan zoa' neda', wen žin chio'.

Toze Le' žákḻeno' neda'.

Bi wsano' neda', na' bi kwej yichjo' neda', Dios, weslá chia'.

10 Ḻa'kze wsangak x̱a x̱na'a neda',

yeka'akze X̱anžo Dios neda'.

11 Bsedle neda' da' žak ḻažo'o gona', X̱ana' Dios,

na' bḻoe'el neda' da' naken ḻi ḻaže' da' žaḻa' gona',

dan' zej nyan benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

12 Bi go'o latje benne' ka' wžía yí'gake' neda'.

Zej nyechjle benne' wen ḻaže' ka' neda', na' žesbága'gake' neda' ẕia.

13 X̱anžo Dios bchebe ḻaže'e ḻe'ela' da' chawe' chie' gan sóateza' nbana'.

Chela' bi žejḻi'a da' ni, na' gat ni'a na'a.

14 Le kwez ža yeḻá' X̱anžon'.

Le gon choch ḻáže'le, na' Ḻe' wzé choche' ḻe'e.

O', le kwez ža yeḻá' X̱anžon'.

28

1 X̱ana' Dios, žḻiža' Le'. Le' žape chi'ikzo' neda'.

Bze nag chi'a dan' cha' bi yenlo' chia' gaka' ka to benne' žoe'e ḻo yi' gabíl.

2 Benle chi'a dan' žḻiža' Le',

na' ẕchis na'a ḻawo' Le' gan zo' latje la'y chio'.

3 Bi wžía yi'o neda' tẕen ḻen benne' wen ḻaže' ka',

na' kege tẕen ḻen benne' ka' žóngake' da' ẕinnj.

Ẕnnágake' da' cháwe'do' ḻawgak ljéžgake' ka',

san da' bi nak chawe' yo'on yichj ḻáẕdo'gake'.

4 Bde benne' ka' ḻo da' sáka'ḻe'egake' tḻebe kan nak da' béngake',

ka nakkze da' bi nak chawe' da' béngake'.

Bneẕjw benne' ka' tḻebe kan nak da' béngake', dan' yeyáḻa'gake'.

5 Dan' bi wdápegake' ba la'ne da' ben X̱anžon', na' kege dan' bene' ḻen na'kze',

Ḻe' wžía yi'e benne' ka', na' wdíe' ḻégake' ḻo da' sáka'ḻe'egake'.

6 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios,

Bennen' benle' chi'a katen' bḻiža'-ne'!

7 X̱anžo na'kze ẕze choche' neda', na' žape chi'e neda'.

Bx̱en ḻaža'a Ḻe', na' gókḻene' neda'.

Che ḻen yebéḻe'ela', na' goḻkza', na' wká'n ẕenkza' Ḻe'.

8 X̱anžon' ẕze chochkze' benne' chie' ka',

na' žape chi'ikze', na' žeslé' bennen' wžíe'.

9 Beslá benne' chio' ka'. Ben chawe' da' nak chégake'.

Wdáp chi'i benne' ka', na' bze choch ḻégake' to chi'ize.

29

1 Le wká'n ẕen X̱anžon', ḻe'e, zoale ya'abá.

Le wká'n ẕen yeḻa' ẕen chie', na' yeḻa' wak chie'.

2 Ẕenḻe'e nak La X̱anžon'. Le wká'n ẕenen.

Le wzóa ẕible ḻaw X̱anžon' ḻo latje la'y chie'.

3 Chi'i X̱anžon' ženlen ḻaw nisdo'.

Ženle chi'i Dios ya'abá ka wzió' da' ẕnnen.

Ẕda chi'e ḻaw nisdo'.

4 Ženle chi'i X̱anžon' da' naken waḻe.

Ženle chi'i X̱anžon' da' napen yeḻa' wak.

5 Chi'i X̱anžon' žichjwn yag sedro ka'.

Žichjwn yag sedro ka' da' zej žen' ḻaw Ya'a Líbano.

6 Žx̱ite' Ya'a Líbano ka žx̱íte'gak beždo' ka',

na' žx̱ite' Ya'a Hermón ka to beždo'.

7 Chi'i X̱anžon' žonen ga žas yes wzió'.

8 Chi'i X̱anžon' žx̱izen latje dach.

Žx̱izen latje dach che yežlyó Kades.

9 Chi'i X̱anžon' žx̱izen yag waḻe ka'.

Ẕchiben x̱laggak yag ka',

na' ḻo yodo' chie' ẕnnagak yógo'te benne' ka':

“¡Ga'n ẕen Dios!”

10 Ẕnna bia' X̱anžon' nisdo' ka'.

To chi'ize ẕnna bia' Benne' Wnná Bia' Ẕen na'.

11 X̱anžo Dios ẕzoa choche' benne' chie' ka'.

Žon chawe'e ḻégake' ḻo yeḻa' ẕga'n chawe' chie'.

30

1 X̱ana' Dios, bechiso' neda', na' ẕka'n ẕena' Le'.

Bi bi'o latje benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' gon dítjgekle' neda'.

2 X̱ana' Dios, bḻiža' Le', na' beyono' neda'.

3 X̱ana' Dios, besló' neda' ḻo yi' gabíl.

Beyono' neda' nich bi choa'a yežw ba.

4 Le goḻ che X̱anžon', ḻe'e nakle benne' chekze' Ḻe'.

Le ye' Ḻe' “žóx̱keno'”, na' bejsá' ḻaže' nake' la'y.

5 To chí'ido'ze ẕže'e, san to chi'ize zoa yeḻa' ži'i ḻaže' chie'.

Kwéžežo to yelze, san zildo' yebéḻe'elžo.

6 Kate' wzóa' chawe' wnnía': bi be gak chia' neda'.

7 Ki wnnía' dan' bzoa chocho' neda', X̱ana' Dios, ka to ḻaw ya'a ẕen, na' ben chawo'o neda',

san kate' bkache' ḻawo' Le', na' wžé' zedla'.

8 X̱ana' Dios, wḻiža' Le', na' gáta'yoela' Le'.

9 ¿Biẕkze yeḻa' ba nez gaken chio' cha' gata' neda', na' choa'a yežw ba?

¿Wká'n ẕena' Le' kate' ba naka' bix̱te yo?

¿Wak wzenla' no benne' da' naken dot da' li chio'?

10 Bze nag chia', X̱ana' Dios, na' beyache' ḻaže'l neda'.

X̱ana' Dios, gokḻen neda'.

11 Beno' ga beyák yeḻa' ẕbeže chia' yeḻa' žia'a.

Bkwaso' yeḻa' nyache' ḻaže' chia', na' beno' ga bebéḻe'ela'.

12 Che ḻen goḻkza' chio'.

Nakkzo' Le' yeḻa' ba nez chia', na' bi soakza' žize.

X̱ana' Dios, wká'n ẕenkza' Le' to chi'ize.

31

1 Žx̱en ḻaža'a Le', X̱ana' Dios. Bi gono' ga yedoe'ela'.

Ni'a che da' chawe' da' nako' Le', beslá neda'.

2 Bze nag chi'a, na' gokḻen neda'.

Bze choch neda', na' wdape chi'i neda' nich yelá'.

3 Le' ẕzoa chochkzo' neda', na' žape chi'o neda'.

Dan' nako' ḻi ḻaže' wḻoe'elo' neda' nez, na' wgó'o neda' nezen'.

4 Bebéj neda' ḻo do yeḻj dan' bkwézgake' nich séngake' neda'.

Le', X̱an, ẕwíakzo' neda'.

5 Ẕdia' be' da' nakkza' ḻo no'o Le', X̱ana' Dios.

Le' beya'wo' neda', Dios ḻi ḻaže'.

6 Bi de chawa'a benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka',

san neda' žx̱en ḻaža'a Le', X̱ana' Dios.

7 Yebéḻe'ela', na' soa' chawe' dan' nži'ilo' neda' na' ẕḻe'ekzlo' ẕzáka'ḻi'a.

Nnezlo' ka ẕdia' ḻo da' žsáka'ḻe'egake' neda'.

8 Bi bdio' neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

Bzoa chocho' neda' to latje chawe'.

9 Beyache' ḻaže'l neda', X̱ana' Dios, dan' ẕzáka'ḻi'a.

Ba bebíž nis da' yožen yej ḻawa',

na' žak nyache' ḻaža'a ḻo be' da' nakkza', na' ḻo beḻa' žen chia'.

10 Dan' ẕde yeḻa' nban chia' ḻo da' ẕzáka'ḻi'a, ẕdia' yiz chia' ka' ẕbeže ḻaža'a,

na' žedó ḻaža'a dan' nbaga'a ẕia, na' ẕlagak žit yoa'a.

11 Benne' ka' ẕžá'agake' neda' gon dítjgekle' neda',

na' benne' ẕjo'o ḻi'a chia' ka' žon dítjgekle' neda'.

Benne' ka' zej nónbi'e neda' ẕkwásgake' gan zoa',

na' benne' ka' ẕḻé'egekle' neda' ḻo nez žẕónnjgake'.

12 Goḻ ḻáže'gake' neda' ka žóngake' che to benne' gat.

Naka' neda' ka to ye'n yo da' nla'an.

13 Ženla' da' ẕnnegak benne' zante chia',

na' gáte'teze zoa da' ẕcheben neda' dan' žóngake' toze diža' bi da' góngake' chia',

na' žak ḻáže'gake' gótgake' neda',

14 san neda' žx̱en ḻaža'a Le', X̱ana' Dios.

Ẕnnia' nako' Le' Dios chia'.

15 Ḻo no'o Le' žape chi'o ža chia' ka'.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕžá'agake' neda', na' ḻo na'gak benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda'.

16 Ḻo yeḻa' ẕen chio' bwia neda', wen žin chio'.

Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' beslá neda'.

17 Bi go'o latje yedoe'ela', X̱ana' Dios, dan' žḻiža' Le'.

Ben ga yedoé'egekle benne' ka' ẕbej yíchjgake' Le'.

Ben ga soa žígake' ḻo yi' gabíl.

18 Bnnita' ži benne' ka' žon ḻáže'gake', benne' ka' ẕnnégake' chegak benne' chawe' ka',

dan' ẕnnágake' ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwin, na' ḻo yeḻa' žon ditjle.

19 Ẕente nak yeḻa' ži'i ḻaže' chio' dan' napo'

nich bi da' gono' chegak benne' ka' žápegake' Le' ba la'ne,

dan' žonno' chegak benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le' ḻawgak yógo'te benne' ka'.

20 Ḻo da' bagáche'ze gan zo' Le' ẕkache' chawo'o benne' chio' ka'

nich bi be gongak benne' ka' chégake'.

Ẕnnito' benne' ka' to ḻo yo'o ngache'

nich bi be gongak chégake' benne' ka' ẕdiḻ diže'e.

21 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chie' bene' da' ẕen

nich gókḻene' neda' to ḻo yež gan gok wdiḻe.

22 Kate' gok da' bcheben neda' wnnía':

“Zoa' gan bi ẕḻe'ele X̱ana' neda'”,

san Le' benlo' chi'a katen' góta'yoela' Le', na' bḻiža' Le'.

23 Le ži'il X̱anžon', ḻe'e nakle benne' chekze' Ḻe'.

X̱anžon' žape chi'e benne' ka' bi ẕbej yíchjgake' Ḻe',

na' žebí'iḻi'e da' ẕia dan' žaḻa' yezí'gak benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake'.

24 Le gon choch ḻáže'le, ḻe'e žx̱en ḻáže'le X̱anžo Dios,

na' Ḻe' wzé choche' ḻe'e.

32

1 Ba nez ẕen naken che bennen' Dios ba benít ḻawe' x̱toḻe'e,

na' ba beké'e da' ẕinnj da' wbage'e.

2 Ba nez ẕen naken che bennen' Dios bi žesbage'e ḻe' ẕia, bennen' bi ẕcache'e x̱toḻe'e.

3 Kate' bi na' yex̱óalapa' doḻa' da' wbaga'a,

bedó ḻaža'a dan' wžeža' dot ža.

4 Ḻawe' ža, na' yele bsako'o neda', X̱ana' Dios.

Bedó ḻaža'a ka žebiže bej nis byo' wbá ka'.

5 Naž bex̱óalapa' doḻa' chia', na' bi bkacha'a da' ẕinnj dan' bena'.

Bechóg ḻaža'a bex̱óalapan' ḻawo' Le', X̱ana' Dios,

na' benít ḻawo'o Le' che x̱toḻa'a.

6 Che ḻen yógo'te benne' chio' ka' žaḻa' wḻížgake' Le' kate' ne zo' yenlo' chégake',

na' kate' žin da' wžía yin' benách ka',

dan' gaken ka to yegw nis ẕen da' bgóleḻe'en,

bi be gonen chegak benne' chio' ka'.

7 Le' nako' ka to latje gan gak wkache' kwina',

na' wkache' chawo'o neda' gan bi be wsakan' benách chio' ka'.

Goḻkza' zižje ka besló' neda' dan' žox̱o' neda'.

8 Ẕnna X̱anžon': “Wḻoe'ela' le' nez gan žaḻa' tio'.

Wsedla' le', na' wzejni'ila' le' da' žaḻa' gono'.

9 Bi gako' ka to bžina' o to burrw, bia ka' bi žejní'igeklba',

bia ka' žon byenen nna biá'gako'-ba', na' ko'o ya žoá'agakba' nich góngakba' ka žénelo' le'.”

10 Benne' ka' bi zej nake' chawe' žon byenen tégake' ḻo da' sáka'gake',

san benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžon',

Ḻe' žape chi'e ḻégake' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie'.

11 Ḻe'e, benne' chawe' ka', le yebele

na' le soa ḻo yeḻa' ba nez, dan' gokḻen X̱anžon' ḻe'e.

Ḻo yeḻa' žebele le goḻ, dan' nakle ḻi ḻaže' ḻawe' Ḻe'.

33

1 ¡Le yebele ḻe'e, benne' chawe' ka', ḻaw X̱anžo Dios!

Yeḻa' ẕka'n ẕen Dios chegak benne' chawe' ka' nakḻe'en x̱tan ḻawe' Ḻe'.

2 ¡Le wká'n ẕen Dios ḻen da' žinnle!

¡Le goḻ chie' ḻen da' žóḻ-ḻento' da' ze chi do chen!

3 ¡Le goḻ chie' Ḻe' to da' kob!

¡Le goḻ chawe', na' chinnle ḻen yeḻa' žebele!

4 Ḻi ḻaže' nak x̱tiža' X̱anžo Dios,

na' dot da' bene' benen' ḻo yeḻa' ḻi ḻaže' chie'.

5 Ḻe' nži'ile' da' nak chawe', na' da' nak dot da' li.

Benne' ka' do ẕente yežlyó nga zej nónbi'e yeḻa' žeyache' ḻaže' che X̱anžon'.

6 X̱anžo Dios bene' ya'abá ḻen x̱tiže'e,

na' yógo'te belj ka' da' zej nla' ẕan ya'abá bene' ḻen be' da' ẕžojen žoe'e.

7 Ḻe' ẕtobe' nisdo', na' yeyonen' ka to ya'a nis.

Ẕga'n chawe' nisen' gže' gan bkweze' latje chen.

8 Le žebe X̱anžo Dios, yógo'tele zoale yežlyó nga.

Le žebe ḻawe' Ḻe', yógo'tele ḻe'e zoale ḻo yežlyó,

9 dan' bchaḻjze', na' gok yežlyón'.

Wnnakze', na' wzoakzen.

10 X̱anžo Dios žone' ga žeyák dáche'ze diža' da' žongak benne' zi'to' ka',

na' žone' ga žak dáche'ze da' žénegekle' góngake',

11 san x̱tiža' X̱anžo Dios sóatezen.

Da' ẕza' ḻaže'e ẕžinkzen gan zej nnita' yógo'te kwe' benách ka'.

12 Ba nez ẕen naken chegak benne' yežen' X̱anžon' nake' Dios chégake'.

Wžé Dios benne' yežen' nich gákgake' benne' chekze'.

13 Gan zoe' ya'abá chie' bwia X̱anžo Dios,

na' bḻe'ele' yógo'te kwe' benách ka'.

14 Gan zoe' latje la'y chie' bwie',

na' bḻe'ele' yógo'te benne' ka' nníta'gake' yežlyó.

15 Ḻe' bene' yichj ḻáẕdo'gak yógo'te benách ka',

na' ẕḻe'ele' yógo'te da' žóngake'.

16 Bi yelá no benne' wnná bia' ni'a che benne' zante chie', benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe,

na' bi yelá no benne' waḻe ni'a che yeḻa' waḻe chie'.

17 Bi zoa no benne' yelé' ni'a che bžina' chie' ka',

na' bi yelá no benne' ni'a che yeḻa' waḻe ẕen chie'.

18 X̱anžo Dios ẕwíakze' benne' ka' žébegake' Ḻe'.

Ẕape chi'e benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' yeyache' ḻáže'le' Ḻe' ḻégake',

19 nich yeslé' ḻégake' ḻo yeḻa' got,

na' nich wawe' ḻégake' kate' žak wbín.

20 Žx̱en ḻáže'žo X̱anžo Dios.

Ḻe' žákḻene' žo'o, na' žape chi'e žo'o.

21 Che ḻen dot ḻáže'žo yebéḻe'elžo ḻawe' Ḻe',

dan' žx̱en ḻáže'žo La la'y chie'.

22 Beyache' ḻaže'l neto', X̱anto' Dios, dan' žx̱en ḻáže'to' Le'.

34

1 Wká'n ẕénteza' X̱anžo Dios dot ža, na' yele.

Góḻteza' da' we ḻawa' Ḻe'.

2 Chaz ḻaža'a X̱anžo Dios.

Yéngekle benne' gax̱jw ḻaže' ka' da' ki, na' yebéḻe'egekle'.

3 Le wká'n ẕen X̱anžo Dios tẕen ḻen neda',

na' tẕen we ḻawžo La la'y chie'.

4 Bḻiža' X̱anžo Dios, na' Ḻe' benle' chia',

na' beslé' neda' ḻo yógo'te da' bchébegaken neda'.

5 Benne' ka' bx̱en ḻáže'gake' Ḻe' bḻé'egekle' yeḻa' ẕen chie', na' bi bedoé'egekle'.

6 Neda', benne' yache', bḻiža', na' benle X̱anžo, Dios chian',

na' beslé' neda' ḻo yógo'te da' wẕáka'ḻi'a.

7 Wbás ka' che ya'abá che X̱anžon' zej zoe' kwit benne' ka' ẕžébegake' Ḻe',

na' žape chí'igake' ḻégake'.

8 Le wia nga, na' ḻé'elele nak chawe' X̱anžo Dios.

Yeḻa' ba nez ẕen naken che bennen' žx̱en ḻaže'e Ḻe'.

9 Le žebe X̱anžo Dios, ḻe'e, nakle benne' chie' ka',

dan' bi be žiážjegekle benne' ka' ẕžébegake' Ḻe'.

10 Bež yíx̱e'do' ka' žiážjegeklba', na' ẕdóngakba',

san benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžo Dios bi be da' chawe' yážjegekle'.

11 Le da, x̱kwide' ka', na' le yenle chia'.

Wsedla' ḻe'e nich žébele X̱anžo Dios.

12 ¿Noẕ benne' ládjwle ḻe'e žénele' soakze' nbane',

bennen' žénele' soe' yiz zan nich ḻe'ele' da' chawe'?

13 Bwíakze da' ẕchaḻjo' nich bi nnio' da' ẕinnj,

na' nich bi wchaḻjo' da' wen laže'.

14 Bzoa cheḻa'ale da' bi nak chawe' da' ẕchaḻjo', na' ben da' nak chawe'.

Ben byene so' ḻo yeḻa' ẕga'n chawe', na' ben ka nak chen.

15 Ẕwíakze X̱anžo Dios benne' ka' zej nake' chawe',

na' ẕze nage' da' ẕnnábgekle' Ḻe'.

16 Ẕža'a X̱anžo Dios benne' wen da' ẕinnj ka',

na' bi soa no benne' chejsá' ḻaže'e ḻégake'.

17 Benne' chawe' ka' žḻížgake' X̱anžo Dios,

na' Ḻe' ženle' chégake',

na' žeslé' ḻégake' ḻo yógo'te da' ẕzáka'gake'.

18 Gawze zoa X̱anžo Dios gan zej nnita' benne' ka', benne' žak nyache' ḻáže'gake', na' žeslé' ḻégake'.

19 Da' zanḻe'e da' ẕzaka' benne' chawe',

san žeslá X̱anžo Dios ḻe' ḻo yógo'te da' ka'.

20 Ḻe' žape chi'ikze' yógo'te žit yo'o bennen',

na' nitó žit chie' bi gachjwn.

21 Da' ẕinnj da' žon benne' bi nake' chawe' goten ḻe',

na' kwia yi'gak benne' ka' ẕží'igake' chegak benne' chawe' ka'.

22 X̱anžo Dios ẕzoa chawe'e be' da' nákgakkze benne' wen žin chie' ka',

na' yógo'te benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Ḻe' batkle kwia yí'gake'.

35

1 X̱ana' Dios, bsejw x̱nezgak benne' ka' ẕnnégake' chia'.

Bdiḻ-ḻen benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

2 Da, gape chi'o neda' ḻo wdiḻe, na' gokḻen neda'.

3 Bex̱w ya ntoche' tonn che wdiḻe

nich wsejo' x̱nezgak benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda'.

Bḻoe'el neda' nako' Benne' Weslá chia'.

4 Ben ga yedoé'egekle, na' chíx̱gekle benne' ka' žénegekle' gótgake' neda'.

Ben ga wẕonnjgak, na' yedoé'egekle benne' ka' žénegekle' góngake' neda' ẕia.

5 Ben ga gákgake' ka to laga' biž da' žwa' be',

na' bseḻa' wbás la'y chio' nich wlage' ḻégake'.

6 Ben choḻ x̱nézgake' nich kwílgake',

na' bseḻa' wbás la'y chion' nich kwia ḻaže'e ḻégake'.

7 Bkáche'gake' to do yeḻj nich senen neda', na' bi be bena' chégake'.

Bché'ngake' to yežw gan chejbix̱a' neda', na' bi be da' ẕia nbaga'a.

8 Bseḻa' da' wžía yin' ḻégake', da' bi gákbe'egeklen'.

Ben ga sen do yeḻj chégaken' ḻa' légakkze', na' ga chejchégwgake' gan kwia yí'gake'.

9 Naž yebéḻe'ekzla' ni'a che da' ben X̱anžo Dios.

Gak yeḻa' ba nez ẕen chia' dan' beslé' neda'.

10 Yógo'te žit yoa'a nnágaken:

“X̱anto' Dios, ¿noẕkze benne' nake' ẕen ka nako' Le'?

Žesló' benne' yache' ḻo na' benne' nakže' waḻe ka ḻe',

na' benne' žiážjele' ḻo na' benne' ẕbane' da' do' da' den chie'.”

11 Bḻa'gak benne' ka' žechébegake' da' wen ḻaže'.

Wnnábgekle' neda' ka nak che to da' bi nnezla'.

12 Bebí'igake' chia' da' ẕinnj ni'a che to da' chawe' da' bena' neda', nich wsáka'gake' neda',

13 san neda', kate' bi wnníta'gake' chawe', gok nyache' ḻaža'a, na' bena' wbás, na' bsaka' kwina'.

Dot ḻaža'a bḻiža' Le', Dios, nich yeyono' ḻégake'.

14 Gok nyache' ḻaža'a ni'a chegak benne' ka' kan žona' ni'a che bi' lježa', o ni'a che bi' bíche'kza'.

Gok nyache' ḻaža'a ka žon no benne' ni'a che x̱ne'e kate' ne žate',

15 san bebégekle benne' ka' kate' wzóa da' bsakan' neda', na' bedjwíagake' neda'.

Bdíḻ-ḻengak benne' wen da' ẕinnj ka' neda', na' choḻze bzétjgake' neda'.

Bwíatezegake' neda', na' bi bsángake' da' žóngake'.

16 Bsáka'gake' neda', na' ben dítjgekle' neda',

na' wžía ḻáže'gake' neda' ḻo yeḻa' ẕža'a chégake'.

17 X̱ana' Dios, ¿to chi'ize wíazo' da' žóngake'?

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕžia yí'gake' neda', benne' ka' zej nake' ka bež yix̱e' ka'.

18 Yapa' Le' “Žóx̱keno'” gan zej ndobe benne' chio' ka'.

Wká'n ẕénteza' Le' ladjw benne' zan ka'.

19 Bi go'o latje yebégekle benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', na' bi be bena' chégake'.

Bi go'o latje benne' ka' gon dítjgekle neda', benne' ka' ẕžá'agake' neda', na' bi be ẕia nbaga'a.

20 Benne' ki bi žénegekle' sóagake' ḻo yeḻa' ẕga'n chawe',

na' ḻo yeḻa' wen ḻaže' chégake' ẕnnégake' chegak benne' ka' ẕbézgake' ži ḻaže' ḻo yežlyó nga.

21 Ben dítjgekle' neda', na' wnnágake':

“Ba bḻe'elto' da' bene'.”

22 X̱ana' Dios, bḻe'ekzlo' da' žóngake'. Bi so' žize.

X̱ana' Dios, bi kwej yichjo' neda'.

23 Wzó ža'. Wzóa wchi'a ḻažo'o neda'.

Da, X̱ana' Dios, nich gákḻeno' neda'.

24 Bchi'a ḻaže' neda' ḻo da' chawe' chio', X̱ana' Dios.

Bi go'o benne' ka' latje wẕížegake' chia'.

25 Bi go'o latje nnágake':

“Ba gok da' wzé ḻáže'žo”, na' bi nnágake':

“Ba bzéx̱jwžo ḻe'.”

26 Ben ga yedoé'egekle, na' chíx̱gekle yógo'te benne' ka' žebégekle' kate' bi žak chia'.

Ben ga yedoé'egekle, na' ga'ngak ka'ze benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

27 Ben ga goḻgak, na' yebégekle benne' ka' ẕḻé'egekle' neda' chawe', nich nnágakkze':

“¡Ga'n ẕen X̱anžon'!”

Bennen' žak ḻaže'e ga'n chawe' benne' wen žin chie'.

28 Wcháḻjteza' che da' chawe' da' nako' Le',

na' wká'n ẕénteza' Le' dot ža, na' yele.

36

1 Da' ẕinnj da' žon bennen' ẕzoe' Dios cheḻa'ale ẕcháḻjḻenen ḻe' ḻo yichj ḻáẕda'we'.

Bi ẕdan ḻáže'kze' gape' Dios ba la'ne.

2 Che ḻen ẕḻoe'el kwine' ka to benne' ẕente.

Žekle' bi ẕḻe'el Dios da' ẕinnj da' žone', na' bi ẕže'e ḻe'.

3 Da' ẕchaḻjze' naken da' ẕinnj, na' da' wen ḻaže'.

Biž žejni'ile' binlo, na' biž žone' da' chawe'.

4 Ẕlab ḻaže'e da' bi nak chawe' katen' die' gan ẕtase'.

Yoe'e nez da' bi naken chawe'.

Bi žénele' wsane' žone' da' ẕinnj.

5 X̱ana' Dios, ẕente nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' dan' ẕžinten ẕan ya'abá.

Yeḻa' ḻi ḻaže' chio' ẕžinten ḻo bejw.

6 Da' chawe' da' nako' naken ka to ya'a ẕen chio',

na' ka ẕchi'a ḻažo'o naken ka to nisdo' zil-ḻe'e.

X̱ana' Dios, ẕwíakzo' benách ka', na' bia yix̱e' ka'.

7 Ẕenḻe'e nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', Dios.

Che ḻen žx̱en ḻáže'gak benne' ka' Le' ka žongak bríse'do' ka' ẕkache' kwíngakba' ẕan x̱il ẕkoko'.

8 Yéljgekle' ḻen da' deḻe'e ližo'

na' Le' wye'jo' ḻégake' da' naken ka to yegw da' yožen nis dẕi'.

9 Gan zo' Le' zoa gan žaḻ nis dan' žonnen yeḻa' nban.

Ḻo yeḻa' baní' chio' ẕḻe'elto' da' nak baní'.

10 Beyache' ḻaže'l benne' ka' zej nónbi'e Le',

na' bzoa chegak benne' ḻi ḻaže' ka' da' nak chawe'.

11 Bi go'o latje benne' ẕka'n ẕen kwine' tíḻ-ḻene' neda',

na' bi wchíx̱ benne' wen da' ẕinnj neda'.

12 Chejchégwgak benne' ka' žóngake' da' ẕinnj.

Le' beno' ga bejchégwgak benne' ka', na' bi gak yeyásgake'.

37

1 Bi kwe' zedlo' ni'a che da' žongak benne' ka' bi zej nake' chawe',

na' bi ge'elo' ni'a che da' zej nape benne' wen da' ẕinnj ka',

2 dan' te chegak benne' ka' ka žak che yix̱e' biž,

na' gak chégake' ka žak che yix̱e' da' nžogen.

3 Bx̱en ḻaže' X̱anžo Dios, na' ben da' chawe',

na' soakzo' nbano', na' si'kzo' yeḻa' ba nez.

4 Wyáz ḻaže' X̱anžon',

na' Ḻe' gonnkze' chio' da' ẕdan ḻažo'o.

5 Bzoa kwino' ḻo na' X̱anžon',

na' bx̱en ḻaže'e Ḻe', na' Ḻe' gone' da' ẕnnablo'.

6 Wḻoe'ele' da' chawe' da' nako' ka to da' žsa'ní',

na' da' ḻi ḻaže' chio' ka ḻawe' ža.

7 Wzóa žize ḻaw X̱anžon', na' bẕen ḻaže'e Ḻe'.

Bi kwe' zedlo' ni'a che no benne' ẕzi'e yeḻa' ba nez, bennen' žonkze' da' bi nak chawe'.

8 Bzoa cheḻa'ale yeḻa' yichj ža'a, na' bi žo'o.

Bi gak ḻažo'o yebi'o che bennen' bi nake' chawe',

9 dan' wžía yi' Dios benne' wen da' ẕinnj ka',

san benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžon', gata' chégake' yežlyó.

10 Yextído'ze biž soa bennen' bi nake' chawe'.

Ḻe'elo' liže latje bennen' san biž soe' ga na',

11 san benne' gax̱jw ḻaže' ka' gata' chégake' yežlyó,

na' sí'gake' yeḻa' ba nez che yeḻa' ẕga'n chawe'.

12 Benne' wen da' ẕinnj žénele' bi da' gone' che benne' chawe'.

Ḻo yeḻa' ẕža'a chie' bi ẕḻe'ele' ḻe' chawe'.

13 X̱anžo Dios wẕížekze' chegak benne' wen da' ẕinnj ka'

dan' ẕḻe'ele' za' gawze ža kwia yí'gake'.

14 Benne' wen da' ẕinnj ka' ẕbéjgake' ya ntoche' ka',

na' ba nzégake' yag ntóche'do' chégake' ka'

nich wžía yí'gake' benne' yache' ka', na' benne' ka' žiážjegekle',

nich gótgake' benne' ka' žóngake' da' naken chawe'.

15 Ya ntoche' chégake' chazen ḻaẕdo' kwíngakkze',

na' gáchjwgak yag ntóche'do' chégake' ka'.

16 Záka'že da' do' da' nape benne' chawe'

ka yeḻa' wnni'a ẕen da' zej nape benne' wen da' ẕinnj ka',

17 dan' gátgakkze ni'a na'gak benne' wen da' ẕinnj ka',

san X̱anžo na'kze ẕwíakze' benne' chawe' ka'.

18 Nonbia' X̱anžon' baḻ ža sóagake' nbángake'.

Da' zej nape benne' chawe' ka' soan to chi'ize.

19 Bi yedoé'egekle benne' ka' kate' bi žak chégake',

na' ḻo ža kate' žak wbín gata' da' gáwgake',

20 san kwia yi'gak benne' wen da' ẕinnj ka',

na' benne' ka' ẕží'igake' che X̱anžon', gak chégake' ka žak chegak yeje yix̱e' ka'.

Te chégake', na' nítgekle' ka ẕnit žen che yi'.

21 Benne' ka' bi zej nake' chawe' to da' ẕnnábgake' to chí'ido'ze, san bi ženéẕjwgaken',

san benne' chawe' žeyache' ḻáže'le' lježe' ka', na' ẕneẕjwe' bi da' žiážjele'.

22 Benne' ka' ẕḻe'el X̱anžon' ḻégake' chawe', gata' chégake' yežlyó,

san benne' ka' bi ẕḻe'ele' chawe', kwia yí'gakkze'.

23 Da' žongak benne' chawe' ka' naken da' bḻoe'el X̱anžon' ḻégake',

na' ẕḻe'ele' chawe' yógo'te da' žóngake'.

24 Kate' chejchégwgak benne' chawe' ka',

bi chejchégwgake' to chi'ize dan' nox̱w X̱anžon' ná'gake'.

25 Goka' x̱kwide', na' na'a naka' benne' gole,

na' batkle bḻe'ela' to benne' chawe' wsán Dios ḻe',

na' bi ẕdagak ẕa'sógake' ka' ẕnnábgakbe' bi da' gonn no benne' chégakbe'.

26 Benne' chawe' ki žeyache' ḻáže'tezle',

na' ẕneẕjwe' bi da' žiážjele no benne',

na' ẕa'sóe' ka' žak yeḻa' ba nez chégake'.

27 Biž gono' da' bi nak chawe', san ben da' chawe',

na' so' nbankzo' to chi'ize,

28 dan' nži'il X̱anžon' da' nak ḻi ḻaže', na' bi žsane' benne' chie' ka'.

To chi'ize gape chi'ikze' ḻégake',

san wžía yi'e lježgak benne' ka' bi zej nake' chawe'.

29 Benne' chawe' ka' gata' chégake' yežlyó nga,

na' nníta'gake' to chi'ize ḻo yežlyón'.

30 Benne' chawe' ẕchaḻjze' da' žejni'ile',

na' ka ẕchi'a ḻaže'e naken chawe'.

31 Da' bchi'le Dios ḻe' yo'on yichj ḻáẕda'we'.

Che ḻen bi chejchegwe'.

32 Benne' wen da' ẕinnj ẕḻe'ele' benne' chawen', na' žon byene' gote' ḻe'.

33 Bi wsán X̱anžon' ḻe' ḻo na' bennen' bi nake' chawe',

na' bi wžía yi'e ḻe' kate' wchi'a ḻaže'e ḻe'.

34 Bx̱en ḻaže' X̱anžon', na' ben ka ẕnna x̱tiže'e,

na' Ḻe' wchiskze' le' nich gata' chio' yežlyó nga.

Kate' kwia yi'gak benne' doḻa' ka', na' ḻe'elon'.

35 Bḻe'ela' to benne' wen da' ẕinnj, benne' ẕente,

na' góta'ḻe'e da' nape' ka da' ẕneẕjw to yag ẕente,

36 san wdé chie', na' biž zoe' na'a.

Bejdilja' ḻe', san bi bežeḻ-la'-ne'.

37 Blab ḻaže' ka nak che benne' ḻi ḻaže',

na' bwia bennen' nake' chawe',

dan' ga ze ḻawte gak to yeḻa' ba nez ẕen che bennen' zoe' ḻo yeḻa' ẕga'n chawe',

38 san benne' wen da' ẕinnj ka' kwia yí'gakkze'.

Bi soa no lježgak benne' wen da' ẕinnj ka',

39 san X̱anžo Dios yeslé' benne' chawe' ka',

na' Ḻe' gon choche' benne' ka' kate' bi gak chégake'.

40 X̱anžo Dios gákḻene' ḻégake', na' yeslé' ḻégake'

ḻo na'gak benne' ka' bi zej nake' chawe',

na' gon chawe'e ḻégake', dan' žx̱en ḻáže'gake' Ḻe'.

38

1 X̱ana' Dios, bi tiḻo' neda' ḻo yeḻa' ẕža'a chio'.

Bi wsako'o neda' ḻo yeḻa' snia chio',

2 dan' yag ntóche'do' chio' ka' wyázgaken neda',

na' ḻen no'o bsaka' zi'o neda'.

3 Bi zoa chawe' beḻa' žen chia' dan' ẕžo'o neda',

na' žit yoa'a bi zej zoan chawe' dan' bena' doḻa'.

4 Da' ẕinnj ka' da' bena' ẕbága'gaken yichj ḻáẕda'wa'.

Zej naken chia' ka to ywa' zí'iḻe'e.

5 Žia we' dot da' naka', na' ẕlaḻe'en, na' nóžwgak we' chia' ka'.

Žaken chia' ki dan' bena' da' ẕinnj.

6 Ẕda' ẕwia' ḻo yole, dan' žedoe'ela',

na' ẕbeže nyacha'a dot ža, na' yele,

7 dan' dot da' naka' ẕláḻe'en,

na' bi zoa chawe' beḻa' žen chia'.

8 Nat ni'a na'a, na' žekla' zej nžoẕjen žit yoa'a.

Ẕbeže ḻaža'a dan' že' zedle yichj ḻáẕda'wa'.

9 X̱ana' Dios, da' ẕdan ḻaža'a zóaḻenen Le',

na' da' ẕbeže ḻaža'a ẕḻé'ekzlo' Le'.

10 Žat ḻáẕda'wa', na' ba bedó ḻaža'a,

na' biž ẕḻe'ela' chawe'.

11 Žebíga'gak lježa' ka' zíto'le ni'a che yižwé' chia',

na' benne' ẕjo'o ḻi'a chia' ka' ba bkwásgake'.

12 Benne' ka' žénegekle' gótgake' neda' ẕzáḻa'gake' do yeḻj nich senen neda',

na' benne' ka' žénegekle' góngake' neda' ẕia ẕnnégake' chia',

na' ẕnnágake' kwia yi'a,

na' zóatezegake' wsáka'gake' neda',

13 san neda' bi ženla', kan žak che to benne' kwežw,

na' naka' ka to benne' bi žak nne', benne' bi žsaljwe' žoe'e.

14 Naka' ka to benne' bi be ženle',

bennen' bi žechebe',

15 dan' žx̱en ḻaža'a Le', X̱ana' Dios.

Le' yechebo' ḻo wlaza' neda'.

16 Bi go'o latje yebégekle' ni'a che da' žaken chia'.

Kate' chejchegwa', bi go'o ḻégake' latje wká'n ẕen kwíngake' dan' žak nyache' ḻaža'a,

17 san za' chejchegwa', na' ẕláteze dot da' naka'.

18 Che ḻen yex̱óalapa' da' bi nak chawe' da' bena',

na' gak nyache' ḻaža'a ni'a che doḻa' da' nbaga'a.

19 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' zej zoakze' chawe', na' zej nake' waḻe.

Zej nyanḻe'e benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', na' bi be ẕia bena' ḻégake'.

20 Benne' ka' žóngake' benne' chawe' ka' ẕia.

Zej nake' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' dan' žónteza' da' naken chawe'.

21 Bi kwej yichjo' neda', X̱ana' Dios.

Dios chia', bi so' zi'to' gan zoa'.

22 Ben byene gákḻeno' neda', X̱ana' Dios.

Nakkzo' Le' Benne' Weslá chia'.

39

1 Neda' wnnía': “Gon chi'a binlo kwina' nich bi gona' doḻa' ḻo da' wchaḻja'.

Gon chi'a binlo da' wchaḻja', x̱ak zoa benne' wen da' ẕinnj gan zoa' neda'.”

2 Wzóa' žize ka to benne' bi žak nnie' na' bi be wnnía',

na' bi bchaḻja' da' naken chawe' da' žaḻa' nnia', na' bgolže da' ẕzaka'a.

3 Gok ḻáẕda'wa' ka to da' žeyen,

na' x̱ak blab ḻaža'a chen, goken ka to yi',

na' wnnabla' X̱anžon', wnnía':

4 “X̱ana' Dios, bḻoe'el neda' da' gak chia',

na' baḻ ža soa' nbana'.

Bzejní'il neda' bayén batx̱ gata'.

5 Beno' chia' soa' nbabze ža,

na' yiz chia' bi be zej naken ḻawo' Le'.

Da' likze bi be zej nak ža chegak benách ka'.

6 “Da' li zej nak benne' ka' ka to ẕóḻdo'ze.

Da' likze dáche'ze zej že' benne' ka' wnné yoe ni'a che yeḻa' nban chégake'.

Ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' wnni'a, na' bi zej nnezle' no benne' gaken chie'.

7 Na'a, X̱ana' Dios, ¿biẕkze wx̱én ḻaža'a?

Toze Le' žaḻa' wx̱én ḻaža'a.

8 Beslá neda' ḻo yógo'te da' ẕinnj da' bena'.

Bi go'o latje benne' yaḻ ḻaže' ka' gon dítjgekle' neda'.

9 Wzóa' žize, na' bi be wnnía' dan' beno' Le' goken ki chia'.

10 Beká'a yižwé' da' bzo' ḻo beḻa' žen chia'.

Za' gata' ḻo da' žsako'o neda'.

11 Žsako'o no benne' doḻa' nich wzejni'ilo'-ne',

na' ka žon beldon' ẕteba' laže', Le' ẕchinnjo' da' nží'ižele bennen'.

Da' likze bi be zej nak ža chegak benách ka'.

12 “Benle da' ẕnnabla' Le', X̱ana' Dios, na' bze nag da' žḻiža' Le'.

Bi so' žize kate' zoa' ẕbeža' ḻawo' Le'

dan' naka' neda' ḻawo' Le' ka to benne' ẕdaze' yežlyó.

Naka' ka to byinne ẕdezba' kan gokgak x̱a x̱na' wdé chia' ka'.

13 Bi be gono' chia' to chi'ize

nich gata' latje yezí' ḻaža'a,

dan' ḻa' yeza'tia' yežlyó nga, na' biž soa'.”

40

1 Ḻo yeḻa' ẕen ḻaže' chia' wleza' X̱ana' Dios,

na' bze nage' chia', na' benle' da' wnnabla' Ḻe'.

2 Bebeje' neda' ka to ḻo yežw gže', na' ḻo da' nak ka gona'.

Bzoe' ni'a to ḻo yej x̱e, na' begoé'e neda' nez chawe'.

3 Bene' ga žoḻa' to da' kob da' ẕka'n ẕenen X̱anžon'.

Benne' zante ḻé'egekle' da' ni da' bene' Ḻe',

na' žébegake' Ḻe', na' wx̱én ḻáže'gake' X̱anžo Dios.

4 Ba nez ẕen naken che bennen' žx̱en ḻaže'e X̱anžo Dios,

na' bi žónḻene' tẕen benne' ka' ẕží'igake' che Dios,

na' kege ḻen benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka'.

5 Da' ẕenḻe'e beno', X̱ana' Dios, na' žebanlto',

na' ka zej nak da' žak ḻažo'o Le' gono' cheto', bi gak wlabto' ḻawo' Le'.

Cha' wzenla' no benne' ka zej naken,

na' cha' wchaḻja' chégaken, bi gak wlaba' ḻégaken.

6 Bi chaz ḻažo'o biado' ka' gota' ḻawo' Le', cha' to da' gonna' chio'.

Bi ẕnnabo' biado' ka' wzeya' ḻawo' Le',

na' žen chegak biado' ka' da' ko'an ḻawo' Le' ni'a che doḻa' chia',

san bsaljo' naga' nich yenla' chi'o.

7 Naž wnnía': “Bwia nga, za'a neda'.

Nyejw ḻe'e yiche la'y ka nak chia'.

8 Žaz ḻaža'a gona' da' žak ḻažo'o Le', Dios chia',

na' da' wnnakzo' Le' yo'on ḻo yichj ḻáẕda'wa'.”

9 Ba bzenla' benne' ka' da' chawe' da' nako' gan zej ndobe benne' zante ka' ḻawo' Le'.

Bwia nga, bi wzóa' žize, na' nnézkzelon' Le', X̱ana' Dios.

10 Bi bkáche'za' da' chawe' da' nako' ḻo ḻáẕda'wa',

san bchaḻjkza' ka nak yeḻa' ḻi ḻaže' chio', na' kan žesló' benne' ka'.

Bi wzóa' žize ka nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chio',

na' ka nak da' naken dot da' li chio' ladjw benne' zante zej ndobe' chio' Le'.

11 X̱ana' Dios, bi želo' yeyache' ḻáže'lo' neda'.

Yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', na' da' likze chio' žákḻentezegaken neda'.

12 Nyéchjgekle da' bi nak chawe' ka' neda',

na' da' bi nak chawe' ka' da' bena' zej žian neda'.

Che ḻen bi gak chis ḻawa' ḻawo' Le'.

Zej nyanžen ka zej nak yicha' yichja' na' žedó ḻaža'a.

13 Ẕnnabla' Le', X̱ana' Dios, yesló' neda'.

X̱ana' Dios, ben byene gákḻeno' neda'.

14 Ben ga yedoé'egekle, na' chíx̱gekle benne' ka' žénegekle' gótgake' neda'.

Ben ga wẕonnjgak, na' yedoé'egekle benne' ka' žak ḻáže'gake' góngake' neda' ẕia.

15 Ben ga chíx̱gekle, na' wẕonnjgak benne' ka' ben dítjgekle' neda'.

16 Ben ga yebégekle, na' soagak ḻo yeḻa' ba nez benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le',

na' nnégakkze benne' ka' zej nži'ile' Le', Benne' Weslá chégake'.

Nnágake': “¡Ga'n ẕen X̱anžon'!”

17 Ḻa'kze wsáka'gake' neda', na' gak nyache' ḻaža'a,

bi gaḻ ḻažo'o Le' neda', X̱ana' Dios.

Le' žákḻeno' neda', na' žesló' neda'.

X̱ana' Dios. Bi želo' gákḻeno' neda'.

41

1 Ba nez ẕen naken che bennen' že' ḻaže'e benne' yache' ka'.

Bi ža zoe' ḻo da' zede, yeslá X̱anžon' ḻe'.

2 X̱anžon' gape chi'ikze' ḻe', na' wneẕjwe' ḻe' yeḻa' nban.

Gak to yeḻa' ba nez ẕen che bennen' ḻo yežlyó nga,

na' bi wdé X̱anžon' ḻe' ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe'.

3 X̱anžo Dios góx̱wkze' ḻe' kate' die' gan ẕzáka'ḻi'e.

Yeyón chawe'e dot da' nake' katen' bi zoe' chawe'.

4 Wnnía': “X̱ana' Dios, beyache' ḻaže'l neda'.

Beyón be' da' nakkza' dan' bena' doḻa' kate' bži'a chio' Le'.”

5 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' ẕnnégake' chia', na' ẕnnábgake':

“¿Batx̱ gat benne' ni, na' gak gaḻ ḻáže'to' ḻe'?”

6 Žedjwíagake' neda', san kege nich gak chia' da' chawe'.

Ẕbéjgake' neda' diža' nich gak nnégake' chia',

na' kate' žežójgake', na' ẕzégake' dižan'.

7 Kate' ẕdobgak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', na' ẕnnétezegake' chia'.

Ẕcháḻjḻentezegake' ljéžgake' ka' chia' neda', na' ẕnnágake':

8 “Ba de'e to yižwé' da' goten ḻe',

na' biž yeyase' gan die'.”

9 Ḻeska' bennen' bga'n chawe'e ḻen neda', bennen' bx̱en ḻaža'a, na' bdáwḻenkze' neda',

benne' ni wnnekze' chia' neda'

10 san Le', X̱ana' Dios, beyache' ḻaže'l neda', na' ben ga yeyasa',

na' yebi'a chegak benne' ka' da' yeyáḻa'gake'.

11 Kikze nnezla' žona' da' žaz ḻažo'o Le',

na' bennen' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' bi be gak gone' chia'.

12 Le' nóx̱wkzo' neda' dan' naka' gaẕjw ḻaže',

na' bzo' neda' ḻawo' Le' to chi'ize.

13 ¡Ga'n ẕen X̱anžon'!

Nake' Dios chegak benne' Israel ka'

yógo'te yiz nníta'gake', na' to chi'ize.

Ka'kze naken, na' ka'kze gaken.

42

1 Ka žon bžina' yix̱e' ẕbéžeya'aba' dan' ẕbiḻba',

ka' ẕnnab be' da' nakkza' da' nak chio', Dios.

2 Ẕbiḻe be' da' nakkza' dan' naken chio', Dios ban.

¿Batx̱ gak yida' nich ḻa'a ḻawo' Le', Dios?

3 Nis da' ẕbeža' goken ka yet žawa' dot ža, na' yel,

na' ẕnnábgekle' neda' yógo'te ža, na' ẕnnágake':

“¿Ganẕkze Dios chio'?”

4 Žezá' ḻaža'a da' ki, na' ẕbeže ḻaža'a.

Žezá' ḻaža'a kan wyá'aḻena' benne' zan ka', na' wneẕwa' ḻáwgake' ḻo liž Dios,

Beḻžo ḻo yeḻa' žebele, na' bka'n ẕenžo Dios ḻo lni.

5 ¿Biẕ chen' žat ni'a no'o, be' da' nakkza'?

¿Biẕ chen' že' zedlo' ḻo yichj ḻáẕda'wa'?

Bx̱en ḻaže' Dios dan' wká'n ẕenkza' Ḻe' da' yoble.

Nake' Benne' Weslá chia', na' Dios chia'.

6 X̱ana' Dios, ba nat ni'a na' be' da' nakkza' ḻo yichj ḻáẕda'wa'.

Che ḻen žezá' ḻaža'a chio' kate' ne zoa' ḻo yežlyó yecheḻa'ale yegw Jordán nga,

ḻo ya'a Hermón gan že' Ya'a Misar.

7 Ka nak žax̱to' da' žon nisdo', ka' žon to nis wbá'a chio', Dios.

Ẕzaka' be' da' nakkza' dan' nis wbá'a dan' bselo'o ẕchen' neda'.

8 Tža tža žeyache' ḻaže'l X̱anžon' neda',

na' žel goḻkza' da' we ḻawa' Ḻe',

na' wcháḻjḻena' Dios, Bennen' žonne' yeḻa' nban chia'.

9 Yapa' Dios: “Le' žape chi'o neda'.

¿Biẕ chen' naḻ ḻažo'o neda'?

¿Biẕ chen' žak nyache' ḻaža'a dan' benne' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' žsake'e neda'?”

10 Žlagak žit yoa'a dan' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' žon dítjgekle' neda'.

Tža tža ẕnnábgekle' neda', na' ẕnnagake':

“¿Ganẕkze Dios chio'?”

11 ¿Biẕ chen' žat ni'a no'o, be' da' nakkza'?

¿Biẕ chen' že' zedlo' ḻo yichj ḻáẕda'wa'?

Bx̱en ḻaže' Dios dan' wká'n ẕenkza' Le' da' yoble.

Nake' Benne' žeslé' neda', na' Dios chia'.

43

1 Bchi'a ḻaže' neda', X̱ana' Dios, na' bḻoe'e ḻaw naka' chawe'.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕzóagake' Le' cheḻa'ale,

na' ḻo na'gak benne' wen ḻaže' ka', benne' wen da' ẕinnj ka'.

2 Nako' Le' Dios chia', na' ẕzoa chocho' neda'.

¿Biẕ chen' bsan ḻažo'o neda'?

¿Biẕ chen' žak nyache' ḻaža'a

dan' benne' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' žsaka' zi'e neda'?

3 Bseḻa' yeḻa' baní' chio', na' da' likze chio' ga zoa' ni.

Da' ki yegó'ogaken neda' nez.

Wché'gaken neda' ḻaw ya'a la'y chio', na' gan zoakzo' Le'.

4 Choa'a gan zoa bkog la'y che Dios.

Choa'a ḻaw Dios, Bennen' žone' ga žebela', na' gan soa' ḻo yeḻa' ba nez.

Wká'n ẕena' Le' ḻen da' žinna'.

Le' nako' Dios chia' neda'.

5 ¿Biẕ chen' žat ni'a no'o, be' da' nakkza'?

¿Biẕ chen' že' zedlo' ḻo yichj ḻáẕda'wa'?

Bx̱en ḻaže' Dios dan' wká'n ẕenkza' Le' da' yoble.

Nake' Benne' žeslé' neda', na' Dios chia'.

44

1 Dios, x̱a x̱na' gole cheto' ka' bzéngekle' neto'

da' beno' ḻo ža chégake', dan' beno' yiz wdé ka'.

2 Bchinnjo' yezika' yež ka' ḻawgak x̱a x̱na' gole cheto' ka',

na' bnnito'o ḻégake' ḻo latje chegak benách ca'.

Bsáka'ḻi'o benne' yež ka', san bzoa chocho' benne' chio' ka' ḻo yežlyó gan zoato' neto' na'a.

3 X̱a x̱na' gole cheto' ka' bi wẕí'gake' yežlyó nga ḻen ya ntoche' chégakkze' ka'.

Bi beslá kwíngake' ḻen yeḻa' waḻe da' zej nape',

san Le' besló' ḻégake' ḻen yeḻa' wak chio',

na' ḻen yeḻa' waḻe chio', na' ḻen yeḻa' ẕen chio',

dan' wyáz ḻažo'o ḻégake'.

4 Le', Dios, nako' Benne' Wnná Bia' chia'.

Beslá neto', ẕa'só Jakob.

5 Ḻen yeḻa' wak chio' Le' wzéx̱jwto' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neto'.

Ni'a chio' Le' ẕzéx̱jwto' ḻégake'.

6 Bi wx̱én ḻaža'a yag ntoche' chia',

dan' bi yeslán neda'.

7 Le' wdape chi'o neto' nich bi be gok gongak cheto' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neto' chawe'.

Beno' ga bedoé'egekle benne' ka' ẕžá'agake' neto'.

8 Ni'a chio' Le', Dios, sóatezto' ḻo yeḻa' ba nez,

na' to chi'ize wx̱én ḻáže'to' Le',

9 san wléj yichjo' neto', na' beno' ga žedoe'elto',

na' bi žéjḻeno' benne' cheto' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe.

10 Beno' ga bẕonnjto' ḻawgak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neto',

na' benne' ka' ẕží'igake' cheto' beká'agake' yógo'te da' wdapto'.

11 Bdio' neto' ka ẕila' ka' ḻo na'gak benne' ka' žótgake' neto',

na' besḻaso' neto' ladjw benne' zi'to' ka'.

12 Bdezo' neto', benne' chio' ka', ḻo ná'gake',

na' bi be bezi'o.

13 Beno' ga benne' yež gawze ka' ẕnnégake' cheto'.

Benne' zej nyechjle' neto' ẕká'ngake' neto' ka'ze, na' žẕížegake' cheto'.

14 Bzo' neto' ka to da' ẕnnagak benne' wláž cheto' ka' naken to da' nyáche'ḻe'e.

Kate' ẕḻé'egekle benne' ka' neto', ẕta yíchjgake',

na' žebángekle' ka žak nyache' ḻáže'to'.

15 Tža tža žedoé'etezla', na' žé'teza' ḻo da' zedḻe'e.

16 Ẕnnégake' chia', na' ẕzóagake' neda' cheḻa'ale.

Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' ẕži'igake' chia', na' žóngake' neda' ẕia.

17 Yógo'te da' ki žákgaken cheto', san bi na' gaḻ ḻáže'to' Le'.

Bi na' wzoato' cheḻa'ale x̱tižo'o dan' bénḻeno' neto'.

18 Bi na' wsán ḻáže'to' Le',

na' bi na' wzoato' cheḻa'ale da' bchi'lo' neto'.

19 ¿Biẕ chen' bzo' neto' cheḻa'ale lo latj chegak bia snia ka',

na' bzo' neto' gan za' gatto'?

20 Chela' goḻ ḻáže'to' Dios cheto',

o chela' bka'n ẕento' lo'a ka',

21 ¿bi žaḻa' ža'a Dios neto' ni'a che da' ki?

Ḻe' nnézkzele' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak benne' ka'.

22 Dan' nakto' chio', tža tža zóagake' gótgake' neto'.

Béngake' neto' ka ẕila' za' gótgake'-ba'.

23 ¡Bebán, X̱anto' Dios! ¿Biẕ chen' ẕtaso'?

¡Bebán! ¡Bi so' zi'to' to chi'ize!

24 ¿Biẕ chen' bkache' kwino',

na' bi žákbe'elo' kan ẕzáka'ḻe'eto',

na' kan ẕkóngekle benne' ka' neto' žin?

25 Ba nat ni'a na' be' da' nakkzto',

dan' bzéx̱jwgake' neto', na' žx̱óbgake' neto' ḻo yo.

26 ¡Wzó ža'! ¡Gokḻen neto'!

¡Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', beslá neto'!

45

1 Yo'o yichj ḻáẕda'wa' diža' x̱tanḻe'e ka',

na' goḻkza' ka nak che benne' wnná bia'.

Goḻkza' da' bzoj to benne' ẕcháḻjḻi'e chawe'.

2 Nako' le' x̱tánle'eže ka yógo'te benne' ka'.

Nak cheto' yeḻa' ba nez ni'a che da' ẕchaḻjo',

dan' Dios ben cháwe'kze' le' to chi'ize.

3 Bda' ya ntoche' chio' žoa'a ḻi'o, le', benne' waḻe,

ḻo yeḻa' ẕen chio', na' ḻo yeḻa' wnná bia' chio'.

4 Ḻo yeḻa' ẕen chio' zo' nbankzo'.

Bkonle žin diža' li, na' yeḻa' gax̱jw ḻaže',

na' da' chawe', na' wzejní'il kwino' da' ẕenḻe'e ka'.

5 Zej nḻáḻe'egak yag ntóche'do' chio' ka',

da' ka' gótgaken benne' yež ka' ḻawo' le',

na' cházgaken ḻáẕdo'gak benne' ka' ẕžá'agake' le'.

6 Gan ži'o, Dios, žen' to chi'ize, na' sóatezen.

Chawe' nak ka ẕnna bi'o.

7 Nži'ilo' da' nak chawe',

na' bi ẕḻe'elo' chawe' da' bi nak chawe'.

Che ḻen Dios chio' bzoe' le' latje chio', gan žebéḻe'eželo' ka lježo' ka'.

8 Ẕḻa' ẕix̱ ẕa lano' ḻen da' ka' zej naken mirra, na' áloe, na' kasia, da' ka' ẕḻá'gaken ẕix̱.

Ḻo ližo' da' záka'ḻe'en ẕzóagake' le' ḻo yeḻa' ba nez.

9 Bi' no'le chegak benne' wnná bia' ka' zej zoabe' ladjw ẕo'lo' ka', no'le ka' zej nakže' blo.

Kwito' ḻi ža že' bi' no'len' gakbe' ẕo'lo', bi' no'len' si'be' oro da' zan' zaka' yež Ofir.

10 Bze nag, nó'ledo', na' bwia nga, na' benle da' nnia'.

Žaḻa' gaḻ ḻažo'o lažo', na' liž x̱o',

11 na' benne' wnná bian' dan ḻaže'e yeḻa' x̱tan chio'.

Gok gax̱jw ḻaže' ḻawe' ḻe' dan' nake' ḻe' x̱ano',

12 na' ḻa'gak no'le yež Tiro ka' ḻawo' le', zej noe'e da' gónngake' chio'.

Nnabgak benne' wnni'a ka' to da' gono' chégake'.

13 X̱tanle'e nak bi' no'le che benne' wnná bian' ḻo yo'o gan zoe'.

Ẕa lánabe' nzin' da' x̱tan ka' da' zej naken oro.

14 Wché'gake'-be' ḻaw benne' wnná bian',

nákwbe' ẕa lánabe' dan' nwa'ḻe'en da' x̱tan ka'.

X̱kwide' nó'ledo' ka' chjakbe' x̱kóže'lbe'.

Nó'ledo' ki, no'le lježbe' ka', wché'gakbe' ḻebe' ḻaw benne' wnná bian'.

15 Ḻo yeḻa' žebele, na' ḻo yeḻa' ba nez wché'gakbe' ḻebe',

na' chó'ogakbe' ližo', benne' wnná bia'.

16 Ḻo latje chegak x̱a x̱to'o ka' soagak ẕi'no' ka'.

Gono' ga nna bia'gak x̱kwide' chio' ka' do ẕente yežlyó.

17 Gona' ga chejsá' ḻáže'gak yógo'te benne' ka' lo'.

Che ḻen wká'n ẕengak benne' ka' le' yógo'te yiz so', na' to chi'ize.

46

1 Dios ẕḻe'ekzle' žo'o, na' žone' žo'o benne' waḻe ka'.

Zóateze' gákḻene' žo'o kate' ẕzáka'žo.

2 Che ḻen, bi žébežo ḻa'kze x̱o' yežlyó nga,

na' chejchazgak ya'a ka' ḻo nisdo',

3 na' ḻa'kze chasḻe'e nisdon', na' gonḻe'en žax̱to',

na' ẕízegak ya'a ka' ni'a che da' žẕo'.

4 De to yegw da' ẕnnen ḻo yeḻa' žebele ḻo yež che Dios,

na' ḻo liž Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' ẕen.

5 Dios zoe' yežen', na' batkle kwia yin'.

Yide' zildo' na' gákḻene' benne' wláž ka' che yežen'.

6 Ẕbéžeya'agak benne' yežlyó nga, na' ẕžébegake' Dios, Benne' Wnná Bia' Ẕen.

Ẕnne Dios kan ẕnne wzió', na' ẕbia yi' yežlyó.

7 Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wak, zóaḻene' žo'o.

Dios na' che Jakob ẕkache' chawe'e žo'o.

8 Le da ḻé'elele da' ka' ben X̱anžon'.

Le wia dan' bene' ḻo yežlyó dan' žonen ga žebanlžo.

9 Ẕzoa žie' wdiḻe ka' žákgaken do ẕente yežlyó.

Žichje' da' ka' ẕsegak yag ntóche'do' ka',

na' ẕzoẕjwe' yag ntoche' ka' che wdiḻe,

na' ẕzeye' karro ka' che wdiḻe.

10 Ẕnna Dios: “Le soa žize, na' le nnezle naka' Dios.

Napža' yeḻa' wak ka da' zej nape yógo'te yež ka'.

Napža' yeḻa' wak ka da' zej nape benne' dot yežlyó.”

11 Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wak, zóaḻene' žo'o.

Dios na' che Jakob ẕkache' chawe'e žo'o.

47

1 ¡Le kapa' na'le, ḻe'e, yógo'te benne' ka'!

¡Le wká'n ẕen Dios ḻen yeḻa' žebele!

2 Žaḻa' žébežo X̱anžon', Bennen' nape' dot yeḻa' wak.

Nake' Benne' Wnná Bia' Ẕen, na' ẕnna bi'e dot yežlyó.

3 Bdie' benne' zi'to' ka' ḻo na'žo.

Bnnite'e žo'o nich nna bia'žo yež ka'.

4 Beké'e yežlyó nga ḻo ná'gake', na' bennen' chežo,

na' naken to yežlyó x̱tanḻe'e che ẕa'só Jakob ka', benne' ka' nži'ile'.

5 Ẕben Dios gan ži'e ẕnna bi'e.

Ẕbéžegak lozgak bia ka' kate' ẕben X̱anžon' ga na'.

6 ¡Le goḻ da' wká'n ẕenle Dios! ¡Le goḻ!

¡Le goḻ da' wká'n ẕenle Bennen' ẕnna bi'e žo'o!

7 Dios nake' Benne' Wnná Bia' Ẕen dot ḻo yežlyó nga.

¡Le goḻ chie' ḻen dot yeḻa' žejní'il chele!

8 Že' Dios gan ẕnna bi'e, ḻo latje la'y na'.

Ẕnna bi'e yógo'te yež ka'.

9 Ẕdobgak benne' ka' ẕnna biá'gake' yógo'te yež ka'

tẕen ḻen benne' ka' che Dios che Bran.

10 Benne' ka' ẕnna biá'gake' do ẕente yežlyó nga

bdégake' yeḻa' wnná bia' chégake' ḻo na' Dios.

Ḻe' ẕnna bi'e yógo'te benne' wnná bia' ka'.

48

1 Ẕenḻe'e nak X̱anžon', na' žaḻa' wká'n ẕénḻe'ežo Ḻe'

ḻo yež che Dios chežo, dan' žen' ḻaw ya'a la'y chie'.

2 Sión, ya'a ẕen che Dios, naken sibe, na' x̱tanḻe'e.

Naken yež che Benne' Wnná Bia' Ẕen,

da' žonnen yeḻa' žebele chegak benách dot yežlyó nga.

3 Dios bḻoe'ele' ḻaw ẕkache' chawe'e žo'o.

Zoe' ḻo yo'o zaka' ka' che yež chien'.

4 Bdobgak benne' wnná bia' ka',

na' bḻá'gake' nich tíḻ-ḻengake' benne' yežen' ka',

5 san kate' bḻé'egeklen', na' bebángekle'.

Bžébegake', na' bẕónnjgake'.

6 Wžé' zédḻe'egekle', na' wẕáka'ḻe'egake'

ka žak che to no'le za' gaḻj bi' že'n chie'.

7 Gókgake' ka barkw ka' žx̱íte'gaken

kate' žakḻe'e be' ḻo nisdo'.

8 Benlžo che da' ben Dios, na' na'a ba bḻe'elžon

ḻo yež che X̱anžon', Bennen' nape' dot yeḻa' wak.

Ḻe' wzóa chawe'e yež nga to chi'ize.

9 Ga nak ḻo yodo' chio' Le', Dios,

žezá' ḻáže'to' ka nak yeḻa' ži'i ḻaže' ẕen chio'.

10 Gáte'teze ẕka'n ẕengak benách ka' Le',

na' yeḻa' ẕen chio' ẕžinen do ẕente yežlyó.

Ka ẕnna bi'o naken chawe'.

11 Yebéḻe'egekle benne' ka' nníta'gake' yež Sión.

Yebégekle benne' ka' nníta'gake' yež ka' che Judá dan' ẕchi'a ḻáže'kzo' ḻégake'.

12 Ḻe'e, benne' ka' che Dios, le chechjle žoa'a yežen'.

Le wláb yo'o sibe ka', da' ka' žape chí'igaken yežen'.

13 Le wia nga ka nak ze'e ẕen da' nyechjlen yežen'.

Le wia binlo ka zej nak yo'o waḻe ka' chen,

nich wzénlele x̱kwide' chele ka' ka zej naken.

14 Dios ni nakkze' Dios chežo to chi'ize.

Ḻe' wḻoé'ekzle' žo'o nez chawe'.

49

1 Le yenle da' ni, ḻe'e, benne' yógo'te yež ka'.

Le wzé nag, ḻe'e, benne' dot yežlyó nga,

2 ḻe'e, benne' blo ka', na' ḻe'e, benne' gax̱jw ka',

ḻe'e, benne' wnni'a ka', na' ḻe'e, benne' yache' ka'.

3 Wchaḻjkza' da' naken che yeḻa' žejní'il,

na' wzejni'ila' ḻe'e da' yo'on yichj ḻáẕda'wa'.

4 Bze nag diža' ki che yeḻa' žejní'il.

Goḻkza' che to da' ngache', na' chinna' da' žóḻ-ḻena'.

5 ¿Biẕ chen' žon byenen žeba' ḻo ža che da' zede,

kate' nyechjlen neda' da' ẕinnj da' žongak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'?

6 Benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' da' zej nake',

na' ẕka'n ẕen kwíngake' dan' zej nape' yeḻa' wnni'a.

7 Bi be gak góngake' da' yebéj chawen' ljéžgake' ka',

na' bi gak wnéẕjwgake' to da' yeslán ḻégake',

8-9 nich sóatezegake' nbángake' nich batkle nnitle beḻa' žen chégake'

dan' ẕenḻe'e nak da' yeya'wn yeḻa' nban chegak benách,

na' batkle gak no benne' chiẕjwen'.

10 Ḻé'egekle' žatgak benne' žejní'igekle',

na' žak chégake' tḻebe kan žak chegak benne' yaḻ ḻaže' ka', na' chegak benne' ḻaẕdo' zide ka',

na' wká'ngake' yeḻa' wnni'a chégake' ḻo na'gak benne' yoble ka'.

11 Ẕnna ḻáže'gake' sóatezegak ẕa'sógake' ka',

na' ga'ngak lížgake' nich gákgaken chegak yógo'te kwe' ẕa'sógake' ka',

na' ẕzóagake' la yežlyó chégake' kan légake',

12 san bi gá'nteze benne' ka' ḻo yeḻa' ba nez.

Zej nake' ka bia yix̱e' ka', bia ka' žátgakba'.

13 Yógo'te da' žóngake' naken dáche'ze,

na' wká'ngake' da' bx̱en ḻáže'gake'.

14 Zej nake' ka to kwe' ẕila' ka' žjakba' ḻo yi' gabíl,

gan gape chi'i yeḻa' got ḻégakba',

na' benne' chawe' ka' nna biá'gake' benne' wnni'a ka' kate' za' cha'ní',

na' kwia yi'gak da' ka' wdápgake',

na' yi' gabíl naken gan nníta'tezegake'.

15 Dios yeya'we' yeḻa' nban chia' ḻo yi' gabíl

na' yechi'e neda' gan zoakze' Ḻe'.

16 Bi kwe' zedlo' kate' no benne' ẕzí'ḻi'e yeḻa' wnni'a,

na' kate' žone' liže' da' záka'ḻe'en.

17 Kate' gate' bi be yechi'e,

na' bi chejḻen yeḻa' wnni'a chien' ḻe'.

18 Ḻa'kze x̱ak wzóe' nbane' gok chie' yeḻa' ba nez ẕen,

na' bka'n ẕengak benne' ka' ḻe' katen' wzóe' nbane',

19 san choe'e gan zej nnita' x̱a x̱ta'we' ka',

na' batkle ḻe'ele' yeḻa' baní'.

20 Žápegak benne' ka' ḻe' ba la'ne san bi žákbe'ele'

nake' ka bia yix̱e' ka', bia ka' žátgakba'.

50

1 Ẕnne X̱anžo Dios, na' ẕtobe' benne' dot yežlyó,

benne' ka' žé'gake' gan ẕla' wbíž, na' gan ženen.

2 Ḻo Ya'a Sión, da' naken x̱tanḻe'e ba bza'ní' Dios.

3 Yeḻá' Dios chežo, na' bi soe' žize.

Ẕenkze yi' ḻawe' Ḻe', na' gakḻe'e be' bdone' dan' chechjlen Ḻe'.

4 Wtobe' benne' ka' nníta'gake' ya'abá na'le,

na' benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga,

nich wchi'a ḻaže'e benne' chie' ka'.

5 Ẕnne': “Le wtób benne' chia' ka',

benne' ka' bénḻengake' neda' to diža',

dan' bzoa chóchgake' ḻen žen chegak biado' ka'.”

6 Da' zoan ya'abá ẕḻoe'e ḻawn nak Dios chawe',

dan' nake' Benne' wchi'a ḻaže'e benách ka'.

7 Ẕnne': “Le yenle, benne' chia' ka', na' wchaḻja'.

Le wzé nag, benne' Israel ka',

na' nnia' da' yesbaga'a ḻe'e ẕia.

Neda', Dios, naka' Dios chele.

8 Bi tiḻa' ḻe'e ni'a chegak biado' ka' betle ḻawa',

na' ni'a chegak biado' ka' bzeyle,

da' ka' ẕgó'otezele ḻawa' neda'.

9 Bi si'a beždo ka' ḻo na'le ḻe'e,

na' chibo byo ka', bia chele ka'.

10 Yógo'te bia yix̱e' ka' zej nakba' chia',

na' yógo'te bia beždo' ka',

bia zej zoaba' ḻo ya'ado' ka'.

11 Yógo'te bia ka' zoa x̱ílgakba' yó'ogakba' ḻo na'a,

na' ḻezka' yógo'te bia ka' zej zoaba' nbángakba'.

12 Cha' tona' neda', bi yapa' ḻe'e bi da' gonnle chia'

dan' yežlyó, na' yógo'te da' zej den ḻawlen zej naken chia'.

13 ¿Žon byenen gawa' x̱péḻa'gak bež ka',

cha' ye'ja' žen chegak chibo byo ka'?”

14 Le ko'o ḻaw Dios da' wká'n ẕenle Ḻe',

na' le wneẕjw da' wchebe ḻáže'le ḻaw Dios ẕente.

15 Ḻezka' ẕnne': “Bḻiž neda' ḻo ža katen' gak da' wžía yin' benách ka',

na' yeslá' le', na' le' gapo' neda' ba la'ne.”

16 Dios ži'e no benne' wen da' ẕinnj:

“¿Žeklo' ẕchaḻjo' le' kan nak da' wnnakza' neda',

na' ẕnnio' che x̱tiža'a dan' bénḻena' benách chia' ka'?

17 Le' bi ẕḻe'elo' neda' chawe' kate' ẕḻoe'ela' le' da' bi nak chawe' da' žono',

na' ẕzo' cheḻa'ale diža' chia'.

18 Kate' ẕḻe'elo' to benne' wbán, na' žono' ḻe' tẕen,

na' nako' toze ḻen benne' ka', benne' ẕbej yíchjgake' neda'.

19 Žónteze žono' da' ẕia,

na' ẕcháḻjtezo' da' wen ḻaže'.

20 Ẕnnétezo' che lježkzo',

na' žesbago'o ẕia x̱kwide' che x̱na'kzo'.

21 Beno' da' ki, san neda' wzóa' žize.

Goklo' naka' neda' to benne' ka nako' le',

san tiḻkza' le', na' wḻoe'ela' le' ka nak da' beno'.

22 Le chejní'il da' ni na'a, ḻe'e žaḻ ḻáže'le Dios,

nich bi wzóẕj Dios ḻe'e,

na' biž soa no benne' yeslé' ḻe'e.

23 Bennen' ko'e ḻawa' da' wká'n ẕene' neda' gape' neda' ba la'ne,

na' bennen' ẕzoa choch kwine' nich gone' da' chawe',

wḻoe'ela' ḻe' zoa' yeslá' ḻe', na' naka' Dios chie'.”

51

1 Gokḻen neda', Dios, ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio'.

Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' beká'a ẕia da' nbaga'a.

2 Wdíb neda' che da' bi nak chawe' da' bena'.

Bka'n chawe' neda' che doḻa' da' nbaga'a.

3 Žeyónbi'a bži'a chio' Le' ḻen dan' bena'.

Doḻa' ka' bena' žesbága'gaken neda' ẕia.

4 Ḻawo' Le' bena' doḻan'. O', ḻawo' Le'.

Bena' da' bi naken chawe' ḻawo' Le'.

Ki ẕnno' naken chia' nich gak bia' nako' chawe' ni'a che da' ẕnno'.

Naken ḻi ḻaže' kan ẕchi'a ḻažo'o benách ka'.

5 Bwia nga, bache nbága'kza' doḻa' katen' golja'.

Ḻo doḻa' wzoakza' katen' bsan x̱na'a neda'.

6 Žak ḻažo'o Le' soa da' likze ḻo yichj ḻáẕda'wa',

na' ḻo yichj ḻáẕda'wa' bzo' yeḻa' žejní'il.

7 Bka'n chawe' neda' ḻen da' ẕkonlo' žin, na' yega'na' chawe'.

Wdíb neda', na' gakža' chiche ka nak bejw.

8 Bzoa chia' yeḻa' žebele, na' yeḻa' ba nez,

na' žit ka' da' yoa'a gá'ngaken choch, žit ka' bdichjo' Le'.

9 Bi chejsá' ḻažo'o doḻa' ka' nbaga'a,

na' beká'a yógo'te da' bi nak chawe' da' bena'.

10 Dios, beyón chawe' yichj ḻáẕda'wa',

na' bzoa to be' ḻi ḻaže' ḻo yichj ḻáẕda'wa'.

11 Bi wkwaso' neda' ḻawo' Le',

na' bi yekó'o be' la'y chio' ḻo yichj ḻáẕda'wa'.

12 Bebí'i chia' yeḻa' žebele che yeḻa' weslá chio',

na' bzoa choch be' chawe' dan' yoa'a.

13 Naž wsedla' benne' wen da' ẕinnj ka' da' žaz ḻažo'o góngake',

na' benne' doḻa' ka' yeyákgake' chio' Le'.

14 Beslá neda' ḻo ẕia da' nbaga'a, beta' to benne'.

Dios, nako' Benne' Weslá chia',

na' goḻkza' che da' chawe' da' nako' Le'.

15 X̱ana' Dios, bsaljw žoa'a,

na' wzenla' benách ka' da' we ḻawa' Le'.

16 Bi žaz ḻažo'o biado' ka' gota'-ba' ḻawo' Le',

na' bi žaz ḻažo'o biado' ka' wzeya' ḻawo' Le'.

17 Da' žaḻa' ko'ožo ḻaw Dios da' žaz ḻaže'e naken to ḻaẕdo' gax̱jw ḻaže'.

To ḻaẕdo' gax̱jw ḻaže', na' da' žeyát ḻažen' bi wzó' cheḻa'ale, Dios.

18 Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio', ben chawe' yež Sión.

Beyón ze'e da' žape chi'in yež Jerusalén'.

19 Naž chaz ḻažo'o biado' ka' gotto' ḻawo' Le' ḻo da' nak chawe',

na' biado' ka' wzeyto' ḻawo' Le'.

Naž gótgake' biado' ka' ḻo bkog la'y chio'.

52

1 ¿Ẕka'n ẕen kwino', benne' waḻe, ni'a che da' ẕinnj da' beno'

dan' zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' che Dios?

2 Ẕcháḻjtezo' che da' ẕia da' gono' che lježo'.

Da' ẕnno' naken ka to ya ntoche' dan' žon ḻáže'len lježon'.

3 Nží'iželo' da' bi nak chawe' ka nži'ilo' da' naken chawe'

na' ẕdan ḻáže'žo' da' wen ḻaže' ka ẕdan ḻažo'o da' li.

4 Nži'ilo' diža' ka' žon dítjgeklen benne' ka', le', benne' wen ḻaže'.

5 Ni'a che da' ki wžía yi' Dios le' to chi'ize.

Gox̱e' le', na' yeké'e le' gan zoakzo',

na' wkwase' le' gan zej nnita' benne' ban ka'.

6 Ḻé'egekle benne' chawe' ka' da' ni, na' žébegake'.

Wẕížegake' chio' le', na' nnágake':

7 “Le wia nga, benne' ni bi bx̱en ḻaže'e Dios nich gape chi'e ḻe'.

Bx̱en ḻáže'kze' yeḻa' wnni'a ẕenḻe'e chie',

na' nga'nze' ḻo da' bi nak chawe' da' žone'.”

8 San neda' naka' ka to yag olibo dan' žen' ḻi'a liž Dios.

Žx̱en ḻáže'teza' yeḻa' žeyache' ḻaže' che Dios.

9 Wká'n ẕenkza' Ḻe' to chi'ize dan' bene' da' ki.

Wx̱én ḻaža'a La la'y chie' ḻawgak benne' chie' ka' dan' naken chawe' gonan'.

53

1 Benne' yaḻ ḻaže' ka' ḻo ḻáẕdo'gake' ẕnnágake':

“Bi zoa Dios.”

Yógo'tie' zej nbage'e ẕia, dan' béngake' da' ẕinnj.

Bi zoa no benne' žone' da' naken chawe'.

2 Zoa Dios ya'abá, na' ẕwie' benne' ka',

nich ḻe'ele' cha' zoa no benne' žejni'ile',

bennen' žape' Dios ba la'ne,

3 san yógo'te benne' ka' zej nbej yíchjgake' Dios.

Yógo'tie' zej nbage'e ẕia.

Bi zoa no benne' žone' da' naken chawe', nitóe'.

4 Ẕnna Dios: “¿Bi žejní'igekle benne' wen da' ẕinnj ka'?

Že'j žáwgake' da' ẕbángake' chegak benách chia' ka',

na' bi žénegekle' gónbia'gake' neda'.”

5 San žin ža žébegake' da' sáka'gake'.

Gosḻas Dios žit chegak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' benách chie' ka'.

Dios wzóe' ḻégake' cheḻa'ale, na' wžía yi'e ḻégake'.

6 Ẕnnabla' Dios gone' ga žoj ḻo yež Sión da' gákḻenen benne' Israel ka'.

Kate' gon Dios ga yeḻa'gak benne' chie' ka' lážgake',

yebégekle ẕa'só Jakob ka',

na' gak yeḻa' ba nez ẕen chegak benne' Israel ka'.

54

1 Beslá neda', Dios, ḻen yeḻa' wak chio'.

Gokḻen neda', Dios, ḻen yeḻa' waḻe chio'.

2 Benle da' ẕnnabla' Le', Dios, na' bechebe chia'.

Bze nag da' wcháḻjḻena' Le'.

3 Za'gak benne' snia ka' nich tíḻ-ḻengake' neda'.

Benne' yichj ža'a ka' žénegekle' gótgake' neda',

benne' ka' bi žápegake' Le' ba la'ne, Dios.

4 X̱anžo Dios nake' Bennen' žákḻene' neda'.

Dios zóaḻene' benne' ka' žape chí'igake' neda'.

5 Dios yebi'e chegak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' ka nak da' bi nak chawe' da' žóngake'.

Wžía yi'e benne' ka' dan' nake' Ḻe' ḻi ḻaže'.

6 Dot ḻaža'a wneẕjwa' da' ko'a ḻawo' Le', X̱ana' Dios.

Wká'n ẕenkza' La la'y chio' dan' nakḻe'en chawe'.

7 Besló' neda' ḻo yógo'te da' goken chia'.

Bḻe'ela' wžía yi'gak benne' ka' bžá'agake' neda'.

55

1 Bze nag, X̱ana' Dios, da' žḻiža' Le',

na' bi wzó' cheḻa'ale da' ẕnnabla' Le'.

2 Bebán ḻaže', na' bechebe chia'.

Žḻiža' Le' ḻo da' ẕnnia', na' že' zedla'.

3 Benne' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' ẕnnie' chia',

na' bennen' bi nake' chawe' žon ditjle' neda'.

Žesbága'gake' neda' ẕia, na' ḻo yeḻa' ẕža'a chégake' ẕbia ḻáže'gake' neda'.

4 Že' zedle ḻáẕda'wa' ḻo beḻa' žen chia',

na' ẕchebe yeḻa' got neda'.

5 Ẕžébeḻi'a, na' žẕízeḻi'a,

na' žak chia' da' ẕcheben neda'.

6 Wnnía': “Chela' gonno' chia' x̱il ka' ka zej nak x̱il bsia,

tia' ḻo be'ze gan yezí' ḻaža'a.

7 Da' ḻi wẕonnja' zíto'le, na' soakza' ḻe'e latje dach.

8 Gon byena' bi be gon chia' be' bdone', na' be' waḻe.”

9 Bžia yi' benne' ka' bi zej nake' chawe', X̱ana' Dios.

Bchix̱ da' ẕnnágake', dan' ẕḻe'ela' da' ẕinnj, na' da' ẕia da' žóngake' ḻo yež nga.

10 Dot ža, na' yele žéchjgekle' yež.

Žóngake' da' ẕinnj, na' da' bi nak chawe' ḻo yež nga.

11 Nža' yež nga da' bi nak chawe' da' žóngake'.

Žóntezgake' da' wen ḻaže', na' da' ẕinnj ḻo nez chen.

12 Chela' gok no benne' bi ẕḻe'ele' neda' chawe', bennen' bene' neda' ẕia, na' bzoelan'.

Chela' gok benne' ẕže'e neda', bennen' bdíḻ-ḻene' neda' na' bkache' kwina' ḻawe' ḻe',

13 san le' benkzon', na' goko' ka to bi' lježa'.

Wẕí' ḻo no'o neda', na' goko' toze ḻen neda'.

14 Tẕen bchaḻjžo dot ḻáže'žo, na' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' wdažo ḻo liž Dios.

15 Dios, ben ga sen yeḻa' got benne' ka' choḻze, benne' ka' bi zej nake' chawe'.

Ben ga chó'ogake' ḻo yi' gabíl kate' ne zóagake' nbángake'.

Nža'gak lížgake' da' bi nak chawe' da' žóngake'.

16 San ka nak chia' neda', bḻiža' Dios,

na' X̱ana' Dios beslé' neda'.

17 Zildo', na' wawbíž, na' kate' žen wbíž ẕcháḻjḻena' Dios.

Žḻiža' Ḻe', na' Ḻe' ženle' chia'.

18 Yeya'we' be' da' nakkza' ḻo na'gak benne' ka' ẕdíḻ-lengake' neda',

na' gone' ga kweza' chawe',

ḻa'kze zej nnita' benne' zante, benne' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

19 Dios nake' Bennen' zóateze', na' ẕnna biá'teze'.

Nake' chawe', na' wžía yi'e benne' ka'.

Ki gone' chégake' dan' bi žsángake' da' žóngake', na' bi ẕžébegake' Dios.

20 Benne' wen da' ẕinnj ka' ẕdíḻ-ḻengake' benne' ka' ẕgá'nḻengake' ḻégake' chawe'.

Ẕží'igake' che diža' da' bénḻengake' benne' ka'.

21 Da' ẕcháḻjgake' naken diža' cháwe'do', san yo'o yichj ḻáẕdo'gake' yeḻa' ẕža'a.

Žóngake' x̱tanḻe'e diža' da' ẕcháḻjgake', san naken ka to ya ntoche'.

22 Bde ywa' chio' x̱kože' X̱anžon' na' Ḻe' gon choche' le'.

Batkle we'e latje chejchegw benne' chawen' to chi'ize.

23 San Le', Dios, gono' ga cho'ogak benne' wen da' ẕinnj ka',

na' benne' wet benách ka', na' benne' wen ḻaže' ka', ḻo yi' gabíl,

kate' bi na' góngake' gachj yiz ka' da' yéla'gake',

san neda' wx̱én ḻaža'a Le'.

56

1 Beyache' ḻaže'l neda', Dios, nich bi wžía yí'gak benne' ka' neda'.

Tža tža žsáka'gake' neda', na' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

2 Dot ža, na' yele benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' ẕbia ḻáže'gake' neda',

dan' nníta'gak benne' zante, benne' ẕdíḻ-ḻengake' neda' ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwíngake'.

3 Kate' ẕžin ža ẕžeba', žx̱en ḻaža'a Dios.

4 Žx̱en ḻaža'a Ḻe', na' ẕka'n ẕena' x̱tiže'e.

Žx̱en ḻaža'a Ḻe', na' biž ẕžeba'.

¿Biẕkze gak gongak benne' ka' chia' neda'?

5 Yógo'te ža ẕží'igake' che x̱tiža'a.

Ḻen yógo'te da' ẕnnágake' žóngake' neda' žia.

6 Ẕdóbgake', na' ẕkache' kwíngake'.

Ẕwíagake' binlo da' žona'.

Žénegekle' gótgake' neda'.

7 X̱ana' Dios, bwia da' žóngake', na' ḻo yeḻa' ẕža'a chio' bžia yi' benne' ka'.

8 Nnézkzelo' Le' ka žẕonnja' ḻawgak benne' ka'.

Bejsá' ḻaže' nis da' ba wžeža'.

¿Bi zej nyejwn ḻe'e yiche chio'?

9 Kate' žḻiža' Dios, ḻo ža na'kze žẕonnjgak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Nnezkzla' zoaḻen Dios neda'.

10 Žx̱en ḻaža'a Dios, na' ẕka'n ẕena' x̱tiže'e.

Žx̱en ḻaža'a X̱anžon', na' ẕka'n ẕena' x̱tiže'e.

11 Žx̱en ḻaža'a Dios, na' biž ẕžeba'.

¿Biẕkze gak gongak benne' ka' chia' neda'?

12 Nbaga'a da' bchebe ḻaža'a gona' chio', Dios.

Goḻkza' da' we ḻawa' Le'.

13 Besló' be' da' nakkza' ḻo yeḻa' got,

na' bekó'o ni'a gan wzóa chejchégwgaken.

Gak choa'a ḻawo' Le', Dios, ḻo yeḻa' baní'

da' žonno' chegak benne' ka' zóagake' nbángake'.

57

1 Beyache' ḻaže'l neda', Dios. Beyache' ḻaže'l neda',

dan' žx̱en ḻaža'a Le' ḻen dot yichj ḻáẕda'wa'.

Gape chi'o neda' ka žon ẕkoko' žape chi'iba' bríse'do' ka' ẕan x̱ilba',

na' zejte te che da' žaken chia'.

2 Wḻiža' Dios, Benne' ẕente.

Wḻiža' Ḻe' nich gákḻene' neda'.

3 Gan zoe' ya'abá chie' seḻe'e no benne' yeslé' neda' ḻo na' bennen' žénele' wžía yi'e neda'.

Dios beyache' ḻáže'le' neda', na' benne' chia' da' li chie'.

4 Že' zedla' ka to benne' ži'e ladjw bež yix̱e' ka'.

Zoa' ladjw benne' ka' zej nake' ka bež yix̱e' ka', bia ka' žáwgakba' benách ka'.

Da' ẕnnégake' chia' naken ka yag ntóche'do' ka',

na' x̱tíža'gake' zej naken ka ya ntoche' ka'.

5 ¡Ga'n ẕen Le' ya'abá, Dios!

¡Yeḻa' ẕen chio' ẕžinen dot yežlyó!

6 Ba bdix̱jgak benne' ka' do yeḻj nich séngake' neda',

na' žedó ḻaža'a ḻo da' žaken chia'.

Bché'ngake' to yežw nich chejchazan',

san ḻégake' ba bejcházgaken'.

7 Zoakze ḻáẕda'wa', Dios.

Zoakze ḻáẕda'wa' nich goḻkza' da' wká'n ẕenen Le'.

8 Bebán, be' da' nakkza', na' le yebán, ḻe'e žinnle da' ka' žóḻ-ḻenle.

Zildo' yebankza'.

9 X̱ana' Dios, wká'n ẕen Le' ladjw benne' chio' ka'.

Goḻkza' chio' ḻawgak benne' yógo'te yež ka'.

10 Nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' ẕenže ka ya'abá,

na' da' li chio' nakže ẕen ka bejw gasj ka'.

11 ¡Ga'n ẕenkzo' ya'abá, Dios!

Yeḻa' ẕen chio' ẕžinen dot yežlyó.

58

1 ¿Ẕchaḻjle da' nak chawe', ḻe'e, benne' wnná bia' ka'?

¿Ẕchi'a ḻáže'le benne' chia' ka' ka nakkzen?

2 O'o, san žezá' ḻáže'le da' ẕinnj da' gonle.

Žonle ga že' zédḻe'egekle benne' ka' ḻo yežlyó chia'.

3 Zej nchix̱e ḻáẕdo'gak benne' ka' nbej yíchjgake' neda' kate' bi na' gáḻjgake'.

Bchíx̱gekle' kate' bi na' wsangak x̱ná'gake' ḻégake'.

4 Da' ẕnnágake' žoten benne' ka' ka žon da' žia ẕan laye' beḻe snia.

Zej nake' ka beḻe snia ka', bia kwežw ka'.

5 Bi žéngeklba' chi'i benne' žone' yeḻa' wžá'

nich kwé'gakba' žize ḻa'kze žoḻ-ḻi'e x̱tando'.

6 Dios, wdíchj láye'gak benne' ka'.

X̱ana' Dios, wdíchj láye'gak benne' ka' zej nake' ka bež yix̱e' ka'.

7 Ben ga nnítgekle' ka nis da' ẕḻaljen ḻo yo.

Ben ga bížgake' kan žak che yix̱e' da' nžogen ḻo nez,

8 na' te chégake' kan žak che bia zag, bian' yeyóna'ba'.

Ben ga biž ḻé'egekle' wbíž ka žak che to x̱kwide' žaljbe' ba natbe'.

9 Néžwte kate' bi na' ḻa to yeso' ḻo yi' ẕen,

yeká'a Dios benne' ka' to ḻo be' bdone', benne' ban ka', na' benne' gat ka'.

10 Yebele benne' chawe' kate' ḻe'ele' yezí' wzón Dios benne' wen da' ẕinnj ka'.

Wleje' žen chegak benne' ka' bebéj yíchjgake' Dios.

11 Naž nna bennen': “Dekze laẕjw benne' chawe'.

Dios ẕchi'a ḻáže'kze' benne' yežlyó ka'.”

59

1 X̱ana' Dios, beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

2 Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' žóngake' da' ẕinnj.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' wet benách ka'.

3 Žénegekle' gótgake' neda'.

Zej ndobe benne' waḻe ka' nich tíḻ-ḻengake' neda',

kege dan' nbaga'a ẕia, na' kege ni'a che da' ẕinnj da' bena' neda', X̱ana' Dios.

4 Ḻa'kze bi be bena' chegak benne' ka', žon byéngake' góngake' neda' ẕia.

Bebán, na' da ga zoa' ni, na' ḻe'elo' da' žóngake'.

5 Le', X̱ana', Dios chegak benne' zan ka' žjake' ḻo wdiḻe,

na' Dios chegak benne' Israel ka',

bebán nich wsaka' zi'o benne' yógo'te yež ka'.

Bi yeyache' ḻáže'lo' yógo'te benne' ka' ẕží'igake' chio' Le', na' žóngake' da' ẕinnj.

6 Ẕḻá'gake' kate' žen wbíž, na ẕbéžeya'agake'

ka žongak beko' ka', na' žéchjgekle' yež.

7 Bwia nga, da' ẕcháḻjgake' naken ka da' žeyébgake'.

Diža' ẕnnágake' zej naken ka ya ntoche' ka'.

Ẕẕnnágake': “Bi zoa no benne' yenle' chežo.”

8 San Le', X̱ana' Dios, wẕiẕo' chegak benne' ka'.

Gon ditjlo' Le' benne' yógo'te yež ka'.

9 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' zej nake' waḻe.

Neda' wx̱én ḻaža'a Le', dan' žape chi'o neda'.

10 Dios, Bennen' žeyache' ḻáže'le' neda', yide', na' gákḻene' neda'.

Dios gone' ga ḻe'ela' da' gak chegak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' kan žak ḻaža'a.

11 Bi goto' benne' ka', nich bi gaḻ ḻáže'gak benne' chia' ka' da' ka' žono'.

Besḻás benne' ka' ḻen yeḻa' wak chio', na' ben ga chejchégwgake'.

X̱anto' Dios, Le' žape chi'ikzo' neto'.

12 Ben ga chíx̱gekle' ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwíngake',

ni'a che doḻa' da' žóngake' ḻo da' ẕcháḻjgake',

na' ni'a che diža' x̱iwe' ka', na' da' wen ḻaže' da' ẕnnágake'.

13 Bžia yi' ḻégake' ḻo yeḻa' ẕža'a chio'.

Bžia yi' ḻégake' nich biž nníta'gake'.

Ben ga gákbe'egekle' Le' ẕnna bi'o ẕa'só Jakob ka'.

Ẕnna bi'o dot yežlyó nga.

14 Ẕḻá'gake' kate' žen wbíž, na' ẕbéžeya'agake'

ka žongak beko' ka', na' žéchjgekle' yež.

15 Ẕdágake' ka benne' ka' ẕdágakze', žíljgake' da' gáwgake'.

Cha' bi žéljgeklen', dot yel žesbága'gake' ẕia toe' yetóe',

16 san neda' goḻkza' che yeḻa' wak chio',

na' zildo' wká'n ẕena' yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', dan' gókḻeno' Le' neda',

na' wdape chi'o neda' kate' wžé' zédḻe'ela'.

17 Le' žon chocho' neda', na' goḻkza' chio', Dios.

Žape chi'o neda', na' žeyache' ḻáže'lo' neda'.

60

1 Dios, Le' bzo' neto' cheḻa'ale.

Beno' ga bejchégwto', dan' bžá'aḻi'o neto'.

Na'a, da gákḻeno' neto'.

2 Beno' ga wẕó' yežlyó, na' beno' ga byaljwn.

Da yeyonon' gan byaljwn, dan' ẕbia yin'.

3 Beno' ga neto', benách chio' ka', wžé' zedlto'.

Beno' ga gok cheto' ka we'jto' to da' benen ga bejchégwto'.

4 Benn chegak benne' ka' ẕžébegake' Le' to da' gak bian',

dan' wḻoé'e ḻawn da' nak dot da' li.

5 Bze nag chia'. Beslá ḻégake' ḻen yeḻa' wak chio',

nich lagak benne' ka' nži'ikzlo' Le'.

6 Ḻo latje la'y chie' wnná Dios: “Yebekzla' neda'.

Chisa' chele yežlyó chegak benne' Sikem ka'.

Wžix̱a' chele yežlyó dan' žen' kwit yegw Sukot.

7 Yežlyó Galaad naken chia',

na' ḻezka' yežlyó chegak ẕa'só Manasés ka'.

Yežlyó chegak ẕa'só Efraín ka' naken ka to x̱ḻapa' da' žape chi'in yichja'.

Yežlyó chegak ẕa'só Judá ka' naken gan ẕnna bi'a,

8 san yežlyó chegak benne' Moab ka' naken ka to ẕiga' ya da' yožen nis wná'a.

Ḻo yežlyó chegak benne' Edom ka' cho'na' ẕela' gole ka'.

Si'a ba nez yežlyó chegak benne' Filistea ka'.”

9 ¿Noẕkze wchi'e neda' nich tíḻ-ḻena' yež

zoa to ze'e sibe dan' žape chi'in yežen'?

¿Noẕkze wchi'e neda' nich tíḻ-ḻena' benne' Edom ka'?

10 ¿Kege Le' wchi'o neda', Dios?

Le' wléj yichjo' neto', na' bi wyéjḻeno' benne' cheto' ka' ḻo wdiḻe.

11 Gokḻen neto' nich gak tíḻ-ḻento' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neto',

dan' gak dáche'ze gákḻengak benne' ka' neto'.

12 To ẕen ḻen Dios gonžo to da' ẕenḻe'e,

na' Ḻe' wlage' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' žo'o.

61

1 X̱ana' Dios, benle da' žḻiža' Le'.

Bze nag da' ẕcháḻjḻena' Le'.

2 Zi'to' gan zoa laža' žḻiža' Le', dan' žedó ḻaža'a.

Bche' neda' gan zoa Bennen' nake' ka to ya'a yej, Bennen' nakže' waḻe ka neda'.

3 Nako' Le' Benne' nox̱e' neda',

na' nako' ka to ze'e yej da' žape chi'in neda'

ḻawgak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

4 Sóateza' ḻo yo'o la'y chio'.

Kwe' chawa'a kwito' Le' kan zej že' chawe' bríse'do' ka' ẕan x̱il ẕkoko'.

5 Dan' benlo' Le', Dios, da' wchebe ḻaža'a ḻawo',

beno' ga napa' da' žápegak benne' ka' ẕžébegake' Le'.

6 Gono' ga soa' nbana', na' ga nna bi'a ža zante.

Yiz chia' ka' gákgaken ka da' zej naken chegak chope kwe' benne' ka'.

7 Sóateza' ḻawo' Le', Dios.

Bkwez yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', na' da' li

nich wká'n cháwe'gaken neda', benne' wnná bia'.

8 Goḻkza' che La la'y chio' Le' to chi'ize,

na' gonkza' tža tža da' bchebe ḻaža'a gona'.

62

1 Toze ḻen Dios ẕga'n chawe' be' da' nakkza'.

Ḻekze' žeslé' neda'.

2 Toze' Ḻe' žape chi'e neda', na' žeslé' neda'.

Nake' Bennen' žox̱e' neda', na' bi chejchegwa'.

3 ¿To chi'ize wkwezle da' gonle chia' neda', yógo'tele žon byenle wžía yi'le neda'?

Žonle ka žon to benne' ẕchinnje' to ze'e da' zoa bix̱en, o to ḻe'je da' nožon'.

4 Žonle toze diža' kan yebejle neda' ḻo yeḻa' ẕen chia'.

Nží'ilele da' wen ḻaže'.

Ḻen žoá'ale ẕchaḻjle cháwe'do'

san yo'o yichj ḻáẕdo'le da' ẕinnj da' gonle.

5 Le', be' da' nakkza', wléz ḻaže' toze Dios.

Nake' Ḻe' Bennen' žx̱en ḻaža'a.

6 Toze' Ḻe' žape chi'e neda', na' žeslé' neda'.

Nake' Bennen' žox̱e' neda', na' bi yedó ḻaža'a.

7 Nak Dios Bennen' žeslé' neda', na' nake' yeḻa' ba nez chia'.

Nak Dios Bennen' žape chi'e neda', na' Benne' žon choche' neda'.

8 Le kwez ḻaže' Ḻe' to chi'ize, ḻe'e, benne' ka'.

Bḻoe'el Ḻe' da' ẕdan ḻáže'le.

Nak Dios Bennen' žon choche' žo'o.

9 Da' ḻi, da' dáche'ze zej nak benne' ka',

na' ka to da' wen ḻaže' zej nak benne' ẕen ka'.

Bi náḻe'tekgekle' to ḻo ẕgons.

Zej nakže' ža'ze ka to be' da' žeká'a ḻáže'žo.

10 Bi wx̱én ḻáže'le da' gak gonle žakze chele.

Bi wká'n ẕen kwinle ni'a che da' ka' ẕbanle.

Cha' chan yeḻa' wnni'a chele, bi kwe'le wnné yoe chen.

11 To chi'i wnné Dios, na' chope chi'i benla' da' ni.

“Che Dios nak dot yeḻa' wak.”

12 X̱ana' Dios, ḻo no'o za' yeḻa' žeyache' ḻaže'

dan' žebi'o che to to benne' ka nakkze da' bene'.

63

1-2 Dios, nako' Dios chia'.

Ẕbiḻe be' da' nakkza' da' nak chio'.

Beḻa' žen chia' ẕdan ḻaže' dan' naken chio'.

Žak chia' ka zoakza' to yežlyó biž gan bi be nis den.

Žak ḻaža'a yida' ḻawo' Le'

nich ḻe'ela' yeḻa' wak chio', na' yeḻa' ẕen chio',

káteze bḻe'ela' da' nak chio' ḻo latje la'y chio'.

3 Nakže chawe' yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' ka yeḻa' nban.

Che ḻen wká'n ẕenkza' Le'.

4 Wchaḻja' che da' chawe' da' nako' Le' x̱ak zoa' nbana'.

Nich wká'n ẕena' La la'y chio' Le' wchiskza' na'a.

5 Yelje be' da' nakkza' da' naken ka to yeḻa' waw dẕi'.

Ḻen yeḻa' žebele wká'n ẕenkza' Le'.

6 Žezá' ḻaža'a chio' Le' kate' dia' gan ẕtasa',

na' ẕlab ḻaža'a ka nak chio' kate' bi na' tasa'.

7 Dan' žákḻeno' neda', yebéḻe'ela' kwito' Le'

kan žongak bríse'do' ka' ẕan x̱il ẕkoko'.

8 Be' da' nakkza' naken toze ḻen Le',

na' ḻen no'o waḻe nox̱o' neda',

9 san benne' ka' gok ḻáže'gake' wžía yí'gake' neda' chejchó'ogake' ḻo yi' gabíl.

10 Kwia yí'gake' ḻo ya ntoche'.

Gákgake' da' gawgak beko' chjew ka'.

11 Neda', benne' wnná bia', yebela' ḻo da' nak che Dios.

No benne' ẕkonle' žin La Dios gape' Ḻe' ba la'ne,

san benne' wen ḻaže' ka' gá'ngake' žize.

64

1 X̱ana' Dios, bze nag chi'a. Že' zedla' žḻiža' Le'.

Wdape chi'i yeḻa' nban chia' dan' ẕžeba' da' gongak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

2 Bkache' chawe' neda' nich benne' ka' bi zej nake' chawe' bi góngake' chia' kan žénegekle',

na' nich benne' ka' žóngake' da' ẕinnj bi góngake' chia' kan ẕza' ḻáže'gake'.

3 Diža' ka' ẕcháḻjgake' zej naken ka ya ntoche' ka',

na' ẕnnégake' chegak ljéžgake' ka' ka žon to benne' žsie' yag ntóche'do' chie' ka'.

4 Ki ẕnnágake' bagáche'ze nich góngake' ga chejchégwgak benne' ḻi ḻaže' ka'.

Choḻze žóngaken', na' bi be ẕžébegake'.

5 Žon byéngake' góngake' da' ẕinnj da' žénegekle',

na' ẕbékgake' do yeḻj ka' nich séngake' benne' ka'.

Ẕnnágake': “¿Noẕ benne' ḻe'ele' da' žonžo?”

6 Žíljgake' da' ẕinnj da' góngake', na' ẕwíagaken' binlo.

Da' yo'o yichj ḻáẕdo'gake' naken da' kegle kan zej nak ḻáẕdo'gakkze'.

7 San Dios gon zi'e benne' ka' ḻen yag ntóche'do' chie' ka'.

Choḻze chó'ogake' yižwé' ẕen ka'.

8 Da' bchaḻjgak benne' ka' gonen ga chejchégwgake'.

Chébegak yógo'te benách kate' ḻé'egekle' ḻégake'.

9 Naž chébegake', na' wcháḻjgake' che da' ben Dios,

na' yeyónbia'gake' naken da' bene' Ḻe'.

10 Yebele benne' chawe' ḻaw X̱anžon', na' wx̱én ḻaže'e Ḻe'.

Gak yeḻa' ba nez ẕen chegak benne' ka' zej nake' ḻi ḻaže'.

65

1 X̱ana' Dios, žaḻa' wx̱én ḻáže'to' Le' ḻo yež Sión,

na' gonto' da' wchebe ḻáže'to' chio'.

2 Le' ženkzlo' da' ẕcháḻjḻento' Le',

na' ḻa'gak yógo'te benne' ka' ḻawo' Le'.

3 Nbága'ḻi'a da' ẕinnj da' bena',

san ženít ḻawo' Le' da' bži'ito' chio' Le'.

4 Ba nez ẕen naken che bennen' ẕbio' Le',

na' ẕnno' nake' chio', nich soakze' latje la'y chio'.

Yeljkzto' da' chawe' da' de ližo', dan' den ḻo yodo' la'y chio'.

5 Ḻo da' chawe' da' nako' gono' da' ẕenḻe'e kate' gono' da' ẕnnablto' Le', Dios, Benne' Weslá cheto'.

Yógo'te benne' nníta'gake' yežlyó žx̱en ḻáže'gake' Le'.

Ḻezka' žx̱en ḻáže'gak benne' ka' Le', benne' ka' ẕdégake' zíto'le ḻaw nisdo'.

6 Le' ẕzoa chocho' ya'a ẕen ka' ḻen yeḻa' wak chio'.

Nakkzo' Benne' waḻe.

7 Ẕbek žio' nisdo' kate' ẕgo'nen, na' žaẕto' da' žonen.

Ẕbek žio' benne' yež ka' kate' žóngake' žo'osbé.

8 Che ḻen benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó ẕžébegake' da' ẕenḻe'e da' žono'.

Ẕnnito'o benne' ka' ḻo yeḻa' ba nez, benne' ka' nníta'gake' do ẕente yežlyó.

9 Ẕwio' yežlyó, na' žseḻo'o nis yejw.

Žono' ga žonnḻe'en linne chen.

Bnnito'o yegw ka' ḻo yežlyó da' zej nža'ḻe'en nis.

Ẕkwezo' ẕoa' za da' gawgak benne' ka', kan wnnakzo' gono'.

10 Žseḻo'o nis yejw gan de na, na' žeyonon' yo ya'a.

Žesbison' ḻen nis yejw na',

na' žono' ga ẕgól-ḻe'egak da' zej nazen ga na'.

11 Žono' ga gak chegak benne' ka' yeḻa' ba nez to yiz to yiz ni'a che da' ẕneẕjo',

na' bejw gasj chio' ka' žónngaken yejw da' žonen ga ẕgolgak da' zej nazen.

12 Žon yejw chio' ga žak ya'a gan ẕdagak bia yíx̱e' ka'

na' žebégekle benne' ka' ẕḻé'egekle' žeyák ya'ado' ka' ya'a.

13 Ḻo lache' ka' zej nnita' ẕila' ka', na' žoa'agak yégodo' ka' naz ẕoa' stribe.

Ẕbéžya'agak benne' chio' ka' ḻo yeḻa' žebele, na' žóḻgakkze' chio' Le'.

66

1 ¡Le wká'n ẕen Dios ḻo yeḻa' žebele, ḻe'e zoale dot yežlyó!

2 ¡Le goḻ ka nak yeḻa' ẕen chie' Ḻe'!

¡Le wká'n ẕene' kate' we ḻawle Ḻe'!

3 Le ye' Dios: “¡Žebáneḻe'elto' che da' beno' ḻe'!”

Ni'a che yeḻa' ẕen che yeḻa' wak chio' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' žóngake' ka ẕnna x̱tižo'o.

4 Benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó we ḻáwgake' Le',

na' góḻgake' chio' Le', na' che La la'y chio'.

5 Le da, ḻé'elele da' ẕen ka' da' ben Dios,

da' ẕenḻe'e da' bene' ni'a chegak benne' chie' ka'.

6 Bene' ga beyák nisdo' yo biž,

na' wdegak benne' chie' ka' ḻen ní'agakze' gan wzóa to yegw zil.

Žoa'a nisdon' bebéḻe'egekle' ḻaw Dios.

7 Ḻen yeḻa' wak chie' nna bi'e to chi'ize.

Ẕwíakze' da' žongak benne' ka' yógo'te yež ka'.

Benne' ka' ẕží'igake' chie' Ḻe' bi gata' yeḻa' ẕen chégake'.

8 Ḻe'e, benne' ka', le wká'n ẕen Dios chežo.

Le wzenle benne' ka' da' žoe ḻawle Ḻe'.

9 Ḻekze' žape chi'e žo'o nich soažo nbanžo,

na' bi bi'e latje chejchégwžo.

10 Le', Dios, bwio' neto' ḻo da' ka' bento'.

Bdio' neto' ḻo da' wẕáka'to' kan žongak benne' ka' ẕdégake' ya plat ḻo yi' nich ga'nen chawe'.

11 Beno' ga bejchazto' to ḻo do yeḻj.

Bdo'o x̱kóže'to' to ywa' zí'iḻe'e.

12 Beno' ga wdegak benne' zej žie' bžina' chie' ka' ḻo yichjto'.

Wdeto' da' naken ka to ḻo yi', na' to ḻo nis zil,

na' bebejo' neto', na' bzo' neto' to latje gan zoato' ḻo yeḻa' ba nez.

13 Cho'okza' ližo' nich wzeya' biado' ka' ḻawo' Le'.

Gonna' chio' da' wchebe ḻaža'a gona'.

14 Bchebe ḻaža'a gonan',

dan' wnnía' katen' wžé' zédḻe'ela'.

15 Wzeya' biado' ka', bia ženne' ka', ḻawo' Le',

na' kwen žen chegak ẕíla'do' ka' wzeya'-ba' gan zo',

na' gota' beždo' ka', na' chibo byo ka' ḻawo' Le'.

16 Le da, yénlele, yógo'tele ḻe'e ẕžébele Dios.

Wzenla' ḻe'e da' bene', gókḻene' neda'.

17 Dot ḻaža'a bḻiža' Ḻe', na' bka'n ẕenkza' Ḻe'.

18 Chela' wzé ḻaža'a to da' ẕinnj bi benle X̱anžon' chia',

19 san da' likze benle Dios chi'a,

na' bze nage' da' wnnabla' Le'.

20 Bi bzoe' cheḻa'ale da' bcháḻjḻena' Ḻe',

san beyache' ḻáže'le' neda'.

¡Ga'n ẕen Dios!

67

1 Dios, beyache' ḻaže'l neto', na' ben chawe' neto'.

Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio' wzoaḻen neto'.

2 Naž gónbia'gak benách dot yežlyó da' žaz ḻažo'o Le',

na' nnézgekle benne' yógo'te yež žesló' benne' ka'.

3 Yógo'te benne' ka' we ḻáwgake' Le', Dios.

Yógo'tegake' wká'n ẕéngake' Le'.

4 Le yebele, na' le soa ḻo yeḻa' ba nez, ḻe'e, benne' yógo'te yež ka'.

Wchi'a ḻaže' Dios ḻe'e ḻo da' naken chawe'.

Gape chi'ikze' yógo'te benne' ka'.

5 Yógo'te benne' ka' we ḻáwgake' Le', Dios.

Yógo'tegake' wká'n ẕéngake' Le'.

6 Yežlyó nga žen' x̱ni'a chen.

Dan' ben chawe' Dios žo'o, nake' Dios chežo.

7 Dios ben cháwe'kze' žo'o.

Gáte'teze žaḻa' gápegak benne' ka' Ḻe' ba la'ne.

68

1 Wzó ža', Dios.

Besḻás benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe',

na' wẕonnjgak benne' ka' ẕží'igake' chio'.

2 Ka žon to be', ẕlagen žen che yi',

ka' wlago' Le' benne' ka'.

Kan želane china' bez ḻo yi',

nítgekle benne' ka' bi zej nake' chawe' ḻaw Dios.

3 Yebégekle benne' chawe' ka',

na' sóagake' ḻo yeḻa' ba nez ḻawe' Ḻe'.

X̱íte'gake' ḻo yeḻa' žebele chégake'.

4 ¡Le goḻ che Dios!

¡Le goḻ salmo ka' che La la'y chie'!

¡Le wká'n ẕen Bennen' ži'e ya'abá!

Nzi' ḻe' Jah. ¡Le yebele ḻawe' Ḻe'!

5 Žape chi'e bi' wzébedo' ka', na' ẕwíakze' no'le wzebe ka'.

Zoakze Dios ḻo latje la'y chie'.

6 Dios ẕnnite'e lježe benne' ka' bi zoa no ljéžgake'.

Žebeje' benne' ka' zej yoe'e ḻo na'gak benne' zi'to' ka',

nich sóagake' ḻo yeḻa' ba nez,

san benne' ka' ẕží'igake' che Dios chejnníta'gake' to ḻo yežlyó biž.

7 Dios, kate' wnežo' ḻawgak benne' chio' ka',

na' wdío' ḻo yežlyó bižen',

8 na' wẕó' yežlyón', na' gokḻe'e yejw ḻaw Dios.

Ya'a Sinaí wẕizen ḻaw Dios chegak benne' Israel ka'.

9 Bseḻo'o to nis yejw wáḻeḻe'e, Dios.

Kate' bedó ḻáže'gak benne' chio' ka', na' Le' ben chocho' ḻégake'.

10 Benne' ka' zej nake' chio' chejnníta'gake' yežlyó chio' to chi'ize.

Ḻo da' nak chawe', Dios, žox̱o' benne' yache' ka'.

11 X̱anžo Dios bseḻe'e to diža' chawe',

na' bseḻe'e benne' zante, benne' bzéngekle' benách ka' diža' chawen'.

12 ¡Bẕónnjgake'!

Bẕonnjgak benne' wnná bia' ka' ḻen benne' chégake' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe.

No'le ka' bené'egekle' da' gota' chegak benne' ka'.

13 Ḻa'kze bkache' kwinle gan žape chi'ile ẕila' ka',

gákwle da' naken ka x̱il plomdo' ka' da' zej naken x̱tan, na' ya plat,

na' doba' ka' chegak x̱ilba' ka' zej naken ya oro.

14 Kate' Dios, Benne' ẕente, besḻase' benne' wnná bia' ka' ga na',

na' bex̱jw bege' da' bgakwn Ya'a Salmón.

15 To ya'a ẕen nak Ya'a Basán.

To ya'a ẕenḻe'e nak Ya'a Basán na'.

16 ¿Biẕ chen' ẕwíale, ḻe'e, ya'a ẕen ka'?

Ẕwíale ya'a na' gan žénele Dios soakze'.

Da' likze soakze X̱anžon' ḻaw ya'a na' to chi'ize.

17 Karro ka' che wdiḻe da' nape Dios zej nyanḻe'en.

X̱anžo Dios zezé'e gan že' Ya'a Sinaí nich soe' latje la'y chie'.

18 Beyepo' ya'abá, bechi'o benne' ka' bebejo' ḻo na' yeḻa' got.

Wẕi'o da' chawe' ka' da' bnéẕjwgak benne' ka' chio' Le'.

Ḻezka' benne' ka' bží'igake' chio' Le',

gota' da' bénngake' chio' Le', Dios.

19 ¡Ga'n ẕen X̱anžon'!

Tža tža žónnḻi'e da' chawe' chie' chežo.

Nake' Dios, na' žeslé' žo'o.

20 Dios, Bennen' nake' Dios chežo, beslé' žo'o.

X̱anžo Dios na'kze beslé' žo'o ḻo na' yeḻa' got.

21 Da' likze Dios gone' we' yichjgak benne' ka' ẕží'igake' chie' Ḻe'.

Gone' we' yichjgak benne' ka' žónteze žóngake' doḻa'.

22 Wnná X̱anžon': “Gona' ga yežinle lažle, yeza'le ḻaw Ya'a Basán.

Gona' ga yeza'le že'l ḻo nisdo', na' yežinle lažle.

23 Wlejle žen chegak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' ḻe'e,

na' beko' chele ka' ḻé'jgakban'.”

24 Za'gak benne' chio' ka', na' žoe ḻáwgake' Le', Dios.

Ḻo yeḻa' žebele chégake' žó'ogake' latje la'y chio'.

25 Zejnéžwgak ḻawle benne' ka' žóḻgake'.

Benne' ka' ẕkwéẕgake' da' ẕgóḻgake' zjake' ẕántele.

Gachj ḻawle zjak x̱kwide' nó'ledo' ka' zej nóx̱o'be' da' ka' ẕgóḻgakbe'.

26 ¡Le wká'n ẕen Dios gan zej ndobe benách chie'!

¡Le wká'n ẕen X̱anžon', ḻe'e nakle ẕa'só Israel!

27 Ḻezka' zjak ẕa'só Benjamín ka'.

Zej nake' bábzegake' san ẕnna biá'gake'.

Ḻezka' zjak benne' zan ẕa'só Judá,

na' benne' zan ẕa'só Sabulón,

na' benne' zan ẕa'só Neftalí.

28 Dios, bḻoe'e ḻaw yeḻa' waḻe chio'.

Ben choch, Dios, dan' beno' ni'a cheto'.

29 Dan' nak ẕen yodo' chio' da' zoan ḻo yež Jerusalén,

benne' blo ka' kó'ogake' da' zej nape' ḻawo' Le'.

30 Bdiḻ-ḻen benne' ka' chegak yež zi'to' ka', benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' benne' chio' ka'.

Zej nake' ka bež zan ka', ḻen ẕí'ngakba' ka',

dan' ẕdíḻ-ḻengake' yež zan ka'

nich kwéjgake' yeḻa' wnni'a chégake'.

Besḻás benne' ka' žaz ḻáže'gake' chjake' ḻo wdiḻe.

31 Ḻa'gak benne' wnná bia' ka' che yežlyó Egipto.

Benne' ka' che yežlyó Etiopía gon byéngake' wká'n ẕéngake' Dios.

32 ¡Le goḻ che Dios, ḻe'e zoale dot yežlyó!

¡Le goḻ che X̱anžon'!

33 ¡Le goḻ che Bennen' ži'e ya'abá na'le,

dan' wzóan zga'ale!

Le wia nga, nnie' kan ẕnne wzió'.

34 Le wia nga, nape Dios dot yeḻa' wak.

Ḻo yeḻa' ẕen chie' ẕwíakze' benne' Israel ka',

na' ẕan ya'abá nla' ḻaw yeḻa' waḻe chie'.

35 Ẕžébeto' Le', Dios, gan zo' latje la'y chio'.

Dios chegak benne' Israel ka', žon chochkzo' benne' chio' ka'.

¡Ga'n ẕen Dios!

69

1 Dios chia', beslá neda'.

Naka' ka to benne' žiepe' nis.

2 Naka' ka to benne' yoe'e ḻo gona', na' bi žak se'e.

Naken ka yoa'a ḻo nis zil-ḻe'e,

na' nisen' za' wkachen' yichja'.

3 Žejx̱áke'la' dan' scha wnnéḻi'a, na' da' lba'a.

Žatgak yej ḻawa' x̱ak ẕbeza' nich gakḻen Dios neda'.

4 Zej nyanže benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'

ka zej nyan yicha' yichja', na' bi be ẕia nbaga'a.

Benne' ka' ẕžá'agake' neda' zej nákḻi'e waḻe.

Benne' ka' žóngake' neda' ẕia, na' bi zoa biẕ chen'.

Žon byéngake' yeyiẕjwa' da' bi wlana'.

5 Dios, nnézkzelo' Le' bena' da' yaḻze,

na' ẕḻe'ekzlo' doḻa' da' bena'.

6 X̱ana' Dios ẕente, bi go'o latje benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le' yedoé'egekle' ni'a che da' bena'.

Bi go'o latje benne' ka' zá'gake' chio' chíx̱gekle' ni'a chia' neda', Dios chegak benne' Israel ka'.

7 Dan' nži'ila' Le' ẕchíx̱gake' neda',

na' ḻo yeḻa' sto' zoakza'.

8 Naka' ka to benne' zi'to' ḻawgak benne' ljéža'do' ka',

na' bi zej nónbi'e neda'.

9 Žeye ẕla ḻáẕda'wa' dan' žé'ḻi'a wnné yoe che ližo'.

Da' ẕnnégak benne' ka' chio' Le', Dios, naken ka ẕnnégaken' chia' neda'.

10 Wžeža', na' bena' wbás,

na' ben dítjgekle' neda', na' che ḻen ẕchix̱la'.

11 Ḻezka' bwakw kwina' ḻaže' zeche'.

Bḻé'egekle' neda' ka to da' ben dítjgekle'.

12 Benne' yolawe' ka' wnnégake' chia'.

Benne' we'j ka' ben dítjgekle' neda' ḻo da' béḻgake',

13 san neda' bḻiža' Le', X̱ana' Dios, kan žaz ḻažo'o Le'.

Dios, ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' ẕen chio',

na' dan' nakkzo' Benne' weslá cheto', benle chia'.

14 Bebéj neda' ḻo da' zede gan zoa'.

Naken ka yoa'a ḻo gona' gže'. Bi go'o latje chazžan'.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Naken ka yoa'a ḻo nis zil.

15 Bi go'o latje gata' neda' ka to benne' ẕgache'e ḻo nis zil na',

nich bi gaka' ka to benne' chejchaze' to ḻo yežw gže',

gan choa'a, na' wkachen' neda' to chi'ize.

16 Bechebe chia', X̱ana' Dios, dan' cháwe'ḻe'e nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chio'.

Da, gokḻen neda', dan' ẕente nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chio'.

17 Bwia kan nak da' žaken chia' neda', wen žin chio'.

Dan' že' zédḻe'ela', ben byene yenlo' chia'.

18 Da ka' gaze ga zoa' ni, na' beslá neda'.

Beslá neda' dan' zej nyanḻe'e benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

19 Le' nnézkzelo' kan ẕchíx̱gake' neda',

na' kan že' zédḻe'ela', na' kan žon dítjgekle' neda'.

Ẕḻe'ekzlo' yógo'te benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

20 Dan' ẕká'ngake' neda' ka'ze žedó ḻaža'a, na' že' zédḻe'ela'.

Wleza' no benne' yeyache' ḻáže'le' neda', san bi wzóa no benne'.

Wleza' no benne' gon choche' neda', san bi wzóa no benne'.

21 Bwáwgake' neda' da' sḻa',

na' kate' wbiḻa', byé'jgake' neda' da' zichj.

22 Ben ga gak lni ka' chegak benne' ka' ka to do yeḻj gan chéjgake',

na' ben ga yeyák yeḻa' ba nez chégake' to gan chejchégwgake'.

23 Ben ga choḻgak yej ḻáwgake' nich biž ḻé'egekle',

na' ben ga ẕízetezegak benne' ka'.

24 Ḻo yeḻa' ẕža'a chio' bžia yi' benne' ka'.

Ḻo yeḻa' yichj ža'a chio' ben ḻégake' zi'.

25 Ben ga bi soa no benne' ḻo ližgak benne' ka',

na' bi soa no benne' ḻo yežlyó chégake'.

26 Wžía ḻáže'gake' bennen' bsaka' zi'o,

na' žẕížegake' dan' ẕzaka' bennen' beno' ḻe' we'.

27 Bḻoe'e ḻaw doḻa' da' zej nbaga' benne' ka',

na' bi go'o ḻégake' latje gákgake' toze ḻen benne' chawe' chio' ka'.

28 Bsoḻe lagak benne' ka' ḻe'e yiche chegak benne' ka' zej nape' yeḻa' nban da' naken li ḻaže',

na' bi wzojo' lágake' gan zej nyejw lagak benne' chawe' ka',

29 san neda' zoa' ḻo da' ẕzáka'ḻi'a, na' že' zédḻe'ela'.

Beslá neda', Dios, na' bechís neda'.

30 Goḻkza' da' wká'n ẕenen La la'y che Dios chia'.

Wká'n ẕena' Ḻe' ḻen da' žoe ḻawa' Ḻe'.

31 Da' ni žaz ḻáže'že Dios ka to bež gota' ḻawe',

o ka to biado' zej žia lozba', na' sógo'ba'.

32 Ḻé'ekzegekle benne' gax̱jw ḻaže' ka' da' ni, na' yebégekle'.

Le biga' ḻaw Dios, na' Ḻe' gon choche' ḻe'e.

33 Ženle X̱anžon' chegak benne' ka' žiážjegekle',

na' bi ẕzoe' cheḻa'ale benne' chie' ka', benne' zej nyejwe' liž ya.

34 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e zoale ya'abá,

na' ḻe'e zoale yežlyó nga,

na' ḻe'e zoale ḻawe' nisdo',

na' yógo'te da' nníta'gaken yógo'te latje ka'!

35 Dios beslé' benne' ka' nníta'gake' yež Sión,

na' yeyone' yež ka' zej žen' ḻo yežlyó Judá,

na' chejnníta'gake' ga na',

na' gata' chégake' yežlyón'.

36 Ḻezka' žingak ẕa'só benne' chawe' chio' ka',

na' gata' chégake' yežlyón',

na' benne' ka' nží'igekle' La la'y chio' chejnníta'gake' ga na'.

70

1 Beslá neda', Dios.

Da ka' gaze nich gákḻeno' neda', X̱ana' Dios.

2 Ben ga yedoé'egekle, na' kwe' zédgekle benne' ka' žénegekle' gótgake' neda'.

Ben ga yebíga'gak, na' chíx̱gekle benne' ka' žebégekle' dan' že' zedla'.

3 Ben ga ga'ngak yaḻ ḻaže' ḻo da' žongak benne' ka' žon dítjgekle' neda'.

4 Benne' ka' žíngake' ḻawo' Le' yebégekle', na' sóagake' ḻo yeḻa' ba nez.

Benne' ka' žé'gake' Le' “Žóx̱keno'” dan' besló' ḻégake'.

Ẕnnágake': “¡Ga'n ẕen Dios!”

5 Ze' zedla', na' nat ni'a na'a.

Da ka' gaze gákḻeno' neda', Dios.

Le' nako' Benne' weslá chia', X̱ana'.

Bi želo', X̱ana' Dios.

71

1 Za'a ḻawo' Le', X̱ana' Dios, nich gape chi'o neda'.

Ben ga biž yedoe'ela'.

2 Gokḻen neda', na' beslá neda' dan' nako' chawe'.

Bze nag chi'a, na' beslá neda'.

3 Nako' ka to yej x̱e gan soa' chawe',

na' wak yida' gan zo' Le' dot ža, na' yele.

Bseḻa' no benne' yeslé' neda',

dan' nako' Le' ka to yej x̱e gan zoa' choch.

4 X̱ana' Dios, beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' bebéj yíchjgake' Le',

na' ḻo na'gak benne' ka' žóngake' da' ẕinnj, na' zej nake' yichj ža'a.

5 Žx̱en ḻaža'a Le', X̱ana' Dios.

Le' ẕwíakzo' neda' kate' ne naktia' bí'do'te.

6 Le' ba nox̱kzo' neda' katen' za' golja'.

Le' beno' ga bžoja' ḻo ḻe'e x̱na'a.

Wká'n ẕénteza' Le'.

7 Bebángekle benne' zanḻe'e kan gok chia',

san Le' ẕwíakzo' binlo neda'.

8 Ben ga góḻteza' da' we ḻawa' Le',

na' wká'n ẕena' Le' dot ža.

9 Bi wzó' neda' cheḻa'ale kate' ba ngola'.

Kate' yedó ḻaža'a, bi kwej yichjo' neda'.

10 Benne' ka' ẕžá'agake' neda' ẕnnégake' chia',

na' benne' ka' žak ḻáže'gake' gótgake' neda' ba béngake' toze diža'.

11 Ẕnnágake': “Bzoa Dios ḻe' cheḻa'ale.

Le cho'o chejx̱enžo-ne' dan' bi zoa no benne' yeslé' ḻe'.”

12 Dios, bi so' zi'to' ga zoa' ni.

Dios chia', da ka' gaze gákḻeno' neda'.

13 Ben ga yedoé'egekle,

na' nítgekle benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

Ben ga soagak ḻo yeḻa' sto',

na' chíx̱gekle benne' ka' žak ḻáže'gake' góngake' chia' da' ẕinnj,

14 san neda' wx̱én ḻáže'teza' Le', na' we ḻáwteza' Le'.

15 Wzenla' benne' ka' nako' chawe',

na' wzéntezela' ḻégake' kan besló' neda',

ḻa'kze bi nnezla' baḻ chi'i besló' neda'.

16 Wchaḻjkza' che da' ẕenḻe'e da' beno' Le', X̱ana' Dios,

na' wsá'a ḻáže'gak benne' ka' kan nakkzo' chawe'.

17 Dios, Le' bsedlo' neda' kate' ne naktia' bí'do'te.

Ẕḻoe'ela' benne' ka' ka nak da' ẕenḻe'e da' beno'.

18 Bi kwej yichjo' neda' kate' ba ngola', na' ba bgocha',

san be' neda' latje wzenla' ẕa'sóa' ka' ka nak yeḻa' wak chio',

na' wzenla' bi'do' ka' bi na' gáljgakbe' ka nak chio',

19 na' da' chawe' da' nako', da' naken ẕenḻe'e, Dios.

Le' beno' da' ka' zej nakḻe'en ẕen.

Dios, ¿noẕkze benne' nake' ka nako' Le'?

20 Le' beno' ga wdía' ḻo da' zan da' zede,

na' ḻo da' ka' bi žakgak chawe',

na' gono' ga yebana' neda',

na' yechiso' neda' ḻo yežw ba.

21 Gono' ga gakža' ẕen, na' yeyón ẕeno' neda'.

22 Neda' we ḻawkza' Le', na' chinna' da' žóḻ-ḻento'.

X̱ana' Dios, goḻkza' che da' likze chio' na' chinna' da' ka'.

Nako' Benne' La'y chegak benne' Israel ka'.

23 Soa' ḻo yeḻa' ba nez kate' goḻkza' chio' Le',

na' yebekzle be' da' nakkza' dan' beya'wo'.

24 Wcháḻjteza' che da' chawe' da' nako' dot ža, na' yele,

dan' beno' ga bedoé'egekle, na' bchíx̱gekle benne' ka' ben byéngake' góngake' neda' ẕia.

72

1 Dios, ben ga wchi'a ḻaže' benne' wnná bia' da' žak cheto' kan ẕchi'a ḻáže'kzo' Le',

na' ben chawe' x̱kwide' ka' che benne' wnná bian'.

2 Naž ḻe' wchi'a ḻaže'e cháwe'do' benne' chio' ka'.

Ka nak da' naken dot da' li wchi'a ḻaže'e benne' chio' ka' ẕzáka'ḻe'egake'.

3 Ḻaw ya'a ka' chejga'ngak chawe' benne' chio' ka',

na' ḻaw ya'ado' ka' kwézgake' ḻo da' nak chawe'.

4 Wchi'a ḻaže'e benne' wláž ka' ẕzáka'ḻe'egake'.

Yeslé' x̱kwide' ka' chegak benne' ka' žiážjegekle'.

Wžía yi'e benne' ka' žsáka'gake' benách chio' ka'.

5 Chébeteze benne' wnná bian' Le',

x̱ak zoa wbíž, na' byo'.

6 Gak benne' wnná bian' ka nis yejw da' žaken ga naz,

na' ka ẕlelj da' žeẕjwn ḻo yežlyó.

7 Ḻo ža ka' che benne' wnná bian' gak da' chawe',

na' ga'ngak cháwe'do' benne' ka' x̱ak zoa byo'.

8 Nna bi'e dot yežlyó nga, žoa'a Yegw Éufrates,

na' do ẕente yežlyó.

9 Wzóa ẕibgak benne' dot yežlyó ḻawe' ḻe',

na' wzex̱jwe' ḻáže'gak benne' ka' ẕžá'agake' ḻe'.

10 Benne' ẕnna bi'e yež Tarsis, na' benne' ẕnna bi'e yež zi'to' ka' zedjnoé'e da' wnéẕjwgake' chie',

na' benne' ẕnna bi'e yež Sabá, na' benne' ẕnna bi'e yežlyó Seba wnéẕjwgake' chie' yeḻa' wnni'a.

11 Yógo'te benne' wnná bia' ka' wzóa ẕíbgake' ḻawe' ḻe,

na' benne' yógo'te yež góngake' žin chie'.

12 Ḻe' yeslé' benne' ka' žiážjegekle', benne' ka' žḻížgake' ḻe',

na' yeslé' benne' ka' ẕzáka'gake',

na' bi zoa no benne' gákḻene' ḻégake'.

13 Yeyache' ḻáže'le' benne' yache' ka', na' benne' ka' žiážjegekle'.

Yeslé' benne' yache' ka' nich sóagake' nbángake'.

14 Yeya'we' benne' yache' ka' ḻo na'gak benne' wen ḻaže' ka', benne' yichj ža'a ka',

na' gon byene' yeslé' benne' ka' ḻo na'gak benne' wet benne' ka'.

15 Soa nban benne' wnná bian',

na' wnéẕjwgake' chie' ya oro che yež Sabá,

na' nnábtezgekle benne' ka' gakḻen Dios ḻe',

na' dot ža, na' yele nnábgekle' Dios gon chawe'e benne' wnná bian'.

16 Gázgake' to ẕíga'do'ze ẕoa' stribe ḻo yežlyó, na' ḻaw ya'ado' chégake' ka',

na' kwíaḻe'e linne chen kan ẕbian ḻaw Ya'a Líbano,

na' benne' ka' nníta'gake' ḻo yež ka' yángake' kan žon yix̱e' da' žen' yežlyó.

17 Sóateze la benne' wnná bian'.

Wcháḻjtezgake' che le' x̱ak zoa wbíž.

Ni'a chie' ḻe' gak yeḻa' ba nez chegak benách ka',

na' nnágake' nak chie' yeḻa' ba nez ẕen.

18 Cháwe'ḻe'e nak X̱anžo Dios.

Nake' Dios chegak benne' Israel ka',

na' toze' Ḻe' žone' da' ka' žóngaken ga žebánležo.

19 Cháwe'ḻe'e nak La la'y chie' dan' náktezen ẕen,

na' dot yežlyó nga ḻé'egekle' yeḻa' ẕen chie'.

Ka'kze naken, na' ka'kze gaken.

20 Ga ni ze ḻaw da' wnná Dabí, ẕi'n Isaí,

dan' bcháḻjḻene' Dios.

73

1 Da' likze Dios ben chawe'e benne' Israel ka',

benne' ka' zej nake' dot ḻi ḻaže' ḻawe' Ḻe',

2 san neda' wzóa' chejchegwa',

na' wzóa' gona' to da' ẕinnj.

3 Bge'ela' benne' wnni'a ka',

kate' bḻe'ela' kan žak chawe' chegak benne' ka' nbej yíchjgake' Dios.

4 Benne' ki bi zej že' zedle che yeḻa' got,

dan' zej zóaḻi'e chawe'.

5 Bi ẕzáka'gake' kan ẕzáka'gak yezika' benne' ka',

na' bi zoa da žak chégake' kan žak chegak yezíka'že'.

6 Che ḻen ẕka'n ẕen kwíngake'.

Žónteze žóngake' da' bi nak chawe'.

7 Ẕgól-ḻe'egake' dan' žáwḻe'egake' da' cháwe'ḻe'e.

Ẕzí'ḻe'egake' da' ẕdan ḻáže'gake'.

8 Žon dítjgekle' Dios, na' ẕnnégake' chie', na' žóngake' da' ẕinnj.

Ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwíngake' ẕcháḻjgake' da' ẕente.

9 Ẕnnégake' che da' ka' zej zoan ya'abá,

na' ẕcháḻjgake' ka benne' ka' zej nape' dot yežlyó.

10 Che ḻen yezika' benách ka' želyenle' x̱tíža'gake',

na' ẕzi' ḻo ná'gake' da' ẕnnágake'.

11 Ẕnnagak benne' wnni'a ka': “¿Biẕkze nnezle Dios?

¿Ẕḻé'ekzle Bennen' zoe' ža'le da' žonžo?”

12 Benne' ki zej nbej yíchjgake' Dios,

na' zej zoe' binlo, na' ẕzí'gakže' yeḻa' wnni'a.

13 Da' likze, dáche'ze goka' dot ḻi ḻaže',

na' bi be bena' da' bi nak chawe',

14 san tža tža wẕáka'ḻi'a,

na' žsaka' zí'gake' neda' yógo'te ža.

15 Chela' nnia' neda': wchaḻja' kan ẕchaḻjgak benne' ka',

na' wka'na' bénne'do' chio' ka' ka'ze, Dios.

16 Kate' blab ḻaža'a nich chejni'ila' da' ni,

wžé' zédḻe'ela',

17 san kate' wyoá'a ḻo latje la'y che Dios,

na' gókbe'ela' da' gak chegak benne' ka' ga ze ḻawte.

18 Da' likze beno' chegak benne' ka' chejchégwgake',

na' gono' ga kwia yí'gakkze'.

19 Ḻa' kwia yí'tegake'.

Yeḻa' ẕžebe senen ḻégake', na' goten ḻégake'.

20 Zej nake' ka to da' bḻe'elto' to ḻo bichgale dan' ẕnniten kate' žebanžo.

Ka'kze gaken, X̱anto' Dios.

Kate' so žo'o, wka'no' ka'ze da' bḻoe'el kwingak benne' ka'.

21 Kate' bge'ela' benne' ka',

wžé' zédḻe'ele ḻáẕda'wa'.

22 Goka' ka to bia yix̱e' ḻawo' Le',

dan' gok zide yichja', na' bi bejni'ila',

23 san wzóaḻenteza' Le', na' nóx̱wkzo' na'a ḻi ža.

24 Bsedlo' neda' nich gona' da' ẕḻoe'elo' neda',

na' te na'a yezí' ḻo no'o neda' ḻo ya'abá chio'.

25 Bi zoa no benne' yoble chia' ya'abá san tozo' Le',

na' bi be zoa da' ẕdan ḻaža'a yežlyó nga san tozo' Le'.

26 Žedó ḻaže' beḻa' žen chia', na' ḻáẕda'wa',

san Dios nake' Benne' žon choche' neda', na' nake' yeḻa' ba nez ẕen chia' to chi'ize.

27 Benne' ka' žekwásgake' gan zo' nítgekle'.

Wžía yi'o yógo'te benne' ka' kwej yíchjgake' Le'.

28 San neda', žak chawe' chia' dan' wbiga' ḻaw Dios.

Wx̱én ḻáže'teza' X̱anžo Dios,

na' wchaḻjkza' che da' ẕente da' bene' Ḻe'.

74

1 X̱anto' Dios, ¿wléj yichjo' neto' to chi'ize?

¿Ẕžo'o neto', ẕila' chio' ka'?

2 Bsa' ḻaže' benne' chio' ka', benne' ka' wẕi'o ža ni'te, benne' ka' beya'wo'

nich gono' ḻégake' benne' chekzo' ka',

benne' ka' zej zoe' ḻaw Ya'a Sión nga, ga ni zoakzo' Le'.

3 Da ka' gaze yedjḻe'elo' ka nbia yi' yež nga,

na' ka nak da' ẕinnj da' bengak benne' ka' che latje la'y chio'.

4 Ẕbéžeya'agak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'

gachje ḻawle gan zej ndobe benne' chio' ka'.

Bdá'gake' nga da' ẕḻoe'elen yo'oto' ḻo ná'gake'.

5 Bchínnjgake' yež ni,

ka žon to benne' ẕchoge' yógo'te yag ka' zej zen to ḻaw ya'a.

6 Ḻen ya wag chégake' ka', na' ḻen yag chégake' ka',

bchínnjgake' yógo'te da' x̱tan ka' che yodo' chio'.

7 Bzéygake' latje la'y chio'.

Bká'ngake' ka'ze ližkzo' Le'. Bchínnjgaken'.

8 Wnnágake': “¡Wžía yi'žo ḻégake' to chi'ize!”

Bzéygake' yógo'te yo'o gan bká'n ẕento' Le' dot ḻo yežlyó chio'.

9 Biž bi ẕḻe'elto' da' nak la'y, dan' bchisto' ḻo yežlyó cheto'.

Biž zoa no benne' wchaḻje' ḻo wlazo' Le',

na' bi zoa no benne' ladjw neto', benne' nnezle' batx̱ yelato'.

10 X̱anto' Dios, ¿to chi'ize wchix̱gak benne' ka' neto', benne' ka' žsaka' zí'gake' neto'?

¿To chi'ize nnegak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' che La la'y chio' Le'?

11 ¿Biẕ chen' bi be žono' chegak benne' ka'?

¿Biẕ chen' bi ẕžia yi'o benne' wen da' ẕinnj ka'?

12 San Le', Dios, nako' Benne' Wnná Bia' chia' ža ni'te.

Le' bžia yi'o benne' ka' dot ḻo yežlyó nga.

13 Ḻen yeḻa' wak ẕen chio' beno' nisdo' chope ḻa'a.

Wló'o yichj bia ẕenḻe'e ka' ḻo nisdo'.

14 Bzoẕjo' yichj bia ẕenḻe'e, bian' leba' lebiatán,

na' beno' ga bdawgak bia yix̱e' ka' ḻeba', bia ka' zej zoaba' ḻo yo biž.

15 Beno' ga golj nis bej ka', na' nis yegw ka'.

Besbižo' yegw ẕen ka'.

16 Chio' Le' nak ḻawe' ža, na' ḻezka' chio' nak yele.

Le' bnnito'o byo', na' wbíž gan zej zoan.

17 Bnnitkzo' to chi'ize yógo'te da' zej že' yežlyó nga.

Le' beno' byo' wbá ka', na' byo' zag ka'.

18 Bejsá' ḻaže' da' ni:

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' ben dítjgekle' Le', X̱anto' Dios,

na' benne' yaḻ ḻaže' ka' wnnégake' che La la'y chio' Le'.

19 Bi gaḻ ḻažo'o neto', benne' chio' ka', to chi'ize.

Bi wká'n neto', benne' ka' nži'ikzlo', ḻo na'gak benne' ka' zej nake' ka bia snia ka'.

Zoato' ḻáwgake' ka zej nak gogoldo' ka'.

20 Bejsá' ḻaže' diža' da' bénḻeno' neto',

dan' gáte'teze nníta'gak benne' wen da' ẕinnj ka'.

Ẕdágake' do ẕente yežlyó nga.

21 Bi go'o latje yedoé'egekle benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

Benne' ka' ẕzáka'ḻe'egake', na' benne' ka' žiážjegekle'

we ḻáwgake' La la'y chio' Le'.

22 Wzó ža', Dios. Ben kan wnnakzo' gono'.

Bejsá' ḻaže' kan žongak benne' yaḻ ḻaže' ka',

benne' ka' ẕká'ngake' ka'ze La la'y chio' tža tža.

23 Bi gaḻ ḻažo'o da' wnné zi'gak benne' wen da' ẕinnj ka' chio' Le'.

Néntezle žo'osbé da' žongak benne' ka' ẕží'igake' chio' Le'.

75

1 “Žóx̱keno'”, že'to' Le', Dios: “žóx̱keno'.”

Ẕzenlto' benách ka' zóaḻeno' Le' neto',

na' beno' da' ka' žóngaken ga žebanlto'.

2 Ẕnna Dios: “Bzoa' ža wchi'a ḻaža'a benne' ka'.

Wchi'a ḻaža'a ḻo da' nak chawe'.

3 Ḻa'kze x̱o' dot yežlyó, na' x̱ize yógo'te da' de,

gona' ga ga'n choch x̱ni'a yežlyón'.

4 Žapa' benne' yaḻ ḻaže' ka': Bi sa' ḻáže'le da' ẕen.

Žapa' benne' wen da' ẕinnj ka': Bi wká'n ẕen kwinle.

5 Bi wx̱én ḻáže'le yeḻa' waḻe chele.

Bi gakle benne' ḻaẕdo' zide ka'.”

6 Bi za' yeḻa' ẕen gan ẕḻa' wbíž, na' gan ženen,

na' bi zan' ḻo latje dache.

7 Dios nake' Benne' wchi'a ḻaže'e benne' ka'.

Ẕka'ne' ka'ze to benne', na' ẕka'n ẕene' yetóe'.

8 Dios nox̱e' to ẕiga', da' nžan' x̱is uba waḻ, dan' zejḻasen yeḻa' ẕža'a chie'.

Wlaljen', na' benne' wen da' ẕinnj ka' yé'jgaken'.

Yé'jgaken' na' zejte yebižten,

9 san neda' wzenkzla' benne' ka',

na' goḻa' da' we ḻawa' Dios che Jakob.

10 Wchinnje' yeḻa' wak chegak benne' wen da' ẕinnj ka',

san yesgóleže' yeḻa' wak chegak benne' chawe' ka'.

76

1 Zej nonbia' benne' Judá ka' Dios,

na' La la'y chie' nga'nen ẕen ladjw benne' Israel ka'.

2 Ḻo yež Salem zoa latje la'y chie'.

Ḻo yež Sión zoa gan zoakze'.

3 Ḻo latjen' wdíchj Dios yag ntoche' ka' che wdiḻe, na' yag ntóche'do' ka',

na' ya da' žape chi'in benne' ka' ḻo wdiḻe,

na' ya ntoche' ka', da' ka' ẕkóngekle' žin ḻo wdiḻe.

4 ¡Benne' ẕenḻe'e nako' Le'!

¡Nako' waḻže ka ya'a ẕen ka'!

5 Chejchégwgak benne' waḻe ka', na' gásḻasgake'.

Nitó benne' waḻe bi yechís ne'e nich tíḻ-ḻene' Le'.

6 Dios chegak benne' Israel ka', kate' wtiḻo' benne' ka'

besḻaso' ḻégake', na' bia ka' žíagake'.

7 Le' nako' Bennen' žaḻa' žébežo.

¿Noẕ benne' gak sie' ḻawo' Le' kate' ẕžo'o?

8 Wnnó' wchi'a ḻažo'o benne' ka' ne zo' ya'abá.

Ẕžébegak benne' ka' ḻo yežlyó, dan' ẕbézgake'

9 ža so žo'o Le', Dios, nich wchi'a ḻažo'o benách ka',

na' nich yesló' yógo'te benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

10 Da' likze yeḻa' ẕža'a chegak benne' ka' gaken to da' gon ga ga'n ẕeno' Le'.

Wlék žio' yeḻa' ẕža'a chegak benne' ka' zej nga'ne'.

11 Le wchebe ḻaže' da' gonnle che Dios,

na' le wneẕjwn' che X̱anžon', Dios chele.

Benne' ka' nníta'gake' do ẕente ḻá'gake' zej noe'e da' wnéẕjwgake' che Dios, Bennen' ẕžébežo.

12 Ẕži'i Dios che da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak benne' blo ka'.

Ḻe' ẕchebe' benne' wnná bia' ka' nníta'gake' yežlyó.

77

1 Ḻen chi'a bḻiža' Dios.

Bḻiža' Dios, na' Ḻe' bze nage' chia'.

2 Žoa'a ḻaw X̱anžon' kate' ẕzáka'ḻi'a.

Žel ẕchis na'a ḻawe' Ḻe', na' bi zoa' žize.

Bi bi'a latje no benne' yeyón ẕene' neda'.

3 Bsa' ḻaža'a che Dios, na' wžé' zedla'.

Bsa' ḻaža'a che da' bena', na' bedó ḻaža'a.

4 Dios, bi bi'o latje tasa'.

Wžé' zédḻe'ela', na' bi be gok nnia'.

5 Blab ḻaža'a ka zej nak ža ka' wdégaken,

na' ka zej nak yiz ka' ba wdégaken.

6 Bsa' ḻaža'a ka nak da' beḻkza' yele ka',

na' blab ḻáže'kza' kan zej naken,

na' wnnabla' ḻo be' da' nakkza':

7 ¿Bzoa X̱anžon' žo'o cheḻa'ale to chi'ize,

na' biž gákḻene' žo'o?

8 ¿Batkle yeyache' ḻáže'le' žo'o?

¿Batkle gone' da' wchebe ḻaže'e gone'?

9 ¿Goḻ ḻáže'kze Dios yeyache' ḻáže'le' žo'o?

¿Ẕže'e žo'o nich biž yeyache' ḻáže'le' žo'o?

10 Naž wnnía': ki žona' dan' yoa'a yižwé'.

Che ḻen chejsá' ḻaža'a yógo'te da' ẕente da' ben Dios ẕente ḻo yiz ka' ba wdégaken.

11 Chejsá' ḻaža'a da' ẕente ka' da' beno' Le', Jah.

O', chejsá' ḻaža'a da' beno' ža ni'te,

da' ka' žóngaken ga žebanlto'.

12 Wláb ḻaža'a ka nak yógo'te da' beno',

na' wchaḻja' ka zej nak da' ka'.

13 Dios, la'y nak da' ẕchi'lo' neto' gonto'.

¿Zoa yetó Dios nake' benne' ẕen ka nako' Le'?

14 Le' nako' Dios, ẕnno' da' žonen ga žebanlto'.

Bḻoe'elo' yógo'te benne' yežlyó nakḻe'e ẕen yeḻa' wak chio'.

15 Ḻen yeḻa' wak chio' beya'wo' benne' chio' ka',

ẕa'só Jakob ka', na' ẕa'só José ka'.

16 Yegw nis ka' bḻé'egeklen Le', Dios.

Bḻé'egekle yegw nis ka' Le', na' bžébeḻe'egaken.

Ḻezka' wžé' zédgekle nisdo' gže' ka'.

17 Nis yejw zil bžojen ḻo bejw gasj ka',

na' wnneḻe'e wzió', na' wyasḻe'e yes wzión'.

18 Ḻo be' bdone' wnneḻe'e wzió' chion'.

Bza'ní' yes wzión' do ẕente yežlyó.

Wẕo'ḻe'e, na' wẕize yežlyón'.

19 Bsaljo' nez gachj ḻawle nisdo',

na' ḻawe' nis zil ka' wdekzo' Le',

san bi nak bia' gan blejo'.

20 Bchi'o benne' chio' ka' ka ẕila' ka'

ḻo na' Moisés, na' ḻo na' Aarón.

78

1 Le yenle, ḻe'e, benne' chia' ka', da' žsedla'.

Le wzé nag binlo da' ẕchaḻja'.

2 Wkonla' žin diža' ka' kan ẕchaḻjgak benne' žejní'il ka',

na' wsá' ḻáža'a ḻe'e da' goken bagáche'ze ža ni'te,

3 da' ka' benlžo, na' da' nnezlžo,

da' ka' bzéngekle x̱a x̱to'žo ka' žo'o.

4 Bi wkáche'žo da' ka' ḻawgak ẕi'nžo ka'.

Wzénkzelžo ẕi'nžo ka' ka nak yeḻa' ẕen che X̱anžon',

yeḻa' wak chien', na' da' ẕen ka' da' bene'.

5 Bchi'le' benne' Israel ka' da' žon byenen góngake',

na' naken da' žaḻa' gongak ẕa'só Jakob ka'.

Bchi'le' x̱a x̱to'žo wdé ka',

wzéngekle' ẕí'ngake' ka' ka nak da' wnnakze' Ḻe',

6 nich nnézgekle x̱kwide' ka' za' gáljgakbe' kan naken,

na' wzéngeklbe' ẕí'ngakbe' ka' da' ẕchi'le' ḻégakbe',

7 nich wx̱én ḻáže'gakbe' Dios,

na' bi gaḻ ḻáže'gakbe' da' ka' ben Dios,

na' nich góngakbe' da' ka' bchi'le' ḻégakbe',

8 na' bi gákgakbe' kan gokgak x̱a x̱tó'gakbe' ka',

benne' ka' bi béngake' da' bchi'le' ḻégake',

na' bží'igake' chie' Ḻe',

na' bi bx̱en ḻáže'gake' Dios dot ḻáže'gake'.

Ḻo be' da' zej nakkze' bi gókgake' ḻi ḻaže' ḻaw Dios.

9 Benne' ẕa'só Efraín ka', benne' zej noe'e da' ẕkóngekle' žin ḻo wdiḻe

bẕónnjgake' gan žak wdiḻe.

10 Bi béngake' kan ẕnna diža' da' benḻen Dios ḻégake',

na' bi béngake' dan' bchi'le' ḻégake'.

11 Goḻ ḻáže'gake' da' ka' ben Dios,

na' yeḻa' ẕen da' bḻoe'ele' ḻégake'.

12 Bene' yeḻa' wak ẕen ka' ḻawgak x̱a x̱tó'gake' ka'

ḻo yežlyó Egipto, na' ḻo yežlyó Soán.

13 Bsaljwe' nez ḻo nisdo' gan wdegak benne' ka'.

Bene' nisdon' ka ya'ado' ka' cheḻa'a weje.

14 Te ža bḻoe'ele' benne' ka' nez ḻen to bejw gasj da' bnáwgake',

na' žel ḻen to bejw da' bsa'nín'.

15 Wḻé'e yej ka' gan nak yo biž,

na' bye'je' benne' ka' nis da' bžojen ḻe'egak yej ka' ka to yegw nis.

16 Bene' ga bžoj to yegw nis ḻe'e yej na',

na' goken to yegw ẕen,

17 san béngakže' doḻa' ḻaw Dios ḻo latje dach,

na' bží'igake' che Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wak.

18 Ni'a che da' wdán ḻáže'gake' béngake' ga bža'a Dios.

Wnnábgekle' Ḻe' da' gáwgake' ka wdán ḻáže'zegake'.

19 Wnnégake' che Dios, na' wnnágake':

“¿Wak gonn Dios da' gawžo ladjw yix̱e' nga?

20 Da' likze wlé'e yej na', na' bžoj nisen', dan' goken ka to yegw ẕen,

san, ¿wak gonne' chežo yet,

na' gonne' beḻa' da' gawžo?”

21 Che ḻen bža'a X̱anžon' kate' benle' da' ni,

na' bseḻe'e to yi' da' bzeyen baḻ benne' chie' ka',

na' bgole yeḻa' ẕža'a chie' ḻen benne' Israel ka',

22 dan' bi bejḻé'gake' che Dios,

na' bi bx̱en ḻáže'gake' Ḻe' yeslé' ḻégake',

23 san Dios bseḻe'e bejw ẕan ya'abá,

na' bsaljwe' gan ẕžoj da' žseḻe'e zaka' ya'abá,

24 na' bene' ga bex̱jw yet maná kan žak yejw,

dan' bdawgak benne' chie' ka'.

Bneẕjwe' ḻégake' da' naken ka ẕoa' che ya'abá.

25 Bdáwgake' da' žawgak wbás che ya'abá ka'.

Bséḻa'ḻi'e da' bdáwgake', na' béljgekle'.

26 Bene' ga gok to be' da' zan' cheḻa'ale gan ẕḻa' wbíž,

na' ḻen yeḻa' wak chie' bene' ga gok be' dan' zan' cheḻa'ale gan ẕde wbíž byo' zag ka',

27 na' ka bix̱te yo bseḻe'e beḻa' da' gáwgake',

biado' ka' zej zoa x̱ílgakba', da' zanže ka yož da' žen' žoa'a to yegw ẕen.

28 Bene' ga béx̱jwgakba' gan zej nnita' benne' ka',

na' do ẕente gan zej da' yo'o yid chégake' ka'.

29 Bdáwgake'-ba', na' béljgekle'.

Dios benne' chégake' da' wdán ḻáže'gake',

30 san kate' bi na' yéljgekle', na' ne žáwgake'-ba',

31 na' bža'a Dios benne' ka'

na' bete' benne' Israel ka' zej nakže' benne' waḻe,

na' benne' ka' zej nakže' benne' wak.

32 Ḻa'kze bene' ki, na' béngakže' doḻa',

na' ḻa'kze bḻé'egekle' yeḻa' wak ka' da' bene',

bi bx̱en ḻáže'gake' Ḻe'.

33 Che ḻen bene' nbabze ža chegak benne' ka',

na' gókgaken ka to be' da' žeka'ažo,

na' ka zej nak yiz da' wnníta'gake' bdie' ḻégake' ḻo da' wẕáka'gake'.

34 Kate' bete' baḻ benne' ka', na' yezíka'že' beyákgake' che Dios.

Beyát ḻáže'gake', na' dot ḻáže'gake' bḻížgake' Ḻe'.

35 Bejsá' ḻáže'gake' nak Dios Benne' žape chi'e ḻégake'

na' nape Dios dot yeḻa' ẕen. Ḻekze' beya'we' ḻégake',

36 san bi gok ḻi ḻaže' da' wnnábgekle',

dan' ben ḻáže'gake' ḻaw Dios.

37 Bi gok ḻi ḻáže'gake' ḻen Ḻe',

na' bi béngake' dot ḻáže'gake' ka nak x̱tiže'e dan' bénḻene' žo'o.

38 San Dios beyache' ḻáže'le' chegak benne' ka',

na' benít ḻawe' x̱tóḻa'gake', na' bi bžia yi'e ḻégake'.

Zan chi'i beké'e yeḻa' ẕža'a chie',

na' bi bže'e ḻégake' dot kan bsa' ḻaže'e.

39 Bejsá' ḻaže'e zej nakze' beḻa' žen.

Zej nake' ka to be' da' ẕden, na' bi yežinen.

40 Zan chi'i bží'igake' chie' Ḻe' ḻo latje dachen',

na' zan chi'i béngake' ga gok nyache' ḻaže'e Ḻe'.

41 Zan chi'i béngake' da' bi de chawe' Dios,

na' béngake' ga bža'a Dios la'y chegak benne' Israel ka'.

42 Goḻ ḻáže'gake' ka nak yeḻa' wak ẕen chie',

na' ka bene' ḻo ža ka' kate' beya'we' ḻégake' ḻo da' wẕáka'gake',

43 kate' bene' yeḻa' wak ẕen ka' ḻo yežlyó Egipto,

na' bḻoe'ele' da' ka' da' žóngaken ga žebanlžo, da' ka' bene' ḻo yežlyó Soán.

44 Bene' ga beyák yegw chegak benne' Egipto ka' žen,

na' biž gok yé'jgake' nisen'.

45 Bseḻe'e bi'a ka' ladjw benne' ka', bia ka' bsáka'gakba' ḻégake'.

Bseḻe'e blož ka' nich bchínnjgakba' yežlyó chégake'.

46 Bseḻe'e biche' zo ka' nich bdáwgakba' linne chégake',

na' bžia yí'gakba' da' zej den ḻo yežlyó chégake'.

47 Bseḻe'e yej nis ẕen da' bchinnjen lba uba chégake' ka',

na' bseḻe'e da' zag dan' besbižen yag higo chégake' ka'.

48 Bseḻe'e yej nis ẕen da' beten bia yix̱e' chégake' ka',

na' bseḻe'e yes wzió' da' beten ẕila' chégake' ka'.

49 Bene' ga wẕáka'ḻe'egak benne' Egipto ka', dan' bžá'aḻi'e ḻégake',

na' bseḻe'e da' ka' gókgaken ka wbás zan che ya'abá nich wsaka' zí'gake' ḻégake'.

50 Bi bsane' yeḻa' ẕža'a chie',

na' bi benít ḻawe' chégake' nich bi gátgake',

san bete' zángake' ḻen to yižwé' ẕen.

51 Bete' bi' byo nežw ka' chegak benne' ka',

bi' byo nežw ka' chegak benne' Egipto ka'.

52 Naž bchi'e benne' chie' ka' ka to benne' ẕchi'e ẕila' ka',

na' bchi'e ḻégake' ḻe'e latje dach.

53 Bchi'e ḻégake' dot chawe', na' bi be bžébegake',

san benne' Egipto ka', benne' bi bḻé'egekle' ḻégake' chawe',

bete' ḻégake' ḻo nisdo'.

54 Bchi'e benách chie' ka' ḻo yežlyó la'y chie',

gan zej nnita' ya'a ka' wleje' Ḻekze' ḻo na'gak benne' ka' wnníta'gake' nga.

55 Blage' ḻégake' ḻo yežlyón' ḻawgak benách chie' ka'.

Bdise' yežlyó chégaken' ládjwgak benne' Israel ka'.

Bnnite'e ḻégake' ližgak benne' ka' bebeje' ga na',

56 san da' yoble béngake' da' bi de chawe' Dios,

na' bža'a Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' ẕen.

Bi béngake' da' bchi'le' ḻégake'.

57 Da yoble bží'igake' che Dios kan bengak x̱a x̱tó'gake' ka'.

Gókgake' ka to yag ntóche'do' dan' bi zejen to wḻize.

58 Béngake' ga bže'e Ḻe' ḻen bkog ka' gan bka'n ẕéngake' lo'a ka',

na' ni'a che lo'a chégake' ka' bžá'aḻe'e Dios.

59 Bža'a Dios kate' bḻe'ele' da' ki,

na' bi bḻe'ele' benne' chie' ka' chawe', benne' Israel ka'.

60 Bsan ḻaže'e yo'o yid la'y chie' dan' wzóan yež Silo,

yo'o yiden' gan wzoakze' Ḻe' ladjw benne' ka'.

61 Bi'e latje bkwasgak benne' ka' bi bḻé'egekle' žo'o chawe' kaj la'y chien',

dan' ẕḻoe'e ḻawn yeḻa' wak, na' yeḻa' ẕen chie'.

62 Bže'e benne' chie' ka', na' bdie' ḻégake' ḻo na'gak benne' ka' bétgake' zángake'.

63 X̱kwide' byo ka' chégake' gótgakbe' ḻo wdiḻe,

na' bi bga'n no benne' byo kwide', benne' wchág ná'ḻenbe' no'le kwide' ka'.

64 Ḻezka' gotgak bx̱oz ka' chégake' ḻo wdiḻen',

na' no'le wzebe ka' chegak bx̱oz ka' bi wžeže nyáche'gake' ni'a chégake'.

65 Naž gok X̱anžon' ka to benne' žebane' ḻo bichgale.

Goke' ka to benne' waḻe ẕbéžeyi'e kate' ba ne'je' x̱is uba waḻ.

66 Blage' benne' ka' bi bḻé'egekle' ḻégake' chawe',

na' bka'ne' ḻégake' ka'ze to chi'ize.

67 Bzoe' cheḻa'ale ẕa'só José ka',

na' bi wžíe' ẕa'só Efraín ka',

68 san wžíe' ẕa'só Judá ka',

na' Ya'a Sión, dan' nží'iḻe'ele'.

69 Ḻaw ya'a na' bene' yodo' la'y chie', dan' goken ka nak yodo' dan' zoan ya'abá.

Bzoa chochen' to chi'ize, ka nakkze yežlyó nga.

70 Wžíe' Dabí, benne' wen žin chie'.

Bebeje' ḻe' gan zej nnita' ẕila' ka'.

71 Bkwase' ḻe' gan zoe' žape chi'e ẕila' ka',

nich gake' benne' wnná bia',

benne' gape chi'e benách chie' ka', ẕa'só Jakob ka',

benne' ka' zej nake' benne' Israel ka'.

72 Dabín' ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chie' wdape chi'e benne' ka' zej nake' benne' ka' che Dios.

Wdape chi'e ḻégake' ḻen yeḻa' wak chie' ḻo yeḻa' dot ḻi ḻaže' chie'.

79

1 X̱anto' Dios, yo'ogak benne' zi'to' ka' ḻo yežlyó chegak benne' chio' ka'.

Bcá'ngake' ca'ze yodo' la'y chio'.

Bchínnjgake' yež Jerusalén.

2 Bká'ngake' beḻa' žen gat chegak benne' wen žin chio' ka' gan bdawgak lab ka' ḻégake'.

Bdawgak bia yix̱e' ka' benne' chio' ka'.

3 Bláljgake' žen chegak benne' ka' ka nis ḻo nez ka' che yež Jerusalén,

na' bi wzóa no benne' wkache'e ḻégake'.

4 Benne' yež gawze ka' ẕchíx̱gake' neto'.

Yógo'te benne' ka' žon dítjgekle' neto', na' ẕká'ngake' neto' ka'ze.

5 ¿To chi'ize gak ki cheto', X̱anto' Dios?

¿To chi'ize ẕžo'o neto'?

¿To chi'ize gak yeḻa' ẕža'a chio' ka to yi'?

6 Bža'agak benne' yež ka', benne' bi zej nónbi'e Le',

na' benne' zi'to' ka', benne' bi žḻížgake' Le'.

7 Bžia yí'gake' ẕa'só Jakob ka',

na' bchínnjgake' lížgake'.

8 Bi yesbago'o neto' da' ẕia da' wbága'gak x̱a x̱na' gole cheto' ka'.

Da ka' gaze yeyache' ḻáže'lo' neto', dan' bedó ḻáže'to'.

9 Gokḻen neto', Dios, Benne' Weslá cheto', nich ga'n ẕen La la'y chio'.

Beslá neto', na' bsoḻe doḻa' cheto' nich ga'n ẕen La la'y chio',

10 dan' nnagak benne' ka':

“¿Ganẕkze Dios chegak benne' ka'?”

Bezí' wzón benne' ka' bétgake' benne' wen žin chio' ka'.

11 Ben ki nich yógo'te benne' chio' ka',

benne' ka' zej yoe'e ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neto' chawe',

ḻé'egekle' da' gono'.

Ḻen yeḻa' wak ẕen chio' beslá benne' ka' nžog chégake' gátgake'.

12 Bneẕjw chegak benne' yež gawze ka' yegaže kwe' da' ẕinnj ka da' béngake',

dan' ben dítjgekle' Le', X̱anto' Dios.

13 Neto', benne' chio' ka', na' ẕila' chio' ka',

we ḻawto' Le' to chi'ize.

Góḻtezeto' da' wká'n ẕento' Le'.

80

1 Benle cheto', Dios.

Le' žape chi'o benne' Israel ka'.

Le' žape chi'o ẕa'só Jwsé ka' ka ẕila' ka'.

Ži'o latje blo chio' dan' zoan ḻáwlegak wbás chio' ka' nzi' lágake' kerubín.

2 Bḻoe'e ḻaw yeḻa' ẕen chio' ḻawgak ẕa'só Efraín, na' Benjamín, na' Manasés.

Bḻoe'e ḻaw yeḻa' wak chio', na' da, yesló' neto'.

3 Bezí' neto', Dios.

Beyache' ḻaže'l neto', na' yelato'.

4 X̱anto' Dios, napo' dot yeḻa' wak.

¿To chi'ize žo'o neto' na' bi yenlo' da' nnablto' Le'?

5 Beno' Le' ga žak nyache' ḻáže'to',

na' nis ẕbežto' naken da' že'j žawto'.

6 Bi'o latje benne' gawze ka' bká'ngake' neto' ka'ze.

Benne' ka' ẕžá'agake' neto' ben dítjgekle' neto'.

7 Bezí' neto', Dios. Napkzo' Le' dot yeḻa' wak.

Beyache' ḻaže'l neto', na' yelato'.

8 Bebejo' neto' ka to lba uba ḻo yežlyó Egipto.

Blago' benne' ka' wnníta'gake' nga, na' gozo' lba uba na' nga.

9 Wdape chi'o lba uba na' nich golen.

Ben lba uba na' lwen, na' bgakwn yežlyón'.

10 Wló'on ẕoḻ yógo'te ya'a ka',

na' ni'a ne'n ka' wló'ogaken ẕoḻ yag sedro ẕen ka'.

11 Bzáḻa'gaken ni'a ne'n, da' ka' bžíngaken žoa'a nisdo',

na' bžíngaken žoa'a yegw Eufrates.

12 ¿Biẕ chen' bkwaso' le'je da' wdáp chi'in lban'?

Na'a benne' ka' ẕdégake' ga na' ẕbángake' uba chen.

13 Ẕlejgak koch yix̱e' ka' lba uba na',

na' bia yix̱e' ka' žáwgakban'.

14 Bedá cheto', Dios, napkzo' Le' dot yeḻa' wak.

Bwia neto' zaka' ya'abá, gan zoakzo',

na' da yedjḻe'elo' da' žaken che lba uba chion'.

15 Da, yesló' lba uba ni, dan' gozkzo' Le'.

Ẕiže lba uba na', dan' bzoa chochon' naken chio'.

16 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neto' chawe' bchóggake' lba na', na' bẕéngaken' yi'.

Bwia benne' ka' ḻo yeḻa' ẕža'a chio', na' bžia yi' ḻégake'.

17 Bzoa choch, na' wdáp chi'i benne' ka' ba wžío',

na' ẕi'ngak benne' ka' bzoa chocho' ḻégake'.

18 Batkle yebéj yichjto' Le' nitó chi'i.

Bkache' chawe' neto', na' wx̱én ḻáže'to' La la'y chio'.

19 X̱anto' Dios, napkzo' Le' dot yeḻa' wak, bezí' neto'.

Beyache' ḻaže'l neto', na' yelato'.

81

1 Ḻen yeḻa' žebele le goḻ che Dios, Bennen' žon choche' žo'o.

Ḻo yeḻa' ba nez chele le kwéžeya'a ḻaw Dios chegak ẕa'só Jakob.

2 Le goḻ, na' le kapa' yiddo' ka'.

Le chinn x̱tan da' ka' žóḻ-ḻenle.

3 Le wkweže lozgak bia ka' kate' nak byo' že'n,

dan' naken ža žónteze žonžo lni la'y.

4 Naken to da' žon byene gongak benne' Israel ka',

dan' bchi'le Dios gongak ẕa'só Jakob ka'.

5 Bzoen' ka to da' wḻoé'elen ẕa'só Jwsé ka' da' ben Dios katen' bžójgake' ḻo yežlyó Egipto,

gan benla' to x̱tíža'gak benne' ka' da' bi bejni'ila'.

6 Ẕnna Dios: “Beká'a ywa' da' bdá'gake' x̱kóže'lgak benne' chia' ka'.

Beslá' benne' chia' ka' ḻo na'gak benne' ka' bkóngekle' ḻégake' žin.

7 Ḻo da' wẕáka'le, bḻižle neda', na' gókḻena' ḻe'e.

Becheba' chele gan wzóa' to ḻo bejw gasj katen' wnnéḻe'e wzió',

na' wẕí' bi'a ḻe'e gan de bej nis da' nzin' Meriba.

8 Le yenle, benne' chia' ka',

na' wzejni'ila' ḻe'e, benne' Israel ka',

cha' žaz ḻáže'le si'le da' ẕnnia'.

9 Bi si' ḻo na'le dios ka' chegak benne' yež yobl ka'.

Bi wzó ẕible ḻawgak dios ka' chegak benne' zi'to' ka'.

10 Neda', Dios chele, naka' X̱anle.

Bebeja' ḻe'e ḻo yežlyó Egipto.

Le wsaljw žoa'ale, na' gonna' da' gawle,

11 san benne' chia' ka' bi béngake' da' wnnía'.

Benne' Israel ka' bi wyáz ḻáže'gake' si' ḻo ná'gake' x̱tiža'a.

12 Che ḻen wléj yichja' benne' ka' dan' gókgake' ḻaẕdo' zide.

Béngake' da' wdán ḻáže'gakze'.

13 Chela' wzé naggak benne' chia' ka' da' wnnía',

na' chela' bengak benne' Israel ka' da' bchaḻja',

14 na' ka' gaze wžía yi'a benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻégake' chawe',

na' tíḻ-ḻena' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' ḻégake'.”

15 Chela' bengak benne' Israel ki,

na' benne' ka' ẕžá'agake' X̱anžo Dios góngake' kan ẕnna x̱tíže'e,

(san zej nbage'e ẕia to chi'ize),

16 na' Dios gone' ga gawgak benne' chie' ka' ẕoa' stribe cháwe'ḻe'e,

na' gone' ga yéljgekle' da' ẕix̱ che bez.

82

1 Zoa Dios gan zej ndobe benne' ka' ẕchi'a ḻáže'gake' benne' chie' ka'.

Dios ẕchi'a ḻaže'e benne' ka' ẕchi'a ḻáže'gake' benne' chie' ka'.

2 Ẕnna Dios: “¿Wchi'a ḻáže'tezle benne' chia' ka' ḻo da' bi nak chawe',

na' gaple ba la'ne benne' ka' bebéj yíchjgake' neda'?

3 Le gakḻen benne' yache' ka', na' bi' wzebe ka'.

Le yeyón ẕen benne' gax̱jw ḻaže' ka', na' benne' ka' žiážjegekle'.

4 Le gon choch benne' ka' žedó ḻáže'gake', na' benne' yache' ka'.

Le yeslá ḻégake' ḻo na'gak benne' wen da' ẕinnj ka'.

5 Bi be nnézlele, na' bi žejní'ilele, na' ẕdale ḻo da' choḻ.

Žẕizgak yógo'te da' zej de yežlyó.

6 Neda' wnnía': nakkzle ḻe'e ka dios ka',

na' nakle yógo'tele ka ẕi'nkze Dios ẕente,

7 san gatle ka žatgak yógo'te benne' ka',

na' chejchégwle kan žon nóte'teze benne' wnná bia'.”

8 Wzó ža', Dios, na' bchi'a ḻaže' benne' yežlyó ka',

dan' yógo'te yež ka' yó'ogaken ḻo no'o.

83

1 Dios, bi so' žize.

Bi so' žize, Dios, na' bi wsejw žo'o.

2 Ẕbéžeya'agak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe',

na' ẕka'n ẕen kwingak benne' ka' ẕží'igake' chio'.

3 Bagáche'ze ba béngake' toze diža' bi da' góngake' chegak benne' chio' ka',

na' da' góngake' chegak benne' ka' žape chi'ikzo'.

4 Wnnágake': “Le cho'o, wžía yi'žo benne' ka' nich biž soa yež chégake',

na' biž soa no benne' chejsá' ḻaže'e che yež Israel.”

5 Ba béngake' toze diža' bi da' góngake' chio' Le'.

Nákgake' toze ḻo da' žénegekle' góngake'.

6 Ki žongak benne' Edom ka', na' benne' Ismael ka',

na' benne' Moab ka', na' ẕa'só Agar ka',

7 na' benne' Jebal ka', na' benne' Amón ka', na' benne' Amalek ka',

na' benne' Filistea ka', na' benne' yež Tiro ka'.

8 Ḻezka' benne' Asiria ka' zej nake' toze ḻen ḻégake'.

Yógo'te benne' ki žónḻengake' tẕen ẕa'só Lot ka'.

9 Ben chegak benne' ki kan beno' chegak benne' Madián,

na' kan beno' che Sísara,

na' kan beno' che Jabín žoa'a yegw Sisón,

10 benne' ka' beto' Le' ḻo yežlyó Endor,

na' beyákgake' ka x̱che'e beže dan' žonen beb ḻo yo.

11 Ben ga gak chegak benne' blo ka' chegak benne' ki kan gok che Oreb, na' che Seb,

na' ben ga gak chegak benne' ka' ẕnna biá'gake' benne' ki kan gok che Seba, na' che Salmuna,

12 dan' wnnagak benne' ki: “Gak chežo yežlyó

gan zej nnita' benne' ka' che Dios.”

13 Dios chia', ben ga gákgake' ka laga' biž da' ẕche' to be' da' žechjlen.

Ben ga gákgake' ka beb da' ẕche' be' bdone'.

14 Ka žon to yi' da' ẕzeyen to ya'a ẕen,

na' ka žon yi' da' ẕzeyen to ḻo win biž,

15 ka'kze wẕía ḻaže' benne' ki to ḻo be' bdone',

na' bchebe ḻégake' ḻen to da' ẕen da' gono'.

16 Ben ga yedoé'eḻe'egekle',

nich gápegake' Le' ba la'ne, X̱anto' Dios.

17 Ben ga chíx̱gekle', na' kwe' zédgekle' to chi'ize.

Ben ga gá'ngake' ka'ze, na' gátgake'.

18 Ben ga yeyónbia'gake' nako' Le' X̱anto' Dios.

Tozo' Le' nako' Dios ẕente ḻawle dot yežlyó.

84

1 Nží'iḻe'ela' yodo' chio' Le', Dios.

Le' napkzo' dot yeḻa' wak.

2 Ẕdan ḻaža'a soa' ḻo yodo' chio', X̱ana' Dios,

na' žak ḻáže'ḻi'a soa' ga na'.

Ḻen dot da' naka', na' dot ḻaža'a žoḻa' chio' Le', Dios ban.

3 Ba bengak byinne ka' x̱ó'ngakba',

na' gogoldo' ka' zej de latje gan žẕíagakba' bia že'ndo' chégakba' ka',

dan' naken gan zoa žoa'a bkog la'y chio' Le', Dios.

Le' napkzo' dot yeḻa' wak.

Ẕnna bia'kzo' Le' neda', na' nako' Dios chia'.

4 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' nníta'gake' ḻo yodo' chio'.

To chi'ize wká'n ẕéngake' Le'.

5 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka', Le' ẕzoa chocho' ḻégake',

benne' ka' ẕdan ḻáže'gake' chjake' ḻo ya'a la'y chio', Ya'a Sión.

6 Kate' ẕdágake' lache' biž dan' nzin' Lache' Nis Ẕbéžežo,

žóngake' ga žeyaken to latje gan žaḻ nis zil,

na' yeschá' nis yejw latje nisen'.

7 Žákgakže' benne' waḻe x̱ak zej yoe'e nez ga na'

dan' ḻé'egekle' Dios ḻaw ya'a la'y chie', Ya'a Sión.

8 Benle, X̱ana' Dios, da' ẕnnabla' ḻawo' Le'.

Le' napkzo' dot yeḻa' wak.

Benle cheto', Dios. Nako' Dios che Jakob.

9 Ben chawe' benne' wnná bia' cheto', Dios, benne' wnná bian' wžío' Le'.

10 Gakže chawe' soa' to žaze ḻo yodo' chio' ka soa' to mil yiz ga yoble.

Žak ḻáže'ža' soa' gan žó'ogake' yodo' che Dios chia' ka to benne' ndo'w,

ka soakza' to liža' da' zaka' gan bi zoa Dios.

11 X̱anžo Dios žape chi'ikze' žo'o, na' žon choche' žo'o.

Nži'ile' žo'o, na' žon chawe'e žo'o.

Žape' benne' ka' ba la'ne, na' nži'ile' ḻégake',

benne' ka' zej nake' dot ḻi ḻaže'.

12 Dios, napo' dot yeḻa' wak.

Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Le'.

85

1 Ben chawo'o benne' chio' ka', X̱ana' Dios.

Besló' ẕa'só Jakob ka' ḻo na'gak benne' zi'to' ka'.

2 Benít ḻawo'o da' ẕinnj da' bengak benne' chio' ka'.

Bdio' cheḻa'ale doḻa' chégake'.

3 Bzoa žio' yeḻa' ẕža'a chio',

na' bsano' yeḻa' yichj ža'a chio'.

4 Ben ga yeyák cheto' yeḻa' ba nez che yeḻa' weslá chio'

na' biž žo'o neto', Dios.

5 ¿To chi'ize žo'o neto'?

¿Žá'akzo' to kwe' to kwe' ẕa'sóto' ka'?

6 ¿Biž gono' ga yebelto' da' yoble,

nich gaken cheto' yeḻa' ba nez ḻawo' Le'?

7 X̱anto' Dios, beyache' ḻaže'l neto', na' beslá neto'.

8 Wzé naga' da' nna X̱ana' Dios.

Nne' da' gonen ga ga'ngak chawe' benách chie' ka'

nich biž gongak benne' la'y chie' ka' da' yaḻze.

9 Da' likze Dios zóateze' yeslé' benne' ka' žápegake' Ḻe' ba la'ne,

na' ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chie' ḻo yežlyó chežo.

10 Zej nžag yeḻa' žeyache' ḻaže', na' da' li che Dios.

Nakgak toze da' chawe', na' yeḻa' ẕga'n chawe' chie'.

11 Da' nak dot da' li chie' yeschán' yežlyó nga,

na' seḻe'e da' chawe' chie' da' zan' ya'abá.

12 X̱anžo Dios žseḻe'e nis yejw chežo,

na' yežlyó chežo gonnḻe'en linne.

13 Da' naken chawe' žejlen Dios,

na' wḻoe'elen nez da' chéjḻenžo.

86

1 X̱ana' Dios, bze nag, na' benle chia',

dan' ẕzaka'a neda', na' žiážjela'.

2 Bwia neda' dan' naka' chio'.

Dios chia', beslá neda', wen žin chio', dan' žx̱en ḻaža'a Le'.

3 X̱ana' Dios, beyache' ḻaže'l neda',

dan' žḻiža' Le' dot ža, dot yele.

4 Ben ga yebéḻe'ela' neda', wen žin chio',

dan' ẕzoa kwina' ḻo no'o Le', X̱ana' Dios.

5 Nako' Le' chawe', X̱ana' Dios, na' ženít ḻawo'o neto',

na' žeyache' ḻáže'tezlo' benne' ka' žḻížgake' Le'.

6 X̱ana' Dios, benle da' ẕcháḻjḻena' Le',

na' bze nag da' ẕnnabla' Le'.

7 Ḻo ža kwe' zedḻa' wḻižkza' Le',

dan' žechébekzo' Le' chia'.

8 X̱anto' Dios, bi zoa no benne' nake' dios ka nako' Le'

na' bi zoa no benne' gak gone' ka nak da' žono' Le'.

9 Beno' Le' benne' ka' nníta'gake' yógo'te yež ka'.

Ḻá'gake', na' wká'n ẕéngake' Le', X̱anto' Dios,

na' wká'n ẕéngake' La la'y chio',

10 dan' nako' ẕen, na' žono' da' žonen ga žebanlto'.

Tozo' Le' nako' Dios.

11 Bsedle neda' da' žak ḻažo'o gona', X̱ana' Dios,

na' gona' da' naken dot da' li chio'.

Bchi'le ḻáẕda'wa' nich žeba' La la'y chekzo' Le'.

12 Dot ḻaža'a wká'n ẕenkza' Le', X̱ana' Dios,

na' wká'n ẕenkza' La la'y chekzo' Le' to chi'ize,

13 dan' žeyache' ḻáže'tezlo' neda',

na' besló' be' da' nakkza' ḻo yi' gabíl.

14 X̱ana' Dios, benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

Zej nake' benne' yichj ža'a ka',

na' žénegekle' gótgake' neda',

na' bi ẕžébegake' Le',

15 san Le', X̱ana' Dios, žeyache' ḻáže'lo' neto'.

Nako' ẕen ḻaže', na' bi ẕžo'o to chi'ize,

san žeyache' ḻáže'tezlo' neto', na' nako' dot ḻi ḻaže'.

16 Bwia kan žak chia', na' beyache' ḻaže'l neda'.

Benn neda' yeḻa' wak chio', neda' wen žin chio',

na' wdape chi'i neda', ẕi'n no'le wen žin chio'.

17 Bḻoe'el neda' to da' gak bian' gak chawe' chia',

na' ben ga benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' ḻé'egeklen', na' yedoé'egekle',

dan' Le', X̱ana' Dios, gókḻenkzo' neda', na' beyón ẕeno' neda'.

87

1 Len yež Sión žian ḻaw ya'a la'y.

2 Nží'ižele X̱anžo Dios latje gan ẕchi'a ḻáže'gak benne' ka' nníta'gake' yež Sión,

ka nži'ile' yógo'te liž ẕa'só Jakob ka'.

3 X̱tanḻe'e nak da' ẕnna Dios kan nak yež chien'.

4 Ẕnne': “Chejsá' ḻaža'a zej nnita' benne' ka' zej nónbi'e neda'

ḻo yežlyó Egipto, na' ḻo yež Babilonia.

Le wia nga, ḻo yežlyó Filistea, na' ḻo yež Tiro, na' ḻo yežlyó Etiopía,

goljgak benne' ki zej nake' chia' neda'.”

5 Ka nak che yež Sión ẕnne': “Benne' ni, na' bennen' góljgake' ga na',

na' neda', Dios ẕente, wzóa chocha' yežen'.”

6 Kate' wláb X̱anžo Dios benne' ka' zej nake' chie',

nnakze' Ḻe': “Benne' ni golje' ḻo yežen'.”

7 Benne' ka' žóḻgake', na' benne' ka' ẕyá'agake',

nnágake': “Dot da' napa' zan' ḻo yežen'.”

88

1 X̱ana' Dios, Le' žeslakzo' neda'.

Dot ža dot yel žḻiža' Le'.

2 Benle da' ẕchaḻja' ḻawo' Le',

na' bze nag da' žḻiža' Le'.

3 Žedó ḻaža'a ḻo da' bi nak chawe' da' žaken chia', na' ba zoa' gata'.

4 Ẕḻé'egekle benne' ka' neda' ka to benne' gat, dan' žatḻe'e ni'a na'a.

5 Nga'na' ka'ze ladjw benne' gat ka'.

Naka' ka benne' ka' gótgake' ḻo wdiḻe, na' zej die' ḻo yežw ba ka',

benne' ka' biž žezá' ḻažo'o, Dios, chégake', na' biž zej yoe'e ḻo no'o Le'.

6 Žak chia' ka bzoakzo' neda' to ḻo yežw gže',

gan nak choḻ, na' nakḻe'en gže'.

7 Žekla' ẕžá'aḻi'o neda'.

Da' žak chia' naken kan žetja' ẕan nisdo' dan' ẕgo'nḻe'en.

8 Beno' ga bebíga'gak lježa' ka' gan zoa'.

Beno' neda' ka to da' žesgotlen benne' ka'.

Naken chia' ka nyejwa' liž ya, na' bi gak yežoja'.

9 Ẕchoḻ yej ḻawa' ni'a che da' ẕzáka'ḻi'a.

Yógo'te ža žḻiža' Le', X̱ana' Dios.

Ẕchis na'a ḻawo' Le'.

10 ¿Ḻen yeḻa' wak che ya'abá gákḻeno' benne' gat ka'?

¿Že'gak benne' gat ka' Le': “Žóx̱keno'”?

11 ¿Ẕchaḻjgak benne' ka' zej ngache'e yežw ba che yeḻa' ži'i ḻaže' chio'?

¿Ẕchaḻjgak benne' ka' zej yoe'e latje choḻ chegak benne' gat ka' che da' ḻi ḻaže' chio'?

12 ¿Yeyónbia'gak benne' ka' zej yoe'e latje choḻen' ka nak da' ẕente da' žono'?

¿Yeyónbia'gak benne' zej yoe'e gan bi zoa no benne' žesá' ḻaže'e nakkzo' chawe'?

13 San neda' žḻiža' Le', X̱ana' Dios.

Yógo'te zile da' ẕnnabla' Le' ženlen ḻawo' Le'.

14 ¿Biẕ chen' žebéj yichjo' neda', X̱ana' Dios?

¿Biẕ chen' bi ẕwio' neda' nich gákḻeno' neda'?

15 Ẕzáka'ḻi'a, na' ba zoa' gata'.

Kate' ne naktia' bi' kwide' ẕzáka'ḻi'a

dan' bsako'o Le' neda', na' žedó ḻaža'a.

16 Žekla' ẕžá'aḻi'o neda'.

Da' ẕchebo' neda' benen ga bedó ḻaža'a.

17 Zej nyechjle da' ki neda' dot ža.

Žsáka'gaken neda' gáte'teze.

18 Beno' ga bebíga'gak lježa' ka' gan zoa',

na' toze da' nak choḻ zóaḻenen neda'.

89

1 X̱ana' Dios, góḻteza' che yeḻa' ži'i ḻaže' chio'.

Wzenla' to kwe' to kwe' ẕa'sóto' ka' nako' ḻi ḻaže'.

2 Nnezla' sóateze yeḻa' ži'i ḻaže' chio',

na' to chi'ize zoa yeḻa' ḻi ḻaže' chio', kan zoakze ya'abá.

3 Le' wnnó': “Bena' to diža' ḻen bennen' wžía'.

Bchebe ḻaža'a da' gona' che Dabí, wen žin chia'.

4 Goža'-ne': gona' ga sóatezegak ẕa'só' ka',

na' gona' ga nna biá'tezgakbe' ḻo wlazo' le'.”

5 Benne' ka' nníta'gake' ya'abá žoe ḻáwgake' Le' ni'a che da' ẕente da' žono',

na' ni'a che yeḻa' ḻi ḻaže' chio', X̱ana' Dios.

6 Bi zoa no benne' ya'abá, bennen' nake' ka nakkzo' Le', X̱ana' Dios.

Bi zoa no benne' nake' benne' ẕente ka nako' Le'.

7 Benne' ka' zej nnite'e ya'abá žápegake' Dios ba la'ne

na' yógo'te benne' chie' ka' ẕžébegake' Ḻe'.

8 X̱anto' Dios, ẕnna bi'o benne' zante,

benne' žjake' ḻo wdiḻe, nníta'gake' ya'abá.

Bi zoa no benne' nake' ka nako' Le', X̱ana' Dios.

Nako' Benne' wáḻeḻe'e, na' nakkzo' ḻi ḻaže'.

9 Ẕnna bi'o nisdo' dan' ẕgo'nen.

Kate' ẕgo'nḻe'en Le' ẕbek žion'.

10 Blej bchochjo' benne' Egipto ka', na' bgá'ngake' ka to da' gat.

Besḻaso' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' ḻen no'o wáḻeḻe'e.

11 Chio' Le' nak ya'abá, na' chio' Le' nak yežlyó.

Beno' yežlyó nga, na' da' ka' nníta'gaken ḻawlen.

12 Beno' da' de cheḻá'a gan za' be' zag,

na' da' de cheḻá'a gan ẕde wbíž byo' zag ka'.

Ḻo yeḻa' žebele žoḻgak Ya'a Tabor, na' Ya'a Hermón chio' Le'.

13 Benne' wáḻeḻe'e nako' Le',

na' ẕenḻe'e nak yeḻa' wak chio'.

14 Ḻo da' chawe', na' ḻo da' ḻi ḻaže' ẕnna bi'o.

Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' na' ḻo da' ḻi ḻaže' žono' yógo'te.

15 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žóḻgake' da' žoe ḻáwgake' Le',

na' zej zoe' ḻo yeḻa' baní' chio', X̱ana' Dios.

16 Ni'a chio' Le' žebéḻe'egekle' dot ža,

na' želyenle' x̱tižo'o Le' dan' nako' chawe'.

17 Nakkzo' Le' yeḻa' waḻe chegak benne' ka', na' ḻezka' yeḻa' x̱tan chégake'.

Žono' neto' wáḻeže dan' naken da' žénekzlo' gono'.

18 X̱anžo Dios žape chi'e žo'o,

na' Dios la'y chegak benne' Israel ka' ẕchi'le' žo'o.

19 Ža ni'te bchaḻjo' da' bḻoe'elo' benne' chawe' ka',

benne' wen žin chio' ka', na' wnnó':

“Ba wžía' to benne' waḻe ladjw benne' chia' ka'.

Bena' ga ẕnna bi'e, na' žákḻena' ḻe'.

20 Wžía' Dabí, benne' wen žin chia'.

Bzoakza' ḻe' nich gake' benne' wnná bia'.

21 Neda' gákḻenteza' ḻe'.

Ḻen yeḻa' wak chia' gon chocha' ḻe'.

22 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe' bi gak bi da' góngake' chie',

na' benne' wen da' ẕinnj ka' bi gak góngake' ḻe' ẕia.

23 Wléj wchochjkza' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe',

na' wkwasa' benne' ka' ḻawe' ḻe'.

Wžía yi'a benne' ka' ẕží'igake' chie' ḻe'.

24 Ží'itezla' ḻe', na' gaka' ḻi ḻaže' ḻen ḻe',

na' ni'a chia' neda' golže yeḻa' wnná bia' chie'.

25 Gona' ga nna bi'e do ẕente žoa'a nisdo',

na' do ẕente žoa'a yegw Éufrates.

26 Ḻe' yi'e neda': Le' nako' X̱a'.

Nako' Dios chia'. Žape chi'o neda', na' žesló' neda'.

27 Neda' wzóa' ḻe' ka ẕi'na' blo,

na' nna bi'e yógo'te benne' wnná bia' ka' dot yežlyó.

28 Ží'itezla' ḻe', na' sóateze diža' da' bénḻena' ḻe'.

29 Gona' ga sóatezegak ẕa'sóe' ka',

na' nna biá'gake' ḻo wlaze' ḻe' x̱ak zoa ya'abá.

30 Cha' wsangak ẕa'só Dabí ka' da' bchi'la' ḻe'e,

na' cha' bi góngake' ka nak da' goža' ḻégake',

31 na' cha' wzóagake' cheḻa'ale da' bsedla' ḻégake',

na' cha' bi góngake' kan ẕnnakza' neda',

32 na' wsaka' zi'a ḻégake' dan' ẕží'igake' chia' neda',

na' chinnja' ḻégake' yid dan' žóngake' da' ẕinnj,

33 san bi wsana' kan nži'ila' Dabí,

na' bi wsana' gak ḻi ḻaža'a ḻen ḻe',

34 na' bi gaḻ ḻaža'a diža' da' bénḻena' ḻe',

na' bi wchá'a da' ba wnnía'.

35 To chi'ize bzetj kwina', bchebe ḻaža'a bi da' gona',

na' batkle gon ḻaža'a che Dabí.

36 Wnnía': Sóatezegak ẕa'sóe' ka',

na' nna biá'gake' ḻo wlaze' ḻe' ḻawa' neda' x̱ak zoa wbíž.

37 Yeḻa' wnná bia' chie' sóatezen choch x̱ak zoa byo' ya'abá.

Sóatezen choch x̱ak zoa ya'abá.”

38 Le', Dios, wléj yichjo', na' bzo' cheḻa'ale bennen' wžío', na' ẕžá'aḻi'o ḻe'.

39 Bzo' cheḻa'ale diža' dan' bénḻeno' Dabí, benne' wen žin chion',

na' bka'no' ka'ze yeḻa' wnná bia' chie'.

40 Bchinnjo' ze'e da' wdape chi'in yež ẕen chien',

na' bchinnjo' yógo'te yo'o waḻe, da' ka' wdape chí'igaken yežen' ḻo wdiḻe.

41 Yógo'te benne' ka' ẕdégakze' ga na' ẕbángake' da' ka' gota' chie',

na' benne' yež gawze ka' žon dítjgekle' ḻe'.

42 Beno' ga bzéx̱jwgak benne' ka' ḻe',

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe', na' žebéḻe'egekle'.

43 Bchinnjo' da' ka' ẕkonle' žin ḻo wdiḻe,

na' bi gókḻeno' ḻe' ḻo wdiḻen'.

44 Bekó'o yeḻa' ẕen chie',

na' bka'no' ka'ze yeḻa' wnná bia' chie'.

45 Beno' ga nake' ka to benne' gole kate' ne zoe' yiz kwide' chie',

na' beno' ga žedoe'ele'.

46 X̱anto' Dios, ¿to chi'ize bi yenlo' cheto'?

¿To chi'ize ẕža'akzo' neto'?

47 Bejsá' ḻaže' soa' yežlyó nga to chí'ido'ze.

Beno' ga zoagak nbangak yógo'te benne' to chí'ido'ze.

48 Nitó benne' bi soe' nbane' to chi'ize.

Yógo'tie' gátgake'.

Nitó benne' bi yelé' ḻo na' yeḻa' got.

49 X̱anto' Dios, ¿biž nži'ilo' Dabí

kan bchebe ḻažo'o, na' wnnakzo' gono'?

50 Bwia nga, X̱anto' Dios,

ka yógo'te benách ẕka'ngak benne' wen žin chion' ka'ze,

na' nbaga'a neda' da' žon dítjgekle benne' wláž chia' ka'.

51 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' žon dítjgekle' bennen' wžío' Le', X̱anto' Dios.

Žon dítjgekle' ḻe' gáte'teze zeje'.

52 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios to chi'ize!

Ka' naken, na' ka' gaken.

90

1 X̱anto' Dios, to chi'ize nakkzo' Le' to gan že' cháwe'to'.

2 Ža ni'te kate' bi na' gono' ya'a ẕen ka', na' bi na' soa yežlyó nga,

ža ni'te, na' zejte ža se ḻawte ža nakkzo' Le' Dios.

3 Žono' ga žeyakgak benne' ka' da' gókgake',

kate' ži'o ḻégake': “Le yeyák bix̱te yo.”

4 Chio' Le' to mil yiz

zej naken ka neje, žan' da' ba wdén,

na' ka to chí'ido'ze gachje yele.

5 Ka' gaze ẕkwaso' benne' ka' ka žon to nis wbá'a.

Zej nake' ka to bichgale dan' ẕnnitlen kate' žebanžo.

6 Zej nake' ka to yeje yix̱e' da' žaljen zildo',

na' kate' ẕḻa' wbíž, na' ẕbižen.

7 Ẕbia yi'to' dan' ẕžo'o neto'.

Že' zedlto' dan' ẕžá'ḻi'o neto'.

8 Ẕḻe'elo' yógo'te da' bi nak chawe' da' žonto'.

Ẕḻoe'elo' ḻaw ẕia da' nbága'to'.

9 Ẕzacho'o yiz cheto' dan' ẕžo'o neto'.

Žeyožgak yiz cheto' ka to be' da' ẕka'to'.

10 Ka zej nak ža zoato' nbanto', zej nakzen chonnlalj chi yiz,

na' cha' nakto' benne' waḻe, wak soato' nbanto' taplalj yiz,

san ka zej nak yiz ka', ẕzáka'to', na' že' zedlto'.

Ka' gaze ẕdegak yiz ka', na' ẕnitlto'.

11 ¿Noẕ benne' nnezle' binlo ka nak yeḻa' ẕža'a chio'?

¿Noẕ benne' nnezle' ka nak yeḻa' yichj ža'a chio'?

12 Bsedle neto' wkonlto' binlo žin ža cheto' ka', nich gak chejni'ilto' cháwe'do'.

13 X̱anto' Dios, beyón neto' toze ḻen Le'.

¿To chi'ize želo'?

Beyache' ḻaže'l neto', benne' wen žin chio' ka'.

14 To to zil bzoa yichj ḻáẕdo'to' yeḻa' ži'i ḻaže' chio',

na' ḻo yeḻa' žebele góḻtezto' chio' yógo'te ža soato' nbanto'.

15 Benn cheto' yiz zan nich yebelto' ka zej nak yiz bsáka'ḻi'o neto',

na' ka zej nak yiz wžé' zedlto'.

16 Be' neto', benne' wen žin chio' ka', latje ḻe'elto' da' ẕen da' žono',

na' ḻé'egekle ẕa'sóto' ka' yeḻa' ẕen chio'.

17 X̱anto' Dios, ben chawe' neto'.

Ben chawe' žin da' žonto'.

¡O', X̱anto' Dios, ben chawe' žin da' žonto'!

91

1 Bennen' žx̱en ḻaže'e X̱anžo Dios nich gape chi'e ḻe',

na' ẕzi'e Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wak, nich gákḻene' ḻe',

2 wak yi'e Dios: “Le'kze žx̱en ḻaža'a, na' Le' ẕkache' chawo'o neda'.

Nako' Dios chia', na' žx̱en ḻaža'a Le'.”

3 Ḻe' wkache' chawe'e le' ḻo da' ẕia da' bi nḻa' ḻawn,

na' ḻo yižwé' da' žoten benne' ka'.

4 Wkache' chawe'e le' ka žon to ẕkoko', bian' žape chi'iba' bríse'do' ka' ẕan x̱ilba',

na' cho'o chawo'o ḻo ne'e Ḻe'.

Yeḻa' ḻi ḻaže' chie' gon chi'in le', na' wkache' chawen' le'.

5 Bi be gak wchebe le' žel,

na' bi be gon le' da' ẕia te ža,

6 na' to yižwé' che da' choḻ bi be gonen chio' le',

na' to da' ẕinnj da' žoten benne' ka' te ža, bi be gonen chio'.

7 Wak gatgak to mil benne' ka' kwito' le',

na' chi mil benne' ka' gawze gan zo', san bi be sako'o le'.

8 Wio', na' ḻe'elo' da' ẕia da' gaken chegak benne' wen da' ẕinnj ka'.

9 Wẕi'o X̱anžo Dios, na' žx̱en ḻažo'o Ḻe',

na' Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wak, wkache' chawe'e le'.

10 Che ḻen bi be da' ẕia gak bi da' gonen chio',

na' bi cho'o nitó yižwé' ližo'.

11 Dios seḻe'e wbás che ya'abá chie' ka' nich gákḻengake' le',

na' gape chí'igake' le' gáte'teze gan chejo'.

12 Góx̱wgake' le' ḻo ná'gake'

nich bi gon to yej ni'o we'.

13 Wlejkzo' bež yix̱e' ka', na' beḻe ka',

bež yix̱e' sníaḻe'e ka', na' bia snia ka'.

14 Ẕnna Dios: “Yeslá' yógo'te benne' ka' zej nži'ile' neda',

na' wkache' chawa'a benne' ka' žechébgake' naka' X̱ángake'.

15 Kate' wḻížgake' neda', na' yecheba' chégake'.

Kate' že' zédgekle', sóaḻenkza' ḻégake'.

Yeslá' ḻégake', na' gapa' ḻégake' ba la'ne.

16 Gona' ga sóagake' nbángake' yiz zante,

na' yeslá' ḻégake'.”

92

1 X̱anto' Dios, da' x̱tanḻe'e žoe ḻawto' Le',

na' žoḻto' da' ẕka'n ẕenen Le', Dios ẕente.

2 Nakḻe'e x̱tan ẕzenlto' benne' ka' zil-le kan žeyache' ḻáže'lo' neto',

na' žel ẕḻoe'elto' nako' ḻi ḻaže'.

3 Žoḻto' chegak da' ki, na' ẕchinnto' da' žóḻ-ḻento'

dan' nwan' chi do, na' ẕgoḻto' da' ẕnneḻe'en x̱tando'.

4 X̱ana' Dios, ni'a che da' žono' Le' žebéḻe'ela'.

Ni'a che da' ben no'o nak chia' yeḻa' ba nez.

5 Ẕenḻe'e nak da' beno', X̱ana' Dios,

na' ẕenḻe'e nak da' ẕgo'o ḻo yichj ḻáẕda'wa' gona'.

6 Batkle chejní'igekle benne' ḻaẕdo' zide ka',

na' bi gak nnézgekle benne' nat ḻaže' ka' da' ni.

7 Kate' ẕgólegak benne' ka' ẕbej yíchjgake' Dios kan ẕgole yix̱e',

na' žežój chawe' da' žongak benne' wen da' ẕinnj ka',

naken nich kwia yí'gake' to chi'ize.

8 Le', X̱ana' Dios, nakkzo' Dios ẕente.

9 Nak bia' da' gak chegak benne' ka' ẕží'igake' chio' Ḻe', X̱ana' Dios.

Nak bia' kwia yi'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.

Wẕonnjgak yógo'te benne' wen da' ẕinnj ka'.

10 Le' žono' ga nakža' neda' waḻe kan nak to beže.

Ẕgo'o set yichja' da' žon chochen yichj ḻáẕda'wa'.

11 Da' likze ḻe'ela' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'

wzóa ẕíbgake' ḻawa' neda',

na' yenla' kwež nyáche'gak benne' ka' bdíḻ-ḻengake' neda',

benne' wen da' ẕinnj ka'.

12 Changak benne' chawe' ka' ka žongak yag zina' ka'.

Gólegake' kan ẕgólegak yag sedro ka' ḻaw Ya'a Líbano.

13 Zej nake' ka to yag da' zen ḻo ḻi'a yodo' che X̱anžo Dios,

dan' ẕgóleḻe'en ḻo ḻi'a liž Dios chežo.

14 Zej nake' ka yag ka' ẕbíagaken kate' ngóleḻe'egaken

na' ne zej naken yag ya'a waḻe ka'.

15 Benne' ki wzéngekle' benách ka' nak X̱ana' Dios ḻi ḻaže',

na' Bennen' žon choche' neda',

na' bi be zoaḻen Le' da' bi naken chawe'.

93

1 X̱anžo Dios nake' Benne' Wnná Bia' Ẕen, na' nakwe' da' záka'ḻe'en.

Da' nžejw ḻi'e naken yeḻa' wak ẕen.

Bzoa choche' yežlyó nga, na' bi gak no benne' wtén'.

2 Gan ži'o ẕnna bi'o, X̱anto' Dios, wzóa chochen ža ni'te

na' Le' zoakzo' to chi'ize.

3 Žónḻe'egak yegw ka' žax̱to', X̱anto' Dios.

Žónḻe'egaken žax̱to', na' ẕnnégaken zižje.

4 X̱anžon', Bennen' zoe' ya'abá, napže' yeḻa' wak

ka nak da' zej nape yegw ka' žónḻe'egaken žax̱to',

na' ka nak da' nape nis ẕgo'nen che nisdo'.

5 Chochḻe'e zej nak da' ka' wnnakzo', X̱anto' Dios.

La'y nakkze yodo' chio' to chi'ize.

94

1 X̱ana' Dios, Le' žezi'kzo' wzón benne' ka'.

Le' žebéj yichjo' benne' wen da' ẕinnj ka'.

2 Ẕchi'a ḻažo'o Le' da' žongak yógo'te benne' ka'.

Wzó ža', bsaka' benne' ka' kan žaḻa' gak chégake', benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake'.

3 X̱ana' Dios, ¿to chi'ize gongak benne' wen da' ẕinnj ka' ki?

¿To chi'ize yebégekle benne' ẕbej yíchjgake' Le'?

4 ¿To chi'ize wká'n ẕen kwíngake', na' nne zí'gake'?

¿To chi'ize wká'n ẕen kwingak benne' ka' žebéj yíchjgake' Le'?

5 Benne' ki ẕžia yí'gake' benne' chio' ka', X̱ana' Dios

na' žsaka' zí'gake' benne' ka' wžekzo' Le'.

6 Žótgake' no'le wzebe ka', na' benne' zi'to' ka',

na' žóngake' ga gatgak bi' wzebe ka'.

7 Ẕnnágake': “Bi be ẕḻe'el Dios, X̱angak benne' ka',

dan' Dios chegak benne' Israel ka' bi ži'e wnné yoe chégake'.”

8 Le chejní'il, ḻe'e, benne' ḻaẕdo' zide ka', ḻe'e, benne' nat ḻaže' ka'.

¿To chi'ize bi chejní'ilele?

9 Dios bene' nagžo.

¿Bi ženle' da' ẕnnale?

Dios bene' yej ḻawžo.

¿Bi ẕḻe'ele' da' žonle?

10 Dios žsaka' zi'kze' benne' yež ka'.

¿Bi tiḻe' ḻe'e?

Dios nake' Bennen' ẕzejni'ile' benách ka'.

¿Bi gákbe'ele' da' yo'o yichj ḻáẕdo'le?

11 X̱anžo Dios nnezkzle' da' yo'o yichj ḻáẕdo'gak yógo'te benách.

Nnezle' zej naken da' yaḻze.

12 X̱ana' Dios, ba nez ẕen naken che bennen' ẕzejni'ilo' Le',

na' žsedlo' ḻe' ka nak da' bchi'lo' neto'.

13 Ga'n bennen' chawe' kate' za' ža gak bi da' sake'e,

na' ža na' gáche'gak benne' wen da' ẕinnj ka' yežw ba.

14 Batkle kwej yichj X̱anžo Dios benne' chie' ka',

na' bi wsán ḻaže'e benne' ka' ba wžekze' Ḻe',

15 san gone' ga wchi'a ḻáže'gak benne' ka' ḻo da' naken chawe',

na' yógo'te benne' ḻi ḻaže' ka' si' ḻo ná'gaken'.

16 ¿Noẕkze benne' gákḻene' neda' nich tíḻ-ḻenžo benne' wen da' ẕinnj ka'?

¿Noẕkze benne' gónḻene' neda' tẕen nich wžía yi'žo benne' wen da' ẕinnj ka'?

17 Chela' bi gokḻen X̱anžon' neda',

ba bejgacha'a yežw ba.

18 Kate' wnnía': zoa' chejchégoa'a, na' Le', X̱ana' Dios,

ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio' gókḻeno' neda'.

19 Kate' ži'a wnné yoe, na' že' zedla',

žeyón ẕenkzo' neda', na' žono' ga žebéḻe'ela'.

20 Batkle gako' toze ḻen benne' ka' ẕchi'a ḻáže'gake' benách ka' ḻo da' bi nak chawe',

benne' ka' ẕzóagake' cheḻa'ale da' naken chawe', na' da' bchi'lo' Le' neto'.

21 Benne' ki žóngake' toze diža' bi da' góngake' che no benne' nake' chawe',

na' ẕchóggake' chie' gate', na' bi be ẕia nbage'e,

22 san X̱anžo Dios nake' ka to yo'o gan zoa chawa'a.

Dios chia' nake' ka to yej x̱e da' žon chochen neda'.

23 Ḻe' yebi'e chegak benne' wen da' ẕinnj ka' ka nakkze da' ẕinnj da' béngake'.

Wžía yi'e benne' ka' ni'a che da' bi nak chawe' da' žóngake'.

X̱anžo Dios wžía yi'e benne' wen da' ẕinnj ka'.

95

1 Le da ḻe'e, wká'n ẕenžo X̱anžo Dios.

Ḻen yeḻa' žebele goḻžo che Bennen' ẕzoa choche' žo'o nich yelažo.

2 Chejžo ḻawe' Ḻe', na' ye'žo-ne': “Žóx̱keno'.”

Ḻen yeḻa' žebele goḻžo da' we ḻawžo Ḻe'.

3 X̱anžon' nake' Dios ẕente,

na' nake' Benne' wnná bia' ẕénḻe'eže ka dios ka' chegak benách ka'.

4 Ẕnna bi'e dot yežlyó nga,

gan nak gže', na' gan nak sibe ḻaw ya'a ka'.

5 Ẕnna bi'e nisdo', da' benkze' Ḻe',

na' ḻezka' yežlyó nga da' bene' Ḻe'.

6 Le da, wká'n ẕenžo-ne', na' wzóa ẕibžo ḻawe'.

Wzóa ẕibžo ḻaw X̱anžon', Bennen' bene' žo'o.

7 Ḻe' nake' Dios chežo, na' nakžo chie' Ḻe'.

Nakžo benne' ka' žape chi'ikze', na' nakžo ka ẕíla'do' chie' ka'.

8 Ẕnna X̱anžon': “Cha' žénlele chi'a na'a ža,

bi gonle zide ḻáẕdo'le kan bengak x̱a x̱to'le ka' gan nzin' Meriba,

na' kan béngake' ḻo ža na' ḻe'e latje dach gan nzin' Masah,

9 gan bcha'agak x̱a x̱to'le ka' neda',

na' béngake' ga bža'a neda' ḻa'kze bḻé'egekle' yógo'te da' ẕen ka' da' bena'.

10 Choplalj yiz bzoela' benne' ka',

na' wnnía': zej nake' benne' žebéj yíchjgake' neda', na' bi žóngake' kan bchi'la' ḻégake'.

11 Che ḻen, ḻo yeḻa' ẕža'a chia' ben chocha' x̱tiža'a,

na' wnnía': bi chó'ogake' gan yezí' ḻáže'gake' tẕen ḻen neda'.”

96

1 Le goḻ che X̱anžo to da' kob.

Le goḻ che X̱anžon', ḻe'e zoale do ẕente yežlyó.

2 Le goḻ che X̱anžon', na' le wká'n ẕen La la'y chie'.

Tža tža le wzenle benách ka' kan žeslé' žo'o.

3 Le wzenle benne' zi'to' ka' ka nak yeḻa' ẕen chie',

na' benne' yógo'te yež ka' kan nak da' ẕen da' bene'.

4 Ẕente nak X̱anžon', na' žaḻa' wká'n ẕénḻe'ežo-ne'.

Žaḻa' gapžo Ḻe' ba la'ne, na' kege dios ka' chegak benách ka'.

5 Zej nakze yógo'te dios ka' lo'a ka',

san X̱anžo Dios bene' ya'abá na'le.

6 Nape' Ḻe' yeḻa' wak, na' yeḻa' wnná bia'.

Nža' yodo' chie' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' x̱tan.

7 Le wká'n ẕen X̱anžon', ḻe'e zoale dot yežlyó nga.

Le wká'n ẕen yeḻa' ẕen chien', na' yeḻa' wak chien'.

8 Le gape ba la'ne X̱anžon' kan žaḻa' gonžo.

Le yedjwá' da' wnéẕjwle na' le cho'o yodo' x̱tan chie'.

9 Le wká'n ẕen X̱anžon' dan' nake' la'y, na' x̱tanḻe'e.

Le žebe ḻawe' Ḻe', ḻe'e zoale dot yežlyó nga.

10 Le ye' yež ka': “Nak X̱anžon' Benne' Wnná Bia' Ẕen.

Bzoa choche' yežlyó nga, na' bi gak no benne' wtén'.

Wchi'a ḻaže'e benne' ka' ḻo da' naken chawe'.”

11 Le yebele, ḻe'e, zoale ya'abá, na' yežlyó nga.

Le nne, ḻe'e, nisdo', na' bia ka' zoale ga na'.

12 Le yebele, ḻe'e, yix̱e', na' bia ka' zoale ga na',

na' ḻe'e, yag ka' zej zen ḻo ya'a ka'.

Le nne zižje ḻo yeḻa' žebele chele,

13 ḻaw X̱anžon' kate' yide'.

Yide' nich wchi'a ḻaže'e benách ka' ḻo yežlyó nga.

Nna bi'e benne' ka' do ẕente yežlyó.

Nna bi'e ḻégake' ḻo da' naken chawe', na' ḻo da' naken dot da' li.

97

1 Nak X̱anžon' Benne' Wnná Bia' Ẕen.

¡Le yebele, ḻe'e zoale yežlyó!

¡Le yebele, ḻe'e zoale žoa'a nisdo'!

2 Zej nyechjle bejw, na' da' choḻ Ḻe'.

Ḻo da' naken dot da' li, na' da' chawe' ẕnna bi'e.

3 Ẕnežw yi' gan žeje' Ḻe',

da' wzeyen benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Ḻe' chawe'.

4 Yes wzió' chie' ka' žsa'ní'gaken yežlyó.

Yežlyó nga ẕḻe'elen, na' žẕon'.

5 Želángak ya'a ka' ka china' bez ḻaw X̱anžon',

ḻaw X̱angak benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó nga.

6 Ẕḻoe'e ḻaw ya'abá da' chawe' chie',

na' benne' yógo'te yež ẕḻé'egekle' yeḻa' ẕen chie'.

7 Yedoé'egekle benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka',

benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' ni'a chegak lo'a ka' chégake'.

Yógo'te dios chegak benne' ka' wzóa ẕíbgaken ḻaw X̱anžo Dios.

8 Béngekle benne' ka' nníta'gake' yež Sión, na' bebégekle'.

Bebégekle benne' ka' nníta'gake' yežlyó Judá,

ni'a che da' bchi'a ḻažo'o Le', X̱anto' Dios.

9 Ẕente nako' Le', X̱anto' Dios, ḻawle dot yežlyó.

Ẕenže nako' Le' ka yógo'te dios chegak benách ka'.

10 Nol-le ḻe'e nží'ilele X̱anžon', le ža'a da' ẕinnj.

Ḻe' žape chi'e yeḻa' nban chegak benne' chie' ka'.

Žeslé' ḻégake' ḻo na'gak benne' wen da' ẕinnj ka'.

11 Yeḻa' baní' chie' zóaḻenen benne' chawe' ka',

na' yeḻa' žebele chie' zóaḻenen benne' ḻi ḻaže' ka'.

12 Le yebele ḻe'e, benne' chawe' ka', ḻaw X̱anžon'.

Le wsá' ḻaže' da' ẕen da' ben Dios,

na' le wká'n ẕen La la'y chie'.

98

1 Le goḻ che X̱anžon' to da' kob dan' bene' da' žonen ga žebanlžo.

Ḻen yeḻa' waḻe chie', na' yeḻa' wak la'y chie' bzex̱jwe' benne' ka' ẕží'igake' chie'.

2 X̱anžon' bzenle' benách ka' kan žeslé' ḻégake'.

Bzenle' benne' yež ka' ka nak da' chawe' chie'.

3 Bene' da' bchebe ḻaže'e gone' chegak benne' Israel ka' ni'a che yeḻa' ḻi ḻaže', na' yeḻa' nži'il chie'.

Yógo'te benách bḻé'egekle' da' ben Dios ni'a chežo.

4 Le goḻ ḻen yeḻa' žebele ḻaw X̱anžon', ḻe'e zoale dot yežlyó nga.

Le wká'n ẕene' Ḻe' ḻen da' goḻ-le.

Ḻo yeḻa' žebele chele, le kwéžeya'a.

5 Le goḻ da' we ḻawle X̱anžon'.

Le goḻ ḻen da' ka' žóḻ-ḻenle, da' ka' chinnle.

6 Le wkwéž lozgak bia ka', na' yezika' da' ka' ẕgol-le,

na' le kwéžeya'a ḻo yeḻa' žebele chele ḻaw X̱anžon', Bennen' ẕnna bi'e žo'o.

7 Le nne, nisdo', na' bia ka' zoale ga na'.

Le goḻ, ḻe'e, yežlyó, na' ḻe'e zoale ga na'.

8 Le kapa' na'le, ḻe'e, yegw ka'.

Le goḻ ḻo yeḻa' žebele, ḻe'e, ya'a ka', ḻaw X̱anžon',

9 dan' yide' yedjnná bi'e yežlyó nga.

Nna bi'e benne' ka' nníta'gake' do ẕente yežlyó ḻen da' nak chawe',

na' benách yógo'te yež ka' ḻen da' naken dot da' li.

99

1 Nak X̱anžo Dios Benne' Wnná Bia' Ẕen,

na' žẕízegak yógo'te benne' ka' ni'a chie' Ḻe'.

Ži'e latje blo chie' dan' zoan ḻáwlegak kerubín ka', na' žẕo' yežlyó nga.

2 Ẕente nak X̱anžon' ḻaw Ya'a Sión.

Nake' ẕen ḻáwlegak yógo'te yež ka'.

3 Le wká'n ẕen La la'y che X̱anžon' da' naken ẕen,

na' da' žaḻa' žébežo.

La'y nake' Ḻe'.

4 Le', Benne' Wnná Bia' Ẕente, nži'ilo' da' nak chawe'.

Bzoa chocho' da' naken dot da' li.

Beno' da' naken chawe', na' da' naken dot da' li ni'a chegak ẕa'só Jakob ka'.

5 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Le wzóa ẕible ḻawe' Ḻe' gan ži'e ẕnna bi'e dan' nake' la'y!

6 Moisés, na' Aarón gókgake' bx̱oz chie' ka'.

Samwel goke' to benne' bcháḻjḻene' Ḻe'.

Wnnábgekle' X̱anžo Dios to, na' Ḻe' bechebe'.

7 Bcháḻjḻene' benne' ka' to ḻo bejw gasj.

Béngake' da' wnnakze' Ḻe', na' da' bchi'le' ḻégake'.

8 Le', X̱anto' Dios, bechebo' chegak benne' ka'.

Bḻoe'elo' ḻégake' nako' Dios, na' ženít ḻawo'o Le' chegak benne' ka',

ḻa'kze žono' ga ẕzáka'gake' ni'a che doḻa' da' nbága'gake'.

9 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Le wzóa ẕible ḻawe' Ḻe' ḻaw ya'a la'y chie', dan' la'y nak X̱anžo Dios!

100

1 Le goḻ ḻaw X̱anžo Dios, ḻe'e zoale dot yežlyó nga.

2 Le wká'n ẕen Ḻe' ḻen yeḻa' žebele chele.

Le da ḻawe' Ḻe', žoḻ-le ḻen yeḻa' žebele.

3 Batkle gaḻ ḻáže'le X̱anžon' nakkze' Dios.

Ḻe' bene' žo'o, na' nakžo chekze' Ḻe'.

Nakžo benách chie' ka', na' ẕíla'do' chie' ka'.

4 Le cho'o yodo' chie', na' ye'le-ne': “Žóx̱keno'”,

na' ḻo ẕchil chen, we ḻawle Ḻe'.

Le yi'e: “Žóx̱keno'”, na' le wká'n ẕen La la'y chie'.

5 Chawe' nak X̱anžon' na' sóateze yeḻa' ži'i ḻaže' chie'.

Yeḻa' ḻi ḻaže' chie' soan to chi'ize.

101

1 Góḻteza' kan zej nak yeḻa' ži'i ḻaže', na' yeḻa' ḻi ḻaže' chio'.

Góḻteza' chio' Le', X̱ana' Dios.

2 Žak ḻaža'a gona' da' naken ḻi ḻaže'.

¿Batx̱ yido' gákḻeno' neda'?

Dot ḻaža'a goḻkza' ḻo ližkza' neda'.

3 Batkle ko'o ḻaža'a gona' to da' ẕinnj.

Bi ẕḻe'ela' chawe' da' žongak benne' ka' ẕbej yíchjgake' Dios.

Batkle wa'a latje bíga'gake' gan zoa' neda'.

4 Wkwasa' ḻo yichj ḻáẕda'wa' da' ẕinnj,

na' bi ko'o ḻaža'a gona' da' bi nak chawe'.

5 Wnnita'a cheḻa'ale benne' ka' ẕnnégake' chegak benne' yoble ka' bagáche'ze.

Bi wa'a latje soaḻen neda' to benne' ẕka'n ẕen kwine', bennen' ẕži'e che Dios.

6 Ḻe'ela' chawe' benne' ka' zej nake' ḻi ḻaže' ḻaw Dios, nich gónḻengake' neda' tẕen.

Benne' ka' zej nake' dot ḻaže' góngake' žin chia'.

7 Bi wa'a latje no benne' žon ḻáže'le' choe'e liža'.

Bi wa'a latje to benne' wen ḻaže' soe' gan zoa'.

8 Tža tža wnnita'a žize benne' wen da' ẕinnj ka', benne' ka' nníta'gake' ḻo yežlyó chia'.

Wkwasa' yógo'te benne' wen da' ẕinnj ka' ḻo yež che X̱anžo Dios.

102

1 X̱ana' Dios, benle da' ẕnnabla' Le',

na' bze nag da' žḻiža' Le'.

2 Bi wkache' ḻawo' Le' ḻawa' neda', dan' že' zedla'.

Bze nag chia', na' bechebe chia' kate' žḻiža' Le'.

3 Nak yeḻa' nban chia' ka žen che yi' da' ẕnitlen.

Yo'o da' ḻa ḻo žit chia' ka to yi' da' žáḻa'ḻe'en.

4 Žedó ḻaža'a, na' nak ḻáẕda'wa' ka to yix̱e' nkwaden,

na' biž ẕnnan gawa' yet.

5 Dan' ẕbeže wé'ḻi'a ba nžítḻi'a.

6 Naka' ka to lab ẕlaba' to ḻo yežlyó biž,

na' ka to bedkoke žíaba' ḻawle to yo'o nyinnj.

7 Žata'a yele, san bi ẕtasa'.

Naka' ka to byinne žíaba' tozba' yichjo'o sibe.

8 Tža tža ẕnne zí'tezgak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

Benne' ka' ẕžá'agake' neda' ẕkóngekle' žin la' kate' ẕnne zí'gake' che no benne'.

9 Kate' žawa' yet, naken ka žawa' de,

na' nis ẕbeža' nchix̱en da' že'ja'.

10 Ki žaken dan' ẕžo'o neda', na' žsaka' zi'o neda'.

Bkwaso' neda', na' bžo'no' neda'.

11 Nak yeḻa' nban chia' ka to ẕoḻ da' ẕdezen,

na' naka' ka to yix̱e' da' ba nbižen.

12 Le', X̱ana' Dios, to chi'ize zo'.

Chejsá' ḻáže'gak yógo'te benách ka' La la'y chio'.

13 Bezó ža', na' beyache' ḻaže'l benne' yež Sión ka',

dan' ba bžin ža yenít ḻawo'o chégake'.

14 Neto', wen žin chio', nži'ilto' yej ka' che yežen'.

Žékelto' zi' dan' nbia yin'.

15 Benne' yógo'te yež ka' gápegake' La la'y chio' ba la'ne, X̱anto' Dios.

Žébegak yógo'te benne' wnná bia' ka' yeḻa' ẕen chio',

16 kate' yechiso' yež Sión, X̱anto' Dios, na' ḻé'egekle' yeḻa' ẕen chen,

17 dan' wzé nago' da' ẕnnábgekle benne' ka' wléj yichjo'

na' biž wzó' cheḻa'ale da' žáta'yoegekle' Le'.

18 Bzoj da' ni nich góḻgaken benne' ka' za' ḻá'gake',

na' benne' ka' za' gáljgake' we ḻáwgake' X̱anžo Dios.

19 Gan zoa X̱anžon' ya'abá bwie'.

Gan zoe' ya'abá bḻe'ele' yežlyó nga,

20 nich yenle' chegak benne' ka' ẕbeže nyáche'gake',

benne' ka' zej nyejwe' liž ya,

na' yeslé' benne' ka' ba nžog chégake' gátgake',

21 nich wzéngekle' benne' yež Sión ka' kan nak ẕen La la'y che X̱anžo Dios,

nich we ḻáwgake' Ḻe' ḻo yež Jerusalén,

22 kate' ḻa'gak benách yógo'te yež ka',

nich wká'n ẕéngake' X̱anžo Dios.

23 X̱anžo Dios bzex̱jwe' yeḻa' waḻe chia',

na' yeláte'ze ka bete' neda'.

24 Naž wnnía': “Dios chia', bi goto' neda', kate' bi na' gola'.

Le' to chi'ize zo'.”

25 Ža ni'te bzo' yežlyó nga, na' ḻen no'o beno' ya'abá.

26 Kwia yi'gak da' ka', san sóatezo' Le'.

Te chegak yógo'te da' ka' kan žeywé to laže'.

Kan ẕcha'to' ẕato' žeza', wchó'o da' ka',

27 san bi ẕcha' kwino', na' batkle te chio'.

28 Gape chi'o ẕi'nto' neto', benne' wen žin chio' ka',

na' wzóa chochkzo' ẕa'sóto' ka' ḻawo' Le'.

103

1 We ḻawa' X̱anžo Dios ḻen dot yichj ḻáẕda'wa'.

We ḻawa' La la'y chie' ḻen dot da' naka'.

2 We ḻawa' X̱anžon' ḻen dot yichj ḻáẕda'wa',

na' bi gaḻ ḻaža'a da' chawe' da' bene' chia'.

3 Ženít ḻawe' yógo'te doḻa' da' nbaga'a.

Žeyone' neda' chegak yógo'te yižwé' ka' da' yoa'a.

4 Žape chi'e neda' nich bi gata'.

Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', na' yeḻa' žeyache' ḻaže' chie' ẕka'n chawe'e neda'.

5 Ẕzanḻi'e da' chawe' ka' da' žákgaken chia'

nich yeyaka' ka to benne' yiz kwide', na' benne' waḻe kan žak che to bsia.

6 X̱anžo Dios ẕchi'a ḻaže'e da' žak chegak benne' ka' ẕzáka'ḻe'egake',

na' ẕka'n chawe'e ḻégake'.

7 Bḻoe'ele' Moisés da' ka' wló'o ḻaže'e gone',

na' bi'e latje benne' Israel ka' bḻé'egekle' da' ẕen ka' da' bene'.

8 X̱anžon' žeyache' ḻáže'le', na' nži'ile' benách ka'.

Nake' ẕen ḻaze', na' nží'iḻe'ele' benách chie' ka'.

9 Bi ẕtiḻkze' žo'o, na' kegé to chi'ize ẕže'e žo'o.

10 Bi žebi'e chežo ka nak ẕia da' nbága'žo,

na' bi na' wžía yi'e žo'o ni'a che x̱tóḻa'žo.

11 Ka nak sibe ya'abá ḻawle yežlyó,

kikze nak yeḻa' ži'i ḻaže' ẕen chie' ḻen benne' ka' žápegake' Ḻe' ba la'ne.

12 Ka nak zi'to' gan ẕḻa' wbíž, na' gan ženen,

kikze ẕkwase' zíto'le doḻa' da' nbága'žo.

13 Kan nak x̱a x̱kwide' ka' ži'i ḻaže' ḻen ẕi'nkze' ka',

kikze nak X̱anžon' ži'i ḻaže' ḻen benne' ka' žápegake' Le' ba la'ne.

14 Ḻe' nnézkzele' kan nakžo ḻo beḻa' žen chežo.

Žejsá' ḻaže'e nakžo bix̱te yo.

15 Ka nak yeḻa' nban chežo, nakžo ka to yix̱e'.

Ẕgolžo ka žak che to yeje yix̱e'.

16 Kate' ẕde be' ga na', na' ẕnitlen,

na' biž zoa no benne' žejsá' ḻaže'e chen,

17 san ka nak chegak benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžon',

yeḻa' ži'i ḻaže' chie' zóaḻenen ḻégake' to chi'ize,

na' da' chawe' chie' zóaḻenkzen yógo'te ẕa'sógake',

18 benne' ka' žóntezgake' kan ẕnna diža' dan' bénḻene' ḻégake',

na' benne' ka' žóngake' kan wnnakze' Ḻe'.

19 Bzoa X̱anžon' latje chie' ya'abá gan ži'e ẕnna bi'e.

Nakkze' Benne' Wnná Bia' Ẕen ḻáwlegak da' zej den.

20 Le wká'n ẕen X̱anžon', ḻe'e, wbás che ya'abá ka'.

Nakle wbás waḻe, na' chochḻe'e, na' žonle kan ẕnne',

na' ẕze nagle da' ži'e ḻe'e.

21 Le wká'n ẕen X̱anžon', ḻe'e, wbás che ya'abá ka' žejle ḻo wdiḻe.

Nakle wbás wen žin chie' ka', na' žonle kan žénele' Ḻe'.

22 Le wká'n ẕen X̱anžon', yógo'tele ḻe'e, ben Dios ḻe'e,

na' zoale yógo'te latje gan ẕnna bi'e Ḻe'.

We ḻawa' X̱anžon' ḻen dot yichj ḻáẕda'wa'.

104

1 We ḻawa' X̱anžo Dios ḻen dot yichj ḻáẕda'wa'.

Ẕente nako' Le', X̱ana' Dios.

Laže' da' nako' naken yeḻa' x̱tan, na' yeḻa' ẕen.

2 Ẕwakw kwino' yeḻa' baní' ka ẕa lano'.

Bzaḻo'o ya'abá ka to yo'o laže' chio'.

3 Beno' ližo' ḻawle nis da' žen' ža'le.

Ẕkonlo' žin bejw ka' ka to karreta gan ži'o Le', dan' ẕden ḻo be'.

4 Ẕkonlo' žin be' žaken ka wbás chio',

na' yes wzió' ka' ka wen žin chio' ka'.

5 Bzoa chocho' yežlyó nga ḻo lenen,

na' bi be gak wkwasen'.

6 Bwako' yežlyó nga ḻen nisdo' ka žon to benne' žakwe' ẕa lane',

na' nisen' bwakwn ya'a ka'.

7 Kate' btiḻo' nisen', na' beẕonnjen.

Bebigan' kate' benlen wnnó' zižje.

8 Nisen' dan' bwakwn ya'a ka' bejsóan ḻo yegw ka',

na' bžinen latjen' da' beno' Le' che nisen'.

9 Bzo' gan ze ḻaw chejsóan, na' gan biž gak ten,

nich biž yewakwn yežlyó bižen'.

10 Beno' bej ka', da' ka' žáljgaken žoa'a yégodo' ka',

na' yegw ka' ẕdégaken ládjwgak ya'a ka'.

11 Ḻo yegw ka' že'jgak bia yix̱e' ka' nis,

na' ẕdoan yeḻa' ẕbiḻe nis chegak burro yix̱e' ka'.

12 Byínnedo' ka' žóngakba' x̱ó'ngakba' ka' ḻo yag ka' zégaken žoa'a yegw ka',

na' žóḻgakba' ládjwgak ni'a ná'gaken ka'.

13 Žseḻo'o yejw ẕan ya'abá dan' žaken ḻaw ya'a ka',

na' želje yežlyón' ḻen da' chawe' da' žono'.

14 Žesgolo' yix̱e' da' žawgak bia yix̱e' ka',

na' kwando' ka', da' ka' žawgak benách ka',

na' da' ka' ẕkóngekle benne' ka' žin nich góngake' yeḻa' waw,

15 na' uba ka', da' ka' žóngake' x̱is uba waḻ dan' žonen ga žebégekle benne' ka',

na' olibo ka', da' ka' žóngake' set dan' ẕgó'ogake' yíchjgake',

na' ẕoa' da' žóngake' yet nich sóagake' nbángake'.

16 Yag sedro ka' da' zej zen ḻaw Ya'a Líbano ẕzí'gaken nis yejw.

Zej naken chio', X̱anto' Dios, dan' gozo' ḻégaken.

17 Ḻo yag ka' žẕíagak byínnedo' ka' x̱ó'ngakba' ka',

na' ḻo ni'a ná'gaken že'gak liž byinne sigwenya ka'.

18 Zej zoa chibo yix̱e' ka' ḻaw ya'a ẕen ka',

na' ḻo bloj ka' ẕangak ya'a ka' zej zoa bẕižo' ka'.

19 Beno' byo' dan' ẕḻoe'elen to byo' to byo' che yiz,

na' wbíž nnezlen kate' žaḻa' yenen.

20 Beno' yel, na' kate' ba goḻen,

na' ẕžojgak bia yix̱e' ka'.

21 Ẕbéžeya'agak bež yix̱e' ka', žíljgakba' da' gáwgakba'.

Žíljgakba' bia ka' wnnakzo' gáwgakba'.

22 Kate' ẕḻa' wbíž, na' žeyéjgakba' ḻo bloj chégakba', gan ẕtásgakba' te ža.

23 Naž ẕžojgak benne' ka', na' žjake' wen žin,

na' žóngake' žin na' zejte žen wbíž.

24 X̱anto' Dios, da' zante zej nak da' beno'.

Ḻen yeḻa' žejní'il ẕente chio' beno' da' ka'.

Nža' yežlyó nga da' ka' beno' Le'.

25 Zoa nisdo' ga na', dan' naken ẕen, na' zil-ḻe'e,

gan zej yo'o bia zante ka', biado' ka', na' bia ẕen ka'.

26 Ḻo nisdon' zej nnita' barkw ẕen ka',

na' zoa bia ẕen ḻo nisdon', bian' beno' Le', nzi' laba' lebiatán.

27 Yógo'te bia ka' žx̱en ḻáže'gakba' Le',

nich gonno' da' gáwgakba' kate' gaḻa' chégakba'.

28 Ẕneẕjon' chégakba', na' ẕzí'gakban'.

Žónnḻi'o da' žáwgakba', na' žéljgeklba'.

29 Kate' bi žape chi'o ḻégakba', na' ẕžébegakba'.

Kate' žekwaso' be' žeká'gakba', na' žátgakba', na' žeyákgakba' bix̱te yo,

30 san kate' žeseḻo'o be' chio', na' žebángakba'.

Ẕneẕjo' yeḻa' nban kob chegak da' ka' zej zoan ḻo yežlyó nga.

31 To chi'ize ga'n ẕen X̱anžo Dios.

Žaz ḻaže' X̱anžon' da' ka' benkze' Ḻe'.

32 Ẕwie' yežlyó nga, na' žẕon'.

Ẕgane' ya'a ka', na' ẕžoj žen che yi' ga na'.

33 Goḻkza' che X̱anžon' x̱ak zoa' nbana'.

Yógo'te ža zoa' nbana' goḻa' da' we ḻawa'a Dios chia'.

34 Žak ḻaža'a chaz ḻaže' X̱anžon' da' ka' ẕlab ḻaža'a,

na' žebézela' ni'a che X̱ana' Dios.

35 Kwia yi'gak benne' doḻa' ka' nníta'gake' yežlyó nga,

na' biž soagak benne' ka' ẕbej yíchjgake' Dios.

We ḻawa' X̱anžo Dios ḻen dot da' naka'.

¡Ga'n ẕen X̱anžon'!

105

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Le wká'n ẕen La la'y chie'!

Le wzenle benne' yógo'te yež ka nak da' ẕen da' bene'.

2 ¡Le goḻ chie'! ¡Le goḻ da' wká'n ẕenle Ḻe'!

¡Le wcháḻj chegak da' ẕente ka' da' bene'!

3 ¡Le yebele ḻo da' nak chie' Ḻe'!

Yógo'te benne' ka', benne' žápegak X̱anžon' ba la'ne, žaḻa' yebéḻe'egekle'.

4 Le nnable X̱anžon' gákḻene' ḻe'e.

Tža tža le wx̱én ḻaže' X̱anžo Dios.

5-6 Ḻe'e, ẕa'só Bran, wen žin che X̱anžon', na' ḻe'e, ẕa'só Jakob, bennen' wžíe',

le wsá' ḻaže' chegak yeḻa' wak ka', na' da' ẕente ka' da' bene' Ḻe',

na' kan bchi'a ḻaže'e ḻe'e.

7 Ḻe' nake' X̱anžon', na' Dios chežo.

Ḻe' ẕnna bi'e benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó.

8 Ḻa'kze te chegak to mil kwe' benne' ka',

batkle gaḻ ḻaže'e da' wchebe ḻaže'e gone' ḻo diža' da' bene',

9 dižan' da' bénlene' Bran,

dan' bzetj kwine' katen' bi da' bchebe ḻaže'e gone' che Isaak,

10 na' bzoa chochen' ka to da' wnnakze' gon Jakob,

dižan' da' žaḻa' góntezegak benne' Israel ka' ka ẕnnan,

11 dan' bene' katen' wnné': “Chele ḻe'e gonna' yežlyó chegak benne' Kanaán ka',

dan' gaken to da' wdele ḻo na'gak ẕa'sóle ka'.”

12 Katen' wnníta'gake' nbabze benne' ka',

na' wdágake' ḻo yežlyó nga ka benne' zi'to' ka',

13 na' wdégake' to yež yetó yež,

na' to yežlyó yetó yežlyó,

14 bi be' Dios latje no benne' bi da' gone' chegak benách chie' ka',

na' ni'a chégake' btiḻe' benne' wnná bia' ka'.

15 Gože' ḻégake': “Bi be gonle chegak benne' ka' wžía',

na' bi gonle ẕia benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wlaza' neda'.”

16 Bene' ga gota' to wbín ḻo yežlyón',

na' beké'e yógo'te da' gáwgake',

17 san bseḻe'e to benne' wnežwe' ḻáwgake',

bennen' nake' Jwsé, bi' na' béte'gake'-be'

nich gakbe' bi' ndo'w che to benne' zi'to'.

18 Bséjwgake' ní'abe' ḻo yežw ka' ladjw blag ka',

katen' bséjwgake'-be' liž ya ḻo yežlyó Egipto,

19 na' zejte goḻa' gok li da' wnná Jwsé žaḻa' gaken.

Ki goken, bḻoe'el x̱tiža' X̱anžon' wnnabe' da' li.

20 Naž benne' wnná bia' che yežlyó Egipton' bseḻe'e to benne' bsane' Jwsé na'.

Bennen' ẕnna bi'e yež zan bsane'-be'.

21 Bzoe'-be' nich gakbe' x̱angak benne' ka' nníta'gake' liže',

na' nich nna bia'be' yógo'te da' nape' ḻe',

22 na' nich tiḻbe' benne' ẕen ka' che benne' wnná bian' ka žaz ḻáže'kzbe',

na' nich wzejni'ilbe' benne' gole ka' che yežlyó Egipton' nich gákgake' benne' sina' ka'.

23 Wdé na' bžingak benne' Israel ka' ḻo yežlyó Egipton',

na' wzóa Jakob ḻo yežlyó chegak ẕa'só Kam ka'.

24 Wyánḻe'egak benne' ka' che X̱anžon' ḻo yežlyón',

na' bene' ga gókgakže' waḻe ka zej nak benne' ka' bi bḻé'egekle' ḻégake' chawe'.

25 Ben Dios ga bža'agak benne' Egipto benne' chie' ka',

na' béngake' benne' wen žin chie' ka' ẕia.

26 Bseḻe'e Moisés, wen žin chie', ḻawgak benách chie' ka' tẕen ḻen Aarón, bennen' wžíe' Ḻe'.

27 Dios bi'e benne' chope' ki latje béngake' yeḻa' wak ka' che ya'abá,

na' yeḻa' wak ẕen ka' ḻo yežlyó chegak ẕa'só Kam ka'.

28 Bseḻa' Dios to da' choḻ dan' bwakwn dot yežlyón',

san benne' Egipto ka' bi béngake' da' wnnakze' Ḻe'.

29 Naž bene' ga beyák nis yegw chegak benne' ka' žen,

na' bete' yógo'te bel ka' zej zoaba' ḻo yegw ka'.

30 Besché'e yežlyó chégake' blož ka' ga bžinte wnníta'gakba' ḻo liž benne' wnná bian'.

31 Wnnaze Dios, na' bḻa'gak zante bi'a che bež ka',

na' bi'a las ka' dot ḻo yežlyó chegak benne' ka'.

32 Ḻo wláz nis yejw bseḻe'e yej nis ḻo yežlyón',

na' ḻezka' yi' da' bzeyen dot yežlyó chégaken'.

33 Bchinnje' yógo'te lba uba, na' yag higo chégake' ka',

na' bdichje' yógo'te yag ka' zej zen ḻo yežlyón'.

34 Wnnaze', na' bḻa'gak biche' zo ka',

bia ka' bi gak no benne' wlabe' ḻégakba',

35 na' bdáwgakba' dot yix̱e' ya'a ḻo yežlyó chégaken',

na' bdáwgakba' dot linne da' žonn yežlyón'.

36 Naž bete' bi' byo nežw ka' chegak benne' Egipto ka',

x̱kwide' ka' zej nakbe' bi' wak ka' chégake'.

37 Bebeje' benne' chie' ka' ga na' zej noe'e mežw plat, na' mežw oro zan.

Bi wzóa no benne' ládjwgake', benne' bi zoe' chawe'.

38 Bebégekle benne' Egipto ka' katen' bžójgake' ga na', dan' bžébeḻe'egake' ḻégake'.

39 Bzaḻa' Dios to bejw da' wló'on benne' chie' ka' ẕoḻ,

na' to yi' da' bsa'nín' ḻégake' žel.

40 Wnnábgekle' Dios, na' bseḻe'e bežjw yix̱e' ka' nich gáwgake'-ba',

na' bene' ga béljegekle' yet da' bžojen ya'abá.

41 Bsaljwe' to yej x̱e, na' bžoj nis

da' wdén ḻo yežlyó bižen' ka to yegw nis.

42 Ki ben Dios dan' bejsá' ḻaže'e diža' la'y chie'

da' bchebe ḻaže'e gone' che Bran, wen žin chien'.

43 Bebeje' benne' ka' wžíe' ḻo yežlyó Egipton',

na' bebégekle' dan' gok yeḻa' ba nez ẕen chégake'.

44 Bneẕjwe' benne' chie' ka' yežlyó chegak benne' yezika' yež ka',

na' da' wdápegak benne' yež ka' beyaken chegak benne' chie' ka',

45 nich gápegake' x̱tiže'e ba la'ne,

na' góngake' ka nak da' wnnakze' Ḻe'.

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

106

1 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

Le ye' X̱anžo Dios: “Žóx̱keno'”, dan' nake' chawe',

na' dan' žeyache' ḻáže'tezle' žo'o.

2 ¿Noẕkze benne' gak wḻoe'ele' kan zej nak yeḻa' wak ẕente ka' da' ben X̱anžon'?

¿Noẕkze benne' gak wká'n ẕene' Ḻe' kan žaḻa' gonžo?

3 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žóngake' da' chawe',

benne' ka' žóntezgake' da' žénele' Ḻe'.

4 Bejsá' ḻaže' chia', X̱ana' Dios, kate' žon chawo'o benne' chio' ka'.

Da yesló' neda', nich gak ḻe'ela'

5 da' chawe' da' gono' ni'a chegak benne' ka' wžío' Le',

na' nich yebela' kate' gak chegak benne' chio' ka' yeḻa' ba nez,

na' nich yebéḻenla' benách chio' ka'.

6 Bento' doḻa' tḻebe kan bengak x̱a x̱na' wdé cheto' ka'.

Bento' da' ẕinnj, na' bento' da' bi naken chawe'.

7 Kate' wnníta'gak x̱a x̱na' wdé cheto' ka' ḻo yežlyó Egipton',

bi blab ḻáže'gake' chegak yeḻa' wak che ya'abá ka' da' beno' Le'.

Bi bejsá' ḻáže'gake' ka beyache' ḻáže'ḻe'elo' ḻégake',

san bží'igake' chio' žoa'a nisdon' nzin' Nisdo' X̱na.

8 San Dios beslé' benách chie' ka' nich ga'n ẕen La la'y chie',

na' nich wḻoe'ele' ḻaw ka nak yeḻa' wak chie' Ḻe'.

9 Btiḻe' Nisdo' X̱na na', na' bebižen.

Wdegak benách chie' ka' gachje ḻawle nisdon' ḻo yo biž.

10 Beslé' benách chie' ka' ḻo na'gak benne' ka' bi bḻé'egekle' ḻégake' chawe',

na' bebeje' ḻégake' ḻo na'gak benne' ka' bsaka' zí'gake' ḻégake'.

11 Naž nisdon' bwakwn benne' ka' bi bḻé'egekle' ḻégake' chawe'.

Bi bga'n nitó benne' chegak benne' ka'.

12 Naž benne' chie' ka' bejḻé'gake' x̱tiža' Dios,

na' béḻgake' da' be ḻáwgake' Ḻe'.

13 Ka' gaze goḻ ḻáže'gake' da' ka' bene'.

Bi wlézgake' nich ḻé'egekle' da' gon Dios,

14 san wzé ḻáže'gake' to da' ẕinnj ḻo latje dachen',

na' béngake' ga bža'a Dios ḻe'e yix̱en'.

15 Wdé na' bneẕjw Dios da' wnnábgekle' Ḻe',

san bseḻe'e ládjwgake' to da' beten zángake'.

16 Bgé'egekle' Moisés gan wnníta'gake',

na' ḻezka' Aarón, Bennen' wžé X̱anžo Dios na'kze.

17 Naž wyaljw yežlyón', na' bwakwn Datán,

na' ḻezka' benne' ka' bénḻengake' Abiram tẕen.

18 Naž wẕén yi' gan zej ndobe benách chie' ka',

dan' bzeyen benne' wen da' ẕinnj ka'.

19 Béngake' to lo'a ẕan Ya'a Horeb da' goken to bež da' naken ya oro,

na' bzoa ẕíbgake' ḻaw lo'a oro na'.

20 Ki bebéj yíchjgake' Dios, Bennen' zoe' ya'abá,

nich wká'n ẕéngake' to lo'a oro, da' naken ka to bež žawba' yix̱e'.

21 Goḻ ḻáže'gake' Dios, Bennen' beslé' ḻégake',

Bennen' bene' yeḻa' wak ẕente ka' ḻo yežlyó Egipton',

22 na' bene' yeḻa' wak ka' che ya'abá ḻo yežlyó chegak ẕa'só Kam ka',

na' da' ka' ẕchébegaken žo'o žoa'a Nisdo' X̱na.

23 Naž gok ḻaže' Dios wžía yi'e benne' chie' ka',

san Moisés, bennen' wžé Dios, bzoa kwine' ḻaw Dios

nich wzóa žie' yeḻa' ẕža'a che Dios,

na' bene' ga bi wžía yi' Dios benne' ka',

24 san bzóagake' cheḻa'ale yežlyó x̱tanḻe'e dan' gónele Dios wneẕjwe' ḻégake',

na' bi bejḻé'gake' x̱tiža' Dios.

25 Wnnétezgake' che Dios ḻo yo'o laže' chégake' ka',

na' bi bze nággake' da' wnná X̱anžo Dios.

26 Che ḻen bzetj kwine' gone' benne' ka' ẕia,

gone' ga gatgak benne' ka' ḻo latje dachen',

27 na' gone' ga yedoé'egekle benách chie' ka' ḻawgak benne' ka' wnníta'gake' yežlyón',

na' yeslase' ḻégake' ladjw benne' ka'.

28 Naž béngake' toze diža' ḻen benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a dan' nzin' Baal-peor.

Bdáwgake' biado' ka' bétgake' ḻawgak dios gat ka'.

29 Béngake' ga bža'a Dios ni'a che da' béngake',

na' bḻa' to yižwé' ẕen da' beten zangak benne' ka'.

30 Naž wzó ža' Finées, to bx̱oz, na' bete' to benne'

ne žone' doḻa', na' wžé' ži yižwé' ẕen na'.

31 Dan' ben Finées wẕí' Dios ka to da' žeyón chawen' benne' ka',

dan' wḻoé'e ḻawn ḻawgak yógo'te kwe' benne' ka'.

32 Ḻezka' béngake' ga bža'a Dios žoa'a bej nis da' nzin' Meribá,

na' bi gok chawe' che Moisés ni'a che dan' béngake'.

33 Ni'a che dan' béngake' gok Moisés yichj ža'a,

na' wdetle ben Moisés da' kegle.

34 Kate' wyó'ogake' ḻo yežlyó nga bi bchínnjgake' yež ka',

kan bchi'le Dios ḻégake' góngake',

35 san bénḻengake' benne' yež ka' tẕen,

na' bsédgekle' góngake' ka žongak benne' yež ka',

36 na' bka'n ẕéngake' lo'a ka' chegak benne' ka',

dan' benen ga bžia yi' Dios benne' chie' ka'.

37 Bétgake' bi' byodo' ka', na' bi' no'le chégake' ka' ḻawgak lo'a chegak be' x̱iwe' ka',

38 na' bláljgake' žen chegak bi' že'ndo' ka',

bi' ka' bi na' góngakbe' doḻa', bi' ka' bétgake' ḻawgak lo'a ka' chegak benne' Kanaán ka',

na' gok sban yežlyón' ni'a che žen chegak x̱kwide' ka'.

39 Da' ka' béngake' bka'ngaken ḻégake' sban,

na' wléj yíchjgake' Dios ḻen da' béngake'.

40 Che ḻen bžá'aḻe'e Dios benách chie' ka',

na' bi bḻe'ele' chawe' benne' ka' zej nake' chekze'.

41 Naž bdie' benne' chie' ka' ḻo na'gak benne' yež ka',

na' benne' ka' ẕžá'agake' benách ka' che Dios wnná biá'gake' ḻégake'.

42 Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻégake' chawe' bsaka' zí'gake' benách ka' che Dios.

Bzéx̱jwgake' ḻégake' ḻo yeḻa' wnná bia' chégake'.

43 Zante chi'i Dios beslé' benách chie' ka'

san bží'igake' che da' ka' gože' ḻégake',

na' wbága'gake' doḻa' dan' béngake' da' ẕinnj.

44 Ḻa'kze ki béngake', kate' wžé' zédgekle', Dios bwie' da' wẕáka'gake',

na' benle' che da' bḻížgake' Ḻe',

45 na' bejsá' ḻaže'e dižan' da' bénlene' benne' ka',

na' beyát ḻaže'e che yeḻa' ẕža'a chie' dan' ẕente nak yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

46 Ḻezka' bene' ga beyache' ḻáže'gekle benne' ka' benách chie' ka',

benne' ka' bché'gake' ḻégake' zej nžeje'.

47 Beslá neto', X̱anto' Dios.

Bebéj neto' ladjw benne' zi'to' ka',

nich wká'n ẕento' La la'y chio' Le',

na' nich yebéḻe'elto' ḻo da' žoḻto' chio'.

48 ¡Ga'n ẕen X̱anžon',

Bennen' nake' Dios chegak benne' Israel ka',

ža ni'te, na' to chi'ize!

Yógo'te benne' ka' žaḻa' nnágake':

“Ka'kze gaken.”

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

107

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžon', dan' nake' Benne' chawe'!

¡To chi'ize nake' Benne' ži'i ḻaže'!

2 Da' ni žaḻa' nnagak benne' ka' ba beya'w X̱anžon',

benne' ka' beslé' ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻégake' chawe'.

3 Bebeje' ḻégake' ládjwgak benne' yež zi'to' ka',

yež ka' zej žen' gan ẕḻa' wbíž, na' gan ženen,

na' gan za' be' zag, na' gan ẕde wbíž byo' zag ka'.

4 Baḻ benne' ka' wdágake' ḻe'e yix̱e' gan bi zoa nez,

na' bi bžéḻgekle' yež gan sóagake'.

5 Wdóngake', na' wbíḻgake',

na' biž wzóa da' wx̱én ḻáže'gake'.

6 Naž ḻo da' wẕáka'gake' bḻížgake' X̱anžon',

na' beslé' ḻégake' ḻo da' wẕáka'gake'.

7 Bnnite'e ḻégake' to nez ḻi,

nich chjake' to yež gan sóagake'.

8 Žaḻa' we ḻáwgake' X̱anžon'

dan' beyache' ḻáže'le' ḻégake'.

Bene' chégake' da' ka' žóngaken ga žebánležo.

9 Ẕwe'je' benne' ka' ẕbíḻgake',

na' ẕwawe' benne' ka' ẕdóngake' nich sí'gake' da' chawe' chie'.

10 Baḻ benne' ka' wnníta'gake' ḻo da' choḻ, na' gan gok ẕož gátgake'.

Gókgake' ka benne' zej nyejwe' liž ya gan zej nžeje' do ya, na' ẕzáka'ḻe'egake',

11 dan' bží'igake' che x̱tiža' X̱anžon',

na' bzóagake' cheḻa'ale da' bzejní'il Dios ẕente ḻégake'.

12 Bedó ḻáže'gake' ḻo žin zi'iḻe'e da' béngake'.

Bchégwgake' ẕan ywa' da' zej noe'e,

na' bi wzóa no benne' gákḻene' ḻégake'.

13 Naž ḻo da' wẕáka'gake' bḻížgake' X̱anžon',

na' beslé' ḻégake' ḻo da' wẕáka'gake'.

14 Naž bebeje' benne' ka' ḻo da' choḻ, na' gan gok ẕož gátgake,

na' bzoẕje' do ya ka' da' zej nžeje'.

15 Žaḻa' we ḻáwgake' X̱anžon' dan' beyache' ḻáže'le' ḻégake'.

Bene' chégake' da' ka' žóngaken ga žebánležo.

16 Bchinnje' dan' bséjwgaken benne' ka' da' zej naken ya bronse,

na' bzoẕje' bar ya ka' da' byéchjgeklen ḻégake'.

17 Baḻ benne' ka' wdá'gake' yižwé' ka',

na' wẕáka'gake' ni'a che doḻa' wbága'gake',

na' ni'a che da' ẕinnj ka' da' béngake'.

18 Bgótgekle' da' že'j žáwgake', na' wzóagake' gátgake'.

19 Naž ḻo da' wẕáka'gake' bḻížgake' X̱anžon',

na' beslé' ḻégake' ḻo da' wẕáka'gake'.

20 Ḻe' bseḻe'e x̱tiže'e chegak benne' ka', na' beyone' ḻégake',

na' beslé' ḻégake' ḻo yeḻa' got.

21 Žaḻa' we ḻáwgake' X̱anžon' dan' beyache' ḻáže'le' ḻégake'.

Bene' chégake' da' ka' žóngaken ga žebánležo.

22 Žaḻa' yé'gake' Ḻe': “Žóx̱keno'”,

na' gótgake' bia beždo' ka' ḻawe' Ḻe',

na' ḻo yeḻa' žebele chégake' žaḻa' góḻgake',

na' wzéngekle' benách ka' kan nak da' bene'.

23 Baḻ benne' ka' wdégake' ḻo nisdo' ḻo barkw ẕen ka',

benne' ka' žóngake' žin ḻo nisdo'.

24 Bḻé'egekle' da' ẕen ka' da' žon X̱anžon',

da' ka' žone' ḻo nisdo', da' žóngaken ga žebánležo.

25 Wnnaze X̱anžon', na' wzó ḻaw žak be' bdone',

na' wyás nis ẕgó'nḻe'en ḻo nisdo'.

26 Wžengak barkw ka' ka ḻaw ya'a ẕen da' naken nisdo',

na' bedínngaken ḻo da' naken gže'l ḻaw nisdon'.

27 Bejchégwgake' na' bejlétgake' nile bejlétgake' na'le kan žongak benne' ka' želzožle',

na' da' zej nsedle' bi gókḻenen ḻégake'.

28 Naž ḻo da' wẕáka'gake' bḻížgake' X̱anžon',

na' beslé' ḻégake' ḻo da' wẕáka'gake'.

29 Ḻe' bzoa žie' be' bdone' dan' žaken,

na' wžé' ži nis da' ẕgo'nen che nisdon'.

30 Bebéḻe'egekle' dan' bga'n ži nis ẕgo'nen,

na' Dios bchi'e ḻégake' dot chawe' gan zjake'.

31 Žaḻa' we ḻáwgake' X̱anžon' dan' beyache' ḻáže'le' ḻégake'.

Bene' chégake' da' ka' žóngaken ga žebánležo.

32 Žaḻa' wzéngekle' benne' ka' zej ndobe' chie' Ḻe' ka nak yeḻa' ẕen chie',

na' we ḻáwgake' Ḻe' gan zej ndobe benne' gole ka', benne' ẕnna biá'gake'.

33 Ben X̱anžon' ga wbižgak yegw nis ka',

na' bsejwe' bej nis ka'.

34 Gan goc yo ya'a beyonen' yo biž,

ni'a che da' bi nak chawe' da' bengak benne' ka' wnníta'gake' ga na'.

35 Gan nak yo biž beyonen' yo nis,

na' yo yej beyonen' gan žaḻ nis.

36 Bnnite'e benne' ka' ga na', benne' wdóngake',

na' béngake' to yež gan sóagake'.

37 Gózgake' yežlyón' na' bedá'gake' lba uba ka' ga na',

na' bezí'ḻe'egake' linne chen.

38 Dios ben chawe'e benne' ka', na' wyánḻe'egak x̱kwide' chégake' ka',

na' bene' ga bgóleḻe'egak bia yix̱e' chégake' ka'.

39 Kate' benne' wnná bia' ka' bsaka' zí'gake' benne' ka',

na' wdetlen wnná biá'gake' ḻégake',

na' béngake' ḻégake' da' ẕia,

40 bka'n Dios benne' wnná bia' ka' ka'ze,

na' bene' ga wdágake' ḻe'e latje dach gan bi zoa nez.

41 Beslé' benne' yache' ka' ḻo yeḻa' yache' chégake',

na' bzánḻi'e ẕi'ngak benne' ka' ka žangak ẕila' ka'.

42 Kate' bḻé'egekle benne' chawe' ka' da' ki, na' bebéḻe'egekle',

san benne' wen da' ẕinnj ka' bi be gok nnágake'.

43 Benne' sina' ka' žaḻa' wláb ḻáže'gake' che da' ki,

na' žaḻa' yeyónbia'gake' ka nak yeḻa' ži'i ḻaže' ẕen che X̱anžon'.

108

1 Zoakze ḻáẕda'wa', Dios.

Zoakze ḻáẕda'wa' nich goḻkza' da' we ḻawa' Le'.

2 Bebán, be' da' nakkza', na' le yebán, ḻe'e ẕgoḻ-le da' žóḻ-ḻento' ka', na' arpa ka'.

Zildo' yebankza'.

3 Wká'n ẕenkza' Le' ladjw benne' chio' ka', X̱ana' Dios.

Goḻkza' chio' ḻawgak benne' yógo'te yež ka',

4 dan' yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' nakžen ẕen ka ya'abá,

na' da' li chio' nakžen ẕen ka bejw gasj ka'.

5 ¡Ga'n ẕenkzo' ya'abá, Dios!

¡Yeḻa' ẕen chio' ẕḻa' ḻawn dot yežlyó nga

6 nich lagak benne' ka' nži'ikzlo' Le'!

Beslá ḻégake' ḻen yeḻa' wak chio', na' bechebe chia'.

7 Ḻo latje la'y chie' wnná Dios: “Yebekzla' neda'.

Chisa' chele yežlyó chegak benne' Sikem ka',

na' wžix̱a' chele yežlyó da' žen' kwit yegw Sukot.

8 Yežlyó Galaad naken chia',

na' yežlyó chegak ẕa'só Manasés.

Yežlyó chegak ẕa'só Efraín naken ka to ḻapa' da' žape chi'in yichja'.

Yežlyó chegak ẕa'só Judá naken gan ẕnna bi'a.

9 Yežlyó chegak benne' Moab ka' naken ka to ẕiga' ya da' nžan' nis wná'a.

Ḻo yežlyó chegak benne' Edom ka' cho'na' ẕela' gol.

Si'a ba nez yežlyó chegak benne' Filistea ka'.”

10 ¿Noẕ benne' wchi'e neda' nich tíḻ-ḻena' yež zoa to ze'e sibe da' žape chi'in?

¿Noẕ benne' wchi'e neda' nich tíḻ-ḻena' benne' Edom ka'?

11 ¿Kege Le' wchi'o neda', Dios?

Le' bzoakzo' neto' cheḻa'ale,

na' bi wyéjḻeno' benne' cheto' ka', benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe.

12 Gokḻen neto' nich gak tíḻ-ḻento' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neto',

dan' dáche'ze gak gákḻengak benne' ka' neto'.

13 To ẕen ḻen Dios gonžo to da' ẕenḻe'e,

na' Ḻe' wlage' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' žo'o.

109

1 X̱ana' Dios, ẕka'n ẕena' Le'.

Bi ga'no' žize,

2 dan' benne' ka' bi zej nake' chawe', na' benne' wen ḻaže' ka', ẕnnégake' chia' neda'.

Ẕnnégake' chia' da' wen ḻaže'.

3 Ḻo yeḻa' ẕža'a chégake' zej nyechjle' neda', na' ẕnnégake' chia'.

Ẕdíḻ-ḻengake' neda', na' bi be bena' chégake'.

4 Ḻa'kze bži'ila' benne' ka', na'a žéchjgekle' neda', na' ẕdíḻ-ḻengake' neda',

san neda' ẕnnabla' Le' gon chawo'o benne' ka'.

5 Ḻa'kze bena' neda' da' chawe' chegak benne' ka', žóngake' neda' ẕia.

Ḻa'kze bži'ila' ḻégake' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe'.

6 Bzoa to benne' wen da' ẕinnj nich wchi'a ḻaže'e benne' ka' bi zej nake' chawe',

na' ben ga soa to benne' wži'e chégake', bennen' wḻoe'ele' ḻaw ẕia da' zej nbage'e.

7 Katen' wchi'a ḻaže'e ḻégake', ben ga gak bia' ẕia da' zej nbage'e.

Bḻoe'el naken doḻa' da' ẕnnábgake' ḻawo' Le'.

8 Ben ga gakgak nbabze ža sóagake' nbángake',

na' benn che benne' yoble da' wdápegake'.

9 Bka'n ẕí'ngake' ka' bi' wzebe ka',

na' ga'ngak ẕó'legake' no'le wzebe.

10 Ben ga gakgak ẕí'ngake' ka' benne' ẕdágakze'

nich nnábgekle' no benne' bi da' gonne' chégake',

na' ben ga žéḻgake' yet da' gáwgake' zíto'le gan zoa lížgake' da' nbia yin'.

11 Ben ga cho'o da' nápegake' ḻo na' bennen' bsane' ḻégake' mežw.

Ben ga yeka'gak benne' zi'to' ka' da' ka' béngake'.

12 Ben ga bi soa no benne' yeyache' ḻáže'le' ḻégake',

na' bi soa no benne' yeyache' ḻáže'le' bi' wzebe chégake' ka'.

13 Ben ga kwia yi'gak ẕa'sógake' ka',

na' biž soa no ẕa'sógake', bin' labe' kan légake'.

14 Bejsá' ḻaže' che da' ẕinnj da' bengak x̱a x̱tó'gake', X̱ana' Dios,

na' bi wsoḻo' doḻa' da' wbága'gak x̱ná'gake'.

15 Bejsá' ḻáže'teze da' ẕinnj da' béngake',

san biž chejsá' ḻažo'o benne' ka',

16 dan' bi bejsá' ḻáže'gake' yeyache' ḻáže'gekle' ljéžgake' ka'.

Bsáka'gake' benne' yache' ka', na' benne' gax̱jw ka',

na' benne' ka' wẕáka'gake', na' bétgake' ḻégake'.

17 Wyáz ḻáže'gake' wnnégake' chegak benách ka'.

Ben ga nnégak benách ka' chégake'.

Bi gok ḻáže'gake' nnábgake' gak chawe' chégake'.

Ben ga bi soa no benne' nnable' gak chawe' chégake'.

18 Da' ẕia da' žóngake' naken ka to da' žákwgake',

dan' wyó'on ḻé'egake' ka nis da' wé'jgake',

na' wyó'on žit chégake' ka set da' bdáwgake'.

19 Ben ga tá'tezen ḻégake' ka to laže' yicha' da' nákwgake',

na' ka to x̱páygake' da' nžejen ḻí'agake'.

20 Da' ni gaken chégake' to da' yebí'i X̱anžo Dios chegak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda',

na' da' chiẕjwe' benne' ka' ẕnnégake' chia'.

21 X̱ana' Dios, gokḻen neda' nich gak chia' da' chawe'.

Beslá neda' dan' žeyache' ḻáže'ḻe'e'lo' benách ka',

22 na' dan' ẕzáka'ḻi'a, na' žiážjela',

na' žak zi' ḻáẕda'wa'.

23 Ẕde chia' kan ẕde che to ẕoḻ kate' žen wbíž.

Žak chia' kan žak che to biche' zo katen' ẕche' to be' ḻeba'.

24 Žat ẕiba' dan' žona' wbás,

na' nžítḻi'a dan' bi be žawa'.

25 Naka' ka to da' žon dítjgekle'.

Ẕwíagake' neda', na' ẕta yíchjgake' nich gon dítjgekle' neda'.

26 Gokḻen neda', X̱ana' Dios.

Beslá neda' dan' žeyache' ḻáže'lo' benách ka'.

27 Ben ga gákbe'egekle' Le' žákḻeno' neda',

na' Le', X̱ana' Dios, benkzo' da' ni.

28 Bi be žéke'la' cha' ẕnnégake' chia', cha' Le' žon chawo'o neda'.

Wzó ža', na' ben ga yedoé'egekle benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe',

san ben ga yebela' neda', benne' wen žin chio'.

29 Ben ga yedoé'egekle benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda',

na' ben ga chíx̱gekle' to chi'ize.

30 Dot ḻaža'a goḻkza' da' we ḻáwḻi'a X̱anžo Dios.

Wká'n ẕena' Ḻe' ládjwgak benne' zan ka'.

31 Ḻe' zoe' kwit ḻi ža chegak benne' yache' ka',

nich yeslé' be' da' zej nakkze' ḻo na'gak benne' ka' ẕchóggake' chégake' gátgake'.

110

1 X̱anžo Dios gože' X̱ana':

“Wžé' kwita' ḻi ža gan ži'a neda',

na' zejte ža gona' ga benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' wzóa ẕíbgake' x̱ni'o.”

2 Gan zo' yež Sión, gonn X̱anžon' yeḻa' wnná bia' chio'.

Ẕnne': “Wnná bia' benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' Le'.

3 Ḻo ža kate' wzetjo' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe',

dot ḻáže'gak benne' chio' ka' wdé kwíngake' ḻo no'o,

ka žon x̱le'l zílele, da' žakwn ya'a la'y chia' ka'.

Kikze yeyák yiz kwide' chio' tža tža.”

4 Bchebe ḻaže' X̱anžon', na' bi wché'e x̱tiže'e, wnné':

“To chi'ize nako' bx̱oz kan gok bx̱oz Melkisedek.”

5 Zoa X̱anžon' kwito' ḻi ža gan zo'.

Kate' že'e, na' wžía yi'e benne' wnná bia' ka'.

6 Choge' chegak benne' yógo'te yež ka' gátgake', na' gote' benne' zante yež ka'.

Wžía yi'e benne' ka' ẕnna biá'gake' do ẕente yežlyó.

7 Ye'je' nis yégodo' da' zoan žoa'a nez,

na' yeyák yeḻa' waḻe chie'.

111

1 Dot ḻaža'a wká'n ẕena' X̱anžo Dios tẕen ḻen benne' chawe' ka',

benne' zej ndobe' chie' Ḻe'.

2 Da' ẕenḻe'e zej nak da' ka' ben X̱anžo Dios,

na' yógo'te benne' ka', benne' žaz ḻáže'gake' da' ka' žone' ẕlab ḻáže'gake' da' ka'.

3 Yeḻa' baní', na' yeḻa' ẕen zej nžagen da' žone' Ḻe',

na' to chi'ize zoa da' chawe' chie'.

4 Žone' ga žejsá' ḻáže'žo yeḻa' wak ẕente da' žone'.

X̱anžo Dios nake' ẕen ḻaže', na' žeyache' ḻáže'le' benách ka'.

5 Ẕwawe' benne' ka' ẕžébegake' Ḻe',

na' to chi'ize žejsá' ḻaže'e diža' da' bénḻene' benách ka'.

6 Bḻoe'ele' benne' chie' ka' yeḻa' ẕen che da' bene'.

Ẕneẕjwe' benne' chie' ka' da' zej nape benne' zi'to' ka'.

7 Ḻi ḻaže', na' chawe' zej nak da' ka' žone'.

Ḻi ḻaže' zej nak yógo'te da' ka' wnnakze' Ḻe'.

8 To chi'ize zóatezgak da' ka' bchi'le' žo'o.

Ḻo da' li, na' ḻo da' ḻi ḻaže' bene' yógo'tegaken.

9 Bsele'e to benne' weslá nich beslé' benne' chie' ka'.

To chi'ize bzoa choche' x̱tiže'e da' bénḻene' žo'o.

Da' ẕen, na' da' ẕžébežo nak La la'y chie'.

10 Nich so ḻawžo gápežo yeḻa' žejni'ile, žon byene žébežo X̱anžo Dios.

Žejní'igekle binlo yógo'te benne' ka' žóngake' ka nak da' wnnakze' Ḻe'.

To chi'ize žaḻa' wká'n ẕenžo Ḻe'.

112

1 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

Ba nez ẕen naken che bennen' ẕžebe' X̱anžo Dios,

na' žaz ḻaže'e gone' da' bchi'le' žo'o.

2 Ẕa'só bennen' nna biá'gake' yežlyó nga,

na' gak chawe' chegak benne' chawe' ka'.

3 Da' zan da' de, na' yeḻa' wnni'a zej yo'on liž bennen'

na' to chi'ize zoa da' chawe' da' žone'.

4 Žsa'ní' to yi' ḻo da' choḻ gan zej nnita' benne' ḻi ḻaže' ka',

benne' ka' zej nake' ẕen ḻaže', na' chawe',

na' žeyache' ḻáže'gekle' benách ka'.

5 To benne' chawe' žeyache' ḻáže'le' benách ka', na' žsane' ḻégake' mežw.

Ḻo da' chawe' ẕkonle' žin da' yo'o ḻo ne'e.

6 Che ḻen bi be wkwás ḻe' ḻo latje gan zoe',

na' to chi'ize chejsá' ḻáže'gak benách ka' ḻe'.

7 Bi žebe' kate' yenle' žak da' bi nak chawe' che da' yo'on ḻo ne'e.

Ẕga'n choch ḻáẕda'we' dan' žx̱en ḻaže'e X̱anžo Dios.

8 Zoa chawe' ḻáẕda'we', na' bi be ẕžebe'

na' zejte ža ḻe'ele' gak kan žak ḻaže'e chegak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe'.

9 Ẕchise' da' nape', na' ẕneẕjwe' da' gákḻenen benne' yache' ka',

na' to chi'ize zoa da' chawe' da' žone'.

Ga'n ẕen yeḻa' wnná bia' chie'.

10 Ḻe'el benne' wen da' ẕinnj da' ni na' ge'ele ḻe'.

Gáwya'ate laye'e, na' kwe' zedle'.

Nitle da' ẕze ḻáže'gak benne' wen da' ẕinnj ka'.

113

1 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

Ḻe'e, wen žin chie', ¡le wká'n ẕen La la'y chie'!

2 ¡Ga'n ẕen La la'y che X̱anžo Dios, na'a ža, na' to chi'ize!

3 ¡Ga'n ẕen La la'y che X̱anžo Dios, gan ẕḻa' wbíž ga žinte gan ženen!

4 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios ḻawle yógo'te yež ka', na' ḻawle ya'abá že' yeḻa' ẕen chie'!

5 ¿Noẕkze benne' nake' ẕen ka nak X̱anžo Dios,

Bennen' ẕnna bi'e ya'abá na'le?

6 Dios žon kwine' gax̱jw ḻaže' nich gak ḻe'ele'

da' de ẕan ya'abá, na' ḻo yežlyó.

7 Dios žechise' benne' yache' ḻo bix̱te yo,

na' žebeje' benne' nyache' ḻaže' ḻo da' ẕzáka'ḻi'e,

8 na' žone' ga že'gak benne' ki ladjw benne' blo ka',

benne' ka' ẕnna biá'gake' benne' chie' ka'.

9 Žone' ga zoa no'le wbíž ládjwgak x̱kwide' chekze' ka'.

Žebele no'len' dan' nake' x̱na'gak x̱kwide' chie' ka'.

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

114

1 Kate' bžojgak benne' Israel ka' ḻo yežlyó Egipto,

bžojgak ẕa'só Jakob ḻo yežlyó chegak benne' zi'to' ka'

2 na' gokgak ẕa'só Judá ka to yo'o gan ẕbez Dios,

na' gokgak benne' Israel ka' gan ẕnna bi'e.

3 Bḻe'el Nisdo' X̱na da' ni, na' bẕonnjen,

na' wdé x̱kože'l yegw Jordán.

4 Wx̱íte'gak ya'a ẕen ka' kan žx̱íte'gak chib ka',

na' wx̱íte'gak ya'ado' ka' kan žx̱íte'gak chibdo' ka'.

5 ¿Biẕ gok chio', nisdon', dan' bẕonnjo'?

¿Biẕ gok chio', yegw Jordán, dan' wdío' x̱kože'l?

6 Ḻe'e, ya'a ẕen ka', ¿biẕ chen' wx̱íte'le ka žx̱íte'gak chib ka'?

Ḻe'e, ya'ado' ka', ¿biẕ chen' wx̱íte'le kan žx̱íte'gak chibdo' ka'?

7 Žẕo' yežlyó ḻaw X̱anžo Dios, ḻaw Dios na' che Jakob.

8 Dios na'kze bene' ga beyák yej x̱en' to bej nis,

na' bene' ga beyák yej to gan žaḻ nis.

115

1 Kege kwinto', X̱anto' Dios, kege kwinto', san Le'

žaḻa' wká'n ẕento' ni'a che yeḻa' ži'i ḻaže' chio', na' yeḻa' ḻi ḻaže' chio'.

2 ¿Biẕ chen' ẕnnábgekle benne' zi'to' ka' neto'?

Ẕnnágake': “¿Gaẕ zoa Dios chele?”

3 Dios chežo zoe' ya'abá.

Žone' da' žaz ḻáže'kze' gone'.

4 Dios ka' chegak benne' zi'to' ka'

zej naken lo'a ka' da' zej naken plat, na' oro,

da' ka' nongak ḻo na'gak benne' ka'.

5 Zoa žoá'agaken, san bi ẕnnégaken.

Zoa yej ḻáwgaken, san bi ẕḻé'egeklen.

6 Zoa nággaken, san bi žéngeklen.

Zoa ẕína'gaken, san bi ẕḻé'egeklen.

7 Zoa ná'gaken, san bi be ẕtágaken.

Zoa ní'agaken, san bi ẕdágaken.

Bi ẕžoj chí'igaken lbá'gaken.

8 Kan zej naken, nakgak benne' ka' béngake' lo'a ka',

na' ḻezka' benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' ḻégaken.

9 Le wx̱én ḻaže' X̱anžon', ḻe'e, benne' Israel ka'.

Ḻe' žákḻene' ḻe'e, na' žape chi'e ḻe'e.

10 Le wx̱én ḻaže' X̱anžon', ḻe'e, bx̱oz ka' che Dios, ḻe'e nakle ẕa'só Aarón.

Ḻe' žákḻene' ḻe'e, na' žape chi'e ḻe'e.

11 Le wx̱én ḻaže' X̱anžon', nole ḻe'e ẕka'n ẕenle Ḻe'.

Ḻe' žákḻene' ḻe'e, na' žape chi'e ḻe'e.

12 X̱anžon' žejsá' ḻaže'e žo'o, na' gon chawe'e žo'o.

Gon chawe'e benne' Israel ka'.

Gon chawe'e bx̱oz chie' ka' zej nake' ẕa'só Aarón.

13 Gon chawe'e benne' ka' žápegake' Ḻe' ba la'ne,

benne' blo ka', na' benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

14 Gon X̱anžon' ga changak ẕi'nle ka',

na' changak ẕi'ngak x̱kwide' byo chele ka'.

15 X̱anžon' gon chawe'e ḻe'e.

Benkze' Ḻe' ya'abá, na' yežlyó nga.

16 Che toze X̱anžon' nak ya'abá,

san bneẕjwe' benne' ka' yežlyó nga.

17 Benne' gat ka' bi gak we ḻáwgake' X̱anžon',

na' bi gak benne' ka' zej die' yežw ba,

18 san žo'o, benne' ban ka', wká'n ẕenžo X̱anžon', na'a ža, na' to chi'ize.

¡Le wká'n ẕen X̱anžon'! ¡Ga'n ẕen Ḻe'!

116

1 Nži'ila' X̱anžo Dios dan' benle' chi'a,

na' dan' wnnabla' Ḻe'.

2 Dan' bze nage' chia',

che ḻen wḻiža' Ḻe' x̱ak zoa' nbana'.

3 Wžé' zedla' ni'a che yeḻa' got,

na' wžeba' zoa' choa'a ḻo yi' gabíl.

Wžé' zedla', na' wẕáka'ḻi'a.

4 Naž bḻiža' X̱anžo Dios, na' wnnía':

“X̱ana' Dios, beslá be' da' nakkza'.”

5 X̱anžo Dios nake' chawe', na' ži'i ḻaže'.

O', Dios chežo žeyache' ḻáže'le' žo'o.

6 Žape chi'ikze X̱anžon' benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

Katen' wžé' zedla' beslé' neda'.

7 Ḻe' ben choche' neda', na' na'a zoa' chawe',

dan' X̱anžon' žon chawe'e neda'.

8 Le', X̱ana' Dios, besló' neda' ḻo na' yeḻa' got,

nich biž kweže we'a, na' nich bi chejchégoa'a.

9 Gona' da' ye' X̱anžo Dios neda'

gan zej nnita' benne' ka' zej zoe' nbángake'.

10 Bejḻi'a chie', na' bchaḻja' chie' ḻa'kze wẕáka'ḻi'a,

11 na' ḻo yeḻa' ẕžebe chia', wnnía':

“Zej nak yógo'te benne' ka' benne' wen ḻaže' ka'.”

12 ¿Biẕkze gak yebi'ikza' che X̱anžo Dios

ni'a che yógo'te da' chawe' da' bene' chia'?

13 Si'a ḻo ne'e Ḻe' yeḻa' weslá,

na' wḻiža' La la'y che X̱anžo Dios.

14 Na'a gona' da' ka' wchebe ḻaža'a ḻaw X̱anžon'.

Gonan' ḻawgak yógo'te benne' chie' ka'.

15 X̱anžo Dios ži'e wnné yoe

ni'a chegak benne' chie' ka' dan' žátgake'.

16 X̱ana' Dios, da' li naka' wen žin chio'.

Naka' wen žin chio', na' ẕi'n no'le wen žin chio'.

Le' bzoẕjo' da' bžejen neda'.

17 Da' wká'n ẕena' Le' gaken ka to biado' da' gota' ḻawo' Le',

na' wká'n ẕena' La la'y chio' Le', X̱ana' Dios.

18 Ḻaw X̱anžo Dios gona' da' ka' bchebe ḻaža'a chie'.

Gonan' ḻawgak yógo'te benne' chie' ka'.

19 Gonan' ḻa' ḻi'a liž X̱anžo Dios

dan' žen' ḻo yež Jerusalén.

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

117

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios, ḻe'e, benách yež ka'!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, yógo'te benách ka'!

2 Ẕente nak yeḻa' ži'i ḻaže' chie', na' kan nži'ile' žo'o, na' to chi'ize zoa yeḻa' ḻi ḻaže' chie'.

¡Le wká'n ẕen X̱anžon'! ¡Ga'n ẕen Ḻe'!

118

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios dan' nake' chawe',

na' dan' to chi'ize žeyache' ḻáže'le' žo'o!

2 Žaḻa' nnagak benne' Israel ka':

“¡To chi'ize žeyache' ḻáže'le' žo'o!”

3 Žaḻa' nnagak ẕa'só Aarón ka':

“¡To chi'ize žeyache' ḻáže'le' žo'o!”

4 Žaḻa' nnagak benne' ka' ẕžébegake' X̱anžo Dios:

“¡To chi'ize žeyache' ḻáže'le' žo'o!”

5 Katen' wžé' zedla' bḻiža' X̱anžo Dios.

Bechebe X̱anžon', na' beslé' neda' ḻo dan' bex̱wn neda'.

6 Zoaḻen X̱anžon' neda', na' batkle žeba'

bi da' gongak benne' ka' chia' neda'.

7 Zoaḻen X̱anžon' neda', na' Ḻekze' žákḻene' neda'.

Che ḻen ḻe'ela' chejchégwgak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' neda'.

8 Chawe' nak wx̱én ḻáže'žo X̱anžo Dios,

na' kege wx̱én ḻáže'žo benne' ka'.

9 Chawe' nak wx̱én ḻáže'žo X̱anžo Dios,

na' kege wx̱én ḻáže'žo benne' wnná bia' ka'.

10 Byéchjgekle benne' yógo'te yež ka' neda',

san ḻo La la'y che X̱anžo Dios bžia yi'a benne' ka'.

11 Byéchjgekle' neda', na' bséjwgake' neda' le'jle,

san ḻo La la'y che X̱anžo Dios bžia yi'a benne' ka'.

12 Byéchjgekle' neda' ka žongak bzoje ka',

na' gok yeḻa' ẕža'a chégake' ka to yi' da' ẕzeyen yix̱e' yeche' biž,

san ḻo La la'y che X̱anžo Dios bžia yi'a benne' ka'.

13 Bžíga'gake' neda' nich chejchégoa'a

san gokḻen X̱anžo Dios neda'.

14 Nak X̱anžo Dios ka to yo'o gan zoa chawa'a,

na' góḻteza' chie' Ḻe', dan' Ḻekze' žeslé' neda'.

15 Žoḻgak benne' chawe' ka' ḻo yeḻa' žebele chégake' dan' žeslá X̱anžon' ḻégake'.

Ḻen yeḻa' wak ẕen žon X̱anžo Dios da' ẕente ka'.

16 Ẕente nak yeḻa' wak che X̱anžo Dios.

Da' ẕente ka' žon yeḻa' wak ẕen che X̱anžon'.

17 Bi gata', san soa' nbana',

na' wzenla' benne' ka' ka zej nak da' ka' ben X̱anžon'.

18 Bsaka' zi'ḻe'e X̱anžon' neda',

san bi bdie' neda' ḻo na' yeḻa' got.

19 Bsaljw gan cho'ogak benách ka' yodo' che X̱anžo Dios,

na' choa'a ga na', na' wká'n ẕena' X̱ana' Dios.

20 Zoa nga gan žo'ožo ḻaw X̱anžo Dios,

na' žo'ogak benne' chawe' ka' nga.

21 Wká'n ẕena' Le', X̱ana' Dios, dan' benlo' chia',

na' besló' neda' ḻo dan' goken chia'.

22 Yej na' da' bzoagak benne' wen yo'o ka' cheḻa'ale,

beno' Le' ga naken yej blo.

23 Da' ni benkze X̱anžon', na' žonen ga žebanlžo.

24 Ža ni naken ža da' ben X̱anžon'.

Yebéḻe'elžo, na' soažo ḻo yeḻa' ba nez ḻo ža ni.

25 X̱anto' Dios, žáta'yoela' Le' yesló' neto' na'a.

Žáta'yoela' Le', X̱anto', gon chawo'o neto'.

26 ¡Ga'n ẕen bennen' ze'e ḻo wláz X̱anžo Dios!

Ḻo liž X̱anžo Dios ẕnnablto' Ḻe' gon chawe'e ḻe'e.

27 X̱anžon' nakkze' Dios, na' ba bsa'ni'e žo'o.

Le wchéj biado' ka' gótele ḻawe' Ḻe' ḻawgak loz bkog la'y.

28 Nako' Le' Dios chia', na' wká'n ẕena' Le'.

X̱ana' Dios, žoe ḻawa' Le'.

29 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios dan' nake' chawe',

na' dan' to chi'ize žeyache' ḻáže'le' žo'o!

119

Da' žon da' bchi'le X̱anžo žo'o

1 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žóntezgake' da' naken dot da' li,

benne' ka' žóntezgake' ka ẕnna da' wnná X̱anžo Dios.

2 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žóntezgake' ka žsedle diža' chie' žo'o,

na' dot yichj ḻáẕdo'gake' žóngake' kan ẕnnan.

3 Benne' ki batkle žóngake' da' ẕinnj,

benne' ka' žóntezgake' ka ẕnna Dios žaḻa' góngake'.

4 Le', X̱anto' Dios, bzejni'ilo' neto',

nich bento' dot kan zej nak da' ka' wnnakzo' Le'.

5 Žak ḻáže'ḻi'a gónteza' kakze ẕnna x̱tižo'o,

6 na' batkle yedoe'ela',

cha' kwi'a wnné yoe gona' ka nak da' wnnakzo' Le'.

7 Ḻo yeḻa' ḻi ḻaže' chia' wká'n ẕena' Le'

kate' ba bsedla' da' bchi'a ḻažo'o, da' naken chawe'.

8 Gónteza' ka nak da' ka' ẕchi'lo' neto',

na' batkle kwej yichjo' neda'.

Žaḻa' gonžo da' wnnakze Dios

9 ¿Nakx̱ gak gon to benne' kwide' da' naken chawe'?

Žaḻa' góntezbe' ka ẕnna x̱tižo'o.

10 Dot ḻaža'a žon byena' gona' da' ẕnnakzo' Le'.

Bi go'o latje wzóa' cheḻa'ale dan' wnnó'.

11 Ḻo yichj ḻáẕda'wa' žónteza' ka nak da' ẕnno' Le'

nich bi gona' doḻa', na' bi wži'a chio' Le'.

12 La'y nako' Le', X̱ana' Dios.

Bsedle neda' da' ẕchi'lo' neto'.

13 Ḻen žoá'akza' bzenla' benne' ka'

ka nak da' bchi'a ḻažo'o.

14 Žebéḻe'ežela' žónteza' ka žsedle diža' chio' neto',

ka ẕbégekle benne' ka' zej nápḻi'e yeḻa' wnni'a.

15 Wláb ḻaža'a ka nak da' wnnakzo' Le',

na' wsedla' binlo da' ẕnno' žaḻa' gonto'.

16 Yebéḻe'ela' gona' ka nak da' ži'o neto',

na' bi gaḻ ḻaža'a kan ẕnna x̱tižo'o.

Žebelžo žonžo ka ẕnnakze Dios

17 Ben chawe' neda', wen žin chio', na' soa' nbana',

na' gónteza' ka ẕnna x̱tižo'o.

18 Bsaljw yej ḻawa' nich ḻe'ela'

da' ẕente da' nyejwn ḻo da' wnnakzo' Le'.

19 Naka' ka to benne' ẕdaze' ḻo yežlyó nga.

Bzejní'il neda' da' ẕchi'lo' neto'.

20 Žedó ḻaža'a dan' dot ḻaža'a

žak ḻaža'a gónteza' da' ẕchi'a ḻažo'o.

21 Ẕdiḻo' benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake', benne' wen da' ẕinnj ka',

benne' ka' ẕzóagake' cheḻa'ale da' wnnakzo' Le'.

22 Bi go'o latje no benne' nne zi'e chia', na' wka'ne' neda' ka'ze,

dan' žónteza' ka žsedlo' neto'.

23 Ḻezka' benne' wnná bia' ka' wnnégake' chia',

san neda', wen žin chio', ẕlab ḻaža'a ka nak x̱tižo'o.

24 Da' žaz ḻaža'a naken da' žsedle diža' chio' neto',

na' ẕzejni'ilen neda'.

Dot ḻáže'žo gonžo da' ẕnnakze Dios

25 Že' be' da' nakkza' zedle dan' zoa' gata'.

Bzoa choch yichj ḻáẕda'wa' ḻen x̱tižo'o.

26 Bḻoe'ela' Le' da' žona', na' bezi'o neda'.

Bsedle neda' da' ẕnna x̱tižo'o.

27 Bzejní'il neda' nich gak gona' da' ẕchi'lo' neto',

nich wláb ḻaža'a ka zej nak da' ẕente ka' da' beno'.

28 Žedó ḻaža'a dan' žak nyache' ḻaža'a.

Ben choch neda' ḻen x̱tižo'o.

29 Bi go'o latje gaka' benne' wen ḻaže',

na' ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' bsedle neda' da' wnnakzo' Le'.

30 Ben byena' gona' da' naken dot da' li,

na' ži'a wnné yoe gona' da' bchi'a ḻažo'o.

31 Žónteza' ka žsedle diža' chio' neto'.

X̱ana' Dios, bi go'o latje yedoe'ela'.

32 Gónteza' ka zej nak da' ka' wnnakzo' Le',

kate' wzejní'iželo' neda'.

Žénelžo chejni'ilžo x̱tiža' Dios

33 X̱ana' Dios, bsedle neda' nich gona' ka ẕnna x̱tižo'o,

na' gónteza' ka naken na' zejte ža gata'.

34 Bzejní'il neda', na' gónteza' da' bchi'lo' neto',

na' dot ḻaža'a gona' ka ẕnnan.

35 Bḻoe'el neda' nich gona' da' wnnakzo' Le',

dan' žak ḻáže'kza' gona' ka naken.

36 Ben ga chaz ḻaža'a gona' ka žsedle diža' chio' neto',

nich bi dan ḻaža'a yeḻa' gape.

37 Bi go'o latje wká'n ẕena' lo'a ka'.

Ben choch yichj ḻáẕda'wa' nich gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

38 Ben ka ẕnna x̱tižo'o da' bchebe ḻažo'o chia' neda',

wen žin chio', nich žeba' Le'.

39 Bde cheḻa'ale da' ẕnnégake' chia', dan' ẕžeba',

dan' chawe' zej nak x̱tižo'o ka'.

40 Žak ḻaža'a gona' da' bchi'lo' Le' neto'.

Ben choch yichj ḻáẕda'wa' ḻen da' chawe' chio'.

Žx̱en láže'žo x̱tiža' Dios

41 Da, yeyache' ḻáže'lo' neda', X̱ana' Dios.

Da, yesló' neda', ka bchebe ḻažo'o gono'.

42 Žecheba' ḻaw bennen' ẕka'ne' neda' ka'ze, ẕnnia':

“Žx̱en ḻaža'a x̱tižo'o, X̱ana' Dios.”

43 Ben ga sóateza' wchaḻja' diža' da' li chio',

dan' žx̱en ḻaža'a da' ẕchi'a ḻažo'o.

44 Gónteza' kan ẕnna da' wnnakzo' Le'.

To chi'ize góntezan'.

45 Lakza' neda' dan' ži'a wnné yoe

gónteza' da' wnnakzo' Le'.

46 Wchaḻjkza' diža' chio' ḻawgak benne' wnná bia' ka',

na' batkle yedoe'ela'.

47 Yebéḻe'ekzla' gona' da' wnnakzo' Le',

dan' nží'iḻe'elan'.

48 Žechebe ḻaža'a gona' da' bchi'lo' neto',

dan' nži'ila', na' wláb ḻaža'a ka ẕnna x̱tižo'o.

Zoakze x̱tiža' Dios

49 Bejsá' ḻaže' da' wchebe ḻažo'o chia' neda',

wen žin chio', dan' žx̱en ḻaža'an.

50 Katen' wẕáka'ḻi'a, wzóa to da' beyón ẕenen neda',

dan' ben choch x̱tižo'o yichj ḻáẕda'wa'.

51 Benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' ẕnnégake' chia',

san batkle wsana' da' wnnakzo' Le'.

52 Chejsá' ḻaža'a ka nak da' bchi'a ḻažo'o ža ni'te,

dan' žeyón ẕenen neda', X̱ana' Dios.

53 Ẕža'a neda', na že' zedla' ni'a chegak benne' ka' žóngake' da' ẕinnj,

benne' ka' ẕzóagake' cheḻa'ale da' wnnakzo' Le'.

54 X̱tižo'o naken to da' žoḻa'

kate' ne zoa' to yežlyó da' žen' zi'to' ga zoa laža'.

55 Žel chejsá' ḻaža'a La la'y chio', X̱ana' Dios,

na' gónteza' ka ẕnna da' wnnakzo' Le'.

56 Gaken yeḻa' ba nez ẕen chia'

dan' gónteza' da' bchi'lo' Le' neto'.

Ẕdan ḻáže'žo x̱tiža' X̱anžo

57 Da' ẕdan ḻaža'a nakkzo' Le', X̱ana' Dios.

Wnnakza' gónteza' ka ẕnna x̱tižo'o.

58 Dot ḻaža'a ẕnnabla' Le' yido' gákḻeno' neda'.

Beyache' ḻaže'l neda' kan wnnakzo' gono'.

59 Bwia' binlo ka zej nak da' ka' bena',

na' da' yoble žona' ka žsedle diža' chio' neto'.

60 Ben byena', na' bi wžeḻ-la'

gónteza' ka nak da' wnnakzo' Le'.

61 Do yeḻj chegak benne' wen da' ẕinnj ka' nžejen neda',

san bi na' gaḻ ḻaža'a ka ẕnna da' bchi'lo' neto'.

62 Žel žeyasa' na' ẕka'n ẕena' Le'

dan' chawe' nak da' ẕchi'a ḻažo'o.

63 Naka' toze ḻen yógo'te benne' ka' ẕžébegake' Le',

benne' ka' žóntezgake' ka nak da' wnnakzo' Le'.

64 X̱ana' Dios, nža' yežlyó yeḻa' žeyache' ḻaže' chio'.

Bsedle neda' gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

Da' zaka' da' wnnakze Dios

65 Žon chawo'o neda', wen žin chio'.

X̱ana' Dios, žonon' ka ẕnnakze x̱tižo'o.

66 Bsedle neda' da' nak chawe' nich chejni'ilan',

dan' žejḻi'a da' wnnakzo' Le'.

67 Néžwte ka bzex̱jo' neda' wdía' cheḻa'ale,

san na'a žónteza' ka ẕnna x̱tižo'o.

68 Nako' chawe', na' ẕnno' gon chawo'o neto'.

Bsedle neda' nich gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

69 Benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' wnnégake' chia' da' wen ḻaže',

san dot ḻaža'a gónteza' da' bchi'lo' neto'.

70 Bi yo'o yeḻa' žejní'il ḻo ḻáẕdo'gak benne' ka'

san neda' žaz ḻaža'a gona' da' wnnakzo' Le'.

71 Chawe' nak bzex̱jo' neda',

nich wsedla' gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

72 Nákḻe'eže chawe' da' bchi'lo' neda',

ka zante mil mežw oro, na' plat.

Nak chawe' da' wnnakze Dios

73 Ḻen na'kzo' beno' neda' káteze naka'.

Bzejní'il neda' nich wsedla' gona' da' wnnakzo' Le'.

74 Benne' ka' ẕžébegake' Le' ḻé'egekle' neda',

na' yebégekle' dan' žx̱en ḻaža'a gak kan ẕnna x̱tižo'o.

75 X̱ana' Dios, nnezla' nak chawe' kan ẕchi'a ḻažo'o,

na' ḻo yeḻa' ḻi ḻaže' chio' bsaka' zi'o neda'.

76 Na'a ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' beyón ẕen neda'

káteze nak da' bchebe ḻažo'o gono' chia' neda', wen žin chio'.

77 Beyache' ḻaže'l neda' nich soa' nbana'

dan' žaz ḻaža'a gona' da' wnnakzo' Le'.

78 Ben ga yedoé'egekle benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake',

dan' ẕnnégake' chia', na' bi be bena' chégake',

san neda' wláb ḻaža'a ka nak da' bchi'lo' Le' neto'.

79 Ben ga ḻa'gak benne' ka' ẕžébegake' Le', nich yéngekle' chia',

na' wsédgekle' da' žsedle diža' chio' neto'.

80 Ben ga gona' dot ḻaža'a ka ẕnna x̱tižo'o,

nich batkle yedoe'ela'.

Gon Dios kan ẕnna x̱tiže'e

81 Že' zedle be' da' nakkza' dan' ẕbeza' ža yido' yesló' neda'.

Žx̱en ḻaža'a gaken kan ẕnna x̱tižo'o.

82 Že' bxin yej ḻawa' dan' žénela' yenla' da' nno',

na' ẕnnia': ¿Batx̱kze yeyón ẕeno' neda'?

83 Ẕbiža' ka to že'e yid dan' naḻan' ḻaw yi',

san bi na' gaḻ ḻaža'a gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

84 ¿Balx̱ ža soa' nbana' neda', wen žin chio'?

¿Batx̱kze gono' zi' benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda'?

85 Benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' bché'ngake' to yežw gan chejbix̱a' neda'.

Batkle žóngake' ka ẕnna dan' wnnakzo' Le'.

86 Yógo'te da' bchi'lo' Le' neto' naken dot da' li.

Gokḻen neda' dan' ẕbia ḻáže'gake' neda', na' bi be bena' chégake'.

87 Yeláte'ze bétgake' neda',

san bi na' wsana' gona' da' wnnakzo' Le'.

88 Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' ben choch yichj ḻáẕda'wa',

nich gónteza' ka žsedle diža' chio' neto'.

Žejḻe'žo x̱tiža' X̱anžo

89 X̱ana' Dios, to chi'ize zoa x̱tižo'o ya'abá na'le.

90 Yeḻa' ḻi ḻaže' chio' žinen chegak yógo'te kwe' benách ka'.

Le' bzoa chochkzo' yežlyó, na' zoakzen.

91 Ni'a che da' wnnakzo' zej nnita' yógo'te da' zej de,

na' yógo'ten žóngaken žin chio'.

92 Chela' bi wyáz ḻaža'a da' wnnakzo' Le'

bache wnitla' ni'a che da' wẕáka'ḻi'a.

93 Batkle gaḻ ḻaža'a da' bchi'lo' neto',

dan' ni'a chen ba ben chocho' neda'.

94 Beslá neda' dan' naka' neda' chio' Le'

na' žon byena' gona' kan ẕnna x̱tižo'o.

95 Benne' wen da' ẕinnj ka' bwíagake' neda' nich gak wžía yí'gake' neda',

san neda' ẕlab ḻaža'a da' žsedle diža' chio' neto'.

96 Ba bḻe'ekzla' ẕde chegak yógo'te da' zej de yežlyó,

san da' ka' wnnakzo' Le' batkle te chégaken.

Nži'ilžo x̱tiža' X̱anžo

97 Dios, nží'iḻe'ela' da' žsedlo' neto'.

Dot ža ẕlab ḻaža'a ka ẕnnan.

98 Ni'a che da' bchi'lo' neto', beno' ga žejní'ižela' ka benne' ka' ẕžá'agake' neda'

dan' zóaḻenteze da' wnnakzo' neda'.

99 Žejní'ižela' ka benne' ka' žsédgekle' neda'

dan' ẕlab ḻaža'a da' žsedle diža' chio' neda'.

100 Ba žejní'ižela' ka benne' gole ka'

dan' žónteza' ka ẕnna da' bchi'lo' Le' neto'.

101 Ben byena' bi be gona' da' bi nak chawe',

nich gónteza' ka ẕnna x̱tižo'o.

102 Bi bsana' žona' kan bchi'a ḻažo'o

dan' bsedlo' Le' neda'.

103 X̱tižo'o naken ka to da' ẕix̱ḻe'e ḻo žoa'a.

Nakžen ẕix̱ ka nak da' ẕix̱ che bez ḻo žoa'a.

104 Ni'a che da' wnnakzo' Le' naka' benne' sina'.

Che ḻen bi ẕḻe'ela' chawe' yógo'te da' wen ḻaže'.

X̱tiža' Dios žsa'ní' žo'o

105 Ka to yi' nak x̱tižo'o gan ẕda',

dan' žsa'nín' nez da' ẕzá'ḻena'.

106 Bzetja' La la'y chio', Dios, na' bchebe ḻaža'a

gónteza' ka bchi'a ḻažo'o da' naken chawe'.

107 X̱ana' Dios, ẕzáka'ḻi'a.

Ben choch neda' káteze bchebe ḻažo'o gono'.

108 X̱ana' Dios, žáta'yoela' Le' si'o da' žoe ḻawa' Le'.

Bsedle neda' gona' ka bchi'a ḻažo'o.

109 Že' zédtezla' dan' zoa' gata',

na' bi na' gaḻ ḻaža'a gona' da' wnnakzo' Le'.

110 Benne' wen da' ẕinnj ka' bzáljgake' do yeḻj nich senen neda',

san neda' bi bsana' žona' da' bchi'lo' Le' neto'.

111 Ba wžía' da' žsedle x̱tižo'o neda' nich gaken da' gápekza' to chi'ize,

dan' nak x̱tižo'o da' ẕdan ḻáže'ḻi'a.

112 Zoakze ḻáẕda'wa' gónteza' ka ẕnna x̱tižo'o

na' zejte ža gata'.

Ẕga'nžo chawe' ni'a che x̱tiža' X̱anžo

113 Bi ẕḻe'ela' chawe' benne' ka' ẕḻoé'ezele kwíngake' chawe',

san nži'ila' da' wnnakzo' Le'.

114 Nako' Le' ka to yo'o gan ẕga'na' chawe', na' ka to da' žape chi'in neda',

dan' žx̱en ḻaža'a gaken ka ẕnna x̱tižo'o.

115 Le kwas gan zoa', ḻe'e, benne' wen da' ẕinnj ka',

dan' gónteza' ka bchi'le Dios chia' neto'.

116 Ben choch neda' káteze ẕnna x̱tižo'o, na' soa' nbana',

na' bi yedoe'ela' ni'a che dan' žx̱en ḻaža'a.

117 Ben choch neda', na' la', na' chaz ḻáže'teza' x̱tižo'o.

118 Blej bchochj yógo'te benne' ka' bi žóngake' kan ẕnna x̱tižo'o

dan' nak yeḻa' žejní'il chégake' da' wen ḻaže'.

119 Yógo'te benne' wen da' ẕinnj ka' zej nake' ka bebe ḻo yežlyó nga.

Che ḻen nži'ila' da' žsedle diža' chio' neto'.

120 Žẕize beḻa' žen chia' dan' ẕžeba' Le',

san žapa' ba la'ne da' ẕchi'a ḻažo'o, da' naken chawe'.

Žaḻa' gonžo ka ẕnna x̱tiža' X̱anžo

121 Žona' ka nak da' bchi'a ḻažo'o, da' naken chawe'.

Bi wdío' neda' ḻo na'gak benne' ka' žsaka' zí'gake' neda'.

122 Bchebe ḻažo'o chia' gon chawo'o neda'.

Bi go'o latje benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' wsaka' zí'gake' neda'.

123 Gok yej ḻawa' dan' ẕbeza' yido' yesló' neda',

na' wchi'a ḻažo'o neto' kan ẕnna x̱tižo'o.

124 Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' ben chawe' neda',

wen žin chio', na' bsedle neda' gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

125 Bzejní'il neda', wen žin chio',

nich gónbi'a da' žsedle diža' chio' neto'.

126 X̱ana' Dios, ba bžin ža bi da' gono',

dan' bzóagake' cheḻa'ale da' wnnakzo' Le'.

127 Che ḻen neda' nží'ižela' da' bchi'lo' neto',

ka ya oro, na' ka da' záka'že ka ya oron'.

128 Che ḻen žekla' záka'že da' wnnó' ka yógo'te da' de,

na' bi ẕḻe'ela' chawe' yógo'te da' zej naken da' wen laže'.

Žak ḻáže'žo gonžo kan ẕnna x̱tiža' Dios

129 Žebanlto' ka žsedle diža' chio' neto'.

Che ḻen dot ḻaža'a žónteza' ka ẕnnan.

130 Kate' no benne' bi gak chejni'ile' x̱tižo'o, x̱tižo'o na'kze žsa'nín' ḻe'.

Ẕzejni'ilen benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

131 Wsalja' žoa'a, na' kwez ḻaža'a

dan' žak ḻaža'a gónbi'a da' wnnakzo' Le'.

132 Bwia neda', na' beyache' ḻaže'l neda',

kan žóntezo' chegak benne' ka' zej nži'ile' Le'.

133 Ben ga gónteza' ka ẕnna x̱tižo'o,

na' bi go'o latje da' ẕinnj nna bian' neda'.

134 Beslá neda' ḻo na'gak benne' yichj ža'a ka',

na' gónteza' ka nak da' bchi'lo' neto'.

135 Ben chawe' neda', wen žin chio',

na' bsedle neda' gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

136 Nis wžeža' goken ka to yegw nis

dan' bi žongak benne' ka' da' wnnakzo' Le'.

Ḻi ḻaže' nak da' ẕnnakze X̱anžo

137 X̱ana' Dios, chawe' nako' Le',

na' ḻi ḻaže' nak ka ẕchi'a ḻažo'o neto'.

138 Da' žsedle diža' chio' neto', dan' bdion' ḻo na'to',

naken da' li, na' ḻi ḻaže'.

139 Žedó ḻaža'a dan' žé'ḻi'a wnné yoe

dan' goḻ ḻáže'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe' ka ẕnna x̱tižo'o.

140 Dot da' li nak x̱tižo'o,

na' neda', wen žin chio', nži'ilan'.

141 Naka' gax̱jw ḻaže', na' ẕzóagake' neda' cheḻa'ale,

san bi na' gaḻ ḻaža'a da' wnnakzo' Le'.

142 To chi'ize zoa da' ẕchi'a ḻažo'o,

na' da' li nak da' bchi'lo' neto'.

143 Da' ẕzáka'ḻi'a, na' da' zede zej nox̱en neda',

san žaz ḻaža'a da' wnnakzo' Le'.

144 To chi'ize nak ḻi ḻaže' da' žsedle diža' chio' neto'.

Bzejní'il neda', na' soa' nbana'.

Žaḻa' wláb ḻáže'žo da' wnnakze Dios

145 Dot ḻaža'a žḻiža' Le', X̱ana' Dios.

Ben chawe' neda', na' gónteza' ka ẕnna x̱tižo'o.

146 Žḻiža' Le'. Gokḻen neda',

na' gónteza' ka žsedle diža' chio' neto'.

147 Žasa' néžwte ka ža'ní', na' žḻiža' Le'.

Žx̱en ḻaža'a gak kan ẕnna x̱tižo'o.

148 Kate' ba goḻe, ẕbeja' yele yej ḻawa',

nich wláb ḻaža'a ka nak da' wnnakzo' Le'.

149 Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio' benle chi'a.

X̱ana' Dios, ka nak da' bchi'a ḻažo'o ben choch neda'.

150 Benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda' zej nnita' góngake' chia' da' ẕinnj.

Bsángake' da' ka' bchi'lo' neto'.

151 X̱ana' Dios, zo' Le' gawze gan zoa'.

Yógo'te da' wnnakzo' naken dot da' li.

152 Ža ni'te ba nónbi'a da' žsedle diža' chio' neto',

dan' bzo' cheto' to chi'ize.

Da' wnnakze Dios žon chochen žo'o

153 Bwia binlo ka ẕzáka'ḻi'a, na' beslá neda',

dan' bi na' gaḻ ḻaža'a da' wnnakzo' Le'.

154 Bechebe ḻo wlaza' neda', na' beya'w neda'.

Ben choch neda' ḻen x̱tižo'o.

155 Zedḻe'e gak lagak benne' ka' žebéj yíchjgake' Le',

dan' bi ẕbé'gake' wnné yoe góngake' ka ẕnna x̱tižo'o.

156 X̱ana' Dios, žeyache' ḻáže'ḻe'elo' benách chio' ka'.

Ben choch neda' ka ẕnnakze x̱tižo'o gono'.

157 Zanḻe'e zej nak benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda', na' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe',

san bi na' wsana' žona' ka žsedle diža' chio' neto'.

158 Bi ẕḻe'ela' chawe' benne' ka' žebéj yíchjgake' Le',

benne' ka' bi žóngake' ka ẕnna x̱tižo'o.

159 Bwia nga, X̱ana' Dios, ka nži'ila' da' bchi'lo' neto'.

Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' chio', ben choch neda'.

160 Dot da' li nak x̱tižo'o,

na' to chi'ize zoa da' ẕchi'a ḻažo'o Le'.

Žaḻa' wzóa kwinžo ḻo na' x̱tiža' Dios

161 Benne' wnná bia' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda', na' bi be bena' chégake',

san dot ḻaža'a žapa' x̱tižo'o ba la'ne.

162 Žebéḻe'ežela' ḻo da' ẕnna x̱tižo'o

ka žebele bennen' žežeḻ-le' to yeḻa' wnni'a ẕente.

163 Bi ẕḻe'ela' chawe', na' bi ẕzi'a da' wen ḻaže',

san nži'ila' da' bsedlo' neto'.

164 Tža tža žoe ḻawa' Le'

dan' nak chawe' ka ẕchi'a ḻažo'o neto'.

165 Ẕga'n cháwe'gac benne' ka' zej nži'ile' da' žsedlo',

na' bi be de da' gonen ga chejchégwgake'.

166 X̱ana' Dios, ẕbeza' Le' yido' yesló' neda',

na' žónteza' ka nak da' wnnakzo' Le'.

167 Dot ḻaža'a žónteza' da' žsedle diža' chio' neto',

na' nží'iḻe'ela' da' ẕnnan.

168 Žónteza' ka ẕnna da' bchi'lo' neto', na' ka žsedle diža' chio' neto',

na' ẕḻé'ekzlo' yógo'te da' žona'.

Žebéḻenlžo x̱tiža' Dios

169 X̱ana' Dios, benle da' žḻiža' Le'.

Bzejní'il neda' ka ẕnna x̱tižo'o gono'.

170 Benle da' ẕnnaba' ḻawo' Le'.

Beslá neda' ka bchebe ḻažo'o gono'.

171 We ḻáwteza' Le', X̱ana' Dios,

dan' bsedlo' neda' gona' ka ẕnna x̱tižo'o.

172 Wcháḻjteza' ka nak x̱tižo'o

dan' chawe' nak da' bchi'lo' neto'.

173 Wzóateze gákḻeno' neda'

dan' žon byena' gona' ka ẕnna da' wnnakzo' Le'.

174 Žak ḻaža'a yesló' neda', X̱ana' Dios.

Žaz ḻaža'a da' bsedlo' neto'.

175 Ben ga soa' nbana', na' wká'n ẕena' Le',

na' da' ẕchi'a ḻažo'o gákḻenen neda'.

176 Ẕdía' cheḻa'ale kan ẕda to ẕila' nnitlba'.

Beyílj neda', wen žin chio', dan' bi na' gaḻ ḻaža'a da' ka' bchi'lo' neto'.

120

1 Kate' wžé' zedla' bḻiža' X̱anžo Dios,

na' Ḻe' gókḻene' neda'.

2 X̱ana' Dios, beslá neda' ḻo na'gak benne' wen ḻaže' ka'

na' ḻo na'gak benne' ka' bi zej nake' ḻi ḻaže'.

3 ¿Biẕ gonn Dios ḻe'e, benne' wen laže' ka'?

¿Biẕ yeḻa' ba nez gaken chele kate' wdíe' ḻe'e ḻo da' wžía yin' benách ka'?

4 Wsaka' zi'gak yag ntóche'do' chie' ka' ḻe'e,

na' yag ka' zoa yi' ḻáwe'lgaken.

5 Da' nyáche'ḻe'e žaken chia' neda'.

Zoakza' ladjw benne' Mesek ka', na' zoa' to yo'o laže' chegak benne' Sedar ka'.

6 Schaḻe'e ba wzóa' ladjw benne' ki,

benne' ka' ẕzóagake' cheḻa'ale yeḻa' ẕga'n chawe'.

7 Neda' žak ḻaža'a gata' yeḻa' ẕga'n chawe',

san kate' ẕchaḻja' chen, ẕdíḻ-ḻengak benne' ka' neda'.

121

1 Ẕchis ḻawa', na' ẕwia' da' žak ḻawgak ya'a sibe ka'.

¿Gaẕ za' da' gákḻenen neda'?

2 Da' gákḻenen neda' za' ḻo na' X̱anžo Dios,

Bennen' bene' ya'abá, na' yežlyó.

3 Bi go'e latje chejchego'o,

na' bi tas Bennen' žape chi'ikze' le'.

4 Bwia nga, batkle ẕnnan tas Bennen'.

Batkle tas Bennen' žape chi'ikze' benne' Israel ka'.

5 X̱anžo Dios žape chi'e le'.

X̱anžo Dios zoe' kwito' ḻi ža gan gake' ẕoḻ chio'.

6 Bi wzéy wbíž le' te ža, na' bi be gon byo' chio' žel.

7 X̱anžo Dios gape chi'ikze' le' nich bi be da' ẕia gaken chio'.

Gape chi'ikze' yeḻa' nban chio'.

8 X̱anžo Dios gape chi'ikze' le' kate' žežojo',

na' kate' žeyó'o, na'a ža, na' to chi'ize.

122

1 Bebéḻenla' tẕen benne' ka' góžgake' neda':

“Le cho'o ḻo yodo' che X̱anžo Dios.”

2 Na'a zoažo nga.

Zežo lo'ole ze'e da' nyechjlen yež Jerusalén.

3 Jerusalén naken to yež da' béngake',

na' naken x̱tanḻe'e, na' že'ḻe'en chawe'.

4 Ḻo yežen' za'gak yógo'te kwe' benne' ka', benne' zej nake' che X̱anžo Dios.

We ḻáwgake' La la'y che X̱anžo Dios,

kan wnnakze' Ḻe' gongak benne' Israel ka'.

5 Ẕdobgak benne' ka' ḻo yežen' nich wchi'a ḻáže'gake' benách Israel ka'

benne' ka' zej nbabe' ẕa'só Dabí, bennen' wnná bi'e.

6 Le nnable Dios wka'ne' chawe' benne' Jerusalén ka'.

Ḻe' gon chawe'e benne' ka' zej nži'ile' yežen'.

7 Ẕnnablto'-ne' gone' ga soa yeḻa' ẕga'n chawe' lo'ole ze'e dan' nyechjlen yež Jerusalén.

Gon chawe'e benne' ka' zej yoe'e yo'o ẕen ka' chen.

8 Na'a, dan' nži'ila' bi' ljéža'do' ka', na' lježa' ka', ẕnnia':

“Gata' yeḻa' ẕga'n chawe' chele ḻo yež Jerusalén.”

9 Dan' nži'ila' yodo' che X̱anžo Dios žon byena' gak chawe' chen.

123

1 Chis ḻawa', na' wia' gan zo', X̱ana' Dios,

gan zo' Le' ya'abá na'le.

2 Ka žon to bi' byo wen žin ẕwíabe' bi da' nna x̱anbe',

na' ka žon to no'le wen žin ẕwíabe' bi da' nna no'le x̱anbe',

ki ẕwíažo bi da' nna X̱anžo Dios na' zejte yeyache' ḻáže'le' žo'o.

3 Beyache' ḻaže'l neto', X̱anto' Dios.

Beyache' ḻaže'l neto' dan' žedó ḻáže'to'

dan' ẕbia ḻáže'gak benne' ka' neto'.

4 Žedó ḻáže'to' dan' žon dítjgekle benne' wnni'a ka' neto'.

Benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' ẕbia ḻáže'gake' neto'.

124

1 “Chela' bi gokḻen X̱anžo Dios žo'o”,

žaḻa' nnagak benne' Israel ka' na'a.

2 “Chela' bi gokḻen X̱anžo Dios žo'o

kate' bdíḻ-ḻengak benne' ka' žo'o,

3 na' bžia yí'gake' žo'o to chi'ize

ḻo yeḻa' ẕža'a ẕen chégake',

4 na' gok chežo ka žak che to benne'

ẕkache' nisdo' ḻe', na' žoten ḻe'.”

5 Chela' gok ki chežo, na' la' betten žo'o.

6 Žaḻa' ye'žo X̱anžo Dios “žóx̱keno'”,

dan' bi bi'e latje benne' ka' wžía yí'gake' žo'o.

7 Belažo kan želá to byinne ḻo yix̱jw che to benne' wezén byinne ka'.

Beká'a X̱anžon' yeḻa' wnná bia' chegak benne' ka', na' belažo.

8 Nak X̱anžo Dios Bennen' benkze' ya'abá, na' yežlyó.

Ḻekze' žákḻene' žo'o.

125

1 Benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžo Dios zej nake' ka Ya'a Sión.

Bi gak no benne' wtén', san to chi'ize zoa chochen.

2 Kan zej že' ya'a ka' da' nyéchjgeklen yež Jerusalén,

ki žon X̱anžo Dios, žape chi'ikze' benne' chie' ka', na'a ža, na' to chi'ize.

3 Kege to chi'ize nna bia'gak benne' wen da' ẕinnj ka' ḻo yežlyó chegak benne' chawe' ka',

nich bi gakgak benne' chawe' ka' toze ḻen benne' wen da' ẕinnj ka', na' bi góngake' da' ẕinnj.

4 X̱ana' Dios, ben chawe' benne' chawe' ka',

na' benne' ka' zej nake' ḻi ḻaže'.

5 San benne' ka' žebéj yíchjgake' Dios nich góngake' da' ẕinnj,

X̱anžo Dios wkwase' benne' ka' tẕen ḻen benne' wen da' ẕinnj ka'.

Ẕnnabla' Dios gata' yeḻa' ẕga'n chawe'

chegak benne' Israel ka'.

126

1 Kate' X̱anžo Dios beslé' žo'o ḻo na'gak benne' zi'to' ka',

na' begoé'e žo'o ḻo yež Sión, gókežo zoažo bichgale.

2 Naž bẕížežo, na' be ḻawžo X̱anžo Dios.

Naž wnnagak benne' zi'to' ka':

“Da' ẕente ben Dios, X̱angak benne' ka', chégake'.”

3 Da' likze, ẕenḻe'e nak da' ben X̱anžo Dios chežo žo'o.

Žak chežo yeḻa' ba nez ẕen.

4 Beslá X̱anžon' žo'o ḻo na'gak benne' zi'to' ka'.

Naž bežinžo ḻo yežlyó chežo, kan žežín nis wba'w ḻo yegw biž ka'.

5 Benne' ka' ẕbéžegake' kate' žázgake',

ḻo yeḻa' žebele chégake' yezí'gake' linne.

6 Bennen' ẕbeže' kate' zeje' zjeze' binne cháwe'do' ka',

ḻo yeḻa' žebele yežine' zedjnoé'e linne chien'.

127

1 Cha' bi zoaḻen X̱anžo Dios benne' ka' žóngake' to yo'o dáche'ze gak žin da' góngake'.

Cha' bi žape chi'ikze X̱anžo Dios to yež, dáche'ze gak da' gongak benne' ka' žape chí'igaken'.

2 Dáche'ze nak žasle zildo', na' žonle žin kate' ne ẕḻa' wbíž na' zejte ženen,

na' ḻo da' ẕzáka'le žezi'le da' gawle.

Žonn Dios da' gawgak benne' ka' nži'ile' x̱ak ẕtásgake'.

3 Bwia nga, benn X̱anžon' chežo ẕi'nžo ka'.

Zej nakbe' to yeḻa' wnni'a ẕente.

4 Ẕi'nžo ka', bi' žáljgakbe' kate' ne žonžo yiz kwide' chežo

zej nakbe' ka yag ntóche'do' ka' da' nox̱w to benne' žeje' ḻo wdiḻe.

5 Ba nez ẕen naken che bennen' nox̱we' zante yag ntóche'do' ki.

Batkle yedoe'ele' ḻawgak benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' ḻe'

kate' yechebe' chekze' ḻaw bennen' ẕchi'a ḻaže'e ḻe'.

128

1 Ba nez ẕen naken chegak yógo'te benne' ka' žápegake' X̱anžo Dios ba' la'ne,

benne' ka' žóntezgake' kan ẕnnakze Dios.

2 Kate' žawo' da' žezi'o che žin da' beno',

gak chio' yeḻa' ba nez ẕen, na' gak chawe' chio'.

3 Gak ẕo'lo' ka to lba uba da' ẕbian da' ẕix̱ kwit ližo',

na' ẕi'no' ka' gákgakbe' ka yag olibo ka' zej zen žoa'a gan žawo'.

4 Ki gon chawe' X̱anžon' bennen' žape' Ḻe' ba la'ne.

5 Ẕnnabla' X̱anžon', Bennen' zoe' Ya'a Sión, gon chawe'e le',

nich ḻe'elo' gak chawe' che yež Jerusalén yógo'te ža so' nbano',

6 na' nich ḻe'elo' ẕa'só' ka'.

Ẕnnabla' Dios gone' ga gata' yeḻa' ẕga'n chawe' chegak benne' Israel ka'.

129

1 “Ben zí'gake' žo'o katen' wzoažo yiz kwide' chežo”,

wak nnagak benne' Israel ka'.

2 “Ben zí'gake' žo'o katen' wzoažo yiz kwide' chežo,

san bi bžia yí'gake' žo'o.

3 Béngake' we' x̱kóže'žo katen' bdínngake' žo'o yid,

na' gokgak x̱kóže'žo ka yežlyó da' ẕde ya.”

4 Chawe' nak X̱anžo Dios.

Beslé' žo'o ḻo na'gak benne' ka' bsaka' zí'gake' žo'o.

5 X̱ana' Dios, ben ga chejchégwgak, na' wẕonnjgak

yógo'te benne' ka' ẕdíḻ-ḻengake' benne' Sión ka'.

6 Ben ga gákgake' ka yíx̱e'do' ka' žíagaken yichjo'o,

da' ka' ẕbížgaken kate' ne zej nže'nen,

7 na' bi soa no benne' yeké'en, na' bi gak no benne' gonen' to chejx̱ónnj.

8 Bi nnagak benne' ka' ẕdégake' gan zej žian:

“Ẕnnablto' X̱anto' Dios gon chawe'e ḻe'e.

Ḻo La la'y che X̱anto' Dios ẕnnablto' gak chawe' chele.”

130

1 Ga že' zedla' ni žḻiža' Le', X̱ana' Dios.

2 X̱ana' Dios, benle chia'.

Bze nag da' ẕnnabla' Le'.

3 X̱ana' Dios, cha' ẕwio' binlo doḻa' da' nbága'to',

¿noẕkze benne' ga'ne' chawe' ḻawo' Le'?

4 San Le' ženít ḻawo'o cheto',

nich gapto' Le' ba la'ne.

5 Dot ḻaža'a žx̱en ḻaža'a X̱anžo Dios,

na' žx̱en ḻaža'a x̱tiže'e.

6 Ẕbez ḻáže'ža' X̱anžo Dios, ka žongak benne' ka' žape chí'igake' to yež, ẕbez ḻáže'gake' cha'ní',

na' ka žongak benne' wape chi'i ka' ẕbez ḻáže'gake' cha'ní'.

7 Benne' Israel ka' žaḻa' wx̱én ḻáže'gake' X̱anžo Dios

dan' žeyache' ḻaže'l X̱anžon' benne' chie' ka'.

Žape chi'e benne' ka' ḻo da' žongak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻégake' chawe'.

8 Ḻe' yeya'we' benne' Israel ka' ḻo na' yógo'te doḻa' da' zej nbage'e.

131

1 X̱ana' Dios, ba bsana' yeḻa' ẕka'n ẕen kwin chia', na' ba bkwasa' yeḻa' žon ẕen kwin chia'.

Bi žilja' da' zej nak ẕen, da' ka' bi nak chia' wḻapa' na'a,

2 san neda' bi be wnnía', na' wzoaza' žize,

kan žon to bi' že'n za' góẕe'be', na' ẕtasbe' ḻo na' x̱na'be'.

Nak be' nakkza' ka to bi' že'n za' góẕe'be'.

3 Le wx̱én ḻaže' X̱anžo Dios, ḻe'e, benne' Israel ka',

na'a ža, na' to chi'ize.

132

1 X̱ana' Dios, bejsá' ḻaže' kan gok che Dabí, na' kan wẕáka'ḻi'e,

2 na' kan nak da' bchebe ḻaže'e gone' chio',

dan' bchebe ḻaže'e ḻawo' Le', Dios waḻe che Jakob.

3 Wnné': “Batkle choa'a liža',

na' batkle gata'a ḻo da' žáte'la',

4 na' batkle wsejwa' yej ḻawa',

na' batkle tasa',

5 na' zejte ba bena' to latje gan ga'n X̱ana' Dios,

gan soakze Dios waḻe che Jakob.”

6 Benlto' kak la'y gan yo'o diža' da' bénḻeno' x̱a gole wdé cheto' ka' wzóa ḻo yežlyó Efrata,

na' bežéḻ-lton' ḻo yežlyó che bennen' le' Jaar.

7 Wnnato': “Le cho'o gan zoa Dios chežo,

na' wzóa ẕibžo ḻawe' Ḻe'.”

8 Wzó ža', X̱anto' Dios,

ḻen kak la'y che yeḻa' wak chio',

na' da ḻaw ya'a gan soakzo' Le'.

9 Ben ga gongak bx̱oz chio' ka' da' naken chawe',

na' kwéžeya'a yógo'te benách chio' ka' ḻo yeḻa' žebele chégake'.

10 Dan' nži'ilo' Dabí, wen žin chio',

bi wzó' cheḻa'ale benne' wnná bian' wžío' Le'.

11 Da' likze bzetj kwin X̱anžo Dios,

na' bchebe ḻaže'e bi da' gone' che Dabí,

na' bi wnite' dan' wnné' gone'.

Wnné': “Gona' ga nna bia'gak ẕa'só' ka' gan ẕnna bia'kzo' le'.

12 Cha' góntezegak ẕi'no' ka' ka nak x̱tiža'a dan' bénḻena' le',

na' ka nak x̱tiža'a dan' wsedla' le',

na' ẕi'no' ka' nna biá'tezegake' gan ẕnna bi'o le'.”

13 Dan' wžé X̱anžo Dios yež Sión gok ḻaže'e soa ližkze' ga na',

14 na' wnné': “Gákteze latje nga gan soakza' neda'.

Sóateza' nga dan' ki žaz ḻaža'a gona'.

15 Gona' gáta'ḻe'e linne chegak benne' ka'.

Gona' ga yéljgekle benne' yache' ka' yet.

16 Gona' ga gongak bx̱oz chia' ka' da' naken chawe'.

Kwéžeya'a yógo'te benách chia' ka' ḻo yeḻa' žebele.

17 Ḻo latjen' gona' ga yeyák yeḻa' wnná bia' che Dabí.

Gona' ga soagak nbangak ẕa'só benne' wnná bian' ga na', bennen' wžía' neda'.

18 Gona' ga chíx̱gekle benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻégake' chawe',

san gona' ga diá'teze yeḻa' wnná bia' che Dabín'.”

133

1 Le wia nga, x̱tanḻe'e nak, na' cháwe'ḻe'e nak,

kate' zej ndobe benne' ka' che Dios, zej nake' toze.

2 Naken ka to set da' ẕzoagak bx̱oz ka' yíchjgake', da' ẕdinnen žoa'a ḻáwgake',

kan wdinnen ḻo loẕe Aarón,

na' wdinnen gan bžinen ni'i ẕe'.

3 Ẕdinnen kan ẕdinne x̱le'l ḻaw Ya'a Hermón, na' ḻaw Ya'a Sión.

X̱anžo Dios gon chawe'e benne' ka' nníta'gake' ga na',

na' gonne' chegak benne' ka' yeḻa' nban da' zejlí kanne.

134

1 Le wia nga, le wká'n ẕen X̱anžo Dios, ḻe'e, benne' wen žin ka' che X̱anžon',

zoale ḻo yodo' che X̱anžon' žel.

2 Le wchís na'le ḻaw latje la'y,

na' le wká'n ẕen X̱anžo Dios.

3 Ẕnnabla' X̱anžon', Bennen' zoe' Sión, gon chawe'e ḻe'e.

Ḻekze' bene' ya'abá, na' yežlyó.

135

1 ¡Le wká'n ẕen La la'y che X̱anžo Dios!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, wen žin ka' che X̱anžon',

2 ḻe'e zoale ḻo yodo' che X̱anžo Dios, ḻo ḻi'a yodon' gan zoakze Dios!

3 ¡Le wká'n ẕen X̱anžon' dan' nake' chawe'!

¡Le goḻ da' wká'n ẕenle La la'y chie', dan' nake' ži'i ḻaže'!

4 X̱anžo Dios wžíe' ẕa'só Jakob ka'.

Wžíe' ẕa'só Israel ka' nich gákgake' benne' chie' ka'.

5 Nnézkzelžo ẕente nak X̱anžo Dios.

Nakže' ẕen ka yógo'te dios chegak benne' zi'to' ka'.

6 Žon X̱anžon' yógo'te da' žénele' gone' ẕan ya'abá,

na' ḻo yežlyó, na' ḻo nisdo',

na' ḻo da' zoan gže' ẕan nisdon'.

7 Žone' ga že' bejw do ẕente yežlyó.

Žone' ga žasgak yes wzió' kate' žak yejw.

Žone' ga žak be' gáte'teze.

8 Ḻe' betkze' bi' byo nežw ka' chegak benne' Egipto ka'.

Gotgak bi' byo nežw ka' chegak benne' ka',

na' bia néžwdo' ka' chegak bia yix̱e' chégake' ka'.

9 Bene' yeḻa' wak ka' che ya'abá, na' da' ẕente ka' kate' bchinnje' yežlyó Egipton',

da' ka' ben Dios che benne' Faraón,

na' chegak yógo'te benne' wen žin ka' che Faraón na'.

10 Bžia yi'e benne' ka' chegak zante yež ka',

na' bete' benne' wnná bia' ka', benne' ẕenḻe'e ka'.

11 Bete' Sehón, bennen' wnná bi'e benne' amorreo ka',

na' Og, bennen' wnná bi'e benne' Basán ka',

na' yógo'te benne' wnná bia'gake' benne' Kanaán ka'.

12 Beké'e yežlyó nga ḻo na'gak benne' wnná bia' ka'.

Bneẕjwen' chegak benne' chie' ka', benne' Israel ka'.

13 X̱anto' Dios, to chi'ize zoa La la'y chio'.

Chejsá' ḻáže'tezgak benách ka' Le'.

14 X̱anžo Dios ẕchi'a ḻaže'e benne' chie' ka'.

Žeyache' ḻáže'le' žo'o, wen žin chie' ka'.

15 Lo'a ka' chegak benne' zi'to' ka' zej naken ya oro, na' ya plat.

Zej naken da' ka' bengak benne' ka'.

16 Zej de žoá'agaken san bi ẕnnégaken.

Zej de yej ḻáwgaken san bi ẕḻé'egeklen.

17 Zej de nággaken san bi žéngeklen,

na' bi zóagaken nbángaken.

18 Benne' ka' žóngake' lo'a ka' zej nake' kan nákgaken.

Ḻezka' zej nak benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' ḻégaken.

19 Ḻe'e, benne' ẕa'só Israel, ¡le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

Ḻe'e, benne' ẕa'só Aarón, ¡le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

20 Ḻe'e, benne' ẕa'só Lebí, ¡le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

Ḻe'e, nol-le ẕžébele X̱anžo Dios, ¡le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

21 Ḻe'e zoale yež Sión, ¡le we ḻaw X̱anžo Dios,

Bennen' zoakze' yež Jerusalén!

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

136

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios, Benne' chawen'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

2 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' nákḻe'eže' ẕen ka zej nak dios chegak benne' zi'to' ka'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

3 ¡Le wká'n ẕen X̱anžon', dan' nákḻe'eže' ẕen ka zej nak x̱angak benne' zi'to' ka'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

4 ¡Le wká'n ẕen toze' Ḻe' dan' žone' yeḻa' wak ẕen ka'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

5 ¡Le wká'n ẕen Ḻe', dan' benkze' ya'abá ḻen yeḻa' žejní'il chie'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

6 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' bzoe' yežlyó ḻawle nisdo'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

7 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' bene' wbíž, na' byo'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

8 Bene' Ḻe' wbíž nich wsa'nín' te ža.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

9 Bene' byo', na' belj ka' nich wsa'ní'gaken žel.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

10 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' bete' bi' byo nežw ka' chegak benne' Egipto ka'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

11 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' bebeje' benne' Israel ka' ḻo yežlyó Egipton'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

12 Bchi'e ḻégake' ḻen yeḻa' wak ẕen chie'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

13 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' ben chople' Nisdo' X̱na!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

14 Bene' ga bdegak benne' Israel ka' gachj ḻawle nisdon'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

15 San bene' ga bkache' nisdon' Faraón, benne' wnná bi'e benne' Egipto ka', benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

16 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' bchi'e benne' chie' ka' ladjw latje dach!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

17 ¡Le wká'n ẕen Dios, Bennen' bete' benne' wnná bia' ka'!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

18 Bete' benne' wnná bia' waḻe ka'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

19 Bete' Sehón, bennen' wnná bi'e benne' amorreo ka'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

20 Bete' Og, bennen' wnná bi'e benne' yež Basán ka'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

21 Bdie' yežlyó chegak benne' ka' ḻo na'gak benne' chie' ka'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

22 Bneẕjwen' chegak benne' Israel ka', benne' wen žin chie' ka'.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

23 Žejsá' ḻaže'e žo'o kate' ẕdíḻ-ḻengak benne' ka' žo'o.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

24 Beslé' žo'o ḻo na'gak benne' ka' bzéx̱jwgake' žo'o.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

25 Ẕwawe' yógo'te da' zej zoan nbángaken.

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

26 ¡Le wká'n ẕen Dios che ya'abá!

Zóateze yeḻa' žeyache' ḻaže' chie'.

137

1 Žoa'a yegw da' ẕden ḻo yežlyó Babilonia,

wže'žo ga na', na' wžeẕžo katen' bejsá' ḻáže'žo che yež Sión.

2 Ḻo ni'a na' yag labada' žoa'a yegon'

bgáḻa'žo da' ka' ẕgoḻžo.

3 Benne' ka' bché'gake' žo'o ka benne' zej ndo'w ka' wnnábgekle' žo'o goḻžo.

Benne' ka' bchínnjgake' yež chežo góžgake' žo'o yebelžo, na' wnnágake':

“Le goḻ cheto' da' ka' beḻ-le ḻo yež Sión.”

4 ¿Nakx̱kze gak goḻžo da' wká'n ẕenžo X̱anžo Dios,

ga zoato' ḻo yežlyó ni chegak benne' zi'to' ka'?

5 Cha' gaḻ ḻaža'a yež Jerusalén,

ẕnnabla' Dios gone' ga wnít na'a ḻi ža yeḻa' waḻ chen.

6 Ẕnnabla'-ne' gone' ga ta' loža'a chichjla'

cha' bi chejsá' ḻaža'a che yež Jerusalén,

na' cha' bi wká'n ẕenan'.

Yežen' naken da' žaz ḻáže'ḻi'a.

7 X̱ana' Dios, bejsá' ḻaže' da' ẕinnj da' bengak benne' Edom ka'

ḻo ža katen' bchínnjgake' yež Jerusalén, na' wnnágake':

“¡Le wchinnjen! ¡Le wchinnjen, na' zejte ḻo lenen!”

8 Ḻe'e, benne' Babilonia ka', kwia yi'le.

Ba nez ẕen gaken che bennen' gone' chele kan benle ḻe'e cheto' neto'.

9 Ba nez ẕen gaken che bennen' ke'e x̱kwide' chele ka'

na' wzoẕje' ḻégakbe' ḻo yej x̱e.

138

1 X̱ana' Dios, dot ḻaža'a we ḻawa' Le'.

Žóḻteza' da' žoe ḻawa' Le' ḻawgak dios ka' chegak benne' zi'to' ka'.

2 Ẕzoa ẕiba' ḻo yodo' la'y chio',

na' ẕka'n ẕena' La la'y chio' dan' nako' ḻi ḻaže',

na' žeyache' ḻáže'lo' benne' chio' ka',

na' dan' bḻoe'elo' ḻaw nako' Benne' ẕente, na' ẕente nak x̱tižo'o.

3 Kate' bḻiža' Le', na' gókḻeno' neda'.

Ḻen yeḻa' wak chio' ben chocho' neda'.

4 Yógo'te benne' wnná bia' ka' nníta'gake' yežlyó nga we ḻáwgake' Le', X̱ana' Dios,

dan' ba béngekle' da' ẕnna x̱tižo'o.

5 Góḻgake' che da' ben X̱anžo Dios,

dan' ẕente nak yeḻa' ẕen che X̱anžon'.

6 Ẕente nak X̱anžo Dios, na' žákḻene' benne' gax̱jw ḻaže' ka',

san bi žwi'e latje benne' ẕka'n ẕen kwine' žine' ḻawe' Ḻe'.

7 Kate' že' zedla', Le' žon chocho' neda'.

Ẕlago' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', na' ḻen yeḻa' wak chio' žesló' neda'.

8 Gon X̱anžo Dios da' wchebe ḻaže'e chia'.

X̱ana' Dios, žeyache' ḻáže'tezlo' benne' chio' ka'.

Bi wsano' žono' žin da' wzó ḻawo' žonon'.

139

1 X̱ana' Dios, ba bwíakzo' neda' na' binlo nónbi'o neda'.

2 Nnézkzelo' kate' ži'a, na' kate' ẕzo ža'a.

Zíto'le nnézkzelo' da' yo'o yichj ḻáẕda'wa'.

3 Ẕwíakzo' da' žona', na' da' žezá' ḻaža'a.

Nnézkzelo' yógo'te da' žona'.

4 Kate' bi na' wchaḻja',

ba nnézkzelo' Le', X̱ana' Dios, yógo'te da' nnia'.

5 Gáte'tezle kwita' neda' zoakzo' Le', X̱ana' Dios,

na' no'o žon chochen neda'.

6 Dan' ẕente nak da' nnezlo' Le' žonen ga žebanla'.

Nakḻe'en sina', na' bi gak chejni'ilan'.

7 ¿Gaẕ gak cha'a zi'to' gan bi zoakze Be' La'y chio'?

¿Gaẕ gak wẕonnja' gan bi zoakzo' Le'?

8 Cha' kwena' sibe ẕan ya'abá, zoakzo' Le' ga na'.

Cha' yetja' ḻo da' gže' che yežlyó, zo' Le' ga na'.

9 Chela' sáke'la' tia' ḻo be', na' cha'a zi'to' gan ẕḻa' wbíž,

o tia' yecheḻa'ale nisdo' gan žen wbíž,

10 ḻezka' sóaḻeno' neda' ga na',

na' no'o ḻi ža gon chochen neda'.

11 Chela' gak gona' ga wkache' da' choḻ neda',

o gona' ga yeyák choḻ baní' da' nyechjlen neda',

12 da' choḻ na' bi gak wkachen' neda' ḻawo' Le',

na' yel yeyaken ka te ža ḻawo' Le'.

Lébeze ka zej nak da' choḻ, na' yeḻa' baní' ḻawo' Le'.

13 Le' beno' da' ka' zej yo'on ḻo beḻa' žen chia'.

Le' bzo'o neda' ḻo ḻe'e x̱na'a.

14 Wká'n ẕenkza' Le' dan' ẕente nak da' žono', na' žebanla' ka naken.

Dot ḻaža'a nnézkzela' naken ki.

15 Bḻe'ekzlo' neda' kate' wyá'a žit yoa'a,

katen' wzóa' ḻo ḻe'e x̱na'a,

katen' bgola' ḻo da' bagáche'ze ga na'.

16 Bḻe'elo' beḻa' žen chia' kate' wyá'n.

Yógo'te da' ki bzojon' ḻe'e yiche chio', na' wdé na' wyá'n,

na' yógo'ten gókgaken kan zej nyejwn.

17 X̱ana' Dios, ẕente zej nak da' žezá' ḻažo'o gono'.

Da' zante zej naken.

18 Cha' gak ḻaža'a wlaba' ka zej naken,

zej nyanen ka yož dan' žen' žoa'a yegw ẕen.

Kate' žebana', na' zóaḻenkza' Le'.

19 X̱ana' Dios, da' likze goto' benne' wen da' ẕinnj ka'.

Che ḻen le kwas gan zoa', ḻe'e, benne' wet benách ka'.

20 Ẕnnégake' chio' Le', Dios.

Benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' ẕzétjgake' dáche'ze La la'y chio'.

21 X̱ana' Dios, bi ẕḻe'ela' chawe' benne' ka' ẕzóagake' Le' cheḻa'ale,

na' ẕžá'aḻi'a benne' ka' ẕží'igake' chio' Le'.

22 Dot ḻaža'a bi ẕḻe'ela' chawe' benne' ka'.

Žekla' ẕži'igak benne' ka' chekza' neda'.

23 Bwíakze neda', X̱ana' Dios, na' bwia da' yo'on yichj ḻáẕda'wa'.

Bwia neda' nich nnezlo' da' ẕza' ḻaža'a.

24 Bwia cha' zoaḻen to da' ẕinnj neda'.

Bzoa neda' ḻo nez chawe' chio' dan' zoan to chi'ize.

140

1 X̱ana' Dios, beslá neda' ḻo na'gak benne' wen da' ẕinnj ka'

nich bi gongak benne' yichj ža'a ka' neda' ẕia.

2 Benne' ki žíljgake' da' ẕinnj da' góngake'.

Tža tža ẕdíḻ-ḻengake' benách ka'.

3 Da' ẕnnágake' naken ka laye' bele da' zej ntochen'.

X̱tíža'gak benne' ka' zej naken ka nis snia che bele.

4 X̱ana' Dios, bi go'o latje benne' wen da' ẕinnj ka' góngake' chia' da' ẕinnj.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' yichj ža'a ka',

benne' ka' žon byéngake' chejchégoa'a.

5 Benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' wlékgake' to da' senen neda'.

Bzáḻjgake' do yeḻj žoa'a nez.

Wlékgake' da' ka' séngaken neda'.

6 Goža' X̱ana' Dios: “Le' nako' Dios chia'.

X̱ana' Dios, benle chi'a kate' žḻiža' Le'.

7 X̱ana' Dios, nakkzo' Benne' weslá chia'.

Le' wdape chi'o yichja' ḻo ža gok wdiḻe.

8 X̱ana' Dios, bi go'o latje gak kan žak ḻáže'gak benne' wen da' ẕinnj ka'.

Bi go'o ḻégake' latje góngake' da' ẕza' ḻáže'gake' nich bi wká'n ẕen kwíngake'.

9 Zej nyechjle benne' wen da' ẕinnj ka' neda'.

Ben ga gak chegak benne' ka' kan žénegekle' góngake' chegak benne' yoble ka'.

10 Ben ga yex̱jw yi' ḻo yichjgak benne' ka'.

Ben ga chejchazgak benne' ka' ḻo yin'.

Ben ga chejchazgake' ḻo da' gže'ḻe'e gan batkle yežójgake'.

11 Bi go'o latje bennen' ẕnne zi'e ga'ne' ḻo yežlyó.

Ben zi' benne' yichj ža'a, dan' wžía yin' ḻe'.”

12 Nnezla' yechebe X̱anžo Dios che no benne' gax̱jw ḻaže',

na' wzóa choche' da' ka' zej yo'on ḻo na'gak benne' yache' ka'.

13 Da' likze benne' chawe' ka' we ḻáwgake' La la'y chio',

na' benne' ḻi ḻaže' ka' sóagake' gan zo' Le'.

141

1 X̱ana' Dios, žḻiža' Le'. Da ka' gaze gákḻeno' neda'.

Benle chi'a kate' wḻiža' Le'.

2 Ben ga kwen da' ẕnnabla' ḻawo' Le' ka to žen ẕix̱.

Wẕí' da' ẕchisa' ḻawo' Le' ka to biado' žota'-ba' ḻawo' Le'.

3 X̱ana' Dios, wdape chi'i žoa'a

nich bi nnia' to da' bi nak chawe'.

4 Bi go'o latje se ḻaža'a gona' to da' ẕinnj

nich bi gona' to da' bi nak chawe',

na' nich bi gáwḻena' benne' wen da' ẕinnj ka' tẕen che lni chégake'.

5 Cha' to benne' chawe' wsake'e neda', gaken chia' to da' chawe',

na' cha' tiḻe' neda', gaken chia' ka to da' ẕlaḻe'e ẕix̱ dan' ẕgo'e yichja',

na' nnábtezla' Dios gon chawe'e ḻe'.

6 Kate' bíx̱jegak benne' blo ka' chegak benne' wen da' ẕinnj ka' ḻe'e ya'a yej ka',

na' gákbe'egekle benách ka' nak chawe' da' ẕnnia'.

7 Gáslasgak žit chegak benne' ka' žoa'a yežw ba chégake'.

Gá'ngaken ka bcheko yo ka' gan ža'n beže.

8 Che ḻen ẕwia' gan zo' Le', X̱ana' Dios.

Žx̱en ḻaža'a Le'. Bi kwej yichjo' neda'.

9 Bwia neda' nich bi sen do yeḻj chegak benne' wen da' ẕinnj ka' neda',

na' nich bi chejchaza' ḻo da' wlékgake'.

10 Ben ga chejchazgak benne' wen da' ẕinnj ka' ḻo do yeḻj da' wlékgake',

x̱ak tia' neda' ga na' dot cháwe'do'.

142

1 Neda' ẕnnia' zižje, žḻiža' X̱anžo Dios.

Dot ḻaža'a ẕnnabla' X̱anžon' yeyache' ḻáže'le' neda'.

2 Ḻawo' Le' žawa' ẕia che da' žak chia'.

Ḻawo' Le' ẕḻoe'ela' že' zedla' neda'.

3 Kate' že' ḻáẕda'wa' zedḻe'e, Le', X̱ana' Dios, nnezlo' da' žaken chia'.

Wlékgake' to do yeḻj ḻo x̱neza', nich senen neda'.

4 Ẕwia' kwitla', san bi zoa no benne' gákḻene' neda'.

Bi zoa no benne' gape chi'ikze' neda'.

Bi zoa no benne' kwi'e wnné yoe chia' neda'.

5 Žḻiža' Le', X̱ana' Dios, ẕnnia':

“Žx̱en ḻaža'a tozo' Le'.

Tozo' Le' žaz ḻaža'a ḻo yežlyó nga.

6 Benle da' žḻiža' Le', dan' ẕzáka'ḻi'a.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' neda', na' zej nakže' waḻe ka neda'.

7 Bebéj neda' ḻo da' žaken chia' nich gak we ḻawa' Le'.

Benne' chawe' ka' chéchjgeke' neda' kate' gon chawo'o neda'.”

143

1 X̱ana' Dios, benle da' ẕnnia' ḻawo' Le'.

Bze nag da' ẕnnabla' Le'.

Da gákḻeno' neda' dan' nako' ḻi ḻaže', na' chawe'.

2 Bi wchi'a ḻažo'o neda', wen žin chio', ka nak da' nbaga'a,

dan' ḻawo' Le' bi zoa no benne' nake' dot ḻi ḻaže'.

3 Gokḻen neda' dan' benne' ka' ẕžá'agake' neda' ẕbia ḻáže'gake' neda'.

Yeláte'ze ka bétgake' neda'.

Béngake' ga naka' ka to benne' ẕde' ḻo da' choḻ kan žak chegak benne' gat ka'.

4 Že' ḻáẕda'wa' zedḻe'e, na' žak nyache' ḻáže'ḻi'a.

5 Žejsá' ḻaža'a kan gok ža ni'te.

Ẕlab ḻaža'a ka nak yógo'te da' beno'.

Žejsá' ḻaža'a ka nak da' ẕente da' beno'.

6 Ẕchis na'a ḻawo' Le'.

Naka' ka to yežlyó biž, ẕbiḻa' Le'.

7 Da ka' gaze gákḻeno' neda', X̱ana' Dios.

Dan' žedó ḻaža'a bi žel-lo' gákḻeno' neda'

nich bi gaka' ka to benne' yoe'e yežw ba.

8 Zildo' ben ga chejsá' ḻaža'a žeyache' ḻáže'lo' benách chio' ka' dan' žx̱en ḻáže'kza' Le'.

Bzejní'il neda' ka žaḻa' gona' dan' žak ḻaža'a gona' da' žaz ḻažo'o Le'.

9 X̱ana' Dios, beslá neda' ḻo na'gak benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

Ẕzoa kwina' ḻo no'o nich gape chi'ikzo' neda'.

10 Bsedle neda' nich gona' da' žaz ḻažo'o Le', dan' nako' Le' Dios chia'.

Bseḻa' Be' La'y chawe' chio' nich chi'e neda' ḻo nez chawe' chio'.

11 Nich gak bian' nako' chawe', X̱ana' Dios, ben choch neda'.

Dan' nako' chawe', yesló' neda' ḻo da' žak chia'.

12 Dan' nako' ḻi ḻaže', wžía yi'o benne' ka' ẕžá'agake' neda'.

Wžía yi'o benne' ka' žénegekle' wžía yí'gake' neda' dan' naka' neda' wen žin chio'.

144

1 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios, Bennen' ẕzoa choche' neda'!

Ḻekze' žon choche' na'a nich gak cha'a ḻo wdiḻe.

Žon choche' x̱ben na'a nich tíḻ-ḻena' benne' wen da' ẕinnj ka'.

2 Ḻekze' žeyache' ḻáže'le' neda', na' nake' ka to yo'o gan že' chawa'a.

Žon choche' neda', na' žeslé' neda'.

Žape chi'e neda', na' žx̱en ḻaža'a Ḻe'.

Žone' ga žongak benne' chia' ka' da' žapa' ḻégake'.

3 X̱ana' Dios, ¿biẕkze zej nak benne' ka', dan' žejsá' ḻažo'o chégake'?

¿Biẕ zej nak benne' ka' dan' ži'o wnné yoe chégake'?

4 Zej nak benne' ka' ka to da' ẕnitlen.

Zej nak ža chégake' ka to ẕoḻ dan' ẕdezen.

5 X̱ana' Dios, bsaljw ẕan ya'abá. Betj gákḻeno' neda'.

Bta ya'a ẕen ka', na' žoj žen che yi'.

6 Bzaḻa' yes wzió' ka', na' bsejw x̱nezgak benne' wen da' ẕinnj ka'.

Bse yag ntóche'do' chio' ka', na' bžia yi'-gake'.

7 Gan zo' na'le, bze no'o, na' beslá neda' ḻo da' zedḻe'e gan ži'a.

Beslá neda' ḻo na'gak benne' zi'to' ka'.

8 Benne' ka' ẕnnátezegake' da' wen ḻaže',

na' ẕzétjgake' Dios katen' žon ḻáže'gake'.

9 X̱ana' Dios, goḻkza' chio' to da' kob, na' wgoḻa' da' žóḻ-ḻento'.

Ḻen da' žóḻ-ḻento' da' nwan' chi do goḻkza' chio'.

10 Žonkzo' Le' ga žežojgak chawe' benne' wnná bia' ka'.

Besló' Dabí, benne' wen žin chio', ḻo ya ntoche' ka' chegak benne' wen da' ẕinnj ka'.

11 Beslá neda' ḻo na'gak benne' zi'to' ka'.

Benne' ka' ẕnnátezegake' da' wen ḻaže',

na' ẕzétjgake' Dios katen' žon ḻáže'gake'.

12 Ben ga gólegak bi' byo cheto' ka' kan ẕgólegak yag ka' ḻo yo bebe.

Ben ga gakgak bi' no'le cheto' ka' ka zej nak yag x̱tanḻe'e ka' nníta'gaken ḻi'a che to yo'o ẕen.

13 Ben ga cha'gak ližto' ka' yógo'te kwe' linne cheto'.

Ben ga chanḻe'e bia yix̱e' cheto' ka',

nich gakgak bia yíx̱e'do' zanḻe'e ḻo yežlyó cheto'.

14 Ben ga gakgak beže cheto' ka' bia waḻe ka' nich gónḻe'egakba' žin.

Ben ga bi wsángakba' bia že'ndo' ka' kate' bi na' žin byo' chégakba'.

Ben ga bi soa no benne' kweže nyache'e ḻo yež cheto'.

15 Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žaken ki chégake'.

Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' X̱anžon' nake' Dios chégake'.

145

1 Wká'n ẕena' Le', Dios chia'.

Nako' Le' Benne' Wnná Bia' Ẕen chia'.

Wká'n ẕénteza' La la'y chio' to chi'ize.

2 Tža tža wká'n ẕena' Le'.

Wká'n ẕénteza' La la'y chio' to chi'ize.

3 Ẕente nak X̱anžo Dios, na' nak chie' we ḻáwtezežo Ḻe'.

Batkle gak gónbia'žo ka ẕente nake'.

4 Yógo'te kwe' benne' chio' ka' yéngekle' da' beno' Le'

na' wzéngekle' yezika' benách ka nak da' ẕente na'.

5 Wláb ḻaža'a ka nak yeḻa' ẕen che yeḻa' wak chio',

na' ka nak da' ẕente ka' da' beno'.

6 Yógo'te benne' ka' wcháljgake' ka nak yeḻa' wak che da' ẕente da' beno',

na' neda' wzenla' ḻégake' ka nak yeḻa' ẕen chio'.

7 Wzéngekle' ljéžgake' ka' ka nak yeḻa' ži'i ḻaže' ẕen chio',

na' góḻtezegake' kan nako' Le' chawe'.

8 X̱anžo Dios nake' ži'i ḻaže',

na' žeyache' ḻáže'le' benne' chie' ka'.

Nake' ẕen ḻaže', na' žeyache' ḻáže'ḻe'ele' žo'o.

9 X̱anžo Dios žon chawe'e yógo'te benne' ka',

na' žeyache' ḻáže'le' yógo'te

da' zóagaken nbángaken, da' ka' bene' Ḻe'.

10 Yógo'te da' ka' beno' wká'n ẕéngaken Le', X̱anto' Dios

na' benne' chio' ka' we ḻáwgake' Le'.

11 Ẕcháḻjgake' ka ẕente nak yeḻa' wnná bia' chio'.

Ẕcháḻjgake' ka nak yeḻa' wak ẕente chio'

12 nich wzéngekle' yógo'te benne' ka' ka zej nak da' ẕente ka' da' beno',

na' ka nak yeḻa' ẕen che yeḻa' wnná bia' chio'.

13 Yeḻa' wnná bia' chion' sóatezen,

na' nna bi'o yógo'te kwe' benách ka'.

14 Nox̱w X̱anžo Dios yógo'te benne' ka' žejchégwgake'.

Žechise' yógo'te benne' ka' zej ndo'e ḻo žin waḻe.

15 Yógo'te benne' ka' ẕbézgake' Le' gákḻeno' ḻégake',

na' Le' wneẕjo' da' gáwgake' kate' gaḻa' chen.

16 Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chio' ẕze no'o.

Ẕneẕjo' da' žiážjegekle yógo'te da' zóagaken nbángaken.

17 Chawe' nak X̱anžo Dios ḻo yógo'te da' žone',

na' ḻi ḻaže' zej nak yógo'te da' žone' Ḻe'.

18 X̱anžo Dios zóateze' gákḻene' yógo'te benne' ka' žḻížgake' Ḻe',

yógo'te benne' gax̱jw ḻaže' ka' žḻížgake' Ḻe'.

19 Gone' da' žak ḻáže'gak benne' ka' ẕžébegake' Ḻe'.

Ḻezka' yenle' chégake' kate' wḻížgake' Ḻe', na' yeslé' ḻégake'.

20 X̱anžo Dios žape chi'ikze' yógo'te benne' ka' zej nži'ile' Ḻe',

san wžía yi'e yógo'te benne' ka' ẕbej yíchjgake' Ḻe'.

21 Dot ḻaža'a wká'n ẕena' X̱anžo Dios.

Yógo'te benne' ka' žaḻa' we ḻáwgake' La la'y chie' to chi'ize.

146

1 ¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

Dot ḻaža'a žoe ḻawa' X̱anžo Dios.

2 X̱ak zoa' nbana' wká'n ẕena' X̱anžo Dios.

Góḻteza' da' we ḻawa' X̱anžo Dios x̱ak zoa' nbana'.

3 Bi wx̱én ḻáže'le benne' wnná bia' ka',

na' bi wx̱én ḻáže'le benne' waḻe ka', dan' bi gak yeslágake' ḻe'e.

4 Žežój be' zej yoe'e, na' yeyákgake' bix̱te yo.

Ḻo ža na'kze nitle da' gok ḻáže'gake' góngake'.

5 Ba nez ẕen naken che bennen', žakḻen Dios che Jakob ḻe',

bennen' žx̱en ḻaže'e X̱anžo Dios.

6 Dios na'kze bene' ya'abá, na' yežlyó, na' nisdo',

na' yógo'te da' ka' zej nnitan' latje ka'.

Nake' Bennen' žónteze' da' ḻi ḻaže'.

7 Ẕchi'a ḻaže'e benne' nyache' ḻaže' ka',

na' ẕwawe' benne' ka' ẕdóngake'.

X̱anžo Dios žeslé' benne' ndo'w ka'.

8 X̱anžo Dios žeyone' yej ḻawgak benne' ḻo choḻ ka'.

X̱anžo Dios žechise' benne' ka' žejchégwgake'.

X̱anžo Dios nži'ile' benne' chawe' ka'.

9 X̱anžo Dios žape chi'e benne' zi'to' ka'.

Žákḻene' bi' wzebe ka', na' no'le wzebe ka',

san ẕchinnje' da' žongak benne' wen da' ẕinnj ka'.

10 Ḻe'e, benne' yež Sión, ẕnna bia'kze X̱anžo Dios.

Ẕnna biá'teze Dios to chi'ize.

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

147

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

Nak chawe' goḻžo da' we ḻawžo Dios chežo.

Dot ḻáže'žo žaḻa' wká'n ẕenžo-ne'.

2 X̱anžo Dios yeyone' yež Jerusalén.

Yechi'e benne' Israel ka' zej zoe' yež zi'to' ka'.

3 Žeyone' benne' ka' nyache' ḻáže'gake',

na' ẕde'e ḻégake' laže' gan zej žia we' chégake'.

4 Nnézkzele' baḻ belj ka' nníta'gaken.

To to belj ka' žwe'e lan.

5 Ẕente nak X̱anžo Dios, na' nape' dot yeḻa' wak.

Bi be de da' bi žejni'ile' Ḻe'.

6 X̱anžo Dios žákḻene' benne' gax̱jw ḻaže' ka',

san ẕzex̱jwe' benne' wen da' ẕinnj ka'.

7 ¡Le goḻ da' wká'n ẕenle X̱anžo Dios!

¡Le goḻ, na' le wchínnj da' ka' ẕgoḻ-le ḻaw Dios chežo!

8 Ḻe' ẕnnite'e bejw ka' ẕan ya'abá.

Ḻe' žseḻe'e nis yejw ḻo yežlyó.

Ḻe' žone' ga žiagak yíx̱e'do' ka' ḻaw ya'a ka'.

9 Ḻe' ẕneẕjwe' da' žawgak bia yix̱e' ka'.

Ẕneẕjwe' da' žawgak sechjdo' ka', bia ka' ẕbéžeya'agakba'.

10 Da' žaz ḻaže'e bi naken yeḻa' waḻe chegak bžina' ka',

na' kege yeḻa' waḻe chegak benne' ka',

11 san žaz ḻaže'e benne' ka' ẕžébegake' Ḻe',

na' benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' Ḻe' nich yeyache' ḻáže'le' ḻégake'.

12 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios, ḻe'e zoale yež Jerusalén!

¡Le wká'n ẕen Dios chele, ḻe'e zoale yež Sión!

13 Ḻe' ẕzoa choche' ze'e da' žape chi'in yež chele.

Žon chawe'e benne' ka' nníta'gake' yež chele.

14 Ẕzoe' yeḻa' ẕga'n chawe' ḻo yežlyó chele.

Gónnḻi'e chele ẕoa' cháwe'ḻe'e.

15 Žseḻe'e x̱tiže'e chegak benách yežlyó ka',

na' ka' gaze žak da' ẕnne'.

16 Ẕwakwe' yežlyó ḻen bege' da' naken ka ẕila'.

Ẕzex̱jwe' x̱le'l yel ka de.

17 Žone' ga žex̱jw yej nis ka yejdo' ka'.

¿Noẕ benne' gak soele' da' zag chen?

18 Ẕnnie', na' žeyaken nis.

Žone' ga žak be', na' žeyák begen' nis wbá'a.

19 Bzejni'ile' Jakob ka nak x̱tiže'e,

na' bdie' da' bsedle', na' da' ka' wnnakze' Ḻe' ḻo na'gak benne' Israel ka'.

20 Bi na' gone' ki che nitó yež yezika',

na' benne' yež ka' bi žeyónbia'gake' x̱tiže'e.

¡Ga'n ẕen X̱anžo Dios!

148

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Le wká'n ẕen X̱anžon', ḻe'e, zoale ya'abá!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, zoale ža'le!

2 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, wbás che ya'abá chie' ka'!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, benne' zante chie'!

3 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, wbíž, na' byo'!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, belj žsa'ni'le!

4 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', le', ya'abá na'le,

na' ḻe'e, nis ka' zoale ḻawle ya'abá!

5 ¡Le wká'n ẕen La la'y che X̱anžon',

dan' wnnekze' Ḻe', na' wzoale!

6 Bene' ga zoale na'a, na' to chi'ize.

Wnnakze' chele ḻe'e to da' bi te chen.

7 ¡Le wká'n ẕen X̱anžon' ḻo yežlyó,

ḻe'e, bia ẕen ka' zoale ḻo nisdo', na' ḻo nis zil,

8 na' ḻe'e, yes wzió', na' yej nis, na' bege', na' bejw ka',

na' ḻe'e, be' bdone' ka', žonle ka ẕnnakze' Ḻe'!

9 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, ya'ado' ka', na' ya'a ẕen ka',

na' ḻe'e, yag ẕix̱ ka', na' yag sedro ka',

10 na' ḻe'e, bia yix̱e' ka', na' bia ka' napgak benne' ka',

na' ḻe'e, bia snia ka', na' bia zej zoa x̱ílgakba'!

11 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, benne' wnná bia' ka',

na' yógo'te benne' gax̱jw ḻaže' ka',

na' ḻe'e, benne' blo ka', na' benne' wchi'a ḻaže' ka',

12 na' ḻe'e, benne' byo wego' ka', na' no'le wego' ka',

na' ḻe'e, benne' gole ka', na' x̱kwide' ka'!

13 ¡Le wká'n ẕen La la'y che X̱anžon'!

Ẕénḻe'eže nak La la'y chie' Ḻe' ka yógo'te lagak benne' ka'.

Yeḻa' ẕen chie' ẕḻa' ḻawn ḻo yežlyó, na' ya'abá.

14 Ḻe' benne' yela' wak ẕen chegak benne' chie' ka'.

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', ḻe'e, benne' chie' ka', nakle ẕa'só Israel ka',

na' nakle benne' ka' nži'ile' Ḻe'!

¡Ga'n ẕen X̱anžon'!

149

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Le goḻ che X̱anžon' to da' kobe!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe' gan zej ndobe benne' chie' ka'!

2 ¡Le yebele, ḻe'e, benne' Israel ka', ḻaw Dios, Bennen' bene' ḻe'e!

¡Le yebele, ḻe'e, zoale yež Sión, ḻaw Dios, Bennen' nake' Benne' Wnná Bia' Ẕen chele!

3 ¡Le wká'n ẕen La la'y che X̱anžon', na' wya'ale!

¡Le wchoncho yid ka', na' le wchínnj da' ka' ẕgoḻ-le, nich we ḻawle Ḻe'!

4 X̱anžo Dios žaz ḻaže'e benne' chie' ka'.

Žape' ba la'ne benne' gax̱jw ḻaže' ka', na' žeslé' ḻégake'.

5 Žaḻa' yebégekle benne' chie' ka' ḻo yeḻa' ẕen chie',

na' góḻgake' ḻo yeḻa' žebele chégake' dot yele.

6 Žaḻa' kwéžeya'agake', nich we ḻáwgake' Dios,

zej noe'e ya ntoche' ka' da' zej nla žop ḻa'aten,

7 nich yezí'gake' wzón benne' zi'to' ka',

na' góngake' benách yež ka' ẕia,

8 na' nich wchéjgake' benne' wnná bia' ka' do ya,

na' ḻezka' benne' waḻe ka',

9 na' nich wžía yí'gake' benne' ka' ka wnnakze Dios gaken chégake'.

Da' ni gaken yeḻa' ba nez ẕen chegak benne' ka' che Dios.

¡Ga'n ẕen X̱anžon'!

150

1 ¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

¡Le wká'n ẕen X̱anžon' ḻo yodo' la'y chie'!

¡Le wká'n ẕen yeḻa' wak chie' ḻo ya'abá chie'!

2 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe' ni'a che da' ẕen da' bene'!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe' ni'a che yeḻa' ẕen chie'!

3 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', wkwéẕele lozgak bia ka'!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', chínnele da' žóḻ-ḻento' ka'!

4 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', wchónchwle yid, na' wya'ale!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', chínnele da' ka', na' wkwéẕele bžéjwdo' ka'!

5 ¡Le wká'n ẕene' Ḻe', wtiḻ-le yado' ka'!

¡Le wká'n ẕene' Ḻe', wtiḻ-le ya ẕen ka'!

6 ¡Le wká'n ẕen X̱anžon', yógo'tele zoale nbanle!

¡Le wká'n ẕen X̱anžo Dios!

MATÍO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

DIŽA' CHAWE' DA' BZOJ MATÍO

1

X̱a x̱na' gole wdé ka' che Jesús

(Lk. 3:23‑38)

1 Ẕzoja' ḻe'e yiche ni lagak x̱a x̱na' gole wdé ka' che Jesús, Benne' Criston', Bennen' nake' ẕa'só Dabí, na' ḻezka' ẕa'só Bran, benne' ka' wnnníta'gake' ža ni'te.

2 Bran na' goke' x̱a Isak.

Isak na' goke' x̱a Jakob.

Jakob na' goke' x̱agak Judá ḻen benne' biche'e ka'.

3 Judá na' goke' x̱agak Fares ḻen Sara. Tamar goke' x̱na'gak chope' ki.

Fares na' goke' x̱a Esrom.

Esrom na' goke' x̱a Aram.

4 Aram na' goke' x̱a Aminadab.

Aminadab na' goke' x̱a Nasón.

Nasón na' goke' x̱a Salmón.

5 Salmón na' goke' x̱a Bos, na' Rahab goke' x̱ne'e.

Bos na' goke' x̱a Obed, na' Rut goke' x̱ne'e.

Obed na' goke' x̱a Isaí.

6 Isaí na' goke' x̱a Dabí.

Dabín' wnná bi'e benách Israel ka', na' bchag ná'ḻene' no'len' zga'ale goke' ẕo'le Urías. Dabín' ḻen no'len' gókgake' x̱a x̱na' Salomón.

7 Salomón na' goke' x̱a Roboam.

Roboam na' goke' x̱a Abías.

Abías na' goke' x̱a Asa.

8 Asa na' goke' x̱a Josafat.

Josafat na' goke' x̱a Joram.

Joram na' goke' x̱a Usías.

9 Usías na' goke' x̱a Jotam.

Jotam na' goke' x̱a Akás.

Akás na' goke' x̱a Esekías.

10 Esekías na' goke' x̱a Manasés.

Manasés na' goke' x̱a Amón.

Amón na' goke' x̱a Josías.

11 Josías na' goke' x̱agak Jekonías ḻen benne' biche'e ka'.

Benne' ki wnníta'gake' ža na' katen' benne' Babilonia ka' bché'gake' benne' Israel ka' zej nžeje' gan nbab Babilonia na'.

12 Jekonías na' goke' x̱a Salatiel.

Salatiel na' goke' x̱a Sorobabel.

13 Sorobabel na' goke' x̱a Abiud.

Abiud na' goke' x̱a Eliakim.

Eliakim na' goke' x̱a Asor.

14 Asor na' goke' x̱a Sadok.

Sadok na' goke' x̱a Akim.

Akim na' goke' x̱a Eliud.

15 Eliud na' goke' x̱a Eleasar.

Eleasar na' goke' x̱a Matán.

Matán na' goke' x̱a Jakob.

16 Jakob na' goke' x̱a Jwsé.

Jwsén' goke' benne' byo che Lia. Lian' goke' x̱na' Jesús, Benne' Criston', Bennen' žx̱en ḻáže'gak benne' judío ka' ḻe'e nich nna bi'e ḻégake'.

17 Ki goken, gokgak x̱da' kwe' ẕi'n sógake' kate' wzó ḻaw wzóa Bran, na' zejte wzóa Dabí. Ḻezka' gokgak yex̱dá' kwe' ẕi'n sógake' kate' wzó ḻaw wzóa Dabín', na' zejte bche'gak benne' Babilonia ka' benne' Israel ka' zej nžeje'. Ḻezka' gokgak yex̱dá' kwe' ẕi'n sógake' kate' wzó ḻaw bché'gake' ḻégake', na' zejte ža bḻa' Benne' Criston'.

Da' goken katen' bḻa' Jesús, Benne' Cristo

(Lk. 2:1‑7)

18 Ki goken kate' bḻa' Jesús, Benne' Criston'. Katen' ba bchebe ḻaže' Lia, x̱na' Jesús, Benne' Criston', wchág ná'ḻenbe' Jwsé, na' kate' bi na' wchág ná'ḻene'-be', wyó'o to bi'do' ḻe'be'. Ki goken ni'a che yeḻa' wak che Dios Be' La'y. 19 Nak Jwsén', benne' byo che Lian', benne' chawe', san bi gónele' yesbage'e-be' ẕia ḻawgak benách ka'. Gónele' wsane'-be' ži žize. 20 Kate' ne ẕza' ḻaže' Jwsén' kan gone', bḻa' ḻaw to wbás che ya'abá ḻo bichgale gan de Jwsén', na' gože' ḻe':

—Jwsé, ẕa'só Dabí. Bi žebo' si'o Lian', nich gakbe' ẕo'lo', dan' bi' byodon' za' galjbe', yo'obe' ḻe'be' ni'a che yeḻa' wak che Dios Be' La'y. 21 Galj to bi' byodo' chebe', na' go'o labe' Jesús, dan' yeslabe' benách chebe' ka' ḻo doḻa' da' zej nbage'e.

22 Ki goken, bžin dan' wnná X̱anžo Dios ḻo na' benne' bchaḻje' ḻo wlaze' Ḻe', katen' wnné':

23 Le wia nga, to x̱kwide' no'le, wa'be' bi'do' ḻe'be', na' galj to bi' byodo',

na' wé'gake' labe' Emanuel.

Emanuel naken to diža' hebreo dan' ẕnnan: “Zoaḻen Dios žo'o.”

24 Kate' bebán Jwsé ḻo bichgalen', bene' kan gož wbás che ya'abán' ḻe', na' wẕi'e Lian', na' gokbe' ẕo'le'. 25 Bi wzóaḻene'-be' na' zejte golj bi' byodo' chebe', bi' nežw chebe', na' bzóagake' labe' Jesús.

2

Benne' žejní'il ka' zedjwíagake' x̱kwide' Jesús

1 Kate' golj Jesusen' ḻo yež Belén, yežen' nbaben Judea, ẕnna bia' Herodes ga na'. Kate' ža na' bžingak benne' žejní'il ka' ḻo yež Jerusalén, benne' ka' zej nžoje' to yež zi'to' da' žen' zaka' gan ẕḻa' wbíž. 2 Wnnabgak benne' ka', na' wnnágake':

—¿Gaẕen' zoa x̱kwiden' žaḻa' nna bia'be' benne' judío ka', x̱kwiden' za' goljbe'? Katen' wzoato' gan ẕḻa' wbíž bḻe'elto' belj baní' da' nak bian' ba goljbe'. Za'to' nga nich wká'n ẕento'-be'.

3 Kate' Herodes, bennen' ẕnna bi'e, benle' da' ni, gok zedle'. Ḻezca' gok zédgekle yógo'te benne' ka' wnníta'gake' yež Jerusalén. 4 Naž Herodes na' bḻiže' yógo'te bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', na' wnnable' ḻégake' gaẕe žaḻa' galj Benne' Criston', Bennen' žx̱en ḻáže'gak benne' judío ka' ḻe'e nich nna bi'e ḻégake'. 5 Góžgake' ḻe':

—Ḻo yež Belén, da' nbaben Judea. Ki naken dan' bzoj to benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios da' ẕnnan ki:

6 Yež Belén, da' nbaben Judá, bi nakžen ka'ze ḻaw Dios,

ka zej nak yež blo ka' zej nnitan' yežlyó nga,

dan' ḻo yež Belén na' galj to Benne' gake' blo,

Bennen' gape chi'e benách chia' ka', benne' Israel ka'.

7 Naž Herodes na' bḻiže' benne' žejní'il ka' ži žize, na' wnnable' ḻégake' nich nnezle' binlo gáka'te ba gok katen' bḻa' ḻaw beljen' da' bḻé'egekle'. 8 Naž bseḻe'e ḻégake' chjake' ḻo yež Belén. Gože' ḻégake':

—Le chej ga na', na' le chejnnáb binlo kan nak che x̱kwiden'. Kate' ba bežéḻ-lele-be', le da nich wḻoé'elele neda', nich ḻezka' cha'a neda', chejká'n ẕena'-be'.

9 Wdé béngekle benne' žejní'il ka' dan' wnná Herodes na', jake' ga na', na' beljen' da' bḻé'egekle' katen' wnníta'gake' lážgake', wyejen ḻáwlegake', na' bejsóan ža'le gan de x̱kwiden'. 10 Kate' bḻé'egekle' beljen', bebéḻe'egekle'. 11 Kate' wyó'ogake' ḻo yo'on', bḻé'egekle' bi' byodon', zóaḻenbe' Lia, x̱na'be'. Naž bzoa ẕíbgake' ḻawle gan debe', na' bka'n ẕéngake'-be'. Wdé na' bsáljwgake' kakdo' ka' chégake', na' bnéẕjwgake'-be' oro, na' yale, na' neždo' da' ẕḻa' ẕix̱ che yag mirra. 12 Dan' ba bzejní'il Dios ḻégake' ḻo bichgale nich bi yeyéjgake' gan zoa Herodes na', che ḻen beyéjgake' lážgake' nez yoble.

Jwsé ḻen Lia želchi'e x̱kwide' Jesús ḻo yežlyó Egipto

13 Wdé beza'gak benne' žejní'il ka' ga na', naž bḻa' ḻaw to wbás che ya'abá ḻo bichgale gan ẕtas Jwsé, na' gože' ḻe':

—Wyase. Bche' x̱kwiden' ḻen x̱na'be', na' bẕonnj nga. Wyéj ḻo yežlyó Egipto. Ga'no' ga na' kate' yapža' neda' le' yetó. Ki gono' dan' yeyílj Herodes x̱kwide' ni nich gote'-be'.

14 Naž wyase Jwsén', kate' ne nak žel, na' bchi'e x̱kwiden' ḻen x̱na'be', na' jake' ḻo yežlyó Egipto. 15 Bgá'ngake' ga na' na' zejte got Herodes na'. Ka' goken, bžin da' wnná X̱anžo Dios ḻo na' benne' bchaḻje' ḻo wlaze' Ḻe', katen' wnné': “Ḻo yežlyó Egipto bḻiža' Ẕi'na'.”

Herodes žseḻe'e benne' ka' nich gótgake' x̱kwide' ka'

16 Kate' gókbe'ele Herodes bi bengak benne' žejní'il ka' kan gože' ḻégake', naž bže'e, na' bseḻe'e benne' ka' chjake' ga na' nich gótgake' yógo'te bi' byodo' ka' nníta'gakbe' ḻo yež Belén, na' do ẕente gan že' Belén na', x̱kwide' ka' ba žóngakbe' chopiz, ḻen bi'do' ka' zej nžé'nžebe'. Ki ben Herodes na' kan bsaka' yenne'e, kan gok ža katen' bḻa' ḻaw beljen', ža na' bzejní'igekle benne' žejní'il ka' ḻe'. 17 Ka' goken, bžin da' wnná Jeremías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné':

18 Ḻo yež Ramá žéngekle chi'igak

benne' ka' ẕbéžegake', na' ẕbeže nyáche'gake'.

Rakel ẕbeže' ni'a chegak ẕa'sóe' ka'.

Bi gak no benne' gon ẕene' ḻe', dan' zej natbe'.

19 Wdé got Herodes na', naž bḻa' ḻaw wbás che ya'abán' ḻo bichgale gan zoa Jwsén' ḻo yežlyó Egipto, 20 na' gože' ḻe':

—Wyase. Beché' bi' byodon' ḻen x̱na'be', na' beyéj gan nbab Israel, dan' ba gotgak benne' ka' gónegekle' gótgake' bi' byodo' ni.

21 Naž wyase Jwsén', na' bechi'e bi' byodon' ḻen x̱na'be', na' beyéjgake' gan nbab Israel. 22 Benle Jwsén' ẕnna bia' Arkelao gan nbab Judea dan' ba got Herodes na', x̱a Arkelaon'. Che ḻen bžebe Jwsén' yeyeje' ga na'. Kate' bzejní'il Dios ḻe' ḻo bichgale, wyeje' gan nbab Galilea. 23 Kate' bžine' ga na', bejsóe' ḻo yež Nasaret. Ki goken, bžin da' bzojgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ža ni'te kan žaḻa' gak che Jesusen', nnagak benách ka' nake' Benne' Nasaret.

3

Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, ẕchaḻje' ḻo latje dach

(Mr. 1:1‑8; Lk. 3:1‑9, 15‑17; Jn. 1:19‑28)

1 Kate' ža ka' bḻa' ḻaw Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, na' bchaḻje' ḻo latje dach gan nbab Judea. 2 Ẕwan' wnné':

—Le yeyát ḻaže', dan' za' žin ža kate' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie', yedjnná bi'e ḻo yežlyó nga.

3 Kan nak che Ẕwan', bzoj Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, da' ẕnnan ki:

Ženl chi'i to benne' ẕbéžeyi'e zižje ḻo latje dach, ẕnne':

“Le gon chawe' nez nich ḻa' X̱anžon' gan zoale.

Le yebéj ḻi nez ḻas gan tie'.”

4 Gokw Ẕwan' laže' da' nžaben ḻen yicha' bia ka', na' nžeje ḻi'e to bayw yid. Žawe' biche' zo ka', na' že'je' china' bezdo'. 5 Benne' Jerusalén ka' ḻen benne' ka' zej nžoje' dot gan nbab Judea, na' dot kwit gan ẕde yego Jordán, bḻá'gake' gan zoa Ẕwan'. 6 Kate' bex̱óalapagake' doḻa' da' zej nbage'e, Ẕwan' bezóe' ḻégake' nis ḻo yego Jordán na'.

7 Kate' Ẕwan' bḻe'ele' benne' zan ka', benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' saduseo ka', želžine' gan zoe' nich yezóagake' nis, gože' ḻégake':

—Ḻe'e, lježgak bele snia ka'. ¿Zoa no benne' bzejni'ile' ḻe'e wẕonnjle dan' za' chog Dios chegak benách ka' gátgake'? 8 Le gon da' gak bia' ba beyát ḻáže'le. 9 Bi kwek yichjle, bi nnale nakle chawe' dan' nakle ẕa'só Bran, dan' žapa' ḻe'e, wak gon Dios ga yeyakgak yej ki ẕa'só Bran na'. 10 Ba ẕbez ya wage nich chogen yag ka', dan' ẕḻoe'elen kan gak chele. Yógo'te yag ka' da' bi želbían da' zej naken ẕix̱, chóggaken, na' chéygaken. 11 Da' li neda' žezóa' ḻe'e nis ḻo nis, nólele ba beyát ḻáže'le, san Bennen' za' ze'e kate' te chia' neda', Ḻe' gone' da' ẕḻoé'ezele yeḻa' žezóa nis ni, dan' wchize' ḻe'e Dios Be' La'y, ḻen yi' chie'. Bennen' nakže' blo ka neda', na' neda' bi naka' zi kweja' ẕele'. 12 Nox̱e' da' žẕenle' yi', na' wlobe' ẕoa' stribe chie'. Yezi'e ẕoa' stribe chien' ḻo yo'o gan gape chi'en, san wzeye' beb chen ḻo yi', na' yin' bi yeyoḻen.

Jesús žezóe' nis

(Mr. 1:9‑11; Lk. 3:21‑22)

13 Naž bezá' Jesusen' gan nbab Galilea, na' bžine' žoa'a yego Jordán gan zoa Ẕwa, nich yezóe' nis ḻo na' Ẕwan'. 14 Ẕwan' gónele' wsejwe' x̱neze', na' gože' Jesusen':

—Neda' žaḻa' yezóa' nis ḻo no'o Le'. ¿Ẕnnabkzlo' neda' yezóa' Le' nis?

15 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Be' latje na'a, dan' ki žaḻa' gonžo dot da' naken chawe' ḻaw Dios.

Naž Ẕwan' bene' kan wnná Jesusen'. 16 Kate' ba bezóa Jesusen' nis, ḻa' bežojtie' ḻo nis. Naž wyaljw ya'abá ḻáwe'le gan zoe', na' bḻa' ḻaw žetj Dios Be' La'y. Bžine' gan zoe', ẕnne'e ka to plomdo'. 17 Naž benle chi'i Benne' ẕchaḻje' ya'abá che Dios, na' wnné':

—Benne' ni nake' Ẕi'na'. Nži'ila' Ḻe', na' žaz ḻaža'a Ḻe'.

4

Žénele da' x̱iwe' gonen ga baga' Jesús doḻa'

(Mr. 1:12‑13; Lk. 4:1‑13)

1 Naž Dios Be' La'y ḻa' bche'tie' Jesusen' ḻo latje dach nich gata' latje si' bia' da' x̱iwe' Ḻe'.

2 Chopḻalj ža chopḻalj yele bi be bdaw Jesusen'. Wdé na' ẕdone'. 3 Naž bḻa' da' x̱iwen' gan zoa Jesusen', dan' žonen ga bága'gak benách ka' doḻa', na' gožen Jesusen':

—Cha' nako' Le' Ẕi'n Dios, gož yej ki yeyákgaken yet x̱til.

4 Bechebe Jesusen', na' gožen':

—Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Kégeze yet x̱til ẕbánḻengak benách ka', san ḻezka' ḻen yógo'te x̱tiža' Dios žak bángake'.”

5 Naž bche' da' x̱iwen' Jesusen' ḻo yež la'y Jerusalén, gan bžian Ḻe' yichjo'o yodo' gan nak sibe. 6 Naž da' x̱iwen' gožen Ḻe', na' wnnán:

—Cha' nako' Le' Ẕi'n Dios, bex̱ite' žé'lele, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Dios seḻe'e wbás che ya'abá ka' nich gape chí'igake' Le',

na' góx̱wgake' Le' ḻen ná'gake',

nich bi chejchego' yej, na' bi gono' zi' ni'o.

7 Bechebe Jesusen', na' gožen':

—Yetó da' nyejw ḻe'e yiche la'y žen' benách ka', dan' ẕnnan: “Bi nna bi'o X̱ano' Dios.”

8 Naž da' x̱iwen' bchen' Jesusen' gan nak to ḻaw ya'a sibe, gan bḻoe'elen Ḻe' yógo'te yež ka' zej nnitan' yežlyó nga ḻen yógo'te yeḻa' wnni'a chégaken. 9 Naž gožen Ḻe':

—Yógo'te da' ki gonna' chio' cha' wzóa ẕibo' x̱ni'a, na' gapo' neda' ba la'ne.

10 Jesusen' gožen':

—Beyéj, da' x̱iwe', dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' žen' neto', dan' ẕnnan: “X̱ano' Dios wká'n ẕeno', na' toze x̱chine' Ḻe' gono'.”

11 Naž bezá' da' x̱iwen' gan zoa Jesusen'. Naž bḻa'gak wbás che ya'abá ka' gan zoe' nich gákḻengake' Ḻe', na' bnéẕjwgake' da' bdawe'.

Ẕzo ḻaw Jesús ẕzie' x̱tiže'e gan nbab Galilea

(Mr. 1:14‑15; Lk. 4:14‑15)

12 Kate' benle Jesusen' nyejw Ẕwan' liž ya, wyeje' gan nbab Galilea. 13 Bezé'e ḻo yež Nasaret, na' bejsóe' ḻo yež Kapernaum gan naken žoa'a nisdo', ḻo bza' gan nbab Sabulón, na' gan nbab Neftalí. 14 Ki goken, bžin da' wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné':

15 Gan nbab Sabulón, na' gan nbab Neftalí,

ḻo nez žoa'a nisdo' gan zoa yecheḻá'a yego Jordán zaka' gan ẕḻa' wbíž,

gan nbab Galilea, gan zej nnita' benách ka' bi zej nake' benne' judío ka'.

16 Benách ka' zej nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake', benne' nníta'gake' ga na', bḻé'egekle' baní',

na' benne' ka' zej nake' ka benne' gat ka', bḻa' baní' chégake'.

17 Katen' wzó ḻaw Jesusen' ẕzie' x̱tiže'e, gože' benne' ka':

—Le yeyát ḻaže', dan' za' ḻa' Dios, Bennen' ze'e ya'abá chie', na' nna bi'e ḻo yežlyó nga.

Jesús žḻiže' tape benne' nich gónḻengake' Ḻe' tẕen

(Mr. 1:16‑20; Lk. 5:1‑11)

18 Kate' wdé Jesusen' žoa'a nisdo' che gan nbab Galilea, bḻe'ele' chope benne'. Toen' lie' Smon, bennen' ḻezka' lie' Bedw. Ndres, benne' biche' Bedon', žónḻene' ḻe' tẕen. Žoptie' ẕzáḻa'gake' yix̱jw bel chégake' ḻo nisdon', dan' zej nake' benne' wẕén bel ka'. 19 Jesusen' gože' ḻégake':

—Le gonḻen neda' tẕen, na' gona' ga yedjwa'le benách ka' nich gákgake' chia' neda', gonle kan žonle kate' ẕzenle bel ka'.

20 Žoptie' ḻa' bká'ntegake' yix̱jw bel ka' chégake', na' jákḻene' Jesusen'.

21 Kate' Jesusen' wdíe' yelate' na'le, bḻe'ele' yechope benne' ka'. Toen' lie' Jakob, na' Ẕwa, benne' biche'e žónḻene' ḻe' tẕen. Zej nake' ẕi'n Sebedeo. Yó'ogake' ḻo barkw, gan žónḻengake' Sebedeo, x̱ágake', tẕen, na' žeyágake' yix̱jw bel chégake' ka'. Naž Jesusen' bḻiže' žoptie' nich gónḻengake' Ḻe' tẕen. 22 Ḻa' belka'ntie' barkwn', ḻen x̱ágaken', na' jákḻene' Jesusen'.

Jesús žsedle' benne' zan

(Lk. 6:17‑19)

23 Wdé Jesusen' dot gan nbab Galilea, gan bsedle' benách ka' gan nak ḻo yo'o ka' gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Bchaḻje' diža' chawen' ga na' kan za' yedjnná bia' Dios ḻo yežlyó nga, na' beyone' yógo'te benne' yižwé' ka' kan zej nak yižwé' ka' chégake'. 24 Wzé diža' che yeḻa' wak che Jesusen', na' béngekle benách ka' dot gan nbab Siria. Bedjwá'gake' yógo'te benne' ka' zej de'e da' zan yižwé' ka', na' želzáka'ḻi'e, nich wnníta'gake' benne' we' ka' x̱ni'a Jesusen'. Zá'gake' zej noe'e benne' ka' ga na', benne' ka' yó'ogake' be' x̱iwe' ka', ḻen benne' ka' zej de'e chon, na' benne' ka' bi žak sá'gake'. Jesusen' beyone' yógo'te benne' ka'. 25 Benne' zan žjákḻene' Jesusen', benne' ka' zej nžoje' gan nbab Galilea, ḻen benne' ka' zej nbabe' yež Dekápolis ka', na' benne' ka' zej nbabe' yež Jerusalén, na' gan nbab Judea, na' benne' yež ka' zej nnitan' yecheḻá'a yego Jordán zaka' gan ẕḻa' wbíž.

5

Da' bchaḻj Jesús ḻaw ya'ado'

(Lk. 6:20‑23)

1 Kate' bḻe'el Jesusen' benne' zan zá'ḻengake' Ḻe', wžene' to ḻaw ya'ado' gan nak sibe, na' ḻaw ya'adon' wži'e. Naž bdobgak benne' wsedle chie' ka' gan zoe'. 2 Wzó ḻawe' žsedle' ḻégake', na' wnné':

3 —Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žákbe'egekle' želyážjele' da' zej naken che Dios, dan' de latje chégake' gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie'.

4 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žak nyache' ḻáže'gake' dan' zej nbage'e doḻa', dan' Dios na'kze gon ẕene' ḻégake'.

5 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' zej nake' gax̱jw ḻaže' ḻaw Dios, dan' gata' yežlyó nga chégake'.

6 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' ẕdan ḻáže'gake' da' naken chawe' ḻaw Dios, na' žékgekle' ni'a chen kan žékgekle benne' ka' želdone', na' želbile' nis, dan' gon Dios ga sí'gake' dan' ẕdan ḻáže'gake'.

7 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žeyache' ḻáže'gekle' ljéžgake' ka', dan' Dios yeyache' ḻáže'le' ḻégake'.

8 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' nak chawe' yichj ḻáẕdo'gake', na' bi be da' ẕia zej nbage'e, dan' ḻé'egekle' Dios.

9 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' ẕzoa žígake' diža' biẕjw, dan' si' lágake' ẕi'n Dios.

10 ’Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' žsaka' zi'gak benách ka' ḻégake' dan' žóngake' da' nak chawe', dan' de latje chégake' gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie'.

11 ’Ba nez ẕen gaken chele ḻe'e kate' wḻíž zi'gak benách ka' ḻe'e, na' kwia ḻáže'gake' ḻe'e, na' ḻo yeḻa' wen ḻaže' chégake' nnégake' chele dan' žónḻenle neda' tẕen. 12 Le yebél, na' le chaž ḻaže', dan' gak da' cháwe'ḻe'e chele kate' žinle ya'abá che Dios. Kan žaken chele, ḻezka' goken chegak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, benne' ka' wnníta'gake' zgá'alegake' ka ḻe'e, dan' ḻezka' wžía ḻáže'gak benách ka' ḻégake'.

Benách ka' che Jesús nákgake' ka zede', na' ka baní'

(Mr. 9:50; Lk. 14:34‑35)

13 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ḻe'e nakle ka zede' ḻo yežlyó nga, san cha' wnít zeden' yeḻa' sna'a chen, bi gak yeyonžon sna'a. Biž bi zakan', san ba naken da' cho'nžon, na' benách ka' wléjgaken'.

14 ’Ḻe'e nakle ka baní' ḻo yežlyó nga nich wḻoé'elele ḻaw da' nakle che Dios. Gakle ka to yež da' žen' to ḻaw ya'a, dan' bi gak gache' yežen'. 15 Kate' wzaḻjžo yi', bi ẕkáche'žon ẕan kak, san ẕzoažon sibe nich wza'nín' yógo'te benne' ka' nníta'gake' ḻo yo'on'. 16 Kan nak baní', ḻezka' gakle ḻe'e, dan' gonle ga gak bia' da' nakle ḻáwlegak yógo'te benách ka', nich kate' ḻé'egekle' da' nak chawe' da' žonle, naž wká'n ẕéngake' X̱ale Dios, Bennen' zoe' ya'abá.

Žsedle Jesús che da' wnná Dios ḻo na' Moisés

17 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi géklele bḻa'a neda' nich yeká'a da' ka' wnná Moisés o da' ka' bsédgekle benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Bḻa'a neda', kege nich yeká'a da' ka', san bḻa'a nich gona' dot da' zejlasgak da' ka'. 18 Da' li žapa' ḻe'e. Kate' ne de ya'abá, na' yežlyó nga, bi te ka'ze nitó díža'do', na' nitó da' wnná Dios kate' gakže yógo'te da' wnné' žaḻa' gaken. 19 Che ḻen, nóte'teze benne' wka'ne' ca'ze to da' do'ze da' ẕnna dižan', na' cha' wsedle' benne' ka' góngake' ki, benne' ni ga'nže' ka'ze ka yógo'te benne' ka' nníta'gake' gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie', san bennen' gone' kan nak da' ẕnna dižan', na' cha' wsedle' benne' ka' góngake' ki, benne' ni gakže' benne' blo gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chien'. 20 Ḻezka' žapa' ḻe'e: cha' bi gonle da' nakže chawe' ka da' žongak benne' yodo' wsedle ka', ḻen ka žongak benne' yodo' fariseo ka', batkle cho'ole gan ẕnna bia' Dios ya'abá chien'.

Žsedle Jesús kan nak che no benne' ẕže'e lježe'

(Lk. 12:57‑59)

21 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ba bénlele kan wnnagak benne' wnná bia' ka' katen' góžgake' x̱a x̱to'le ka', na' wnnágake': “Bi gotle benách ka'. No benne' nake' wet benne' ka', nbage'e ẕia, na' chog Dios chie' gate'.” 22 Na'a, neda' žapa' ḻe'e: no benne' ẕže'e lježe' nbage'e ẕia, na' chog Dios chie' gate'. Ḻezka' no benne' ẕnnie' che lježe' nbage'e ẕia, na' chog benne' yolawe' chie' sake'e. Ḻezka' no benne' nnie' che lježe', na' nne': “Bia bi be nnezlba'” nbage'e ẕia, na' wak chog Dios chie' chejchoé'e ḻo yi' gabíl.

23 ’Ki naken, cha' le' zoa ko'o ḻo bkog la'y bi da' wneẕjo' ḻaw Dios nich yenít ḻawe' le', na' cha' chejsá' ḻažo'o ga na' zoa biẕ chen ẕža'a lježo' le', 24 bka'n dan' no'o na'ze, na' beyéj ližo'. Zga'ale bejká'n chawe' da' beno' che lježo' nich yenít ḻawe' le'. Naž da, wneẕjo' dan' no'o.

25 ’Cha' zoa no benne' yennable' le' bi da' ẕbago'o chie', na' chi'e le' gan wchi'a ḻaže' no benne' ḻe'e, begá'n chawe' ḻen bennen' kate' ne yo'ole nez, nich bi wdíe' le' ḻo na' bennen' wchi'a ḻaže'e le', na' bennen' wdíe' le' ḻo na' benne' žsejwe' liž ya, na' ḻe' wsejwe' le' liž yan'. 26 Da' li žapa' le', bi yežojo' ga na' na' zejte chiẕjo' dot da' nbago'o chie'.

Žsedle Jesús che da' ẕka'n ka'ze yeḻa' ẕchag na'

27 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ba bénlele kan wnnágake': “Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.” 28 Na'a, neda' žapa' ḻe'e: nóte'teze benne' ẕwie' to no'le ḻo yeḻa' ẕdan ḻaže' da' sban, ba benḻene' ḻe' doḻa' ḻo yichj ḻáẕda'we'.

29 ’Che ḻen, cha' yej ḻawo' ḻi ža gonen ga gono' doḻa', wlejen, na' wžo'nen. Gakže chawe' chio' wnito' to yej ḻawo', na' kege dotio' chazen ḻo yi' gabíl. 30 Cha' no'o ḻi ža gonen ga gono' doḻa', bchogen, na' wžo'nen. Gakže chawe' chio' wnito' to no'o, na' kege dotio' chazen ḻo yi' gabíl.

Žsedle Jesús kan nak che no benne' žežo'ne' ẕo'le'

(Mt. 19:9; Mr. 10:11‑12; Lk. 16:18)

31 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ḻezka' wnnágake': “Nóte'teze benne' žénele' yežo'ne' ẕo'le', žaḻa' wneẕjwe' to yiche chie' da' ẕnnan žežo'ne' ḻe'.” 32 Na'a, neda' žapa' ḻe'e, cha' zoa no benne' žežo'ne' ẕo'le', na' bi ẕnna' bi da' žon no'len', naž gon bennen' ga gon ẕo'len' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na' cha' wchág ná'ḻene' benne' byo yoble, na' benne' byon', bennen' si'e no'len', ḻezka' gone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Žsedle Jesús che no benne' gon choche' x̱tiže'e

33 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ḻezka' bénlele kan wnnagak benne' wnná bia' ka' katen' góžgake' x̱a x̱to'le ka', na' wnnágake': “Bi gon ḻažo'o kate' gon chocho' x̱tižo'o ni'a che Dios, san žaḻa' gono' ni'a che X̱anžo Dios dot dan' ẕnno' gono' katen' gon chocho' x̱tižo'o ni'a chie' Ḻe'.” 34 Na'a, neda' žapa' ḻe'e, bi gon chochle x̱tíža'le. Cha' gon chochle x̱tíža'le, bi gonlen ni'a che ya'abá che Dios, dan' naken gan že' ẕnna bia' Diosen'. 35 Cha' gon chochle x̱tíža'le, bi gonlen ni'a che yežlyó nga, dan' nak yežlyó nga gan Dios ẕzoe' ni'e, na' bi gonlen ni'a che yež Jerusalén, dan' naken laž Dios, Benne' ẕente, Bennen' ẕnna bi'e. 36 Bi gon chocho' x̱tižo'o ni'a che yichjo', dan' bi gak gono' ga yeyák chich o gasj nitó yicha' yichjo'. 37 Žaḻa' nnázele: “o'” o nnázele: “o'o” dan' nak che da' x̱iwe' da' ẕdetlen kan nak diža' ni.

Žsedle Jesús kan nak che no benne' žezi'e wzón lježe'

(Lk. 6:29‑30)

38 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ba bénlele kan nak da' wnná Moisés, katen' wnné': “No benne' bi da' žone' che yej ḻaw lježe', ḻezka' le yebí'i chie', na' no benne' bi da' žone' che laye' lježe', ḻezka' le yebí'i chie'.” 39 Na'a, neda' žapa' ḻe'e: bi wži'ile che no benne' gone' ḻe'e da' ẕia, na' cha' no benne' kape'e x̱ago' ḻi ža, be' latje kape'e yetó x̱ago' yegle. 40 Cha' zoa no benne' gone' ga wchi'a ḻaže' to benne' le', na' kweje' ẕo', ḻezka' bneẕjw chie' laže' da' žx̱oa x̱kožo'o. 41 Cha' no benne' nzi' ḻo ne'e gon byene' go'o ywa' chie' gachje hora, wyejḻen bennen' dot to hora. 42 No benne' bi da' nnable' le', bneẕjwn chie', na' no benne' bi da' nnable' le' xtido', bi yi'o-ne' bi be de.

Žsedle Jesús žaḻa' ži'ilžo no benne' bi de žo'o chawe'

(Lk. 6:27‑28, 32‑36)

43 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ḻezka' bénlele dan' wnnágake': “Žaḻa' ži'ilo' no benne' nži'ile' le', na' žaḻa' žo'o no benne' bi de le' chawe'.” 44 Neda' žapa' ḻe'e, le ži'il benne' ka' bi zej de ḻe'e chawe'. Le nnable Dios gon chawe'e benne' ka' žḻiž zí'gake' ḻe'e. Le gon da' naken chawe' chegak benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' ḻe'e, na' le wchaḻjḻen Dios, nnáblele-ne' gon chawe'e benne' ka' ẕnnégake' chele, na' žóngake' ḻe'e ẕia. 45 Cha' gonle ki, gakle ḻe'e ẕi'n X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, dan' žone' Ḻe' ga ẕza'ní' wbíž chie' gan zej nnita' benne' wen da' ẕinnj ka', na' gan zej nnita' benne' chawe' ka'. Žseḻe'e nis yejw chegak benne' chawe' ka', na' chegak benne' wen da' ẕinnj ka'. 46 Cha' nží'izelele benne' ka' nží'igekle' ḻe'e, ¿žon byenen no benne' wká'n ẕene' ḻe'e? Ḻezka' žongak benne' ka' bi zej nake' chawe', benne' ka' ẕchíẕjwgake' benách ka' ḻo wláz yež zi'to', dan' nží'igekle' ljéžgake' ka'. 47 Cha' žaple ba la'ne ljéžzele ka', ¿biẕe žonle da' nakže chawe'? Ḻezka' žongak benne' ka', benne' bi zej nónbi'e Dios. 48 San ḻe'e, le gak dot chawe', kan nak X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, nake' dot chawe'.

6

Žsedle Jesús kan žaḻa' gákḻenžo benách ka'

1 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le we' ḻaže' gak dot ḻi ḻaže' kan ẕka'n ẕenle Dios. Bi gónzele ki nich ḻé'egekle benách ka' kan žonle. Cha' ki gónzele, X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, bi be da' chawe' yebi'e chele. 2 Kate' bi da' wneẕjo' che no benne' zoa bi da' žiážjele', bi wḻoe'elo' ḻaw dan' žono' kan žongak benne' ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwíngake' gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' gan nak ḻawe' ya'a. Ki žóngake' nich gapgak benách ka' ḻégake' ba la'ne. Da' li žapa' ḻe'e, ka'ze nak yeḻa' ba la'ne da' gatan' chégake'. 3 San le', kate' bi da' wneẕjo' che no benne' zoa bi da' žiážjele', bi go'o nitó benne' latje nnezlen'. 4 Na'a, dan' wneẕjo', ngáche'ze žaḻa' wneẕjon', na' X̱ažo Dios, Bennen' ẕḻe'ele' dan' žono' ngáche'ze, yebi'e chio'.

Žsedle Jesús kan žaḻa' wcháḻjḻenžo Dios

(Lk. 11:2‑4)

5 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' wcháḻjḻenle Dios, bi gonle kan žongak benne' ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwíngake', dan' kate' žḻižgake' Dios ẕdan ḻáže'gake' ẕzégake' gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' gan nak ḻawe' ya'a, nich ḻé'egekle benách ka' ḻégake'. Da' li žapa' ḻe'e, ka'ze nak yeḻa' ba la'ne da' gatan' chégake'. 6 San ḻe'e, kate' wcháḻjḻenle Dios, le cho'o ližle, na' le wsejw yo'o chele. Le wḻíž Dios, na' le wchaḻjḻen X̱ažo Dios, Bennen' zóaḻene' ḻe'e gan zoale chézele, na' X̱ažo Dios, Bennen' ẕḻe'ele' da' žonle ngáche'ze, Ḻe' yebi'e chele.

7 ’Katen' wcháḻjḻenle Dios bi yeži'ile žop yonnze kan žongak benne' ka', benne' bi zej nónbi'e Dios, dan' žékgekle' wzé nag Dios chégake' dan' žeží'igake' žop yonnze. 8 Bi gonle kan žóngake' ḻégake'. X̱ažo Dios, zga'ale kate' bi da' nnáblele-ne', ba nnézkzele' da' ka' žiážjelele. 9 Che ḻen, žaḻa' wcháḻjḻenle Dios, na' nnale ki:

X̱ato' Dios, zo' ya'abá, ga'n ẕen Lo'.

10 Da, nna bi'o yežlyó nga.

Žénelto' gaken yežlyó nga kan žaz ḻažo'o Le'

kan žaken ya'abá chio'.

11 Benn da' gawto' na'a ža.

12 Benít ḻaw cheto' da' ẕinnj da' žonto',

kan ženít ḻawto' che no benne' žone' cheto' da' ẕinnj.

13 Bi go'o latje gon da' x̱iwe' ga bága'to' doḻa',

san beslá neto' ḻo na' da' žonen,

dan' zej nak chio' dot yeḻa' wnná bia',

na' dot yeḻa' wak, na' dot yeḻa' ẕen,

da' ka' náptezo'. Ka'kze gaken.

14 ’Cha' yenít ḻawle chegak lježle ka', benne' žóngake' ḻe'e da' ẕinnj, ḻezka' X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, yenít ḻawe' chele ḻe'e. 15 Cha' bi yenít ḻawle chegak lježle ka', bi yenít ḻaw X̱ažo Dios chele ḻe'e doḻa' da' nbága'le.

Žsedle Jesús kan žaḻa' gonžo wbás

16 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' gonle wbás, bi gonle nyache' ḻawle kan žongak benne' ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwíngake', dan' žóngake' nyache' ḻáwgake' nich ḻé'egekle benách ka' žóngake' wbás. Da' li žapa' ḻe'e, ka'ze nak yeḻa' ba la'ne da' gatan' chégake'. 17 San ḻe'e, kate' gonle wbás, le wpá' yichjle, na' le chib ḻawle, 18 nich bi ḻé'egekle benách ka' žonle wbás. Ngáche'ze žaḻa' gonle wbás, na' X̱ažo Dios, Bennen' zóaḻene' ḻe'e gan zoale chézele, yebi'e chele.

Ya'abá che Dios naken gan žaḻa' wtobžo da' zaka' chežo

(Lk. 12:33‑34)

19 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi wtoble da' zaka' ḻo yežlyó nga, gan beldo' chen wtébgakban', na' ẕbia yin', na' gan cho'ogak benne' wbán ka', nich kwángaken'. 20 San le wtób da' zaka' chele ya'abá che Dios, gan bi galj beldo' chen, bia wtébgakban', na' bi cwia yin', na' gan bi gak cho'ogak benne' wbán ka', nich bi gak kwángaken'. 21 Gan de da' zaka' chele, we' ḻáže'le žinle.

Da' ẕza'ní' ḻo yichj ḻáẕdo'žo

(Lk. 11:34‑36)

22 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Yej ḻawžo zej naken ka to da' ẕza'ní' ḻo yichj ḻáẕdo'žo. Che ḻen, cha' yej ḻawle zej naken chawe', cho'o yichj ḻáẕdo'le da' naken baní'. 23 Cha' yej ḻawle bi zej naken chawe', yichj ḻáẕdo'le gaken choḻ. Che ḻen, cha' baní' da' zóaḻenen ḻe'e ba beyaken da' naken choḻ, ba nakḻe'e choḻ yichj ḻáẕdo'le.

Dios, na' mežw

(Lk. 16:13)

24 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi gak no benne' gone' x̱chingak chope x̱ane', dan' wzóe' cheḻa'ale toen', na' yetóen' ži'ile' ḻe', o gá'nḻene' toen', na' yetóen' kwej yichje' ḻe'. Bi gak wká'n ẕenle Dios, na' mežw.

Dios žape chi'e benne' chie' ka'

(Lk. 12:22‑31)

25 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ḻezka' žapa' ḻe'e: bi kwe' zédlele ni'a che da' gawle o ni'a che da' ye'jle, da' ka' nbánḻenle, o ni'a che laže' da' gákwle. Záka'ḻe'eže yeḻa' nban chele ka da' ye'j gawle, na' záka'že beḻa' žen chele ka laže' da' gákwle. 26 Le wia kan žak chegak byínnedo' ka', bia ẕlágakba' ya'abá. Bi žázgakba', na' bi žel-ḻapba', na' bi ẕtóbgakba' da' gape chí'igakba', san X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, ẕwawkze' ḻégakba'. Záka'žele ḻe'e ka byínnedo' zan. 27 ¿Noẕ benne' ládjwle ḻe'e gak gone' ga soe' nbane' yetó chí'ido'ze dan' že' zedle' nich gak ki chie'?

28 ’¿Biẕ chen' že' zédlele ni'a che da' gákwle? Le wia nga kan želgole yéjedo' ka' žé'gaken ladjw yix̱e'. Bi žóngaken žin, na' bi žóngaken do x̱laže'. 29 Neda' žapa' ḻe'e, Salomón, bennen' wnná bi'e, ḻa'kze góta'ḻe'e yeḻa' wnni'a chie', laže' da' gokwe' bi gokžen x̱tan ka žnna'gak yéjedo' ka'. 30 Dios na'kze žone' x̱tan yeje yíx̱e'do' ka', da' žé'gaken ladjw yix̱e', na' zej žian na'a ža, na' wx̱é wižj chéygaken ḻo yi'. Žone' ḻégaken x̱tanḻe'e. Cha' ki že' ḻaže'e yeje yíx̱e'do' ka', ḻezka' da' ẕenḻe'e gone' chele ḻe'e, ḻa'kze bi žejḻe'le chie' dot ḻáže'le. 31 Che ḻen, bi kwe' zédlele, na' bi nnale: “¿Biẕkze gawto'?” o “¿Biẕkze ye'jto'?” o “¿Biẕkze gákwto'?” 32 Benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga že' ḻáže'gake' chegak yógo'te da' ki, san zoa X̱ažo Dios ya'abá, na' Ḻe' nnézkzele' cha' žiážjelele bíte'teze da' ki. 33 Na'a, le we' ḻaže' nna bia' Dios ḻe'e, na' le gon da' nak chawe' ḻawe' Ḻe', na' Ḻe' ko'e x̱nezle yógo'te da' ki da' žiážjelele. 34 Che ḻen, bi kwe' ḻáže'le che da' gak wx̱é wižj, dan' gak kwe' ḻáže'le wx̱é wižj che da' gaken chele ža na'. Tža tža žak da' ka' žaḻa' kwe' ḻáže'le chen ža na'.

7

Bi žaḻa' chog bia'žo che lježžo

(Lk. 6:37‑38, 41‑42)

1 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi chog bia'le chegak lježle ka', nich bi chog bia' Dios chele ḻe'e, 2 dan' chog bi'e chele ḻe'e tḻébeze kan ẕchog bia'le chegak lježle ka', na' kan ẕžix̱le che lježle ka' ḻezkan' gonkze Dios chele ḻe'e. 3 ¿Biẕ chen' ẕwio' bebdo' da' yo'on yej ḻaw lježo', na' bi žákbe'lo' to da' ẕenḻe'e yo'on yej ḻawo' le'? 4 ¿Yi'o lježon': “Wleze, nich kweja' bebdon' da' yo'on yej ḻawo'” na' le', da' ẕenḻe'e yo'on yej ḻawo' le'? 5 Le', benne' žḻoé'ezele chawe' kwino'. Zga'ale wléj da' yo'on yej ḻawo' le', nich gak ḻe'elo' binlo nich kwejo' bebdon' da' yo'on yej ḻaw lježon'.

6 ’Bi cho'nle da' zej naken la'y nich gaw beko' ka' ḻen, ka chéchjgakba', na' gáwya'agakba' ḻe'e. Bi cho'nle da' záka'ḻe'en chele nich gaw koch ka' ḻen, ka wléj chóchjgakban'.

Le nnab, na' le chilj, na' le wḻíž ža yo'o

(Lk. 11:9‑13; 6:31)

7 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le nnab, na' Dios gonnen' chele. Le chilj, na' gonne' latje žéḻ-lelen. Le wḻíž ža yo'o, na' Ḻe' wsaljwe' chele. 8 No benne' bi da' ẕnnabe', gatan' chie', na' benne' bi da' žilje', žeḻ-len', na' benne' žḻiže' ža yo'o, yaljwn chie'.

9 ’Cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, zoa x̱kwide' chie', cha' nnablbe'-ne' yet x̱til, ¿wneẕjwe' yej chebe'? 10 Cha' nnablbe'-ne' to bel, ¿wneẕjwe' bele snia chebe'? 11 Ḻe'e bi nakle chawe', san nnézlele wnéẕjwle da' naken chawe' chegak ẕi'nle ka'. Wak wx̱én ḻáže'le X̱ale Dios, Bennen' zoe' ya'abá, gonne' da' naken chawe' chegak benne' ka' bi da' nnábgekle' Ḻe'.

12 ’Che ḻen, kan žénelele ḻe'e gongak benne' ka' chele, ḻezka' le gonte chégake'. Ki ẕnna da' bchi'le Moisés žo'o, na' da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios.

To gan žaḻa' težo ga nak to lyido'

(Lk. 13:24)

13 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le cho'o gan žo'ogak benách ka' ga nak to lyido'. Laga' nak gan žo'ogak, na' nez ẕen naken da' žjakḻen benne' ka' gan kwia yí'gake'. Žo'ogak benne' zan ga na'. 14 Lyido' nak gan žo'ogak, na' nez ḻas naken da' žjakḻen benne' ka' gan gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake', na' babze benne' ka' žežéḻgeklen'.

Da' žonžo nak bian' kan nakžo

(Lk. 6:43‑45)

15 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le gape chi'i kwinle nich bi gon ḻáže'gekle benne' wen ḻaže' ka' ḻe'e, benne' ka' ẕnnágake' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Ḻa'gak benne' ka' gan zoale, benne' ca' wḻoé'el kwíngake' gax̱jw ḻáže'do' kan zej nak ẕíla'do' ka', san ḻo yichj ḻáẕdo'gake' zej nake' ka beko' yix̱e' snia ka'. 16 Da' ka' žóngake' zej nak bian' kan zej nake'. Bi ẕchibžo da' ẕbia lba uba ḻo yag yeche', na' bi ẕchibžo da' ẕbia yag higo ḻo yix̱e' laye'. 17 Ki naken, yógo'te yag ẕix̱ želbían da' zej naken ẕix̱, na' to yag yix̱e' ẕbian da' bi zej naken ẕix̱. 18 Yag ẕix̱ na' bi gak kwian da' zej naken ka'ze, na' yag yix̱en' bi gak kwian da' zej naken ẕix̱. 19 Bíte'teze yag da' bi ẕbian da' naken ẕix̱, chóggaken', na' wzéygaken' ḻo yi'. 20 Ki naken, da' ka' žongak benne' ka' zej nak bian' kan zej nake'.

No benne' ka' bi gak chejnníta'gake' gan ẕnna bia' Dios

(Lk. 13:25‑27)

21 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Benne' zan yé'gake' neda': “X̱an, X̱an” san kege yógo'tegake' cházgake' gan ẕnna bia' Dios ya'abá. Ḻégakze benne' ka' žóngake' da' žénele X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, chejnníta'gake' ga na'. 22 Kate' žin ža ze ḻawte ža ka' che yežlyó nga, benne' zan yé'gake' neda', na' nnágake': “X̱an, X̱an, bchaḻjto' x̱tiža' Dios ni'a che lo' Le'. Bkonlto' žin lo' nich bebejto' be' x̱iwe' ka', na' bkonlto' žin lo' nich bento' da' zan yeḻa' wak ẕen ka'.” 23 Naž neda' yapa' ḻégake': “Bi nónbi'a ḻe'e. Le kwas ga zoa' ni, ḻe'e, benne' wen da' ẕinnj ka'.”

Chope kan nak gan gak chíx̱jwžo len yo'o

(Lk. 6:47‑49; Mr. 1:22)

24 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ḻezka', no benne' ženle' x̱tiža'a ni, na' žone' kan ẕnnan, nake' ka to benne' žejni'ile', benne' bene' liže' gan že' ḻo yej x̱e. 25 Kate' gok yéjwsio', bedób nis wbá'a, na' gok be', na' wdíb nisen' kwit yo'on', san bi wbix̱en, dan' žen' ḻo yej x̱e. 26 Na'a, no benne' ženle' x̱tiža'a ni, na' bi žone' kan ẕnnan, benne' ni nake' ka to benne' bi žejni'ile', benne' bene' liže' ḻo yo yach. 27 Kate' gok yéjwsio', bedób nis wbá'a, na' gok be', na' wdíb nisen' kwit yo'on', na' wbix̱en, na' ḻa' wbía yi'ten.

28 Kate' beyóž Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake' da' ni, bebán ḻáže'gak benne' zan ka' kan nak da' žsedle', 29 dan' žsedle' ḻégake' kan žon to benne' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia', kege kan žongak benne' yodo' wsedle chégake' ka'.

8

Žeyák to benne' de'e yižwé' leže

(Mr. 1:40‑45; Lk. 5:12‑16)

1 Kate' betj Jesusen' ḻaw ya'a na', benne' zan zjákḻene' Ḻe'. 2 To benne' de'e yižwé' leže bžine' gan zoa Jesusen'. Bzoa ẕibe' x̱ni'e, na' gože' Ḻe':

—X̱an, cha' žénelo', wak yeyono' neda'.

3 Naž Jesusen' ḻa' bḻite ne'e, na' wdane' ḻe'. Gože' ḻe':

—Žénela'. Yeyako' chawe'.

Ḻa' benitte yižwé' che bennen'. 4 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Bwia nga, bi yi'o nitó benne' da' ni, san beyéj, bejḻoé'el kwino' ḻaw bx̱oz, na' bejneẕjw dan' bchi'le Moisés ḻe'e, dan' wḻoé'elen benách ka' ba beyako'.

Jesús žeyone' bi' wen žin che to benne' Roma

(Lk. 7:1‑10)

5 Wyáz Jesusen' ḻo yež Kapernaum, na' bḻa' to benne' ga na', benne' ẕchi'e to gaywá' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe. Bžine' gan zoa Jesusen', na' góta'yoele' Ḻe', 6 na' wnné':

—X̱an, zoa to bi' wen žin chia', debe' ḻo yo'o. Bi žak sa'be', na' ẕzáka'ḻe'ebe'.

7 Jesusen' gože' ḻe':

—Sa'a neda', yeyona'-be'.

8 Bechebe benne' wnná bian', na' gože' Jesusen':

—X̱an, bi naka' neda' zi cho'o liža', san cha' nnazo', yeyák bi' wen žin chian'. 9 Ḻezka' neda', zoa to benne' ẕnna bi'e neda', na' zej nnita' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' ẕnna biá'gaka'-ne'. Kate' žapa'-ne' toe': “Wyéj ga na'” žeje'. Kate' žapa'-ne' yetóe': “Da ni” žide'. Kate' žapa' benne' wen žin chia': “Ben žin ni” ḻa' žontie' žin na'.

10 Kate' benle Jesusen' da' ni, bebanle', na' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, gan zej nnita' benne' Israel ka', bi na' chejx̱aka'a nitó benne' žejḻi'e chia' neda' kan žon benne' ni. 11 Ḻezka' žapa' ḻe'e: žojgak benne' zan zaka' gan ẕḻa' wbíž, na' zaka' gan ženen, na' kwé'ḻengake' tẕen Bran, na' Isaak, na' Jakob, gan ẕnna bia' Dios ya'abá chie', 12 san benne' ka' ba wžekze Dios nich chejnníta'gake' gan ẕnna bi'e Ḻe', wsejwe' ḻégake' na'le gan nak choḻ, gan kwéžegake', na' wx̱éj láye'gake' ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chégake'.

13 Naž Jesusen' gože' bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' wnné':

—Beyéj ližo'. Kan žejḻi'o chia', ka' gaken chio'.

Ḻa' na'ze beyakte bi' wen žin chien'.

Jesús žeyone' x̱na' ẕo'le Bedw

(Mr. 1:29‑31; Lk. 4:38‑39)

14 Bžin Jesusen' liž Bedw, gan bḻe'ele' x̱na' ẕo'le Bedon' die' ḻo da'a, na' yoe'e da' ḻa. 15 Jesusen' wdane' na' no'len', na' ḻa' bežojte da' ḻa dan' yoe'e. Naž beyás no'len', na' bsí'ni'e da' bdáwgake'.

Jesús žeyone' benne' zan, benne' yižwé' ka'

(Mr. 1:32‑34; Lk. 4:40‑41)

16 Kate' za' žaḻe ža na', za'gak benne' ka' zej noe'e benne' zan gan zoa Jesusen', benne' yó'ogake' be' x̱iwe' ka', na' ḻen yeḻa' ẕnneze chie' bebeje' be' x̱iwe' ka', na' beyone' yógo'te benne' yižwé' ka'. 17 Ki goken, bžin dan' wnná Isaías, benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné': “Ḻe' beyone' da' ka' wẕáka'žo, na' beké'e yižwé' ka' chežo.”

Benne' ka', benne' žénegekle' gónḻengake' Jesús tẕen

(Lk. 9:57‑62)

18 Kate' bḻe'el Jesusen' zej nnita' benne' zan ka' dot kwite', gože' benne' wsedle chie' ka' tégake' yecheḻa'ale nisdo'. 19 To benne' yodo' wsedle bžine' gan zoa Jesusen', na' gože' Ḻe':

—Benne' wsedle, gónḻena' Le' tẕen gáte'teze gan chejo'.

20 Jesusen' gože' ḻe':

—Beza' ka' zej de ẕan yej chégakba', na' byínnedo' ka', zej žia x̱ó'ngakba', san neda', Benne' Golje' Benách, bi de gan chix̱jw yichja'.

21 Yetó benne' wsedle che Jesusen' gože' Ḻe':

—X̱an, benn latje yeyá'a liža' na' zejte wkacha'a x̱a'.

22 Jesusen' gože' ḻe':

—Da ḻen neda'. Be' latje benne' žátgake' wkáche'gake' ljéžgake' ka', benne' žátgake'.

Jesús ẕzoa žie' be' waḻe da' žakḻe'en

(Mr. 4:35‑41; Lk. 8:22‑25)

23 Wžén Jesusen' ḻo barkw, na' benne' wsedle chie' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. 24 Naž gok to be' waḻe ḻo nisdo', na' žasḻe'e nisdon', na' zejte žaz nis ḻo barkwn'. Jesusen' die' ẕtase' ḻo barkwn'. 25 Naž benne' wsedle chie' ka' wbíga'gake' gan die', na' besbángake' Ḻe', na' góžgake' Ḻe':

—X̱an, beslá neto'. Za' gatžo ḻo nis.

26 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕžébele? Láte'ze žejḻe'le che Dios.

Naž wyase Jesusen', na' bḻiže' ben' da' žaken, na' nisdon', na' ḻa' wžé'tegaken ži. 27 Bebán ḻáže'gak benne' ka', na' wnnágake':

—¿Biẕ napkze benne' ni? Ẕnneze', na' be' žaken, na' nisdo' žóngaken kan ẕnne'.

Benne' Gadara ka', benne' yó'ogake' be' x̱iwe' ka'

(Mr. 5:1‑20; Lk. 8:26‑39)

28 Kate' bžin Jesusen' yecheḻá'a nisdo' gan nbab yež Gadara, bžojgak chope benne' ka' ḻo bloj ka' gan zej že' ba chegak benne' gat ka', na' bžíngake' gan zoa Jesusen'. Sníaḻe'e zej nake', na' bi gok nitó benne' tie' ḻo nezen'. 29 Ḻa' wžéžeya'agak žoptie' zižje, na' wnnágake':

—¿Biẕ nbága'to' chio', Jesús, Ẕi'n Dios? ¿Zo'o nga nich wsaka' zi'o neto' kate' bi na' žin ža?

30 Gan nníta'gake' zej nnita' koch zan, bia želdaba' žáwgakba', na' zej že'ba' late' gan nak zi'to'. 31 Wnné nyáche'gak be' x̱iwe' ka', na' góžgaken Jesusen':

—Cha' yebejo' neto', be' latje chejžo'oto' yichj ḻáẕdo'gak koch zan ka'.

32 Naž Jesusen' gože' ḻégaken:

—Le chej.

Ḻa' bežójtegak be' x̱iwe' ka', na' bejžó'ogaken yichj ḻáẕdo'gak koch zan ka'.

Naž ka' gaze jak yógo'te koch zan ka', na' bejbíx̱jgakba' gan nak to ḻe'e ya'a yej, na' bejcházgakba' ḻo nisdo', gan wyépgakba' nis, na' gótgakba'.

33 Bžébegak benne' ka', benne' wdape chí'igake' koch ka', na' bẕónnjgake'. Kate' bžíngake' ḻo yež, bzéngekle' benách ka' yógo'te da' gókgaken chegak benne' ka' wyó'ogake' be' x̱iwe' ka'. 34 Naž bžojgak benne' ḻo yež ka', nich bejchággake' Jesusen'. Kate' bḻé'egekle' Ḻe', góta'yoegekle' Ḻe' yezé'e ḻo yežlyó chégake'.

9

Jesús žeyone' to benne' bi žak se'e

(Mr. 2:1‑12; Lk. 5:17‑26)

1 Naž bebén Jesusen' ḻo barkw, na' wdíe' yecheḻá'a nisdon', na' bežine' gan nak laže'. 2 Bžingak benne' ka' ga na' zej noe'e to benne' bi žak se'e, na' bdíx̱jwgake' ḻe' x̱ni'a Jesusen', ẕoe' ḻo yag gant. Kate' bḻe'el Jesusen' kan žejḻe'gak benne' ka' chie' Ḻe', gože' bennen' bi žak se'e, na' wnné':

—Ben choch ḻažo'o, ẕí'na'do'. Ba benít ḻawa' chio' doḻa' da' nbago'o.

3 Ḻezka' zej nnita' benne' yodo' wsedle ka' ga na'. Wzá' ḻáže'gake', na' wnnágake':

—Da' ẕchaḻj benne' ni ẕzoan Dios cheḻa'ale.

4 Kate' gókbe'ele Jesusen' da' ẕza' ḻáže'gake', gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕza' ḻáže'le da' kegle? 5 Bi nak zede cha' no benne' yí'aze' benne' ni: “Doḻa' da' nbago'o ba benít ḻawa'” san nak zede gone' ga yeyase', na' yezé'e. 6 Na'a, neda', Benne' Golje' Benách, wḻoe'ela' ḻe'e nzi' ḻo na'a yeḻa' wnná bia' ḻo yežlyó nga yenít ḻawa' doḻa'.

Naž Jesusen' gože' bennen' bi žak se'e, na' wnné':

—Beyás. Bchis yag gant chion', na' beyéj ližo'.

7 Naž ḻa' wyaste bennen' bi gok se'e, na' beyeje' liže'. 8 Kate' benne' ka' nníta'gake' ga na' bḻé'egekle' da' ni, bebángekle', na' bka'n ẕéngake' Dios dan' bneẕjwe' yeḻa' wak ki chegak benách ka'.

Jesús žḻiže' Matío

(Mr. 2:13‑17; Lk. 5:27‑32)

9 Kate' bezá' Jesusen' ga na', bḻe'ele' to benne' lie' Matío, ži'e gan ẕchiẕjwe' benách ka' ḻo wláz yež zi'to', na' Jesusen' gože' ḻe':

—Benḻen neda' tẕen.

Naž ḻa' wzó ža'te Matíon', na' bénḻene' Jesusen' tẕen.

10 Yetó da' goken, kate' ne že' Jesusen' žawe' to ḻo yo'o, benne' zan, benne' wechiẕjw ka' na' benne' gax̱jw ka', bžíngake' gan zoe', na' wžé'ḻengake' Jesusen' na' benne' wsedle chie' ka'. 11 Kate' benne' yodo' fariseo ka' bḻé'egekle' da' ni, wnnábgekle' benne' wsedle ka' che Jesusen', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' bennen' žsedle' ḻe'e žáwḻene' benne' wechiẕjw ka', na' ḻen yezika' benne' doḻa' ka' tẕen?

12 Kate' benle Jesusen' da' ni, gože' ḻégake':

—Benne' ka' nníta'gake' chawe', bi žon byenen chjake' gan zoa benne' žeyone' benách ka', san benne' ka' bi nníta'gake' chawe' žon byenen chjake' gan zoa bennen' žeyone' benách ka'. 13 Le chej, na' le wsedle da' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan ki: “Žénela' yeyache' ḻáže'gekle benne' ka' ljéžgake' ka', kege gótgake' bia beže ka' ḻo bkog la'y chia'.” Bḻa'a neda' nga, kege nich wḻiža' benne' chawe' ka', san nich wḻiža' benne' doḻa' ka' nich yeyát ḻáže'gake'.

Žsedle Jesús kan žaḻa' gonžo wbás

(Mr. 2:18‑22; Lk. 5:33‑39)

14 Naž benne' ka' žónḻengake' Ẕwa tẕen, bennen' bezóe' benách ka' nis, bḻá'gake' gan zoa Jesusen', na' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—Neto' žonto' wbás zan chi'i, na' ḻezka' žongak benne' yodo' fariseo ka'. ¿Biẕ chen' benne' wsedle chio' ka' bi žóngake' wbás?

15 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Wak benne' ka' nníta'gake' lni che yeḻa' ẕchag na' gak nyache' ḻáže'gake' kate' benne' ẕchag ne'e ne zóaḻene' ḻégake'? Za' ža kate' kwas bennen' ẕchag ne'e gan nníta'gake'. Ža na' góngake' wbás.

16 Bsaka' ḻebe Jesusen', na' wnné':

—Bi yeyón nitó benne' to laže' gole ḻen laže' kobe, dan' wx̱ónnj laže' koben' da' ngo'e lo ḻaže' golen', na' chéza'že laže' golen'. 17 Ḻezka' bi ka'a nitó benne' x̱is uba kobe to ḻo že'e gole da' naken yid, dan' gak bžina' x̱is uba koben', na' wlá'n že'e golen' da' naken yid, na' cwia yi' x̱is uba na', na' ḻezka' kwia yi' že'e na' da' naken yid. Ẕga'ažo x̱is uba kobe to ḻo že'e kobe da' naken yid, na' da' chopten žak chí'igaken.

Žebán x̱kwide' no'le che Jairo, na' žeyák to no'le

(Mr. 5:21‑43; Lk. 8:40‑56)

18 Kate' Jesusen' ne ẕcháḻjḻene' ḻégake', to benne' ẕnna bi'e benne' judío ka' bḻe'e gan zoe', na' bzoa ẕibe' x̱ni'e, na' gože' Ḻe':

—X̱kwide' no'le chia' za' gotbe'. Da, x̱oa no'o ḻebe', nich yebanbe'.

19 Ḻa' wzó ža'te Jesusen', na' wyéjḻene' ḻe', tẕen ḻen benne' wsedle chie' ka'.

20 Naž bžin to no'le ba gok chežinno yiz de'e yižwé'. Bi ẕbez žen chie' da' žaken chégakkze no'le ka'. Wbige'e zaka' x̱kože'l Jesusen', na' wdane' laže' da' nakwe'. 21 Ki bene' dan' wzá' ḻaže'e, na' wnné': “Cha' kanza' ẕe', yeyaka'.” 22 Naž byechj Jesusen', na' bwie' ḻe', na' gože' ḻe':

—Ben choch ḻažo'o, ẕí'na'do'. Ba beyaktio' dan' žejḻi'o chia' neda'.

Ḻa' na'ze beyaktie'.

23 Kate' bžin Jesusen' liž benne' wnná bian', bḻe'ele' zej nnita' benne' zan ga na', benne' ka' ẕkwéžegake' bžejw, na' benne' ka' želbeže nyache'e. 24 Jesusen' gože' ḻégake':

—Le kwas ga ni, dan' bi nat x̱kwide' no'le ni. Ẕtászebe'.

Naž benne' ka' nníta'gake' ga na' bka'n dítjgekle' Ḻe'.

25 Kate' Jesusen' ba bebeje' benne' ka' na'le, wyoé'e ḻo yo'o, na' bex̱we' na' x̱kwide' no'len', na' ḻa' wyástebe'. 26 Wzé diža' kan gok da' ni, na' benách ka' nníta'gake' dot yežlyón' béngeklen'.

Jesús žeyone' benne' ḻo choḻe ka'

27 Kate' bžoj Jesusen' ga na', chope benne' ḻo choḻe ka' wnáwgake' Ḻe'. Wžéžeya'agake' zižje, na' wnnágake':

—Beyache' ḻaže'l neto', Le', ẕa'só Dabí.

28 Kate' wyó'o Jesusen' ḻo yo'o, žopte benne' ḻo choḻe ka' bžíngake' gan zoe'. Naž Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Žejḻe'le chia' neda', gak yeyona' ḻe'e?

Ḻégake' wnnágake':

—O', X̱an.

29 Naž Jesusen' wdane' yej ḻáwgake', na' wnné':

—Kan žejḻe'le, ka' gaken chele.

30 Ḻa' beyáljwte yej ḻáwgake'. Naž Jesusen' bchi'le' ḻégake', na' wnné':

—Le wia bi we'le latje no benne' nnezle' da' ni.

31 Kate' bežójgake', ḻa' bzétegake' diža' dot yežlyón' kan nak da' ben Jesusen'.

Jesús žeyone' to benne' bi žak nnie'

32 Kate' Jesusen' bežójḻene' benne' wsedle chie' ka' tẕen ḻo yo'on', bžingak benne' ka' gan zoa Jesusen', benne' ka' zedjwá'gake' to benne' gan zoe' Ḻe', benne' bi žak nnie' dan' yoe'e be' x̱iwe'. 33 Kate' bebéj Jesusen' be' x̱iwen', ḻa' wnnete bennen' bi gok nnie'. Bebán ḻáže'gak benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnágake':

—Bi na' ḻe'elto' da' ki gan nníta'gak benne' Israel ka'.

34 Naž benne' yodo' fariseo ka' wnnégake' chie', na' wnnágake':

—Benne' ni žebeje' be' x̱iwe' ka' ḻen yeḻa' wak che x̱angak be' x̱iwe' ka'.

Jesús žak nyache' ḻaže'e ni'a chegak benne' zan ka'

35 Wdá Jesusen' dot kwit gan zej že' yež ẕen ka', na' yeždo' ka', na' gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bsedle' benách ka' nníta'gake' ga na', na' bchaḻje' diža' chawen' kan ẕnna bia' Dios. Beyone' yógo'te benne' ka' zoa bi da' želzake'e, benne' ka' nníta'gake' ḻo yež ka'. 36 Kate' bḻe'el Jesusen' benne' zan ka', beyache' ḻáže'le' ḻégake', dan' želzake'e, na' žedó ḻáže'gake' kan žak chegak ẕila' ka' bi zoa benne' gape chí'igake'-ba'. 37 Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Da' li, ẕen nak yel, san babze benne' ka' nníta'gake' nich ḻápgaken'. 38 Che ḻen, le gáta'yoel Dios, Bennen' nake' X̱an yelen', na' nnáblele-ne' seḻe'e benne' wen žin ka', nich ḻápgaken'.

10

Jesús ẕbie' chežinno benne' nich gákgake' wbás chie' ka'

(Mr. 3:13‑19; Lk. 6:12‑16)

1 Naž bḻiž Jesusen' chežínnote benne' wsedle chie' ka', na' bdie' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' nich yebéjgake' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka', na' nich yeyóngake' yógo'te benne' yižwé' ka', na' yógo'te benne' ka' zoa bi da' želzake'e.

2 Ki legak chežínnote wbás ka' wžé Jesusen':

Smon, (ḻezka' lie' Bedw).

Ndres, (biche' Smon na').

Jakob, (ẕi'n Sebedeo).

Ẕwa, (biche' Jakob na').

3 Lip.

Bartol.

Mas.

Matío, (benne' wechiẕjw).

Jakob, (ẕi'n Alfeo).

Lebeo, (ḻezka' lie' Tadeo).

4 Smon, (benne' že' ḻaže'e yež Israel).

Judas Iskariote, (bennen' wdíe' Jesusen' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' Ḻe').

Jesús žseḻe'e wbás chie' ka' nich chejzégake' x̱tiže'e

(Mr. 6:7‑13; Lk. 9:1‑6)

5 Naž Jesusen' bseḻe'e chežínnote benne' wsedle chie' ka' nich chejzégake' x̱tiže'e, na' bchi'le' ḻégake', na' wnné':

—Bi chejle gan zej nnita' benách ka' bi zej nake' judío, na' bi chazle lažgak benách ka' nníta'gake' gan nbab Samaria. 6 Le chej gan zej nnita' benách Israel ka', benne' zej nake' ka ẕíla'do' ka', bia ka' zej nnitlba'. 7 Le wcháḻj diža' chawen', na' nnale: “Za' žin ža ḻa' Bennen' zoe' ya'abá che Dios nich nna bi'e ḻo yežlyó nga.” 8 Le yeyón benne' yižwé' ka'. Le yeyón benne' ka' zej de'e yižwé' leže. Le yesbán benne' gat ka'. Le yebéj be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka'. Bennza' yeḻa' wnná bia' ni chele. Le wkonlen žin, na' bi be wchíẕjwle.

9 ’Bi be wa'le ḻo bzod chele, cha' mežw oro, o mežw plat, o mežw lasdo'. 10 Bi wa'le yix̱jw yet chele da' gawle ḻo nez. Toze laže' da' x̱oa yenle wa'le, na' bi wa'le ẕeḻ-le, o bar chele, dan' wžeḻkzle benne' wen žin da' gawe'.

11 ’Gáte'teze yež ẕen, o yeždo' gan žinle, le nnab cha' zoa no benne' ga na' nake' ḻi ḻaže', na' ga'nle liž bennen' na' zejte yežojle ḻo yežen'. 12 Kate' cho'le to yo'o, le gape “Padiox̱” benne' ka' nníta'gake' yo'on', na' nnáblele Dios wneẕjwe' chégake' da' wzóa žin yichj ḻáẕdo'gake'. 13 Cha' zej nak zi benne' ka' nníta'gake' yo'on', na' da' ẕzoa žin yichj ḻáẕdo'žo gá'nḻenen ḻégake', san cha' bi zej nak zi benne' ka', nnable bi ga'nḻen ḻégake' dan' ẕzoa žin yichj ḻáẕdo'žo. 14 Gáte'teze gan žinle gan bi gápegak benách ka' ḻe'e ba la'ne, na' bi wzé nággake' x̱tíža'le, le yežój ḻo yo'on', o ḻo yežen', na' le kwib bix̱te yo da' dan' lable, da' wḻoe'elen ḻégake' zej nbage'e ẕia. 15 Da' li žapa' ḻe'e, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka' sáka'gake', sáka'žegak benách ka' nníta'gake' ḻo yežen' ka sáka'gak benách ka' wnníta'gake' ḻo yež Sodoma, na' ḻo yež Gomorra, yež ka' bchinnj Dios.

Benne' yežlyó ka' wsaka' zí'gake' benne' ka' che Jesús

16 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le wia nga, neda' žseḻa'a ḻe'e, na' gakle ka ẕíla'do' ka' želdaba' gan zej nnita' beko' yix̱e' snia ka'. Le gak ban ḻaže' kan zej nak bele snia ka', san ḻezka' le gak gax̱jw ḻaže' kan zej nak plomdo' ka'. 17 Le gape chi'i kwinle chegak benách ka', dan' wdégake' ḻe'e ḻo na'gak benne' yolawe' ka', na' chíngake' ḻe'e gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 18 Ḻezka' wché'gake' ḻe'e gan že'gak benne' blo ka', na' gan že'gak benne' wnná bia' ka', dan' žónḻenle neda' tẕen. Ki gaken nich gak wchaḻjle x̱tiža'a gan že'gak benne' ka', na' gan že'gak benne' ka' bi zej nake' judío. 19 Naž kate' wdégake' ḻe'e ḻo na'gak benne' wnná bia' ka', bi gek zédlele biẕ nnale, dan' wchíz Dios yichj ḻáẕdo'le ḻa' ža na'ze da' nnale, o kan wchaḻjle. 20 Kege ḻé'ezele wchaḻjle, san Dios Be' La'y, Bennen' seḻa' X̱ažo Dios chele, Ḻekze' sóaḻene' ḻe'e, na' wchaḻje'.

21 ’Zej nnita' benách ka' wdégake' bíche'gake' ka' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' ḻégake', na' ḻezka' benne' ka' zej nake' x̱agak x̱kwide' ka' wdégake' ẕí'ngake' ka', na' zej nnita' benne' ka' kwej yíchjgake' x̱ágake' ka', na' góngake' ga gátgake'. 22 Yógo'te benách wzóagake' ḻe'e cheḻa'ale dan' žónḻenle neda' tẕen, san yelá no benne' ga'ne' choch na' zejte ža ze ḻawte ža ka'. 23 Kate' wsaka' zi'gak benách ka' ḻe'e to ḻo yež, le wẕónnj ga na', na' le chej yetó yež, dan' žapa' ḻe'e, yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, zga'ale kate' yeyóž wzele x̱tiža'a gan zej nnita' yógo'te yež ka' chegak benách Israel ka'.

24 ’Nóte'teze benne' nake' benne' wsedle bi nakže' blo ka bennen' žsedle' ḻe', na' ḻezka' no benne' nake' wen žin bi nakže' blo ka x̱ane'. 25 Bennen' nake' benne' wsedle žaḻa' yebele' cha' sáke'le' gake' kan nak bennen' žsedle' ḻe', na' benne' wen žin na' žaḻa' yebele' cha' gake' kan nak x̱ane'. Cha' neda' naka' ka benne' x̱an yo'o, na' ẕnnégake' chia', ẕnnágake' naka' Belzebú da' x̱iwe', ḻezka' da' zí'teže nnégake' chegak benách ka' žónḻengake' neda' tẕen.

No Benne' žaḻa' žébežo

(Lk. 12:2‑9)

26 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Che ḻen, bi žébele benách ka'. Ḻa' ḻaw yógo'te da' ka' žaken ži žize, na' gak bia' yógo'te da' zej ngache'. 27 Da' ẕcháḻjḻena' ḻe'e gan nak choḻ, le wchaḻjen gan nak ḻo baní', na' da' žapa' ḻe'e gan ngache', le nne zižje gan nak kwáselo. 28 Bi žébele benne' ka', benne' žótgake' beḻa' žen chegak benách ka', san bi gak wchínnjgake' be' nákkzežo. Le žebe Dios, Bennen' gak gote' beḻa' žen chele, na' ḻezka' gak cho'ne' be' nákkzele ḻo yi' gabíl.

29 ’Želdó'o chope byínnedo' ḻen to mežw lasdo', san bi bix̱e nitoba' ḻo yo cha' bi žonn X̱ažo Dios latje gaken. 30 Ḻezka' yógo'te yicha' yichjle ba blab Dios. 31 Che ḻen, bi žébele. Záka'žele ḻe'e ḻaw Dios ka záka'gak bia zan byínnedo' ka'.

Benne' ka' ẕnnágake' žónḻengake' Benne' Cristo tẕen

(Lk. 12:8‑9)

32 Ḻezka' wnná Jesusen':

—No benne' nne' žónḻene' neda' tẕen ḻawgak benách ka', ḻezka' neda' nnia' žonḻen bennen' neda' tẕen ḻaw X̱a', Bennen' zoe' ya'abá. 33 Benne' ka', benne' ẕbej yíchjgake' neda' ḻawgak benách ka', na' ẕnnágake' bi žónḻengake' neda' tẕen, ḻezka' neda' kwej yichja' ḻégake' ḻaw X̱a', Bennen' zoe' ya'abá.

Jesús nake' ka to da' gonen ga ḻa'a lazgak benách ka'

(Lk. 12:51‑53; 14:26‑27)

34 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi gekle za'a neda' nich ko'a yežlyó nga da' gonen ga gakgak benách ka' toze. Bi za'a nich gona' ga gakgak benách ka' toze, san za'a nich ko'a da' gonen ga ḻa'a lazgak benách ka'. 35 Za'a nga, na' gona' ga kwej yichjgak benách ka' x̱ágake', na' ḻezka' no'le ka' kwej yíchjgake' x̱ná'gake'. Ḻezka' no'le ẕoa' ližgak ka' kwej yíchjgake' x̱to' ẕí'ngake' ka'. 36 Ki gaken, ḻa' lježgak benách ka' wsaka' zí'gake' ḻégake'.

37 ’No benne' nží'ižele' x̱a x̱ne'e ka nži'ile' neda', bi nake' zi gónḻene' neda' tẕen, na' no benne' nží'ižele' x̱kwide' byo chie' o x̱kwide' no'le chie' ka nži'ile' neda', bi nake' zi gónḻene' neda' tẕen. 38 No benne' bi si' ḻo ne'e gake' ka to benne' zejté'e ḻe'e yag kroze, na' gónḻene' neda' tẕen, bi nake' zi gake' chia' neda'. 39 No benne' že' ḻaže'e gape chi'e yeḻa' nban chie', wniten', san no benne' wnite' yeḻa' nban chie' dan' žónḻene' neda' tẕen, yelá bennen'.

Da' ka' Dios yebi'e chežo

(Mr. 9:41)

40 Ḻezka' wnná Jesusen':

—No benne' gape' ḻe'e ba la'ne, ḻezka' gape' neda' ba la'ne, na' bennen' gape' neda' ba la'ne, ḻezka' gape' ba la'ne X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda'. 41 No benne' gape' ba la'ne to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios dan' ẕchaḻje' ḻo wlaze' Ḻe', si' bennen' ḻa' ḻébeze kan nak da' wneẕjw Dios che bennen' ẕchaḻje' ḻo wlaze' Ḻe'. Ḻezka' no benne' gape' ba la'ne to benne' chawe' dan' nake' benne' chawe', si' bennen' ḻa' ḻébeze kan nak da' wneẕjw Dios che benne' chawen'. 42 Nóte'teze benne' wneẕjwe' to ẕbíndo'ze nis che to bénne'do' ki dan' nake' benne' wsedle chia' neda', da' li žapa' ḻe'e, si'kze bennen' da' wneẕjw Dios chie'.

11

Benne' ka' bseḻa' Ẕwa želžine' gan zoa Jesús

(Lk. 7:18‑35)

1 Kate' beyóž Jesusen' bzejni'ile' benne' wsedle chie' ka', bezé'e ga na', na' wyeje' žejsedle' benách ka', na' žejchaḻje' x̱tiže'e ḻo yež ka' chegak benne' ka'.

2 Kate' ža ka' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, nyejwe' liž ya, na' benle' kan nak da' žon Jesusen'. Naž Ẕwan' bseḻe'e chope benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen, na' bžíngake' gan zoa Jesusen'. 3 Žoptie' wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Nako' Le' Benne' Criston', Bennen' žaḻa' ḻe'e yežlyó nga, o žaḻa' kwezto' na' zejte ḻa' yetó benne'?

4 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Le chej chejzenle Ẕwan' dan' žénlele, na' dan' ẕḻé'elele. 5 Le yi'e kan žaken, žeḻé'egekle benne' ka' gókgake' ḻo choḻe, na' žeza'gak benne' ka' bi gok sá'gake'. Ba beyakgak chawe' benne' ka' wdá'gake' yižwé' leže, na' žeyéngekle benne' kweẕw ka'. Ba bebangak benne' ka' gótgake', na' nníta'gak benne' ka' ẕzéngekle' benne' yache' ka' diža' chawen'. 6 Ba nez ẕen gaken che bennen' bi gak chope ḻaže'e, na' bi kwej yichje' neda'.

7 Kate' ba beza'gak benne' ka' žónḻengake' Ẕwan' tẕen, naž wzó ḻaw Jesusen' ẕcháḻjḻene' benách ka' nníta'gake' ga na' kan nak che Ẕwan', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ gónelele ḻé'elele katen' wyejle ḻo latje dachen'? ¿Gónelele ḻé'elele to benne' nake' ka to ya x̱tildo' da' ẕzechj be'? 8 Cha' kege, ¿biẕ gónelele ḻé'elele? ¿Gónelele ḻé'elele to benne' nakwe' laže' da' záka'ḻe'en? Nnézkzelele benne' ka' zej nakwe' laže' da' záka'ḻe'en nníta'gake' ližgak benne' wnná bia' ka'. 9 Yetó na', ¿biẕ gónelele ḻé'elele? ¿Gónelele ḻé'elele to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios? Ka' naken, žekla' neda'. Žapa' ḻe'e, bḻé'elele to benne' nákḻe'eže' blo ka yezika' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 10 Ki naken dan' nak Ẕwan' bennen' nyejw kan nak chie' ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Bwia nga, žseḻa'a benne' wbás chia', bennen' cheje' zga'ale' ka Le'.

Ḻe' gon chawe'e nez gan tio'.

11 Da' li žapa' ḻe'e. Dot yežlyó nga, bi zoa nitó benne' nakže' blo ka Ẕwan', bennen' bezóe' benách ka' nis, san no benne' nakže' gax̱jw ḻaže' gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá, nakže' blo ka Ẕwan'.

12 ’Katen' wzó ḻaw bezóa Ẕwan' benách ka' nis, na' zejte na'a ža, de chgi' želžó'o benách ka' gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá, na' benne' wechóg ḻaže' ka' žon byéngake' chó'ogake' ga na'. 13 Kate' bḻa'te ža na' wzóa Ẕwan', da' bchi'le Moisés ḻe'e, na' da' bzojgak yógo'te benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios bḻoé'egeklen kan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá. 14 Cha' žénelele si' ḻo na'le da' ki, žaḻa' nnézlele Ẕwan' nake' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, na' nake' bennen' wnná Dios žaḻa' yeḻé'e da' yoble ža ni zoažo na'a. 15 No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

16 ’¿Biẕ wsaka' ḻeba' kan zej nak benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a? Zej nake' ka x̱kwide' ka' želbe'be' ḻawe' ya'a. Ẕbéžeya'agakbe', na' žḻižgakbe' ljéžgakbe' ka', 17 na' želnnabe': “Ẕkwéžeto' chele bžejw. ¿Biẕ chen' bi ẕa'ale? Žoḻ nyáche'to' chele. ¿Biẕ chen' bi ẕbeže nyáche'le?” 18 Ki nakle, dan' bḻa' Ẕwan', na' dan' bi bdawe' kan žawle ḻe'e, wnnele chie', wnnale: “Da' x̱iwe' žónḻenen ḻe' tẕen.” 19 Naž bḻa'a neda', Benne' Golje' Benách, na' že'j žawa', na' ẕnnele chia', ẕnnale: “Nake' benne' wawḻe'e, na' benne' že'je'. Nake' lježgak benne' wechiẕjw ka', na' yezika' benne' wen doḻa' ka'.” Yeḻa' žejní'il che Dios nak bian' ni'a che da' žongak benne' ka' nzi' ḻo ná'gaken'.

Da' gak che no benne' bi gone' kan ẕnna x̱tiža' Dios

(Lk. 10:13‑15)

20 Naž wzó ḻaw Jesusen' ẕdiḻe' benne' ka' nníta'gake' ḻo yež ka' gan bene' da' zan yeḻa' wak ẕen ka', dan' bi beyát ḻáže'gake'. 21 Gože' ḻégake':

—Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, benách ka' che yež Korazín. Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, benách ka' che yež Betsaida. Chela' gokgak yeḻa' wak ẕen ka' ḻo yež Tiro, na' ḻo yež Sidón ka da' ka' bena' gan zoale, ža ni'tel yeyát ḻáže'gak benne' ka' che yež Tiro na', na' che yež Sidón na', na' gákwgake' laže' zeche', na' wžíagake' de yíchjgake', da' wḻoe'elen žeyát ḻáže'gake'. 22 Na'a, neda' žapa' ḻe'e, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka' sáka'ḻe'egake', sáka'žele ḻe'e kan sáka'gak benne' ka' che yež Tiro na', na' che yež Sidón na', yež ka' bchinnj Dios. 23 Ḻe'e, benne' ka' che yež Kapernaum, ¿žékelele ḻe'e cho'ole ya'abá che Dios dan' bḻé'elele da' ka' bena' neda'? Yetjle ḻo yi' gabíl. Chela' gokgak yeḻa' wak ẕen ka' ḻo yež Sodoma, ka da' ka' bena' gan zoale, ga'ngak benne' yežen', na' zejte na'a ža. 24 Na'a, neda' žapa' ḻe'e, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka' sáka'ḻe'egake', sáka'žele ḻe'e kan sáka'gak benne' ka' che yež Sodoma na'.

Ẕnna Jesús: “Le gonḻen neda' tẕen, na' yezí' ḻáže'le”

(Lk. 10:21‑22)

25 Kate' ža na' bchaḻj Jesusen', na' wnné':

—Ẕka'n ẕena' Le', X̱e, nako' X̱an ya'abá, na' X̱an yežlyó nga, dan' bkacho'o da' ki, nich bi ḻé'egeklen benne' ka' žejní'igekle', san bḻoe'elo' benne' ka' zej nake' ka x̱kwide' ka' da' ki. 26 Ka'kze gaken, X̱e, dan' ki wyáz ḻažo'o Le'. 27 Ba bde X̱an' yógo'te ḻo na'a neda'. Bi nonbia' no benne' neda', Ẕi'n Dios, san toze X̱ažo Dios, na' bi nonbia' no benne' X̱ažo Dios, san toza' neda', Ẕi'n Dios, na' ḻezka' benne' ka' žénela' wḻoe'ela' ḻégake' X̱ažo Dios. 28 Le gonḻen neda' tẕen yógo'tele žejx̱áke'le dan' žóntezle žin che yodo', na' nwa'le ywa' zi'i che da' ẕchi'le yodo', na' neda' gona' ga yezí' ḻáže'le. 29 Ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chele le gon x̱china', gakle ka go'n ka', bia ka' želzi'ba' yogo' chégakba'. Le wsedle da' nnia' neda', dan' naka' gax̱jw ḻaže', na' kwide' ḻaže', na' žéḻ-lele yeḻa' žezí' ḻaže', na' ga'n ži yichj ḻáẕdo'le. 30 Yogon' dan' x̱oa' ḻe'e, dan' naken da' wchi'la' ḻe'e, bi naken zede, na' ywa' wa'a ḻe'e da' naken da' žsedla', žá'ado'ze naken.

12

Benne' ka' che Jesús želké'e bisto ẕoa' stribe ža la'y

(Mr. 2:23‑28; Lk. 6:1‑5)

1 Kate' ža na', da' naken ža la'y chegak benne' judío ka', wdé Jesusen' gan de yele ẕoa' stribe. Želdón benne' wsedle chie' ka', na' wzó ḻáwgake' želké'e bisto gan žia ẕoa' striben', na' žáwgaken'. 2 Kate' benne' yodo' fariseo ka' bḻé'egekle' da' ni, góžgake' Jesusen':

—Bwia nga, žongak benne' wsedle chio' ka' da' bi žaḻa' gonžo ža la'y.

3 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Bi beḻ-le ḻe'e yiche la'y kan nak da' ben Dabí katen' wdone', na' ḻezka' wdongak benne' ka' wnníta'ḻengake' ḻe'? 4 Wyoé'e ḻo yo'o che Dios, na' bdawe' yet x̱til ka' zej nkwe'e ḻo bkog la'y, dan' bi žaḻa' gawe' ḻe', na' bi žaḻa' gawgak benne' ka' wnníta'ḻengake' ḻe', san toze bx̱oz ka' de latje gáwgaken'. 5 ¿Bi beḻ-le da' wnná Moisés wak gongak bx̱oz ka' ža la'y ka'? Žóngake' žin ḻi'a yodo' ža la'y ka', na' bi želbage'e doḻa'. 6 Na'a, neda' žapa' ḻe'e, zoa' neda' nga, na' naka' benne' nakže' blo ka yodo'. 7 Bi žejní'ilele dan' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Žénela' yeyache' ḻáže'lele lježle ka', na' kégeze gotle bia beždo' ka', bia ka' ẕzeyle ḻo bkog la'y chia'.” Chela' žejní'ilele da' ki, bi besbága'le benne' ka' ẕia, benne' ka' bi želbage'e ẕia. 8 Ka' naken, dan' naka' neda', Benne' Golje' Benách, X̱an ža la'y.

Jesús žeyone' to benne' nžeke' ne'e

(Mr. 3:1‑6; Lk. 6:6‑11)

9 Naž bezá' Jesusen' ga na', na' wyoé'e ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 10 Ḻo yo'on' wzóa to benne' nžeke' ne'e, na' dan' žénegekle benne' judío wnná bia' ka' žéḻgekle' to da' gak yesbága'gake' Jesusen' ẕia, che ḻen wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿De latje yeyonžo no benne' yižwé' kate' nak ža la'y?

11 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—No benne' ládjwle ḻe'e, cha' zoa to ẕila' chie', na' cha' bix̱ba' toba' ḻo yežw kate' nak ža la'y, ¿bi chejleje'-ba'? 12 Záka'že to benne' ka to ẕila'. Che ḻen, de latje gonžo da' nak chawe' chegak benách ka' kate' nak ža la'y.

13 Naž Jesusen' gože' benne' yižwén':

—Bḻi no'o.

Kate' bḻi ne'e, ḻa' beyakten chawe' kan nak yecheḻá'a ne'e.

14 Naž bežachjgak benne' yodo' fariseo ka', na' béngake' x̱tíža'gake' nich gótgake' Jesusen'.

To benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te bchaḻje' che Jesús

15 Kate' gókbe'ele Jesusen' da' ni, bezé'e ga na', na' benne' zan jákḻene' Ḻe' tẕen. Naž Jesusen' beyone' yógo'te benne' yižwé' ka', benne' nníta'gake' ládjwgak benách ka', 16 na' bchi'le' ḻégake' bi wzéngekle' benách ka' no nake' Ḻe'. 17 Kate' bcháḻjḻene' ḻégake' gok da' wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné':

18 Le wia nga, Bennen' nake' wen žin chia',

Bennen' wžekza' neda'.

Nži'ila' Ḻe', na' žaz ḻaža'a Ḻe'.

Wchiza' Ḻe' Be' La'y.

Ḻe' wzenle' yógo'te benách kan gona',

wchi'a ḻaža'a ḻégake'.

19 Bi tiḻ diže'e ḻen no benne', na' bi nnie' zižje,

na' bi yenle no benne' chi'e gan nak zi'to'.

20 To ya x̱tildo' da' zoa be bi chichjwen',

na' to yi' da' za' yoḻen, bi wsoḻen',

kate' wzoaže' da' nak chawe' chie'.

21 Yógo'te benách ka' wẕén ḻáže'gake' Ḻe'.

Ẕnnágake': “Da' x̱iwe' žónḻenen Jesús tẕen”

(Mr. 3:19‑30; Lk. 11:14‑23; 12:10)

22 Naž bḻa'gak benne' ka' zej noe'e to benne' ḻo choḻe gan zoa Jesusen', bennen' bi žak nnie', dan' yoe'e be' x̱iwe', na' Jesusen' beyone' ḻe'. Ki goken, bennen' goke' ḻo choḻe, na' bi gok nnie', na'a ẕḻe'ele', na' ẕchaḻje'. 23 Che ḻen bebán ḻáže'gak yógo'te benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnágake':

—¿Nak benne' ni ẕa'só Dabí, bennen' žaḻa' ḻe'e?

24 Kate' béngekle benne' yodo' fariseo ka' da' ni, wnnágake':

—Benne' ni žebeje' be' x̱iwe' ka', dan' Belzebú, da' x̱iwe', dan' naken x̱angak be' x̱iwe' ka', žónḻenen Ḻe' tẕen.

25 Žákbe'ele Jesusen' dan' ẕza' ḻáže'gake', na' gože' ḻégake':

—Gáte'teze gan ẕnna bia'gak benách ka', cha' žoj chóplegak benne' ka', na' cha' tíḻ-ḻengake' ljéžgake' ka', kwia yi' yeḻa' wnná bia' chégake'. Ḻezka', cha' žoj chóplegak benách ka' nníta'gake' to yež o to yo'o, na' cha' tíḻ-ḻengake' ljéžgake' ka', bi gak dia'gak benne' ka' nníta'gake' ḻo yežen' o ḻo yo'on'. 26 Ḻezka', cha' kwej da' x̱iwe' ḻa' ljéžekzen, na' cha' tíḻ-ḻengak be' x̱iwe' ka' ḻa' ḻégakkzen, ¿nakx̱kze gak dia' yeḻa' wnná bia' che da' x̱iwen'? 27 Ẕnnele chia', na' ẕnnale žebeja' be' x̱iwe' ka' dan' Belzebú da' x̱iwe' žónḻenen neda' tẕen. Cha' neda' žona' ki, ¿noẕ benne' žónḻene' tẕen benne' ka' žónḻengake' ḻe'e tẕen kate' žebéjgake' be' x̱iwe' ka'? Che ḻen, da' žóngakkze' nak bian' nchíx̱elele ḻe'e. 28 Na'a, cha' neda' žebeja' be' x̱iwe' ka' dan' zoaḻen yeḻa' wak che Dios Be' La'y neda', da' li yeḻa' wnná bia' che Dios ba bḻan' ga zoale ni.

29 ’¿Gak no benne' choe'e liž to benne' waḻe, na' kweje' yeḻa' wnni'a da' žen' liže', cha' zga'ale bi wcheje' benne' waḻen'? Naž gak choe'e nich wtache' liž benne' waḻen'.

30 ’No benne' bi žónḻene' neda' tẕen, ẕbej yichje' neda', na' ḻezka' no benne' bi ẕtóbḻene' neda' tẕen, žóslase'.

31 ’Che ḻen žapa' ḻe'e, yógo'te doḻa' da' žongak benách ka', na' diža' zi' ka' da' ẕnnégake' che Dios, yenít ḻaw Dios chégake', san no benne' nne zi'e che Dios Be' La'y, batkle yenít ḻaw Dios chie'. 32 Ḻezka', cha' no benne' nnie' chia' neda', Benne' Golje' Benách, Dios yenít ḻawe' chie', san no benne' nnie' che Dios Be' La'y, batkle yenít ḻaw Dios chie'. Bi yenít ḻawe' chie' ža ni zoažo na'a, na' bi yenít ḻawe' chie' ža zezán'.

Da' žonžo nak bian' kan nakžo

(Mt. 7:15‑19; Lk. 6:43‑45)

33 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Cha' nak ẕix̱ to yag, kwian da' ẕix̱, san cha' bi nak ẕix̱ bi kwian da' ẕix̱. Ki naken, da' ẕbia to yag nak bian' kan naken. 34 Ḻe'e, lježgak bele snia nakle. ¿Nakx̱ gak wchaḻjle da' naken chawe', cha' bi nakle chawe'? Kan nak da' ẕza' ḻáže'gak benách ka', ḻezka' ẕcháḻjgake'. 35 Ẕchaḻj to benne' chawe' da' nak chawe' dan' yo'o da' naken chawe' ḻo yichj ḻáẕda'we', san ẕchaḻj no benne' bi nake' chawe' da' bi nak chawe', dan' yo'o da' bi naken chawe' ḻo yichj ḻáẕda'we'. 36 Che ḻen žapa' ḻe'e, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka' sáka'gake', wchi'a ḻaže'e benách ka' ni'a chegak yógo'te diža' da' wnnágakkze' ka'ze. 37 Kan nak da' ẕnno', wchi'a ḻaže'e le', na' yežojo' chawe' o bago'o ẕia ni'a che dižan' da' wnnó'.

Ẕnnábgekle' Jesús gone' to da' gak bian' no nake'

(Mr. 8:12; Lk. 11:29‑32)

38 Naž beži'igak benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', na' góžgake' Jesusen':

—Benne' wsedle, žénelto' ḻe'elto' to da' gono' da' gak bian' gan za' yeḻa' wnná bian' da' napo'.

39 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Benne' ki, benne' wen da' ẕinnj ka', na' bi zej nake' dot ḻi ḻaže', ẕnnábgekle' neda' gona' to da' gak bian' no naka'. Bi be da' gak bian' ḻé'egekle', san toze da' nak bia' kan gok che Jonás, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios. 40 Kan gok che Jonasen', bga'ne' ḻe'e bel ẕen chonne ža chonne yele, ḻezka' gaken chia' neda', Benne' Golje' Benách, dan' chonne ža chonne yele ga'na' ẕan yo. 41 Benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež Nínibe chásgake' ža na' kate' chog Dios chegak benách ka' da' gone' chégake', katen' wchi'a ḻaže'e benách ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a, na' da' bengak benne' ka' che yež Nínibe na' yesbagan' benách ki ẕia dan' beyát ḻáže'gak benne' ka' che yež Nínibe na' katen' Jonasen' bzenle' ḻégake' x̱tiža' Dios, na' na'a zoa' neda' nga, na' nákḻe'eža' ẕen ka Jonasen'. 42 Ḻezka' no'len' wnná bi'e yežen' da' žen' zaka' gan ẕde wbíž byo' zag ka' chase' ža na' kate' chog Dios chegak benách ka' da' gone' chégake' kate' wchi'a ḻaže'e benách ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a, na' da' ben no'len' yesbagan' ḻégake' ẕia, dan' bžoj no'len' gan nakḻe'e zi'to' nich yenle' diža' sina' da' bchaḻj Salomón, na' na'a zoa' neda' nga, na' nákḻe'eža' ẕen ka Salomón na'.

Kate' žežín be' x̱iwe' latje chen

(Lk. 11:24‑26)

43 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' žežój be' x̱iwe' yo'o to benne', ẕdan gan nbiž, na' žiljen gan yezí' ḻažen'. Cha' bi wžeḻ-len gan yezí' ḻažen', 44 naž nnan: “Yeyá'a latje chia' gan bžoja'.” Kate' yežinen gan bžojen, chejx̱akan' bennen', nake' ka to yo'o ndachen, na' nloan, na' ba nba'an nich chejsóa no benne' ga na'. 45 Naž chej be' x̱iwen', na' chejx̱ín' yegaže be' x̱iwe' ka', be' zej nakžen x̱iwe' ka ḻen, na' chó'ogaken yógo'ten, na' chejnníta'gaken ḻo yichj ḻáẕdo'w bennen', na' ga ze ḻaw gakže nyache' che bennen' kan goken chie' zga'ale. Ḻezka' gaken chegak benách ki, benne' wen da' ẕinnj ka'.

X̱na' Jesús, na' benne' biche'e ka'

(Mr. 3:31‑35; Lk. 8:19‑21)

46 Kate' Jesusen' ne ẕcháḻjḻene' benách ka' da' ni, bžin x̱ne'e ḻen benne' biche'e ka' ga na'. Wnníta'gake' ḻa' ḻí'ale, na' gónegekle' wcháḻjḻengake' Jesusen'. 47 Naž to benne' bzenlen' Jesusen', na' wnné':

—Bwia nga, zoa x̱no'o ḻen benne' bicho'o ka' ḻa' ḻí'ale, na' žénegekle' wcháḻjḻengake' Le'.

48 Bechebe Jesusen', na' gože' bennen' bzenle' Ḻe' da' ni, na' wnné':

—¿Nnézlele no benne' nake' x̱na'a, na' no benne' ka' zej nake' benne' bícha'ado' ka'?

49 Naž bḻi ne'e, na' bḻoe'ele' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Bwia nga, benne' ki zej nake' ka x̱na'kza', na' benne' bíche'kza' ka'. 50 Nóte'teze benne' žone' kan žénele X̱a', Bennen' zoe' ya'abá, benne' ni nake' bi' bíche'kza', na' bi' zankza', na' x̱na'kza'.

13

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che to benne' žaz

(Mr. 4:1‑9; Lk. 8:4‑8)

1 Ḻa' ža na'ze bžoj Jesusen' ḻo yo'o, na' bejsóe' žoa'a nisdo'. 2 Dan' bdobgak benne' zan gan zoa Jesusen', wžene' to ḻo barkw, na' wži'e ga na', na' benne' zan ka' wnníta'gake' ḻo yo biž žoa'a nisdon'. 3 Naž Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake', na' da' zan da' bsedle' ḻégake', da' ka' bsaka' ḻebe', na' wnné':

—Le wia nga, bžoj to benne' žaz, yjeze' bínnedo' ka'. 4 Kate' ne zjeze', béx̱jwgak baḻe bínnedo' ka' žoa'a nez, na' bžingak byínnedo' ka', na' bdáwgakban'. 5 Béx̱jwgak yebaḻe bínnedo' ka' ḻo yo gan že' yej, gan de láte'ze yo, na' ḻa' bḻá'tegaken, dan' de láte'ze yo ga na'. 6 Naž kate' bḻa' wbíž, ḻa' wbižte dan' goze', dan' bi zoa gan gon lwen. 7 Béx̱jwgak yebaḻe bínnedo' ka' gan beḻa'gak lba yeche' ka'. Belgóleḻe'e lba yeche' ka', na' bdóbgaken dan' goze', na' bžia yí'gaken ḻégaken. 8 Béx̱jwgak yebaḻe bínnedo' ka' gan nak ḻo yo beb, na' bnéẕjwgaken. Bnéẕjwgak baḻe dan' goze' yetó gaywá' ka'. Bnéẕjwgaken yebaḻen yechonnḻalj ka', na' bnéẕjwgaken yebaḻen yechí žoa ka'. 9 No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

Da' žénele Jesús gongak da' ka' bsaka' ḻebe'

(Mr. 4:10‑12; Lk. 8:9‑10)

10 Naž bžingak benne' wsedle ka' che Jesusen' gan zoe', na' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' ẕcháḻjḻeno' benách ka' da' ka' žsaka' ḻebo'?

11 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Dios žonne' ḻe'e latje chejní'ilele da' ngache' kan ẕnna bi'e Ḻe' ya'abá chie', san benne' ki bi žénegekle' chejní'igekle'. 12 No benne' ẕzi'e x̱tiža' Dios, Dios wneẕjwe' chie' yelate', na' gáta'ḻe'en chie', san no benne' bi ẕzi'en, da' do'ze dan' ba nzi'e yegá'n. 13 Che ḻen ẕcháḻjḻena' ḻégake' da' ka' žsaka' ḻeba', dan' ẕwíagake' san bi ẕḻé'egekle'. Želyenle' san bi ẕze nággake', na' bi žejní'igekle'. 14 Ki žaken, ẕžin da' wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, katen' wnné':

Da' li yénlele san bi chejní'ilele.

Wíaḻe'ele san bi ḻé'elele da' nakkzen.

15 Ki naken dan' nak zide yichj ḻáẕdo'gak benne' ki,

na' bi be žaz ḻo yichj nággake'.

Nyejw yej ḻáwgake',

na' bi ẕḻé'egekle' ḻen yej ḻáwgake' ka'.

Bi ẕze nággake'

na' bi ẕzejní'igekle' yichj ḻáẕdo'gake',

na' bi žeyákgake' chia' neda',

nich gak yeyona' ḻégake'.

16 ’Na'a, ba nez ẕen naken chele ḻe'e, dan' ẕḻé'egekle yej ḻawle ka', na' žéngekle nagle ka'. 17 Da' li žapa' ḻe'e, benne' zan, benne' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' benne' chawe' ka', gónegekle' ḻé'egekle' da' ẕḻé'elele ḻe'e, san bi bḻé'egeklen'. Gónegekle' yéngekle' da' žénlele ḻe'e, san bi béngeklen'.

Ẕḻoe'el Jesús da' žsedle da' bsaka' ḻebe'

(Mr. 4:13‑20; Lk. 8:11‑15)

18 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le wzé nag da' žsedle da' bsaka' ḻeba' che benne' žaz. 19 Nóte'teze benne' ženle' diža' kan ẕnna bia' Dios ya'abá, na' bi žejni'ilen', žak che diža' da' benlen' kan gok che bínnedo' ka' béx̱jwgaken žoa'a nez. Ḻa' za'te da' x̱iwe', na' žeká'n dižan' da' wyazen ḻo yichj ḻáẕdo'w bennen'. 20 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken ḻo yežlyón' gan že' yej žsédgeklen kan žak che no benne' ženle' dižan', na' ḻa' ẕze nagtien' ḻo yeḻa' žebél chie', 21 san kan bi wdia'gak bínnedo' ka' dan' bi gota' gan góngaken lwen, ḻezka' žaken che bennen'. Kate' žin to da' žsaka' zin' ḻe', na' kate' ẕbia ḻáže'gak benách ka' ḻe' dan' nzi' ḻo ne'e dižan', ḻa' gakte chope ḻaže'e. 22 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan bególegak lba yeche' ka' žsédgeklen kan žak che bennen' ženle' dižan', san ẕdan ḻaže'e da' ka' zej nnitan' yežlyó nga, na' da' ka' žon ḻáže'geklen bennen' dan' ẕdan ḻaže'e yeḻa' wnni'a che yežlyó nga. Da' ki žóngaken ga kwia yi' dižan', na' bi gak gonen žin ḻo yichj ḻáẕda'we'. 23 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken ḻo yo beb žsédgeklen kan žak che bennen' ženle' dižan', na' žejni'ilen', na' žon žin dižan' ḻo yichj ḻáẕda'we'. Zej nak baḻe benách ka' ka bínnedo' ka' bnéẕjwgaken yetó gaywá' ka'. Zej nak yebaḻe benách ka' ka bínnedo' ka' bnéẕjwgaken yechonnḻalj ka', na' zej nak yebaḻe benách ka' ka bínnedo' ka' bnéẕjwgaken yechí žoa ka'.

Yíx̱e'do' ka'ze da' ẕnnan' kan ẕnna' yele ẕoa' stribe

24 Naž bsaka' ḻebe Jesusen' yetó, na' gože' ḻégake':

—Kan gak gan žin da' ẕnna bia' Dios ya'abá naken kan gok che bínnedo' chawe' ka' da' goz to benne' gan nak ḻo yežlyó chie'. 25 Kate' ne ẕtasgak benne' ka' nníta'gake' liže', bḻa' to benne' ga na', benne' bi ẕḻe'ele' ḻe' chawe', na' yjeze' ḻo yežlyó chien' bínnedo' ka' che yix̱e' ka'ze dan' ẕnnan' kan ẕnna' yele ẕoa' stribe, na' beyeje' latje chie'. 26 Kate' bḻa' ẕoa' striben', na' wžé' bisto chen gan žia ẕoa' striben', naž gok bia'gak yíx̱e'do' ka'ze ka'. 27 Naž bžingak benne' wen žin ka' gan zoa benne' x̱an yežlyón', na' góžgake' ḻe': “X̱an, cha' gozo' bínnedo' chawe' ka' ḻo yežlyó chion', ¿nakx̱ goken bḻa'gak yíx̱e'do' ka'ze ka'?” 28 X̱an yežlyón' gože' ḻégake', na' wnné': “To benne' bi ẕḻe'ele' neda' chawe' bene' ki.” Naž benne' wen žin ka' wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake': “¿Žénelo' chejto' chejḻážo'to' yíx̱e'do' ka'ze ka'?” 29 Naž x̱ángake' gože' ḻégake': “O'o. Kate' wlážo'le yíx̱e'do' ka'ze ka', ḻezka' wlážo'ḻentele yele ẕoa' stribe ka'. 30 Gakže chawe' gonnle latje gólegaken tẕen na' zejte chejtobžon, na' naž yapa' benne' ka' wtóbgaken': le wtób zga'ale yíx̱e'do' ka'ze ka', na' le wchejen chejx̱ónn weje nich wzeyžon, na' naž wtoble ẕoa' striben' ḻo yo'o chia'.”

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che to bínnedo' mostasa

(Mr. 4:30‑32; Lk. 13:18‑19)

31 Yetó da' bsaka' ḻebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Kan gak gan žin da' ẕnna bia' Dios ya'abá, gaken kan gok che to bínnedo' mostasa, dan' goz to benne' gan nak ḻo yežlyó chie'. 32 Da' li bínnedo' mostasa na' nakžen da' do'ze ka zej nak yógo'te bínnedo' yezika' ka', san kate' ba nazen, ẕgóležen ka yógo'te yix̱e' kwan ka', na' žaken ẕen kan nak to yag, na' želžín byínnedo' ka', na' žóngakba' x̱ó'ngakba' ka' ḻo ni'a nen'.

Žsaka' ḻebe Jesús che kwa zichj che yet x̱til

(Lk. 13:20‑21)

33 Yetó da' bsaka' ḻebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Kan gak gan žin da' ẕnna bia' Dios ya'abá gaken ka ben kwa zichj che yet x̱til, dan' bchix̱e to no'le ḻen chonne lbix̱ yezje ẕoa' stribe, na' wyache' dot kwa na'.

Da' žénele Jesús gongak da' ka' žsaka' ḻebe'

(Mr. 4:33‑34)

34 Yógo'te da' ki bsaka' ḻebe Jesusen', da' ka' bcháḻjḻene' benách ka' nníta'gake' ga na', na' bi bcháḻjḻene' ḻégake' da' bi bsaka' ḻeben'. 35 Ki bene', na' bžin dan' bzoj to benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné':

Wchaḻja' da' ka' wsaka' ḻeba'.

Nnia' da' bgache' katen' wzó ḻaw žata' yežlyó.

Da' žsedle da' bsaka' ḻebe Jesús che yíx̱e'do' ka'ze

36 Naž Jesusen' bzele diže'e benách ka' nníta'gake' ga na', na' beseḻe'e ḻégake', na' Ḻe' beyoé'e yo'o. Naž bžingak benne' wsedle chie' ka' gan zoe', na' góžgake' Ḻe':

—Bḻoe'el neto' da' žsedle dan' bsaka' ḻebo' che yíx̱e'do' ka'ze dan' ẕnnan' kan ẕnna' yele ẕoa' stribe.

37 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Benne' žaze' bínnedo' chawe' naka' neda', Benne' Golje' Benách. 38 Ga na' goze' bínnedo' ka' naken yežlyó nga, na' bínnedo' chawe' ka' zej naken benne' ka' zej nbabe' gan ẕnna bia' Dios. Yíx̱e'do' ka'ze ka' dan' ẕnnan' kan ẕnna' yele ẕoa' stribe zej naken benne' ka' zej nake' che da' x̱iwe'. 39 Bennen' bi ẕḻe'ele' chawe' x̱an yežlyón', na' goze' yíx̱e'do' ka'ze ka', da' x̱íwe'kze naken. Ža na' katen' wtóbgaken' naken ža ze ḻawte ža ka' che yežlyó nga, na' benne' ka' ẕtóbgaken' zej nake' wbás che ya'abá ka'. 40 Kan goken, btóbgake' yíx̱e'do' ka'ze ka', na' bzéygaken' ḻo yi', ḻezka' gaken kate' yeyóž che yežlyó nga. 41 Neda', Benne' Golje' Benách, seḻa'a wbás la'y chia' ka', na' kwéjgake' yógo'te benne' ka' gan ẕnna bia' Dios, benne' ka' žóngake' ga žongak ljéžgake' ka' doḻa', na' ḻezka' benne' ka' žóngake' da' kegle. 42 Wbás che ya'abá ka' chó'ngake' benne' ka' ḻo yi' gabíl, benne' wen da' ẕinnj ka', na' kwéžegake', na' wx̱éj láye'gake'. 43 Naž benách chawe' ka' chépgake' yes baní', na' gákgake' kan nak wbíž gan ẕnna bia' Dios ya'abá chie'. No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to yeḻa' wnni'a ngache'

44 Ḻezka' bsaka' ḻebe Jesusen', na' wnné':

—Da' ẕnna bia' Dios ya'abá chie' naken ka to yeḻa' wnni'a, da' ngache' to ḻo yežlyó. Katen' to benne' bžeḻ-len', bekache'en gan bgachen', na' ḻo yeḻa' žebél chie' wyeje', na' bete'e yógo'te da' nape', na' go'we' yežlyón' nich gata' yeḻa' wnni'a na' chie' ḻe'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to bga da' záka'ḻe'en

45 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kan žaḻa' dan ḻáže'le da' ẕnna bia' Dios ya'abá chie' naken kan ben to benne' ža'we', na' žote'e, na' žilje' bga zaka' ka'. 46 Kate' bžeḻ-le' to bga da' záka'ḻe'en, wyeje', na' bete'e dot da' nape', na' go'we' bgan'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to yix̱jw bel

47 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kan gak gan žin da' ẕnna bia' Dios ya'abá chie', gaken kan žon to yix̱jw bel da' bzáḻa'gak benne' ka' ḻo nisdo', dan' bejx̱enen bel zan. 48 Katen' ba bežá' yix̱jwn', na' bebéjgaken' ḻo yo biž žoa'a nisdon', gan wžé'gake', na' bnníta'gake' bel chawe' ka' ḻo x̱kwite ka', na' bel ka'ze ka' wžó'ngake' ḻégakba'. 49 Ḻezka' gaken kate' yeyóž che yežlyó nga. Žojgak wbás che ya'abá ka', na' kwéjgake' cheze benne' chawe' ka', na' yekwásgake' ḻégake' ladjw benne' wen da' ẕinnj ka'.

50 ’Naž chó'ngake' benne' wen da' ẕinnj ka' ḻo yi' gabíl, gan kwéžegake', na' wx̱éj láye'gake'.

Yeḻa' wnni'a gole, na' da' kobe

51 Naž Jesusen' wnnable' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—¿Žejní'ilele yógo'te da' ki?

Bechébegake', na' góžgake' Ḻe':

—O', X̱an.

52 Jesusen' gože' ḻégake':

—Katen' to benne' yodo' wsedle ba nzi' ḻo ne'e da' ẕnna bia' Dios ya'abá chie', nake' ka to benne' x̱an yo'o, benne' žebeje' ladjw yeḻa' wnni'a chie' da' kobe, na' da' gole, da' ka' zej naken chawe', da' ka' žebéḻenlen'.

Da' ben Jesús ḻo yež Nasaret

(Mr. 6:1‑6; Lk. 4:16‑30)

53 Kate' beyóž bsaka' ḻebe Jesusen' da' ki, bezé'e ga na'. 54 Kate' bežine' gan nak laže', bsedle' benne' ka' nníta'gake' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bebángekle', na' wnnágake':

—¿Gaẕ bsedle benne' ni yeḻa' žejní'il ni? ¿Nakx̱ naken, žone' da' zan yeḻa' wak ki? 55 Benne' ni nake' ẕi'n benne' ẕkonle' žin blag ka', na' x̱ne'e lie' Lia. Nake' bíche'gak Jakob, na' Jwsé, na' Smon, na' Judas. 56 Ḻezka' no'le zane' ka' nníta'ḻengake' žo'o nga. ¿Gaẕ bsedle' yógo'te da' ki?

57 Che ḻen gok chope ḻáže'gake', na' bebéj yíchjgake' Ḻe'. Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Yógo'te benách ka' žápegake' ba la'ne no benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, san benách wláž chie' ka', na' benne' ka' nníta'gake' liže' bi žápegake' ḻe' ba la'ne.

58 Che ḻen bi ben Jesusen' da' zan yeḻa' wak ka' ga na', dan' bi žejḻé'gake' chie'.

14

Ka bétgake' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis

(Mr. 6:14‑29; Lk. 9:7‑9)

1 Kate' ža ka', benle Herodes, bennen' ẕnna bi'e gan nbab Galilea, kan zej nak yeḻa' wak ka' da' žon Jesusen'. 2 Herodes na' gože' ni'a ne'e ka', na' wnné':

—Bennen' nake' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis. Ba bebane' ḻo yeḻa' got. Che ḻen nzi' ḻo ne'e yeḻa' wak ẕen na'.

3 Ki wnná Herodes na' dan' bséḻa'kze' benne' ka' béx̱wgake' Ẕwan'. Bchéjgake' ḻe' do ya, na' bséjwgake' ḻe' liž ya dan' gónele Herodías gaken ki. Herodías na' goke' ẕo'le Lip, benne' biche' Herodes na'. 4 Ki ben Herodes na', dan' Ẕwan' gože' ḻe': “Bi žaḻa' sóaḻeno' ẕo'le benne' bicho'o.”

5 Che ḻen gónele Herodes na' gote' Ẕwan', san bžebe' wži'igak benne' wláž ka' chie', dan' žékgekle' nak Ẕwan' benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. 6 Naž kate' gok lni che ža wyé'el yiz Herodes na', bžoj x̱kwide' no'le che Herodías na', na' bya'abe' gan že'gak benne' ka' nníta'gake' lni na', na' wyáz ḻaže' Herodes na' da' benbe'. 7 Bchebe ḻaže' Herodes na', na' ben choche' x̱tiže'e wneẕjwe' chebe' bíte'teze da' nnablbe' ḻe'. 8 Dan' ba bsedle x̱na'be' ḻebe' zga'ale, gožbe' ḻe':

—Benn chia' na'a to ḻo ẕiga' ẕen yichj Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis.

9 Naž gok nyache' ḻaže' Herodes na', san dan' ba ben choche' x̱tiže'e, na' dan' béngekle benne' ka' chie' ḻe', benne' ka' že'j žáwḻengake' ḻe' tẕen, che ḻen gože' to benne' chejneẕjwe'-be' yichj Ẕwan'. 10 Ki goken, bseḻe'e to benne' chejchoge' yen Ẕwan' gan nyejwe' liž ya. 11 Bennen' bseḻe'e beyoé'e yichj Ẕwan' to ḻo ẕiga' ẕen, na' bneẕjwen' che x̱kwide' no'len', na' ḻebe' bnéẕjwben' che x̱na'be'.

12 Naž benne' ka' bénḻengake' Ẕwan' tẕen bžíngake' ga na', na' beché'gake' ḻe', na' bejkáche'gake' ḻe'. Wdé na', bejzéngekle' Jesusen' kan gok da' ki.

Jesús ẕwawe' gayo' mil benách ka'

(Mr. 6:30‑44; Lk. 9:10‑17; Jn. 6:1‑14)

13 Kate' benle Jesusen' da' goken che Ẕwan', bezé'e ga na', na' wžene' to ḻo barkw, na' wyeje' toze' to latje dach. Katen' béngekle benách ka' zeje' ga na', bžójgake' ḻo yež ka', na' belzé'e ḻo ní'agake', na' jake' gan žaḻa' žin Jesusen'. 14 Kate' bežój Jesusen' ḻo barkw, bḻe'ele' zej nnita' benách zan ka' ga na', na' beyache' ḻáže'le' ḻégake', na' beyone' benne' yižwé' ka', benne' nníta'gake' ládjwgake'. 15 Kate' ba za' žaḻe ža na', wbíga'gak benne' wsedle chie' ka' gan zoe', na' góžgake' Ḻe':

—Ba za' žaḻe na'a, na' dache nak latje ni. Beseḻa' benách ki nich chjake' gan že'gak yeždo' ka' nich gá'wgake' da' gáwgake'.

16 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi žon byenen chjake'. Le wneẕjw ḻe'e dan' gáwgake'.

17 Naž góžgake' Ḻe':

—Gáyo'ze yet x̱til den, na' chopze bel ka', bia deba' cheto' nga.

18 Jesusen' gože' ḻégake':

—Le yedjwán' nga.

19 Naž Jesusen' wnné' kwe'gak benne' ka' gan yo'o daka'. Wdé na' bex̱we' da' gayo' yet x̱til ka', na' chop bel ka', na' bchis ḻawe', bwie' zaka' ya'abá. Gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bzoẕje' yet x̱til ka', na' bdie' da' ka' ḻo na'gak benne' wsedle chie' ka', na' ḻégake' wdísgake' da' ka' gan že'gak benne' zan ka'. 20 Bdáwgake' yógo'tegake', na' béljegekle'. Naž betóbgake' da' biẕjw ka' da' begá'ngaken, na' beschá'gake' chežinno x̱kwit ka'. 21 Benne' byo ka', benne' bdáwgaken', gókgake' gayo' mílgake', san bi blab no benne' no'le ka', na' x̱kwide' ka'.

Jesús ẕde' ḻawe'l nisdo'

(Mr. 6:45‑52; Jn. 6:16‑21)

22 Naž ḻa' bente Jesusen' ga bebengak benne' wsedle chie' ka' ḻo barkw nich chjake' zgá'alegake' ka Ḻe', na' tégake' yecheḻá'a nisdon', katen' yeseḻe'e Ḻe' benne' zan ka', benne' nníta'gake' ga na'. 23 Katen' Jesusen' ba beseḻe'e benne' ka', wžene' to ḻaw ya'ado' gan bejsóe' toze'. Naž bcháḻjḻene' Dios. Katen' ba goḻe, toze' zoe' ga na'. 24 Barkwn' gan zej nnita' benne' wsedle chie' ka' ẕden gachje ḻáwe'le nisdon', na' žx̱ite' barkwn' dan' žas nisdon', na' ben' žaken ẕzagan' barkwn'. 25 Wdé gachje yelen', wbiga' Jesusen' žoa'a gan nníta'gake', ẕde' ḻawe'l nisdon'. 26 Kate' bḻé'egekle benne' wsedle chie' ka' Ḻe', ẕde' ḻawe'l nisdon', gok zédgekle' dan' ẕžébegake'. Wžéžeya'agake', na' wnnágake':

—To be' bxin'.

27 Naž Jesusen' ḻa' bḻižtie' ḻégake', na' wnné':

—Le gon choch ḻáže'le. Nedan'. Bi žébele.

28 Naž bechebe Bedw, na' gože' Jesusen':

—X̱an, cha' nako' Le', wnné neda' sa'a gan zo' ḻawe'l nisen'.

29 Jesusen' gože' ḻe':

—Da.

Naž betj Bedon' ḻo barkwn', na' wzé'e ḻawe'l nisdon', zeje' gan zoa Jesusen'. 30 Naž kate' bḻe'el Bedon' kan ẕta be' nisdon', bžebe'. Wzó ḻawe' žetje' ḻo nisen', na' wžéžeyi'e. Bḻiže' Jesusen', na' wnné':

—X̱an, beslá neda'.

31 Jesusen' ḻa' bḻite ne'e. Bex̱we' ḻe', na' gože' ḻe':

—Láte'ze žejḻi'o chia'. ¿Biẕ chen' gok chope ḻažo'o?

32 Kate' wžén Jesusen' ḻo barkwn', wžé' ži ben' žaken. 33 Naž benne' ka' nníta'gake' ḻo barkwn' bka'n ẕéngake' Jesusen', na' wnnágake':

—Da' li, Ẕi'n Dios nako'.

Jesús žeyone' benne' yižwé' ka' ḻo yež Jenesaret

(Mr. 6:53‑56)

34 Kate' ba wdégake' yecheḻá'a nisdon', ḻa' bžíntegake' gan nbab yež Jenesaret. 35 Kate' benne' yežen' ka' beyónbia'gake' Jesusen', bséḻa'gake' diža' dot ḻo yežlyón', na' bžingak benách ka' zej noe'e yógo'te benne' yižwé' ka' gan zoa Jesusen'. 36 Góta'yoegekle' Jesusen' we'e ḻégake' latje kángakze' laže' da' nakwe', na' ḻa' beyáktegak yógo'te benne' ka', benne' wdángake' ẕe'.

15

Da' ka' žóngaken ga bi nakžo chawe' ḻaw Dios

(Mr. 7:1‑23)

1 Naž benne' yodo' fariseo ka' len benne' yodo' wsedle ka', benne' ka' zej nžoje' ḻo yež Jerusalén, bžíngake' gan zoa Jesusen', na' góžgake' Ḻe':

2 —¿Biẕ chen' žongak benne' wsedle chio' ka' da' ẕdetlen kan zej nak da' žónteze žonžo kan bengak x̱a x̱to'žo ka'? Bi želyíb ná'gake' kan nak che yodo' kate' za' gáwgake'.

3 Bechebe Jesusen', na' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕ chen' ḻezka' ḻe'e ẕzoale cheḻa'ale da' bchi'le Dios ḻe'e, nich gonle da' žónteze žonle? 4 Nak bia' žonle ki dan' gož Dios ḻe'e, na' wnné': “Wdape ba la'ne x̱a x̱no'o” na' ḻezka' wnné': “No benne' nne zi'e che x̱a x̱ne'e, le got bennen'.” 5 San ḻe'e ẕnnale: “Cha' no benne' yi'e x̱a x̱ne'e: Bi be gak wneẕjwa' chele dan' ba bchebe ḻaža'a wneẕjwa' che Dios yógo'ten'.” 6 Naž ẕnnale biž žon byenen bi da' gon bennen' che x̱a x̱ne'e. Ki žonle, ẕzoale cheḻa'ale dan' bchi'le Dios ḻe'e, nich gonle da' žónteze žonle. 7 Ḻe'e, benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle, nak dot da' li da' wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, kan nakle, katen' wnné':

8 Benne' ki, žoá'agakze' žápegake' neda' ba la'ne,

kege dot ḻáže'gake'.

9 Dáche'ze nak kan ẕka'n ẕéngake' neda'

dan' žsédgekle' da ka' ẕchí'igekle benách ka'.

10 Naž Jesusen' bḻiže' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' gože' ḻégake':

—Le wzé nag da' yapa' ḻe'e, na' le chejni'ilen. 11 Kege da' žaz žoa'a to benne' žonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios, san da' ẕžojen žoe'e žonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios.

12 Naž benne' wsedle ka' che Jesusen' wbíga'gake' gan zoe'. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Nnezlo' bža'agak benne' yodo' fariseo ka' katen' béngekle' dan' bchaḻjo'?

13 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Yógo'te da' zej nazen, da' bi goz X̱a', Bennen' zoe' ya'abá, yelážo'gaken dot lwen. 14 Le wká'n-gake'. Zej nake' ḻo choḻe, na' želchi'e benne' ḻo choḻe ka'. Cha' to benne' ḻo choḻe chi'e yetó benne' ḻo choḻe, žoptie' bíx̱gake' to ḻo bloj.

15 Naž bechebe Bedw, na' gože' Jesusen':

—Bzejní'il neto' da' ni žsaka' ḻebo'.

16 Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Ḻezka' ḻe'e bi žejní'ilele? 17 Nnézlele žaz ḻe'žo yógo'te da' žazen žoá'ažo, na' žežojen ḻe'žo. 18 Na'a, da' žežojen žoá'ale, ḻo yichj ḻáẕdo'le zan', na' da' ki žóngaken ga bi nakle chawe' ḻaw Dios. 19 Ki žaken dan' ẕḻa'gak ḻo yichj ḻáẕdo'le da' kegle ka' da' ẕza' ḻáže'le, da' gonen ga gotle benách ka', na' da' gonen ga wká'n ditjle yeḻa' ẕchag na', na' da' gonen ga gonle da' ẕinnj, na' da' gonen ga se ḻáže'le bi da' kwanle, na' da' gonen ga nnele che lježle da' bi zej naken da' li, na' da' gonen ga nne yáḻele. 20 Da' ki žóngaken ga bi nak chawe' to benne' ḻaw Dios, san cha' bi chibe' ne'e kan nak che yodo' kate' bi da' gawe', da' ni bi gonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios.

To no'le yež zi'to' žejḻi'e che Jesús

(Mr. 7:24‑30)

21 Naž bezá' Jesusen' ga na', na' wyeje' gan zej nbab yež Tiro, na' yež Sidón. 22 To no'le nbabe' to yež da' nbaben Kanaán bžoje' ḻo yežen'. Wnníe' zižje, na' gože' Jesusen':

—X̱an, ẕa'só Dabí, beyache' ḻaže'l neda'. X̱kwide' no'le chia' ẕzáka'ḻe'ebe' dan' yo'obe' be' x̱iwe'.

23 Bi be bechebe Jesusen'. Naž wbíga'gak benne' wsedle chie' ka' gan zoe'. Góžgake' Ḻe', na' wnnágake':

—Beseḻe' ḻe', dan' ze'e x̱kóže'lžo na' ẕbéžeyi'e.

24 Naž bechebe Jesusen', na' gože' no'len':

—Dios bseḻe'e neda' nich gákḻena' benne' Israel ka', benne' zej nake' ka ẕíla'do' ka' zej nnitlba'.

25 Naž wbiga' no'len' gan zoa Jesusen'. Bzoa ẕibe' x̱ni'e, na' gože' Ḻe':

—X̱an, gokḻen neda'.

26 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Bi nak chawe' yeka'ažo yet chegak x̱kwide' ka', na' cho'nžon nich gawgak bé'ko'do' ka' ḻen.

27 Naž no'len' gože' Jesusen', na' wnné':

—O', X̱an, san žawgak bé'ko'do' ka' da' biẕjw ka', da' žéx̱jwgaken ẕanle gan žawgak x̱ángakba'.

28 Naž bechebe Jesusen', na' wnné':

—Nó'ledo'. Dot ḻi ḻaže' nak kan žejḻi'o chia'. Gak chio' kan žénelo'.

Ḻa' na'ze beyakte x̱kwide' no'le chien'.

Jesús žeyone' benne' zan, benne' yižwé' ka'

29 Naž bezá' Jesusen' ga na', na' wdíe' gan nak žoa'a nisdo' che gan nbab Galilea. Wžene' gan nak to ḻaw ya'ado', gan wži'e. 30 Benne' zan bžíngake' gan zoa Jesusen', benne' ka' zá'gake' zej noe'e benne' ka' bi žak sá'gake', na' benne' ḻo choḻe ka', na' benne' ka' bi žak nnégake', na' benne' ka' zej nžog ni'a ná'gake', na' benne' zanže, benne' yižwé' ka', na' wdíx̱jwgake' ḻégake' x̱ni'a Jesusen', na' Ḻe' beyone' ḻégake'. 31 Bebán ḻáže'gak benne' ka' kan nak da' ben Jesusen', dan' bḻé'egekle' ẕnnagak benne' ka' bi gok nnégake', na' beyakgak benne' ka' bžoggak ni'a ná'gake', na' ẕza'gak benne' ka' bi gok sá'gake', na' ẕḻé'egekle benne' ka' gókgake' ḻo choḻe. Che ḻen bka'n ẕéngake' Dios chegak benne' Israel ka'.

Jesús ẕwawe' tap mil benne' ka'

(Mr. 8:1‑10)

32 Naž Jesusen' bḻiže' benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

—Žeyache' ḻáže'la' chegak benne' zan ki, dan' ba zej chonne ža zá'ḻengake' neda', na' bi be de da' gáwgake'. Bi žénela' yeseḻa' ḻégake' lížgake' želdonze' ka', dan' yedó ḻáže'gake' ḻo nez.

33 Naž benne' wsedle chie' ka' góžgake' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Gaẕ žéḻ-leto' yet x̱til zan ḻo latje dach nga, nich wawto' benne' zan ki?

34 Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Baḻx̱ yet x̱til de chele?

Bechébegake', na' wnnágake':

—Gaže, na' ḻezka' babze bel deba' cheto' nga.

35 Naž Jesusen' gože' benne' zan ka' kwé'gake' ḻo yo. 36 Bex̱we' gaže yet x̱til ka' ḻen bel ka', na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bzoẕjen', na' bneẕjwen' chegak benne' wsedle chie' ka', na' ḻégake' wdísgaken' gan že'gak benne' zan ka'. 37 Bdáwgake' yógo'tegake', na' béljegekle'. Wdé na' betóbgake' da' biẕjw ka' da' begá'ngaken, na' beschá'gake' gaže x̱kwit ka'. 38 Zej nnita' tap mil benne' byo ka', benne' ka' bdáwgake', san bi blábgake' no'le ka', na' x̱kwide' ka'. 39 Naž Jesusen' beseḻe'e benne' ka' lížgake', na' wžene' ḻo barkwn', na' jake' gan nbab yež Magdala.

16

Ẕnnábgekle' Jesús gone' to da' gak bian' no nake'

(Mr. 8:11‑13; Lk. 12:54‑56)

1 Naž benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' saduseo ka' bžíngake' gan zoa Jesusen' nich si' biá'gake' Ḻe', na' wnnábgekle' Ḻe' gone' to da' gak bian' gan za' yeḻa' wnná bia' chien'. 2-3 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Nnézkzele dan' ẕnnagak benách, ẕnnágake': “Kate' že' bejw kwele, wak yejw.” Ḻezka' ẕnnagake': “Kate' žechj be' bi gak yejw.” ¡Benne' bi nnezle ka'! ¡Žak nneya'ale da' gon ḻawe' ža, san bi žákbe'elele nbága'le ẕia ni'a che da' žónkzelele! 4 Benne' ka', benne' žóngake' da' kegle, na' bi zoa dot ḻi ḻáže'gake', želnnable' neda' gona' to da' gak bian' no naka', san bi be da' gak bian' ḻé'egekle'. Toze dan' gok bian' kan gok che Jonás, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, ḻé'egeklen'.

Naž Jesusen' bkwase' gan nníta'gake', na' beyeje'.

Da' naken ka kwa zichj che yet x̱til

(Mr. 8:14‑21)

5 Kate' bžíngake' yecheḻá'a nisdon', gókbe'egekle benne' wsedle ka' che Jesusen' goḻ ḻáže'gake' wá'gake' da' gáwgake'. 6 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le wia nga. Le gape chi'i kwinle che da' naken ka kwa zichj che yet x̱til chegak benne' yodo' fariseo ka', na' chegak benne' yodo' saduseo ka'.

7 Naž benne' wsedle chie' ka' bcháḻjḻengake' ljéžgake' ka', na' wnnágake':

—Ẕnne' ki dan' bi nwa'žo yet x̱til.

8 Žákbe'ele Jesusen' da' ni, na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' žon x̱tíža'le dan' bi nwa'le yet x̱til? Láte'ze žejḻe'le chia'. 9 ¿Bi žejní'ilele, na' bi žezá' ḻáže'le kan gok chegak gayo' yet x̱til ka', dan' bdawgak gayo' mil benne' ka', na' kan x̱kwit zan ka' betoble? 10 ¿Ḻezka' bi žejsá' ḻáže'le kan gok chegak gaže yet x̱til ka', dan' bdawgak tap mil benne' ka', na' kan x̱kwit zan ka' betoble? 11 ¿Bi žejní'ilele? Bi bchaḻja' che yet x̱til katen' goža' ḻe'e gape chi'i kwinle che da' naken ka kwa zichj che yet x̱til chegak benne' yodo' fariseo ka', na' chegak benne' yodo' saduseo ka'.

12 Naž bejní'igekle' Jesusen' bi gože' ḻégake' gape chi'i kwíngake' che kwa zichj che yet x̱til, san žaḻa' gape chi'i kwíngake' che da' žsédgekle benne' yodo' fariseo ka', na' benne' yodo' saduseo ka'.

Bedw ẕnne' Jesús nake' Benne' Cristo

(Mr. 8:27‑30; Lk. 9:18‑21)

13 Kate' bžin Jesusen' gan nbab yež Sesarea, gan ẕnna bia' Filipo, wnnable' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—¿Noẕ ẕnnagak benne' ka' naka' neda', Benne' Golje' Benách?

14 Bechébegake', na' wnnágake':

—Baḻe' ẕnnágake': “Ẕwa nako', bennen' bezóe' benách ka' nis.” Yebaḻe' ẕnnágake': “Lías nako', bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te.” Yebaḻe' ẕnnágake': “Jeremías nako', o to benne' yoble, benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te.”

15 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Cheẕe ḻe'e, ¿noẕ ẕnnale naka' neda'?

16 Bechebe Smon Bedw, na' gože' Ḻe':

—Le' nako' Benne' Criston', Ẕi'n Dios ban.

17 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Ba nez ẕen naken chio', Smon, ẕi'n Jonás, dan' bi bḻoe'el no benne' le' da' ni, san X̱a', Bennen' zoe' ya'abá, bḻoe'ele' le' da' ni. 18 Neda' žapa' le', le' nako' Bedw, na' ḻo yej ni chix̱jwa' benne' ka' zej nake' chia', na' yeḻa' wnná bia' che da' x̱iwe' bi gak wzagan' x̱nézgake'. 19 Wdía' ḻo no'o ẕi'n ya ka' che latje gan ẕnna bia' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie'. Da' wžono' ḻo yežlyó nga, ḻezka' ba bžon Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie', na' da' go'o latje gaken ḻo yežlyó nga, ba be' latje gaken Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie'.

20 Naž Jesusen' bchi'le' benne' wsedle chie' ka' bi wzéngekle' nitó benne' nake' Ḻe' Benne' Criston'.

Jesús ẕḻoe'ele' kan za' gótgake' Ḻe'

(Mr. 8:31—9:1; Lk. 9:22‑27)

21 Ḻa' ža na'ze wzó ḻaw Jesusen' ẕḻoe'ele' benne' wsedle chie' ka' žon byenen cheje' Jerusalén, gan bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', na' benne' yodo' wsedle ka', wsaka' zí'gake' Ḻe', na' naž gótgake' Ḻe', san kate' gak chonne ža, yebane' ḻo yeḻa' got. 22 Naž Bedw bchi'e Jesusen' cheḻa'ale, na' wzó ḻawe' ẕdiḻe' Ḻe', na' wnné':

—X̱an, bi gonn Dios latje. Bi gak chio' kan ẕnno'.

23 Naž beyéchj Jesusen', na' gože' Bedon':

—Bkwas na'le. Žono' le' kan žon da' x̱iwe'. Žono' ga gak chope ḻaža'a dan' kan ẕza' ḻažo'o le' bi naken kan ẕza' ḻaže' Dios, san kan ẕza' ḻáže'gak benách ka'.

24 Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Cha' zoa no benne' žénele' gónḻene' neda' tẕen, žaḻa' wzóe' cheḻa'ale da' ka' ẕdan ḻaže'e, na' gake' ka to benne' noe'e yag kroze, na' zeje' zejté'e ḻe'e yag krozen'. Naž gak gónḻene' neda' tẕen. 25 No benne' žénele' gape chi'e yeḻa' nban chie', wniten', san benne' wnite' yeḻa' nban chie' dan' žónḻene' neda' tẕen, gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 26 Bi be da' chawe' gaken che to benne' cha' wtobe' yógo'te da' den yežlyó nga san wnite' yeḻa' nban chie'. Bi be gak wneẕjw bennen' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 27 Ki ẕnnia', dan' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, tẕen ḻen yeḻa' baní' che Dios, X̱a', na' che wbás che ya'abá chia' ka'. Naž yebi'a che to to benne' kan zej nak da' ka' bene'. 28 Da' li žapa' ḻe'e: bi gatgak baḻe benne' ka', benne' nníta'gake' nga, na' zejte ḻé'egekle' yedjnná bi'a neda', Benne' Golje' Benách.

17

Ẕcha' kan ẕnna' ḻaw Jesús

(Mr. 9:2‑13; Lk. 9:28‑36)

1 Wdé x̱ope ža, Jesusen' bchi'e Bedw na' Jakob, na' Ẕwa, benne' biche' Jakoben', na' jake' cheze gan nak to ḻaw ya'a sibe. 2 Kate' ne nníta'gake' ga na' bža' kan ẕnna' ḻaw Jesusen' ḻáwgake'. Wyép yes baní' ḻaw Jesusen' kan ža'ní' wbíž, na' beyák ẕíla'do'ze laže' nakwe', na' wnnán' ka baní'. 3 Naž bḻé'egekle benne' wsedle chie' ka' kate' bḻa' ḻawgak Moisés na' Lías, ẕcháḻjḻengake' Jesusen'. 4 Naž Bedon' gože' Jesusen':

—X̱an, ba nez ẕen naken chežo zoažo nga. Cha' žénelo', gona' chonne yo'o laga' ka' nga, to chio', na' yetó che Moisés, na' yetó che Lías.

5 Kate' ne ẕchaḻj Bedon' da' ni, ḻa' wže'te to bejw baní' ga na', da' bkachen' ḻégake', na' ḻo bejwn' benle chi'i to benne' wnné':

—Benne' ni nake' Ẕi'nkza'. Nži'ila'-ne', na' žaz ḻaža'a Ḻe'. Le wzé nag da' wchaḻje'.

6 Kate' béngekle benne' wsedle ka' che Jesusen' chi'i na', belyechwe' ḻo yole, na' bžébegake'. 7 Naž wbiga' Jesusen' gan nníta'gake', na' wdane' ḻégake', na' wnné':

—Le chas. Bi žébele.

8 Kate' bchis ḻáwgake', na' bwíagake', nitože no benne' bḻé'egekle', san toze Jesusen'.

9 Kate' ne žétjgake' ḻaw ya'a na', Jesusen' bchi'le' ḻégake', na' wnné':

—Bi ye'le nitó benne' kan gok dan' bḻé'elele kate' yebanža' ḻo yeḻa' got neda', Benne' Golje' Benách.

10 Naž wnnábgekle benne' wsedle chie' ka' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' ẕnnagak benne' yodo' wsedle ka' žon byene ḻa' ḻaw Lías zga'ale' kate' ḻa' ḻaw Benne' Criston'?

11 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' li ḻa' ḻaw zga'ale Líasen', na' wká'n chawe'e yógo'te. 12 Na'a neda' žapa' ḻe'e: ba bḻa' ḻaw Líasen', san bi beyónbia'gake' ḻe', na' yógo'te da' ẕnnaze chégake' ḻe'e yiche la'y béngake' chie'. Ḻezka' góngake' chia' neda', Benne' Golje' Benách, dan' wsaka' zí'gake' neda'.

13 Naž bejní'igekle benne' wsedle chie' ka', ẕcháḻjḻene' ḻégake' kan gok che Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis.

Jesús žeyone' to x̱kwide' byo da'be' chon

(Mr. 9:14‑29; Lk. 9:37‑43)

14 Kate' bežíngake' gan zej nnita' benne' zan ka', wbiga' to benne' gan zoa Jesusen'. Bzoa ẕibe' x̱ni'e, 15 na' gože' Ḻe':

—X̱an, beyache' ḻaže'l x̱kwide' byo chia', dan' da'be' chon, na' ẕzáka'ḻe'ebe', na' zan chi'i ẕže'be' ḻo yi', na' ḻo nis. 16 Bedjwá'a-be' gan nníta'gak benne' wsedle chio' ka', san bi gok yeyóngake'-be'.

17 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' ka' bi žejḻe'le che Dios, na' bi nakle ḻi ḻaže'. ¿Gáka'tega žaḻa' sóaḻena' ḻe'e nich chejḻe'le che Dios? ¿Gáka'tega žaḻa' gaka' ẕen ḻaže' chele ḻe'e? Le yedjwá'-be' nga.

18 Naž Jesusen' bdiḻe' be' x̱iwen' yo'obe', na' ḻa' bežojten ḻebe', na' ḻa' na'ze beyakte x̱kwide' byodon'.

19 Naž wbíga'gak benne' wsedle ka' che Jesusen' gan zoe' cheze. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' bi gok yebejto' neto' be' x̱iwen'?

20 Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi gokle dan' bi žejḻe'le che Dios dot ḻáže'le. Da' li žapa' ḻe'e, ḻa'kze láte'ze nak kan žejḻe'le che Dios, cha' nakzen ka to bínnedo' mostasa, wak ye'le ya'ado' nga: “Bkwas nga, na' bejsóa na'le” na' ḻa' wkwasten. Bi be zoa da' bi gak gonle cha' chejḻe'le che Dios dot ḻáže'le. 21 Na'a, to be' x̱iwe' ki gak yebejlen toze cha' wcháḻjḻenle Dios, na' gonle wbás.

Da' yoble ẕnna Jesús kan za' gótgake' Ḻe'

(Mr. 9:30‑32; Lk. 9:43‑45)

22 Kate' ne ẕda Jesusen' gan nbab Galilea, gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Zoa no benne' wdíe' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak benách ka'. 23 Gótgake' neda', san kate' gak chonne ža Dios yesbane' neda'.

Naž benne' wsedle chie' ka' gok nyache' ḻáže'gake'.

Jesús žiẕjwe' laze' che yodo'

24 Kate' bžin Jesusen' ḻen benne' wsedle chie' ka' ḻo yež Kapernaum, benne' ka', benne' ẕchíẕjwgake' benách ka' lázgake' che yodo', bžíngake' gan zoa Bedw, na' wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Bi žiẕjw bennen' žsedle' ḻe'e laze' che yodo'?

25 Bechebe Bedon', na' wnné':

—O', žiẕjwe'.

Kate' beyó'o Bedon' ḻo yo'o, naž Jesusen' ḻa' bḻižtie' ḻe', na' wnné':

—¿Biẕ ẕnno' le', Smon? Benne' ka' ẕnna biá'gake' yežlyó nga, ¿noẕ benne' ka' ẕchíẕjwgake' da' žíẕjwgak benách ka'? ¿Ẕchíẕjwgake' benne' wláž chégake' ka' o benne' zi'to' ka'?

26 Bechebe Bedon', na' gože' Ḻe':

—Benne' zi'to' ka ẕchíẕjwgake'.

Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Che ḻen, bi žon byenen chiẕjwa' laza' che yodo' dan' naka' Ẕi'n Dios, kan bi be žíẕjwgak benne' ka' zej nake' benne' wláž che bennen' ẕchiẕjwe'. 27 Na'a, nich bi gonžo ga ža'a nitó benne', wyéj žoa'a nisdo', na' bejzale ḻo nisen' dan' ẕzenlo' bel ka', na' bel nežw da' seno', wẕí'-ban'. Kate' wsaljo' žoá'aba', žeḻ-lo' to mežw lasdo'. Wẕín', na' bdiẕjw laza', na' lazo'.

18

No benne' gake' blo, benne' zoe' ládjwgake'

(Mr. 9:33‑37; Lk. 9:46‑48)

1 Ḻa' ža na'ze benne' wsedle ka' che Jesusen' wbíga'gake' gan zoe'. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Noẕ benne' ládjwto' gake' benne' blo gan ẕnna bia' Dios ya'abá chie'?

2 Naž bḻiž Jesusen' to x̱kwide' byodo', na' bzoe'-be' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake'. 3 Naž gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e, cha' bi yeyakle kan zej nak x̱kwide' ki, bi gak cho'ole gan ẕnna bia' Dios ya'abá chie'. 4 Che ḻen, no benne' gake' gax̱jw ḻaže', na' yeyake' kan nak x̱kwide' ni, bennen' gake' blo gan ẕnna bia' Dios ya'abá chien'. 5 No benne' gape' ba la'ne to x̱kwide' ki dan' nakbe' chia', gape' nedkza' ba la'ne.

Da' ka' žóngaken ga bága'žo doḻa'

(Mr. 9:42‑48; Lk. 17:1‑2)

6 Ḻezka' wnná Jesusen':

—No benne' gone' ga gon to x̱kwide' ki doḻa', x̱kwiden' žejḻe'be' chia' neda', gakže chawe' che bennen' cha' wcheje' to yej wetw yene', na' chejžix̱je kwine' ḻo nisdo'. 7 Da' nyáche'ḻe'e gaken chegak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, benne' ka' žóngake' ga bága'gak ljéžgake' ka' doḻa'. Nníta'tezgak da' ka' žóngaken ga bága'gak benách ka' doḻa', san da' nyáche'ḻe'e gaken che bennen' žone' da' gonen ga no benne' bage'e doḻa'.

8 ’Che ḻen, cha' no'o, o ni'o gonen ga bago'o doḻa', bchogen', na' wžo'nen'. Gakže chawe' chio' žino' gan so' nbano' ḻa'kze bi gak so'o, cha' nžog ni'a no'o, na' kege zoa chope no'o, na' chope ni'o, na' chejchó'o ḻo yi' gabíl da' batkle yoḻen. 9 Cha' yej ḻawo' gonen ga bago'o doḻa', wlejen', na' wžo'nen'. Gakže chawe' chio' žino' gan so' nbano', ḻa'kze zoa toze yej ḻawo', na' kege zoa chope yej ḻawo', na' chejchó'o ḻo yi' gabíl.

Da' žsaka' ḻebe Jesús che to ẕila' nnitlba'

(Lk. 15:3‑7)

10 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le gape chi'i kwinle nich bi wzoale cheḻa'ale nitó x̱kwide' ki. Neda' žapa' ḻe'e, nníta'tezgak wbás che ya'abá ka' gan že' X̱a', Bennen' zoe' ya'abá chie', na' žape chí'igake' ḻégakbe'. 11 Neda', Benne' Golje' Benách, bḻa'a nga nich yeslá' no benne' nnitle'.

12 ’¿Biẕ ẕnnale ḻe'e? No benne', zej nnita' to gaywá' ẕila' chie' ka', na' cha' nitle toba', ¿bi wka'ne' tapḻalj to galjba' ka', na' cheje' gan nak ḻaw ya'a, chejdilje' ẕíla'don', bian' wnitlba'? 13 Cha' wežeḻ-le'-ba', da' li žapa' ḻe'e, yebéžele' che ẕíla'don' kan gone' chegak yetapḻalj to galjba' ka', bia ka' bi wnítgeklba'. 14 Ḻezka' X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie', bi žénele' nitle nitó x̱kwide' ki.

Kan žaḻa' yenít ḻawžo lježžo ka'

(Lk. 17:3)

15 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Cha' lježo' gone' le' ẕia, beyéj, bejgá'nḻene' chawe' ḻa' ḻé'ezele. Cha' wzé nage' chio', ba beyono' bennen' lježo'. 16 Cha' bi wzé nage' chio', bche' yetó benne', o yechope' nich yežój ḻi x̱tižo'o gan že'gak chope chonne benne', benne' ka' gak wzóa ḻígake' x̱tíža'le. 17 Cha' bi wzé nage' chégake', gož benne' ka' ẕdóbgake' che Dios, na' cha' bi wzé nage' chegak benne' ka', naž gak bennen' ḻo' le' ka to benne' bi žejḻi'e che Dios, na' ka to benne' ẕchiẕjwe' ḻo wláz yež zi'to'.

18 ’Da' li žapa' ḻe'e, yógo'te da' wží'ilele gan nak ḻo yežlyó nga, naken da' ba bchi'le Dios ya'abá chie', na' yógo'te da' gonnle latje ḻo yežlyó nga, naken da' ba benn Dios latje ya'abá chie'.

19 ’Ḻezka' žapa' ḻe'e, cha' chópzele gonle toze x̱tíža'le ḻo yežlyó nga kan nak to da' nnáblele Dios, X̱akza' Dios, Bennen' zoe' ya'abá chie', gonen' chele. 20 Gan zej nnita' chope chonne benne', benne' ka' zej ndobe' chia' neda', zoakza' neda' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake'.

21 Naž wbiga' Bedw gan zoa Jesusen'. Wnnable' Ḻe', na' wnné':

—X̱an, ¿baḻ chi'i žaḻa' yenít ḻawa' che lježa', bennen' žone' chia' da' ẕia? ¿Gaže chi'i ka'?

22 Jesusen' gože' ḻe':

—Neda' žapa' le', kege gážeze chi'i ka', san chonnḻalj chi kwe' da' zej naken gaže chi'i ka'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to benne' bi benít ḻawe' che lježe'

23 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ka gon Bennen' ẕnna bi'e ya'abá che Dios naken kan ben to benne' wnná bia', benne' gónele' wká'nḻene' chawe' benne' wen žin chie' ka'. 24 Kate' wzó ḻawe' ẕká'nḻene' ḻégake' chawe', bžingak benne' wen žin chie' ka', na' bedjwá'gake' to benne' gan zoe', benne' nbage'e chie' da' zan gaywá' mežw ka'. 25 Dan' bi gok chiẕjwe', wnná x̱ane' to'e ḻe' ḻen no'le chie', na' x̱kwide' chie' ka', na' ḻezka' yógo'te da' nape', na' ki gaẕjw dan' nbage'e che x̱anen'. 26 Naž benne' wen žin na' bzoa ẕibe' x̱ni'a x̱ane', na' wnnáb nyache'e ḻe', na' wnné': “X̱an, ben ẕen ḻažo'o neda'. Chíẕjwkza' le' yógo'ten.” 27 Naž x̱anen' beyache' ḻáže'le' benne' wen žin chien', na' benít ḻawe' chie' dan' nbage'e chie', na' bsane' ḻe'. 28 Kate' bežój benne' wen žin na' ga na', ḻa' bejchagtie' to benne' žónḻene' ḻe' tẕen žin, na' bennen' nbage'e chie' láte'ze mežw. Naž bex̱we' ḻe', na' wženje' yene', na' gože' ḻe': “Wdíẕjwte dan' ẕbago'o chia'.” 29 Naž bennen' bzoa ẕibe' x̱ni'a lježen', na' wnnáb nyache'e ḻe', na' wnné': “Ben ẕen ḻažo'o neda'. Chíẕjwkza' le' yógo'ten.” 30 Bi gónele benne' wen žin na', na' bsejwe' ḻe' liž ya na' zejte chiẕjwe' dan' ẕbage'e chie'. 31 Kate' yezika' benne' wen žin ka' béngekle' da' ni, gok nyache' ḻáže'gake' ni'a chie', na' bejzéngekle' x̱ángake' yógo'te dan' goken. 32 Naž x̱ángake' bḻiže' benne' wen žin na', na' gože' ḻe': “Le', wen žin bi nako' chawe'. Yógo'te mežwn' dan' wbago'o chia' benít ḻawa' chio'. Bsoḻa' dan' wbago'o chia' dan' wnnáb nyacho'o neda'. 33 ¿Bi žaḻa' yeyache' ḻáže'lo' lježo' kan bena' neda' chio', beyache' ḻáže'la' le'?” 34 Naž x̱ane' bžá'aḻi'e, na' bdie' ḻe' ḻo na'gak benne' ka' wsaka' zí'gake' ḻe' kate' chíẕjwže' dot dan' ẕbage'e chie'.

35 Naž wnná Jesusen':

—Ḻezka' X̱a', Bennen' zoe' ya'abá chie', gone' chele ḻe'e cha' bi yenít ḻawle dot ḻáže'le da' žongak lježle ka'.

19

Kan nak chegak benne' ka' žeḻá'agake' yeḻa' ẕchag na'

(Mr. 10:1‑12; Lk. 16:18)

1 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, bezé'e gan nbab Galilea, na' bžine' gan nbab Judea gan de yecheḻá'a yego Jordán zaka' gan ẕḻa' wbíž. 2 Benne' zan zjákḻene' Jesusen', na' beyone' ḻégake' ga na'.

3 Naž baḻe benne' yodo' fariseo ka' bḻá'gake' gan zoa Jesusen' nich si' biá'gake' Ḻe'. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿De latje to benne' byo nžag ne'e wsane' ẕo'le' ni'a che bíte'teze da' žaken?

4 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Bi beḻ-le da' nyejw ḻe'e yiche la'y kan ben Dios benách ka' katen' bene' yežlyó? Benne' byo, na' no'le bene' ḻégake'. 5 Ki wnná Dios: “Che ḻen, benne' byon' žaḻa' kwásḻene' x̱a x̱ne'e, na' chejgá'nḻene' ẕo'le', na' žoptie' yeyákgake' ka toze benne'.” 6 Ki naken, biž zej nake' chópgake' san toze benne' ba beyákgake'. Che ḻen, bi žaḻa' yeḻa'agak benách ka' ḻégake', benne' ka' Dios bene' ḻégake' toze.

7 Naž benne' yodo' ka' wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' Moisés gože' ḻégake' da' žonnen to benne' byo latje wneẕjwe' ẕo'le' to yiche da' ẕnnan žeḻá'aḻene' ḻe', na' naž gak wsane' ẕo'len'?

8 Jesusen' gože' ḻégake':

—Ki ben Moisés dan' nak zižje yichj ḻáẕdo'le, bi'e ḻe'e latje wsanle no'le chele ka', san kate' wzó ḻaw žata' yežlyó nga, bi goken ki. 9 Neda' žapa' ḻe'e, cha' no benne' byo wsane' ẕo'le', na' bi wdáḻene' benne' byo yoble, na' cha' wchág ná'ḻene' no'le yoble, bage'e doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'. Ḻezka', cha' no benne' byo yoble wchág ná'ḻene' no'len' bsan benne' byo chie' ḻe', bage'e doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

10 Naž benne' wsedle chie' ka' góžgake' Jesusen', na' wnnágake':

—Cha' ki naken che no benne' byo, benne' nžag ná'ḻene' to no'le, gakže chawe' chie' chela' bi wchág ne'e, na' ga'ne' toze'.

11 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Bi gak si' ḻo na'gak yógo'te benách diža' ni, san toze no benne' byo Dios ẕzejni'ile' ḻe'. 12 Zej nnita' benne' byo ka' bi ẕchag ná'ḻengake' to no'le dan' bi zej nake' dot benne' byo, dan' ki góljgake', na' yebaḻe benne' byo ka' bi ẕchag ná'ḻengake' to no'le dan' bséjwgak benne' ka' x̱nézgake', na' yebaḻe benne' byo ka' bi ẕchag ná'ḻengake' to no'le nich gak góngake' x̱chin Dios, Bennen' ẕnna bi'e ya'abá chie'. No benne' gak si' ḻo ne'e diža' ni žaḻa' si' ḻo ne'en.

Jesús žḻiž chawe'e x̱kwide' ka'

(Mr. 10:13‑16; Lk. 18:15‑17)

13 Naž benne' ka' zej nake' x̱a x̱na'gak x̱kwide' ka', bedjwá'gake' ḻégakbe' gan zoa Jesusen' nich x̱oa ne'e ḻégakbe', na' nnable' Dios gon chawe'e ḻégakbe', san bséjwgak benne' wsedle chie' ka' x̱nézgake'. 14 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le we' x̱kwide' ki latje bíga'gakbe' gan zoa', na' bi wséjwle x̱nézgakbe', dan' benne' ka' zej nake' ka x̱kwide' ki nzí'gake' latje gan ẕnna bia' Dios ya'abá chie'.

15 Naž Jesusen' bx̱oa ne'e ḻégakbe', na' bezé'e ga na'.

To benne' wnni'a, benne' zeje' babze yiz

(Mr. 10:17‑31; Lk. 18:18‑30)

16 To benne' byo, benne' zeje' babze yiz, bedjwíe' Jesusen', na' gože' Ḻe':

—Benne' wsedle dot chawe'. ¿Biẕ da' naken chawe' žaḻa' gona' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chia'?

17 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—¿Nnezlo' dan' ẕnno' chia' kate' ẕnno' naka' dot chawe'? Bi zoa no benne' nake' dot chawe'. Toze Dios nake' dot chawe'. Cha' žénelo' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chio', ben kan wnnakze Dios gonle.

18 Naž bennen' gože' Jesusen', na' wnné':

—¿Biẕle da' ka' wnné'?

Jesusen' gože' ḻe':

—Da' wnnakze Moisés katen' wnné':

Bi goto' benách ka'.

Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Bi kwano'.

Bi nnio' che lježo' da' wen ḻaže'.

19 Wdape ba la'ne x̱a x̱no'o.

Bži'il lježo' ka' kan nži'il kwino'.

20 Naž bennen' zeje' babze yiz gože' Jesusen', na' wnné':

—Yógo'te da' ki žona' kate' wzó ḻaw naka' x̱kwide'. ¿Zoa yetó da' žaḻa' gona'?

21 Jesusen' gože' ḻe':

—Cha' žénelo' gako' chawe' ḻaw Dios, wyéj, yjete' da' napo', na' mežwn' da' si'o, bneẕjwn chegak benne' yache' ka'. Ki gata' yeḻa' wnni'a chio' ya'abá che Dios. Naž da, benḻen neda' tẕen.

22 Kate' bennen' zeje' babze yiz benle' da' ni, beyeje', na' žak nyache' ḻaže'e dan' nápḻi'e yeḻa' wnni'a.

23 Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, gak zede cho'o to benne' nape' yeḻa' wnni'a gan ẕnna bia' Dios ya'abá. 24 Yetó žapa' ḻe'e, nakže zede che bennen' nape' yeḻa' wnni'a choe'e gan ẕnna bia' Dios ka te to bia nwa'ba' ywa' ḻo nag yeche'.

25 Kate' béngekle benne' wsedle chie' ka' da' ni, bebángekle', na' wnnágake':

—¿Noẕkze benne' gak yelé', cha'?

26 Bwia Jesusen' ḻégake', na' wnné':

—Bi gak gongak benách ka' ki, san Dios gak gone' yógo'te.

27 Naž bechebe Bedw, na' gože' Jesusen':

—Bwia nga, neto' ba bka'nto' yógo'te, na' zá'ḻento' Le'. ¿Biẕže gata' cheto'?

28 Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e, ža na' katen' wkób yežlyó nga, na' kwi'a gan nna bi'a neda', Benne' Golje' Benách, gan gaka' Benne' Blo, ḻe'e na' žónḻenle neda' tẕen na'a, kwe'le chežinno latje ka' gan nna bia'le, na' wchi'a ḻáže'le chežinno kwe'te yež ka' chegak ẕa'só Israel. 29 No benne' ẕka'ne' liže', o biche'e ka', o zane' ka', o x̱e', o x̱ne'e, o ẕo'le', o ẕi'ne' ka', o yežlyó chie' ka', nich gone' x̱china', si' bennen' yetó gaywá'teže ka', na' ḻezka' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 30 Benne' zan, benne' zej nake' benne' blo na'a, gá'ngake' ka'ze, na' benne' ka' zej nga'ne' ka'ze na'a, gákgake' benne' blo.

20

Žsaka' ḻebe Jesús kan žongak benne' wen žin ka'

1 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kan gon Dios, Bennen' ẕnna bi'e ya'abá chie', naken ka ben to benne' x̱an yo'o. Bžoje' zildo', na' bejtilje' benne' wen žin ka' nich góngake' žin ḻo yežlyó chie' gan naze' lba uba ka'. 2 Kate' ba bgá'nḻene' benne' wen žin ka' chawe', chiẕjwe' ḻégake' to mežw da' naken laẕjw to benne' che to ža, bseḻe'e ḻégake' chjéngake' žin ḻo yežlyó chien'. 3 Kate' bežoje' x̱sile, bḻe'ele' yebaḻe benne' ka' nníta'gake' ka'ze ḻawe' ya'a. 4 Gože' ḻégake': “Ḻezka' ḻe'e, le chej ḻo yežlyó chian', na' chiẕjwa' ḻe'e da' naken chawe'.” Ḻa' jaktie' ḻégake'. 5 Bežój benne' x̱an yo'on' da' yoble wawbíž, na' ḻezka' kate' žedá chonne, na' tḻebe ka bene', bseḻe'e benne' ka' ḻo yežlyó chien', benne' ka' bejx̱ake'e ga na'. 6 Ḻezka' bežoje' katen' yelate' zoa wbíž, na' bejx̱ake'e yebaḻe benne' ka' nníta'gake' ka'ze ga na', na' gože' ḻégake': “¿Biẕ chen' zoale nga ka'ze dot ža, na' bi be žin žonle?” 7 Benne' ka' góžgake' ḻe', na' wnnágake': “Nitó benne' bi benne' x̱chinto'.” Naž gože' ḻégake': “Ḻezka' ḻe'e, le chej ḻo yežlyó chian', na' chiẕjwa' ḻe'e da' naken chawe'.” 8 Kate' za' žaḻe, benne' x̱an yo'on' gože' bennen' yo'ogak ḻo ne'e benne' wen žin ka', na' wnné': “Bḻiž benne' wen žin ka' nich wneẕjo' láẕjwgake', na' chiẕjo' zga'ale benne' ka' bžíngake' ze ḻawte. Te na' chiẕjo' benne' ka' bžíngake' zgá'alegake'.” 9 Naž bžingak benne' ka' yjéngake' žin katen' yelate' zoa wbíž, na' wẕí'gake' to weje' to mežw da' naken laẕjw to benne' che to ža. 10 Kate' bžingak benne' ka' yjéngake' žin zgá'alegake', gókgekle' sí'gake' da' ẕenže, san ḻezka' wẕí'gake' to weje' to mežw da' naken laẕjw to benne' che to ža. 11 Kate' wẕí'gaken', wnnégake' che benne' x̱an yo'on', 12 na' wnnágake': “Benne' ka' bžíngake' kate' ze ḻawte, to chí'ido'ze béngake' žin, na' toze ka wdiẕjo' ḻégake' ka neto', na' neto' bento' žin dot ža, na' wyéyeḻe'eto' ḻo wbá.” 13 Bechebe x̱an yo'on', na' gože' toe': “Bicha'a, bi be žona' chio' da' bi naken chawe'. ¿Bi bga'n cháwe'žo si'o to mežw da' naken laẕjw to benne' che to ža? 14 Wẕí' laẕjo', na' beyéj ližo'. Neda' žénela' chiẕjwa' benne' ki, benne' yjéngake' žin kate' ze ḻawte toze kan žiẕjwa' le'. 15 ¿Bi nzi' ḻo na'a wconla' žin da' naken chia' ka žénela'? ¿Ẕge'elo' lježo' dan' žónnḻi'a chie'?” 16 Ki naken, baḻe benne', benne' ka' ẕka'ngak benách ka' ḻégake' ka'ze, gákgake' blo, na' baḻe benne', benne' ka' zej nake' blo na'a, gá'ngake' ka'ze. Benne' zan žḻiža' san babze benne' ka' nbégake'.

Jesús ẕnne' da' yoble kan za' gótgake' Ḻe'

(Mr. 10:32‑34; Lk. 18:31‑34)

17 Kate' Jesusen' ne yoe'e nez, zeje' ḻo yež Jerusalén, bchi'e cheze chežínnote benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

18 —Le wia nga, yo'ožo nez zejžo yež Jerusalén, gan soa to benne' wdíe' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak bx̱oz wnná bia' ka', na' ḻo na'gak benne' yodo' wsedle ka', na' chóggake' chia' gata'. 19 Wdégake' neda' ḻo na'gak benne' zi'to' ka', benne' ka' gon dítjgekle' neda'. Chíngake' neda', na' wdá'gake' neda' ḻe'e yag kroze, san kate' gak chonne ža, Dios yesbane' neda' ḻo yeḻa' got.

Da' wnnáb x̱na'gak Jakob, na' Ẕwa

(Mr. 10:35‑45)

20 Naž x̱na'gak Jakob, na' Ẕwa, ẕi'n Sebedeo ka', bžínḻene' chope' ka' ḻaw Jesusen', na' bzoa ẕibe' x̱ni'e Ḻe', na' wnnable' Ḻe' to da' gonze' chie'. 21 Jesusen' wnnable' ḻe', na' wnné':

—¿Biẕ žénelo'?

Gože' Ḻe':

—Wnná kwe' to ẕi'na' ni kwito' ḻi ža, na' yetobe' kwe'be' kwito' yegle gan nna bi'o.

22 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Bi nnézlele da' ẕnnable. ¿Wak sóelele da' saka'a neda', na' yezoale nis kan yezóa' neda' nis ḻo yeḻa' got?

Góžgake' Ḻe':

—Gakto'.

23 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li da' žaḻa' saka'a neda', ḻezka' gaken chele, na' da' žaḻa' yezóa' neda' nis, ḻezka' yezoale ḻe'e nis, san nich kwe'le kwita' ḻi ža, o kwita' yegle, bi nzi' ḻo na'a kwia' no benne' gonnan' chie', san gata' chegak benne' ka' X̱a' ba bkwezen' chégake'.

24 Kate' béngekle yechí benne' wsedle ka' che Jesusen' da' ni, bžá'agake'. 25 Naž Jesusen' bḻiže' ḻégake', na' wnné':

—Nnézkzelele kan žongak benne' ka', benne' ẕnna biá'gake' benne' zi'to' ka', kan ẕdétleche ẕnna biá'gake' ḻégake', na' benne' ka' zej nakže' blo ẕkóngekle' ḻa' ljéžgakkze' ka' žin. 26 Bi gaken ki chele. Nóte'tezle ḻe'e, benne' žénele' gake' ẕen gan zoale, žaḻa' gone' žin che yezíka'le. 27 Ḻezka', nóte'tezle ḻe'e, benne' yénele' gake' blo, žaḻa' gake' ka to benne' ndo'w che yezíka'le. 28 Ḻezka' neda', Benne' Golje' Benách, bḻa'a nga, kege nich gon no benne' x̱china', san nich gákḻena' benách ka', na' wdía' yeḻa' nban chia', da' chiẕjwa' ḻo wlazgak benne' zan nich yelágake'.

Žeyón Jesús chope benne' ḻo choḻe ka'

(Mr. 10:46‑52; Lk. 18:35‑43)

29 Kate' ne zežójgake' ḻo yež Jerikó, benne' zan zjákḻene' Jesusen'. 30 Zej nnita' chope benne' ḻo choḻe ga na', benne' ka' žé'gake' žoa'a nez. Kate' béngekle' ẕde Jesusen' ga na', wnnégake' zižje, na' wnnágake':

—X̱an, ẕa'só Dabí, beyache' ḻaže'l neto'.

31 Benne' zan ka' bchí'igekle' ḻégake' gá'ngake' žize, san wnnégake' zížježe, na' wnnágake':

—X̱an, ẕa'só Dabí, beyache' ḻaže'l neto'.

32 Naž wléz Jesusen', na' bḻiže' ḻégake'. Wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕ žénelele gona' chele?

33 Góžgake' Jesusen':

—X̱an, žénelto' gono' ga yeyaljw yej ḻawto'.

34 Naž beyache' ḻaže'l Jesusen' ḻégake', na' wdane' yej ḻáwgake'. Ḻa' beyáljwtegak yej ḻáwgake', na' jákḻene' Jesusen'.

21

Ẕka'n ẕéngake' Jesús kate' ne žoe'e ḻo yež Jerusalén

(Mr. 11:1‑11; Lk. 19:28‑40; Jn. 12:12‑19)

1 Kate' bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen gawze gan že' yež Jerusalén, na' nníta'gake' gan že' yež Betfagé ẕan Ya'a Yag Olibo, bseḻe'e Ḻe' chope benne' wsedle chie' ka', 2 na' gože' ḻégake':

—Le chej ḻo yeždon' da' žen' ḻawle ga zoažo ni, na' chejx̱áka'le to burro wná' da'ba' ga na', ḻen to burro byodo' cheba'. Le chejseže-ba', na' le yedjwá'-ba' chia'. 3 Cha' no benne' bi da' yi'e ḻe'e, le ye'e: “X̱anžon' žénele'-ba'.” Naž seḻe'e-ba' chia'.

4 Ki goken, bžin da' bzoj bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, katen' wnné':

5 Le ye' benne' ka' nníta'gake' yež Sión:

“Le wia nga, Benne' nna bi'e ḻe'e ze'e chele.

Ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chie' ži'e x̱kože' to burro.

Ži'e x̱kože' to búrrodo' che to bia žwa'ba' ywa'.”

6 Naž jak benne' wsedle chie' ka' ga na', na' béngake' kan gož Jesusen' ḻégake'. 7 Beché'gake' burro wná' na' ḻen burro byodon', na' bx̱óagake' laže' yicha' chégake' ka' x̱kóže'ba', na' wžé' Jesusen' ḻaw laže' ka'. 8 Ḻezka' wnníta'gak benne' zan ga na', na' bchíljgake' laže' ka' žx̱oa yéngake' ḻo nez. Yebaḻe' bchíbgake' zin da' bx̱óagake' ḻo nez. 9 Zižje wnnegak benne' ka' zjake' ḻawle, na' benne' ka' zjákḻene' Jesusen', na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen Ḻe', ẕa'só Dabí! ¡Ba nez ẕen naken che benne' ni ze'e ni'a che La X̱anžo! ¡Ga'n ẕen Dios!

10 Kate' wyáz Jesusen' ḻo yež Jerusalén, yógo'te benne' che yežen' béngake' žo'osbé. Benne' zan góžgake' ljéžgake' ka', na' wnnágake':

—¿Noẕ bennen'?

11 Yezika' benne' ka' wnnágake':

—Benne' ni Jesús, bennen' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. Nak laže' Nasaret gan nbab Galilea.

Jesús ẕchache' ḻi'a yodo'

(Mr. 11:15‑19; Lk. 19:45‑48; Jn. 2:13‑22)

12 Kate' wyáz Jesusen' ḻo ḻi'a yodo' che Dios, blage' na'le yógo'te benne' ka' žóte'gake' na' benne' ka' žá'wgake' ḻo ḻi'a yodon'. Ḻezka' bžix̱e' blag ka' chegak benne' ka' ẕchá'gake' mežw che yež zi'to' ka', na' da' ka' želbe'le benne' ka' žóte'gake' plomdo' ka'. 13 Naž gože' ḻégake':

—Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Liža' sin' yo'o gan wcháḻjḻengak benách ka' Dios” san ḻe'e ba benlen kan nak to yo'o chegak benne' wbán ka'.

14 Kate' ne zoa Jesusen' ḻo ẕchil yodo', baḻe benne' ḻo choḻe ka' ḻen benne' ka' bi žak sá'gake', wbíga'gake' gan zoe', na' Ḻe' beyone' ḻégake'. 15 Kate' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', bḻé'egekle' yeḻa' wak ka' da' žon Jesusen', na' ḻezka' béngekle' ẕnnegak zižje x̱kwide' ka' ḻo ẕchil yodo', na' ẕnnágakbe': “¡Ga'n ẕen ẕa'só Dabí!” 16 naž bžá'agake', na' góžgake' Jesusen':

—¿Bi ženlo' da' želnná x̱kwide' ki?

Bechebe Jesusen', na' wnné':

—O', ženlan'. ¿Batkle beḻ-le da' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan kikze žaḻa' gaken? Ki ẕnnan: “Beno' Le' ga žoḻgak x̱kwide' ka', na' bi' že'n ka', bi' ka' ne žáẕe'gakbe', da' žoe ḻáwgakbe' neda' da' naken dot ḻi ḻaže'.”

17 Naž Jesusen' bezé'e gan nníta'gake', na' bežoje' ḻo yež Jerusalén. Wyeje' ḻo yež Betania gan bga'ne' dot yele.

Jesús ẕdiḻe' to yag higo

(Mr. 11:12‑14, 20‑26)

18 Kate' za' ža'ní', na' zeyéj Jesusen' ḻo yež Jerusalén, ẕdone'. 19 Bḻe'ele' to yag higo da' žen' kwit nez, na' wbige'e gan žen', san bi be bžeḻ-le' da' ẕbian. X̱láge'ze žian. Naž Jesusen' gožen':

—Biž kwia da' ẕix̱ chio'.

Naž ḻa' wbižte yag higon'. 20 Kate' bḻé'egekle benne' wsedle chie' ka' da' ni, bebángekle'. Wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Nakx̱ goken, ḻa' wbižte yagen'?

21 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e, cha' chejḻe'le che Dios, na' bi gak chope ḻáže'le, kégeze wak gonle kan bena' che yagen', san cha' ye'le ya'a nga: “Bkwas na'le, na' bejsóa ḻo nisdo'” gaken kan nnale. 22 Ḻezka', yógo'te da' nnable kate' wcháḻjḻenle Dios, cha' chejḻe'le che Dios gonen' chele, si'le dan' nnable.

Yeḻa' wnná bia' da' nzi' ḻo na' Jesús

(Mr. 11:27‑33; Lk. 20:1‑8)

23 Wyáz Jesusen' ḻo ẕchil yodo', na' kate' ne žsedle' benách ka' nníta'gake' ga na', bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', wbíga'gake' gan zoe'. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ yeḻa' wnná bia' nzi' ḻo no'o, žono' da' ki? ¿Noẕ benne' bdie' ḻo no'o yeḻa' wnná bian'?

24 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ḻezka' neda' nnabla' ḻe'e to. Cha' ye'le neda' kan naken, neda' yapa' ḻe'e bi yeḻa' wnná bia' nzi' ḻo na'a žona' da' ki. 25 ¿Noẕ benne' bseḻe'e Ẕwan' nich bezóe' benách ka' nis? ¿Dios bseḻe'e ḻe', o bséḻa'gak benne' ka' ḻe'?

Naž wzó ḻawgak benne' yodo' ka' ẕnnágake' ḻa' ḻégakze':

—Cha' nnažo: Dios bseḻe'e ḻe', ḻa' ye'tie' žo'o: “¿Biẕ chen' bi bejḻe'le chie'?” 26 San cha' nnažo: bséḻa'gak benne' ka' ḻe', žébežo da' gongak benne' wláž ka', dan' žejḻé'gake' yógo'tegake' bchaḻj Ẕwan' ḻo wláz Dios.

27 Che ḻen beží'igake', na' góžgake' Jesusen':

—Bi nnezlto'.

Jesusen' gože' ḻégake':

—Ḻezka' neda' bi yapa' ḻe'e bi yeḻa' wnná bia' nzi' ḻo na'a žona' da' ki.

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak chegak chope x̱kwide' byo ka'

28 Naž Jesusen' gože' benne' yodo' ka':

—¿Biẕ nnale ḻe'e? Wzóa to benne' wnníta'gak chope x̱kwide' byo chie'. Gože' to x̱kwide' chien', na' wnné': “Ẕi'na', wyéj na'a chjeno' žin ḻo yežlyó chia' gan naza' lba uba ka'.” 29 Beží'i x̱kwiden', na' gožbe'-ne': “Bi žénela' cha'a.” Wdé na' beyát ḻáže'be', na' yjenbe' žin na'. 30 Naž bennen' gože' yetó x̱kwide' chien', na' toze kan wnné'. Beží'i x̱kwiden', na' gožbe'-ne': “O', x̱e. Cha'a.” San bi wyéj x̱kwiden'. 31 ¿Nole x̱kwide' chope ka' benbe' da' žaz ḻaže' x̱abe'?

Beží'igake', na' góžgake' Jesusen':

—Bi' nežw.

Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e: benne' wechiẕjw ka', benne' žóngake' da' kegle, na' no'le ḻe'e ka', chjake' zgá'alegake' ka ḻe'e, na' chó'ogake' gan ẕnna bia' Dios. 32 Ki gaken dan' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, bḻe'e gan zoale, na' bsedle' ḻe'e da' naken chawe' kan žaḻa' gonle, na' ḻe'e bi bejḻe'le chie', san benne' wechiẕjw ka' na' no'le ḻe'e ka', bejḻé'gake' chie'. Ḻa'kze bḻé'elele da' ni, bi beyát ḻáže'le nich chejḻe'le chie'.

Ka nak chegak benne' wen žin ka' bi zej nake' chawe'

(Mr. 12:1‑12; Lk. 20:9‑19)

33 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le wzé nag yetó da' wsaka' ḻeba'. Wzóa to benne' x̱an yo'o, na' beyaze' lba uba ka' ḻo yežlyó chie'. Wbeke' to le'je chen, na' bche'ne' to bloj ḻo yej gan wsíe' x̱is uba ka'. Ḻezka' bene' to yo'o ža'le gan gak to benne' wie' dot yežlyó chien'. Naž bdie' yežlyón' ḻo na'gak benne' wen žin ka', nich sí'gake' late' weje, na' wyeje' to yež zi'to'.

34 ’Kate' bžin ža wchíbgake' uba ka', x̱an yežlyón' bseḻe'e baḻe ni'a ne'e gan zej nnita' benne' wen žin ka' nich sí'gake' da' žeyaḻa' chie'. 35 Naž benne' wen žin ka' béx̱wgake' ni'a ne'e ka'. Béngake' toe' we', na' yetóe' bétgake' ḻe', na' yetóe' bžé'egake' ḻe' yej. 36 Da' yoble x̱an yežlyón' bseḻe'e yebaḻe ni'a ne'e ka', na' gókgake' benne' zanže ka benne' ka' bseḻe'e zga'ale, na' tḻebe bengak benne' wen žin ka' chégake'.

37 ’Kate' ze ḻawte, bseḻe'e ẕi'ne' gan nníta'gake'. Wzá' ḻaže'e, na' wnné': “Gápegake' x̱kwide' chia' ba la'ne.” 38 Kate' benne' wen žin ka' bḻé'egekle' ẕi'ne' na', ḻa' wnnátegake' ḻa' ḻégakze': “X̱kwide' ni gak chebe' yežlyó nga. Le cho'o, gotžo-be', na' da' žaḻa' gak chebe' gaken chežo.” 39 Naž béx̱wgake'-be'. Bebéjgake'-be' na'le ḻo yežlyón' gan zej naz lba uba ka', na' bétgake'-be'.

40 Naž Jesusen' wnnable' benne' yodo' ka', na' wnné':

—Kate' yeḻá' benne' x̱an yežlyón', ¿nakx̱ gone' chegak benne' wen žin ka'?

41 Beži'igak benne' yodo' ka', na' góžgake' Jesusen':

—Wžía yi'e benne' wen da' ẕinnj ka', na' yežlyó chien' wdíe' ḻo na'gak yebaḻe benne' wen žin ka', benne' wnéẕjwgake' da' žeyaḻa' chie' kate' žin ža chíbgake' uba ka'.

42 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Batkle beḻ-le dan' nyejw ḻe'e yiche la'y kan nak da' ni? Ki ẕnnan:

Yej na' da' bzoa cheḻa'ale benne' wen yo'o ka',

na'a naken yej ḻen yo'o blo che ze'e.

X̱anžo na'kze bene' ga naken ki,

na' naken to da' žonen ga žebanlžo.

43 Che ḻen žapa' ḻe'e, latje chele gan ẕnna bia' Dios yeké'n chele, na' gatan' chegak benne' ka' góngake' kan žaḻa' gon no benne' nzi'e latjen'. 44 No benne' wtope' ḻo yej na', ḻa' kwinze' wžía yi'e, na' cha' yej na' chejbagan' no benne', wzoẕjen ḻe'.

45 Kate' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka' béngekle' dan' bsaka' ḻebe Jesusen', gókbe'egekle' bchaḻje' kan nak chégake'. 46 Gónegekle' góx̱wgake' Ḻe', san bžébegake' benne' zan nníta'gake' ga na', dan' žejḻé'gake' nak Jesusen' to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios.

22

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che lni che yeḻa' ẕchag na'

1 Da' yoble Jesusen' bcháḻjḻene' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. Bsaka' ḻebe', na' wnné':

2 —Kan gak chegak benne' ka', benne' chó'ogake' gan ẕnna bia' Dios ya'abá chie', naken kan gok chegak benne' ka', bḻiž to benne' wnná bia' ḻégake' kate' bene' lni che ža ẕchag na' x̱kwide' byo chie'. 3 Bseḻe'e ni'a ne'e ka' nich chejx̱í'gake' benne' ka' ba bḻiže' nich yídgake' lni chebe', san bi gónegekle' yídgake'. 4 Naž bseḻe'e yebaḻe ni'a ne'e ka', na' gože' ḻégake': “Le chejzenle benne' ka' ba bḻiža', na' ye'le ḻégake': Le wia nga, ba nzí'ni'a da' gawžo. Ba betto' x̱peža' ka', na' ḻezka' bia beže ženne' chia' ka'. Yógo'te ba wẕí'ni'a. Le da, soažo lni che x̱kwide' chia', bin' ẕchag na'be'.” 5 Benne' ka' bejḻížgake' bi wdápegake' ḻégake' ba la'ne, na' jake' che chégake'. Toe' yjene' žin, na' yetóe' wyeje' chje'w chjete'. 6 Yebaḻe' béx̱wgake' ni'a ne'e ka', na' ben zí'gake' ḻégake', na' bétgake' ḻégake'. 7 Kate' benne' wnná bian' benle' da' ni, bže'e, na' bseḻe'e benne' chie' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe, na' bétgake' benne' wet benách ka', na' bzéygake' lážgake'. 8 Naž benne' wnná bian' gože' ni'a ne'e ka', na' wnné': “Da' li ba wẕí'ni'a che lni na', san benne' ka' bḻiža' bi gókgake' zi yedjénḻengake' neda' tẕen lni. 9 Le chej na'a gan nak ḻo nez ka', na' le wḻíž yógo'te benne' ka' chejx̱áka'le ga na' nich yídgake' lni che x̱kwide' chia', bin' ẕchag na'be'.” 10 Naž bžojgak ni'a ne'e ka', na' jake' gan nak ḻo nez ka', na' btóbgake' yógo'te benne' ka' bejx̱áka'gake' ga na', benne' chawe' ka' na' benne' wen da' kegle ka', na' gan žak lni wža'ten benách ka'.

11 ’Kate' wyó'o benne' wnná bian' ga na' nich wie' benne' ka' zej ndobe' ga na', bḻe'ele' to benne' bi nakwe' laže' zaka' dan' bneẕjwe' chegak benne' ka' nníta'gake' lni na'. 12 Naž gože' bennen': “Bicha'a, ¿zo' nga, na' bi nako' laže' zaka' dan' bneẕjwa' chegak benne' ka' nníta'gake' lni?” Bennen' wzóa žize'. 13 Naž benne' wnná bian' gože' ni'a ne'e ka', na' wnné': “Le wchéj ni'a na' bennen', na' le chejžó'n-ne' na'le gan že' choḻ, gan kweže', na' wx̱éj laye'e ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chie'.”

14 Naž Jesusen' gože' benne' yodo' ka':

—Benne' zan bḻiža', san babze benne' ka' nbégake'.

Ẕchaḻj Jesús che da' žíẕjwžo lazžo

(Mr. 12:13‑17; Lk. 20:20‑26)

15 Naž beza'gak benne' yodo' fariseo ka' ga na', na' béngake' x̱tíža'gake' nich góngake' ga nna Jesusen' to nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia. 16 Nich góngake' ki bséḻa'gake' baḻe benne' ka' žónḻengake' ḻégake' tẕen gan zoa Jesusen', ḻen benne' ka' žónḻengake' Herodes tẕen. Benne' ka' góžgake' Jesusen':

—Benne' wsedle, nnezlto' ẕchaḻjo' Le' káteze naken, na' nak dot da' li da' žsedlo' kan naken che Dios, na' bi ẕzi'o da' ẕnnázegak benách kan nak chio', dan' bi ẕchi'a ḻažo'o benách ka' kan nak da' želnnaze'. 17 Bzenle neto'. ¿Biẕ ẕnno' le'? ¿Žon byenen o bi žon byenen chíẕjwto' lazto' che benne' Sésar, bennen' yež zi'to', bennen' ẕnna bi'e žo'o?

18 Žákbe'ele Jesusen' žénegekle' kwéjgake' Ḻe' diža', nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia, na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' ka' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle, ¿biẕ chen' ẕnnale da' wzóan neda' žoa'a ya'a? 19 Le wḻoé'el neda' to mežw da' žíẕjwle lazle.

Naž bḻoé'egekle' Ḻe' to mežw che yež Roma. 20 Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Noẕ benne' da' ni ḻawe', na' noẕ benne' nyejw le' ḻe'e mežw ni?

21 Góžgake' Ḻe':

—Che benne' Sésar da' ka'.

Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le chiẕjw benne' Sésar da' zej naken che benne' Sésar, na' Dios da' zej naken che Dios.

22 Kate' béngekle' da' ni, bebángekle' kan nak diža' chawen' da' bchaḻj Jesusen'. Belka'ne' Ḻe', na' ḻa' bezá'tegake' ga na'.

Želnnable' Jesús kan žaḻa' yebangak benne' gat ka'

(Mr. 12:18‑27; Lk. 20:27‑40)

23 Ḻa' ža na'ze benne' yodo' saduseo ka', benne' ka' ẕnnágake' bi yebangak benne' gat ka', wbíga'gake' gan zoa Jesusen'. Wnnábgekle' Ḻe', 24 na' wnnágake':

—Benne' wsedle, Moisés wnné': “Cha' gat to benne' zoa ẕo'le, na' bi zoa no x̱kwide' chie', bi' biche' bennen' žaḻa' wchág ná'ḻenbe' ẕo'le', nich soa ẕa'só benne' bíche'ben', bennen' gote'.” 25 Wnníta'gak gaže bi' byo ka' zej nak bíche'gakbe' gan zoato'. Bi' byo nežw bchag ná'ḻenbe' to no'le, na' gotbe'. Dan' bi wzóa no x̱kwide' chebe', x̱kwide' bežopen' bchag ná'ḻenbe' no'le wzeben' che bi' bíche'ben'. 26 Ḻezka' goken che x̱kwide' bežopen', na' ḻezka' che x̱kwide' beyonnen', na' toze kan goken chegak gážtebe', dan' gótgakbe' yógo'tebe'. 27 Kate' ze ḻawte ḻezka' got no'len'. 28 Na'a, kate' žin ža yebangak benne' gat ka', ¿nole bi' gaže ka' gak no'len' chebe', dan' yógo'tebe' bchag ná'ḻengakbe' no'len'?

29 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Nchíx̱ele ḻe'e dan' bi žejní'ilele da' nyejw ḻe'e yiche la'y, na' dan' bi nónbia'le yeḻa' wak che Dios. 30 Kate' žin ža yebangak benne' gat ka', biž gak yeḻa' ẕzoaḻen no'le, na' bi wchág ná'gake', san gákgake' kan zej nak wbás la'y ka' che Dios, wbás ka' nníta'gake' ya'abá chie'. 31 Cha' yebangak benne' gat ka', ¿bi na' goḻ-le dan' gožkze Dios ḻe'e? 32 Ki wnné': “Neda' naka' Dios che Bran, na' Dios che Isaak, na' Dios che Jakob.” Dios bi nake' Dios chegak benne' gat ka', benne' nátgake' to chi'ize, san nake' Dios chegak benne' ban ka', benne' nníta'gake' nbángake' ḻa'kze gótgake' ža ni'te.

33 Kate' béngekle benne' ka' nníta'gake' ga na' da' ni, bebángekle' ni'a che dan' žsedle Jesusen' ḻégake'.

Da' bchi'le Dios gonžo da' naken blo

(Mr. 12:28‑34)

34 Kate' gókbe'egekle benne' yodo' fariseo ka' da' ben Jesusen', kan bnnita' žie' benne' yodo' saduseo ka', naž bdóbgake' yógo'tegake' gan zoe'. 35 Zoa to benne' ládjwgake' ga na', benne' nsedle' da' bsedle Moisés, na' gónele' si' bi'e Jesusen'. 36 Che ḻen wnnable' Jesusen', na' wnné':

—Benne' wsedle, ¿biẕle dan' bchi'le Dios gonžo naken blo?

37 Jesusen' gože' ḻe':

—Bži'il X̱ano' Dios dot ḻažo'o, na' ḻo dot yichj ḻaẕdo'o, na' ḻo dot yeḻa' žejní'il chio'. 38 Da' ni naken da' bchi'le Dios da' naken blo, na' nakžen ẕen. 39 Da' bchi'le Dios da' naken da' bežope, naken tḻebe, na' ki ẕnnan: “Bži'il lježo' kan nži'il kwino'.” 40 Da' chopen ki, da' ka' bchi'le Dios, zej naken gan zegak yógo'te da' bchi'le Dios, na' yógo'te da' bsédgekle benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios.

¿Noẕ benne' nak Benne' Cristo ẕi'ne'?

(Mr. 12:35‑37; Lk. 20:41‑44)

41 Katen' zej nnita' tẕen benne' yodo' fariseo ka', Jesusen' wnnable' ḻégake', 42 na' wnné':

—¿Biẕ ẕnnale ḻe'e che Benne' Criston'? ¿Noẕ benne' nak Benne' Criston' ẕi'ne'?

Beží'igake', na' wnnágake':

—Ẕa'só Dabí nake'.

43 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' Dabí na'kze bchaḻje' kan nak chie', na' wnné': “X̱ana'?” Ki wnné' katen' bchaḻje' ḻo wláz Dios Be' La'y, na' wnné':

44 X̱anžo Dios gože' X̱ana':

“Wžé' kwita' ḻi ža,

na zejte gona' ga wzóa ẕibgak benne' ka' x̱ni'o, benne' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.”

45 Cha' Dabín' wnné' nake' X̱ane', ¿nakx̱kze naken, ẕnnale ḻe'e nake' ẕa'só Dabín'?

46 Bi gok no benne' yeži'e, na' kate' wzó ḻaw ža na', bi bežogle no benne' bi da' nnable' Ḻe'.

23

Jesús žesbage'e benne' yodo' ka' ẕia

(Mr. 12:38‑40; Lk. 11:37‑54; 20:45‑47)

1 Naž Jesusen' bcháḻjḻene' benne' wsedle chie' ka', ḻen benne' ka' nníta'gake' ga na'. 2 Na' gože' ḻégake':

—Benne' yodo' fariseo ka' na' benne' yodo' wsedle ka' zej ži'e latje che Moisés, nich wsédgekle' benách ka'. 3 Che ḻen, le gon yógo'te da' yé'gake' ḻe'e, san bi gonle ḻe'e kan žóngake', dan' to da' ẕnnágake', na' yetó da' žóngake'. 4 Da' ẕchí'igekle' benách ka' naken ka to ywa' zí'iḻe'e da' bi gak no benne' we'e, na' ẕgó'ogaken' ža' yengak benách ka', san ḻégake' bi žénegekle' wchá'gaken', kege ḻen toze x̱ben ná'gake'. 5 Žóngake' yógo'te da' žóngake' nich ḻé'egekle benách ka' ḻégake'. Žẕéngake' da' ẕchéjgake' yen ná'gake', na' žoa'a x̱gágake' gan nyejw to da' nyejwn ḻe'e yiche la'y, na' ẕtónngake' lože laže' da' zej nakwe', da' ẕḻoe'elen žápgake' Dios ba la'ne. 6 Žénegekle' kwé'gake' gan nak latje blo gan ẕdóbgake' žáwgake' tẕen, na' gan nak latje blo ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 7 Ḻezka', žénegekle' gápegak benách ka' ḻégake' ba la'ne kate' žápegake' ḻégake' “Padiox̱” gan nníta'gak benách ka', na' žénegekle' ye'gak benách ka' ḻégake': “Padiox̱, benne' wsedle.”

8 ’San ḻe'e, bi žaḻa' gonle ga no benne' yi'e ḻe'e: “Benne' wsedle” dan' zoa toze Benne' nake' Benne' wsedle chele, neda', Benne' Cristo, na' yógo'tele nakle lježle tole yetole. 9 Bi ye'le nitó benne' yežlyó nga, bi nnale: “X̱e” dan' zoa toze Benne' nake' X̱ale, Bennen' zoe' ya'abá chien'. 10 Bi gonle ga no benne' yi'e ḻe'e: “X̱an” dan' zoa toze Benne' nake' X̱anle, neda', Benne' Cristo. 11 No benne' zoe' ládjwle, benne' žone' x̱chinle yezíka'le, benne' ni gake' blo gan zoale. 12 Cha' no benne' gon kwine' benne' blo, ka'ze ga'ne', san no benne' nake' gax̱jw ḻaže', gake' benne' blo.

13 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Žséjwle x̱nezgak benách ka' žénegekle' žíngake' gan ẕnna bia' Dios ya'abá chien'. Ḻe'ekzle bi žo'ole ga na', na' bi žonnle latje cho'ogak benne' ka' žénegekle' chó'ogake' ga na'.

14 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Ẕka'le ližgak no'le wzebdo' ka', na' nich wḻoé'ezele chawe' kwinle, scha žḻižle Dios. Che ḻen, ẕenḻe'e gak da' choge' chele da' sáka'le.

15 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' ḻezka' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Ẕdele dot ḻo nisdo', na' dot ḻo yežlyó nga nich gonle ga wká'n ẕen Dios to benne' ka žonle ḻe'e, na' katen' ba bžéḻ-lele-ne', žonle ga nbága'že' ẕia ka dan' nbága'le ḻe'e, dan' gonen ga chejchazle ḻo yi' gabíl.

16 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele. Nakle ḻo choḻe, na' žénelele wḻoé'elele benách ka' nez. Ki naken chele dan' ẕnnale: “Kate' bi da' ẕchebe ḻaže' no benne', cha' gon choche' x̱tiže'e ni'a che yodo', bi žon byenen, san cha' gon choche' x̱tiže'e ni'a che ya oro da' žen' ḻo yodo', na' gon byenen.” 17 Ḻe'e, benne' ḻo choḻe ka', na' bi žejní'ilele. ¿Biẕle nakže blo? ¿Oron' o yodon' da' žon la'yen oron'? 18 Ḻezka' ẕnnale: “Cha' no benne' gon choche' x̱tiže'e ni'a che bkog la'y, bi gon byenen, san cha' gon choche' x̱tiže'e ni'a che mežw da' ẕoan ḻawle bkogen', na' gon byenen.” 19 Ḻe'e, benne' nzide yichj ḻáẕdo'le, na' nakle ḻo choḻe. ¿Biẕle nakžen blo? ¿Mežw da' ẕoan ḻawlen, o bkog ḻa'yen' da' žon la'yen mežwn'? 20 Che ḻen, cha' no benne' gon choche' x̱tiže'e ni'a che bkog la'y, žonen' ni'a che bkog la'yen', na' ḻezka' ni'a che yógo'te da' žen' ḻawlen. 21 Ḻezka', cha' no benne' gon choche' x̱tiže'e ni'a che yodo', žonen' ni'a che yodon', na' ḻezka' ni'a che Dios, Bennen' žonkze' latje chie' ga na'. 22 Ḻezka', cha' no benne' gon choche' x̱tiže'e ni'a che ya'abá che Dios, žonen' ni'a che latje gan že' ẕnna bia' Dios, na' ḻezka' ni'a che Dios na'kze, Bennen' ži'e ga na'.

23 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Ki naken chele dan' žíẕjwle che yodo' to kwe' che to chi kwe' da' ẕzi'le che yix̱e' weje, na' che yix̱e' anís, na' che komino yeḻa' waw, san ẕka'nle da' nakže blo da' bchi'le Dios, dan' bi žonle da' naken chawe', na' bi žeyache' ḻáže'lele lježle ka', na' bi žejḻe'le che Dios. Da' ki žon byenen gonle, na' ḻezka' bi žaḻa' wka'nle yezika' da' ka' žonle, da' ka' žíẕjwle che yodo'. 24 Ḻe'e, benne' ḻo choḻe ka', na' žénelele wḻoé'elele benách ka' nez. Dan' žonle naken ka ẕdele da' že'jle to yeso' da' ẕde ya, nich kwejle bi'a lasdo' ka', san že'jle to bia ẕen dan' želbía benne' ka'.

25 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Nakle ka to ẕíga'do' da' žé'jḻenle, na' ka to ye'n da' žáwḻenle. Žible da' sban da' nwa' kwitle, san yichj ḻáẕdo'le nžan' da' ẕbanle, na' da' kegle ka' da' žonle. 26 Ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ḻo choḻe ka'. Zga'ale le gon chawe' da' yo'on yichj ḻáẕdo'le, na' ḻezka' gakle chawe' kwitle.

27 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Ki naken chele dan' nakle ka yežw ba ka' chegak benne' gat ka', da' ka' zej naken ẕíla'do'ze kwitle, na' da' li x̱tan ẕnná'gaken, san nžá'gaken žit chegak benne' gat ka', na' yógo'te da' zgot. 28 Ḻezka' nakle ḻe'e. Da' li ḻáwzele ẕḻoe'el kwinle chawe' ḻawgak benách ka', san yichj ḻáẕdo'le nža'ten da' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle, na' da' kegle ka' da' žonle.

29 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Ẕzoale yo'o x̱tando' ka' ḻo ba ka' gan zej ngache' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' ḻezka' žonle x̱tan gan zej ngache' benne' chawe' ka'. 30 Ḻezka' ẕnnale: “Chela' wzoato' ža ni'te katen' wnníta'gak x̱a x̱to'to' ka', bi gónḻento' ḻégake' tẕen katen' bétgake' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios.” 31 Dan' ẕnnale ki, ḻe'ekzle ẕzoa lile nakle ẕa'sógak benne' ka' bétgake' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 32 Ki naken, žesbaga' kwinle ẕia dan' wbága'gak x̱a x̱to'le ka'.

33 ’Ḻe'e nakle ka bele snia ka', na' ḻezka' ka lježgak bele snia ka'. Da' likze bi yelale ḻo da' wsaka' zin' ḻe'e ḻo yi' gabíl. 34 Che ḻen, neda' seḻa'a chele benne' ka' wcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' benne' ka' žejní'igekle', na' benne' wsedle ka'. Benne' ki, gotle baḻe', na' wda'le yebaḻe' ḻe'egak yag kroze ka', na' chinle yebaḻe' gan nak ḻo yo'o gan ẕdoble nich yenle x̱tiža' Dios, na' wlagle ḻégake' to yetó yež. 35 Ki gaken, bága'le ḻe'e ẕia che yógo'te žen chegak benne' chawe' ka', da' wḻaljen ḻo yo, kate' wzó ḻaw wzóa bennen' bete' Abel, ẕi'n Adán, benne' chawen', na' na' zejte bétgake' Secría, ẕi'n Berekías, bennen' bétgake' gachje ḻáwe'le gan že' yodo', na' gan že' bkog la'y, gan ẕzéygake' bia beždo' ka' ḻaw Dios. 36 Da' li žapa' ḻe'e, yógo'te da' ki bága'gak benne' ki, benne' nníta'gake' ža ni zoažo na'a.

Jesús ẕbeže' ni'a che yež Jerusalén

(Lk. 13:34‑35)

37 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Benne' Jerusalén ka', ḻe'e na' žotle benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' ẕže'ele yej benne' ka' bseḻa' Dios gan zoale. Zan chi'i gónela' wtoba' ḻe'e chia', kan žon ẕkoko', bia ẕtobba' bríse'do' ka' ẕan x̱ilba', san bi gónelele. 38 Le wia nga, ka'ze ga'n ližle. 39 Ki gaken, dan' žapa' ḻe'e, na'a so ḻaw biž ḻé'elele neda' kate' nnážele: “La'y nak Bennen' ze'e ḻo wláz X̱anžo Dios.”

24

Ẕnna Jesús ka za' wchínnjgake' yodo'

(Mr. 13:1‑2; Lk. 21:5‑6)

1 Bžoj Jesusen' ḻo ẕchil yodo', na' kate' ne ẕze'e ga na' wbíga'gak benne' wsedle chie' ka' gan zoe', na' bḻoé'egekle' Ḻe' kan nak ze'e na', da' nyechjen yodon'. 2 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Ẕḻé'elele yógo'te da' ki? Da' li žapa' ḻe'e, bi ga'n to yej da' nbagan' lježen nga, dan' bix̱ doten.

Da' ka' gak biá'gaken za' žin ža ze ḻawte ža ka'

(Mr. 13:3‑23; Lk. 21:7‑24; 17:22‑24)

3 Kate' ne že' Jesusen' gan nak ḻaw Ya'a Yag Olibo, wbíga'gak benne' wsedle chie' ka' gan zoe' cheze', na' góžgake' Ḻe':

—Bḻoe'el neto', ¿Batx̱ gakgak da' ki, na' biẕ gak bia' ža yeḻó'o, na' za' žin ža ze ḻawte ža ka' che yežlyó nga?

4 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Le wia kwinle nich bi gon ḻáže'le no benne' ḻe'e, 5 dan' ḻa'gak benne' zan, benne' ka' si' lágake' kan lia' neda'. Nnágake' zej nake' Benne' Criston', na' gon ḻáže'gekle' benne' zan. 6 Yénlele žak wediḻe, na' da' ẕchaḻjgak benne' ka' che wediḻe, san bi kwe' zédlele, dan' žon byenen gakgak yógo'te da' ki zga'ale kate' žin ža ze ḻawte ža ka'. 7 Benne' ka' nníta'gake' to yež tíḻ-ḻengake' benne' ka' nníta'gake' yetó yež, na' benne' ka' zoa to benne' ẕnna bi'e ḻégake' tíḻ-ḻengake' benne' ka' zoa yetó benne' ẕnna bi'e ḻégake'. Galj yižwé' ẕen ka', na' gak wbín, na' latje zan x̱o' yežlyó. 8 Yógo'te da' ki zej naken da' so ḻáwgaken, da' ka' sáka'gak benách ka'.

9 ’Naž wdegak benách ka' ḻe'e ḻo na'gak benne' ka' wsaka' zí'gake' ḻe'e. Yógo'te benách ka' wzóagake' ḻe'e cheḻa'ale, dan' žónḻenle neda' tẕen, na' gótgake' báḻele ḻe'e. 10 Kate' gak da' ki, benne' zan gak chope ḻáže'gake', na' yebéj yíchjgake' neda', na' toe' yetóe' wdíe' lježe', na' toe' yetóe' wzóe' lježe' cheḻa'ale. 11 Naž ḻa' ḻawgak benne' zan, benne' gon ḻáže'gake', na' wḻoé'el kwíngake' ka benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' gon ḻáže'gekle' benne' zan. 12 Gónḻe'egake' da' kegle, na' che ḻen biž ží'igekle' ljéžgake' ka'. 13 No benne' gake' Dios toze na' zejte ža ze ḻawte ža ka', yelá bennen'. 14 Se diža' chawen' kan ẕnna bia' Dios dot yežlyó nga nich yéngekle yógo'te benách zi'to' ka', na' naž žin ža ze ḻawte ža ka'.

15-16 ’No benne' goḻe' da' ki žaḻa' wzejní'i ḻaže'e. Wnná Daniel, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, na' wnné': “Da' bi ẕḻe'el Dios chawe', dan' ẕchinnjen, cho'on latje la'y che Dios.” Kate' ḻé'elele gak da' ni, naž benne' ka' nníta'gake' gan nbab Judea žaḻa' wẕónnjgake' zaka' ḻaw ya'ado' ka'. 17 No benne' žone' žin yíchjo'ole bi žaḻa' yetje' nich bi da' chejx̱i'e da' nape' ḻo yo'o, san žaḻa' wẕonnjtie'. 18 No benne' zoe' žin yix̱e', bi žaḻa' yeyeje' liže' nich chejx̱i'e laže' chie'. 19 Da' nyáche'ḻe'e gaken chegak no'le ka', no'le zej noe'e bi'do' ka' chégake', na' ḻezka' no'le ka' ẕgáẕe'gake' bi' že'ndo' ka' chégake' kate' žin ža na'. 20 Le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable' nich bi žin ža na' žaḻa' wẕonnjle kate' žak byo' zag o kate' nak ža la'y, 21 dan' sáka'žegak benne' ka' ža ka', ka wẕáka'gak benách ka' ža ni'te kate' za' gota' yežlyó nga, na' zejte na'a ža, na' kege ža zezá' bi sáka'gake' ki. 22 Kate' žin ža na', cha' Dios bi gone' babze ža ka', bi yelá nitó benne', san ni'a chegak benne' ka' wžekze' Ḻe' gone' babze ža ka', nich gákḻene' ḻégake'.

23 ’Che ḻen bi chejḻe'le cha' no benne' ḻe'e gan zoale, na' yi'e ḻe'e: “Le wia nga, zoa Benne' Criston' nga”, o nne': “Zoe' ga na'.” 24 Ḻa' ḻawgak benne' zan, benne' wen ḻaže' ka', na' nnágake' zej nake' Benne' Criston', o nnágake' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Góngake' da' ka' gak biá'gaken, na' da' ka' góngaken ga yebángekle benách ka', na' gon ḻáže'gekle' benne' ka' wžekze Dios cha' sáke'gekle'. 25 Le wia nga, ba gožkza' ḻe'e yógo'te da' ki zga'ale kate' gákgaken. 26 Che ḻen, bi chejḻe'le cha' ḻa'gak benne' ka' gan zoale, benne' yé'gake' ḻe'e: “Le wia nga, zoa Benne' Criston' ḻo latje dach.” Ḻezka', bi chejḻe'le cha' nnágake': “Le wia nga, zoe' ḻo yo'o.” 27 Kan žak kate' žep yes gan ẕḻa' wbíž, na' ẕza'ní' gan ženen, ḻezka' gaken kate' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách. 28 Gakte ki, kan ẕnnagak benách ka': “Gáte'teze gan de to da' nat, dóbgakkze lab ka' ga na'.”

Da' gak kate' yeḻá' Benne' Golje' Benách

(Mr. 13:24‑37; Lk. 21:25‑33; 17:26‑30, 34‑36)

29 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' te ža na' katen' sáka'gak benách ka' ki, wchóḻ wbíž, na' byo' bi gonnen baní' chen. Yindjgak belj ka', na' ẕizgak da' ka' zej nḻa' ya'abá, da' ka' zej napen yeḻa' ẕen. 30 Naž ḻa' dan' gak bia' ya'abá yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, na' kweže nyáche'gak yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, katen' ḻé'egekle' neda', Benne' Golje' Benách, zezá'a ḻo bejw ya'abá, na' nzi' ḻo na'a yeḻa' wnná bia' ẕen, na' yeḻa' baní'. 31 Naž seḻa'a wbás che ya'abá chia' ka'. Wkwéžegake' zižje lozgak bia ka', na' wtóbgake' benne' ka' ba wžekza' chia', benne' ka' nníta'gake' dap la'ate yežlyó nga, na' yógo'te latje ẕan ya'abá.

32 ’Le chejní'il da' žsedle da' žak che yag higo. Katen' žeḻa'gak ni'a nen' že'ndo' ka', na' ba žebía x̱lagen že'n ka', nnézlele za' žin byo' wbá. 33 Ḻezka', kate' ḻé'elele žakgak yógo'te da' ki, nnézlele za' žin ža ze ḻawte ža, na' ba ẕḻa' ḻawn. 34 Da' li žapa' ḻe'e, yógo'te da' ki gákgaken zga'ale kate' gatgak benách ka' nníta'gake' ža na'. 35 Te che ya'abá, na' che yežlyó nga, san x̱tiža'a ka' bi tégaken ka'ze.

36 ’Kate' žin ža na' bi nnezle nitó benne'. Bi nnézgekle wbás che ya'abá ka' che Dios, na' bi nnezla' neda', Ẕi'n Dios, san toze X̱ažo Dios nnezlen'.

37 ’Kan gok ža na' katen' wzóa Noé, ḻezka' gaken kate' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách. 38 Kate' ža ka' zga'ale kate' bžin nis yejw da' bchinnjen yežlyó nga, we'j bdáwgake', na' bchag ná'gake', na' bdégake' ẕí'ngake' ka' ḻo yeḻa' ẕchag na' na' zejte ža wyó'o Noén' ḻe'e barkw ẕen na', dan' bene', 39 na' bi gókbe'egekle' kate' bžinte nis yejw dan' bchinnjen yežlyó nga, na' bžia yí'gake' yógo'tegake'. Ḻezka' gaken katen' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, dan' bi gákbe'le nitó benne'. 40 Kate' ža na' kate' yeḻá'a, cha' žongak chope benne' ka' žin yix̱e', toe' yedjži'a-ne' chia', na' yetóen' wka'na'-ne'. 41 Cha' chope no'le ka' nníta'gake' wetw, toe' yedjži'a-ne' chia', na' yetóen' wka'na'-ne'.

42 ’Le soa ban ḻaže' dan' bi nnézlele biẕ ža yeḻá'a neda', X̱anle. 43 Na'a, le chejní'il da' ni. Chela' nnezle x̱an yo'o bi ža yid benne' wbán, na' nná'zele' dot yele, na' bi we'e latje no benne' chidjwe' ze'e nich kwane' da' de liže'. 44 Che ḻen, le soa ban ḻaže' ḻe'e, dan' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, to ža bi ẕbezle neda'.

Benne' wen žin chawe', na' benne' wen žin bi nake' chawe'

(Lk. 12:41‑48)

45 Ḻezka' wnná Jesusen':

—¿Noẕ benne' wen žin, benne' nake' chawe', na' žejni'ile', wdé x̱ane' ḻo ne'e benne' ka' nníta'gake' liže' nich wneẕjwe' da' gáwgake' kate' gale'? 46 Ba nez ẕen gaken che benne' wen žin na' nake' chawe', cha' kate' yeḻé'e x̱ane', yedjx̱ake'e ḻe' žone' dot da' bde x̱ane' ḻo ne'e. 47 Da' li žapa' ḻe'e, yógo'te da' nap x̱ane', wdíe' ḻo na' benne' wen žin žone' ki. 48 Cha' to benne' wen žin ki yeyake' benne' wen da' ẕinnj, na' sa' ḻaže'e, na' nne': “Wžél x̱ana', na' bi yeḻá' zie'”, 49 na' cha' so ḻawe' wsaka' zi'e benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen žin, na' so ḻawe' ye'j gáwḻene' benne' ka' želzožle', 50 naž yeḻá' x̱an benne' wen žin na' to ža kate' bi zoe' ẕbeze', o to yele žekle' bi ḻa'te x̱anen'. 51 Naž x̱anen' wsaka' zi'e benne' wen žin na', na' gone' ga gak chie' kan žaḻa' gak chegak benne' ka' ẕḻoé'ezele chawe' kwíngake'. Naž kweže nyache'e, na' wx̱éj laye'e.

25

Žsaka' ḻebe Jesús kan gok chegak chi x̱kwide' no'le ka'

1 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kan gak chegak benne' ka' chó'ogake' gan ẕnna bia' Dios ya'abá, naken kan gok chegak chi x̱kwide' no'le ka'. Wẕí'gakbe' broke ka' chégakbe', na' bžójgakbe' nich chejchággakbe' benne' ẕchag ne'e. 2 Gáyo'be' zej nakbe' ban ḻaže', san yegáyo'be' zej nakbe' nat ḻaže'. 3 X̱kwide' no'le nat ḻaže' ka' wẕí'gakbe' broke chégakbe' ka', san bi biá'gakbe' yelate' set da' žeyen. 4 X̱kwide' no'le ban ḻaže' ka' biá'gakbe' set da' žeyen ḻo béga'do' chégakbe' ka' ḻen broke chégakbe' ka'. 5 Dan' wžél benne' ẕchag ne'e, wdé yele ḻáwgakbe', na' wtásgakbe'. 6 Kate' bžin gachje yele, benle chi'i to benne' wnníe' zižje, na' wnné': “Za' benne' ẕchag ne'e. Le žoj chejchagle-ne'.” 7 Naž wyasgak yógo'te x̱kwide' no'le ka', na' bkwézgakbe' broke chégakbe' ka'. 8 X̱kwide' no'le nat ḻaže' ka' góžgakbe' x̱kwide' no'le ban ḻaže' ka', na' wnnágakbe': “Le gonn láte'do' set cheto' che set da' žeyen chele, dan' ẕgoḻgak broke cheto' ka'.” 9 Bechébegak x̱kwide' no'le ban ḻaže' ka', na' wnnágakbe': “Bi gaken dan' bi be ga'n cheto', na' chele. Le chej gan ẕdo'w set da' žeyen na' chjé'wle chele.” 10 Kate' ne zjakbe' zejx̱í'gakben', bžin benne' ẕchag ne'e. X̱kwide' no'le ban ḻaže' ka', x̱kwide' ka' želbezbe' ḻe', wyó'oḻengakbe' ḻe' tẕen gan žak lni che yeḻa' ẕchag na', na' ḻa' bséjwte yo'o. 11 Wdé na' bžingak yezika' x̱kwide' no'le ka' ga na'. Bḻížgakbe'-ne', na' wnnágakbe': “X̱an, X̱an, bsaljw cho'oto'.” 12 Ḻe' beži'e, na' wnné': “Da' li žapa' ḻe'e, bi nónbi'a ḻe'e.”

13 Naž Jesusen' gože' benne' ka':

—Le gak ban ḻaže', dan' bi nnézlele bi ža, o bi yele yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách.

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che mežw ẕen ka'

14 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kan gon Bennen' ẕnna bi'e ya'abá che Dios naken kan ben to benne' za' cheje' zi'to'. Bḻiže' benne' wen žin chie' ka', na' bdie' ḻo ná'gake' da' nape'.

15 ’To benne' wen žin na', bdie' gayo' kwe' mežw ẕen ka' ḻo ne'e, na' yetóen' bdie' chope kwe' mežw ẕen ka' ḻo ne'e. Yetóen' bdie' to kwe' mežw ẕen ḻo ne'e. To toen' bdie' ḻo ná'gake' ka da' žákgekle'. Naž ḻa' wzá'tie' gan nak zi'to'. 16 Wyéj benne' wen žin na', bennen' wẕi'e gayo' kwe' mežw ẕen ka', na' bejtíljḻene' da' ka' yegayo' kwe' mežw ẕen ka'. 17 Ḻezka', bennen' wẕi'e chope kwe' mežw ka', bejtíljḻenen' yechope ka'. 18 Bennen' wẕi'e to kwe' mežwn' wyeje', na' bejche'ne' ḻo yo, na' bkache'e mežwn' che x̱ane' ḻo yon'.

19 ’Kate' ba gok scha, x̱angak benne' wen žin ka' beḻé'e, na' bgá'nḻene' ḻégake' chawe'. 20 Kate' wzó ḻaw bžinte bennen' wẕi'e gayo' kwe' mežw ẕen ka', noe'e yegayo' kwe' mežw ka', na' gože' x̱ane': “X̱an, gayo' kwe' mežw ka' bdio' ḻo na'a. Nga de yegayo' kwe' mežw ka' dan' bejtíljḻenan'.” 21 X̱anen' gože' ḻe': “Nak chawe'. Nako' benne' wen žin dot ḻi ḻaže'. Cháwe'do' beno' katen' wyó'o láte'do'ze ḻo no'o. Na'a da' ẕénḻe'eže wdía' ḻo no'o. Wyó'o ga zoa' ni, na' yebéḻenlo' neda' tẕen.” 22 Wdé na' bžin benne' wen žin na', bennen' wẕi'e chope kwe' mežw ẕen ka', na' wnné': “X̱an, chope kwe' mežw bdio' ḻo na'a. Nga de yechóp kwe' mežw ka' da' bejtíljḻenan'.” 23 Naž x̱anen' gože' ḻe': “Nak chawe'. Nako' benne' wen žin dot ḻi ḻaže'. Cháwe'do' beno' katen' wyó'o ḻo no'o láte'do'ze. Na'a, da' ẕenḻe'e wdía' ḻo no'o. Wyó'o ga zoa' ni, na' yebéḻenlo' neda' tẕen.” 24 Naž kate' bžin benne' wen žin na', bennen' wẕi'e to kwe' mežw ẕen na', wnné': “X̱an, nnezla' nako' benne' biẕjw, dan' ẕḻapo' gan bi gozo', na' ẕtobo' gan bi bchiljo'. 25 Che ḻen bžeba' le', na' wyá'a, na' bejkacha'a mežw chion' ḻo yo. Nga de dan' naken chio'.” 26 Naž beží'i x̱ane', na' gože' ḻe': “Nako' benne' wen žin bi nake' chawe', na' ẕa'wede. Nnézkzelo' ẕḻapa' gan bi goza', na' ẕtoba' gan bi bchilja'. 27 Che ḻen, gakže chawe' ḻa' bneẕjo' mežw chian' ḻo na'gak benne' ka' wkóngeklen' žin, nich chíljḻengaken' yelate', nich kate' yeḻá'a neda', yezi'a dan' naken chia' ḻen yichjen.” 28 Naž x̱anen' gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné': “Le yeká'a mežwn' ḻo na' benne' ni, na' le wneẕjwn ḻo na' bennen' nape' chi kwe' mežw ka'.” 29 Nóte'teze benne' ẕkonle' chawe' žin da' nzi' ḻo ne'e, wdégake' ḻo ne'e yelate', na' gata' da' ẕenže chie', san bennen' bi ẕkonle' chawe' žin da' nzi' ḻo ne'e, da' do'ze da' nape' yeké'n. 30 Na'a, benne' wen žin ni, benne' bi nake' chawe', le chejžo'ne' na'le gan nak choḻ, gan kweže nyache'e, na' wx̱éj laye'e.

Benne' Cristo wchi'a ḻaže'e benách ka'

31 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Katen' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, tẕen ḻen yógo'te wbás che ya'abá chia' ka', nich nna bi'a, kwi'a ḻo latje chawe' chia', gan wchi'a ḻaža'a benách ka'. 32 Yógo'te benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga dóbgake' gan kwi'a neda', na' wnníta'gaka'-ne' cheḻá'a weje kan žon to benne' wape ẕila' ka', benne' ẕnnite'e cheḻá'a weje chibo ka', na' ẕila' ka'. 33 Wnnite'e ẕila' ka' kwite' ḻi ža, na' wnnite'e chibo ka' kwite' yegle. 34 Naž, neda', benne' wnná bian', yapa' benne' ka' nníta'gake' kwita' ḻi ža, na' nnia': “Le da ga zoa' ni, ḻe'e wléj X̱a' ḻe'e cheze'. Gata' latje chele gan ẕnna bi'e, dan' bkweze' chele ža ni'te katen' bdix̱jwe' yežlyó nga. 35 Ki žaken chele dan' wdona', na' bennle da' bdawa'. Wbiḻa', na' bennle da' we'ja'. Goka' ka to benne' ẕde' zi'to', na' wlo'le neda' ližle. 36 Byažje da' gakwa', na' bwákwle neda' da' ka' žákwle. Bi wzóa' chawe', na' bedjwíale neda'. Byejwa' liž ya, na' bedjwíale neda'.” 37 Naž yechébegak benne' chawe' ka', na' yé'gake' neda': “X̱an, ¿batx̱ bḻe'elto' Le' wdono', na' bwawto' Le'? ¿Batx̱ wbiḻo', na' bennto' da' we'jo'? 38 ¿Batx̱ bḻe'elto' Le' bejdío' zi'to', na' wlo'to' Le' ližto'? ¿Batx̱ byažje laže' gako', na' bwákwto' Le' da' ka' žákwto'? 39 ¿Batx̱ bḻe'elto' Le' bi wzó' chawe', o wyejo' liž ya, na' bedjwíato' Le'?” 40 Yecheba' neda', benne' wnná bian', na' yapa' ḻégake': “Da' li žapa' ḻe'e, dan' benle ki che to benne' ljéža'do' ki, ḻa'kze nake' benne' ka'ze, ḻezka' chia' nedkza' benlen'.”

41 ’Naž yapa' benne' ka' nníta'gake' kwita' yegle, na' nnia': “Le kwas ga zoa' ni, ḻe'e na' nbága'le ẕia, na' chejchazle ḻo yi', da' bi yeyoḻen, dan' bkwez Dios che da' x̱iwe', na' chegak wbás ka' žónḻengaken ḻen tẕen. 42 Ki gaken chele dan' wdona', na' bi bennle da' gawa'. Wbiḻa', na' bi bennle da' ye'ja'. 43 Goka' ka benne' ẕde' zi'to', na' bi wlo'le neda' ližle. Byažje da' gakwa', na' bi bwákwle neda' da' ka' žákwle. Bi wzóa' chawe', na' ḻezka' byejwa' liž ya, na' bi bedjwíale neda'.” 44 Naž nnagak benne' ka', na' yé'gake' neda': “X̱an, ¿batx̱ bḻe'elto' Le' wdono', o wbiḻo', o goko' ka to benne' ẕde' zi'to', o byažje da' gako', o bi wzó' chawe', o wyejo' liž ya, na' bi gókḻento' Le'?” 45 Naž yecheba' neda', benne' wnná bian', na' yapa' ḻégake': “Da' li žapa' ḻe'e, dan' bi be benle che to benne' zoe' ladjw benne' ka' nníta'gake' nga, ḻa'kze nake' benne' ka'ze, bi be benle chia' neda'.” 46 Naž benne' wen da' ẕinnj ka' ḻa' chejcháztegake' gan sáka'ḻe'egake', san benne' chawe' ka' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'.

26

Benne' yodo' ka' žóngake' toze diža' séngake' Jesús

(Mr. 14:1‑2; Lk. 22:1‑2; Jn. 11:45‑53)

1 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, gože' benne' wsedle chie' ka', 2 na' wnné':

—Nnézkzelele žin Lni Pasko' yechóp ža ka', na' kate' ža na' wdégake' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak benne' ka' wdá'gake' neda' ḻe'e yag kroze.

3 Ḻa' na'ze bx̱oz wnná bia' ka' na' benne' yodo' wsedle ka', na' benne' gole ka', bdóbgake' gan nak ḻi'a liž bx̱oz blo, bennen' lie' Kaifás. 4 Béngake' toze diža' séngake' Jesusen' ḻo yeḻa' wen ḻaže' chégake', nich gótgake' Ḻe'. 5 Wnnágake':

—Bi gak gonžon ža lni, nich bi gongak benách ka' žo'osbé.

To no'le ẕko'e yichj Jesús da' ẕḻa' ẕix̱

(Mr. 14:3‑9; Jn. 12:1‑8)

6 Katen' wzóa Jesusen' ḻo yež Betania ḻo liž Smon, bennen' wdé'e yižwé' leže, 7 wbiga' to no'le x̱kóže'le Jesusen', noe'e to béga'do' da' naken yej zaka', na' nžan' to da' ẕḻa' ẕix̱ da' záka'ḻe'en. Wloé'en yichj Jesusen' kate' ne ži'e žawe'. 8 Kate' bḻé'egekle benne' wsedle ka' che Jesusen' da' ni, bžá'agake', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' wnitle da' ni? 9 Gok no benne' gote'en, na' si'e mežw zan nich gákḻenžo benne' yache' ka'.

10 Kate' benle Jesusen' da' ni, gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕnnele che no'le ni? Nak chawe' da' bene' chia'. 11 Benne' yache' ka' nníta'ḻentezgake' ḻe'e, san neda' bi gá'nteza' gan zoale ḻe'e. 12 Da' ben no'le ni katen' wloé'e neda' da' ẕḻa' ẕix̱en', naken to da' ẕpa'an neda' che ža gacha'a ḻo yežw ba. 13 Da' li žapa' ḻe'e, gáte'teze ḻo yežlyó nga gan wcháḻjgake' diža' chawe' ni, ḻezka' wzéngekle' benách ka' da' ben no'le ni chia' neda' nich chejsá' ḻáže'gake' chie'.

Ẕchebe ḻaže' Judas wdíe' Jesús ḻo na'gak benne' yodo' ka'

(Mr. 14:10‑11; Lk. 22:3‑6)

14 Naž Judas Iskariote, to benne' žónḻene' tẕen yechinéj benne' wbás ka' che Jesusen', wyeje' gan zej nnita' bx̱oz wnná bia' ka', 15 na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ gonnle chia' neda' cha' wdía' Jesusen' ḻo na'le?

Bgá'nḻene' ḻe' chawe' chíẕjwgake' ḻe' chi žoa mežw plat. 16 Naž wzó ḻaw Judas na' žilj loj ḻaže'e wdíe' Jesusen' ḻo ná'gake'.

Da' žawžo nich chejsá' ḻáže'žo kan got X̱anžo

(Mr. 14:12‑25; Lk. 22:7‑23; Jn. 13:21‑30; 1 Ko. 11:23‑26)

17 Kate' nak ža ẕzo ḻaw lni chegak benne' judío ka' katen' žáwgake' yet x̱til da' bi nzi' kwa zichj, wbíga'gak benne' wsedle ka' che Jesusen' gan zoe', na' góžgake' Ḻe':

—¿Gaẕ žénelo' chejsí'ni'ato' ẕíla'do' chežo, bian' gawžo že' Lni Pasko'?

18 Jesusen' gože' ḻégake':

—Le chej ḻo yežen' gan zoa to benne', bennen' nónbia'žo, na' le yi'e: “Benne' žsedle' neto' ẕnne': Za' žin ža chia' gata'. Ḻo ližo' gáwḻena' benne' wsedle chia' ka' tẕen ẕíla'do' že' Lni Pasko'.”

19 Naž bengak benne' wsedle chie' ka' kan gože' ḻégake', na' bsí'ni'gake' da' gáwgake' že' Lni Pasko'.

20 Kate' ba goḻe ža na', Jesusen' wžé'ḻene' chežínnote benne' wsedle chie' ka', na' wzó ḻáwgake' žáwgake'. 21 Kate' ne žáwgake', Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e, to benne' ládjwle ḻe'e wdíe' neda' ḻo na'gak benne' yodo' ka'.

22 Naž gok nyache' ḻáže'gake', na' wnnábgekle' Jesusen' to toze', na' wnnágake':

—X̱an, ¿neda' gonan'?

23 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Bennen' ẕžínḻene' neda' tẕen ḻo ye'n, bennen' wdíe' neda' ḻo na'gak benne' ka'. 24 Da' li neda', Benne' Golje' Benách, cha'a gan gak kan nyejw ḻe'e yiche la'y kan žaḻa' gaken chia', san da' nyáche'ḻe'e gaken che bennen' wdíe' neda' nich gótgake' neda'. Gakže chawe' che bennen' chela' bi golje'.

25 Naž beží'i Judas, bennen' wdíe' Jesusen', na' wnné':

—Benne' wsedle, ¿neda' gonan'?

Jesusen' gože' ḻe':

—O', le' na'.

26 Kate' ne žáwgake', Jesusen' bex̱we' to yet x̱til, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bzoẕjen', na' bneẕjwen' chegak benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Le sin', le gawn. Da' ni naken beḻa' žen chia'. Kan bena' che yet x̱til ni ẕḻoe'elen kan gak che beḻa' žen chian'.

27 Ḻezka' bex̱we' to ẕíga'do', na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bneẕjwen' chégake', na' wnné':

—Le ye'jen yógo'tele. 28 Da' ni naken x̱chena' da' žon chochen diža' kobe da' ẕka'n chawen'. X̱chenan' ḻaljen ni'a chegak benne' zan nich gak yenít ḻaw Dios doḻa' da' zej nbage'e. 29 Ḻezka' žapa' ḻe'e, biž ye'ja' x̱is da' ẕbia lba uba ki kate' žinže ža na' yé'jḻena' ḻe'e to da' kobe gan ẕnna bia' X̱ažo Dios.

Jesús ẕnne' nna Bedw bi nónbi'e Ḻe'

(Mr. 14:26‑31; Lk. 22:31‑34; Jn. 13:36‑38)

30 Kate' beyóž béḻgake' da' ẕka'n ẕenen Dios, jake' zaka' Ya'a Yag Olibo. 31 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Yógo'tele gak chope ḻáže'le, na' wka'nle neda' na'a že' ni, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y kan gak chia', da' ẕnnan: “Gona' ga gat Benne' Wape Ẕila' Ka', na' gáslasgak ẕila' ka'.” 32 Katen' yebana' ḻo yeḻa' got, naž cha'a zga'ala' ka ḻe'e zaka' gan nbab Galilea.

33 Naž bechebe Bedw, na' gože' Jesusen':

—Ḻa'kze yógo'tegake' gak chope ḻáže'gake', na' wká'ngake' Le', neda' bi gak chope ḻaža'a, bi wka'na' Le'.

34 Jesusen' gože' ḻe':

—Da' li žapa' le', na'a že' ni, zga'ale kate' kweže leko', le' nnio' chonne chi'i bi nónbi'o neda'.

35 Naž Bedon' gože' Jesusen':

—Ḻa'kze gátḻena' Le' tẕen, bi nnia' bi nónbi'a Le'.

Ḻezka' wnnagak yógo'te benne' wsedle chie' ka'.

Jesús ẕcháḻjḻene' Dios ḻo yežlyó Jetsemaní

(Mr. 14:32‑42; Lk. 22:39‑46)

36 Naž Jesusen' bžínḻene' benne' wsedle chie' ka' tẕen yežlyón' nzin' Jetsemaní. Gože' ḻégake', na' wnné':

—Le kwe' nga kate' cha'a yelate' na'le, gan chejcháḻjḻena' Dios.

37 Jesusen' bchi'e Bedw ḻen chope ẕi'n Sebedeo, na' wzó ḻawe' žak nyache' ḻaže'e, na' žek ḻáẕda'we'. 38 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Žak nyache' ḻaža'a, na' žatkza' ḻo yeḻa' žek ḻáẕda'wa'. Le ga'n nga, na' le nna'ze dot yele tẕen ḻen neda'.

39 Wdé Jesusen' yeláte'do' na'le, gan byechwe'. Bzechw ḻawe' ḻo yo, na' bcháḻjḻene' Dios, na' wnné':

—X̱e, cha' wak, ben ga bi gon byenen saka'a ki, san kege kan žénela' neda', san kan žénelo' Le' gono'.

40 Kate' bežín Jesusen' gan zej nnita' benne' wsedle chie' ka', bejx̱ake'e ḻégake' ẕtásgake', na' gože' Bedon':

—¿Bi gok nná'ḻeno' neda' tẕen yele to chí'ido'ze? 41 Le nna'ze dot yele, na' le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable-ne' gákḻene' ḻe'e, nich bi gata' latje gon da' x̱iwe' ga gonle doḻa'. Zóateze be' nákkzele ban ḻaže', san ḻo beḻa' žen chele žedó ḻáže'le.

42 Naž wyéj Jesusen' da' bežope chi'i, na' bcháḻjḻene' Dios. Wnné':

—X̱e, cha' bi gak gono' ga bi saka'a da' ki, ben kan žak ḻažo'o Le'.

43 Kate' beyeje', da' yoble bedjx̱ake'e ḻégake' ẕtásgake' dan' ndeḻe'e yele yej ḻáwgake'. 44 Naž bekwás Jesusen' gan žé'gake'. Wyeje' da' yoble, na' bcháḻjḻene' Dios da' beyonne chi'i, na' tḻebe kan wnné' zga'ale wnné'. 45 Da' yoble beyeje' gan zej nnita' benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

—¿Ẕtasle na'a, na' žezí' ḻáže'le? Le wia nga, ba golen. Neda', Benne' Golje' Benách, ba ndia' ḻo na'gak benne' doḻa' ka'. 46 Le chas, le cho'o. Le wia nga, bennen' ẕdie' neda' ba ze'e nga.

Želchi'e Jesús nžeje'

(Mr. 14:43‑50; Lk. 22:47‑53; Jn. 18:2‑11)

47 Kate' ne ẕchaḻj Jesusen' da' ni, Judas, bennen' nbábḻene' benne' chežinnoe' ka', ḻa' bžintie' ga na', na' žónḻengak benne' zan ḻe' tẕen, benne' ka' zej noe'e ya ntoche' ka', na' yag ka'. Bx̱oz wnná bia' ka' na' benne' gole ka', bséḻa'gake' ḻégake'. 48 Judas na', bennen' ẕdie' Jesusen', ba bḻoe'ele' ḻégake' to da' gone' da' gak bian' no benne' nake' Jesusen'. Wnné':

—Bennen' wchág ḻawa'-ne', Ḻen' Jesusen'. Le sene'.

49 Naž wbiga' Judas na' gan zoa Jesusen', na' wnné':

—Padiox̱, Benne' Wsedle.

Naž ḻa' bchag ḻawtie' Ḻe'. 50 Jesusen' gože' ḻe':

—Bicha'a, ¿biẕ žono' nga?

Naž wbíga'gak benne' ka', na' béx̱wgake' Jesusen'. 51 To benne' zóaḻene' Jesusen' wlechje' ya ntoche' chie', na' bene' we', bchoge' yid nag to benne' wen žin che bx̱oz blo. 52 Jesusen' gože' ḻe':

—Begó'o ya ntoche' chion' ližen. Yógo'te benne' ka' ẕkóngekle' žin ya ntoche' nich gótgake' benách, ḻo ya ntoche' gátgake'. 53 ¿Bi nnezlo' gak nnabla' X̱a', na' Ḻe' ḻa' séḻa'tie' chia' da' zánḻe'eže ka chežinno kwe' wbás che ya'abá ka', da' zej naken da' zan gaywé'e to to kwen'? 54 San cha' gona' ki, ¿nakx̱ gak žin da' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan žaḻa' gaken chia' ki?

55 Naž Jesusen' gože' benne' ka':

—Za'le nwa'le ya ntoche' ka', na' yag ka', nich senle neda' kan žonle katen' ẕzenle benne' wbán ka'. Yógo'te ža wži'a ḻawle gan nak ḻo ẕchil yodo', gan bsedla' benách ka', san bi wẕenle neda'. 56 Na'a žaken ki nich žin da' nyejw ḻe'e yiche la'y, dan' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios.

Naž yógo'te benne' wsedle ka' che Jesusen' bsángake' Ḻe', na' beẕónnjgake' ga na'.

Ẕžin Jesús gan že'gak benne' yodo' ka'

(Mr. 14:53‑65; Lk. 22:54‑55, 63‑71; Jn. 18:12‑14, 19‑24)

57 Naž benne' ka', benne' zej nzene' Jesusen', bché'gake' Ḻe', na' bejzégake' Ḻe' ḻaw Kaifás, bx̱oz blo, gan zej ndobe benne' yodo' wsedle ka' ḻen benne' gole ka'. 58 Bedw bejnawe' Jesusen' zi'to' zi'to', na' wyoé'e gan nak ḻi'a liž bx̱oz blon', nich ḻe'ele' nakx̱ gak che Jesusen'.

59 Bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', na' benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', wdíljgake' no benne' yesbage'e Jesusen' ẕia ḻa'kze gon ḻaže'e, nich gak chóggake' chie' gate'. 60 No no bžéḻgekle' ḻa'kze bžingak benne' zan, benne' wnnégake' chie' da' wen ḻaže'. Kate' ze ḻawte bžingak chope benne', na' ḻo yeḻa' wen ḻaže' chégake' wnnégake' chie', 61 na' wnnágake':

—Benne' ni wnné': “Gak wchinnja' yodo' che Dios, na' yechonne žaze ka' yechisan'.”

62 Naž wzó ža' bx̱oz blon', na' gože' Jesusen':

—¿Bi be žechebo'? ¿Biẕ da' ni da' ẕnnegak benne' ki chio' Le'?

63 Jesusen' bi be wnné'. Naž bx̱oz blon' gože' Ḻe':

—Ni'a che X̱anžo Dios ban ẕnnabla' Le' nnio' da' li. Bḻoe'el neto' cha' nako' Le' Benne' Criston', Ẕi'n Dios.

64 Jesusen' gože' ḻe':

—Kan ẕnno' naka'. Da' li žapa' ḻe'e, ḻé'elele neda', Benne' Golje' Benách, ži'a kwit ḻi ža che Dios, gan nzi' ḻo na'a yeḻa' wnná bia'. Yida' ḻo bejw ya'abá, na' ḻa'a gan soale.

65 Naž bx̱oz blon', ḻo yeḻa' ẕža'a chie' wcheze' laže' da' nakwe', na' wnné':

—Benne' ni ẕnnie' da' ẕka'n ka'ze Dios. ¿Noẕže benne' žiážjelžo nich nnie' che benne' ni? Ba bénkzelele kan wnníe' che Dios. 66 ¿Biẕe ẕnnale ḻe'e?

Beží'igake', na' wnnágake':

—Nbage'e ẕia, na' žaḻa' gate'.

67 Naž bžé'egake' ẕene' ḻaw Jesusen', na' ben zí'gake' Ḻe'. Baḻe' wdápegake' x̱age'e, 68 na' góžgake' Ḻe':

—¿Nakkzo' Le' Benne' Criston'? Wnnéya'a na'a. ¿Noẕ bennen' wdape'e Le'?

Bedw ẕnne': “Bi nónbi'a Jesusen'”

(Mr. 14:66‑72; Lk. 22:56‑62; Jn. 18:15‑18, 25‑27)

69 Kate' ne žakgak da' ki, že' Bedw ḻa' ḻí'ale. Wbiga' to no'le wen žin gan zoe', na' wnnabe':

—Ḻezka' le' wdáḻeno' Jesusen', benne' Galilean'.

70 Beží'i Bedon' chebe' gan nníta'gak benne' ka', na' wnné':

—Bi nnezla' no bennen' ẕchaḻjo' chien'.

71 Katen' bžoj Bedon' gan žó'ogake' ḻi'a na', yetó no'le bḻe'ele' ḻe'. Gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Ḻezka' benne' ni bénḻene' Jesusen', benne' Nasaret na' tẕen.

72 Da' yoble beží'i Bedon' chen. Ben choche' x̱tiže'e ni'a che Dios, na' wnné':

—Bi nónbi'a Bennen'.

73 Yeláte'do'ze wžé, wbíga'gak benne' ka' nníta'gake' ga na' gan zoa Bedon', na' góžgake' ḻe':

—Da' li le' žónḻeno' ḻégake' tẕen dan' yeḻa' ẕnneze chio' nak bian' ga benne' le'.

74 Naž wzó ḻaw Bedon' žesbaga' kwine' ẕia. Ben choche' x̱tiže'e ni'a che Dios, na' wnné':

—Bi nónbi'a Bennen'.

Ḻa' na'ze wžéžete leko'. 75 Naž bejsá' ḻaže' Bedon' dan' gož Jesusen' ḻe', katen' wnné': “Zga'ale kate' kweže leko', chonne chi'i nnio' bi nónbi'o neda'.” Bžoj Bedon' ga na', na' wžeže nyache'e.

27

Ẕdégake' Jesús ḻo na' Pilato

(Mr. 15:1; Lk. 23:1‑2; Jn. 18:28‑32)

1 Kate' za' ža'ní' ža na', yógo'te bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', béngake' toze diža' nich gótgake' Jesusen'. 2 Bché'gake' Jesusen' nžeje', na' bdégake' Ḻe' ḻo na' Ponsio Pilato, bennen' ẕnna bi'e.

Žat Judas

3 Kate' wnnezle Judas, bennen' bdie' Jesusen' ḻo na'gak benne' yodo' ka', ba nžog che Jesusen' gate', gok nyache' ḻaže'e, na' bejwé'e chi žoa mežw plat ka' ḻo na'gak bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' gole ka'. 4 Judas na' gože' ḻégake':

—Nbaga'a doḻa' dan' bdia' to benne' chawe' nich gate'.

Naž góžgake' Ḻe':

—Bi žonen ga gek zédleto' neto'. Da' benkzo' le' naken.

5 Naž wžó'n Judas na' mežw plat ka' gan nak ḻo ẕchil yodo'. Bezé'e ga na', na' bejsí yene' ḻo yag.

6 Bezi'gak bx̱oz wnná bia' ka' mežw plat ka', na' wnnágake':

—Bi gonn ko'žo mežw ki gan ẕko'žo mežw che yodo', dan' naken laẕjw to benne' wet benách ka'.

7 Naž béngake' toze diža', na' ḻen mežwn' gó'wgake' to yežlyó che to benne' wen ye'n nich gaken gan gáche'gak benne' zi'to' ka'. 8 Che ḻen, ḻo ža na' belzóe' la latjen', Yo Žen. 9 Ki goken, bžin dan' wnná Jeremías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, katen' wnné': “Beká'agake' chi žoa mežw plat ka', kan nak dan' bzoagak benne' Israel ka' da' zaka' Ḻe', 10 na' ḻen mežw ka' gó'wgake' to yežlyó che to benne' wen ye'n. Da' ni bḻoe'el X̱ana' Dios neda'.”

Ẕžin Jesús gan že' Pilato

(Mr. 15:2‑5; Lk. 23:3‑5; Jn. 18:33‑38)

11 Kate' bejzégake' Jesusen' gan že' Pilato, bennen' ẕnna bi'e, ḻe' wnnable' Jesusen', na' gože' Ḻe':

—¿Nako' Le' Benne' Nna Bi'e Benne' Judío Ka'?

Jesusen' gože' ḻe':

—Da' li ẕnno'.

12 Kate' bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' gole ka' besbága'gake' Jesusen' ẕia, Ḻe' bi be beži'e chégake'. 13 Naž Pilaton' gože' Jesusen':

—¿Bi ženlo' da' zan ka' da' ẕnnégake' chio'?

14 Jesusen' bi be bechebe'. Ka' goken, bebanle benne' wnná bian'.

Ẕchóggake' che Jesús gate'

(Mr. 15:6‑20; Lk. 23:13‑25; Jn. 18:38—19:16)

15 Kate' žak Lni Paskon', de to da' žónteze žon Pilato, benne' wnná bian', žsane' no benne' želnnáb benne' ka', to benne' nyejwe' liž ya, nóte'teze benne' žénegekle' wsane' ḻe'. 16 Kate' ža ka' nyejw to benne' liž yan', benne' wen da' ẕinnj, bennen' lie' Barrabás. 17 Kate' bdobgak benne' zan ga na', Pilaton' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Nole' žénelele wsana' chele? ¿Barrabás o Jesús, Benne' Criston'?

18 Ki wnná Pilaton' dan' žákbe'le' bdegak benne' yodo' ka' Jesusen' ḻo ne'e dan' ẕgé'egekle' Ḻe'.

19 Kate' ne že' Pilaton' gan ẕchi'a ḻaže'e, ẕo'le' bseḻe'e to benne' chjape' ḻe', na' wnné':

—Bi be gono' che benne' chawen', dan' bžébeḻi'a wdé yele to ḻo bichgale ni'a chie' Ḻe'.

20 San bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', belsedle' benne' zan ka' nich nnábgekle' Pilaton' wsane' Barrabasen', na' gote' Jesusen'. 21 Da' yoble bchaḻj benne' wnná bian', na' gože' ḻégake':

—¿Nole' benne' chope ki žénelele wsana'-ne' chele?

Wnnágake':

—Barrabasen'.

22 Naž Pilaton' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕ gona' che Jesusen', Benne' Criston'?

Yógo'tegake' wnnágake':

—Bde'e ḻe'e yag kroze.

23 Naž benne' wnná bian' gože' ḻégake':

—¿Biẕ da' ẕia nbage'e?

Zížježe belbéžyi'e, na' wnnágake':

—Bde'e ḻe'e yag kroze.

24 Kate' žákbe'ele Pilaton' bi ẕzoele x̱tiže'e, san béngakže benách ka' žo'osbé, naž wẕi'e nis, na' wdíb ne'e ḻáwgake', na' wnné':

—Bi be ẕia nbaga'a neda' ni'a che yeḻa' got che benne' chawe' ni. Da' žónkzele ḻe'e da' ni.

25 Beži'igak yógo'te benne' ka', na' wnnágake':

—Yeḻa' got che bennen' bága'to' neto' na' bága'gak ẕi'nto' ka'.

26 Ka' goken, Pilaton' bsane' Barrabasen' ḻo ná'gake'. Naž gože' benne' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe, chíngake' Jesusen', na' wdé na' bdie' Ḻe' ḻo ná'gake' nich wdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze.

27 Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' nníta'gake' ḻo na' benne' wnná bian', bché'gake' Jesusen' ḻo yolawen' nzin' pretorio, gan btóbgake' yógo'te ljéžgake' ka' gan zoa Jesusen', na' nníta'gake' ga na'. 28 Naž bká'agake' laže' da' nakw Jesusen', na' bwákwgake' Ḻe' to laže' x̱na, kan žákwgak benne' wnná bia' ka'. 29 Béngake' to da' naken ni'a na' yag yeche' dan' bx̱óagake' yichj Jesusen', na' bzóagake' to ya x̱tildo' ḻo ne'e ḻi ža dan' ẕḻoe'elen kan nak to bar che benne' yolawe'. Naž bzoa ẕíbgake' x̱ni'e, na' ben dítjgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen Le', benne' ẕnna bi'o benne' judío ka'!

30 Naž belžé'e Ḻe' ẕene', na' beká'agake' ya x̱tilen', na' bdíngaken' yichje'. 31 Wdé ben dítjgekle' Jesusen', beká'agake' laže' x̱na dan' nakwe', na' begákwgake' Ḻe' laže' chekze'. Naž bché'gake' Ḻe' nich chejdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze.

Ẕdá'gake' Jesús ḻe'e yag kroze

(Mr. 15:21‑32; Lk. 23:26‑43; Jn. 19:17‑27)

32 Katen' bžojgak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' bejx̱áka'gake' Smon, to benne' yež Sirene, na' béngake' ga bi'e yag kroze che Jesusen'.

33 Kate' bžíngake' latjen' nzin' Gólgota, da' ẕnnan ḻen diža' x̱iža', Ya'a Žit Yichjžo, 34 byé'jgake' Jesusen' nop zichj da' nchix̱en da' sḻa' che bia yix̱e'. Kate' Jesusen' bnix̱en', bi gónele' ye'jen'.

35 Kate' ba bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze, wdísgake' laže' da' gokwe', na' btítjgake' ḻawlen nich gak bia' nole' gaken chie'. Ki goken, bžin dan' wnná benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné': “Wdísgake' laže' da' gokwe', na' btítjgake' ḻawlen da' gak bian'.” 36 Naž wžé'gake' ga na', na' bwíagake' Jesusen'. 37 Ḻezka' bdá'gake' ḻe'e yag krozen' gan nak yichjle Jesusen' to diža' da' ẕḻoe'elen ẕia da' nbage'e, da' ẕnnan ki: “Jesús, Bennen' Ẕnna Bi'e Benne' Judío Ka'.”

38 Gan da' Jesusen', ḻezka' bdá'gake' chope benne' wbán ka' ḻe'egak yag kroze ka'. Toe' bdá'gake' kwite' ḻi ža, na' yetóen' kwite' yegle. 39 Wdegak benne' ka' ga na', na' bḻiž zí'gake' Jesusen'. Bta yíchjgake', na' ben dítjgekle' Ḻe', 40 na' wnnágake':

—O', Le' wchinnjo' yodon', na' chonne žaze ka' yechison'. Beslá kwino' na'a cha' nako' Le' Ẕi'n Dios. Betj na'a ḻe'e yag krozen'.

41 Ḻezka' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka', na' benne' gole ka', ben dítjgekle' Ḻe', na' wnnágake':

42 —Bennen' beslé' benne' yoble ka', san bi gak yeslá kwine'. Cha' nake' Benne' Nna Bi'e Benne' Israel Ka', žaḻa' yetje' na'a ḻe'e yag krozen', na' chejḻe'to' chie'. 43 Ḻe' bx̱en ḻaže'e Dios. Na'a Dios yeslakze' Ḻe' cha' nak da' žaz ḻaže'e, dan' wnné': “Ẕi'n Dios naka'.”

44 Ḻezka' benne' wbán ka', benne' ka' dá'gake' ḻe'egak yag kroze ka' gan da' Jesusen', bḻiž x̱íwe'gake' Ḻe'.

Žat Jesús

(Mr. 15:33‑41; Lk. 23:44‑49; Jn. 19:28‑30)

45 Kate' bžin wawbíž, bechóḻ dot yežlyó, na' zejte žedá chonne. 46 Žedá chonnen', wnné zižje Jesusen', na' wnné':

—Elí, Elí, ¿lama sabaktani?

Da' ni ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Dios chia', Dios chia', ¿biẕ chen' bebéj yichjo' neda'?”

47 Kate' béngekle benne' ka' nníta'gake' ga na' da' ni, wnnágake':

—Bennen' žḻiže' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te.

48 Naž ḻa' wx̱íte'te to benne' zoe' ládjwgake', na' bex̱we' to da' naken bḻol da' žẕopen nis. Bx̱open' nop zichj, na' bzoen' to ḻawle ya x̱til, na' bchagen' žoa'a Jesusen' nich x̱open'. 49 Naž yebaḻe benne' ka' wnnágake':

—Wléz na'a. Wíažo cha' yid Líasen' nich wzetje' Ḻe'.

50 Da' yoble wžéžeya'a zižje Jesusen'. Bžojte be' nakkze', na' ḻa' gottie'. 51 Ḻa' na'ze bžéza'te laže' da' naḻan' ḻo yodo'. Bžojen chople, da' wzó ḻawn yichjlen, na' bžinten x̱ní'alen. Naž wẕó' yežlyó, na' wḻa'gak yej ka'. 52 Wyáljwgak yežw ba ka' chegak benne' gat ka', benne' ka' bejḻé'gake' che Dios, na' bebángake'. 53 Wdé bebán Jesusen', naž benne' ka', benne' bežójgake' ḻo yežw ba ka' chégake', wyázgake' ḻo yež la'y, yež Jerusalén, gan bḻé'egekle benne' zan ḻégake'.

54 Naž bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' ẕwíagake' Jesusen', kate' bḻe'ele' wẕó' yežlyó, na' da' ka' gókgaken, bžebe', na' wnné':

—Da' li benne' ni goke' Ẕi'n Dios.

55 Wnníta'gak no'le zan zí'to'ze ga na', no'le ka' wdáḻengake' Jesusen' katen' bezé'e gan nbab Galilea, na' béngake' x̱chine', na' bnéẕjwgake' da' bdawgak Jesusen' na' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. Wnníta'gake' ga na', ẕwíagake' Jesusen'. 56 Lia Madlen na' Lia, x̱na'gak Jakob na' Jwsé, wnníta'gake' ládjwgake'. Ḻezka' wzóa x̱na'gak ẕi'n Sebedeo ka' ga na'.

Ẕkáche'gake' Jesús ḻo yežw ba da' nadjen ḻe'e ya'a yej

(Mr. 15:42‑47; Lk. 23:50‑56; Jn. 19:38‑42)

57 Kate' za' žaḻe ža na', bḻa' Jwsé ga na'. Nake' benne' yež Arimatea, benne' wnni'a, na' ḻezka' bénḻene' Jesusen' tẕen. 58 Benne' ni bejwíe' Pilato, na' wnnabe' latje we'e Jesusen'. Pilaton' wnné' wdégake' Jesusen' ḻo na' Jwsén'. 59 Bzetj Jwsén' Ḻe', na' bcheḻe' Ḻe' laže' da' zaka'. 60 Naž bkáche'gake' Ḻe' to ḻo yežw ba kobe da' bchach Jwsén' ḻe'e ya'a yej. Bde'e to yej blag ẕen da' wbagan' gan žó'ogake' ḻo yežw ba na', na' beyeje' liže'. 61 Wzóa Lia Madlen ḻen yetó Lia ga na', na' wžé'gake' žoa'a yežw ban'.

Žape chí'igake' yežw ba che Jesús

62 Kate' za' ža'ní' yetó ža, wdé bpá'gake' che ža la'y chegak benne' judío ka', bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka' bḻá'gake' gan že' Pilato. 63 Naž góžgake' Pilaton':

—Benne', žejsá' ḻáže'to' dan' wnná benne' wen ḻažen', dan' wnné' katen' wzóe' nbane'. Wnné': “Kate' gak chonne ža, yebana' ḻo yeḻa' got.” 64 Che ḻen bseḻa' benne' ka' gape chí'igake' yežw ban', na' zejte ža chonne ža, nich bi yidgak benne' ka' žele, benne' ka' bénḻengake' Ḻe' tẕen, na' bi yebéjgake' Ḻe'. Naž bi gak yé'gake' benách ka': “Bebán Jesusen' ḻo yeḻa' got.” Cha' ki gaken, diža' wen ḻaze' ni gonžen da' ẕinnj ka ben diža' wen ḻažen' dan' bcháḻjgake' zga'ale.

65 Naž Pilaton' gože' ḻégake':

—Zej nnita' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe nga. Le ché'-gake' ḻen ḻe'e. Le chej, na' le gape chi'i yežw ban' kan sáke'le gonle.

66 Naž jake' ga na', na' bséjwgake' binlo yežw ban', na' bzóagake' to yej da' ẕbagan' gan žó'ogake' lo yežo ban'. Bdá'gake' ḻe'e yej na' to da' gak bian' cha' saljwn, na' bnníta'gake' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe ga na' nich gape chí'igaken'.

28

Žebán Jesús ḻo yeḻa' got

(Mr. 16:1‑8; Lk. 24:1‑12; Jn. 20:1‑10)

1 Kate' ba wdé ža la'y na' chegak benne' judío ka', na' za' ža'ní' ža nežw, Lia Madlen na' yetó Lia bejwíagake' yežw ba che Jesusen'. 2 Ḻa' na'ze wẕó' yežlyó. Ki goken dan' betj to wbás che ya'abá ga na'. Bḻe'e žoa'a yežw ban', na' bkwase' yej blag ẕen na', na' wži'e ḻo yej na'. 3 Ẕnna' ḻaw wbás che ya'abán' ka yes baní', na' ẕíla'do'ze nak laže' da' nakwe'. 4 Kate' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' žape chí'igake' yežw ban', bḻé'egekle' ḻe', bžébegake', na' wẕízgake'. Belbíx̱jgake' ḻo yo, na' gókgake' ka benne' gat ka'. 5 Naž wbás che ya'abán' gože' no'le ka', na' wnné':

—Bi žébele. Nnezla' žeyiljle Jesús, bennen' bdá'gake' ḻe'e yag kroze. 6 Bi zoe' nga dan' ba bebane' kan ba wnnakze' Ḻe'. Le da, wíale gan gota' X̱anžon'. 7 Le chej na'a, na' le chjap benne' wsedle chie' ka' ba bebán Jesusen' ḻo yeḻa' got, na' Ḻekze' cheje' zga'ale' ka ḻe'e zaka' gan nbab Galilea. Yeḻé'elele-ne' ga na'. Ba goža' ḻe'e dan' bde Dios ḻo na'a.

8 Naž ḻa' bezá'tegake' žoa'a yežw ban'. Ẕžébegake', na' žebégekle', na' taría taríagake' zjake' nich chejzéngekle' benne' wsedle chie' ka' da' ni. 9 Kate' ne zjake', bejx̱aka' Jesusen' ḻégake', na' gože' ḻégake':

—Padiox̱.

Naž wbíga'gake' gan zoa Jesusen'. Byéḻa'gake' ni'e, na' bka'n ẕéngake' Ḻe'. 10 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi žébele. Le chej, na' le chjap ljéža'do' ka' nich chjake' zaka' gan nbab Galilea, gan yeḻé'egekle' neda'.

Da' wnnagak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe

11 Kate' ne zjak no'le ka', benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' wdape chí'igake' yežw ban', bežíngake' ḻo yežen', na' bzéngekle' bx̱oz wnná bia' ka' yógo'te dan' goken. 12 Kate' ba bdobgak benne' gole ka', béngake' chawe' diža'. Naž bnéẕjwgake' mežw zan chegak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe. 13 Góžgake' ḻégake':

—Ki nnale: “Benne' ka' bénlengake' ḻe' tẕen bžíngake' žele, na' bebéjgake' Ḻe' kate' ne ẕtasto'.” 14 Cha' yenle benne' wnná bian' da' ni, neto' wzejni'ilto' ḻe', na' gonto' ga bi be gone' chele.

15 Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe wẕí'gake' mežwn', na' yjéngake' kan ba nsédgekle'. Ki goken, ẕnnagak benne' judío ka' ki na' zejte na'a ža.

Jesús žseḻe'e benne' wbás chie' ka' chejzégake' x̱tiže'e

(Mr. 16:14‑18; Lk. 24:36‑49; Jn. 20:19‑23)

16 Naž chinejte benne' ka', benne' bénḻengake' Jesusen' tẕen, jake' gan nbab Galilea, na' bžíngake' ḻaw ya'adon', dan' ba bḻoe'el Jesusen' ḻégake'. 17 Kate' beḻé'egekle' Jesusen', bka'n ẕéngake' Ḻe', san baḻe' gok chope ḻáže'gake'. 18 Naž wbiga' Jesusen' gan nníta'gake', na' gože' ḻégake':

—Dios ba bdie' ḻo na'a yógo'te yeḻa' wnná bia' ḻo ya'abá chie', na' ḻo yežlyó nga. 19 Che ḻen le chej, na' le chejsedle yógo'te benách zi'to' ka', benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó nga. Le yezóa ḻégake' nis, wkónlele žin La X̱ažo Dios, na' La Dios Ẕi'n, na' La Dios Be' La'y. 20 Le wsedle ḻégake' góngake' yógo'te dan' goža' ḻe'e gonle. Le wia nga, nedkza' zóaḻena' ḻe'e yógo'te ža na' zejte ža ze ḻawte ža ka' che yežlyó nga. Ka'kze gaken.

MARKOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

DIŽA' CHAWE' DA' BZOJ MARKOS

1

Da' bchaḻj Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis

(Mt. 3:1‑12; Lk. 3:1‑9, 15‑17; Jn. 1:19‑28)

1 Ki wzó ḻaw diža' chawen' kan nak che Jesús, Benne' Criston', Ẕi'n Dios.

2 Goken kan bzoj Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, da' wnná Dios nich yeyón chawen' yichj ḻáẕdo'gak benách ka' nich si' ḻo ná'gake' Benne' Criston'. Ki wnné':

Bwia nga. Žseḻa'a benne' wbás chia', benne' nežwe' ka Le'.

Ḻe' wpé'e nez gan tio'.

3 Yenle chi'i to benne' nnie' zižje latje dach, na' nne':

“Le soa ban ḻaže' dan' za' X̱anžon' gan nníta'le.

Le yebéj ḻi nez las gan tie'.”

4 Ki goken dan' bḻa' Ẕwa latje dach, na' bchaḻje' nich yezoagak benách ka' nis, benne' ka' yeyát ḻáže'gake' nich yenít ḻaw Dios ḻégake' che doḻa' da' zej nbage'e. 5 Bžojgak benne' zan yógo'te yež ka' gan nbab Judea, na' ḻezka' ḻo yež Jerusalén, na' jake' gan zoa Ẕwan', na' Ẕwan' bezóe' ḻégake' nis ḻo yego Jordán, benne' ka' bex̱óalapgake' doḻa' da' zej nbage'e.

6 Gokw Ẕwan' laže' dan' nžaben yicha' ẕa bia yix̱e', na' to bayw yid nžejen ḻi'e. Bdawe' biche' zo ka', na' we'je' bžina' che bezdo' ka'. 7 Bchaḻj Ẕwan', na' wnné':

—Za' to benne' te na'a, bennen' napže' yeḻa' wnná bia' ka neda'. Bi naka' neda' zi yechwa', nich kweja' ẕele'. 8 Neda' žezóa' ḻe'e nis, dan' ẕḻoe'elen nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios, san Ḻe' gone' da' ẕḻoé'ezele yeḻa' žezóa nis ni, dan' wchize' ḻe'e Dios Be' La'y, dan' wḻoe'elen nzi' ḻo na' Dios ḻe'e.

Žezóa Jesús nis

(Mt. 3:13‑17; Lk. 3:21‑22)

9 Kate' ža na' bžoj Jesusen' yež Nasaret gan nbab Galilea, na' Ẕwan' bezóe' Ḻe' nis ḻo yego Jordán. 10 Kate' bežój Jesusen' ḻo nisen', ḻa' na'ze bḻe'ele' beyaljw ya'abá, na' žetj Dios Be' La'y. Ẕnne'e ka to plomdo', na' bedjsóaḻene' Ḻe'. 11 Benle chi'i Benne' ẕchaḻje' ya'abá, na' wnné':

—Le' nako' Ẕi'na'. Nži'ila' Le', na' žaz ḻaža'a Le'.

Žénele da' x̱iwe' gonen ga baga' Jesús doḻa'

(Mt. 4:1‑11; Lk. 4:1‑13)

12 Naž Dios Be' La'y bchi'e Jesusen' de chgi' ḻo latje dach. 13 Wzóa Jesusen' latje dachen' chopḻalj ža, na' gónele da' x̱iwe' gonen ga baga' Jesusen' doḻa'. Wzóa Jesusen' gan zej nnita' bia yix̱e' ka', bia želdaba' ya'ado'. Wbás che ya'abá ka' gókḻengake' Jesusen', na' bwáwgake' Ḻe'.

Jesús žsedle' benách ka' gan nbab Galilea

(Mt. 4:12‑17; Lk. 4:14‑15)

14 Wdé bséjwgake' Ẕwa liž ya, wyéj Jesusen' gan nbab Galilea. Bchaḻje' diža' chawen' dan' zan' ḻo na' Dios. 15 Ki wnné':

—Ba bžin ža. Za' yedjnná bia' Dios nga. Le yeyát ḻaže', na' le chejḻé' diža' chawe' ni.

Žḻiž Jesús tape benne' wẕén bel

(Mt. 4:18‑22; Lk. 5:1‑11)

16 Kate' ne ẕde Jesusen' žoa'a nisdo' che gan nbab Galilea, bḻe'ele' Smon, na' Ndres, benne' biche' Smon na'. Zej nake' benne' wẕén bel ka', na' želzaḻe' yix̱jw bel chégake' ḻaw nisen'. 17 Jesusen' bḻiže' ḻégake', na' wnné':

—Le gonḻen neda' tẕen, na' gona' ga yedjwa'le benách ka' chia', gonle kan žonle kate' ẕzenle bel ka'.

18 Ḻa' bká'ntegake' yix̱jw ka' chégake', na' jákḻene' Jesusen'.

19 Wdé Jesusen' yeláte'do' na'le, gan bḻe'ele' Jakob ḻen Ẕwa, benne' ka' zej nake' ẕi'n Sebedeo, na' nníta'gake' ḻo barkw chégake' gan žeyágake' yix̱jw bel ka' chégake'. 20 Jesusen' ḻa' bḻižtie' ḻégake', na' bká'ngake' Sebedeon', x̱ágake', gan zóaḻene' benne' wen žin chie' ka' ḻo barkwn', na' jákḻene' Jesusen'.

To benne' yoe'e be' x̱iwe'

(Lk. 4:31‑37)

21 Bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen yež Kapernaum. Kate' gok ža la'y chegak benne' judío ka', wyó'o Jesusen' yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' wzó ḻawe' žsedle' benne' ka' zej ndobe' ga na'. 22 Bebángekle' kan žsedle Jesusen', dan' žsedle' kan žon to benne' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia', na' kege kan žongak benne' yodo' wsedle ka'. 23 Ḻezka' wzóa to benne' yoe'e be' x̱iwe' ḻo yo'o gan zej ndobe', na' wžéžeyi'e, 24 na' wnné':

—¿Biẕ nbága'to' chio', Jesús, benne' Nasaret? ¿Zo'o nich wžía yi'o neto'? Nónbi'a Le'. Nako' Benne' La'y che Dios.

25 Naž Jesusen' wdiḻen', na' wnné':

—Wzóa žize, na' bežój ḻo bennen'.

26 Naž be' x̱iwen' wžibe sisen bennen', na' wžéžeya'an zižje, na' ḻa' bežojten. 27 Bebán ḻáže'gak yógo'te benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnábgekle' ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—¿Biẕkze da' ni? ¿Žsedle' to da' kobe? Ḻen yeḻa' wnná bia' ẕchi'le' be' x̱iwe' ka', na' žóngaken kan ẕnne'.

28 Ḻa' wzete diža' che yeḻa' wak che Jesusen', na' béngekle benách ka' dot gan nbab Galilean' kan nak chie'.

Žeyón Jesús x̱na' ẕo'le Bedw

(Mt. 8:14‑15; Lk. 4:38‑39)

29 Naž bežój Jesusen' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ḻa' wyéjḻentie' Jakob, na' Ẕwa, na' bžíngake' ližgak Smon, na' Ndres. 30 De x̱na' ẕo'le Bedw, bennen' lie' Smon, ḻo yo'on', na' yoe'e da' ḻa. Ḻa' belzéntele' Jesusen' kan žak che no'len'. 31 Naž wbiga' Jesusen', na' bex̱we' ne'e, na' bechise' ḻe'. Ḻa' bežojte da' ḻa da' yoe'en, na' bsí'ni'e da' bdáwgake'.

Žeyón Jesús benne' yižwé' zan

(Mt. 8:16‑17; Lk. 4:40‑41)

32 Kate' za' žaḻe, kate' za' wžén wbíž, ḻa' bžíntegak benne' ka' zej noe'e benne' yižwé' ka' gan zoa Jesusen', na' ḻezka' benne' ka' zej yoe'e be' x̱iwe' ka'. 33 Yógo'te benne' yež ka' bdóbdi'igake' kwit yo'o gan yo'o Jesusen'. 34 Ḻe' beyone' benne' yižwé' zan, benne' ka' zej de'e yižwé' zan che chégake'. Ḻezka' bebeje' be' x̱iwe' zan, be' ka' zej yo'o benne' ka'. Bi bi'e latje nnegak be' x̱iwe' ka' dan' zej nonbian' Ḻe' No nake'.

Ẕchaḻj Jesús gan nbab Galilea

(Lk. 4:42‑44)

35 Zildo' wyase Jesusen', kate' ne nak choḻ. Bežoje' ḻo yežen', na' wyeje' to latje dach, gan bcháḻjḻene' Dios. 36 Smon ḻen benne' ka' nníta'ḻengake' ḻe' bejdíljgake' Jesusen'. 37 Kate' bejx̱áka'gake' Ḻe', belyi'e Ḻe':

—Yógo'te benách žeyíljgake' Le'.

38 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le cho'o yež gawze ka', nich wchaḻja' x̱tiža' Dios ga na'. Che ḻen bežoja'.

39 Ka' goken, wdé Jesusen' dot gan nbab Galilea, na' bchaḻje' ḻo yo'o ka' gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bebeje' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka'.

Žeyón Jesús to benne' da' beḻa' žen chie' yižwé' leže

(Mt. 8:1‑4; Lk. 5:12‑16)

40 To benne' da' beḻa' žen chie' yižwé' leže bžine' gan zoa Jesusen'. Bzoa ẕibe' ḻawe', na' góta'yoele' Ḻe', na' wnné':

—Cha' žénelo', wak yeyono' neda'.

41 Jesusen' beyache' ḻáže'le' bennen'. Bḻi ne'e, na' wdane' ḻe', na' gože' ḻe':

—Žénela'. Ba beyako'.

42 Katen' wnné' da' ni, ḻa' benitte yižwén' dan' de'e, na' beyake' cháwe'do'. 43 Naž Jesusen' bchi'le' bennen', na' ḻa' beséḻa'tie' ḻe'. 44 Ki gože' ḻe':

—Bi wzenlo' no benne' kan bena' chio', san wyéj, bejḻoé'el kwino' ḻaw bx̱oz, na' bejneẕjw che da' beyako' le' che yodo' kan wnná Moisés, dan' wḻoe'elen benách ka' ba beyako'.

45 Bežój bennen', na' wzó ḻawe' ẕzenle' benne' zan dan' goken chie'. Dan' bzie' diža' ni, biž gok chaz Jesusen' kwáselo ḻo yež, san wzoaze' na'le gan nak latje dach. Benách yógo'te yež bžíngake' gan zoe' Ḻe'.

2

Benne' yižwé', benne' bi žak se'e

(Mt. 9:1‑8; Lk. 5:17‑26)

1 Wdé chope chonne ža, beyáz Jesusen' ḻo yež Kapernaum, na' wzé diža' zoe' ḻo yo'o. 2 Ḻa' bdóbtegak benne' zan gan zoa Jesusen', na' zejte biž gok chejnníta'gake' ga na', na' kege ža yo'o, na' Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake' x̱tiže'e. 3 Naž bžingak tape benne' ka' gan zoa Jesusen', zej noe'e to benne' yižwé', benne' bi žak se'e. 4 Bi gok žíngake' ḻaw Jesusen' dan' zej nnita' benne' zan ka' ga na'. Che ḻen bsáljwgake' yichjo'o gan nak ḻaw Jesusen'. Katen' beyóž bsáljwgaken', blétjgake' da' dele benne' yižwén' ga na'. 5 Kate' gókbe'ele Jesusen' kan žejḻé'gake' chie', gože' benne' yižwén':

—Ẕi'na', ba benít ḻawa' le' che doḻa' da' nbago'o.

6 Že'gak baḻe benne' yodo' wsedle ka' ga na'. Wzá' ḻáže'gake', na' wnnágake': 7 “¿Biẕ chen' ẕchaḻj bennen' ki? Ẕzoe' Dios cheḻa'ale. Bi gak no benne' yenít ḻawe' che doḻa'. Toze Dios gak gonen'.” 8 Jesusen' ḻa' gókbe'etele' da' ẕza' ḻáže'gake', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕza' ḻáže'le ki? 9 Bi nak zede cha' no benne' ye'ze' benne' yižwé' ni ba benít ḻawe' che doḻa' da' nbage'e, san nak zede gone' ga yeyase', na' we'e da' dele', na' se'e. 10 Na'a gona' da' gak bia' neda', Benne' Golje' Benách, nzi' ḻo na'a yežlyó nga yenít ḻawa' che doḻa' da' zej nbaga' benách ka'.

Naž Jesusen' gože' benne' yižwén':

11 —Žapa' le': Wyase. Beká'a da' delo', na' beyéj ližo'.

12 Ḻa' wyaste benne' yižwén', na' beké'e da' góte'le', na' bežoje' ḻawgak yógo'te benne' ka' nníta'gake' ga na'. Bebángekle' yógo'tegake', na' bka'n ẕéngake' Dios, na' wnnágake':

—Batkle na' ḻe'elto' da' ki.

Jesús žḻiže' Lebí

(Mt. 9:9‑13; Lk. 5:27‑32)

13 Bežój Jesusen' ḻo yež Kapernaum, na' wdíe' da' yoble žoa'a nisdon'. Bedobgak benne' zan gan zoe', na' Ḻe' bsedle' ḻégake'. 14 Kate' ne ẕde Jesusen' ga na', bḻe'ele' Lebí, ẕi'n Alfeo, ži'e gan ẕchiẕjwe' ḻo wláz yež zi'to'. Jesusen' gože' ḻe':

—Benḻen neda' tẕen.

Ḻa' wzó ža'te Lebín', na' wyéjḻene' Jesusen'.

15 Wdé gok da' ni, benne' zan, benne' wechiẕjw ka' ḻen yebaḻe benne' gax̱jw ka' žé'gake' tẕen ḻen Jesusen', na' ḻen benne' wsedle chie' ka' gan žáwgake' ḻo liž Lebín'. Ki goken dan' benne' zan žjákḻene' Jesusen'. 16 Kate' benne' yodo' ka', benne' wsedle ka' ḻen benne' fariseo ka', bḻé'egekle' Ḻe' ži'e žawe' tẕen ḻen benne' wechiẕjw ka', na' ḻen yebaḻe benne' gax̱jw ka', naž belyi'e benne' wsedle ka' che Jesusen', na' wnnágake':

—¿Bižen' žone'? Že'j žáwḻene' tẕen benne' wechiẕjw ka', na' benne' doḻa' ka'.

17 Benle Jesusen' da' ni, na' gože' ḻégake':

—Benne' ka' nníta'gake' chawe' bi žon byenen chjake' ḻaw benne' žeyone' benách ka', san benne' yižwé' ka' žon byenen chjake' ḻaw benne' žeyone' benách ka'. Za'a neda', kege nich wḻiža' benne' chawe' ka', san nich wḻiža' benne' doḻa' ka', nich yeyát ḻáže'gake'.

Ẕchaḻj Jesús che yeḻa' žon wbás

(Mt. 9:14‑17; Lk. 5:33‑39)

18 Kate' ža na' benne' ka' žónḻengake' Ẕwa tẕen, na' benne' ka' žónḻengake' benne' yodo' fariseo ka' tẕen, žóngake' wbás, na' bḻa'gak baḻe benne' ka' gan zoa Jesusen', na' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—Benne' ka' žónḻengake' Ẕwan' tẕen, na' benne' ka' ẕónḻengake' benne' yodo' fariseo ka' tẕen, žóngake' wbás. ¿Biẕ chen' benne' ka' žónḻengake' Le' tẕen bi žóngake' wbás?

19 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Wak gonle ga gongak wbás benne' ka' nníta'gake' lni che benne' ẕchag ne'e kate' ḻe' ne zóaḻene' ḻégake'? Kate' bennen' ẕchag ne'e ne zóaḻene' ḻégake', bi góngake' wbás. 20 Žin ža kate' kwas bennen' ẕchag ne'e, na' biž sóaḻene' ḻégake'. Ža na' góngake' wbás.

21 ’Bi wdá' nitó benne' to laže' kobdo' ḻo laže' gole nich yeyonen', dan' yedobe laže' koben', na' wžezan' laže' golen', na' chéza'že laže' golen'. 22 Ḻezka', nitó benne' bi ke'e x̱is uba kobe ḻo že'e biž da' naken yid, dan' gak bḻa'a x̱is uba koben', na' wḻá'a že'e bižen' da' naken yid, na' ḻalje x̱is uban', na' gak ditje že'e na' da' naken yid. Žaḻa' ka'žo x̱is uba kobe ḻo že'e da' naken yid kobe.

Ẕká'gake' bisto ẕoa' stribe ža la'y

(Mt. 12:1‑8; Lk. 6:1‑5)

23 To ža la'y chegak benne' judío ka', wdé Jesusen' gan de yele ẕoa' stribe, na' benne' wsedle chie' ka' wzó ḻáwgake' ẕká'gake' bisto gan žia ẕoa' striben', na' žáwgaken'. 24 Naž benne' yodo' fariseo ka' belyi'e Jesusen', na' wnnágake':

—Bwia nga. Benne' ka' žónḻengake' Le' tẕen žóngake' da' bi žaḻa' gonžo ža la'y.

25 Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Bi beḻ-le kan ben Dabí katen' wdone', na' byažje da' gawe' ḻe' ḻen benne' ka' wnníta'ḻengake' ḻe'? 26 Wyoé'e ḻo yo'o che Dios katen' gok Abiatar bx̱oz blo, na' bdawe' yet x̱til da' ẕkó'ogake' ḻaw Dios, dan' bi nzi' ḻo na' no benne' gawen', san toze bx̱oz ka' nzi' ḻo ná'gake' gáwgaken'. Ḻezka' bneẕjwe' da' bdawgak benne' ka' wnníta'ḻengake' ḻe'.

27 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Dios bene' ža la'y nich yebéḻengeklen benách ka', kege bene' benách ka' nich góngake' x̱chin ža la'y. 28 Che ḻen, neda', Benne' Golje' Benách, naka' x̱ane ža la'y.

3

Jesús žeyone' to benne' nžeke' ne'e

(Mt. 12:9‑14; Lk. 6:6‑11)

1 Da' yoble wyó'o Jesusen' to yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ḻezka' zoa to benne' nžeke' ne'e ga na'. 2 Benne' yodo' ka' bwíagake' Jesusen' cha' yeyone' bennen' ža la'y, dan' žénegekle' yesbága'gake' Ḻe' ẕia. 3 Naž Jesusen' gože' bennen' nžeke' ne'e, na' wnné':

—Wzó ža', na' wzé ḻawgak benne' ki.

4 Jesusen' wnnable' benne' ka', na' wnné':

—¿De latje gonžo da' nak chawe' kate' nak ža la'y, o gonžo da' ẕinnj? ¿De latje gape chi'ižo yeḻa' nban chegak benách ka', o wžía yi'žon?

Wnníta'gak žize benne' ka'. 5 Naž Jesusen', ḻo yeḻa' ẕža'a chie', bwie' benne' ka', benne' nníta'gake' dot kwite', na' gok nyache' ḻaže'e dan' nak zide yichj ḻáẕdo'gake'. Naž gože' bennen' nžeke' ne'e, na' wnné':

—Bḻi no'o.

Bennen' bḻi ne'e, na' ḻa' beyakten cháwe'do'. 6 Naž bežojgak benne' yodo' fariseo ka', na' ḻa' béntegake' tẕen diža' ḻen benne' ka' žónḻengake' Herodes tẕen nich gak yesbága'gake' Jesusen' ẕia, na' gótgake' Ḻe'.

Ẕdobgak benne' zan žoa'a nisdo'

7 Bezá' Jesusen' ga na' tẕen ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' bžine' žoa'a nisdo', na' benne' zan jákḻene' Ḻe', benne' ka' zej nžoje' gan nbab Galilea, na' gan nbab Judea. 8 Ḻezka' bžingak benne' zan gan zoa Jesusen', benne' ka' zej nžoje' Jerusalén, na' gan nbab Idumea, na' gan nbab yecheḻá'al yego Jordán, na' yež ka' zej nnitan' dot kwit gan zej nnita' yež Tiro, na' yež Sidón. Ki béngake' dan' béngekle' kan zej nak da' ẕen ka' da' žon Jesusen'. 9 Che ḻen Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen wkwéztezegake' to barkw gan gak kwene', nich bi wchigak benne' zan ka' Ḻe'. 10 Ka' goken dan' ba beyone' benne' zan, benne' yižwé' ka', na' wbíga'gak benne' zan ka' gan zoe' nich kángake' Ḻe'. 11 Kate' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka' bḻé'egeklen Jesusen', btínnegaken benne' ka' x̱ni'a Jesusen', na' wžéžeya'agaken, na' wnnágaken:

—Nako' Le' Ẕi'n Dios.

12 Jesusen' bchi'le' be' x̱iwe' ka', nich bi wzéngeklen benách ka' No nake' Ḻe'.

Jesús ẕbie' chežinno benne' nich gákgake' wbás chie' ka'

(Mt. 10:1‑4; Lk. 6:12‑16)

13 Naž wžén Jesusen' to ḻaw ya'ado', gan bḻiže' benne' ka' žénele'. Wbíga'gak benne' ka' dot kwite'. 14 Wžé Jesusen' chežinno benne' ki, nich gónḻengake' Ḻe' tẕen, na' nich seḻe'e ḻégake' chejzéngekle' benách ka' x̱tiže'e. 15 Bdie' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' nich yeyóngake' benne' yižwé' ka', na' nich yebéjgake' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka'. 16 Ki lágake':

Smon, (bzoa Jesusen' yetó le', Bedw),

17 Jakob,

Ẕwa, (benne' biche' Jakob, na' zej nake' ẕi'n Sebedeo. Chope' ki, Jesusen' bezóe' yetó lágake', Boanerjes, da' zejḻasen ḻen diža' x̱iža': Benne' waḻe ka' ka wzió'),

18 Ndres,

Lip,

Bartol,

Matío,

Mas,

Jakob, (ẕi'n Alfeo),

Tadeo,

Smon, (benne' že' ḻaže'e yež chie'),

19 Judas Iskariote, (benne' wdíe' Jesusen' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' Ḻe').

Ẕnnágake' da' x̱iwe' žónḻenen Jesús tẕen

(Mt. 12:22‑32; Lk. 11:14‑23; 12:10)

Wdé na' bežín Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen to yo'o. 20 Da' yoble bdobgak benne' zan gan zoa Jesusen', na' biž gota' latje bi da' gaw Jesusen' ḻen benne' chie' ka'. 21 Kate' béngekle benne' bíche'kze Jesusen' ka' kan žak chie', bžíngake' ga na' nich yeché'gake' Ḻe', na' wnnágake': “Žak yaḻ yichje'.”

22 Ḻezka' benne' yodo' wsedle ka', benne' zej nžoje' yež Jerusalén, wnnégake' chie', na' wnnágake':

—Belzebú, x̱angak be' x̱iwe' ka', žónḻenen Ḻe' tẕen, na' ḻen yeḻa' wnná bia' chen žebeje' be' x̱iwe' ka'.

23 Naž Jesusen' bḻiže' benne' yodo' wsedle ka', na' bsaka' ḻebe', na' wnné':

—¿Yebéj da' x̱iwe' ḻa' kwinzen? 24 Cha' benne' ka' nníta'gake' to yež ḻa'a lázgake', na' cha' tíḻ-ḻengake' ljéžgake' ka', bi gak dia' yežen'. 25 Ḻezka' cha' benne' ka' nníta'gake' to yo'o ḻa'a lázgake', na' cha' tíḻ-ḻengake' ljéžgake' ka', bi gak diá'gake'. 26 Che ḻen, cha' da' x̱iwe' tíḻ-ḻenen lježen ka', na' cha' ḻa'a lázgaken, bi gak dia' yeḻa' wnná bia' chen, san za' yeyóž chen.

27 ’Bi gak nitó benne' choe'e liž to benne' waḻe, nich kweje' yeḻa' wnni'a chie' cha' bi wcheje' benne' waḻen' zga'ale, na' naž sake'e kweje' da' de liž bennen'.

28 ’Da' li žapa' ḻe'e: gak yenít ḻaw Dios benách ka' che yógo'te doḻa' da' zej nbage'e, na' che yógo'te diža' x̱iwe' da' ẕnnágake', 29 san cha' no benne' nnie' che Dios Be' La'y, batkle yenít ḻaw Dios bennen'. To chi'ize nbage'e ẕia.

30 Ki wnná Jesusen' dan' benne' yodo' wsedle ka' wnnégake' chie', na' wnnágake': “Da' x̱iwe' žónḻenen Ḻe' tẕen.”

No benne' nake' x̱na' Jesús, na' benne' biche'e

(Mt. 12:46‑50; Lk. 8:19‑21)

31 Naž benne' biche' Jesusen' ka' ḻen x̱ne'e bžíngake' gan zoe'. Wnníta'gake' ḻa' ḻí'ale, na' bséḻa'gake' to benne' chejḻiže' Jesusen'. 32 To benne' ladjw benne' zan, benne' ka' žé'gake' dot kwit Jesusen' gože' Ḻe', na' wnné':

—Benne' bicho'o ka' ḻen x̱no'o, nníta'gake' ḻa' ḻí'ale, na' žḻižgake' Le'.

33 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Nnézlele no benne' nake' x̱na'a, na' no benne' ka' zej nake' bicha'a ka'?

34 Naž bwie' benne' ka' žé'gake' dot kwite', na' wnné':

—Le wia nga. Benne' ki zej nake' ka x̱na'a, na' benne' bicha'a ka'. 35 No benne' žone' kan žénele Dios, benne' ni nake' ka benne' bicha'a, na' ka no'le zana', na' ḻezka' ka x̱na'a.

4

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che benne' žaz

(Mt. 13:1‑9; Lk. 8:4‑8)

1 Da' yoble wzó ḻaw Jesusen' žsedle' benne' ka' gan nak žoa'a nisdo'. Bdobgak benne' zan gan zoe', na' wžén Jesusen' to ḻo barkw da' žen' ḻo nisen', na' wži'e ga na', na' yógo'te benne' ka' wnníta'gake' ḻo yo žoa'a nisen'. 2 Jesusen' bsedle' ḻégake' da' zan, da' bsaka' ḻebe'. Kate' ne žsedle' ḻégake', wnné':

3 —Le wzé nag da' ni. Bžoj to benne' žaz, zjeze' bínnedo' ka'. 4 Kate' ne zjeze', béx̱jwgak baḻe bínnedo' ka' to ḻo nez las. Bžingak byínnedo' ka', na' bdáwgakban'. 5 Yebaḻe bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan že' yej, gan de láte'ze yo. Bayenze bḻa'gak bínnedo' ka' dan' de láte'ze yo ga na'. 6 Naž kate' bḻa' wbíž, ḻa' wbížtegaken dan' bi nóngaken lwen gže'. 7 Yebaḻe bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan begolgak lba yeche' ka'. Kate' bḻa'gak bínnedo' ka', ḻezka' beḻa'gak lba yeche' ka', na' bdóbgaken da' ka' goze', na' da' ka' bi be bnéẕjwgaken. 8 Yebaḻe bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan nak yo bebe, na' bḻá'gaken, na' gól-ḻe'egaken. Bnéẕjwḻe'egak da' ka' goze'. To yag da' goze' bneẕjwn yechí žoa bínnedo' ka'. Yetón bneẕjwn yechonnḻalj bínnedo' ka', na' yetón bneẕjwn yetó gaywá' bínnedo' ka'.

9 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

Ẕḻoe'el Jesús biẕ chen' žsaka' ḻebe'

(Mt. 13:10‑17; Lk. 8:9‑10)

10 Kate' Jesusen' ba bga'ne' toze', benne' zan, benne' ka' nníta'gake' ga na' bžíngake' gan zoe', tẕen ḻen chežinno benne' wsedle chie' ka', na' wnnábgekle' Ḻe' biẕ žsedle dan' bsaka' ḻebe'. 11 Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Dios žonne' ḻe'e latje chejní'ilele da' ngache' kan ẕnna bi'e, san benne' ka', benne' bi žónḻengake' žo'o tẕen, yógo'te ẕcháḻjḻengaka'-ne' da' žsaka' ḻeba'. 12 Ki žona' dan' žak kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Wíagake', san bi ḻé'egekle'.

Wzé nággake', san bi chejní'igekle',

na' bi yeyát ḻáže'gake' nich gak yenít ḻawa' chégake'

doḻa' da' zej nbage'e.

Ẕḻoe'el Jesús da' žsedle dan' bsaka' ḻebe'

(Mt. 13:18‑23; Lk. 8:11‑15)

13 Ḻezka' Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—¿Bi žejní'ilele dan' bsaka' ḻeba'? ¿Nakx̱ gak chejní'ilele yezika' da' wsaka' ḻeba'? 14 Benne' žazen' nake' benne' ẕzie' diža'. 15 Zej nak baḻe benne' ka' ka bínnedo' ka' béx̱jwgaken to ḻo nez. Želyenle' x̱tiža' Dios, san kate' želyenlen', ḻa' za'te da' x̱iwe', na' ẕka'n dižan' da' béngekle'. 16 Zej nak yebaḻe benne' ka' ka bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan že' yej. Želyenle' dižan', na' ḻen yeḻa' žebél chégake' želzi'en. 17 San bi žazen ḻo yichj ḻáẕdo'gake', na' to chí'ido'ze ẕzí'gaken'. Kate' bi da' žak chégake' o cha' zoa benne' ẕbia ḻaže'e ḻégake' dan' ẕze nággaken', ḻa' žsan ḻáže'tegaken'. 18 Zej nak yebaḻe benne' ka' ka bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan žegolgak lba yeche' ka'. Želyenle' dižan', 19 san že' ḻáže'gake' da' naken che yežlyó nga. Žon ḻáže'len ḻégake' dan' zej nži'ile' yeḻa' wnni'a, na' ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape. Yógo'te da' ki želyazen ḻo yichj ḻáẕdo'gake', na' ẕnitle dižan', na' bi žonen žin ḻo yichj ḻáẕdo'gake'. 20 Zej nak yebaḻe benne' ka' ka bínnedo' ka' béx̱jwgaken ḻo yo bebe. Želyenle' dižan', na' ẕzi' ḻo ná'gaken', na' žonen žin ḻo yichj ḻáẕdo'gake'. Zej nak baḻe benne' ki ka bínnedo' ka' bnéẕjwgaken yechí žoan. Zej nake' yebaḻe' ka bínnedo' ka' bnéẕjwgaken yechónnḻaljen, na' zej nak yebaḻe' ka bínnedo' ka' bnéẕjwgaken yetó gaywán'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to da' ẕgo'on baní'

(Lk. 8:16‑18)

21 Ḻezka' Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Kate' ẕwáḻa'žo yi', ¿ẕdóse'žon to kak, o ẕgo'ožon ẕane gan žáta'žo? Bi žonžo ki, san ẕzoažon ža'le gan ko'on baní'. 22 Yógo'te da' zej ngachen' yeḻá' ḻáwgaken, na' yógo'te da' žákgaken gan nak choḻ žójgaken ḻo baní'. 23 No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

24 Ḻezka' gože' ḻégake':

—Le we' ḻaže' che da' žénlele. Kan nak da' ẕžíx̱ele, tḻebe wžíx̱ Dios chele, na' wneẕjwe' yelate' chele. 25 No benne' nzi'e x̱tiže'e, we'e yelate' chie', san no benne' bi nzi'e x̱tiže'e, da' láte'do'ze da' benle', yegá'n.

Žsaka' ḻebe Jesús kan ẕgole yele ẕoa' stribe

26 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kan žak yeḻa' wnná bia' che Dios yežlyó nga naken kan žak kate' to benne' žaze' ẕoa' stribe ḻo yežlyó chie'. 27 Yele ẕtase', na' žeyase' kate' za' ža'ní'. Ẕḻa' yag ẕoa' striben', na' ẕgolen, san ḻe' bi nnezle' nakx̱ žak ẕgolen. 28 Ḻa' yežlyón' žẕenen da' nazen ḻo yežlyón'. Zga'ale za' x̱yazen, naž za' bisto chen, na' te na' kwia ẕoa' stribe waḻe ḻo bisto chen. 29 Kate' ba naḻe ẕoa' striben', ḻa' chejtie' chejchoge' bizton' dan' ba bžin ža si'e ẕoa' striben'.

Žsaka' ḻebe Jesús kan žak che bínnedo' mostasa

(Mt. 13:31‑32; Lk. 13:18‑19)

30 Ḻezka' wnná Jesusen':

—¿Biẕ nnia' kan žak yeḻa' wnná bia' che Dios yežlyó nga? ¿Biẕ wsaka' ḻeba' kan žaken? 31 Žaken kan žak che to bínnedo' mostasa. Kate' žazen ḻo yo naken to bínnedo' da' nakžen kwíde'do' ka yógo'te bínnedo' ka' žé'gaken ḻo yo, 32 san kate' ba nazen, ẕḻan', na' žẕéntežen ka yógo'te yix̱e' kwan da' žé'gaken yežlyó. Kan žon yana' ni'a nen', gak žingak byínnedo' ka', na' wžíagakba' x̱ó'ngakba' ḻo ẕoḻ chen.

Ka ẕkonle žin Jesús da' žsaka' ḻebe'

(Mt. 13:34‑35)

33 Ka' goken, Jesusen' bsedle' ḻégake', na' da' zanže da' bsaka' ḻebe' kan gok chejní'igekle'. 34 Yógo'te da' bcháḻjḻene' benne' ka', bzaka' ḻeben', na' yógo'te da' ki bzejni'ile' ḻégakze benne' wsedle chie' ka'.

Jesús ẕzoa žie' to be' waḻe

(Mt. 8:23‑27; Lk. 8:22‑25)

35 Ḻa' ža na'ze, kate' za' žaḻe, Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Le cho'o, težo yecheḻá'a nisdo' nga.

36 Naž bkwásgake' gan nníta'gak benne' zan ka', na' bsá'gake' barkwn' gan ba že' Jesusen'. Ḻezka' wnníta'gak yebaḻe barkw ka' ga na', da' ka' zjákḻenen ḻégake'. 37 Wzó ḻaw žak to be' waḻe ḻo nisen', na' wdá'a nis ḻo barkwn'. Ka' goken, zej ẕcha' nis ḻo barkwn'. 38 Jesusen' die' ẕtase' ḻo x̱kogwe' gan nak ža'le ḻo barkwn', na' besbángake' Ḻe', na' belyi'e Ḻe':

—Benne' wsedle. ¿Bi žeklo' cheto'? Gatkzto' ẕan nis nga.

39 Naž wyase Jesusen', na' bḻiže' ben' žaken, na' wnné':

—Wzóa ži.

Ḻezka' gože' nisen', na' wnné':

—Žize wzóa.

Wzóa ži ben' goken, na' wžé' ži nisdon'. 40 Naž Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—¿Biẕ chen' ẕžébele ki? ¿Bi na' chejḻe'le che Dios?

41 Ne ẕžébegake', belyi'e ljéžgake' toe' yetóe':

—¿Biẕkze nak benne' ni? Be' žaken, na' nisdo' žóngaken kan ẕnna x̱tiže'e.

5

Benne' Gadara, benne' yoe'e be' x̱iwe'

(Mt. 8:28‑34; Lk. 8:26‑39)

1 Naž bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen yecheḻá'a nisdo' gan nbab che yež Gadara. 2 Kate' bežój Jesusen' ḻo barkwn', ḻa' bžinte to benne' ḻawe' Ḻe', benne' bžoje' to ḻo bloj gan zej ngache' benne' gat ka', na' yoe'e be' x̱iwe'. 3 Benne' ni ẕzoe' gan zej ngache' benne' gat ka'. Bi gok nitó benne' wcheje' ḻe', kege ḻen do ya. 4 Zan chi'i bzóagake' bayw ya yen ne'e, na' ni'e, na' bchéjgake' ḻe' do ya ka'. Ble'e do ya ka', na' bzoẕje' bayw ya ka'. Bi gok no benne' nna bi'e ḻe'. 5 Ẕdáteze' ẕbéžeyi'e dot ža dot yele gan zej ngache' benne' gat ka', na' gan nak ḻaw ya'ado' ka', na' žon we' kwine' ḻo yej ka' zej žen' ga na'. 6 Kate' bḻe'ele' za' Jesusen' zí'to'le, taría taría wyeje' gan ze'e, na' bzoa ẕibe' ḻawe'. 7 Wnníe' zižje, na' gože' Jesusen':

—¿Biẕ nbaga'a chio', Jesús, Ẕi'n Dios, Benne' ẕente? Ni'a che X̱anžo Dios žáta'yoela' le', bi wsaka' zi'o neda'.

8 Ki wnné' dan' Jesusen' ba gože' be' x̱iwen':

—Le', be' x̱iwe', bežój ḻo bennen'.

9 Jesusen' wnnablen', na' wnné':

—¿Bi lio'?

Beží'i be' x̱iwen', na' gožen Ḻe':

—Da' Zan lia' dan' nakto' be' zan.

10 Wnné yachen' ḻaw Jesusen' nich bi seḻe'e be' x̱iwe' ka' zi'to' ḻo yežlyón'. 11 Zej nnita' koch zan ḻaw ya'ado' na'ze, želdaba' žáwgakba' ga na'. 12 Be' x̱iwe' ka' wnné yáche'gaken ḻaw Jesusen', na' wnnágaken:

—Bseḻa' neto' gan zej nnita' koch zan ka'. Benn neto' latje chejžó'ogakto'-ba'.

13 Jesusen' ḻa' be'tie' ḻégaken latje, na' bežojgak be' x̱iwe' ka', na' bejžó'ogaken koch zan ka', na' bx̱íte'gak koch ka', na' bejbíx̱jgakba' gan nak žoa'a ya'a, na' bejcházgakba' ḻo nisdo', gan wyépegakba' nis, na' gótgakba'. Gókgakba' ka chop milba'.

14 Naž bẕonnjgak benne' ka' žape chí'igake' koch ka', na' bejzéngekle' benne' yež ka', na' ḻezka' benách ka' nníta'gake' yix̱en'. Bžojgak benne' yež ka', nich chejwíagake' biẕen' goken ga na'. 15 Kate' bžíngake' gan zoa Jesusen', bḻé'egekle' bennen' zga'ale yoe'e be' x̱iwe' ka'. Že' bennen' ga na', na' nakwe' laže', na' zoe' cháwe'do', na' bžébegak benne' ka'. 16 Ki goken dan' benne' ka', benne' bḻé'egekle' da' ben Jesusen' bzéngekle' benne' ka' bžójgake' ḻo yež kan goken che bennen' zga'ale yoe'e be' x̱iwe' ka', na' ḻezka' kan gok chegak koch ka'. 17 Naž wzó ḻawgak benne' ka' žáta'yoegekle' Jesusen' yežoje' ḻo yežlyó chégake'.

18 Kate' bebén Jesusen' ḻo barkw, bennen' zga'ale yoe'e be' x̱iwe' ka', góta'yoele' Jesusen' we'e ḻe' latje chéjḻene' Ḻe' tẕen. 19 Jesusen' bi bi'e ḻe' latje, san gože' ḻe':

—Beyéj ližo'. Bejzenle lježo' ka' da' ẕen da' bena' chio' neda', naka' X̱ano', na' ka beyache' ḻáže'la' le'.

20 Beyéj bennen', na' wzíe' diža' ḻo yež Dekápolis ka' kan nak da' ẕen da' ben Jesusen' chie', na' bebán ḻáže'gak yógo'te benne' ka' nníta'gake' yež ka'.

X̱kwide' no'le che Jairo, na' no'len' wdane' ẕa Jesús

(Mt. 9:18‑26; Lk. 8:40‑56)

21 Kate' bežín Jesusen' yecheḻá'a nisdon', naž bedobgak benne' zan gan zoe' žoa'a nisdon'. 22 Ḻezka' to benne' lie' Jairo, benne' blo che yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, bḻe'e gan zoa Jesusen'. Katen' bḻe'ele' Ḻe', bzoa ẕibe' ḻawe'. 23 Góta'yoele' Ḻe', na' wnné':

—Za' gat x̱kwide' no'le chia'. Da, x̱oa no'o ḻebe' nich yeyakbe', na' bi gatbe'.

24 Jesusen' wyéjḻene' ḻe', na' benne' zan zjákḻene' Jesusen', na' ẕchígake' Ḻe'. 25 Ḻezka' zoa to no'le ga na', ba zej chežinno yiz de'e yižwé'. Bi žebíž žen chie' che we' chégakkze no'le ka'. 26 Ba wẕáka'ḻi'e ḻo na'gak benne' zan, benne' ka' žeyóngake' benách ka'. Dáche'ze ba btie' dot da' wdape', na' bi be gókḻenen ḻe', san žyáḻa'žen chie'. 27 Kate' benle' ẕchaḻjgak benách ka' kan nak che Jesusen', wdíe' ládjwle benne' zan ka', na' bžine' zaka' x̱kože'l Jesusen', na' wdane' laže' da' nakwe'. 28 Ki bene' dan' wnné': “Cha' kanza' ẕe', yeyaka'.” 29 Ḻa' bebižte žen chie', na' gókbe'ele' ba beyake' che da' goken chie'.

30 Ḻa' gókbe'etel Jesusen' ben žin yeḻa' wak chie', na' beyechje'. Bwie' benne' zan ka', na' wnné':

—¿Noẕ benne' wdane' neda'?

31 Naž benne' ka' zej nake' toze ḻen Ḻe' góžgake' Ḻe', na' wnnágake':

—Ẕḻé'ekzelo' benne' zan ki ẕchígake' Le', na' ẕnno': “¿Noẕ benne' wdane' neda'?”

32 Naž bwia Jesusen' dot kwite' nich ḻe'ele' bennen' wdane' Ḻe'. 33 Naž no'len' wbige'e ḻawe'. Ẕžebe', na' žẕize', dan' nnezle' dan' goken chie'. Bzoa ẕibe' ḻaw Jesusen', na' gože' Ḻe' dot dan' goken. 34 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Nó'ledo'. Ba beyako' dan' žejḻi'o chia'. Binlo beyéj ližo'. To chi'ize beyako' che dan' goken chio'.

35 Kate' ne ẕchaḻj Jesusen' da' ki, benne' ka' zej nžoje' liž benne' blon' che yo'o gan želyenle' x̱tiža' Dios, bžíngake' ga na', na' belyi'e bennen':

—Ba got x̱kwide' no'le chio'. Biž wpižjo' benne' wsedle.

36 Bi be' ḻaže' Jesusen' dan' wnnágake', san gože' benne' blon', na' wnné':

—Bi žebo'. Bejḻe'ze che Dios.

37 Jesusen' bi bneẕjwe' yezika' benne' ka' latje chjákḻene' Ḻe', san ḻégakze Bedw, na' Jakob, na' Ẕwa, benne' biche' Jakoben'. 38 Katen' bžine' liž benne' blon' che yo'o gan želyenle' x̱tiža' Dios, bḻe'ele' žak žax̱to', na' zej nnita' benne' ka' ẕbéžegake' ga na', na' ḻezka' benne' ka' ẕbeže nyáche'gake'. 39 Wyó'o Jesusen' ga na', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' žonle žax̱to', na' ẕbéžele ki? Bi nat x̱kwide' no'len'. Ẕtászebe'.

40 Naž ben dítjgekle' Jesusen', san Ḻe' bebeje' yógo'te benne' ka' na'le. Bchi'e x̱a x̱na' x̱kwide' no'len', na' ḻezka' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wyoé'e gan debe'. 41 Bex̱we' na' x̱kwide' no'len', na' gože'-be':

—Talita, kumi.

Diža' hebreo ni ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “X̱kwide' no'le, wyase.” 42 Ḻa' wyaste x̱kwide' no'len', na' beza'be'. Ba zejbe' chežinno yiz. Bebán ḻáže'gak benne' ka' nníta'gake' ga na'. 43 Naž Jesusen' bchi'le' ḻégake' bi wzéngekle' nitó benne' dan' goken. Na' gože' ḻégake':

—Le gonn da' gaw x̱kwide' no'le ni.

6

Žežín Jesús yež Nasaret, yežen' naken laže'

(Mt. 13:53‑58; Lk. 4:16‑30)

1 Naž bezá' Jesusen' ga na', na' bežine' laže', na' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen wzá'ḻengake' Ḻe' tẕen. 2 Kate' bžin ža la'y chegak benne' judío ka', wzó ḻaw Jesusen' žsedle' benne' ka' gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Wnníta'gak benne' zan ga na', benne' ka' želyenle' chie'. Bebángekle', na' wnnágake':

—¿Gaẕ bsedle bennen' da' ki? ¿Biẕ yeḻa' žejní'il na' da' nape'? ¿Nakx̱ žone' da' ka' zej nak bian', da' ka' zá'gaken zaka' ya'abá che Dios? 3 Benne' ni nake' benne' ẕkonle' žin blag ka', ẕi'n Lia. Nake' bíche'gak Jakob, na' Jwsé, na' Judas, na' Smon. Ḻezka' no'le zane' ka' nníta'ḻengake' žo'o nga.

Che ḻen bzóagake' Ḻe' cheḻa'ale. 4 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Gáte'teze žápegake' ba la'ne to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, san benne' wláž chie' ka', na' lježe' ka', na' benne' ka' nníta'gake' liže' bi žápegake' ḻe' ba la'ne.

5 Che ḻen Jesusen' bi gok gone' nitó yeḻa' wak ẕen ga na'. Toze beyone' babze benne' yižwé' ka', kate' bx̱oa ne'e ḻégake'. 6 Bebán ḻaže'l Jesusen' dan' bi žejḻé'gake' chie'. Wdé na' wdíe' yeždo' ka' zej žen' dot kwit ga na', na' bsedle' benne' ka' ga na'.

Žseḻa' Jesús benne' chie' ka' nich chejzégake' x̱tiže'e

(Mt. 10:5‑15; Lk. 9:1‑6)

7 Naž Jesusen' bḻiže' benne' chežinno ka', benne' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wzó ḻawe' žseḻe'e ḻégake' chope chópegake'. Bdie' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' kwéjgake' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka'. 8 Bchi'le' ḻégake' bi be wá'gake' ḻo nez, kege yix̱jw, na' kege yet, na' kege mežw bi kó'ogake' ḻo bzode chégake', san toze yagdo' chjwá'gake'. 9 Žaḻa' chjwá'gake' ẕélgake', san kege yetó laže' da' x̱oan yéngake'. 10 Ḻezka' gože' ḻégake':

—Gáte'teze gan cho'ole to yo'o, le soa yo'on' kate' yezá'žele yežen'. 11 Cha' chazle to yež gan benne' ka' bi gápegake' ḻe'e ba la'ne, na' bi wzé nággake' x̱tíža'le, le yežój ga na', na' le wchínnj bix̱te yo da' dan' lable. Da' ni gak bian' zej nbage'e ẕia. Da' li žapa' ḻe'e, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka', naž sáka'žegak benne' ka' che yežen' ka sáka'gak benne' ka' che yež Sodoma, na' benne' ka' che yež Gomorra, yež ka' bchinnj Dios.

12 Naž bžojgak benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' bejzéngekle' benách ka' žaḻa' yeyát ḻáže'gake'. 13 Ḻezka' bebéjgake' be' x̱iwe' zan yo'ogak benách ka'. Wló'ogake' set ḻawgak benne' zan, benne' yižwé' ka', na' beyákgake' cháwe'do'.

Ka bétgake' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis

(Mt. 14:1‑12; Lk. 9:7‑9)

14 Benle Herodes, benne' ẕnna bi'e, kan nak da' žon Jesusen', dan' ẕze diža' gáte'teze che yeḻa' wak chie'. Baḻe benne' ka' ẕnnágake':

—Nake' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis. Ba bebane' ḻo yeḻa' got. Che ḻen nape' yeḻa' wak žone' da' ki.

15 Yebaḻe benne' ka' ẕnnágake':

—Nake' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te.

Yebaḻe' ẕnnágake':

—Nake' to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios kan gokgak benne' ka' wnníta'gake' ža ni'te, benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'.

16 Kate' benle Herodes da' ki, wnné':

—Nake' Ẕwa, bennen' bžix̱a' yene'. Ba bebane' ḻo yeḻa' got.

17 Ki wnná Herodes na' dan' ḻekze' bseḻe'e benne' ka' yjéx̱jwgake' Ẕwan', na' bchéjgake' ḻe' ḻen do ya ḻo yo'o liž ya. Ki ben Herodes na' dan' ẕža' Herodías Ẕwan'. Herodías na' nake' no'len' goke' ẕo'le Lip, benne' biche' Herodes na'. Herodes na' bekwase' Herodías na', na' bchag ná'ḻene' ḻe'. 18 Ẕwan' gože' Herodes na':

—Bi žaḻa' sóaḻeno' ẕo'le benne' bicho'o.

19 Dan' gónele Herodías na' bi da' gone' che Ẕwan' nich gote' ḻe', che ḻen gónele' gata' latje chie', san bi be wẕáka'le', 20 dan' Herodes na' ẕžebe' Ẕwan', dan' nnézkzele' nak Ẕwan' chawe', na' la'y. Che ḻen wdape chi'e ḻe', na' bze nage' chie' dot ḻaže'e ḻa'kze dan' wnná Ẕwan' benen ga wžé' zedle Herodes na'. 21 Naž bžin to ža wẕáka'le Herodías na', da' naken ža žon lni Herodes na' che ža wye'ele' yiz. Bsí'ni'e da' ye'j gawgak benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' ḻo wlaze' ḻe', na' benne' ka' ẕché'gake' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' ḻezka' benne' ka' zej nake' blo gan nbab Galilea. 22 Wyáz x̱kwide' no'le che Herodías na' gan že'j žáwgake', na' bya'abe' ḻáwgake'. Wyáz ḻaže' Herodes na' kan žonbe', na' ḻezka' wyáz ḻáže'gak benne' ka' že'j žáwḻengake' ḻe' tẕen. Naž Herodes na' gože' x̱kwide' no'len', na' wnné':

—Wnnáb bi da' žénelo' wneẕjwa' chio', na' gonan'.

23 Ben choche' x̱tiže'e, na' gože'-be':

—Ni'a che X̱anžo Dios wneẕjwa' chio' bíte'teze da' nnablo' neda', na' zejte gachje gan ẕnna bi'a.

24 Naž bežojbe', na' gožbe' x̱na'be':

—¿Biẕ nnaba'?

Ḻe' gože'-be':

—Yichj Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, nnabo'.

25 Ḻa' beyáztebe' gan zoa Herodes na', na' gožbe'-ne':

—Žénela' wx̱ó' chia' na'a ḻo ye'n ẕen yichj Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis.

26 Gok nyache' ḻaže' Herodes na', san dan' ben choche' x̱tiže'e ni'a che Dios, na' dan' béngekle benne' ka' žáwḻengake' ḻe' tẕen dan' wnné', na' bi gónele' yinnj x̱tiže'e da' bchebe ḻaže'e chebe'. 27 Naž Herodes na' ḻa' bséḻa'tie' to benne' žeje' ḻo wdiḻe, benne' zoe' žape chi'e ga na', na' gože' ḻe' chejx̱i'e yichj Ẕwan'. 28 Bennen' žeje' ḻo wdiḻe wyeje' liž ya, na' bejžix̱e' yen Ẕwan', na' bechi'e yichje', dan' bx̱oe' to ḻo ye'n ẕen. Wdíen' ḻo na' x̱kwide' no'len', na' ḻebe' bnéẕjwben' che x̱na'be'.

29 Kate' benne' ka' zej nake' Ẕwan' toze béngekle' dan' goken, bžíngake' ga na', na' beché'gake' ḻe', na' bejkáche'gake' ḻe'.

Jesús ẕwawe' benne' zanže ka gayo' mile'

(Mt. 14:13‑21; Lk. 9:10‑17; Jn. 6:1‑14)

30 Wdé na' beḻa'gak benne' wbás ka' che Jesusen' gan zoe', na' bzéngekle' Ḻe' yógo'te da' béngake', na' da' ka' bsédgekle' benách ka'. 31 Benne' zan, benne' ka' zá'gake', na' benne' ka' zjake', wnníta'gake' ga na'. Ka' goken na' zejte biž de latje bi da' gaw Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. Che ḻen Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le cho'o. Chejžo žo'oze gan nak latje dach, na' yezí' ḻáže'žo to chi'i.

32 Naž jake' ḻégakze' to ḻo barkw, na' bžíngake' to latje dach. 33 Bḻé'egekle benne' zan ka' zjake' ga na', na' gókbe'egekle' žezá'a Jesusen'. Che ḻen benne' yógo'te yež ka' wzá' ní'agake', na' taríaze jake' ga na'. Bžíngake' ga na' zgá'alegake' ka Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. 34 Kate' bežój Jesusen' ḻo barkwn', bḻe'ele' benne' zan ka', na' beyache' ḻáže'le' ḻégake' dan' zej nake' ka ẕíla'do' ka' bi zoa benne' žape chi'e ḻégakba'. Wzó ḻawe' žsedle' ḻégake' da' zan. 35 Kate' za' žaḻe ža na', benne' ka' žónḻengake' Jesusen' tẕen bžíngake' gan zoe', na' belyi'e Ḻe':

—Za' žaḻe, na' latje dach naken nga. 36 Beseḻa' benne' zan ki, nich chjake' yo'odo' ka', na' yeždo' ka' zej žen' gawze nga, nich chjé'wgake' yet, dan' bi be de nga da' gáwgake'.

37 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Le wneẕjw ḻe'ekze da' gáwgake'.

Naž belyi'e Ḻe':

—Chela' napto' láẕjwto' che x̱ono' byo' wen žin, wak chjé'wto' yet x̱til, na' wnéẕjwto' dan' gáwgake'.

38 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Baḻ yet x̱til de chele? Le chejwía.

Kate' ba nnézgekle', belyi'e Ḻe':

—Gáyo'ze yet x̱til den, na' chopze bel deba'.

39 Naž wnná Jesusen' góngake' ga kwe'gak benne' zan ka' to kwe' to kwé'gake' gan nak lache' ḻo daka'. 40 Wžé'gake' to kwe' to kwé'gake', to gaywá' to gaywá'gake', na' chiyón chiyóngake'. 41 Naž bex̱w Jesusen' da' gáyo'te yet x̱til ka', na' da' chope bel ka'. Bwie' ya'abale, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bzoẕje' yet x̱til ka', na' bneẕjwen' chegak benne' wsedle chie' ka' nich chísgaken' chegak benne' zan ka'. Ḻezka' wdise' da' chope bel ka' chegak yógo'te benne' ka'. 42 Bdáwgake' yógo'tegake', na' béljegekle'. 43 Naž betóbgake' da' bižjw ka' chegak yet x̱til ka', na' chegak bel ka', na' beschá'gake' chežinno x̱kwite ka'. 44 Benne' ka' bdáwgake' ga na' gókgake' ka gayo' mil benne' byo ka'.

Ẕda Jesús ḻáwe'le nisdo'

(Mt. 14:22‑27; Jn. 6:16‑21)

45 Ḻa' bente Jesusen' ga wžengak benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻaw barkw, nich wnéžwgake' Ḻe', na' chejtégake' ḻo nisdon', nich žíngake' ḻo yež Betsaida, katen' Ḻe' yeseḻe'e benne' zan ka' lížgake'. 46 Kate' beyóž beseḻe'e ḻégake', wyeje' to ḻaw ya'ado', gan bcháḻjḻene' Dios. 47 Katen' ba goḻen, zej barkwn' gachje ḻáwe'le nisdon', na' zoa Jesusen' toze' ḻo yo bižen'. 48 Jesusen' bḻe'ele' ḻégake', na' žejx̱áke'gekle' žsá'gake' barkwn' dan' žak be' da' za' gan želdíe'. Wdé gachje yele bžin Jesusen' gan nníta'gake', ẕde' ḻáwe'le nisdon', na' gónele' teze' gan nníta'gake'. 49 Kate' bḻé'egekle' Ḻe' ẕde' ḻáwe'le nisdon', gókgekle' to bxin nake', na' wžéžeya'agake', 50 dan' yógo'tegake' bḻé'egekle' Ḻe', na' bžébegake'. Naž Jesusen' ḻa' bḻižtie' ḻégake', na' wnné':

—Le gon choch ḻáže'le. Nedkzan'. Bi žébele.

51 Wžén Jesusen' ḻo barkwn' gan nníta'gake', na' wžé' ži ben' žaken, na' ḻégake' bebánḻe'egekle'. 52 Bi žejní'igekle' da' ẕḻoe'el dan' ben Jesusen' che yet xtilen'. Ne nak zide yichj ḻáẕdo'gake'.

Žeyón Jesús benne' yižwé' ka' ḻo yež Jenesaret

(Mt. 14:34‑36)

53 Wdé Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen yecheḻá'a nisdo', na' bžíngake' gan nbab yež Jenesaret. Bžíga'gake' barkwn' ḻo yo bižen'. 54 Kate' bežójgake' ḻo barkwn', benne' ka' nníta'gake' ga na' ḻa' beyónbia'tegake' Jesusen'. 55 Taríaze jak benne' ka' yógo'te yeždo' ka' žé'gaken gawze ga na', na' wzó ḻáwgake' žedjwá'gake' yógo'te benne' yižwé' ka' gan zoa Jesusen', benne' dégake' da' žáta'gekle', na' bžíngake' gáte'teze želyenle' zoa Jesusen'. 56 Gáte'teze gan ẕde Jesusen', ḻo yeždo' ka', na' yež ẕen ka', na' yo'odo' ka', bedjwá'gake' benne' yižwé' ka' chégake' gan nak ḻo nez, na' gan nak ḻawe' ya'a. Góta'yoegekle' Ḻe' wneẕjwe' ḻégake' latje kángakze' laže' da' nakwe'. Yógo'te benne' ka' wdángaken' ḻa' beyáktegake' cháwe'do'.

7

Da' ka' žóngaken ga bi nakžo chawe' ḻaw Dios

(Mt. 15:1‑20)

1 Naž baḻe benne' yodo' fariseo ka' ḻen baḻe benne' yodo' wsedle ka', benne' ka' zej nžoje' yež Jerusalén, bdóbgake' gan zoa Jesusen'. 2 Benne' yodo' ki bḻé'egekle' benne' wsedle ka' che Jesusen' žáwgake' yet, na' bi zej nak chawe' ná'gake', dan' ẕnnan: bi zej nyiben kan žónteze žongak benne' yodo' ka'. Che ḻen wnnégake' chégake'. 3 Benne' yodo' fariseo ka', na' yezika' benne' judío ka', žóngake' kan bénteze bengak x̱a x̱tó'gake' ka', na' cha' bi želyibe' ná'gake' zan chi'i kan žónteze žóngake', bi be žáwgake'. 4 Kate' bi da' žjé'wgake' ḻawe' ya'a, na' žežíngake' lížgake', cha' bi želyibe' da' ka' kan žónteze žóngake', bi be žáwgake'. Da' zanže da' ka' žóngake', da' žónteze žóngake', kan želyibe' ẕiga' ye'n ka', na' ẕiga' ya ka', na' da' ka' žáta'gekle'. 5 Che ḻen benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka' wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Bi žongak benne' wsedle chio' ka' kan bénteze bengak x̱a x̱to'žo ka', san žáwgake' yet, bi zej nak chawe' ná'gake'?

6 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle. Nak da' li dan' bzoj Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, kan nak chele. Bzoje' da' ẕnnan:

Benách ki, ḻen žoá'agakze' žápegake' x̱tiža'a ba la'ne,

kege dot ḻáže'gake'.

7 Dáche'ze nak kan ẕka'n ẕéngake' neda'

dan' žsédgekle' da' ẕnnázegak benách ka',

kege da' wnnikza' neda'.

8 Ki naken, dan' ẕzoale cheḻa'ale da' wnná Dios, na' žonle da' ka' nzi'le ḻo na'gak benách ka'.

9 Ḻezka' gože' ḻégake':

—Da' li ẕka'nle ka'ze dan' wnnakze Dios nich gonle kan zej nak da' ka' žónteze žonle. 10 Ki wnná Dios ḻo na' Moisés: “Wdape ba la'ne x̱a x̱no'o.” Ḻezka' wnné': “Nóte'teze benne' nne zi'e che x̱a x̱ne'e, le got bennen'.” 11 San ḻe'e ẕnnale ki: “Cha' no benne' yi'e x̱e' o x̱ne'e: bi gak bi da' wneẕjwa' chele, dan' naken Korbán” (dan' ẕnnan ḻen diža' x̱iža': dan' ba bchebe laza'a wneẕjwan' che Dios), 12 naž ẕnnale: “Bi žon byenen bi da' gon bennen' chegak x̱a x̱ne'e.” 13 Ki naken, ẕzoale cheḻa'ale x̱tiža' Dios nich gonle dan' žónteze žonle, da' ka' ẕdele ḻo na'gak ẕi'n ẕa'sóle ka'. Zanže da' ki žonle.

14 Naž Jesusen' bḻiže' benne' zan ka' nníta'gake' ga na', na' gože' ḻégake':

—Le wzé nag da' nnia', yógo'tele, na' le chejni'ilen. 15 Bi be de da' žazen ḻo benne' da' gak gonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios, san da' žežojen ḻe', da' ni gak gonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios. 16 Cha' zoa nagle, na' cha' žénlele, le wzé nag.

17 Kate' Jesusen' beḻá'aḻene' benne' zan ka', wyoé'e to yo'o, na' benne' wsedle chie' ka' wnnábgekle' Ḻe' kan nak dan' bsaka' ḻebe'. 18 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Ḻezka' žiažje yeḻa' žejní'il cheḻe? ¿Bi žejní'ilele? Yógo'te da' žazen ḻo benne', bi gak gonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios. 19 Ki naken dan' bi žazen ḻo yichj ḻáẕda'we', san ḻe'ze' žazen, na' žežojen ḻi'e.

Kate' wnná Jesusen' da' ni, bḻoe'ele' žo'o zej nak chawe' yógo'te da' že'j žawžo. 20 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Da' žežojen ḻo benne' žonen ga bi nake' chawe' ḻaw Dios. 21 Ki naken, dan' ḻo yichj ḻáẕdo'gak benne' ka' želžój da' kegle ka' da' ẕza' ḻáže'gake'. Che ḻen:

Žóngake' doḻa' ka' da' zej naken sban.

Ẕbángake', na' žótgake' benách ka'.

22 Žóngake' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Ẕze ḻáže'gake' da' de che ljéžgake' ka'.

Žóngake' da' kegle ka', na' žon ḻáže'gake'.

Ẕgé'egekle' ljéžgake' ka', na' ẕnnégake' chégake'.

Ẕka'n ẕen kwíngake', na' žon yáḻzegake'.

23 Yógo'te da' kegle ki želžojen ḻo yichj ḻáẕdo'w no benne', na' žóngaken ga bi nake' chawe' ḻaw Dios.

To no'le zi'to' žejḻi'e che Jesús

(Mt. 15:21‑28)

24 Naž Jesusen' bezé'e ga na', na' bžine' gawze gan zej že' yež Tiro, na' yež Sidón. Wyoé'e to yo'o ga na', na' gónele' bi nnezlen nitó benne', san bi gok wkache' kwine'. 25 To no'le, zoa to x̱kwide' no'le chie', na' yo'obe' be' x̱iwe', benle' ba bḻa' Jesusen' ga na', na' ḻa' wyejtie' gan zoe', na' bzoa ẕibe' ḻawe' Ḻe'. 26 No'len' bi nake' benne' judío, san nbabe' benách Sirofenisia ka'. Góta'yoele' Jesusen' yebeje' be' x̱iwen' yo'o x̱kwide' no'le chien'. 27 Naž Jesusen' gože' ḻe', na' wnné':

—Benn latje yéḻjegekle zgá'alegak benne' ka' zej nake' ka ẕi'n x̱an yo'o, dan' bi naken chawe' yeka'žo yet chegak x̱kwide' ka', na' cho'nžon ḻawgak béko'do' ka'.

28 Bechebe no'len', na' gože' Jesusen':

—O', X̱an, san béko'do' ka', bia nníta'gakba' ẕanle gan žáwgakbe', žáwgakba' da' bižjw ka' da' žéx̱jwgaken ẕanle gan žáwgakbe'.

29 Naž Jesusen' gože' ḻe', na' wnné':

—Dan' wnnó' ki, gak yeyejo'. Ba bežój be' x̱iwen' wyó'o x̱kwide' no'le chion'.

30 Kate' no'len' bežine' liže', bḻe'ele' x̱kwide' no'le chien', debe' ḻo da'a, na' ba bežój be' x̱iwen' wyo'obe'.

Žeyón Jesús to benne' kwežw, benne' bi gok nnie'

31 Bežój Jesusen' latjen' da' nbaben yež Tiro, na' wdíe' gan nbab yež Sidón, na' yež Dekápolis ka', na' bžine' žoa'a nisdo' che gan nbab Galilea. 32 Benne' ka' nníta'gake' ga na' bedjwá'gake' to benne' kwežw gan zoa Jesusen', benne' bi žak nnie', na' góta'yoegekle' Ḻe' x̱oa ne'e ḻe'. 33 Naž Jesusen' bebeje' bennen' cheḻa'ale ladjw benne' zan ka', na' bni'e x̱ben ne'e yežw nag bennen'. Bže'e ẕéne'do', na' wdane' lože'e. 34 Naž bwie' ya'abale, na' bka'ḻe'e chi'e, na' wnné':

—Efata.

Diža' hebreo ni ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Beyaljw.”

35 Ḻa' beyáljwte nage', na' ḻa' beyitjte lože'e, na' wnnetie' binlo. 36 Naž Jesusen' gože' ḻégake' bi wzéngeklen' nitó benne', san kan bchí'ižele' ḻégake', bzéžegake' diža' che dan' žone'. 37 Bebán ḻáže'gake', na' wnnágake':

—Cháwe'do' žone' yógo'te. Žone' ga žeyéngekle benne' ka' gókgake' kwežw, na' žechaḻjgak benne' ka' bi gok nnégake'.

8

Jesús ẕwawe' benne' zanže ka tape mile'

(Mt. 15:32‑39)

1 Kate' ža na' bedobgak benne' zan gan zoa Jesusen'. Dan' bi be de da' gáwgake', Jesusen' bḻiže' benne' wsedle chie' ka', na' bcháḻjḻene' ḻégake'. 2 Gože' ḻégake':

—Žeyache' ḻáže'la' benne' zan ki dan' ba zej chonne ža nníta'ḻengake' neda' nga, na' bi be de da' gáwgake'. 3 Cha' yeseḻa'a ḻégake' lížgake' želdonze' ka', yedó ḻáže'gake' ḻo nez, dan' za'gak baḻe' zi'to'.

4 Beži'igak benne' wsedle chie' ka', na' belyi'e Ḻe':

—¿Biẕ wawžo benne' zanḻe'e ki ga ni nak latje dach?

5 Naž Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Baḻ yet x̱til de chele?

Belyi'e Ḻe':

—Gážeze.

6 Naž Jesusen' gože' benne' zan ka' kwé'gake' ḻo yo. Bex̱we' gaže yet x̱til ka', na' gože' Dios: “Žóx̱keno'”. Naž bzoẕjen', na' bi'en chegak benne' wsedle chie' ka' nich chísgaken' ḻawgak benne' zan ka'. 7 Ḻezka' gota' chégake' chope chonne bel ka'. Naž Jesusen' gože' Dios: “Žóx̱keno'” na' gože' ḻégake' chísgake'-ba' ḻawgak benne' zan ka'. 8 Bdawgak yógo'te benne' ka', na' béljegekle'. Naž betóbgake' da' bižjw ka' da' begá'ngaken, na' beschá'gake' gaže x̱kwite ka'. 9 Benne' ka' bdáwgake' zej nyángake' ka tape mile'. Wdé na' Jesusen' beseḻe'e ḻégake' lížgake', 10 na' bejžene' ḻo barkw tẕen ḻen benne' wsedle chie' ka', na' bžíngake' gan nbab yež Dalmanuta.

Ẕnnábgekle' Jesús gone' to da' gak bian' ga benne' Ḻe'

(Mt. 16:1‑4; Lk. 12:54‑56)

11 Naž benne' yodo' fariseo ka' wbíga'gake' gan zoa Jesusen', na' wzó ḻáwgake' ẕdiḻ díža'gake' ḻen Ḻe'. Gónegekle' wžíx̱gake' Jesusen'. Che ḻen wnnábgekle' Ḻe' gone' to da' gak bian' da' zan' ya'abá che Dios. 12 Bka'ḻe'e chi'i Jesusen', na' wnné':

—Želnnable benne' ki neda' gona' to da' gak bian' da' zan' ya'abá che Dios. Da' li žapa' ḻe'e, bi ḻé'elele nitó da' gak bian' da' zan' ya'abá che Dios.

13 Naž bezé'e gan zej nnita' benne' ka', na' bejžene' ḻaw barkw, na' wyeje' yecheḻá'a nisdo'.

Da' žsédgekle benne' yodo' ka' naken ka kwa zichj che yet x̱til

(Mt. 16:5‑12)

14 Goḻ ḻáže'gak benne' wsedle ka' che Jesusen' wá'gake' da' gáwgake', na' toze yet x̱til den ḻo barkwn'. 15 Naž bchi'le Jesusen' ḻégake', na' wnné':

—Le wia binlo. Le gape chi'i kwinle nich bi si'le da' naken ka kwa zichj che yet x̱til chegak benne' yodo' fariseo ka', na' che Herodes.

16 Wzó ḻawgak benne' wsedle chie' ka' ẕcháḻjḻengake' ljéžgake' ka', na' wnnágake':

—Ẕnne' ki dan' bi de yet x̱til da' gawžo.

17 Žákbe'ele Jesusen' dan' ẕnnágake', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕnnale naken dan' bi de yet x̱til da' gawžo? ¿Bi žejní'ilele, na' bi žákbe'elele? ¿Nak zide yichj ḻáẕdo'le? 18 ¿Žia yej ḻawle san bi ẕḻé'elele, na' žia yid nagle san bi žénlele? ¿Bi žejsá' ḻáže'le? 19 Katen' bzoẕja' gayo' yet x̱til ka', da' ka' bdawgak gayo' mil benne' ka', ¿baḻ x̱kwite ka' bescha'le da' bižjw ka', da' ka' betoble?

Wnnágake':

—Chežinno.

20 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Katen' bzoẕja' gaže yet x̱til ka', da' ka' bdawgak tape mil benne' ka', ¿baḻ x̱kwite ka' bescha'le da' bižjw ka', da' ka' betoble?

Wnnágake':

—Gaže.

21 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Bi žejní'ilele na'a, bchaḻja' che da' žsédgekle benne' ka'?

Jesús žeyone' to benne' ḻo choḻe, benne' yež Betsaida

22 Kate' bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻo yež Betsaida, bḻa'gak baḻe benne' gan zoe', nwá'gake' to benne' ḻo choḻe ga na', na' góta'yoegekle' Ḻe' kane' bennen'. 23 Jesusen' bex̱we' na' benne' ḻo choḻen', na' bchi'e ḻe' na'le žoa'a yežen'. Naž bžie' ẕene' yej ḻawe', na' bx̱oa ne'e ḻe'. Naž wnnable' ḻe', na' wnné':

—¿Ẕḻe'elo' late'?

24 Bennen' goke' ḻo choḻe bwie', na' wnné':

—Ẕḻe'ela' benách ka', na' ẕnná'gake' ka yag ka', san želdá benne' ka'.

25 Da' yoble Jesusen' bx̱oa ne'e yej ḻawe', na' bwia bennen' goke' ḻo choḻe, na' ba beyakte cháwe'do' yej ḻawe'. Na'a ẕḻe'ele' binlo yógo'te. 26 Naž Jesusen' beseḻe'e ḻe' liže', na' wnné':

—Bi chejo' ḻawe' yež, na' bi wzenlo' no benne' ḻo yežen' dan' bena'.

Bedw ẕnne' Jesús nake' Benne' Cristo

(Mt. 16:13‑20; Lk. 9:18‑21)

27 Wdé na' bezá' Jesusen' ḻen benne' wsedle chie' ka' ga na', na' wdégake' yeždo' ka' zej nbaben yež Sesarea, gan ẕnna bia' Filipo. Kate' ne yó'ogake' nez, Jesusen' wnnable' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—¿No benne' ẕnnagak benách ka' naka' neda'?

28 Bechébegake', na' wnnágake':

—Ẕnnagak baḻe benne' nako' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis. Ẕnnágake' yebaḻe' nako' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te. Ẕnnágake' yebaḻe' nako' yetó benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te.

29 Naž Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Chiẕe ḻe'e, no benne' ẕnnale naka' neda'?

Bechebe Bedw, na' wnné':

—Le' nako' Benne' Criston', bennen' bchebe ḻaže' Dios seḻe'e nga.

30 Naž Jesusen' bchi'le ḻégake' bi wzéngekle' nitó benne' no nake'.

Jesús ẕchaḻje' kan za' gótgake' Ḻe'

(Mt. 16:21‑28; Lk. 9:22‑27)

31 Naž wzó ḻaw Jesusen' ẕzejni'ile' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Žon byenen sáka'ḻi'a neda', Benne' Golje' Benách. Benne' gole ka', na' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka' wzóagake' neda' cheḻa'ale. Gótgake' neda', san kate' gak chonne ža yebana'.

32 Kwáselo bcháḻjḻene' ḻégake'. Naž Bedw bchi'e Jesusen' cheḻa'ale, na' wzó ḻawe' ẕdiḻe' Ḻe'. 33 Byechj Jesusen', na' bwie' yezika' benne' wsedle chie' ka', na' bdiḻe' Bedon', na' wnné':

—Bkwas kwita' nga. Nako' ka da' x̱iwe'. Da' ẕza' ḻažo'o bi naken che Dios, san kan ẕza' ḻáže'gak benách ka' naken.

34 Naž Jesusen' bḻiže' benne' wsedle chie' ka' ḻen benne' ka' nníta'gake' ga na', na' gože' ḻégake':

—Cha' žénele no benne' gónḻene' neda' tẕen, žaḻa' wzóe' cheḻa'ale da' žénekzele', na' gake' ka to benne' noe'e yag kroze chie' nich chejté'e ḻe'e yag krozen', na' naž gak gónḻene' neda' tẕen. 35 No benne' že' ḻaže'e yeḻa' nban chie', wniten', san bennen' wnite' yeḻa' nban chie' dan' žónḻene' neda' tẕen, o dan' nzi' ḻo ne'e diža' chawe' chian', gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 36 ¿Biẕ da' chawe' gata' che to benne' cha' wtobe' yógo'te da' že' yežlyó nga, san wnít kwine'? 37 Bi be gak wneẕjw to benne' nich yeslá kwine'. 38 Cha' no benne' žedoe'ele' chia' neda', na' che x̱tiža'a ḻawgak benách ki, benne' ka' ẕbej yíchjgake' Dios, na' žóngake' doḻa', ḻezka' neda', Benne' Golje' Benách, yedoe'ela' che bennen' kate' yeḻá'a ḻen yeḻa' baní' che X̱a', na' gónḻengak wbás che ya'abá ka' neda' tẕen.

9

1 Jesusen' bcháḻjḻene' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, zej nnita' benne' ka' nga, benne' bi gátgake' kate' ḻé'ežegekle' ža yedjnná bia' Dios yežlyó nga, na' ḻa' ḻaw yeḻa' wnná bia' ẕen chie'.

Ẕcha' kan ẕnna' ḻaw Jesús

(Mt. 17:1‑13; Lk. 9:28‑36)

2 Kate' ba wdé x̱ope ža, Jesusen' bchi'e Bedw ḻen Jakob, na' Ẕwa, na' ḻégakze' jake' to ḻaw ya'a sibe, gan bcha' kan ẕnna' ḻaw Jesusen' ḻawgak yonne' ka'. 3 Wyép yes baní' laže' da' nakw Jesusen', na' goken chícheḻe'e. Ẕíla'do'ze goken, na' no benne' žibe' laže' yežlyó nga, bi gak gone' laže' ẕíla'do'ze kan gok ẕen'. 4 Bḻa' ḻawgak Lías, na' Moisés gan nníta'gake', ẕcháḻjḻengake' Jesusen'. 5 Naž Bedon' gože' Jesusen':

—Benne' wsedle, ba nez ẕen naken chežo zoažo nga. Gona' chonne yo'o laga' nga, to chio', na' yetó che Moisés, na' yetó che Lías.

6 Ki wnná Bedon' dan' bi nnezle' dan' ẕnne'. Ka' goken dan' ẕžébegak benne' wsedle ka' che Jesusen'. 7 Naž wžé' to bejw da' wló'on ẕoḻ ḻégake', na' benle chi'i to benne' ẕchaḻje' ḻo bejw na', na' wnné':

—Benne' ni nake' Ẕi'na'. Nži'ila' Ḻe'. Le wzé nag chie'.

8 Ḻa' bwíategake' san biž no benne' bḻé'egekle'. Toze Jesusen' zóaḻene' ḻégake'.

9 Kate' ne yó'ogake' nez, žétjgake' ḻaw ya'a siben', Jesusen' bchi'le' ḻégake' bi wzéngekle' no benne' kan gok dan' bḻé'egeklen', kate' yebanže' Ḻe', Benne' Golje' Benách, ḻo yeḻa' got. 10 Che ḻen bzoa chóchzegake' dan' wnné' ḻo yichj ḻáẕdo'gake', na' ḻa' ḻégakze' belnnable' ljéžgake' biẕ zejḻás dan' wnné' kate' wnné' yebane' ḻo yeḻa' got. 11 Wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' ẕnnagak benne' yodo' wsedle ka' žon byenen ḻa' Lías zga'ale' kate' ḻa' Benne' Criston'?

12 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Da' li ḻa' Líasen' zga'ale', na' yecá'n chawe'e yógo'te kan žaḻa' gákgaken. Na'a, ¿biẕ chen' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnna žon byenen Benne' Golje' Benách sáka'ḻi'e, na' wzoagak benách ka' Ḻe' cheḻa'ale? 13 Žapa' ḻe'e: ba bḻa' Líasen', na' béngake' chie' kan gónegekle', kan nyejw ḻe'e yiche la'y kan žaḻa' gaken chie'.

Jesús žeyone' to x̱kwide' byo yo'obe' be' x̱iwe'

(Mt. 17:14‑21; Lk. 9:37‑43)

14 Kate' bežín Jesusen' ḻen benne' ka' nníta'ḻengake' Ḻe' tẕen gan zej nnita' yezíka'gak benne' wsedle chie' ka', bḻé'egekle' zej nnita' benne' zan ga na', na' benne' yodo' wsedle ka' želdíḻ diže'e ḻen benne' wsedle chie' ka'. 15 Kate' benne' zan ka' bḻé'egekle' Jesusen', bebángekle', na' taríaze wzá'gake' gan zi'e, na' wdápegake' Ḻe': “Padiox̱.”

16 Naž Jesusen' wnnable' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—¿Biẕ dan' ẕdíḻ-ḻenle ḻégake'?

17 Bechebe to benne' zoe' ladjw benne' zan ka', na' wnné':

—Benne' wsedle, bedjwá'a x̱kwide' byodo' chia' chio' Le', dan' yo'obe' be' x̱iwe' da' žonen ga bi ẕnnabe'. 18 Kate' žo'o be' x̱iwen' ḻebe', ẕžix̱ ẕḻolen ḻebe' ḻo yo, na' ẕbia bžina' zide' žoa'abe', na' žẕej láye'be'. Che ḻen zej ẕžitbe'. Wnnabla' benne' wsedle chio' ka' yebéjgake' be' x̱iwen', san bi wẕáke'gekle'.

19 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' bi žejḻe'le che Dios. ¿Gáka'x̱tekze gon byenen sóaḻena' ḻe'e? ¿Gáka'x̱tekze gon byenen gaka' ẕen ḻaže' ḻen ḻe'e? Le yedjwá'-be' chia'.

20 Zá'gake' zej noe'e-be' gan zoa Jesusen'. Kate' be' x̱iwen' bḻe'elen Ḻe', ḻa' bx̱izten ḻebe'. Wže'be' ḻo yo, na' bžix̱ bḻolen ḻebe', na' wžía bžina' zide' žoa'abe'. 21 Naž Jesusen' wnnable' x̱a x̱kwiden', na' wnné':

—¿Gáka'x̱te ba goken žaken ki chebe'?

Wnná x̱aben':

—Na' náktebe' x̱kwíde'do' žak ki chebe'. 22 Zan chi'i ẕžen' ḻebe' ḻo yi', na' ẕan nis nich goten ḻebe'. Che ḻen, cha' žako' late', beyache' ḻaže'l neto', na' gokḻen neto'.

23 Jesusen' gože' ḻe':

—Cha' gak chejḻi'o che Dios, yógo'te waken cha' chejḻi'o chie'.

24 Ḻa' wnnete zižje x̱a x̱kwiden', na' wnné':

—Žejḻi'a chie'. Gokḻen neda' nich chejḻe'ža' chie'.

25 Kate' bḻe'el Jesusen' za'gak benne' zan ka', ẕchígake' Ḻe', gože' be' x̱iwen', na' wnné':

—Le', be' x̱iwe', be' žonen ga bi ẕnnagak, na' bi žéngekle benách ka', na'a ẕchi'la' le' yežojo' ḻo x̱kwiden', na' biž chazo' ḻebe'.

26 Wžéžeya'a be' x̱iwen', na' bžix̱ bḻol-ḻe'en ḻebe'. Naž ḻa' bežojten, na' bka'nen ḻebe' ka to x̱kwide' gat. Ka' goken, bchaḻjgak benne' zan ka', na' wnnágake':

—Ba natbe'.

27 Naž Jesusen' bex̱we' na'be', na' bechise'-be', na' beyás x̱kwiden'.

28 Naž wyó'o Jesusen' to yo'o, na' ḻa' ḻégakze benne' wsedle chie' ka' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' bi gok yebejto' neto' be' x̱iwen'?

29 Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi gak yebejle ka'ze be' x̱iwe' ki, san toze cha' wcháḻjḻenle Dios, na' gonle wbás.

Jesús ẕḻoe'ele' da' yoble kan za' gótgake' Ḻe'

(Mt. 17:22‑23; Lk. 9:43‑45)

30 Kate' bezá' Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ga na', wdégake' gan nbab Galilea. Gónele Jesusen' bi nnezle no benne' gan zoe', 31 dan' žsedle' benne' wsedle chie' ka'. Gože' ḻégake':

—Wdégake' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak benne' ka' gótgake' neda', san te gata', kate' tegak chonne ža, yebana'.

32 Bi bejní'igekle' da' ni da' gože' ḻégake', na' dan' ẕžébegake', bi be wnnábgekle' Ḻe'.

Nólgake' gake' benne' blo

(Mt. 18:1‑5; Lk. 9:46‑48)

33 Naž bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻo yež Kapernaum, na' kate' ne nníta'gake' to yo'o, Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕ dan' wdíḻ-ḻenle lježle kate' ne yo'ole nez?

34 Naž ḻégake' wnníta'gake' žize dan' wdíḻ-ḻengake' ljéžgake' ḻo nezen' cha' nólgake' gake' benne' blo. 35 Naž wžé' Jesusen', na' bḻiže' chežínnote benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

—No benne' žénele' gake' benne' blo ládjwle ḻe'e žaḻa' gake' ka to benne' kwíde'ze, na' ḻezka' žaḻa' gake' ka ni'a na'le yógo'tele.

36 Naž Jesusen' bex̱we' to x̱kwide', na' bzoe'-be' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake'. Wdeḻe'e-be', na' gože' ḻégake':

37 —No benne' si' ḻo ne'e to x̱kwide' ki dan' nakbe' chia', ḻezka' si' ḻo ne'e neda', na' no benne' si' ḻo ne'e neda', kege nedza' si' ḻo ne'e, san ḻezka' si' ḻo ne'e X̱a', Bennen' bseḻe'e neda'.

Cha' bi ẕži'i to benne' chežo žo'o, žákḻene' žo'o

(Mt. 10:42; Lk. 9:49‑50)

38 Naž Ẕwa gože' Jesusen':

—Benne' wsedle, bḻe'elto' to benne' žebeje' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benne' ka', na' ẕkonle' žin lo'. Bchi'leto'-ne' biž gonen', dan' bi žónḻene' žo'o tẕen.

39 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Bi wchí'lele-ne', dan' cha' zoa no benne' žone' to yeḻa' wak da' zan' ya'abá che Dios, na' ẕkonle' žin la', bi gak nne zi'e chia'. 40 Ki naken, no benne' bi ẕži'e chežo, žakḻen bennen' žo'o. 41 No benne' wneẕjwe' chele to ẕíga'do' nis da' ye'jle dan' žónḻenle neda', Benne' Criston', tẕen, si'kze' da' žeyaḻa' chie'.

Gak chežo da' ẕia cha' gonžo ga gon no benne' doḻa'

(Mt. 18:6‑9; Lk. 17:1‑2)

42 Ḻezka' wnná Jesusen':

—No benne' gone' ga gon to x̱kwide' ki doḻa', x̱kwiden' žejḻe'be' chia', gakže chawe' che bennen' cha' wcheje' to yiche žotw yene', na' chejžó'n kwine' ḻo nisdo'. 43 Cha' to no'o gonen ga gono' doḻa', bchogen'. Gakže chawe' chio' chejo' gan so' nbano' zoa toze no'o, kege zoa chope no'o, na' chejchó'o ḻo yi' gabíl, gan bi yoḻe yi' chen. 44 Ḻo latjen' bi gatgak bzoga' ka' yo'ogak benne' gat ka', benne' ka' chejnníta'gake' ga na', na' yin' bi yoḻen. 45 Ḻezka', cha' to ni'o gonen ga gono' doḻa', bchogen'. Gakže chawe' chio', chejo' gan so' nbano' zoa toze ni'o, kege zoa chope ni'o, na' chejchó'o ḻo yi' gabilen', gan bi yoḻe yi' chen. 46 Ḻo latjen' bi gatgak bzoga' ka' yo'ogak benne' gat ka', benne' ka' chejnníta'gake' ga na', na' yin' bi yoḻen. 47 Ḻezka' cha' to yej ḻawo' gonen ga gono' doḻa', wlejen. Gakže chawe' chio' chejo' gan ẕnna bia' Dios zoa toze yej ḻawo', kege zoa chope yej ḻawo', na' chejchó'o ḻo yi' gabilen'. 48 Ḻo latjen' bi gatgak bzoga' ka' yo'ogak benne' gat ka', benne' ka' chejnníta'gake' ga na', na' yin' bi yoḻen.

49 ’Nich gape chi'ižo beḻa' ẕwázježon zede', na' ẕgála'žon žoa'a yi', nich bi kwia yin', na' ẕwázjegake' zede' yógo'te biado' ka' ẕzéygake'-ba' ḻo bkog la'y che Dios. Da' ni žsedlen žo'o kan ga'ngak chawe' yógo'te benách chie' ka'. 50 Nak chawe' zede', san cha' yenít yeḻa' sna'a chen, ¿nakx̱ gak yeyonžon sna'a? Le gak ḻa' ḻé'ezele ka zede' chawe', na' bga'n cháwe'do' tole ḻen yetole.

10

Ka nak che no benne' byo ẕḻe'e yeḻa' ẕchag na' chie'

(Mt. 19:1‑12; Lk. 16:18)

1 Bezá' Jesusen' ḻo yež Kapernaum, na' wyeje' gan nbab Judea, na' wdíe' yecheḻá'a yego Jordán zaka' gan ẕḻa' wbíž, ga na' bedobgak benne' zan gan zoe' da' yoble, na' bsedle' ḻégake' da' yoble kan žónteze žone'. 2 Naž bžingak benne' yodo' fariseo ka' gan zoa Jesusen', na' gónegekle' góngake' ga bi da' nna Jesusen' nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿De latje no benne' byo, benne' nžag ne'e, wsane' ẕo'le'?

3 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—¿Biẕ bchi'le Moisés ḻe'e?

4 Wnnágake':

—Moisés bneẕjwe' latje no benne' byo wzoje' to yiche da' ẕnnan ẕḻá'aḻene' ẕo'le', na' naž gak wsane' ẕo'ḻen'.

5 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Moisés bchi'le' ḻe'e da' ni dan' nak zide yichj ḻáẕdo'le, 6 san kate' wzó ḻaw žata' yežlyó nga, Dios bene' ḻégake' benne' byo, na' no'le. 7 Wnné': “Che ḻen wká'n benne' byo x̱a x̱ne'e, na' chejgá'nḻene' ẕo'le', 8 na' chope' yeyákgake' ka toze benne'.” Che ḻen biž zej nake' chope' san toze' ba zej nake'. 9 Ḻezka', no benne' nake' benachze bi žaḻa' wḻé'e benne' ka' ba ben Dios ḻégake' toze.

10 Kate' Jesusen' beyoé'e yo'o, benne' wsedle chie' ka' wnnábgekle' Ḻe' kwáselo kan nak dan' bchaḻje'. 11 Jesusen' gože' ḻégake':

—Cha' to benne' byo ẕḻá'aḻene' ẕo'le', na' ẕchag ná'ḻene' to no'le yoble, žone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na', na' žesbage'e ẕo'le' doḻa', no'len' zóaḻene' na'a. 12 Ḻezka' cha' to no'le wsane' benne' byo chie', na' si'e to benne' byo yoble, ḻezka' gone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Jesús žḻiž chawe'e x̱kwide' ka'

(Mt. 19:13‑15; Lk. 18:15‑17)

13 Naž bžingak benne' ka' zej noe'e x̱kwide' ka' chégake' gan zoa Jesusen', na' žénegekle' x̱oa ne'e ḻégakbe', san wzó ḻawgak benne' wsedle chie' ka' ẕdíḻgake' benne' ka' zej noe'e ḻégakbe'. 14 Kate' Jesusen' bḻe'ele' da' ni, bže'e, na' gože' ḻégake':

—Le we' latje x̱kwide' ki yídgakbe' chia'. Bi wséjwle x̱nézgakbe', dan' gata' chegak benne' ka' zej nake' ka x̱kwide' ki latje gan ẕnna bia' Dios. 15 Da' li žapa' ḻe'e: no benne' bi si' ḻo ne'e da' ẕnna bia' Dios kan žon to x̱kwide' ki, bi cho'o bennen' gan ẕnna bi'e.

16 Naž Jesusen' wdeḻe'e x̱kwide' ka', na' bx̱oa ne'e ḻégakbe', na' bḻiž chawe'e ḻégakbe'.

Benne' zeje' babze yiz, na' nápḻi'e yeḻa' wnni'a

(Mt. 19:16‑30; Lk. 18:18‑30)

17 Kate' Jesusen' beyoé'e nez, taríaze bžin to benne' ga na'. Bzoa ẕibe' ḻawe', na' wnnable' Ḻe', na' wnné':

—Benne' wsedle, dot chawe', ¿biẕ žaḻa' gona' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chia'?

18 Jesusen' wnnable' ḻe', na' wnné':

—¿Biẕ chen' ži'o neda', ẕnno': dot chawe'? Bi zoa nitó benne' nake' dot chawe'. Toze Dios nake' dot chawe'. 19 Ba nnézkzelo' da' ka' bchi'le Dios. Wnné':

Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Bi goto' benách ka'.

Bi kwano'.

Bi nnio' che lježo' da' wen ḻaže'.

Bi be kwéjlano'.

Wdape ba la'ne x̱a x̱no'o.

20 Bechebe bennen', na' gože' Jesusen':

—Benne' wsedle, yógo'te da' ki žónteza' kate' naktia' x̱kwide'.

21 Jesusen' bwie' ḻe' ḻen yeḻa' nži'il chie', na' wnné':

—To da' žiažjen chio'. Wyéj, yjete' yógo'te da' de chio', na' bneẕjw da' yezi'o chegak benne' yache' ka', na' gata' yeḻa' wnni'a chio' ya'abá che Dios. Naž wak yežino' chia', na' gako' ka to benne' noe'e yag kroze chie', na' zejté'e ḻe'e yag krozen', na' ki gónḻeno' neda' tẕen.

22 Kate' benle' diža' ni, gokle', na' zeyeje'. Gok nyache' ḻaže'e dan' deḻe'e yeḻa' wnni'a chie'.

23 Naž bwia Jesusen' dot kwite', na' gože' benne' wsedle chie' ka':

—Zedḻe'e gaken cho'ogak benne' ka' de yeḻa' wnni'a chégake' gan ẕnna bia' Dios.

24 Bebán ḻáže'gak benne' wsedle chie' ka' kan nak x̱tiže'e, na' da' yoble Jesusen' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, ẕí'na'do' ka', zedḻe'e gaken chegak benne' ka' že' ḻáže'gake' yeḻa' wnni'a chégake' chó'ogake' gan ẕnna bia' Dios. 25 Gakže zede cho'o no benne' de yeḻa' wnni'a chie' gan ẕnna bia' Dios, ka te to bia nwa'ba' ywa' ḻo nag yeche'.

26 Kate' béngekle' da' ni, bebánḻe'egekle', na' wnnágake' ḻa' ḻégakze':

—¿Noẕkze benne' gak yelé', cha'?

27 Bwia Jesusen' ḻégake', na' wnné':

—Bi gak gon no benne' da' ni, san gak Dios, dan' ẕzáka'le Dios yógo'te.

28 Naž Bedw gože' Ḻe':

—X̱an, neto' ba bka'nto' yógo'te, na' žónḻento' Le' tẕen.

29 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, no benne' wka'ne' liže', o biche'e ka', o zane' ka', o x̱e', o x̱ne'e, o ẕo'le', o ẕi'ne' ka', o yežlyó chie', dan' žone' x̱china', o dan' ẕzenle' benách ka' diža' chawe' chian', 30 bennen' yezi'e yetó gaywá'teže ka' ža ni zoažo na'a, liže' ka', na' biche'e ka', na' zane' ka', na' x̱ne'e ka', na' ẕi'ne' ka', na' yežlyó chie' ka', tẕen ḻen da' kwia ḻáže'gak benách ka' ḻe', na' ḻo yežlyó da' za' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 31 Benne' zan, benne' zej nake' blo na'a, wéx̱jwgake' ga na', san benne' ka' zej nake' gax̱jw na'a, gákgake' benne' blo ka' ga na'.

Da' yoble ẕḻoe'el Jesús kan za' gótgake' Ḻe'

(Mt. 20:17‑19; Lk. 18:31‑34)

32 Kate' ne yó'ogake' nez, želbene' zjake' ḻo yež Jerusalén, zej Jesusen' ḻawgak benne' wsedle chie' ka'. Nítgekle', na' ḻo yeḻa' žẕize zjákḻene' Ḻe'. Da' yoble Jesusen' bchi'e benne' chežinno ka' cheze. Wzó ḻawe' ẕchájḻene' ḻégake' ka nak da' žaḻa' gaken chie', 33 na' wnné':

—Ẕḻé'ekzelele ẕbenžo, zejžo ḻo yež Jerusalén gan soa to benne' wdíe' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak bx̱oz wnná bia' ka', na' ḻo na'gak benne' yodo' wsedle ka'. Chóggake' chia' gata', na' wdégake' neda' ḻo na'gak benne' zi'to' ka'. 34 Gon dítjgekle benne' ka' neda', na' gónḻe'egake' neda' zi'. Wžé'egake' neda' ẕene'. Naž gótgake' neda', san kate' gak chonne ža, yebana' ḻo yeḻa' got.

Jakob, na' Ẕwa ẕnnábgekle' Jesús to da' gone' chégake'

(Mt. 20:20‑28)

35 Naž Jakob ḻen Ẕwa, benne' ka' zej nake' ẕi'n Sebedeo, wbíga'gake' ḻaw Jesusen', na' belyi'e Ḻe':

—Benne' wsedle, žénelto' gono' cheto' da' nnablto' Le'.

36 Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Biẕ žénelele gona' chele?

37 Naž belyi'e Ḻe':

—Kate' žin ža kwi'o gan nna bi'o, ben ga kwe'to' toto' kwito' ḻi ža, na' yetoto' kwito' yegle.

38 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi nnézlele da' ẕnnable. ¿Gak si'le' da' žaḻa' si'a neda', da' naken da' sáka'ḻi'a? ¿Gak yezoale nis kan yezóa' neda' nis ḻo yeḻa' got?

39 Bechébegake', na' wnnágake':

—Gakto'.

Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li, da' saka'a neda', ḻezka' gaken chele, na' kan yezóa' neda' nis, ḻezka' yezoale ḻe'e nis, 40 san bi nzi' ḻo na'a kwia' no benne' kwi'e kwita' ḻi ža, na' no benne' kwi'e kwita' yegle. Dios wneẕjwe' chegak benne' ka' ba bkweze' chégake' latje ka'.

41 Kate' yechí benne' wsedle chie' ka' béngekle' da' ni, bžá'agake' Jakob na', na' Ẕwan'. 42 Naž Jesusen' bḻiže' ḻégake', na' wnné':

—Nnézkzelele kan žongak benne' ka' ẕnna biá'gake' yež ka', kan ẕkóngekle' benne' ka' žin, na' benne' ka' zej nake' blo ládjwgake' ẕnna biá'gake' ljéžgake' ka'. 43 Bi gak chele ki, san no benne' yénele' gake' ẕen gan zoale, žaḻa' gone' x̱chinle yezíka'le, 44 na' no benne' ládjwle, benne' yénele' gake' benne' blo, žaḻa' gake' ka to benne' ndo'w chele yógo'tele. 45 Ki žaḻa' gonle dan' bḻa'a neda', Benne' Golje' Benách, kege nich gon no benne' x̱china', san nich gona' x̱chingak benách ka', na' nich wdía' yeḻa' nban chia', nich yeya'wa' benne' zan.

Jesús žeyone' Bartimeo, benne' ḻo choḻe

(Mt. 20:29‑34; Lk. 18:35‑43)

46 Naž bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻo yež Jerikó. Kate' ne žežój Jesusen' ḻo yežen', benne' wsedle chie' ka' zjákḻene' Ḻe', tẕen ḻen benne' zanže ka'. Žoa'a nezen' že' to benne' ḻo choḻe, bennen' lie' Bartimeo, ẕi'n Timeo. Ẕnnable' no benne' bi da' gonnze' chie'. 47 Kate' benle Bartimeon' ẕde Jesús, benne' Nasaret, ga na', wzó ḻawe' ẕnnie' zižje, na' wnné':

—Jesús, Ẕa'só Dabí. Beyache' ḻaže'l neda'.

48 Benne' ka' želdíe' ga na' bdíḻgake' ḻe', na' belyi'e ḻe':

—Wzóa ži.

Naž zižjže wnníe', na' wnné':

—Ẕa'só Dabí. Beyache' ḻaže'l neda'.

49 Naž wzé žize Jesusen', ẕbeze', na' gože' benne' ka':

—Le wḻiže'.

Bḻížgake' benne' ḻo choḻen', na' belyi'e ḻe':

—Ben choch ḻažo'o. Wyase. Ẕnnie' le'.

50 Naž bsie' cheḻa'ale laže' nx̱oa yene'. Ḻa' wzó ẕá'tie', na' wbige'e ḻaw Jesusen'. 51 Jesusen' wnnable' ḻe', na' wnné':

—¿Biẕ žénelo' gona' chio'?

Bechebe benne' ḻo choḻen', na' wnné':

—Benne' wsedle, žénela' gono' ga yeyák yej ḻawa'.

52 Jesusen' gože' ḻe':

—Beyéj ližo'. Ba beyako' dan' žejḻi'o chia'.

Ḻa' beyáljwte yej ḻawe', na' wyéjḻene' Jesusen'.

11

Žaz Jesús ḻo yež Jerusalén

(Mt. 21:1‑11, Lk. 19:28‑40; Jn. 12:12‑19)

1 Bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, gawze gan že' yež Jerusalén, gan zej nnita' yež Betfagé, na' yež Betania, gan že' Ya'a Yag Olibo. Naž Jesusen' bseḻe'e chope benne' wsedle chie' ka', 2 na' gože' ḻégake':

—Le chej yeždo' da' žen' ḻawžo, na' kate' cho'ole ḻo yežen', chejx̱áka'le to burrodo' nžejba' ga na', na' bi na' kwia-ba' no benne'. Le sež-ba', na' le yedjwá'-ba' chia'. 3 Cha' no benne' bi da' yi'e ḻe'e dan' žonle ki, le yi'e: “X̱anžon' žénele'-ba', na' ḻa' yeséḻa'tie'-ba' chio'.”

4 Naž jake', na' bejx̱áka'gake' búrrodon', nžejba' gan žo'ogak benách ka' ḻi'a to yo'o da' žen' žoa'a nez, na' bséžgake'-ba'. 5 Benne' ka' nníta'gake' ga na' belyi'e ḻégake':

—¿Biẕ da' žonle? ¿Biẕ chen' ẕsežle búrrodon'?

6 Bechébegak benne' wsedle ka' che Jesusen', na' belyi'e ḻégake' kan ba gožkze Jesusen' ḻégake', na' benne' ka' bnéẕjwgake' ḻégake' latje. 7 Naž bché'gake' búrrodon' gan zoa Jesusen'. Bx̱óagake' laže' chégake' x̱kóže'ba', na' Jesusen' wžíe'-ba'. 8 Wnníta'gak benne' zan ga na', na' bchíljgake' laže' chégake' gan nak ḻo nez. Yebaḻe benne' ka' bdíchjgake' zin da' bx̱óagake' ḻo nezen'.

9 Wzó ḻawgak ẕnnegak zižje benne' ka' zjake' ḻaw Jesusen', na' benne' ka' zá'gake' x̱kóže'le', na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen Dios! ¡Dios gon chawe'e Benne' ze'e nga, Bennen' bseḻa' X̱anžo Dios Ḻe'! 10 ¡Dios gon chawe'e Bennen' za' nna bi'e kan wnná bia' x̱a x̱to'žo Dabí! ¡Ga'n ẕen Dios!

11 Ka' goken, bžin Jesusen' ḻo yež Jerusalén, na' wyoé'e ḻa' ḻi'a yodo'. Kate' beyóž bwie' yógo'te da' zej den dot kwitle, bežoje' zaka' yež Betania dan' za' žaḻe, na' zjakḻen benne' wsedle chie' ka' Ḻe'.

Jesús ẕdiḻe' yag higo

(Mt. 21:18‑19)

12 Kate' za' ža'ní' yetó ža, na' zežój Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, ḻo yež Betania, ẕdone'. 13 Zí'to'le bḻe'ele' to yag higo da' žian x̱lage'. Wbige'e gan zoa yagen' cha' chejx̱ake'e late' da' ẕbian. Kate' bžine' ga na', bi be bejx̱ake'e da' ẕbian. X̱láge'ze žian dan' bi na' žin ža kwian. 14 Naž bdiḻe Jesusen' yagen', na' wnné':

—Biž gaw no benne' da' ẕbia chio'.

Béngekle benne' wsedle chie' ka' da' ni.

Jesús ẕchache' ḻi'a yodo'

(Mt. 21:12‑17; Lk. 19:45‑48; Jn. 2:13‑22)

15 Kate' bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻo yež Jerusalén, wyoé'e ḻa' ḻi'a yodo', na' wzó ḻawe' ẕbeje' na'le benne' žote' ža'w ka' ḻa' ḻi'a yodo'. Bžix̱e' blag ka' chegak benne' ka' ẕchá'gake' mežw che yež zi'to' ka', na' ḻezka' da' ka' žé'gekle benne' ka' žóte'gake' plomdo' ka'. 16 Ḻezka' bi bi'e latje no benne' bi da' we'e, na' kege no benne' wzóe' nez ḻa' ḻi'a yodo'. 17 Jesusen' bsedle' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Liža' sin', yo'o gan benne' zá'gake' dot yežlyó nga wcháḻjḻengake' Dios.” Ḻe'e ba benlen kan nak ližgak benne' wbán ka'.

18 Kate' bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' yodo' wsedle ka' béngekle' da' ni, naž wzó ḻáwgake' žíljgake' nakx̱ gótgake' Jesusen', san dan' ẕžébegake' benne' yež ka', bi be béngake' chie', dan' žebángekle yógo'te benne' ka' kan nak da' žsedle Jesusen'. 19 Kate' za' žaḻe ža na', bežoje' ḻo yežen'.

Ẕbiž yag higo dan' bdiḻe Jesús

(Mt. 21:20‑22)

20 Kate' za' ža'ní' yetó ža, wdé Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, gan že' yag higo dan' bdiḻe' Ḻe', na' bḻé'egeklen', ba nbižen dot lwen. 21 Naž bezá' ḻaže' Bedw dan' goken, na' gože' Jesusen':

—Benne' wsedle, bwia nga. Yag higon' da' bdiḻon' neje, ba nbižen.

22 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Le chejḻé' che Dios. 23 Da' li žapa' ḻe'e, cha' no benne' yi'e ya'ado' ni: “Bkwas nga, na' bejsóa ḻo nisdo'” na' cha' bi gak chope ḻaže'e, san dot ḻaže'e chejḻi'e che Dios gone' kan wnné', na' gaken. 24 Che ḻen žapa' ḻe'e: yógo'te da' nnable kate' wcháḻjḻenle Dios, le chejḻé' che Dios ba benne' chele dan' ẕnnable, na' gonnen' chele. 25 Katen' ẕcháḻjḻenle Dios, cha' zoa no benne' ẕža'le, bennen' zoa bi da' bene' chele, le yenít ḻaw che bennen', nich ḻezka' X̱ale, Bennen' zoe' ya'abá chie', yenít ḻawe' chele ḻe'e doḻa' da' nbága'le. 26 Cha' bi yenít ḻawle chegak benách ka', X̱ale, Bennen' zoe' ya'abá chie', bi yenít ḻawe' chele ḻe'e doḻa' da' nbága'le.

Yeḻa' wnná bia' da' nape Jesús

(Mt. 21:23‑27; Lk. 20:1‑8)

27 Naž beyéj Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻo yež Jerusalén. Kate' ne ẕda Jesusen' gan nak ḻo ẕchil yodo', bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', na' benne' gole ka', bžíngake' gan zoe'. 28 Wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Biẕ yeḻa' wnná bia' nzi' ḻo no'o žono' da' ki? ¿Noẕ benne' bdie' ḻo no'o yeḻa' wnná bian'?

29 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ḻezka' neda' nnabla' ḻe'e to. Cha' yechébele chia', yapa' ḻe'e bi yeḻa' wnná bia' napa' žona' da' ki. 30 ¿Noẕ benne' bdie' ḻo na' Ẕwa bezóe' benách ka' nis? ¿Dios o to benne'? Le nne na'a.

31 Wzó ḻáwgake' žóngake' x̱tíža'gake' ḻa' ḻégakze', na' wnnágake':

—Cha' nnažo Dios bseḻe'e ḻe', yi'e žo'o: “¿Biẕ chen' bi bejḻe'le chie'?” 32 ¿Yé'ažo-ne', bséḻa'gak benne' ka' ḻe'?

Ki bezá' ḻáže'gake' dan' ẕžébegake' benne' yež ka' nníta'gake' ga na', dan' žékgekle yógo'te benne' ka' bchaḻj Ẕwan' ḻo wláz Dios. 33 Che ḻen belyi'e Jesusen':

—Bi nnezlto'.

Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Ḻezka' neda' bi yapa' ḻe'e bi yeḻa' wnná bia' napa' žona' da' ki.

12

Žsaka' ḻebe Jesús chegak benne' wen žin ka'

(Mt. 21:33‑46; Lk. 20:9‑19)

1 Naž wzó ḻaw Jesusen' ẕcháḻjḻene' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen da' žsaka' ḻebe', na' wnné':

—Wzóa to benne' beyaze' lba uba ka' gan nak ḻo yežlyó chie'. Bzoe' to le'je chen, na' bche'ne' to yežw yej gan wsíe' x̱is uba ka'. Bene' to yo'o gope gan nak ža'le gan wak to benne' wie' da' ka'.

’Naž bdie' yežlyó chien' ḻo na'gak benne' wen žin ka', nich sí'gake' gachje da' wneẕjwen, na' wyeje' yež zi'to'. 2 Kate' bžin ža wchíbgake' da' ẕbian, bseḻe'e to bi' wen žin chie' chejx̱i'be' ḻo na'gak benne' wen žin ka' dan' žeyaḻa' che x̱anbe' che da' wbíagak lba uba ka'. 3 Naž benne' wen žin ka' béx̱wgake' x̱kwiden', na' béngake'-be' zi'. Beséḻa'gake'-be' ká'zebe'. 4 Naž x̱an yežlyón' bseḻe'e yetó bi' wen žin chie', na' x̱kwide' ni bžé'egake'-be' yej, na' bḻá'gake' yichjbe'. Béngake'-be' zi'. 5 Naž x̱an yežlyón' bseḻe'e yetó bi' wen žin chie', na' x̱kwide' ni bétgake'-be'. Ḻezka' bseḻe'e x̱kwide' zanže bi' wen žin chie' ka', na' bénḻe'egake' baḻbe' zi', na' bétgake' yebaḻbe'.

6 ’Biž wzóa no benne' nga'ne' che x̱an yežlyón'. Nga'nze to x̱kwide' byo chie', na' nží'iḻe'ele'-be'. Kate' wzé ḻawte bseḻe'e ẕi'ne', na' wnné': “Gápegake' ẕi'na' ba la'ne.” 7 Naž benne' wen žin ka', ḻa' ḻégakze' wnnágake': “X̱kwide' ni žeyaḻa' chebe' yežlyó nga. Le cho'o, gotžo-be', na' ga'n yežlyó nga chežo.” 8 Che ḻen béx̱wgake'-be', na' bétgake'-be'. Bžó'ngake'-be' na'le ḻo yežlyón' gan degak lba uba ka'.

9 Naž Jesusen' wnnable' benne' ka', benne' nníta'gake' dot kwite', na' wnné':

—¿Nakx̱ gon benne' x̱an yežlyón'? Yide', na' gote' benne' wen žin ka', na' wdíe' yežlyón' ḻo na'gak benne' yoble.

10 ’¿Bi beḻ-le da' nyejw ḻe'e yiche la'y? Ki ẕnnan:

Yej na' da' bzoagak benne' wen ze'e ka' cheḻa'ale,

na'a naken yej ḻen blo che ze'e.

11 X̱anžo Dios bene' ga naken ki,

na' žebán ḻáže'žo kan nak da' ẕḻe'elžo.

12 Naž gónegekle' séngake' Jesusen' dan' nnézgekle' bsaka' ḻebe' ki kan nak chégake', san ẕžébegake' benne' yež ka', benne' nníta'gake' ga na', na' che ḻen belka'ne' Ḻe', na' beyéjgake'.

Ka nak da' ẕchíẕjwgake' benách ka' ḻo wláz benne' Sésar

(Mt. 22:15‑22; Lk. 20:20‑26)

13 Wdé na' benne' yodo' wnná bia' ka' bséḻa'gake' gan zoa Jesusen' baḻe benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' ka' žónḻengake' Herodes tẕen, nich góngake' ga bi da' nna Jesusen' nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia. 14 Benne' ka' bžíngake' gan zoa Jesusen', na' belyi'e Ḻe':

—Benne' wsedle, nnezlto' ẕchaḻjo' da' naken dot da' li. Bi žeklo' da' želnnaze benách ka', dan' bi ẕwíazo' da' ẕḻoé'ezele kwingak benách ka', na' ḻo da' naken da' li žsedlo' da' žénele Dios gongak benách ka'. ¿Žonn da' bchi'le Moisés neto' latje chiẕjw lazto' da' ẕchíẕjwgake' ḻo wláz Benne' Sésar, benne' zi'to', bennen' ẕnná bi'e? ¿Wyíẕjwton' o bi chíẕjwton'?

15 Žákbe'ele Jesusen' ẕnnábgekle' Ḻe' ki dan' žénegekle' yesbága'gake' Ḻe' ẕia, na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕžix̱le neda'? Le wḻoé'el neda' to mežw da' ẕkónlele žin nich ḻe'elan'.

16 Bḻoé'egekle' Ḻe' ton, na' Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Noẕ benne' da' ni ḻawe', na' le'?

Beží'igake', na' wnnágake':

—Che benne' Sésar da' ka'.

17 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le wneẕjw che benne' Sésar da' naken che benne' Sésar, na' che Dios da' naken che Dios.

Bebán ḻáže'gekle' che dan' bechebe Jesusen'.

Kan nak che yeḻa' žebán ḻo yeḻa' got

(Mt. 22:23‑33; Lk. 20:27‑40)

18 Naž bḻa'gak baḻe benne' yodo' saduseo ka' gan zoa Jesusen'. Benne' ki ẕnnágake' bi yebangak benne' gat ka'. Che ḻen belyi'e Jesusen', 19 na' wnnágake':

—Benne' wsedle, Moisés bzoje' cheto' cha' gat to benne' byo, bi zoa x̱kwide' chie', na' cha' ga'n no'le chie', bi' biche' bennen' žaḻa' wchág ná'ḻenbe' no'le wzeben', nich wzoabe' to x̱kwide' gakbe' x̱kwide' che bíche'ben'. 20 Wnníta'gak gaže bi' bíche'gakbe'. X̱kwide' byo nežw bchag ná'ḻenbe' to no'le, san gotbe', bi wzóa x̱kwide' chebe'. 21 X̱kwide' byo bežope bchag ná'ḻenbe' no'le wzeben', san ḻezka' gotbe', bi wzóa x̱kwide' chebe'. Ḻezka' goken che x̱kwide' byo beyonne. 22 Ka' goken, yógo'tebe' bchag ná'ḻenbe' no'len', na' bi wzóa no x̱kwide' chégakbe'. Kate' ze ḻawte, ḻezka' got no'len'. 23 Na'a, kate' yebangak benne' gat ka', ¿Nóẕlgakbe' gak no'len' chebe', dan' gážetebe' bchag ná'ḻengakbe' ḻe'?

24 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ẕchíx̱lele dan' bi nónbia'le da' nyejw ḻe'e yiche la'y, na' bi nnézlele kan nak yeḻa' wak che Dios. 25 Kate' yebangak benne' gat ka', bi wchág ná'gake', na' benne' byo ka' bi sóaḻengake' no'le ka', san gákgake' kan zej nak wbás la'y ka' che Dios, wbás ka' nníta'gake' ya'abá chie'. 26 Na'a, kan nak chegak benne' gat ka' cha' yebángake', ¿bi na' goḻ-le dan' bzoj Moisés? Ẕchaḻjen kan Dios bḻiže' ḻe' ḻo yag yéche'do' da' žeyen, na' gože' ḻe': “Neda' naka' Dios che Bran, na' Dios che Isaak, na' Dios che Jakob.” Dan' wnné' ki chégake', nak bia' zej nbane' ḻa'kze gótgake' zga'ale. 27 Dios nake' Dios chegak benne' ban ka', kege chegak benne' gat ka', benne' ka' nátgake' to chi'ize. Ẕchíxḻe'elele.

Da' bchi'le Dios žo'o da' naken blo

(Mt. 22:34‑40)

28 Ḻezka' bžin to benne' yodo' wsedle gan zoa Jesusen'. Benle' che Jesusen' dan' bcháḻjḻene' ḻégake', na' nnezle' cháwe'do' bechebe'. Che ḻen wnnable' Jesusen', na' wnné':

—¿Biẕ da' bchi'le Dios žo'o nakžen blo ka yógo'te da' ka' bchi'le' žo'o gonžo?

29 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Da' bchi'le Dios ḻe'e da' nakžen blo ka yógo'te naken da' ẕnnan:

Le yenle, benne' Israel ka'.

X̱anžo Dios, toze' Ḻe' nake' X̱anžo.

30 Žaḻa' ži'ilo' X̱ano' Dios dot ḻažo'o,

na' ḻen dot yichj ḻaẕdo'o,

na' ḻen dot yeḻa' žejní'il chio',

na' ḻen dot yeḻa' wak chio'.

Da' ni naken da' bchi'le Dios ḻe'e da' naken blo. 31 Da' bchi'le Dios ḻe'e da' naken bežope, toze kan naken. Ki ẕnnan:

Žaḻa' ži'ilo' lježo' kan nži'il kwino'.

Bi zoa yetó da' bchi'le Dios ḻe'e da' nakžen blo ka da' chope ki da' wnnakze' Ḻe'.

32 Naž benne' yodo' wsedlen' gože' Jesusen', na' wnné':

—Cháwe'do' wnnó', benne' wsedle. Da' nak dot da' li ẕnno'. Toze nak Dios, na' bi zoa nitože no nak Dios. 33 Na' cha' nži'ilžo Dios dot ḻáže'žo, na' ḻen dot yeḻa' žejní'il chežo, na' ḻen dot yichj ḻáẕdo'žo, na' ḻen dot yeḻa' wak chežo, na' cha' nži'ilžo lježžo kan nži'il kwinžo, da' ki záka'žegaken ka yógo'te biado' ka' žotžo-ba' ḻo bkog la'y che Dios, na' ḻezka' ka yógo'te biado' ka' ẕzeyžo-ba' ḻo bkogen'.

34 Kate' benle Jesusen' ka cháwe'do' bechebe bennen', gože' ḻe', na' wnné':

—Yeláte'ze žiažje chio' nich si'o da' ẕnna bia' Dios.

Bi bežogle nitože benne' bi da' nnable' Jesusen'.

¿Noẕ benne' nak Benne' Cristo ẕi'ne'?

(Mt. 22:41‑46; Lk. 20:41‑44)

35 Kate' ne žsedle Jesusen' benách ka' gan nak ḻo ẕchil yodo', wnné':

—¿Biẕ chen' ẕnnagak benne' yodo' wsedle ka' Benne' Criston' nake' ẕa'só Dabí? 36 Ḻekze Dabín' bchaḻje', zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', na' wnné':

X̱anžo Dios gože' X̱ana':

“Wžé' kwita' ḻi ža

kate' gonža' ga wzóa ẕibgak ḻawo'

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.”

37 ¿Nak Benne' Criston' ẕa'só Dabí cha' ḻekze Dabín' wnné' nake' X̱ane'?

Benne' zan, benne' ka' nníta'gake' ga na' wyáz ḻáže'gake' da' ni, na' bze nággake' chie'.

Jesús žesbage'e benne' yodo' wsedle ka' ẕia

(Mt. 23:1‑36; Lk. 11:37‑54; 20:45‑47)

38 Kate' ne žsedle Jesusen' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, gože' ḻégake':

—Le gape chi'i kwinle chegak benne' yodo' wsedle ka'. Ẕdan ḻáže'gake' ẕdágake' nile na'le, zej nakwe' laže' tonn ka'. Ḻezka' ẕdan ḻáže'gake' wḻižgak benách ka' ḻégake' cháwe'do' gan nak ḻawe' ya'a. 39 Ẕbé'gake' latje blo ka' ḻo yo'o gan ẕdobgak benách ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' gan že'j žawgake' tẕen. 40 Ẕká'agake' ližgak no'le wzebe ka', na' nich wḻoé'ezele chawe' kwíngake', scha ẕcháḻjgake' ḻaw Dios. Benne' ki, wsaka' zi'že Dios ḻégake'.

Da' bneẕjw to no'le wzebe che Dios

(Lk. 21:1‑4)

41 Kate' ne že' Jesusen' ḻo ẕchil yodo' gan zoa kak gan ẕgo'ogak benách ka' mežw che yodo', ẕwie' kan žongak benne' ka' ẕgó'ogake' mežw ḻo kaken'. Benne' ka' deḻe'e yeḻa' wnni'a chégake' ẕgó'ogake' mežw zan. 42 Naž bžin to no'le wzebe yache' ga na', na' wloé'e chope mežw lasdo' ḻo kaken', da' ka' záka'gaken láte'do'ze. 43 Naž Jesusen' bḻiže' benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e, no'le wzebe yache' ni wlo'ože' ka dan' wlo'ogak yógo'te benne' ka' wló'ogake' mežw ḻo kak che yodo'. 44 Yógo'te benne' ka' ẕgó'ogake' che da' nga'nze chégake', san no'le ni, ḻo yeḻa' yache' chie' wloé'e dot da' do' deze chie', dan' žaḻa' gáwḻene'.

13

Ẕnna Jesús kan za' wchínnjgake' yodo'

(Mt. 24:1‑2; Lk. 21:5‑6)

1 Kate' bežój Jesusen' ḻo ẕchil yodo', to benne' wsedle chie' gože' Ḻe', na' wnné':

—Benne' wsedle, bwia nga ka ẕen gole zej nak yo'o ki, na' ka ẕen gole zej nak yej ka' zej žian ḻe'e ze'e chégaken.

2 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Ẕḻe'elo' yo'o ẕen ki, san bi ga'n to yej ḻaw lježen nga, dan' wchinnjgak benách ka' ḻégaken.

Da' ka' gak biá'gaken kate' za' yeyóž che yežlyó

(Mt. 24:3‑28; Lk. 21:7‑24; 17:22‑24)

3 Naž wyéj Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻaw Ya'a Yag Olibo, da' žen' ḻawle gan de yodo'. Kate' Jesusen' ba ži'e ga na', naž ḻa' ḻégakze Bedw ḻen Jakob, na' Ẕwa, na' Ndres, góžgake' Ḻe', 4 na' wnnágake':

—Wnná neto' batx̱ gak da' ki. ¿Biẕ gak bian' za' gakgak yógo'te da' ki?

5 Bechebe Jesusen', na' bsedle' ḻégake', na' wnné':

—Le gape chi'i kwinle nich bi gon ḻáže'gekle' ḻe'e. 6 Ḻa'gak benne' zan, benne' légake' kan lia' neda', na' nnágake' zej nake' Benne' Criston'. Ki gon ḻáže'gekle' benne' zan.

7 ’Kate' yénlele žak wdiḻe nile na'le, bi žébele. Yógo'te da' ki žaḻa' gákgaken, san bi na' žin ža ze ḻawte ža ka'. 8 To yež tiḻ-ḻen yetó yež, na' benách ka' to gan ẕnna bia' to benne' chejtíḻ-ḻengake' benách ka' yetó gan ẕnna bia' yetó benne'. Da' zan latje x̱o' ḻo yo, na' gak wbín. Gongak benách ka' žo'osbé. Da' ki gákgaken da' so ḻaw sáka'gak benách ka' nníta'gake' ža ka'.

9 ’Naž le gape chi'i kwinle, dan' wdégake' ḻe'e ḻo na'gak benne' yolawe' ka'. Chíngake' ḻe'e gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Wzégake' ḻe'e ḻawgak benne' ka' ẕnna biá'gake' lažle, na' ḻawgak benne' ka' ẕnna biá'gake' yež zi'to' ka'. Góngake' ki chele dan' žónḻenle neda' tẕen, san ki gata' latje wzóa lile chia' neda'. 10 Zga'ale kate' žin ža ze ḻawte ža ka' žon byenen chejzéngekle' benách ka' dot yežlyó nga diža' chawe' chian'. 11 Katen' wché'gake' ḻe'e, na' wdégake' ḻe'e ḻo na'gak benne' yolawe' ka', bi gek zédlele ni'a che da' žaḻa' nnale. Ḻa' ža na'ze Dios wneẕjwe' chele da' wchaḻjle, na' dan' nnale. Katen' wchaḻjle, kege ḻé'ezele na' nnale, san Dios Be' La'y nne'. 12 Wdegak benách ka' ḻa' bíche'gakkze' ka' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' ḻégake'. Benne' ka' zej nnita' x̱kwide' ka' chégake' wdégake' ḻa' ẕí'ngakkze', na' ẕí'ngake' ka' wdégakbe' ḻa' x̱a x̱ná'gakkzbe' ka' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' ḻégake'. 13 Yógo'te benách ka' wzóagake' ḻe'e cheḻa'ale dan' žónḻenle neda' tẕen, san nólele sóelele da' gaken na' zejte ža ze ḻawte ža, yelale.

14 ’Benne' ka' žóḻgake' da' ni žaḻa' chejní'igeklen'. Bzoj Daniel, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, da' ẕnnan ki: “Cho'o to da' naken x̱iwe' da' yesniten gan bi žaḻa' cho'on.” Kate' žin ža na', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Judea žaḻa' wẕónnjgake', na' chjake' gan nak ḻaw ya'a ka'. 15 No benne' zoe' yichjo'o ža na' žaḻa' wẕónnjtie', na' bi yetje' ẕan yo'o nich chejx̱i'e bi da' de chie' ḻo yo'on'. 16 No benne' zoe' yix̱e' žaḻa' wẕónnjtie', na' bi yeyeje' liže' nich chejx̱i'e laže' da' x̱oa yene'. 17 Da' nyáche'ḻe'e gaken chegak no'le ka' ža na', no'le ka' zej noe'e x̱kwide' ka', na' ḻezka' no'le ka' ẕgáẕe'gekle' bi' že'n ka'. 18 Le wḻíž Dios, na' nnáblele-ne' bi gon byenen wẕonnjle kate' nak byo' zag. 19 Kate' ža ka' sáka'žegak benách ka' ka da' gok zga'ale katen' bi na' gata' yežlyó nga, da' ben Dios na' zejte na'a ža, na' ža ka' da' zá'gaken bi gaken ki. 20 Chela' bi gon Dios ga gakgak babze ža ka', bi yelá no benne', san dan' nži'ile' benne' ka' ba wžekze', ba bene' chie' gone' ga gakgak babze ža ka'.

21 ’Na'a, cha' no benne' yi'e ḻe'e: “Le wia nga, zoa Benne' Criston' nga” o nnie': “Le wia nga zoe' ga na'” bi chejḻe'le che bennen'. 22 Ḻa'gak benne' zan, benne' ka' gon ḻáže'gekle' benách ka', na' nnágake' zej nake' Benne' Criston', na' nnágake' zej nake' benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Wḻoé'egekle' da' ka' gak biá'gaken, na' góngake' yeḻa' wak ẕen ka'. Ḻezka' gon ḻáže'gekle' benne' ka' wžekze Dios cha' sáke'gekle'. 23 Na'a ḻe'e, le soa ban ḻaže'. Yógo'te da' ki ba goža' ḻe'e zga'ale ka gákgaken.

Kan gak kate' yeḻá' Benne' Golje' Benách

(Mt. 24:29‑35, 42‑44; Lk. 21:25‑36)

24 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' ža ka', te gak da' ki, kate' sáka'gak benách ka' ki, choḻ wbíž, na' bi cha'ní' byo'. 25 Yinnjgak belj ya'abá ka', na' x̱izgak da' ka' zej nḻan', da' ka' zej naken ẕen ya'abán'. 26 Naž ḻé'egekle' neda', Benne' Golje' Benách, za'a ḻo bejw ya'abá, napa' yeḻa' wak ẕen, na' yeḻa' baní' chia'. 27 Seḻa'a wbás chia' ka' che ya'abá, na' wtóbgake' benách ka' wžía' nedkza', benne' ka' nníta'gake' dap ḻa'ate yežlyó nga, gan so ḻawte yo biž, na' zejte gan so ḻawte ya'abá.

28 ’Le chejní'il da' žsedle yag higo ḻe'e. Kate' so ḻaw gonen ni'a ne'ndo' ka', na' žebían x̱lage' že'ndo' ka', nnézlele za' žin byo' wbá ka'. 29 Ḻezka', kate' ḻé'elele žakgak da' ki, nnézlele za' žin ža ze ḻawte ža na', na' za' ḻa' ḻawn. 30 Da' li žapa' ḻe'e, yógo'te da' ki gákgaken zga'ale kate' gatgak benne' ka', benne' sóagake' nbángake' ža na'. 31 Te che ya'abá, na' che yežlyó nga, san x̱tiža'a batkle te chen.

32 ’Kate' žin ža na' o yel na', bi nnezle nitó benne'. Bi nnézgekle wbás che ya'abá ka', na' bi nnezla' neda', Ẕi'n Dios. Toze Dios X̱a' nnezlen'. 33 Che ḻen, le soa lez, na' le soa ban ḻaže', na' le wchaḻjḻen Dios dan' bi nnézlele bi ža gakgak da' ki. 34 Gaken kan žak kate' chej to benne' zi'to'. Kate' za' wzé'e liže', wdíe' ḻo na'gak benne' wen žin chie' ka' da' de chie'. Che chégake' we'e x̱chíngake', na' nne' soa lez benne' zoe' žape chi'e ža yo'o. 35 Le soa lez dan' bi nnézlele batx̱ yeḻá' x̱an yo'o, cha' kate' za' žaḻe, o gachje yele, o kate' ẕbeže leko', o zildo'. 36 Le gon ki, nich bi yedjx̱ake'e ḻe'e ẕtasle cha' kon yeḻa'kze'. 37 Da' ni da' žapa' ḻe'e, ḻezka' žapa' yógo'te benách: le soa ban ḻaže'.

14

Benne' yodo' ka' žóngake' x̱tíža'gake' séngake' Jesús

(Mt. 26:1‑5; Lk. 22:1‑2; Jn. 11:45‑53)

1 Yechóp ža ka', gak Lni Pasko' kate' žejsá' ḻáže'gak benne' judío ka' kan ben Dios kate' beslé' x̱a x̱tó'gake' ka' ḻo yežlyó Egipto, da' naken lni kate' žáwgake' yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj chen. Bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', wdíljgake' kan séngake' Jesusen' ži žize nich gótgake' Ḻe'. 2 Wnnágake':

—Bi žaḻa' senžo-ne' ža lni dan' gongak benách ka' žo'osbé.

To no'le ẕḻalje' da' ẕḻa' ẕix̱ yichj Jesús

(Mt. 26:6‑13; Jn. 12:1‑8)

3 Kate' ža na' wzóa Jesusen' ḻo yež Betania, ḻo liž Smon, to benne' wdé'e yižwé' leže. Kate' ne že'j žaw Jesusen', wyáz to no'le, noe'e to béga'do' da' naken yej zaka', na' nža' da' ẕḻa' ẕix̱ che yeje susén las da' naken dot ḻi ḻaže', na' záka'ḻe'en. Bḻe'e béga'don', na' wloé'e da' ẕḻa' ẕix̱ yichj Jesusen'. 4 Bža'agak baḻe benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnágake' ḻa' ḻégakze':

—¿Biẕ chen' gok ditje da' ẕix̱en'? 5 Chela' no benne' gote'en, si'že' ka láẕjwžo che to yiz, na' gak chise' mežwn' chegak benách yache' ka'.

Wnnéḻe'egake' che no'len'.

6 Naž bchaḻj Jesusen', na' wnné':

—Le we'e latje. ¿Biẕ chen' ẕnnele chie'? Nak chawe' dan' bene' chia'. 7 Benách yache' ka' nníta'ḻentezgake' ḻe'e, na' bátte'teze yénelele, gak gonle chégake' da' chawe', san neda' bi sóateza' gan zoale. 8 Ben no'le ni ka da' wẕake'e. Bḻalje' da' ẕḻa' ẕix̱ ni neda', na' ki bpe'e neda' zga'ale kate' gacha'a ḻo yežw ba. 9 Da' li žapa' ḻe'e, gáte'teze gan wcháḻjgake' diža' chawe' chian' dot yežlyó nga, ḻezka' soa no benne' wzóa lie' da' ben no'le ni chia'. Ki gaken nich chejsá' ḻáže'gak benách ka' ḻe'.

Judas ẕchebe ḻaže'e wdíe' Jesús ḻo na'gak benne' yodo' ka'

(Mt. 26:14‑16; Lk. 22:3‑6)

10 Naž bžoj Judas Iskariote, bennen' nbábḻene' benne' chežinno, benne' ka' žónḻengake' Jesusen' tẕen, na' wyeje' gan zej nnita' bx̱oz wnná bia' ka' nich wdíe' Jesusen' ḻo ná'gake'. 11 Kate' béngekle' x̱tiža' Júdas na', bebégekle', na' bchebe ḻáže'gake' chíẕjwgake' ḻe' mežw. Naž wzó ḻaw Judas na' žilje' kan wdíe' Jesusen' ḻo ná'gake'.

Da' že'j žawžo nich chejsá' ḻáže'žo kan got X̱anžo

(Mt. 26:17‑29; Lk. 22:7‑23; Jn. 13:21‑30; 1 Ko. 11:23‑26)

12 Nak ža ẕzo ḻaw žak lni kate' žáwgake' yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj chen, ža na' žótgake' ẕíla'do', bian' žáwgake' Lni Paskon', kate' žejsá' ḻáže'gake' kan ben Dios katen' beslé' benne' judío ka' ḻo yežlyó Egipto. Naž benne' wsedle ka' che Jesusen' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Gaẕ žénelo' chejto' chejsí'ni'ato' da' gawžo x̱che' che Lni Pasko'?

13 Naž Jesusen' bseḻe'e chope benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

—Le chej ḻo yež, gan chejx̱áka'le to benne' noe'e to že'e nis. Le chéjḻene'. 14 Gan choe'e, le ye' x̱an yo'on': “Ẕnna Benne' wsedle: ¿Gaẕ zoa yo'o gan gáwḻena' benne' wsedle chia' ka' x̱che' che Lni Pasko'?” 15 Naž wḻoe'ele' ḻe'e to yo'o ẕen gan nak da' chope kwia gan ba nba'a. Le wsí'ni'a da' gawžo ga na'.

16 Bžojgak benne' wsedle chie' ka', na' bžíngake' ḻo yež, na' bejx̱áka'gake' yógo'te kan ba gož Jesusen' ḻégake'. Bsí'ni'agake' da' gáwgake' ga na' che Lni Paskon'.

17 Kate' ba goḻen, bžin Jesusen' ga na', na' benne' chežinno, benne' wsedle chie' ka', zá'ḻengake' Ḻe' tẕen. 18 Kate' ne že'j žáwgake', bchaḻj Jesusen', na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, zoa to benne' ládjwle ḻe'e, benne' že'j žáwḻene' neda' tẕen. Ḻe' wdíe' neda' ḻo na'gak benne' yodo' ka'.

19 Naž gok nyache' ḻáže'gake', na' wzó ḻáwgake' žé'gake' Ḻe' to toe':

—¿Naken neda'?

Ḻezka' yetóe' wnné':

—¿Nedan'?

20 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Nake' to benne' ladjw chežínnole ki, bennen' ẕžínḻene' neda' tẕen ḻo ye'n. 21 Cha'a gan gótgake' neda', Benne' Golje' Benách, kan nyejw ḻe'e yiche la'y kan gaken chia', san da' nyáche'ḻe'e gaken che bennen' wdíe' neda' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' neda'. Gakže chawe' che bennen' chéla'kze bi golje'.

22 Kate' ne že'j žáwgake', Jesusen' bex̱we' yet x̱til. Gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Bzožjen', na' bi'en chégake', na' wnné':

—Le gawn. Da' ni naken beḻa' žen chia'.

23 Ḻezka' bex̱we' to ẕíga'do', na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bi'en chégake', na' yógo'tegake' wé'jgaken'. 24 Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' ni naken x̱chena' da' žon chochen diža' kobe da' ẕka'nen chawe', dan' žon Dios ḻen benách ka'. X̱chena' na' ḻaljen ni'a chegak benne' zan. 25 Da' li žapa' ḻe'e, biž ye'ja' x̱is uba ki na' zejte ye'ja' da' kobe gan ẕnna bia' Dios.

Ẕnna Jesús nna Bedw bi nónbi'e Ḻe'

(Mt. 26:30‑35; Lk. 22:31‑34; Jn. 13:36‑38)

26 Wdé béḻgake' da' belwé ḻáwgake' Dios, bžójgake', na' jake' ḻaw Ya'a Yag Olibo. 27 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Yógo'tele gak chope ḻáže'le, na' yebéj yichjle neda' na'a že', dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Gota' benne' žape chi'e ẕila' ka', na' gásḻasgakba'.” 28 Te yebana' ḻo yeḻa' got, cha'a gan nbab Galilea zga'ala' ka ḻe'e.

29 Naž Bedw gože' Jesusen', na' wnné':

—Ḻa'kze yógo'tegake' gak chope ḻáže'gake', na' yebéj yíchjgake' Le', bi gak chope ḻaža'a neda'.

30 Jesusen' gože' ḻe', na' wnné':

—Da' li žapa' le', ḻa' yel nize, zga'ale kate' kweže leko' chope chi'i, chonne chi'i nnio' bi nónbi'o neda'.

31 Naž Bedon' ben choche' x̱tiže'e ni'a che Dios, na' wnné':

—Ḻa'kze gátḻentia' Le' tẕen, bi nnia' bi nónbi'a Le'.

Ḻezka' wnnágake' yógo'tegake'.

Jesús ẕcháḻjḻene' Dios ḻo yežlyón' nzin' Jetsemaní

(Mt. 26:36‑46; Lk. 22:39‑46)

32 Naž bžin Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ḻo yežlyón' nzin' Jetsemaní, na' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le kwe' nga, kate' cha'a neda', chejcháḻjḻena' Dios.

33 Bchi'e Bedw ḻen Jakob, na' Ẕwa, na' wzó ḻawe' žekle', na' žak nyache' ḻaže'e. 34 Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Gatkza' ḻo yeḻa' žak nyache' ḻaže' chia'. Le kwez nga, na' le nna'ze dot yele.

35 Naž Jesusen' wzé'e yeláte'do' na'le, na' bzechw ḻawe' ḻo yo, na' bcháḻjḻene' Dios. Wnnable' Ḻe', cha' wak, kwase' chie' da' žaḻa' sáka'ḻi'e ža na'. 36 Kate' ne ẕcháḻjḻene' Dios, wnné':

—X̱e, yógo'te gak gono' Le'. Bekwás da' žaḻa' sáka'ḻi'a, san kege kan žénela' neda', san kan žénelo' Le', gono'.

37 Naž Jesusen' beyeje' gan zej nnita' benne' wsedle chie' ka', na' bejx̱ake'e ḻégake' ẕtásgake'. Gože' Bedon':

—Smon, ¿ẕtaso' na'a? ¿Bi ẕbejo' bichgale yej ḻawo' to chí'ido'ze? 38 Le nna'ze dot yele, na' le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable' bi si' latje da' x̱iwe' chen' ḻe'e cheḻa'ale. Da' li be' nákkzele zoakzen ban ḻaže', san ḻo yeḻa' benách chele žedó ḻáže'le.

39 Naž da' yoble wyéj Jesusen', na' bcháḻjḻene' Dios, na' ḻa' tḻebe kan wnné'. 40 Kate' beyeje' da' yoble gan nníta'gake', bejx̱ake'e ḻégake' ẕtásgake' dan' yo'o bichgale yej ḻáwgake'. Bi wnnézgekle' bi da' yé'gake' Ḻe'. 41 Kate' beyeje' da' chonne chi'i gan nníta'gake', gože' ḻégake':

—¿Ẕtasle? ¿Žezí' ḻáže'le? ¡Ká'teze! ¡Ba bžin ža! Le wia nga, neda', Benne' Golje' Benách, ba ndia' ḻo na'gak benne' doḻa' ka'. 42 ¡Le chas! ¡Le cho'o! Le wia nga, za' bennen' wdíe' neda' ḻo na'gak benách ka'.

Želzene' Jesús

(Mt. 26:47‑56; Lk. 22:47‑53; Jn. 18:2‑11)

43 Kate' ne ẕchaḻj Jesusen' da' ni, bḻa' Judas, bennen' nbábḻene' yechinéj benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' zá'ḻengak benne' zan ḻe' tẕen, benne' ka' zej noe'e ya ntoche' ka', na' yag ka'. Bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', na' benne' gole ka', bséḻa'gake' ḻégake'. 44 Judas na', bennen' ẕdie' Jesusen' ḻo ná'gake' ba bḻoe'ele' ḻégake' to da' gone' da' gak bian' no benne' nake' Jesusen', na' wnné':

—Bennen' wchág ḻawa'-ne', Ḻekze' Jesusen'. Le sene', na' le chi'e. Le wia binlo nich bi yelé'.

45 Kate' bžin Judas na' ga na', ḻa' wbíga'tie' gan zoa Jesusen', na' gože' Ḻe':

—Benne' wsedle, Benne' wsedle.

Naž bchag ḻawe' Jesusen'. 46 Naž béx̱wgake' Jesusen', na' bché'gake' Ḻe' nžeje'.

47 Naž to benne' žónḻene' Jesusen' tẕen wleje' ya ntoche', na' bene' we' bi' wen žin che bx̱oz blo, na' bchoge' yid nagbe'. 48 Jesusen' gože' benne' ka', na' wnné':

—¿Bžojle nwa'le ya ntoche' ka', na' yag ka' nich senle neda', kan žonle kate' ẕzenle to benne' wbán? 49 Kate' ža ka' wzóaḻena' ḻe'e, na' bsedla' benne' ka' gan nak ḻo ẕchil yodo', bi wẕenle neda', san žaken ki nich gak da' nyejw ḻe'e yiche la'y.

50 Naž yógo'te benne' wsedle ka' che Jesusen' bebéj yíchjgake' Ḻe', na' bẕónnjgake'.

Žẕonnj to x̱kwide' byo

51 Ḻezka' wzóa to x̱kwide' byo ga na', nawbe' Jesusen', na' nx̱oaze kwinbe' to laže' laga'. Benne' ka' zej nchi'e Jesusen' béx̱wgake'-be', 52 san bsanbe' lažen', na' gaḻ yídzebe' bẕonnjbe'.

Ẕché'gake' Jesús ḻawgak benne' yolawe' blo che yodo'

(Mt. 26:57‑68; Lk. 22:54‑55, 63‑71; Jn. 18:12‑14, 19‑24)

53 Bché'gake' Jesusen' ḻaw bx̱oz blo, gan zej ndobe yógo'te bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', na' benne' yodo' wsedle ka'. 54 Bedw bejnawe' Jesusen' zí'to'le. Wyoé'e ḻa' ḻi'a liž bx̱oz blon', na' wžé'ḻene' tẕen benne' ni'a na' ka' bx̱oz blon', na' bche'l kwine' gan nak žoa'a yi'.

55 Bx̱oz wnná bia' ka' ḻen yógo'te benne' yolawe' blo ka' gónegekle' žéḻgekle' to da' gak yesbága'gake' Jesusen' ẕia nich gak chóggake' chie' gate', san bi be bžéḻgekle'. 56 Benne' zan wnnégake' che Jesusen' da' wen ḻaže', san bi gok tḻebe dan' wnnégake' chie'. 57 Naž wzegak benne' ka' wnnégake' che Jesusen' da' wen ḻaze', na' wnnágake':

58 —Neto' benlto' da' bchaḻj bennen', na' wnné': “Wchinnja' yodo' nga, da' benen ḻen ni'a na'gak benne' ka', na' yechonne žaze yechisa' yetó da' bi gonen ḻen ni'a na'gak benne' ka'.”

59 Ḻezka' bi gok tḻebe x̱tíža'gake'.

60 Naž wzó ža' bx̱oz blon' gachje ḻáwe'le benne' ka' nníta'gake' ga na'. Wnnable' Jesusen', na' wnné':

—¿Bi be žechebo'? ¿Biẕen' da' ẕnnagak benne' ki kan naken chio'?

61 Wzóa žize Jesusen', na' bi be bechebe'. Da' yoble bx̱oz blon' wnnable' Ḻe', na' wnné':

—¿Nako' Le' Benne' Criston', Ẕi'n Dios la'y?

62 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Naka'. Ḻezka' ḻé'elele neda', Benne' Golje' Benách, soa' kwi'a kwit ḻi ža che Dios, Bennen' napkze' dot yeḻa' wnná bia', katen' yeḻá'a ḻo bejw ya'abá.

63 Naž bx̱oz blon', ḻo yeḻa' ẕža'a chie' bcheze' laže' da' nakwe', na' wnné':

—Bi žiážjelžo no benne' wḻoe'ele' ẕia da' nbage'e. 64 Bénkzelele wnníe' che Dios ḻen da' wnné'. ¿Biẕ ẕnnale ḻe'e?

Yógo'tegake' bchóggake' che Jesusen' gate'.

65 Naž baḻe' wzó ḻáwgake' ẕžé'egake' Jesusen' ẕene'. Bkáche'gake' yej ḻawe', na' béngake' Ḻe' zi', na' wnnágake':

—Wnné ya'a na'a nolto' bwáwža'ato' Le'.

Benne' ka', benne' ni'a na' bx̱oz blon', wdápa'gake' žoa'a ḻaw Jesusen'.

Ẕnna Bedw bi nónbi'e Jesús

(Mt. 26:69‑75; Lk. 22:56‑62; Jn. 18:15‑18, 25‑29)

66 Kate' ne zoa Bedw ḻi'a ẕan yo'o, to x̱kwide' no'le, bi' wen žin che bx̱oz blon', wbíga'be' gan zoe'. 67 Kate' bḻe'elbe' Bedon' gan ži'e ẕche'l kwine' žoa'a yi', bwíabe' ḻe', na' wnnabe':

—Ḻezka' le' žónḻeno' Jesús, benne' Nasaret na', tẕen.

68 Beží'i Bedon', na' wnné':

—Bi nónbi'a-ne', na' bi nnezla' bi dan' ẕnno'.

Bežój Bedon', na' bejsóe' gan žázgake' ḻi'a na'. Naž wžeže leko'. 69 Da' yoble to x̱kwide' no'le wen žin bwíabe' ḻe', na' wzó ḻawbe' že'be' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnabe':

—Benne' ni žónḻene' ḻégake' tẕen.

70 Da' yoble bžon Bedon'. Yextido', benne' ka' nníta'gake' ga na' góžgake' Bedon', na' wnnágake':

—Da' li žónḻeno' ḻégake' tẕen, dan' nako' benne' Galilea. Ḻa' díža'ze ẕchaḻjo' zej nak bi'o, dan' toze kan ẕchaḻjle.

71 Wzó ḻaw Bedon' žẕia kwine' ẕia, ẕzetje' Dios, na' wnné':

—Bi nónbi'a bennen' ẕchaḻjle chie'.

72 Ḻa' wžéžete leko' da' chope chi'i. Naž bejsá' ḻaže' Bedon' dan' wnná Jesusen', katen' gože' ḻe': “Zga'ale kate' kweže leko' chope chi'i, chonne chi'i nnio' bi nónbi'o neda'.” Kate' bejsá' ḻaže'e diža' ni, wzó ḻawe' ẕbéžeḻi'e.

15

Ẕché'gake' Jesús ḻaw Pilato, benne' wnná bia'

(Mt. 27:1‑2, 11‑14; Lk. 23:1‑5; Jn. 18:28‑38)

1 Kate' ne nak zildo', bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', na' benne' yodo' wsedle ka', na' yógo'te benne' yolawe' blo che yodo', béngake' toze diža'. Naž bché'gake' Jesusen' nžeje', na' bdégake' Ḻe' ḻo na' Pilato, bennen' wnná bian', nich choge' chie' gate'. 2 Pilaton' wnnable' Jesusen', na' wnné':

—¿Nako' le' benne' nna bi'e benne' judío ka'?

Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Da' li ẕnno'.

3 Bx̱oz wnná bia' ka' besbága'gake' Jesusen' da' zan da' ẕia. 4 Naž Pilaton' wnnable' Ḻe' da' yoble, na' wnné':

—¿Bi be žechebo'? Bze nag da' zan da' žesbága'gake' le'.

5 Bi be bechebe Jesusen'. Ka' goken, bebán ḻaže'l Pilaton'.

Želchoge' che Jesús gate'

(Mt. 27:15‑31; Lk. 23:13‑25; Jn. 18:38‑19:16)

6 De to da' žónteze žon Pilaton' kate' žak lni na', žsane' to benne' nyejwe' liž ya, nóte'teze benne' želnnáb benne' ka'. 7 Kate' ža ka' to benne' lie' Barrabás nyejwe' liž ya, tẕen ḻen yebaḻe lježe' ka', benne' ka' bdíḻ-ḻengake' benne' Roma ka', na' bétgake' baḻe benách ka'. 8 Kate' bžingak benne' zan ka' gan zoa Pilaton', wzó ḻáwgake' ẕnnábgekle' ḻe' gone' chégake' ka žónteze žone'. 9 Beží'i Pilaton', na' wnné':

—¿Žénelele wsana' bennen' chele, bennen' nna bi'e benne' judío ka'?

10 Ki wnná Pilaton' dan' žákbe'ele' bx̱oz wnná bia' ka' bdégake' Jesusen' ḻo ne'e dan' ẕgé'egekle' Ḻe'. 11 Bx̱oz wnná bia' ka' bzejní'igekle' benne' zan ka' nich nnábgekle' Pilaton' wsane' Barrabasen' ḻo ná'gake'. 12 Naž Pilaton' wnnable' ḻégake' da' yoble, na' wnné':

—¿Biẕ žénelele gona' che bennen' ẕnnale lie' benne' nna bi'e benne' judío ka'?

13 Wžéžeya'agake' zižje, na' wnnágake':

—¡Bde'e ḻe'e yag kroze!

14 Pilaton' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕ da' ẕia nbage'e?

Da' yoble wžéžeya'agake' zižje, na' wnnágake':

—¡Bde'e ḻe'e yag kroze!

15 Dan' gónele Pilaton' gone' dan' chaž ḻáže'gak benne' zan ka', bsane' Barrabasen' ḻo ná'gake'. Naž gože' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, chíngake' Jesusen', na' bdie' Ḻe' ḻo na'gak benne' ka' nich chejdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze.

16 Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, bché'gake' Jesusen' ḻi'a yolawe', gan btóbgake' ljéžgake' ka'. 17 Bwákwgake' Jesusen' to laže' x̱na, na' béngake' to da' bžíagake' yichj Jesusen', dan' naken ḻen ni'a ne'e yag yeche'. 18 Naž wzó ḻáwgake' žon dítjgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen le', benne' ẕnna bi'e benne' judío ka'!

19 Bdíngake' ya x̱til yichje', na' bžé'egake' Ḻe' ẕene'. Bzoa ẕíbgake' ḻawe', na' ḻo yeḻa' žon ditjle bka'n ẕéngake' Ḻe'. 20 Kate' beyóž ben dítjgekle' Ḻe', beká'agake' laže' x̱nan' da' nakwe', na' begákwgake' Ḻe' laže' chekze'. Naž bebéjgake' Ḻe' ḻa' ḻí'ale yolawen' nich chejdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze.

Ẕdá'gake' Jesús ḻe'e yag kroze

(Mt. 27:32‑44; Lk. 23:26‑43; Jn. 19:17‑27)

21 Béx̱wgake' to benne' yež Sirene, benne' ẕdeze' ga na', na' zezé'e yix̱e'. Lie' Smon, na' nake' x̱agak Kantr, na' Rufo. Béngake' ga bi'e yag kroze che Jesusen'.

22 Bché'gake' Jesusen' latjen' nzin' Gólgota, to diža' hebreo da' ẕnnan ḻen diža' x̱iža', Ya'a Žit Yichj Benne'. 23 Bé'gake' da' ye'j Jesusen' x̱is uba da' nžix̱en než sḻa' che mirra, san Ḻe' bi we'jen'. 24 Naž bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze, na' wdísgake' laže' da' gokw Jesusen' ḻo na' to to benne' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe. Bebéjgake' da' gak bian' nich nnézgekle' dan' yeyaḻa' to toe'.

25 Ne nak x̱sile katen' bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag krozen'. 26 Dižan' da' bdá'gake' ḻe'e yag kroze yichjle Jesusen' kan nak da' žesbága'gake' Ḻe' ẕia ẕnnan ki: “Benne' ẕnna bi'e benne' judío ka'.” 27 Bdá'gake' chope benne' wbán ka' ḻe'egak yag kroze ka' tẕen ḻen Jesusen', na' de'e toe' kwite' ḻi ža, na' yetóe' kwite' yegle. 28 Ka' goken, gok kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Wbábḻene' benne' wen da' ẕinnj ka'.”

29 Benne' ka' želdíe' ga na' bḻiž zí'gake' Jesusen'. Bta yíchjgake', na' wnnágake':

—¡O'! ¿Wchinnjo' yodo' che Dios, na' yechonne žaze yechison'? 30 Beslá kwino' na'a, na' betj ḻe'e yag krozen'.

31 Ḻezka' bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' yodo' wsedle ka', ben dítjgekle' Ḻe'. Belyi'e ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—Beslé' benne' yoble ka', san bi gak yeslá kwine'.

32 Ḻezka' wnnágake':

—¡O'! ¿Nako' Benne' Criston', benne' nna bi'e benne' judío ka'? Betj na'a ḻe'e yag krozen' nich ḻe'elton', na' chejḻe'to' chio'.

Ḻezka' benne' ka' zej de'e ḻe'egak yag kroze ka' tẕen ḻen Ḻe', bḻiž dítjgekle' Ḻe'.

Da' goken kate' got Jesús

(Mt. 27:45‑56; Lk. 23:44‑49; Jn. 19:28‑30)

33 Kate' bžin wawbíž, bchoḻ dot yežlyó nga, na' goken ki na' zejte žedá chonne. 34 Kate' ne žedá chonne, wžéžeya'a Jesusen', na' wnné':

—Eloi, Eloi, ¿lama sabaktani?

Diža' hebreo ni ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Dios chia', Dios chia', ¿biẕ chen' bsan ḻažo'o neda'?”

35 Benne' ka' nníta'gake' ga na' béngekle' diža' ni, na' wnnágake':

—Le wzé nag. Žḻiže' Lías.

36 Naž bx̱ite' to benne' zoe' ládjwgake', na' besbise' to da' bḻole da' že'jen nis ḻo nop zichj. Bde'en to ḻaw ya x̱tildo', na' bi'en nich x̱op Jesusen', na' wnné':

—Kwezžo, na' wíažo cha' yid Líasen' nich yetinne' Ḻe'.

37 Wžéžeya'a Jesusen', na' ḻa' gottie'. 38 Wžeza' laže' žeje da' naḻan' gachje ḻáwe'le ḻo yodo', na' bžojen chople, da' wzó ḻawn yichjlen, na' bžinten x̱ní'alen. 39 Bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' zie' ḻaw Jesusen', bḻe'ele' kan goken, kan wžéžeya'a Jesusen', na' ḻa' gottie', na' wnné':

—Da' li benne' ni goke' Ẕi'n Dios.

40 Ḻezka' wnníta'gak no'le ka' ga na', na' zí'to'le ẕwíagake'. Wnníta'gak Lia Madlen, na' Salomé, na' Lia, x̱na'gak Jakob kwide', na' Jwsé ládjwgak no'le ka'. 41 No'le ki jákḻene' Jesusen' katen' wdé' gan nbab Galilea, na' gókḻengake' Ḻe', na' bnéẕjwgake' da' bdawe' Ḻe' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. Ḻezka' wnníta'gak yebaḻe no'le zan ga na', no'le ka' bžínḻengake' Ḻe' ḻo yež Jerusalén.

Ẕkáche'gake' Jesús ḻo yežw ba

(Mt. 27:57‑61; Lk. 23:50‑56; Jn. 19:38‑42)

42 Za' žaḻe ža ẕpá'gake', ža na' za' žin ža la'y chegak benne' judío ka'. 43 Che ḻen bḻa' Jwsé, benne' yež Arimatea, ga na'. Nake' benne' blo ládjwgak benne' yolawe' blo che yodo', na' ḻezka' ẕbeze' ža nna bia' Dios. Dot ḻaže'e wyoé'e gan zoa Pilato, na' wnnable' ḻe' wneẕjwe' ḻe' latje yeywé'e Jesusen'. 44 Bebán ḻáže'le Pilaton' kate' wnné' ba got Jesusen', na' bḻiže' bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' wnnable' ḻe' cha' ba nat Jesusen'. 45 Kate' benle' da' wnná bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, bneẕjwe' Jwsén' latje yeywé'e Jesusen'. 46 Naž Jwsén' go'we' to laže' da' záka'ḻe'en, na' betinne' Jesusen' ḻe'e yag kroze, na' bcheḻ-le' Ḻe' lažen' da' záka'ḻe'en. Naž wló'ogake' Ḻe' ḻo yežw ba da' nadjen to ḻo bloj ḻe'e ya'a yej. Bde'e to yej blag ẕen da' besbagan' gan žó'ogake' ḻo yežw ba na'. 47 Lia Madlen, na' Lia, x̱na' Jwsé, bwíagake' gan bdégake' Jesusen'.

16

Žebán Jesús ḻo yeḻa' got

(Mt. 28:1‑10; Lk. 24:1‑12; Jn. 20:1‑10)

1 Kate' ba wdé ža la'y chegak benne' judío ka', da' naken ža gaže ža, naž Lia Madlen, na' Salomé, na' Lia, x̱na' Jakob, wẕí'gake' da' ẕḻa' ẕix̱ nich chejló'ogake' Jesusen' da' ẕix̱en'. 2 Kate' ne nak zildo' ža nežw, jake' žoa'a yežw ba che Jesusen', na' bžíngake' ga na' kate' za' ḻa' wbíž. 3 Belyi'e ljéžgake' ka', na' wnnágake':

—¿Noẕ benne' yeké'e yej na' nich gak cho'ožo ḻo yežw ba chien'?

4 Kate' bžíngake' ga na', bwíagake', na' bḻé'egekle' ba nkwas yej na', na' naken to yej ẕen. 5 Wyázgake' ḻo yežw ba ḻe'e ya'a yej na', na' bḻé'egekle' to x̱kwide' byo, wbás che ya'abá ga na'. Že'be' cheḻá'a ḻi ža ḻo yežw ban', na' nákwbe' to laže' tonn, laže' ẕíla'do'ze, na' bžébeḻe'egake'. 6 Naž x̱kwiden' gožbe' ḻégake', na' wnnabe':

—Biž žébele. Žeyiljle Jesusen', Benne' Nasaret, Bennen' wdé'e ḻe'e yag kroze. Ba bebane'. Biž zoe' nga. Le wia ga ni bx̱óagake' Ḻe'. 7 Le chej na'a, le chejzenle benne' wsedle chie' ka' da' ni, na' ḻezka' Bedw, na' ye'le ḻégake': “Chej Jesusen' zga'ale' ka ḻe'e gan nbab Galilea. Yeḻé'elele-ne' ga na' kan ba gožkze' ḻe'e.”

8 Naž bežójgake' ga na', na' bẕónnjgake' žoa'a yežw ban' dan' želẕize' ḻo yeḻa' ẕžebe chégake'. Bi belyi'e no benne' da' ni dan' ẕžébeḻe'egake'.

Ẕḻoe'e ḻaw Jesús ḻaw Lia Madlen

(Jn. 20:11‑18)

9 Kate' bebán Jesusen' zildo' ža nežwn', bḻoe'e ḻawe' zga'ale ḻaw Lia Madlen, no'len' bebéj Jesusen' gaže be' x̱iwe' ka' wyoé'e. 10 Wyéj Lian', na' bejzenlen' benne' ka' wdáḻengake' Jesusen'. Benne' ki zej nak nyache' ḻaže'e, na' ẕbéžegake'. 11 Kate' béngekle' kan nak da' bchaḻje', na' wnné' zoa nban Jesusen', na' bḻé'ekzele' Ḻe', bi bejḻé'gake' chie'.

Chope benne' wsedle ka' che Jesús žeḻé'egekle' Ḻe'

(Lk. 24:13‑35)

12 Wdé na', nža'le bḻoe'e ḻaw Jesusen' ḻawgak chope benne' wsedle chie' ka', benne' yó'ogake' nez, na' zjake' gan nak nez yix̱e'. 13 Naž beyéjgake', na' bejzéngeklen' yezíka'gake', san bi bejḻé'gake' x̱tíža'gake'.

Da' bde Jesús ḻo na'gak benne' wbás chie' ka'

(Mt. 28:16‑20; Lk. 24:36‑49; Jn. 20:19‑23)

14 Kate' ze ḻawte, bḻoe'e ḻaw Jesusen' ḻawgak benne' chinéj, benne' wbás chie' ka', kate' ne že'j žáwgake'. Bdiḻe' ḻégake' dan' bi žejḻé'gake' chie', na' dan' nak zide yichj ḻáẕdo'gake', na' dan' bi bejḻé'gake' x̱tíža'gak benne' ka' bḻé'egekle' Ḻe' wdé bebane'. 15 Naž gože' ḻégake', na' wnné':

—Le chej dot yežlyó nga, chejzénlele yógo'te benách diža' chawe' chian'. 16 Nóte'teze benne' chejḻi'e chia' neda', na' yezóe' nis, yelá bennen', san no benne' bi chejḻi'e chia', ga'n doḻa' da' nbage'e. 17 Benne' ka' chejḻé'gake' chia' neda' góngake' da' gak biá'gaken. Wkóngekle' žin la', na' yebéjgake' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka', na' wcháḻjgake' diža' yoble ka'. 18 Cha' góx̱wgake' bele snia ka' ḻen ná'gake', o cha' yé'jgake' da' žoten benách, bi be gonen chégake'. X̱oa ná'gake' benne' yižwé' ka', na' yeyáktegake'.

Jesús žeyepe' ya'abá che Dios

(Lk. 24:50‑53; Hch. 1:6‑11)

19 Kate' X̱anžon' beyóž bcháḻjḻene' ḻégake' da' ki, Dios bechise' Ḻe' ya'abá chie', gan wži'e kwit ḻi ža che Dios. 20 Bžójgake' ḻégake', na' bejzéngekle' benách yógo'te yež. X̱anžon' gókḻenkze' ḻégake', na' bi'e ḻégake' latje béngake' da' zej nak bian' nak dot da' li da' ẕcháḻjgake'. Ka'kze naken.

LUKAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

DIŽA' CHAWE' DA' BZOJ LUKAS

1

Diža' da' wló'o Lukas ḻo na' Teófilo

1 Benne' zan ba ben byéngake' bzójgake' gaze ḻo den da' naken dot da' li, dan' goken gan zoažo, 2 káteze bḻé'egeklen' ža ni'te, na' bzéngeklen' žo'o, na' bzégake' diža' kan goken. 3 Žekla' neda' gaken chawe' wzoja' da' ki gaze ḻo den chio', Teófilo, benne' cháwe'do', dan' ba wdilja' binlo kan nak yógo'te dan' goken ža ni'te. 4 Ẕzoja' da' ni chio' nich nnezlo' nak dot da' li da' ba nsedlo'.

Ẕḻoe'el wbás che ya'abá kan galj Ẕwa, benne' yezóe' benách ka' nis

5 Ža ni'te katen' wnná bia' Herodes gan nbab Judea, wzóa to bx̱oz lie' Secría. Nbábḻene' to kwe' bx̱oz, da' naken kwe' dan' ẕnna bia' Abías. Ḻezka' X̱bel, ẕo'le Secrían', nake' ẕa'só Aarón, bennen' goke' bx̱oz blo nežw, na' benne' biche' Moisés. 6 Secrían' ḻen X̱belen', zej nake' chawe' ḻaw Dios, na' dot ḻáže'gake' žóngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' ḻezka' da' bchi'le' Ḻe'. Ki goken, bi gok nitó benne' nnie' chégake'. 7 Bi wzóa no x̱kwide' chégake', dan' nak X̱belen' no'le wbíž, na' žoptie' ba ngólgake'.

8 Bžin byo' beyaḻa' che kwe' bx̱oz ka' gan nbab Secrían' góngake' žin ḻaw Dios, ḻo yeḻa' bx̱oz chégake'. 9 Kan žónteze žongak bx̱oz ka', beyaḻa' ḻo wláz Secrían' wyoé'e latje la'y che yodo' nich wzeye' yale ẕix̱ ḻaw X̱anžo Dios. 10 Kate' Secrían' ne ẕzeye' yalen', yógo'te benách ka' wnníta'gake' ḻa' ḻí'ale, na' ẕcháḻjḻengake' Dios. 11 Ḻa' na'ze bḻa' ḻaw to wbás che X̱anžon' gan zoa Secrían', zie' cheḻá'a ḻi ža che bkog la'y gan žey yalen'. 12 Katen' Secrían' bḻe'ele' wbás che ya'abán', gok zedle', na' bžebe'. 13 Naž wbasen' gože' Secrían', na' wnné':

—Secría, bi žebo'. Dios ba benle' da' ẕnnablo'-ne', na' X̱bel, no'le chion', soa to bi' byodo' chie', na' go'o labe' Ẕwa. 14 Gak yeḻa' ba nez ẕen chio', na' yebéḻe'elo'. Benne' zan yebégekle' ni'a che x̱kwiden'. 15 Gakbe' ẕenḻe'e ḻaw Dios. Bi ye'jbe' x̱is uba, na' kege to da' žsožlen benách ka'. Dios Be' La'y yedjsóaḻene'-be' kate' ne yo'obe' ḻo ḻe'e x̱na'be'. 16 Ẕwa ni gonbe' ga yeyakgak benne' zan, benne' Israel ka', che X̱anžo Dios. 17 Ḻezka' cheje' zga'ale' ka X̱anžon', na' Be' ḻa'yen', na' yeḻa' waken', da' ka' wnníta'ḻengaken Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, sóaḻengaken ḻe'. Ki gaken che Ẕwan' nich yeyone' toze benne' zej nake' x̱a ḻen ẕí'ngake' ka'. Wzejni'ile' benne' ka' ẕží'igake' che Dios, nich yeyákgake' benne' chawe' ka', na' yesnisle' ḻégake' nich gak ban ḻáže'gake', na' gápegake' X̱anžon' ba la'ne.

18 Naž Secrían' wnnable' wbás che ya'abán', na' wnné':

—¿Biẕe gak bian' gakgak da' ki? Ba ngola' neda', na' ḻezka' ba ngol no'le chian'.

19 Bechebe wbasen', na' wnné':

—Neda' lia' Gabriel. Žona' žin ḻaw Dios. Ḻekze' bseḻe'e neda' nich wcháḻjḻena' le', na' wzenla' le' diža' chawe' ni. 20 Na'a, dan' bi bejḻi'o da' goža' le', wkwežo', na' biž gak nnio' kate' gákžegak yógo'te da' ki, kate' žin ža.

21 X̱ak gokgak da' ki, wnníta'gak benne' ka' ḻa' ḻí'ale, želbeze' Secrían', na' žebángekle' dan' ẕžél-ḻe'ele' ḻo latje ḻa'yen'. 22 Kate' bežój Secrían', bi gok wcháḻjḻene' ḻégake', na' gókbe'egekle' bḻe'e dáwe'le' to da' bḻoe'el Dios ḻe' ḻo latje ḻa'yen'. Dan' bi gok nne Secrían', bḻoé'ezele' nich bzejni'ile' ḻégake' dan' goken.

23 Kate' bza'a ža ka' žaḻa' gon Secrían' žin ḻaw Dios, naž beyeje' liže'. 24 Wdé ža ka' wyó'o bi'do' ḻo ḻe'e X̱bel, ẕo'le Secrían', na' bga'ne' yo'oze gayo' byo'. Bsa' ḻaže'e, 25 na' wnné':

—X̱anžon' žone' chia' ki. Žonne' to x̱kwide' chia', na' žone' ga biž yedoe'ela' ḻawgak benách ka'.

Wbás che ya'abán' ẕḻoe'ele' kan za' galj Jesús

26 Wdé x̱op byo', bḻa' ḻaw wbasen' che ya'abá, dan' bseḻa' Dios wbás na'kze', Gabriel, nich cheje' ḻo yež Nasaret, dan' nbaben Galilea. 27 Dios bseḻe'e ḻe' ga na', nich chejcháḻjḻene' to x̱kwide' no'le lebe' Lia. Ḻebe' ba bchebe ḻáže'be' wchág ná'ḻenbe' to benne' byo lie' Jwsé. Ḻe' nbabe' ẕa'só Dabí, bennen' wnná bi'e benách Israel ka' ža ni'te. 28 Kate' wyó'o Gabrielen' gan zoa Lian', gože'-be':

—Padiox̱. Dios že' ḻaže'e le'. X̱anžo Dios zóaḻene' le'. Ḻekze' žone' ga gakže chawe' chio' ka gak chegak yógo'te no'le ka'.

29 Kate' Lian' bḻe'elbe' wbás che ya'abán', wžé' zedlbe' ni'a che dan' bchaḻjen', na' bebanlbe' kan gože'-be'. 30 Naž wbasen' gože'-be', na' wnné':

—Lia, bi žebo', dan' Dios žon chawe'e le'. 31 Na'a, cho'o to bi'do' ḻi'o, na' galj to x̱kwide' byodo' chio', na' go'o labe' Jesús. 32 Jesús ni golbe', na' gake' benne' blo, na' si' le' Ẕi'n Dios, Benne' ẕente. X̱anžo Dios gone' ga nna bi'e kan ben Dabí, x̱a gole wdé che Jesusen', bennen' wnná bi'e ža ni'te. 33 Jesusen' nna biá'teze' benne' Israel ka', na' yeḻa' wnná bia' chien' batkle te chen.

34 Naž Lian' wnnablbe' wbás che ya'abán', na' wnnabe':

—¿Nakx̱kze gak da' ki, dan' bi zóaḻena' benne' byo?

35 Naž wbasen' gože'-be':

—Dios Be' La'y ḻe'e gan zo', na' gone' ga yeḻa' wak che Dios, Benne' ẕente, sóaḻenen le', na' gaken gan zo' ka to ẕoḻ da' ẕgo'o bejw. Che ḻen bi' byodo' na', bi'don' žaḻa' galjbe', cho'obe' ḻo na' Dios, na' si' labe' Ẕi'n Dios. 36 Ḻezka' X̱bel, ẕi'n x̱a x̱to'o wdé, ba yo'o to bi' byodo' ḻi'e ḻa'kze ba ngole'. Wnnégake' chie', na' wnnágake': “Nake' no'le wbíž” san ba zej x̱op byo' yo'o bi'don' ḻi'e. 37 Bi be zoa da' bi gak gon Dios.

38 Naž Lian' wnnabe':

—Nakkza' chie'. To chi'ize naka' wen žin che X̱anžon'. Gak chia' kan bach wnnó' gon Dios chia' neda'.

Naž ḻa' beza'te wbás che ya'abán' gan zoa Lian'.

Lia zejwíabe' X̱bel

39 Ḻa' ža na'ze wyó'o Lia nez, na' taría taría wyejbe' gan nak ḻaw ya'ado' ka', na' bžinbe' to yež da' nbaben Judea. 40 Kate' bžinbe' ga na' wyo'obe' liž Secrían', na' gožbe' X̱belen': “Padiox̱.”

41 Kate' benle X̱belen' dan' wnná Lian', ḻa' btate kwin bi'don' yo'obe' ḻi'e, na' Dios Be' La'y bedjsóaḻene' ḻe'. 42 Naž X̱belen' wnníe' zižje, na' wnné':

—Dios ba ben cháwe'že' le' ka yógo'te no'le ka', na' ḻezka' ben chawe'e bi'don' yo'obe' ḻi'o. 43 ¿Noẕkze neda', dan' bḻa' x̱na' X̱ana' ga zoa' ni? 44 Katen' benla' dan' gožo' neda', ḻo yeḻa' žebél chebe' ḻa' btate kwin bi'don' yo'obe' ḻi'a. 45 Ba nez ẕen naken chio' dan' bejḻi'o x̱tiža' wbás che ya'abán', na' gakkze kan gože' le' ḻo wláz X̱anžon'.

46 Naž Lian' wnnabe':

Dot ḻaža'a ẕka'n ẕena' X̱anžon',

47 na' žebéḻenla' Dios, Benne' Weslá chian'.

48 Dios na'kze be' ḻaže'e neda'.

Yoa'a ḻo ne'e Ḻe', na' to chi'ize naka' wen žin chie'.

Na'a so ḻaw, nnágake' chia':

“Ba nez ẕen naken che no'len'.”

49 Ẕenḻe'e nak da' ben Dios, Benne' ẕente, chia' neda'.

¡Ga'n ẕen La la'y chie'!

50 Ḻe' žeyache' ḻáže'tezle' benne' ka' ẕžébegake' Ḻe',

na'a ža, na' to chi'ize.

51 Da' zan yeḻa' wak ẕen ka' ba bene' Ḻe'.

Bzex̱jwe' benne' ka' bka'n ẕéngake' yeḻa' žejní'il chégake'.

52 Beké'e yeḻa' wnná bia' chegak benne' blo ka',

na' bene' ga zej nak blo benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

53 Bwawe' benne' ka' beldone',

na' bka'ne' ka'ze benne' wnni'a ka'.

54 Gókḻene' benne' Israel ka', benne' wen žin chie' ka',

dan' be' ḻaže'e ḻégake', na' beyache' ḻáže'le' ḻégake'.

55 Bene' da' bchebe ḻaže'e chegak x̱a x̱to'žo ka', dan' gone' chežo,

dan' bchebe ḻaže'e che Bran, na' chegak ẕa'sóe' ka'.

56 Lian' bgá'nḻenbe' X̱belen' chonne byo', na' wdé na' beyejbe' ližbe'.

Da' gok kate' golj Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis

57 Kate' bžin ža žaḻa' soa x̱kwide' che X̱belen', golj to bi' byodo'. 58 Benne' ẕjo'o ḻi'a chie' ka' ḻen lježe' ka', béngekle' kan Dios beyache' ḻáže'le' ḻe', na' bebéḻengekle' ḻe'. 59 Kate' ba gok x̱ono' ža zoa x̱kwiden', bḻa'gak ljéžgake' ka' ga na' nich chóggake' ḻo beḻa' che bi' byodon' da' nak bian' nbabbe' che Dios, na' gónegekle' wzóagake' labe' Secría kan zoa la x̱abe'. 60 Naž beží'i X̱bel, x̱na'be', na' wnné':

—O'o. Ẕwa si' labe'.

61 Wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen'? Bi zoa nitó lježle, benne' lie' Ẕwa.

62 Naž benne' ka' bḻoé'ezegekle' nich nnábgekle' x̱abe' biẕe žénele' si' labe'. 63 Secrían' wnnabe' to blagdo', na' bzoje' ḻawn da' ẕnnan: “Ẕwa si' labe'.” Bebángekle' yógo'tegake'. 64 Ka' gaze ḻa' beyáljwte žoa'a Secrían', na' gok bechaḻje', na' bka'n ẕene' Dios. 65 Naž bebángekle yógo'te benne' ẕjo'o ḻi'a chégake', na' wzé diža' kan gok da' ki yógo'te yeždo' zej nnitan' ḻawgak ya'ado' ka' gan nbab Judea. 66 Bza' ḻáže'gak yógo'te benne' ka' katen' béngekle' kan goken, na' wnnágake':

—¿Biẕkzen' gon bi' byodon'? Da' likze X̱anžon' zóaḻene'-be'.

Da' bchaḻj Secría ḻo wláz Dios

67 Naž Dios Be' La'y bedjsóaḻene' Secrían', x̱a Ẕwan', na' bchaḻje' ḻo wláz Dios, na' wnné':

68 ¡Ga'n ẕen Dios, X̱angak benne' Israel ka',

dan' bedjwíe' žo'o, benách chie', na' beya'we' žo'o!

69 Bseḻe'e Benne' Weslá chežo ga zoažo ni,

ḻen yeḻa' wak ẕen chie'.

Nake' X̱kwiden' za' goljbe' ládjwgak ẕa'só Dabí,

bennen' goke' wen žin che Dios ža ni'te.

70 Ža ni'te bchebe ḻaže'e gone' da' ki,

dan' wnné' ḻo na'gak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'.

71 Bchebe ḻaže'e yeslé' žo'o

ḻo na'gak benne' ka' ẕžá'agake' žo'o,

na' ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' žo'o chawe'.

72 Bchebe ḻaže'e yeyache' ḻáže'le' Dabín', x̱a gole wdé chežon',

na' chejsá' ḻaže'e da' bchebe ḻaže'e, dan' naken la'y.

73 Ben choche' x̱tiže'e, dan' bchebe ḻaže'e gonen',

dan' gože' Bran, x̱a gole wdé chežon',

dan' naken to da' žaḻa' gone' chežo žo'o.

74 Bchebe ḻaže'e yeslé' žo'o

ḻo na'gak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' žo'o chawe'

nich biž žébežo gonžo x̱chine' Ḻe',

75 na' nich gakžo gax̱jw ḻaže', na' dot chawe'

ḻawe' Ḻe' yógo'te ža soažo nbanžo.

76 Le', ẕí'na'do', si' lo' benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, Benne' ẕente,

dan' chejo' le' zga'alo' ka X̱anžon', na' gon chawo'o nez gan tie'.

77 Wzejni'ilo' benách chie' ka' kan wak yelágake'

na' kan yenít ḻaw Dios doḻa' da' zej nbage'e.

78 Ki naken, Dios žeyache' ḻáže'le' žo'o,

na' gone' ga ḻa' ḻaw Bennen' nakkze' baní' chežo.

79 Ḻekze' wza'ni'e chegak benne' ka' nak choḻ yichj ḻáẕdo'gake', na' za' gátgake',

nich yegoé'e žo'o to nez gan ga'n cháwe'žo.

80 Bgole x̱kwide' byodon', na' gokbe' waḻe. Wzóazebe' gan nak latje dach kate' bžinže ža bḻa' ḻawbe' ḻawgak benne' Israel ka'.

2

Da' goken katen' golj Jesús

(Mt. 1:18‑25)

1 Ḻa' ža na'ze Augusto, benne' Sésar, bchi'le' yógo'te benách nníta'gake' yežlyó nga yéla'gake' ḻe'e yich. 2 Kate' da' nežw byéla'gake' ḻe'e yichen', wnná bia' to benne' lie' Sirenio gan nbab Siria. 3 Yógo'te benách ka' beyéjgake' yež che chégake' gan zej nbabe' nich yéla'gake' ḻe'e yichen'. 4 Wzá' Jwsé ḻo yež Nasaret gan nbab Galilea, nich cheje' gan nbab Judea, na' bžine' ḻo yež Belén, gan golj Dabí ža ni'te. Ki bene' dan' nbabḻen Jwsén' benne' ka' zej nake' ẕa'só Dabín'. 5 Jwsén' wyeje' ga na' nich yéle'e ḻe'e yichen', tẕen ḻen Lia. Lian' nakbe' x̱kwide' no'len' ba bchebe ḻáže'be' wchág ná'ḻenbe' Jwsén', na' za' galj bi'do' chebe'. 6 Kate' ne nníta'gake' ḻo yež Belén, bžin ža žaḻa' galj bi'do' cheben'. 7 Golj to bi' byodo', x̱kwide' nežw chie'. Bcheḻe'-be' to láže'do', na' bdix̱jwe'-be' to ḻo yo'odo' gan žape chí'igake' da' žawgak bia ka' chegak benne' ka' yó'ogake' nez. Ki goken dan' bi bžeḻ latje gan gá'ngake' ḻo yo'o gan želžín benne' ka' yó'ogake' nez.

Ẕḻa' ḻaw wbás che ya'abá gan žape chí'igake' ẕila' ka'

8 Gawze gan že' yež Belén nníta'gak benne' ka' yix̱e', benne' žape chí'igake' ẕila' ka' žel. 9 Ḻa' bḻa' ḻawte to wbás che X̱anžon' gan nníta'gake'. Wyó'o yeḻa' baní' che X̱anžon' gan nníta'gake', na' bžébegake'. 10 Naž wbás che ya'abán' gože' ḻégake', na' wnné':

—Bi žébele. Na'a ẕzenla' ḻe'e to da' gonen ga yebélele, na' yebéḻengeklen yógo'te benách. 11 Na'a ba golj to bi' byodo' ḻo yež gan golj Dabí, na' gakbe' Benne' Weslá chele. Nake' benne' bseḻa' Dios, na' nake' X̱anžon'. 12 Da' ni gak bia'be' nich gónbia'le-be'. Yežeḻ-lele-be', nžeḻbe' láže'do', na' debe' to ḻo yo'odo' gan žape chí'igake' da' žawgak bia ka' chegak benne' ka' yó'ogake' nez.

13 Gan wzóa wbás che ya'abán', ka' gaze bḻa' ḻawgak wbás zante che ya'abá che Dios, na' ẕka'n ẕéngake' Dios, na' wnnágake':

14 ¡Ga'n ẕen Dios, Bennen' zoe' ža'te!

Gak da' wká'n chawen' benách yežlyó nga,

benne' ka' Dios žaz ḻaže'e ḻégake'.

15 Kate' beza'gak wbás che ya'abá ka' ga na', zeyéjgake' ya'abá, benne' ka' žape chí'igake' ẕila' ka' gož ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—Le cho'o ḻo yež Belén nich ḻe'elžo cha' ba goken kan bzejní'il X̱anžon' žo'o.

16 Taría taría ḻa' jaktie' ga na', na' bejx̱áka'gake' Lian' ḻen Jwsén', na' x̱kwiden', bi'don' debe' to ḻo yo'odo' gan žape chí'igake' da' žawgak bia ka' chegak benne' ka' yó'ogake' nez. 17 Kate' bḻé'egekle'-be', bzéngekle' ḻégake' dan' wnná wbás che ya'abán', kan nak che x̱kwiden'. 18 Bebángekle yógo'te benne' béngekle' dan' wnnagak benne' ka' žape chí'igake' ẕila' ka'. 19 Lian' wlo'oze' da' ki ḻo yichj ḻáẕda'we', na' blab ḻaže'e kan zej naken. 20 Beyejgak benne' ka' žape chí'igake' ẕila' ka', ẕka'n ẕéngake', na' žoe ḻáwgake' Dios ni'a che yógo'te dan' béngeklen', na' bḻé'egeklen', da' ka' gókgaken kan gož wbás che ya'abán' ḻégake'.

Ẕgó'ogake' x̱kwide' Jesús ḻo na' Dios

21 Kate' ba gok x̱ono' ža wzóa x̱kwide' Jesusen', belchoge' ḻo beḻa' chebe' da' nak bian' nbabbe' che Dios, na' bzóagake' labe' Jesús kan ba bzoakze wbás che ya'abán' labe' zga'ale kate' za' cho'obe' ḻe'e x̱na'be'.

22 Kate' bza'a ža che da' ẕpa' kwingak no'le ka' za' bzóategake' bi'do' chégake' kan ẕnna da' bchi'le Moisés, belchi'e x̱kwide' Jesusen' ḻo yež Jerusalén nich kó'ogake'-be' ḻo na' X̱anžo Dios. 23 Ki béngake', dan' nyejw ḻo da' bchi'le X̱anžo Dios, dan' ẕnnan: “Yógo'te bi' byodo', bi' nežw che x̱na'be', žaḻa' kwéjgake'-be' cheze che X̱anžo Dios.” 24 Che ḻen jake' ga na' nich gótgake' chope sintr gog, o chope plomdo' ka', na' kó'ogake'-ba' ḻaw Dios, kan ẕnna x̱tiža' X̱anžo Dios.

25 Ža na'ze zoa to benne' lie' Smon ḻo yež Jerusalén, bennen' nake' chawe', na' žejḻi'e che Dios. Ẕbeze' Bennen' seḻa' Dios, Bennen' gon chawe'e benách Israel ka'. Dios Be' La'y zóaḻene' Smon na', 26 na' ba bḻoe'ele' ḻe' bi gatzie' kate' ḻé'ežele' Benne' Criston', Bennen' seḻa' X̱anžo Dios. 27 Bžin Smon na' ḻo ẕchil yodo' dan' bche' Dios Be' La'y ḻe' ga na'. Katen' x̱a x̱na' x̱kwide' Jesusen' belchi'e-be' ḻo ẕchil yodo' nich góngake' chebe' kan ẕnna x̱tiža' Dios, 28 Smon na' wdele'-be', na' bka'n ẕene' Dios, na' wnné':

29 X̱an, na'a wak gonno' neda' latje gata',

na' ga'n ži yichj ḻáẕda'wa',

dan' ba gok dan' gožo' neda', wen žin chio'.

30 Ba bḻe'ela' bi'don' bzoakzo' Le',

bi'don' gakbe' Bennen' yeslé' benách ka',

31 Bennen' wḻoe'elo' ḻaw ḻawgak yógo'te benách ka'.

32 Nakbe' baní' dan' wza'nín' chegak benne' zi'to' ka',

na' ḻezka' baní' chegak benách chio', benne' Israel ka'.

33 Bebanle Jwsén' ḻen Lian', x̱na' x̱kwide' Jesusen', kan nak dan' wnná Smon na' kan nak chebe'. 34 Smon na' wnnable' Dios gon chawe'e ḻégake', na' gože' Lian', x̱na' Jesusen', na' wnné':

—Bwia nga. Dios bzoe' X̱kwide' ni nich gakbe' da' gonen ga chix̱ ḻáže'gekle benne' zan, na' gonbe' ga yeyakgak chawe' benne' zan ládjwgak benách Israel. Gakbe' to da' gak bian', na' benách ka' nnégake' chebe'. 35 Gaken ki nich ḻa' ḻaw dan' ẕza' ḻáže'gak benne' zan. Da' ki gaken chio' ka to ya ntoche' da' chazen ḻaẕdo'o.

36 Ḻezka' Ana, to no'le ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, wzóe' ga na'. Nake' ẕi'n Fanuel, to benne' nbabe' ẕa'só bennen' lie' Aser, ẕi'n Israel. Ana na' wzóaḻene' benne' byo chie' gaže yiz wdé goke' x̱kwide' no'le, na' ba ngól-ḻi'e. 37 Got benne' byo che Anan', na' bga'ne' wzebe na' zejte ba zeje' tapḻalj tapiz. Bi žežoje' gan nak ẕchil yodon'. Dot ža dot yele, ẕka'n ẕene' Dios, na' žone' wbás, na' ẕcháḻjḻene' Dios. 38 Ḻa' na'ze bḻe'e ga na', na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Bzejni'ile' yógo'te benách kan nak che x̱kwide' Jesusen', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, na' želbeze' ža ḻa' Bennen' seḻa' Dios nich gon chawe'e benách chie' ka'.

Jwsé ḻen Lia zeyéjgake' ḻo yež Nasaret

39 Wdé ben Jwsén' ḻen Lian' yógo'te dan' ẕnna x̱tiža' X̱anžo Dios, beyéjgake' lážgake', yež Nasaret gan nbab Galilea. 40 Bgole x̱kwide' Jesusen', na' gokbe' choch. Góta'že yeḻa' žejní'il chebe', na' ẕen nak da' wló'o Dios ḻo yichj ḻáẕdo'be'.

Žežín x̱kwide' Jesús ẕchil yodo'

41 Twiz twiz žjak x̱a x̱na' Jesusen' ḻo yež Jerusalén katen' žak Lni Pasko', kate' žejsá' ḻáže'gak benne' judío ka' kan ben Dios, katen' beslé' x̱a wdé chégake' ḻo yežlyó Egipto. 42 Kate' x̱kwide' Jesusen' ba zejbe' chežinno yiz, jake' ḻo yež Jerusalén kan žónteze žóngake' kate' žak lni na'. 43 Kate' wdé lnin', zezá'gake', na' x̱kwide' Jesusen' nga'nbe' ḻo yež Jerusalén, san Jwsén' ḻen Lian', x̱na' Jesusen', bi gókbe'egeklen'. 44 Žékgekle' zeyo'obe' ladjw benne' zan ka', benne' zesá'kḻene' ḻégake', na' che ḻen to ža besa'ke'. Naž beyíljgake'-be' gan zej nnita' ljéžgake', na' gan zej nnita' benne' ka' zej nónbi'e, 45 na' bi bežéḻgekle'-be'. Che ḻen beyéjgake' ḻo yež Jerusalén, na' beyíljgake'-be' ga na'.

46 Ža chonne ža, bežéḻgekle'-be' gan nak to ḻo ẕchil yodo', že'be' ládjwgak benne' yodo' wsedle ka', na' ẕze nagbe' dan' žsédgekle', na' ẕnnablbe' ḻégake' da' zan. 47 Bebángekle yógo'te benne' béngekle' dan' bchaḻjbe' ḻen yeḻa' žejní'il chebe', na' kan nak dan' bechebbe'. 48 Kate' x̱a x̱na'be' bḻé'egekle'-be', bebángekle'. X̱na'be' gože'-be', na' wnné':

—Ẕi'na', ¿biẕ chen' beno' ki ḻen neto'? Wžé' zedlto', na' beyiljto' le', neda' ḻen x̱on'.

49 Naž Jesusen' gožbe' ḻégake', na' wnnabe':

—¿Biẕ chen' beyiljle neda'? ¿Bi nnézlele žon byenen we' ḻaža'a da' naken che X̱a'?

50 Bi bejní'igekle x̱a x̱na'be' dan' gožbe' ḻégake'.

51 Jesusen' beyéjḻenbe' ḻégake', na' bežinbe' ḻo yež Nasaret. Benbe' kan ẕnna x̱tíža'gak x̱a x̱na'be'. Lia, x̱na' Jesusen', wló' cháwe'ze' yógo'te da' ki ḻo yichj ḻáẕda'we'. 52 Góta'že yeḻa' žejní'il che x̱kwide' Jesusen', na' bgolbe'. Bežojbe' chawe' ḻaw Dios, na' ḻawgak benách ka'.

3

Da' bchaḻj Ẕwa, benne' bezóe' benách ka' nis

(Mt. 3:1‑12; Mr. 1:1‑8; Jn. 1:19‑28)

1 Kate' ba zej chi yiz ẕnna bia' Tiberio, benne' Sésar, dot yežlyó nga, ẕnna bia' Ponsio Pilato gan nbab Judea, na' Herodes ẕnna bi'e gan nbab Galilea, na' Lip, biche' Herodes na', ẕnna bi'e gan nbab Iturea, na' gan nbab Trakonite, na' bennen' lie' Lisanias ẕnna bi'e gan nbab Abilinia. 2 Kate' ža ka' Anás ḻen Kaifás, zej nake' bx̱oz blo ka', na' ḻa' na'ze Dios bcháḻjḻene' Ẕwa, ẕi'n Secría, kate' ne zoa Ẕwan' ḻo latje dach. 3 Wdá Ẕwan' do ẕente žoa'a yego Jordán, na' bchaḻje' kan žaḻa' yezoagak benách ka' nis, benne' ka' žeyát ḻáže'gake' nich yenít ḻaw Dios doḻa' da' zej nbage'e. 4 Gok da' ki kan nyejw ḻe'e yich la'y, dan' wnná Isaías, benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, dan' ẕnnan:

Benle chi'i to benne' wnníe' zižje ḻo latje dach, wnné':

“Le wpá' nez nich žin X̱anžo Dios gan zoale.

Le yebéj li nez las ka' gan tie'.

5 Le yeschá' yógo'te gan zej že' bloj ka'.

Le gon lache' yógo'te ya'a sibe ka', na' ya'ado' ka'.

Le yebéj ḻi nez legw ka',

na' le gon chawe' nez yej ka'.

6 Yógo'te benách ḻé'egekle' bennen' seḻa' Dios, bennen' yeslé' ḻégake'.”

7 Kate' bžojgak benne' zan ḻo yež ka' nich yezóagake' nis ḻo na' Ẕwan', ḻe' gože' ḻégake', na' wnné':

—Ḻe'e, lježgak bele snia ka'. ¿Biẕ chen' žénelele yezoale nis? ¿Zoa no benne' gože' ḻe'e bi chog Dios chele gatle cha' yezoale nis? 8 Na'a, le gon da' gak bian' ba beyát ḻáže'le, na' bi sa' ḻáže'le, bi nnale: “Dios bi choge' cheto' gatto' dan' nakto' ẕa'só Bran” dan' žapa' ḻe'e, gak Dios ke'e yej ki, na' gone' ga yeyákgaken ẕa'só Bran na'. 9 Nakle ka yag ka'. Ba ẕbez ya wage nich chogen yag ka'. Bíte'teze yag da' bi ẕbian da' ẕix̱ chen, chóggaken', na' wzéygaken' ḻo yi'.

10 Naž benách ka' nníta'gake' ga na' wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Nakx̱kze gonto'?

11 Bechebe Ẕwan', na' gože' ḻégake':

—No benne' de chope ẕe' žaḻa' wneẕjwe' ton che no benne' bi de chie'. No benne' de da' žawe', ḻezka' žaḻa' chisen' chegak benne' ka' bi de da' gáwgake'.

12 Ḻezka' baḻe benne' wechiẕjw ka', benne' ẕchíẕjwgake' benách ka' ḻo wláz yež zi'to', bžíngake' ga na' nich yezóagake' nis. Wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—Benne' wsedle, ¿biẕ žaḻa' gonto' neto'?

13 Ẕwan' gože' ḻégake':

—Bi wchíẕjwžele kan wnná benne' ẕnna bi'e ḻe'e.

14 Ḻezka' baḻe benne' žjake' ḻo wdiḻe wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Cheẕe neto', biẕ žaḻa' gonto'?

Ẕwan' gože' ḻégake':

—Biž wcheble nitó benne' nich ka'le bi da' de chie'. Biž nnale chegak benách ka' da' wen ḻaže' nich gonle ga chíẕjwgake' ḻe'e, san le chaz ḻaže' ka da' náẕjwle.

15 Ḻezka' benne' ka' želbeze' Bennen' seḻa' Dios, wnníta'gake' ga na', na' žsa' ḻáže'gake' cha' nak Ẕwan' Benne' Criston'. 16 Bechebe Ẕwan', na' gože' yógo'tegake', na' wnné':

—Da' li neda' žezóa' ḻe'e nis, da' ẕḻoe'elen nakle ka benne' ka' ba gótgake', na' zej nzi'e yeḻa' nban da' yoble, san za' Bennen' wchize' ḻe'e Dios Be' La'y, na' da' naken yi' chie', na' Dios Be' La'y na' gonne' ḻe'e yeḻa' nban da' zejlí kanne. Bennen' ze'e napže' yeḻa' wnná bia' ka neda', na' neda' bi naka' zi kweja' ẕele'. 17 Nox̱e' da' žẕen yi' chie', na' wlobe' ẕoa' stribe chie', dan' ẕḻoe'elen kan gaken chegak benách ka'. Wtobe' ẕoa' striben', na' ko'o chawen', san bebe chen wzeyen' ḻo yi' da' batkle yoḻen.

18 Kan zej nak diža' ki, na' yebaḻe diža' zan bzejni'ile' benách ka', na' bzenle' ḻégake' diža' chawen'. 19 Ẕwan' bdiḻ diže'e Herodes, benne' wnná bia', dan' zóaḻene' Herodías, ẕo'le Lip, benne' biche'e, na' dan' žone' da' zan da' kegle. 20 Naž ben Herodes na' to da' kegle da' ẕenže, bsejwe' Ẕwan' liž ya.

Žezóa Jesús nis

(Mt. 3:13‑17; Mr. 1:9‑11)

21 Kate' ža ka' kate' bi na' nyejw Ẕwan' liž ya, na' žezóe' benách ka' nis, ḻezka' bezóe' Jesusen' nis. Kate' Jesusen' ne ẕcháḻjḻene' Dios, wyaljw ya'abá, 22 na' bḻa' ḻaw Dios Be' La'y. Ẕnne'e ka to plomdo', bian' betjba', na' bžinba' gan zoa Jesusen'. Benle' chi'i to Benne' ẕchaḻje' ya'abá che Dios, na' wnné':

—Le' nako' Ẕi'na'. Nži'ila' Le', na' žaz ḻaža'a Le'.

Kan zej nak x̱a x̱na' wdé ka' che Jesús

(Mt. 1:1‑17)

23 Katen' Jesusen' wzó ḻawe' žone' x̱chin Dios, zeje' Ḻe' ka chi žoa yiz. Žékgekle benách nake' ẕi'n Jwsé. Jesusen' nake' ẕa'só Elí.

Bennen' nake' x̱a Lia, x̱na' Jesusen'.

24 Elí na' goke' ẕi'n Matat.

Bennen' goke' ẕi'n Lebí.

Bennen' goke' ẕi'n Melki.

Bennen' goke' ẕi'n Jana.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Jwsé.

25 Jwsé ni goke' ẕi'n Matatías.

Bennen' goke' ẕi'n Amós.

Bennen' goke' ẕi'n Nahum.

Bennen' goke' ẕi'n Esli.

Bennen' goke' ẕi'n Nagai.

26 Nagai na' goke' ẕi'n Maat.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Matatías.

Bennen' goke' ẕi'n Semei.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Jwsé.

Bennen' goke' ẕi'n Judá.

27 Judá na' goke' ẕi'n Joana.

Bennen' goke' ẕi'n Resa.

Bennen' goke' ẕi'n Sorobabel.

Bennen' goke' ẕi'n Salatiel.

Bennen' goke' ẕi'n Neri.

28 Neri na' goke' ẕi'n yetó Melki.

Bennen' goke' ẕi'n Adi.

Bennen' goke' ẕi'n Kosam.

Bennen' goke' ẕi'n Elmodam.

Bennen' goke' ẕi'n Er.

29 Er na' goke' ẕi'n Josué.

Bennen' goke' ẕi'n Elieser.

Bennen' goke' ẕi'n Jorim.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Matat.

30 Matat na' goke' ẕi'n Lebí.

Bennen' goke' ẕi'n Smon.

Bennen' goke' ẕi'n Judá.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Jwsé.

Bennen' goke' ẕi'n Jonán.

Bennen' goke' ẕi'n Eliakim.

31 Eliakim na' goke' ẕi'n Melea.

Bennen' goke' ẕi'n Mainán.

Bennen' goke' ẕi'n Matata.

Bennen' goke' ẕi'n Natán.

32 Natán na' goke' ẕi'n Dabí.

Bennen' goke' ẕi'n Isaí.

Bennen' goke' ẕi'n Obed.

Bennen' goke' ẕi'n Boos.

Bennen' goke' ẕi'n Salmón.

Bennen' goke' ẕi'n Naasón.

33 Naasón na' goke' ẕi'n Aminadab.

Bennen' goke' ẕi'n Aram.

Bennen' goke' ẕi'n Esrom.

Bennen' goke' ẕi'n Fares.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Judá.

34 Judá na' goke' ẕi'n Jakob.

Bennen' goke' ẕi'n Isaak.

Bennen' goke' ẕi'n Bran.

Bennen' goke' ẕi'n Taré.

Bennen' goke' ẕi'n Nakor.

35 Nakor na' goke' ẕi'n Serug.

Bennen' goke' ẕi'n Ragau.

Bennen' goke' ẕi'n Peleg.

Bennen' goke' ẕi'n Heber.

Bennen' goke' ẕi'n Sala.

36 Sala na' goke' ẕi'n Kainán.

Bennen' goke' ẕi'n Arfaxad.

Bennen' goke' ẕi'n Sem.

Bennen' goke' ẕi'n Noé.

Bennen' goke' ẕi'n Lamek.

37 Lamek na' goke' ẕi'n Matusalén.

Bennen' goke' ẕi'n Enok.

Bennen' goke' ẕi'n Jared.

Bennen' goke' ẕi'n Mahalalel.

Bennen' goke' ẕi'n yetó Kainán.

38 Kainán na' goke' ẕi'n Enós.

Bennen' goke' ẕi'n Set.

Bennen' goke' ẕi'n Adán.

Bennen' goke' ka ẕi'nkze Dios.

4

Gónele da' x̱iwe' gonen ga baga' Jesús doḻa'

(Mt. 4:1‑11; Mr. 1:12‑13)

1 Bezá' Jesusen' žoa'a yego Jordán, zoaḻen Dios Be' La'y Ḻe', na' de chgi' bchi'e Jesusen' ḻo latje dach. 2 Wzóe' ga na' chopḻalj ža, na' gónele da' x̱iwe' gonen ga baga' Jesusen' doḻa'. Bi be bdaw Jesusen' ža ka', na' wdé na' wdone'. 3 Naž da' x̱iwen' gožen Jesusen', na' wnnán:

—Cha' nakkzo' Le' Ẕi'n Dios, wnná yeyák yej ni yet x̱til.

4 Bechebe Jesusen', na' gožen':

—Nyejw ḻe'e yich da' ẕnnan: “Kégeze ḻen yet x̱til zej nban benách ka', san ḻezka' zej nbánḻene' yógo'te x̱tiža' Dios.”

5 Naž da' x̱iwen' bchen' Jesusen' gan nak to ḻaw ya'a sibe. To chí'ido'ze bḻoe'elen Ḻe' yógo'te latje gan ẕnna bia'gak benne' ka' dot yežlyó nga. 6 Naž da' x̱iwen' gožen Jesusen', na' wnnán:

—Yógo'te latje chegak benne' wnná bia' ka', na' yeḻa' wnni'a chégake', gonnan' chio', dan' yo'o ḻo na'a yógo'te da' ki, na' no benne' žénela' wneẕjwa' da' ka' chie'. 7 Cha' Le' wzóa ẕibo' ḻawa', na' wká'n ẕeno' neda', yógo'te da' ki gaken chio'.

8 Naž Jesusen' gožen':

—Kwas na'le, da' x̱iwe', dan' nyejw ḻe'e yich la'y dan' žen' neto', dan' ẕnnan: “X̱ano' Dios wká'n ẕeno', na' toze Ḻe' gono' x̱chine'.”

9 Naž da' x̱iwen' bchen' Jesusen' ḻo yež Jerusalén, na' bžian Ḻe' yichjo'o yodo', na' gožen Ḻe':

—Cha' nakkzo' Le' Ẕi'n Dios, bex̱ite' ga ni 10 dan' nyejw ḻe'e yich la'y da' ẕnnan:

Dios seḻe'e wbás che ya'abá ka', na' gákḻengake' Le'.

11 Ḻen ná'gake' góx̱wgake' Le'

nich bi chejchego'o yej, na' bi gak zi' ni'o.

12 Naž Jesusen' gožen':

—Nyejw ḻe'e yich la'y da' žen' neto': “Bi wkonlo' žin X̱ano' Dios.”

13 Kate' da' x̱iwen' bi bžeḻ-len yetó da' gonen ga baga' Jesusen' doḻa', na' bebigan' gan zoe' to chi'ido'.

Ẕzo ḻaw Jesús žone' x̱chine' gan nbab Galilea

(Mt. 4:12‑17; Mr. 1:14‑15)

14 Beyéj Jesusen' gan nbab Galilea, na' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wak che Dios Be' La'y. Wzé diža' kan nak chie', na' benách ka' nníta'gake' yógo'te yež dot gawze ga na' béngeklen'. 15 Jesusen' bsedle' benách ka' gan nak ḻo yo'o ka' gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' yógo'te benách ka' wdápegake' Ḻe' ba la'ne.

Da' ben Jesús ḻo yež Nasaret, dan' naken laže'

(Mt. 13:53‑58; Mr. 6:1‑6)

16 Naž bežín Jesusen' ḻo yež Nasaret gan bgole'. Kate' bžin ža la'y chegak benne' judío ka', na' kan žónteze žon Jesusen', wyoé'e ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' wzíe' nich goḻe' to da' nyejw ḻe'e yich la'y. 17 Bdégake' yichen' ḻo na' Jesusen' gan nyejw da' wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te. Kate' bsaljwe' yichen', bežeḻ-le' gan nyejw da' ẕnnan:

18 Zoaḻen Be' La'y che X̱anžon' neda'

dan' wleje' neda' cheze'

nich wzenla' benách yache' ka' diža' chawe'.

Bseḻe'e neda' nich yeyona' benne' ka' žak zi' ḻáẕdo'gake',

na' nich wzenla' benne' ka' zej nake' ka benne' zej nžeje' ni'a che doḻa' da' nbága'gake', kan gak yelágake',

na' nich yeyona' benne' ḻo choḻe ka',

na' nich yeslá' benne' ka' žsaka' zi'gak benách ka' ḻégake',

19 na' nich wzía' diža' che ža gakḻen X̱anžo Dios benách ka'.

20 Naž Jesusen' betobe' yichen', na' bedíen' ḻo na' bennen' žape chi'e yiche la'y ka', na' bebi'e. Naž yógo'te benne' zej ndobe' ḻo yo'on', belwíe' Jesusen'. 21 Wzó ḻaw Jesusen' ẕchaḻje', na' gože' ḻégake':

—Na'a ža ni zoale ḻe'e, ba bžinkze dan' nyejw ḻe'e yichen'.

22 Yógo'tegake' wnné cháwe'gake' chie', na' bebángekle' kan nak diža' chawen' da' ẕchaḻje', na' wnnágake':

—¿Kege benne' ni ẕi'n Jwsé?

23 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Ye'le neda' da' ẕnnan: “Le', benne' žeyón benách ka', beyón kwino'.” Ḻezka' ye'le neda': “Da' ka' benlto' beno' Le' ḻo yež Kapernaum, ḻezka' ben ga ni naken lažo'.”

24 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Da' li žapa' ḻe'e, cha' zoa no benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, benne' wláž chie' ka' bi žápegake' ḻe' ba la'ne. 25 Da' li žapa' ḻe'e, wnníta'gak no'le wzebe zan ža ni'te gan nbab Israel, ža ka' wzóa Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios. Kate' ža ka' bi gok yejw chonn yiz yo'o gachje, na' gok wbín ḻo yežlyón'. 26 Dios bi bseḻe'e Líasen' gan zej nnita' no'le wzebe ka' wnníta'gake' gan nbab Israel, san bseḻe'e ḻe' gan zoa to no'le wzebe ḻo yež Sarepta, da' nbaben yež Sidón, to yež zi'to'. 27 Ḻezka', wnníta'gak benne' zan ža ni'te gan nbab Israel, benne' ka' wdá'gake' yižwé' leže ža ka' wzóa Eliseo, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios. Bi beyák nitó benne' ki ladjw benách Israel ka', san beyák toze Naamán, benne' zi'to' wbabe' ḻo yežlyó Siria.

28 Kate' béngekle benne' ka' da' ni, benne' wnníta'gake' ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bžá'agake'. 29 Naž ḻa' wzó žá'tegake', na' bebéjgake' Jesusen' žoa'a yež na'le. Belchi'e Ḻe' gan nak ḻe'e ya'a yej gan že' lážgake' nich wžíx̱jgake' Ḻe' gan nak ḻe'e ya'a yej na'. 30 Wdé Jesusen' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake', na' ḻa' beyejtie'.

Žeyón Jesús to benne' yoe'e be' x̱iwe'

(Mr. 1:21‑28)

31 Naž wyéj Jesusen' ḻo yež Kapernaum gan nbab Galilea, gan bsedle' benách ka' kate' nak ža la'y ka' chegak benne' judío ka'. 32 Bebángekle' kan nak dan' žsedle Jesusen' ḻégake', dan' ẕchaḻje' ka to benne' de ḻo ne'e yeḻa' wnná bia'.

33 Ḻezka' zoa to benne' yoe'e be' x̱iwe' ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' wnníe' zižje, 34 na' wnné':

—Bsan neto'. ¿Biẕ nbága'to' chio', Jesús, benne' Nasaret? ¿Zo'o nga nich wžía yi'o neto'? Nónbia'to' Le' No nako'. Benne' la'y che Dios nako'.

35 Naž Jesusen' bdiḻe' be' x̱iwen', na' gožen':

—Žize wzóa, na' bežój ḻo bennen'.

Naž be' x̱iwen' wžo'nen bennen' ḻo yo ḻawgak benne' ka' nníta'gake' ga na', na' ḻa' bežojten ḻo bennen', san biž bi benen ḻen ḻe'. 36 Bebángekle' yógo'tegake', na' bchaḻjḻen ljéžgake', na' wnnágake':

—¿Biẕ diža' ni dan' ẕchaḻjen'? Ḻen yeḻa' wnná bia', na' yeḻa' wak ẕen ẕdiḻe' be' x̱iwe' ka', na' ḻa' žežójtegaken.

37 Wzé diža' che da' žon Jesusen', na' béngekle benách nníta'gake' yógo'te yež zej žen' dot gawze.

Jesús žeyone' x̱na' ẕo'le Smon, bennen' ḻezka' lie' Bedw

(Mt. 8:14‑15; Mr. 1:29‑31)

38 Naž Jesusen' ḻa' wzó ža'tie', na' bežoje' ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' wyoé'e liž Smon. Zoa x̱na' ẕo'le Smon ga na', na' yoe'e da' ḻa. Góta'yoegekle' Jesusen' yeyone' ḻe'. 39 Wbiga' Jesusen' gan die', na' bḻiže' da' ḻa da' yoe'e. Ḻa' bežojten. No'len' ḻa' wyastie', na' bsí'ni'e da' bdáwgake'.

Jesús žeyone' benne' zan, benne' yižwé' ka'

(Mt. 8:16‑17; Mr. 1:32‑34)

40 Kate' ba ben wbíž ža la'y na', bžingak yógo'te benne' zóaḻengak benne' yižwé' ka' ḻégake', benne' ka' zej de'e yižwé' ka' che chégake'. Bedjwá'gake' benne' yižwé' ka' gan zoa Jesusen', na' Ḻe' bx̱oa ne'e ḻégake', na' beyone' ḻégake'. 41 Ḻezka' bežojgak be' zan, be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách yižwé' ka'. Belbéžeya'a be' x̱iwe' ka', na' wnnágaken:

—Le' nako' Ẕi'n Dios.

Naž Jesusen' bdiḻe' be' x̱iwe' ka', na' bi bi'e latje nnégaken, dan' nnézgeklen nake' Ḻe' Benne' Criston'.

Ẕchaḻj Jesús diža' chawe' gan nbab Galilea

(Mr. 1:35‑39)

42 Kate' za' ža'ní' yetó ža, bžoj Jesusen' ḻo yež Kapernaum, na' wyeje' to latje dach. Benne' zan beyíljgake' Ḻe'. Kate' bžíngake' gan zoe', gónegekle' wséjwgake' x̱neze', nich bi yezé'e gan nníta'gake'. 43 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Žon byenen cha'a gan zej nnita' yezika' yež ka', nich wchaḻja' diža' chawe' ga na' kan gak chó'ogake' gan ẕnna bia' Dios. Che ḻen bseḻe'e neda' nga.

44 Ki goken, bchaḻje' diža' chawen' ḻo yež ka' gan nbab Galilea, na' gan nak ḻo yo'o ka' gan želyenle benne' judío ka' x̱tiža' Dios.

5

Želzene' bel zan

(Mt. 4:18‑22; Mr. 1:16‑20)

1 Kate' ne zoa Jesusen' žoa'a nisdo', dan' nzin' Jenesaret, bdobgak benne' zan dot kwite', nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 2 Naž Jesusen' bḻe'ele' chope barkw ẕóagaken ḻawe' nisdon' gan nak gawze gan de yo biž, na' benne' wẕén bel ka' zej nžoje' ḻo barkw ka', na' žeyíbgake' yix̱jw bel chégake'. 3 Wžén Jesusen' to ḻo barkwn', dan' naken che Smon Bedw, na' wnnable' ḻe' kweken' yeláte'do' zí'to'le gan de yo bižen'. Naž Jesusen' wži'e ḻo barkwn', na' že'ze' ka', bsedle' benne' zan ka' nníta'gake' ḻo yo bižen'. 4 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen', naž gože' Smon, na' wnné':

—Bsa' barkw ni ḻo nisdo' gan že' zilen, na' le wzala' yix̱jw bel chele, na' senle bel ka'.

5 Beží'i Smon na', na' gože' Jesusen':

—Benne' wsedle, dot yele ba bento' žin, na' nitó bel bi na' sento', san ḻen diža' chio' wzála'to' yix̱jwn'.

6 Kate' bzála'gake' yix̱jwn', wẕéngake' bel zan, na' ba žekte žeza' yix̱jwn'. 7 Naž bḻížgake' ljéžgake' ka', benne' ka' nníta'gake' yetó ḻo barkwn' nich yídgake', na' gákḻengake' ḻégake'. Katen' bžíngake' ga na', beschá'gake' žopte barkw ka' ḻen bel ka', na' ba žek lo'jgak barkw ka' ḻo nisle. 8 Kate' Smon Bedw bḻe'elen', naž bzoa ẕibe' ḻaw Jesusen', na' wnné':

—Kwas ḻen neda', X̱an, dan' naka' benne' doḻa'.

9 Ki wnné' dan' ẕžebe Bedon' ni'a chegak bel zan ka', na' ḻezka' goken chegak benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen. 10 Ḻezka' bžébegak Jakob ḻen Ẕwa, benne' ka' zej nake' ẕi'n Sebedeo, na' zej nake' ljež Smon Bedon'. Naž Jesusen' gože' Smon na', na' wnné':

—Bi žebo'. Na'a so ḻawo' yedjó'o benách ka' nich gákgake' chia', gono' kan žono' ẕzeno' bel ka'.

11 Kate' ba besá'gake' barkw ka' gan nak yo bižen', belka'ne' yógo'ten ga na', na' jákḻengake' Jesusen'.

Jesús žeyone' to benne' de'e yižwé' leže

(Mt. 8:1‑4; Mr. 1:40‑45)

12 Kate' wzóa Jesusen' to yež, bžin to benne' de'e yižwé' leže gan zoe'. Katen' bḻe'ele' Jesusen', byechwe' ḻo yote, na' góta'yoele' Ḻe', na' wnné':

—X̱an, cha' žénelo', wak yeyono' neda'.

13 Naž Jesusen' bḻi ne'e, na' wdane' ḻe'. Gože' ḻe':

—Žénela'. Yeyako' chawe'.

Ḻa' bebižte yižwé' leže da' wdá' bennen'. 14 Naž Jesusen' gože' ḻe' bi wzenle' nitó benne' kan bene'. Gože' ḻe':

—Wyéj, bejḻoé'el kwino' ḻaw bx̱oz, na' bejneẕjw che da' žeyón le' chawe' che yodo' kan ẕnna x̱tiža' Moisés, dan' wḻoe'elen ḻégake' ba beyako'.

15 Wzéḻe'e diža' che yeḻa' wak che Jesusen', na' bdobgak benne' zan gan zoe' Ḻe' nich yéngekle' x̱tiže'e, na' nich yeyone' ḻégake', na' yeké'e yižwé' chégake'. 16 Naž Jesusen' bezé'e ga na', na' wyeje' to latje dach, gan bcháḻjḻene' Dios.

Jesús žeyone' to benne' bi žak se'e

(Mt. 9:1‑8; Mr. 2:1‑12)

17 Yetó ža, kate' ne žsedle Jesusen' benách ka', že'gak benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', ga na'. Zej nnita' benne' ka' ga na', benne' zej nžoje' yógo'te yež gan nbab Galilea, na' gan nbab Judea, na' ḻo yež Jerusalén. Nak bia' de ḻo na' Jesusen' yeḻa' wak che X̱anžo Dios dan' žeyone' benne' yižwé' ka'. 18 Naž benne' ka' zej noe'e to da' del to benne' bi žak se'e bžíngake' ga na', na' wdíljgake' nakẕe góngake' nich kó'ogake' ḻe' ḻo yo'o, na' chíx̱jwgake' ḻe' ḻaw Jesusen'. 19 Kate' bi bžéḻgekle' nakẕe góngaken' dan' zej nnita' benách zan ga na', naž wžéngake' yichjo'o yo'on', na' bsáljwgake' yichjo'on'. Btínnegake' dan' del benne' yižwén', na' belyíxjwe' ḻe' gachje ḻáwe'lgak benách ka', gan nak ḻaw Jesusen'. 20 Kate' gókbe'ele Jesusen' kan žejḻé'gake' chie', gože' benne' yižwén':

—Benne', ba benít ḻawa' doḻa' da' nbago'o.

21 Naž wzó ḻaw ẕza' ḻáže'gak benne' yodo' wsedle ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka', na' wnnágake':

—Benne' ni ẕnne' da' ẕzoan Dios cheḻa'ale. ¿Noẕkze benne' gak yenít ḻawe' doḻa'? Toze Dios gak yenít ḻawe' doḻa'.

22 Žákbe'ele Jesusen' dan' ẕza' ḻáže'gake', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕza' ḻáže'le da' ki? 23 Bi nak zede cha' no benne' ye'ze' benne' ni: “Ba benít ḻawa' doḻa' da' nbago'o” san nak zede gone' ga yeyase', na' se'e. 24 Wḻoe'ela' ḻe'e nzi' ḻo na'a neda', Benne' Golje' Benách, yeḻa' wnná bia' yenít ḻawa' doḻa' yežlyó nga.

Naž Jesusen' gože' bennen' bi žak se'e, na' wnné':

—Žapa' le', wyase. Beywá' dan' delon', na' beyéj ližo'.

25 Ḻa' wyaste benne' yižwén' ḻáwgake', na' beké'e dan' góta'len', na' zeyeje' liže', ẕka'n ẕene' Dios. 26 Bebángekle' yógo'tegake', na' bka'n ẕéngake' Dios. Ḻezka' ẕžébegake', na' wnnágake':

—Na'a bḻe'elžo to da' žonen ga žebanlžo.

Jesús žḻiže' Lebí, bennen' ḻezka' lie' Matío

(Mt. 9:9‑13; Mr. 2:13‑17)

27 Wdé gok da' ni, Jesusen' bžoje' ga na', na' bḻe'ele' to benne' lie' Lebí, ži'e gan ẕchiẕjwe' lazgak benách, na' Jesusen' gože' ḻe':

—Benḻen neda' tẕen.

28 Ḻa' wzó ža'te Lebín', na' bka'ne' yógo'te, na' wyéjḻene' Jesusen'.

29 Wdé na', ben Lebín' to yeḻa' waw che Jesusen' gan nak ḻo liže', na' wnníta'gak benne' zan ga na', benne' wechiẕjw ka' ḻen yebaḻe benne' ka' želbé'ḻene' ḻégake' gan žáwgake'. 30 Naž benne' yodo' wsedle ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka' wnnégake' chegak benne' wsedle ka' che Jesusen', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' že'j žáwḻenle tẕen benne' wechiẕjw ka', na' yezika' benne' doḻa' ka'?

31 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Benne' ka' nníta'gake' chawe' bi žon byenen chjake' ḻaw benne' žeyone' benách ka', san benne' yižwé' ka' žon byenen chjake' ḻaw bennen' žeyone' benách ka'. 32 Bḻa'a neda', kege nich wḻiža' benne' chawe' ka', san nich wḻiža' benne' doḻa' ka' nich yeyát ḻáže'gake'.

Ẕnnábgekle' Jesús kan nak che yeḻa' žon wbás

(Mt. 9:14‑17; Mr. 2:18‑22)

33 Naž benne' yodo' ka' wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—Benne' ka' žónḻengake' Ẕwa tẕen, na' benne' ka' žónḻengake' benne' yodo' fariseo ka' tẕen, žónteze žóngake' wbás, na' ẕcháḻjḻengake' Dios. ¿Biẕ chen' benne' ka' žónḻengake' Le' tẕen že'j žáwgake'?

34 Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Wak gonle ga gongak benne' ka' wbás, benne' nníta'gake' lni che yeḻa' ẕchag na', kate' benne' ẕchag ne'e ne zóaḻene' ḻégake'? 35 Žin ža kate' kwas benne' ẕchag ne'e gan nníta'gake'. Ža na' góngake' wbás.

36 Naž Jesusen' bsaka' ḻebe' kan nak da' ki, na' gože' ḻégake':

—Bi chog nitó benne' to laže' kobe dan' ba ndian, nich kweje' x̱taka' dan' yedé'e ḻe'e to laže' gole. Cha' gone' ki, kégeze gak ditj laže' koben', san láže'don' dan' bžojen ḻe'e laže' koben' bi gon ḻeben laže' golen'. 37 Ḻezka', bi ẕga'a nitó benne' x̱is uba kobe ḻo že'e yid gole. Cha' no benne' gone' ki, x̱is uba koben' wḻá'an že'e golen' da' naken yid, na' ḻalj x̱is uban', na' cwia yi' že'e yid golen'. 38 Che ḻen žaḻa' ka'ažo x̱is uba kobe to ḻo že'e yid kobe, na' žopten gak chí'igaken. 39 Cha' zoa no benne' že'je' x̱is uba gole, bi yénetele' ye'je' x̱is uba kobe, dan' nne': “Nakže dẕi' x̱is uba golen'.”

6

Benne' wsedle ka' che Jesús ẕká'agake' bisto ẕoa' stribe ža la'y

(Mt. 12:1‑8; Mr. 2:23‑28)

1 Kate' nak to ža la'y chegak benne' judío ka', wdá Jesusen' gan de yel ẕoa' stribe, na' benne' wsedle chie' ka' ẕká'agake' bisto gan žia ẕoa' striben'. Belẕoben' ḻo ná'gake', na' bdáwgaken'. 2 Naž benne' yodo' fariseo ka' wnnábgekle' ḻégake', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' žonle da' bi žaḻa' gonžo ža la'y?

3 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Bi beḻ-le kan ben Dabí katen' wdone', na' ḻezka' beldón benne' ka' wnníta'ḻengake' ḻe'? 4 Wyoé'e ḻo yodo' che Dios, na' wẕi'e yet x̱til dan' ẕgó'ogake' ḻaw Dios, dan' bi žaḻa' gawžon, san de latje chégakze bx̱oz ka' gáwgaken', na' Dabín' bdawen', na' ḻezka' bneẕjwen' chegak benne' ka' bénḻengake' ḻe' tẕen.

5 Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Neda', Benne' Golje' Benách, naka' X̱ane ža la'y.

Jesús žeyone' to benne' nžeke' ne'e

(Mt. 12:9‑14; Mr. 3:1‑6)

6 Yetó ža la'y chegak benne' judío ka', wyó'o Jesusen' ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bsedle' benne' ka' nníta'gake' ga na'. Ḻezka' zoa to benne' ga na', benne' nžeke' ne'e ḻi ža. 7 Benne' yodo' wsedle ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka' ẕwíagake' Jesusen', nich ḻé'egekle' cha' yeyone' bennen' kate' nak ža la'y chégake', nich žéḻgekle' nakle gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia. 8 Žákbe'ele Jesusen' dan' ẕza' ḻáže'gake', na' gože' bennen' nžeke' ne'e, na' wnné':

—Wzó ža'. Wzé gachje ḻáwe'le nga.

Ḻa' wzó ža'te bennen', na' wzíe' ga na'. 9 Naž Jesusen' gože' benne' yodo' ka', na' wnné':

—Nnabla' ḻe'e to diža'. ¿De latje kate' nak ža la'y gonžo da' naken chawe', cha' gonžo da' ẕinnj? ¿De latje yeslažo yeḻa' nban chegak benách ka', cha' yeka'ažon?

10 Naž Jesusen' bwie' benne' ka' nníta'gake' dot kwite', na' gože' bennen' nžeke' ne'e:

—Bḻi no'o.

Naž bennen' bḻi ne'e, na' ḻa' beyakten. 11 Naž bža'agak benne' yodo' ka', na' béngake' toze diža' ḻa' ḻégakze' nich žéḻgekle' bi da' góngake' che Jesusen'.

Jesús ẕbie' chežinno benne' nich gákgake' wbás chie' ka'

(Mt. 10:1‑4; Mr. 3:13‑19)

12 Kate' ža ka' wyéj Jesusen' gan nak to ḻaw ya'ado'. Katen' bžine' ga na', bḻiže' Dios, na' dot yele bcháḻjḻene' Ḻe'. 13 Kate' za' ža'ní', bḻiže' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wžíe' chežinnoe' nich gákgake' wbás chie' ka'. 14 Bḻiže':

Smon, (bennen' ḻezka' lie' Bedw),

Ndres, (benne' biche' Bedon'),

Jakob,

Ẕwa,

Lip,

Bartol,

15 Matío,

Mas,

Jakob, (ẕi'n Alfeo),

Smon, (benne' že' ḻaže'e yež chie'),

16 Judas, (ẕi'n to benne' lie' Jakob),

Judas Iskariote, (benne' wdíe' Jesusen' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' Ḻe').

Žeyón Jesús benne' zan

(Mt. 4:23‑25)

17 Naž Jesusen' bdínneḻene' benne' wbás chie' ka' tẕen ḻaw ya'adon', na' bžíngake' to gan nak lache', gan zej nnita' benne' zanže, benne' wsedle chie' ka'. Ḻezka' zej nnita' benne' zan ga na', benne' zej nžoje' yógo'te yež gan nbab Judea, na' ḻo yež Jerusalén, na' ḻo yeždo' ka' zej nnitan' žoa'a nisdo' gan zej nnita' yež Tiro, na' yež Sidón. Benne' ki bžíngake' ga na' nich wzé nággake' x̱tiža' Jesusen', na' nich yeyákgake' ḻo yižwé' che chégake'. 18 Ḻezka' beyakgak benne' ka' ẕzáka'gake' dan' yó'ogake' be' x̱iwe' ka'. 19 Gónegekle yógo'te benne' zan ka' kángake' Jesusen' dan' žeyone' yógo'tegake' ḻen yeḻa' wak chie'.

Yeḻa' ba nez, na' da' nyáche'ḻe'e

(Mt. 5:1‑12)

20 Naž bwia Jesusen' benne' wsedle chie' ka', benne' ka' nníta'gake' ga na', na' gože' ḻégake':

—Ba nez ẕen naken chele ḻe'e, nak nyache' ḻáže'le na'a, dan' gata' latje chele gan ẕnna bia' Dios.

21 ’Ba nez ẕen naken chele ḻe'e ẕdonle na'a, dan' weljle da' naken che Dios.

’Ba nez ẕen naken chele ḻe'e ẕbéžele na'a, dan' wẕížḻenle neda' tẕen.

22 ’Ba nez ẕen naken chele ḻe'e, dan' za' ža katen' benách ka' bi ḻé'egekle' ḻe'e chawe', yebéjgake' ḻe'e gan nníta'gake', na' nnégake' chele, na' gon dítjgekle' lale, na' nnágake' naken to da' dáche'ze dan' žónḻenle neda', Benne' Golje' Benách, tẕen. 23 Le soa ḻo yeḻa' ba nez ža na', na' le yebél, dan' nak ẕen da' gata' chele ya'abá che Dios. Ḻezka' x̱a x̱na' golte chégake' ka' béngake' da' ẕinnj chegak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ža ni'te.

24 ’Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, benne' wnni'a ka', dan' ba de da' yebéḻenlele.

25 ’Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, žéljelele na'a, dan' tonle.

’Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, žẕížele na'a, dan' gak nyache' ḻáže'le, na' kwež nyáche'le.

26 ’Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, ẕnnagak yógo'te benách ka' chawe' chele. Ḻezka' bengak x̱a x̱na' golte chele ka', dan' wnnágake' chawe' chegak benne' wen ḻaže' ka', benne' wnnázegake' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios.

Žaḻa' ži'ilžo benne' ka' bi ẕḻé'egekle' žo'o chawe'

(Mt. 5:38‑48; 7:12)

27 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Žapa' ḻe'e, zoale nga, na' žénlele chia' neda', ẕnnia':

Le ži'il benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe'e chawe'.

Le nnab da' chawe' chegak benne' ka' ẕžá'agake' ḻe'e.

28 Le nnable Dios gon chawe'e benne' ka' žóngake' ḻe'e ẕia.

Le nnable' Ḻe' gákḻene' benne' ka' ẕnnégake' chele.

29 Cha' no benne' kape' cheḻá'a x̱ago', bze yecheḻá'a x̱agon'.

Cha' no benne' ke'e laže' da' ẕoan x̱kožo'o, ḻezka' be' latje ke'e ẕon'.

30 Cha' no benne' nnable' le' da' de chio', bneẕjwn chie'.

Cha' ke'e da' naken chio', bi yennabon'.

31 Ka žénelele gongak benách ka' chele, ḻezka' le gon chégake'.

32 ’Cha' nží'izelele benne' ka' zej nži'ile' ḻe'e, ¿biẕe da' nakže chawe' žonlen? Ḻezka' žongak benne' doḻa' ka', zej nži'ile' benne' ka' zej nži'ile' ḻégake'. 33 Cha' žonle da' naken chawe' chégakze benne' ka' žóngake' chawe' chele, ¿biẕe da' nakže chawe' žonlen? Ḻezka' žongak benne' doḻa' ka'. 34 Cha' ẕnéẕjwzele chegak benne' ka' žéklele yebí'igake' chele, ¿biẕe da' nakže chawe' žonlen? Ḻezka' žongak benne' doḻa' ka', zoa bi da' ẕnéẕjwgake' chegak benne' ka' žóngake' doḻa', dan' zej nnezle' yebí'igake' dan' bnéẕjwgake'. 35 Neda' žapa' ḻe'e: le ži'il benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe'e chawe', na' le gon da' naken chawe' chégake'. Le wneẕjw chegak benách ka' ḻa'kze bi žéklele yebí'igake' chele. Cha' ki gonle, ẕen nak da' yebéḻenlen, na' gakle ẕi'nkze Dios, Benne' ẕente, dan' žone' da' naken chawe' chegak benách ka', benne' bi žaz ḻáže'gake', na' benne' ka' žóngake' da' kegle. 36 Žaḻa' yeyache' ḻáže'lele benách ka', kan žon X̱ale Dios, žeyache' ḻáže'le' yógo'te benách.

Bi žaḻa' nnežo che lježžo

(Mt. 7:1‑5)

37 Ḻezka' wnná Jesusen':

Bi nnele che lježle, na' bi nne no benne' chele.

Bi yesbága'le lježle ẕia, na' bi yesbaga' no benne' ḻe'e ẕia.

Le yenít ḻaw che lježle, na' Dios yenít ḻawe' chele.

38 Le wneẕjw che lježle, na' Dios gonne' chele.

Gónngake' chele da' wžíx̱gake' ḻen to kak da' ẕžix̱en, dan' nak bia' li, dan' nyižen, na' nyiten že'lte, na' zo dí'aten. Kan nak da' ẕžix̱le ḻe'e, ka'kze wžíx̱ Dios chele.

39 Bzaka' ḻebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Wak to benne' ḻo choḻe chi'e yetó benne' ḻo choḻe? Bi gake', dan' žoptie' bíx̱gake' to ḻo bloj. 40 Ḻezka', bi gakže blo to benne' wsedle, ka benne' žsedle' ḻe', san kate' yeyóž wsedle bennen', na' gake' kan nak bennen' žsedle' ḻe'.

41 ’¿Biẕ chen' ẕwio' bébedon' dan' yo'on yej ḻaw lježo', na' bi ẕḻe'elo' da' ẕen dan' yo'on yej ḻawo' le'? 42 ¿Wak yi'o lježon': “Bicha'a, benn latje yebeja' bébedon' dan' yo'on yej ḻawo'” na' bi ẕḻe'elo' da' ẕen dan' yo'on yej ḻawo' le'? Le', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwino'. Zga'ale bebéj da' ẕen dan' yo'on yej ḻawo' le'. Naž ḻe'elo' binlo nich gak yebejo' bébedon' dan' yo'on yej ḻaw lježon'.

Da' žonžo nak bian' kan nakžo

(Mt. 7:15‑19; 12:33‑37)

43 Ḻezka' wnná Jesusen':

—To yag zaka' bi ẕbian da' bi nak ẕix̱, na' to yag ka'ze bi gak kwian da' nak ẕix̱. 44 Ki naken, da' ẕbia to yag nak bian' kan nak yagen'. Bi ẕchibžo da' ẕbia yag higo ḻo yag yeche', na' ḻo yag yeche' bi ẕchibžo da' ẕbia lba uba. 45 Benne' chawe' ẕchaḻje' diža' chawe' dan' yo'o da' chawe' ḻo yichj ḻáẕda'we', na' benne' bi nake' chawe' ẕchaḻje' da' bi nak chawe' dan' yo'o da' bi nak chawe' ḻo yichj ḻáẕda'we'. Žoa'ažo ẕnnen kan nak da' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'žo.

Chope kan gak chíx̱jwžo ḻen yo'o

(Mt. 7:24‑27)

46 Ḻezka' wnná Jesusen':

—¿Biẕ chen' žḻižle neda', ẕnnale: “X̱anto', X̱anto'” na' bi žonle kan žapa' ḻe'e? 47 Wḻoe'ela' ḻe'e kan nak bennen' ze'e gan zoa', na' ženle' x̱tiža'a, na' žone' kan ẕnnan. 48 Benne' ni nake' ka to benne', kate' bene' liže', gže' bche'ne', na' bdix̱jwe' ḻen yo'o gan nak ḻo yej x̱e. Kate' wdé nis wbá'a zil, na' bche'nen kwit yo'on', bi gok wchinnjen yo'on', dan' žian ḻo yej x̱e. 49 Na'a, no benne' ženle' x̱tiža'a, na' bi žone' kan ẕnnan, benne' ni nake' ka to benne' bene' liže' gan nak doze yo, na' bi bdix̱jwe' ḻenen. Kate' bche'n nis wbá'a kwit yo'on', ḻa' wžía yi'ten belate ža.

7

Jesús žeyone' bi' wen žin che to benne' yež Roma

(Mt. 8:5‑13)

1 Kate' Jesusen' beyóž bcháḻjḻene' benne' ka' ki, wyeje' ḻo yež Kapernaum. 2 Ḻo yežen' zoa to benne' yež Roma, benne' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' zoa to bi' wen žin chie' nží'iḻe'ele'-be'. Yo'o yižwé' x̱kwiden', na' ba žekte gatbe'. 3 Kate' benle bennen' da' ẕchaḻjgak benne' ka' kan nak che Jesusen', ḻa' bséḻa'tie' baḻe benne' gole, benne' judío ka', gan zoa Jesusen', nich chjéta'yoegekle' Ḻe' yide' yedjyene' bi' wen žin chien', x̱kwiden' yo'obe' yižwé'. 4 Bžingak benne' gole ka' gan zoa Jesusen', na' dot ḻáže'gake' góta'yoegekle' Ḻe', na' wnnágake':

—Nak zi bennen' gono' da' ni chie', 5 dan' žape' ba la'ne benne' wláž chežo ka', na' bene' to yo'o chežo gan ženlžo x̱tiža' Dios.

6 Naž Jesusen' wyéjḻene' ḻégake'. Kate' za' žíntegake' liž bennen', ḻe' bseḻe'e baḻe lježe' gan za' Jesusen', na' góžgake' Ḻe':

—X̱an, wnná bennen': “Bi gek zedlo', dan' bi naka' zi cho'o liža'. 7 Ḻezka' bi naka' zi biga'a gan zo'. Che ḻen bi bežogla' ḻa'a gan zo'. To wnnaze, na' yeyakte bi' wen žin chian'. 8 Ḻezka' neda', zoa benne' ẕnna bi'e neda', na' ḻezka' zej nnita' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' ẕchi'a neda' ḻégake'. Kate' žapa' toe': Wyéj ga na', žeje'. Kate' žapa' yetóe': Da ko' ni, ze'e. Ḻezka' kate' žapa' benne' wen žin chia': Ben žin ni, žonen'.”

9 Kate' Jesusen' benle' da' ni, bebán ḻáže'le' che bennen', na' byechje', na' gože' benne' ka' zá'gake' x̱kóže'le', na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, bi na' chejx̱aka'a nitó benne' Israel, benne' žejḻi'e chia' neda' kan žejḻé' benne' ni chia'.

10 Kate' bežingak benne' ka' gan zoa bennen' bseḻe'e ḻégake', bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' belyoé'e liže', na' bḻé'egekle' ba beyák bi' wen žin na'.

Jesús žesbane' x̱kwide' byo che to no'le wzebe

11 Wdé gok da' ni, zej Jesusen' ḻo yež Naín ḻen benne' wsedle chie' ka', na' benne' zan zjákḻene' Ḻe' tẕen. 12 Kate' bžine' žoa'a yežen', bḻe'ele' benne' ka' zej noe'e to x̱kwide' byo, bi' gat, nich chejkáche'gake'-be'. Bi'do' gaten' nakbe' x̱kwide' tlicha' che to no'le wzebe. Benne' zan, benne' wláž che no'len', nníta'ḻengake' ḻe'. 13 Kate' X̱anžon' bḻe'ele' no'len', beyache' ḻáže'le' ḻe', na' gože' ḻe':

—Biž kwežo'.

14 Naž Jesusen' wbige'e ga na', na' wdane' dan' del bi'do' gaten'. Wlezgak benne' ka' zej noe'e-be', na' Jesusen' wnné':

—X̱kwide' byo, žapa' le', beyase.

15 Naž bi'do' gaten' bebanbe', na' wže'be', na' wzó ḻawbe' ẕchaḻjbe'. Jesusen' beneẕjwe'-be' ḻo na' x̱na'be'. 16 Kate' bḻé'egekle benne' ka' da' ni, bžébegake', na' bka'n ẕéngake' Dios, na' wnnágake':

—Bḻa' to benne' zaka' ga zoažo ni, benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. Dios na'kze žezá' ḻaže'e chežo, benne' chie' ka'.

17 Wzé diža' che yeḻa' wak che Jesusen', na' béngekle benách ka' nníta'gake' yógo'te yež gan nbab Judea, na' yógo'te yež zej žen' gawze ga na'.

Da' wnnáb Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis

(Mt. 11:2‑19)

18 Benne' ka' žónḻengake' Ẕwa tẕen bzéngekle' ḻe' yógo'te da' ki, da' ka' žon Jesusen'. Ẕwan' bliže' chope benne' ka', 19 na' bseḻe'e ḻégake' gan zoa Jesusen' nich nnábgekle' Ḻe', na' nnágake': ¿Nako' le' Benne' Criston', bennen' seḻa' Dios, o žaḻa' kwezto' benne' yoble? 20 Kate' benne' ka' bseḻa' Ẕwan' bžíngake' gan zoa Jesusen', góžgake' Ḻe':

—Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis bseḻe'e neto', nich nnablto' Le', na' nnato': ¿Nako' le' Benne' Criston', bennen' seḻa' Dios, o žaḻa' kwezto' benne' yoble?

21 Ḻa' na'ze žeyón Jesusen' benne' zan, benne' yižwé' ka', ḻen benne' yó'ogake' be' x̱iwe' ka', na' ḻezka' benne' zan, benne' ḻo choḻe ka', bsaljwe' yej ḻáwgake'. 22 Bechebe Jesusen', na' gože' chope benne' ka' bseḻa' Ẕwan', na' wnné':

—Le chej, chejzénlele Ẕwan' kan nak da' bḻé'elele, na' da' bénlele. Žeḻé'egekle benne' ka' gókgake' ḻo choḻe. Žeza'gak benne' ka' bi gok sá'gake'. Beyakgak benne' ka' wdá'gake' yižwé' leže. Žeyéngekle benne' ka' bkwéžjwgake'. Bebangak benne' gat ka'. Benne' yache' ka' žéngekle' diža' chawen'. 23 Ba nez ẕen gaken che bennen' bi gak chope ḻaže'e, na' gónḻene' neda' tẕen ḻa'kze bi žona' kan žekle' žaḻa' gona'.

24 Kate' benne' ka' bseḻa' Ẕwan' bezá'gake' ga na', wzó ḻaw Jesusen' ẕzejni'ile' benne' ka' kan nak che Ẕwan', na' wnné':

—¿No benne' bejwíale ḻo latje dachen'? ¿Bejwíale to benne' nake' ka to ya x̱til dan' ẕta be'? 25 ¿Noẕkze benne' bejwíale? ¿Bejwíale to benne' nakwe' laže' da' záka'ḻe'en? Nnézkzelele benne' ka' zej nakwe' laže' da' záka'ḻe'en, na' de yeḻa' wnni'a chégake' nníta'gake' ližgak benne' wnná bia' ka'. 26 ¿Noẕkze benne' bejwíale? ¿Bejwíale to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios? O', žapa' ḻe'e. Ẕwan' nakže' blo ka to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. 27 Nak Ẕwan' bennen' nyejw ḻe'e yich la'y kan nak chie' da' ẕnnan:

Bwia nga, žseḻa'a benne' wbás chia'.

Cheje' zga'ale' ka Le' nich wpé'e nez gan tio'.

28 Neda' žapa' ḻe'e: gan zej nnita' benách ka', cha' zoa no benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, bi nakže' blo ka Ẕwan', bennen' bezóe' benách ka' nis, san no benne' nakže' nex̱jw gan ẕnna bia' Dios, bennen' nakže' blo ka Ẕwan'.

29 Kate' benne' gax̱jw ka' ḻen benne' wechiẕjw ka', béngekle' da' bchaḻj Ẕwan', gókbe'egekle' da' naken chawe' ḻaw Dios, na' bezóagake' nis ḻo na' Ẕwan', 30 san benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' da' bchi'le Moisés, bi bezóagake' nis ḻo na' Ẕwan', na' ki goken, belka'ne' ka'ze da' chawe' da' gónele Dios gone' chégake'.

31 Ḻezka' wnná X̱anžon':

—¿Nakx̱ wsaka' ḻeba' kan zej nak benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a? ¿Nakx̱kze zej nake'? 32 Zej nake' ka x̱kwide' ka' želyitjbe'. Želbe'be' ḻawe' ya'a, na' želbéžeya'abe'. Želye'be' ljéžgakbe': “Ẕkwežto' bžejw ḻawle, na' bi žia'le. Žoḻ nyáche'to', na' bi ẕbéžele.” 33 Ki nakle dan' bḻa' Ẕwan', bennen' bezóe' benách ka' nis, na' bi bdawe' yet x̱til, na' bi we'je' x̱is uba, na' wnnele chie', na' wnnale: “Da' x̱iwe' žónḻenen ḻe' tẕen.” 34 Kate' bḻa'a neda', Benne' Golje' Benách, na' že'j žawa', ẕnnele chia': “Bennen' nake' benne' wawḻe'e, na' benne' že'je'. Nake' lježgak benne' wechiẕjw ka' ḻen yezika' benne' doḻa' ka'.” 35 Neda' žapa' ḻe'e: zej nak bia' benne' ka' zej nape' yeḻa' žejní'il che Dios ni'a che da' žóngake'.

Da' ben Jesús ḻo liž to benne' yodo' fariseo

36 To benne' yodo' fariseo bḻiže' Jesusen' nich gáwḻene' ḻe' tẕen. Wyó'o Jesusen' liž bennen', na' wži'e, na' wzó ḻawe' žawe'. 37 Zoa to no'le ḻe'e ḻo yežen', na' katen' benle' že'j žaw Jesusen' liž benne' yodo' fariseon', naž bḻe'e ga na', noe'e to béga'do' da' naken yej zaka', na' yožen to da' ẕḻa' ẕix̱. 38 Katen' bžine' zaka' x̱kóže'le Jesusen', wži'e x̱ni'e Ḻe', ẕbeže'. Naž wzó ḻawe' žesbise' ni'a Jesusen' ḻen nis ẕbeže', na' beẕíe' ni'e ḻen yicha' yichje'. Bnope'e ni'e, na' wloé'e dan' ẕḻa' ẕix̱ ḻo ni'e. 39 Kate' benne' yodo' fariseon', bennen' bḻiže' Jesusen', bḻe'ele' da' ni, wzá' ḻaže'e, na' wnné': “Chela' nak benne' ni benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, gákbe'ele' da' nak no'le ni ẕgane' Ḻe', na' da' žone', dan' nake' no'le ḻe'e.” 40 Naž Jesusen' gože' benne' fariseon', na' wnné':

—Smon, de to da' žénela' yapa' le'.

Beží'i bennen', na' wnné':

—Wnná, benne' wsedle.

41 Jesusen' gože' ḻe':

—Wzóa to benne' wnni'a, na' wnníta'gak chope benne' zej nbage'e mežw chie'. To bennen' nbage'e chie' laẕjwe' che chopiz, na' yetóen' nbage'e chie' laẕjwe' che chop byo'. 42 Dan' bi de mežw chégake' nich chíẕjwgake' dan' zej nbage'e chie', che ḻen benít ḻawe' che žoptie' dan' zej nbage'e chie'. Wnná na'a. ¿Noẕle benne' chope' ki ží'ižele' bennen' benít ḻawe' chégake'?

43 Beží'i Smon na', na' wnné':

—Žekla' neda', bennen' wbága'že' mežw chie', dan' benít ḻawe'.

Jesusen' gože' ḻe':

—Da' likze ẕnno'.

44 Naž beyéchj Jesusen', na' bwie' no'len', na' gože' Smon na':

—¿Ẕḻe'elo' no'le ni? Wyoá'a ližo', na' bi benno' nis da' chibla' ni'a, san no'le ni besbise' ni'a ḻen nis ẕbeže', na' beẕíe' ni'a ḻen yicha' yichje'. 45 Bi bzechw ḻawo' neda', san kate' za' bžintia' ližo', bi wzóa ži no'le ni, ẕnope'e ni'a. 46 Bi wló'o set yichja', san no'le ni wloé'e dan' ẕḻa' ẕix̱ ni'a. 47 Che ḻen žapa' le', doḻa' ẕen dan' wbaga' no'le ni, ba benít ḻawa' chie', na' nží'iḻe'ele' neda'. No benne' ženít ḻaw Dios chie' láte'do'ze, láte'do'ze nži'ile' Dios.

48 Naž Jesusen' gože' no'len', na' wnné':

—Doḻa' wbago'o ba benít ḻawa' chio'.

49 Naž benne' ka' želbé'ḻene' Jesusen' tẕen gan žáwgake' wzó ḻáwgake' želyi'e ljéžgake', na' wnnágake':

—¿Noẕkze benne' ni, ženít ḻawe' doḻa'?

50 Naž Jesusen' gože' no'len', na' wnné':

—Dan' žejḻi'o chia' neda', ba beló'. Binlo beyéj ližo'.

8

No'le ka' žákḻengake' Jesús ḻen benne' wsedle chie' ka'

1 Wdé gokgak da' ki, wdé Jesusen' gan zej že' yež zan, yež ẕen ka', na' yeždo' ka', gan bchaḻje' diža' chawen' kan ẕnna bia' Dios, na' benne' chežínnote benne' wsedle chie' ka' zjákḻene' Ḻe' tẕen. 2 Ḻezka' baḻe no'le ka' zjákḻene' Ḻe', no'le ka' beyón Jesusen' ḻégake' kate' bebeje' be' x̱iwe' ka' yó'ogake', na' beké'e yižwé' ka' zej de'e. Lia, no'len' ḻezka' lie' Madlen, zoe' ládjwgake', no'len' bebéj Jesusen' gaže be' x̱iwe' wyoé'e. 3 Ḻezka' Ẕwan, ẕo'le Chosa, benne' žape chi'e da' de liž Herodes, benne' ẕnna bi'e, zoe' ládjwgake', na' ḻezka' zoaḻen Susana ḻégake'. No'le ki želsí'ni'e da' žaw Jesusen' ḻen benne' wsedle chie' ka'. Ki žongak no'le ka' tẕen ḻen yezika' no'le ka', na' ẕnéẕjwgake' da' de chégake'.

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che to benne' žaz ža'ne'

(Mt. 13:1‑9; Mr. 4:1‑9)

4 Ḻezka' benne' zan bžójgake' ḻo yež ka', na' bžíngake' gan zoa Jesusen'. Katen' bdóbgake' gan zoe', Ḻe' bsaka' ḻebe', na' gože' ḻégake':

5 —Bžoj to benne' žaz ža'ne' zjeze' bínnedo' ka'. Kate' ne zjeze', béx̱jwgak baḻe bínnedo' ka' gan nak nez las, na' wdegak benách ka' ga na', na' bléjgaken'. Ḻezka' bžingak byínnedo' ka', na' bdáwgakban'. 6 Béx̱jwgak yebaḻe bínnedo' ka' ḻo yo gan že' yej. Kate' bḻa'gak bínnedo' ka', ḻa' belbižten dan' bi ngopa' yon'. 7 Béx̱jwgak yebaḻe bínnedo' ka' gan beḻa'gak lba yeche' ka'. Tẕen belgole lba yeche' ka' ḻen yagdo' ka'. Lba yeche' ka' beldóbgaken yagdo' ka' kate' bḻá'gaken, na' bžia yí'gaken yagdo' ka'. 8 Béx̱jwgak yebaḻe bínnedo' ka' gan nak ḻo yo beb. Katen' ba bgólgaken, bnéẕjwgaken. To ton bneẕjwn yetó gaywá' bínnedo' ka'.

Kate' Jesusen' beyóž wnné' ki, zižje wnníe':

—No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

Ẕnna Jesús biẕ chen' žsaka' ḻebe'

(Mt. 13:10‑17; Mr. 4:10‑12)

9 Naž benne' wsedle ka' che Jesusen' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ žsedle dan' bsaka' ḻebo'?

10 Jesusen' gože' ḻégake':

—Dios ẕzejni'ile' ḻe'e da' ngache' kan ẕnna bi'e Ḻe', san yezika' benách ki, ẕcháḻjḻena' ḻégake' da' žsaka' ḻeba' nich kate' wíagake', bi ḻé'egekle', na' kate' yéngekle', bi chejní'igekle'.

Ẕḻoe'el Jesús da' žsedle da' bsaka' ḻebe'

(Mt. 13:18‑23; Mr. 4:13‑20)

11 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Ki nak da' žsedle dan' bsaka' ḻeba': Bínnedo' ka' zej naken x̱tiža' Dios. 12 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken ḻo nez las ẕḻoé'egeklen kan žak chegak benne' ka' želyenle' dižan', na' ḻa' za'te da' x̱iwe', na' žeká'n dižan' da' wyó'on ḻo yichj ḻáẕdo'gak benne' ka', nich bi chejḻé'gaken', na' nich bi yelágake'. 13 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken ḻo yo gan že' yej ẕḻoé'egeklen kan žak chegak benne' ka' želyenle' dižan', na' ḻen yeḻa' žebél želzi'en, san zej nake' ka bínnedo' ka' bi béngaken lwen. To chí'ido'ze žejḻé'gaken', dan' nža' ḻáẕdogake' da' žak chégake', na' ḻa' žsántegake' dižan'. 14 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan beḻa'gak lba yeche' ka' ẕḻoé'egeklen kan žak chegak benne' ka' želyenle' dižan', na' kate' ba béngeklen', na' da' ka' žákgaken chégake' yežlyó nga žóngaken ḻégake' ḻo'e, da' ka' zej naken yeḻa' wnni'a chen, na' da' ka' ẕdan ḻáže'gake' da' žákgaken ga ni, na' dižan' bi žonen žin ḻo yichj ḻáẕdo'gake'. 15 Bínnedo' ka' béx̱jwgaken gan nak ḻo yo beb ẕḻoé'egeklen kan žak chegak benne' ka' dot ḻáže'gake' žéngekle' dižan', na' ẕgo'o chóchgaken' ḻo yichj ḻáẕdo'gake', na' ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chégake' žóngake' kan ẕnna dižan'.

Žsaka' ḻebe Jesús che da' žsa'ní' ližžo

(Mr. 4:21‑25)

16 Ḻezka' wnná Jesusen':

—X̱tiža' Dios naken ka to yi'. Kate' to benne' ẕgale' yi', bi ẕdosen' kak, na' bi ẕgo'en ẕanle gan žate'e, san ẕzoen' sibe ḻo yo'o, na' yin' žsa'nín' benne' ka' žó'ogake' ga na'. 17 Ḻa' ḻaw yógo'te da' ngache', na' gak bian', na' žoj ḻawle yógo'te da' žaken ži žize.

18 ’Che ḻen, le wzé nag, dan' gata' yelate' che benne' ẕzoa choche' da' ženle' ḻo yichj ḻáẕda'we', na' si'že' x̱tiža' Dios, san benne' bi ẕzoa choche' da' ženle' ḻo yichj ḻáẕda'we', na' yegá'a dižan' dan' benle'.

Da' ben x̱na' Jesús tẕen ḻen benne' biche'e ka'

(Mt. 12:46‑50; Mr. 3:31‑35)

19 Naž bžin x̱na' Jesusen' tẕen ḻen benne' biche'e ka', gan zoe', san bi gok žíngake' ḻawe' Ḻe' dan' zej nnita' benne' zan ga na'. 20 To benne' zoe' ga na' bḻiže' Jesusen', na' wnné':

—X̱no'o ḻen benne' bicho'o ka' nníta'gake' ḻí'ale, na' žénegekle' wcháḻjḻengake' Le'.

21 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Benne' ki, benne' želyenle' x̱tiža' Dios, na' žóngake' kan ẕnnan zej nake' ka x̱na'kza', na' benne' bíche'kza' ka'.

Jesús ẕbek žie' be' waḻe

(Mt. 8:23‑27; Mr. 4:35‑41)

22 To ža wžén Jesusen' to ḻo barkw tẕen ḻen benne' wsedle chie' ka', na' Ḻe' gože' ḻégake':

—Le cho'o yecheḻá'a nisdo' nga.

Naž ḻa' zjaktie'. 23 Kate' ne želdíe' ḻo nisdon', ẕtas Jesusen'. Naž wzó ḻaw žak to be' waḻe ḻo nisdon', na' ba žek yetj barkwn' ẕan nisle, na' de ẕož chégake'. 24 Naž wbíga'gake' gan de Jesusen', na' besbángake' Ḻe', na' wnnágake':

—¡Benne' wsedle! ¡Benne' wsedle! Ba žek ḻo'ojžo ẕan nisle.

Kate' bebán Jesusen', bḻiže' ben' žaken, na' nisen' da' ẕgo'nen, na' wzóa ži ben' goken, na' wžé' ži nisdon'. 25 Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—¿Bi na' chejḻe'le che Dios?

Bžébegake' ḻégake', na' bebángekle'. Gož ljéžgake' toe' yetóe':

—¿Noẕkze benne' ni? Ẕdiḻe' be' dan' žaken, na' nisdo', na' žóngaken dan' ẕnne'.

Benne' yež Gadara, benne' yoe'e be' x̱iwe'

(Mt. 8:28‑34; Mr. 5:1‑20)

26 Naž bžin Jesusen' tẕen ḻen benne' wsedle chie' ka', gan nbab yež Gadara, da' žen' yecheḻa'ale nisdo' gan nbab Galilea. 27 Kate' Jesusen' bežoje' ḻo barkwn' gan nak ḻo yon', bedjchág to benne' yežen' Ḻe'. Ba gok schaḻe'e yoe'e be' x̱iwe', na' biž žakwe' laže', na' biž ẕzoe' ḻo yo'o, san zoaze' ḻo bloj gan ẕkáche'gake' benne' gat ka'. 28 Kate' bennen' yoe'e be' x̱iwe' bḻe'ele' Jesusen', wnníe' zižje. Bzoa ẕibe' ḻaw Jesusen', na' wnné':

—¿Biẕ nbaga'a chio', Jesús, Ẕi'n Dios, Benne' ẕente? Žáta'yoela' Le' bi wsaka' zi'o neda'.

29 Ki wnné' dan' Jesusen' ba gože' be' x̱iwen' yežojen ḻo bennen'. Zan chi'i be' x̱iwen' ba bchix̱ bḻol-ḻe'en bennen'. Benne' ka' che yežen' bchéjgake' ḻe' do ya, na' bzóagake' bayw ya ni'a ne'e, san bchoge' do ya ka', na' be' x̱iwen' da' yoe'e bchen' ḻe' ḻo latje dach. 30 Naž Jesusen' wnnable' be' x̱iwen', na' wnné':

—¿Bi lio'?

Be' x̱iwen' gožen Ḻe':

—Be' Zan lia'.

Ki wnnán dan' yoe'e be' x̱iwe' zan. 31 Naž be' x̱iwe' ka' góta'yoegeklen Jesusen' bi seḻe'e ḻégaken latje choḻ chegak benne' gat ka'. 32 Ḻezka' wzóa to kwe' koch zan ga na', želdaba' žáwgakba' ḻaw ya'adon', na' be' x̱iwe' ka' belnnáb nyachen' Jesusen' we'e ḻégaken latje chejžó'ogaken ḻo koch zan ka'. Jesusen' bi'e ḻégaken latje. 33 Bežojgak be' x̱iwe' ka' ḻo bennen', na' bejžó'ogaken ḻo koch zan ka', na' jak koch ka' gan nak to ḻe'e ya'a yej ẕen. Bejbíx̱jgakba' ḻo nisdo', gan belyepba' nis.

34 Kate' benne' ka' žape chí'igake' koch ka', bḻé'egekle' kan gok chégakba', bžébegake', na' bebángekle'. Beẕónnjgake' ga na', zeyéjgake' lážgake', na' bejzéngekle' benne' ka' nníta'gake' yežen', na' ḻezka' benne' nníta'gake' yix̱en'. 35 Naž bžojgak benne' ka' nníta'gake' yežen', na' bejwíagake' dan' goken. Katen' bžíngake' gan zoa Jesusen', bḻé'egekle' bennen' wyoé'e be' x̱iwe' ka', ži'e x̱ni'a Jesusen'. Nakwe' laže', na' ba bezóe' cháwe'do', na' bžébegake'. 36 Benne' ka' nníta'gake' ga na' belzenle' ḻégake' kan goken, na' bḻé'egekle' ba beyák bennen' wyoé'e be' x̱iwe' ka'. 37 Naž yógo'te benne' zan ka', benne' wláž che yež ka' zej nbaben yež Gadara na', góta'yoegekle' Jesusen' yežoje' ḻo yežlyó chégake'. Ki béngake' dan' ẕžébegake'. Bebén Jesusen' ḻo barkwn', na' bezé'e ga na'. 38 Bennen' bežojgak be' x̱iwe' ka' ḻe' góta'yoele' Jesusen' we'e ḻe' latje chéjḻene' Ḻe' tẕen. Jesusen' gože' ḻe' ga'ne' ga na', na' wnné':

39 —Beyéj ližo'. Bejzenle benách wláž chio' ka' ka nak da' ẕen da' ben Dios ḻen le'.

Beyéj bennen' liže', na' bzie' diža' dot ḻo yež ka' kan nak da' ẕen da' ben Jesusen' ḻen ḻe'.

X̱kwide' no'le che Jairo, na' no'len' wdane' laže' che Jesús

(Mt. 9:18‑26; Mr. 5:21‑43)

40 Kate' bežín Jesusen' yecheḻá'a nisdon', benne' zan, benne' nníta'gake' ga na', bebégekle' ni'a chie' Ḻe' dan' želbeze' yógo'tegake' Ḻe'. 41 Naž bžin to benne' lie' Jairo gan zoa Jesusen'. Nake' benne' blo che to yo'o gan žéngekle benne' judío ka' x̱tiža' Dios. Bzoa ẕibe' ḻaw Jesusen', na' góta'yoele' Ḻe' cheje' liže'. 42 Ki bene' dan' zoa to x̱kwide' no'le chie', na' ba žek gatbe'. Nakbe' bi' tlícha'kze chie', na' zejbe' ka chežinno yiz. Kate' ne zej Jesusen' tẕen ḻen benne' zan ka', ẕchígake' Ḻe'.

43 Zej to no'le ladjw benne' zan ka', na' ba gok chežinno yiz ẕzáka'ḻi'e, dan' bi ẕbez žen chie', da' žaken chégakkze no'le ka', na' ba bdie' bika' da' de chie', dan' wdiẕjwe' benne' ka' žeyóngake' benách ka', san nitó benne' bi gok yeyone' ḻe'. 44 Wbige'e zaka' x̱kože'l Jesusen', na' wdane' laže' da' nakwe', na' ḻa' wbižte yižwé' žen chien'.

45 Naž Jesusen' wnnable' benne' zan ka', benne' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—¿Noẕ benne' wdane' neda'?

Nitóe' bi bechebe'. Naž Bedw ḻen benne' ka' nníta'ḻengake' ḻe', góžgake' Jesusen', na' wnnágake':

—Benne' wsedle, zej nnita' benne' zan ga ni, benne' ẕchígake' Le', na' ẕžíga'gake' Le', na' ẕnno': “¿Noẕ benne' wdane' neda'?”

46 Naž Jesusen' wnné':

—Zoa no benne' wdane' neda', dan' gókbe'ela' bžoj yeḻa' wak neda', dan' žeyonen benách ka'.

47 Kate' gokbe'el no'len' nnezle Jesusen' dan' bene', ḻo yeḻa' ẕžebe wẕize'. Bzoa ẕibe' ḻaw Jesusen', na' gože' Ḻe' ḻawgak benne' zan ka' biẕ chen' wdane' laže' da' nakwe' Ḻe', na' kan goken, ḻa' beyaktie'. 48 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Ẕí'na'do', dan' žejḻi'o chia' ba beyako'. Binlo beyéj ližo'.

49 Kate' ne ẕnna Jesusen' da' ni, bžin to benne' wzé'e liž benne' blon', na' gože' bennen':

—Ba got x̱kwide' no'le chio'. Biž gon ḻelo' benne' wsedle.

50 Kate' Jesusen' benle' da' ni, bechebe', na' gože' benne' blon':

—Bi žebo'. Bejḻe'ze che Dios, na' yeyák x̱kwide' no'le chion'.

51 Kate' Jesusen' wyoé'e yo'on', bi bi'e latje no benne' chó'oḻene' Ḻe' san ḻégakze Bedw ḻen Jakob, na' Ẕwa, na' ḻezka' x̱a x̱na' x̱kwide' no'len'. 52 Želbeže benne' ka' nníta'gake' ga na'. Želbeže nyache'e ni'a che x̱kwide' no'len', na' Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Biž kwéžele. Bi nat x̱kwide' no'len'. Ẕtászebe'.

53 Ben dítjgekle' Ḻe' dan' nnézgekle' ba natbe'. 54 Naž Jesusen' bex̱we' na'be', na' wnníe' zižje, na' wnné':

—X̱kwide' no'le, beyase.

55 Naž be' nakkzbe' beyó'on ḻebe', na' bebanbe', na' ḻa' wyástebe'. Jesusen' gože' ḻégake' wnéẕjwgake' da' gawbe'. 56 Bebángekle x̱a x̱na'be', san Jesusen' bchi'le' ḻégake' bi wzéngekle' nitó benne' kan goken.

9

Jesús žseḻe'e benne' wsedle chie' ka' nich chejségake' x̱tiže'e

(Mt. 10:5‑15; Mr. 6:7‑13)

1 Naž Jesusen' betobe' benne' chežinno, benne' wsedle chie' ka', na' bdie' ḻo ná'gake' yeḻa' wak, na' yeḻa' wnná bia', nich yebéjgake' be' x̱iwe' ka' yo'ogak benách ka', na' nich yeyóngake' benne' yižwé' ka'. 2 Bseḻe'e ḻégake' nich chejzéngekle' benách ka' kan ẕnna bia' Dios, na' nich yeyóngake' benne' yižwé' ka'. 3 Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi be wa'le che ḻo nez, kege bardo', na' kege yix̱jw, na' kege yet, na' kege mežw, na' bi x̱oa yenle chope laže'. 4 Bíte'teze yo'o gan cho'ole, le soa ga na' kate' yezá'žele ḻo yežen'. 5 Gáte'teze gan bi gápegak benách ka' ḻe'e ba la'ne, le yežój ḻo yežen', na' le kwib bix̱te da' dan' lable, dan' wḻoe'elen ḻégake' zej nbage'e ẕia.

6 Naž zjak benne' wsedle chie' ka'. Wdégake' yógo'te yeždo' ka', na' bcháḻjgake' diža' chawen', na' beyóngake' benne' yižwé' ka' nníta'gake' yógo'te yež ka'.

Kan got Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis

(Mt. 14:1‑12; Mr. 6:14‑29)

7 Benle Herodes, bennen' ẕnna bi'e, kan nak yógo'te da' žon Jesusen', na' wžé' zedle', dan' ẕnnagak benách ka':

—Bebán Ẕwa ḻo yeḻa' got.

8 Yebaḻe' ẕnnágake':

—Beḻá' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te.

Yebaḻe' ẕnnágake':

—Ba bebán to benne' wbabe' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ža ni'te.

9 Herodes na' wnné':

—Ẕwan' bchoga' yene'. ¿Noẕkze bennen', ženla' da' zan ki da' žone'?

Herodes na' žak ḻáže'ḻi'e ḻe'ele' Jesusen'.

Ẕwaw Jesús gayo' mil benne' ka'

(Mt. 14:13‑21; Mr. 6:30‑44; Jn. 6:1‑14)

10 Kate' bežingak benne' wbás ka' che Jesusen', benne' ka' bseḻe'e chejségake' x̱tiže'e, na' bzéngekle' Ḻe' yógo'te da' béngake'. Naž Jesusen' bchi'e ḻégake' cheze. Jake' to latje dach gan nbab yež Betsaida. 11 Kate' wnnézgekle benách ka' da' ni, wnáwgake' Jesusen', na' Ḻe' wdape' ḻégake' ba la'ne, na' bcháḻjḻene' ḻégake' kan ẕnna bia' Dios, na' beyone' benne' yižwé' ka'.

12 Kate' za' žaḻe ža na', wbíga'gak benne' chežinno, benne' wbás ka' che Jesusen', gan zoe', na' góžgake' Ḻe':

—Beseḻa' benách ki nich chjake' gan zej že' yeždo' ka', na' gan zej že' yo'odo' ka' dot gawze, nich chejtíḻjgake' gan gá'ngake', na' da' gáwgake', dan' nak latje dach ga zoažo ni.

13 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le waw-gake' ḻe'e.

Góžgake' Ḻe':

—Gáyo'ze yet x̱tildo' de, na' chopze bel cheton' de. ¿Chejto' chjé'wto' da' gawgak benne' zan ki?

14 Zej nnita' ka gayo' mil benne' ka' ga na'. Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Le kwek chi-yóngake' to kwe' to kwe'.

15 Ki béngake', na' wže'gak yógo'te benne' ka'. 16 Naž Jesusen' bex̱we' gayo' yet x̱til ka', na' chope bel ka'. Bchis ḻawe', ẕwie' ya'abale, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bzoẕje' yet x̱til ka', na' bi'en che cheze benne' wsedle chie' ka' nich chísgaken' ḻawgak benne' zan ka'. 17 Bdáwgake' yógo'tegake', na' béljgekle'. Wdé na' betóbgake' da' biẕjw ka', na' beschá'gake' chežinno x̱kwit ka'.

Ẕnna Bedw Jesús nake' Benne' Cristo

(Mt. 16:13‑19; Mr. 8:27‑29)

18 To ža kate' ne zoa Jesusen' cheze gan ẕcháḻjḻene' Dios, na' žónḻengak benne' wsedle chie' ka' Ḻe' tẕen, wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Noẕen' ẕnnagak benách ka' naka' neda'?

19 Bechébegake', na' wnnágake':

—Baḻe' ẕnnágake' nako' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis. Yebaḻe' ẕnnágake' nako' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, na' yebaḻe' ẕnnágake' nako' to benne' wbabe' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ža ni'te, na' ba bebane' ḻo yeḻa' got.

20 Naž Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—Cheẕe ḻe'e, ¿noẕkze ẕnnale naka'?

Bechebe Bedw, na' wnné':

—Nako' Benne' Criston', bennen' bseḻa' Dios.

Ẕnna Jesús kan za' gótgake' Ḻe'

(Mt. 16:20‑28; Mr. 8:30‑9:1)

21 Naž Jesusen' besnisle' ḻégake', na' bchi'le' ḻégake' bi wzéngekle' nitó benne' No nake' Ḻe'. 22 Naž gože' ḻégake':

—Žon byenen sáka'ḻi'a neda', Benne' Golje' Benách, na' da' zan da' gaken chia'. Benne' gole ka' ḻen bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' yodo' wsedle ka', wká'ngake' neda' ka'ze. Gótgake' neda', san kate' te chonne ža, Dios yesbane' neda' ḻo yeḻa' got.

23 Ḻezka' gože' yógo'tegake':

—Cha' no benne' žénele' gónḻena' neda' tẕen, žon byenen wzóe' cheḻa'ale da' naken chie', na' gake' ka to benne' noe'e yag kroze nich chejté'e ḻe'en. Naž gak gónḻene' neda' tẕen. 24 No benne' ži'e wnné yoe che yeḻa' nban chie', wniten', san benne' wnite' yeḻa' nban chie' dan' žónḻene' neda' tẕen, gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 25 Bi be da' chawe' gata' che to benne' cha' gape' yógo'te da' den yežlyó nga, san wnite' to chi'ize yeḻa' nban chie'. 26 No benne' žedoe'ele' neda', na' žedoe'ele' x̱tiža'a, ḻezka' neda', Benne' Golje' Benách, yedoe'ela' bennen' kate' yeḻá'a ḻen yeḻa' baní' che X̱a', na' ḻen yeḻa' baní' chegak wbás ka' che ya'abá che Dios nich nna bi'a. 27 Da' li žapa' ḻe'e, zej nnita' baḻe benne' nga, benne' bi na' gátgake' kate' ḻé'egekle' ža yedjnná bia' Dios.

Ẕcha' kan ẕnna' ḻaw Jesús

(Mt. 17:1‑8; Mr. 9:2‑8)

28 Kate' ba wdegak x̱ono' ža wdé bchaḻj Jesusen' da' ki, bchi'e Bedw ḻen Ẕwa, na' Jakob, na' wžene' to ḻaw ya'ado', gan bcháḻjḻene' Dios. 29 Kate' ne ẕcháḻjḻene' Dios, bža' kan ẕnna' ḻawe', na' laže' da' nakwe' beyaken ẕíla'do'ze, na' wyepen yes baní'. 30 Naž bḻa' ḻawgak chope benne' ka' gan zoa Jesusen', na' ẕcháḻjḻengake' Le'. Zej nake' Moisés ḻen Lías, benne' ka' wnníta'gake' ža ni'te. 31 Žoptie' belyepe' yes baní', na' ẕcháḻjḻengake' Jesusen' kan za' gate' ḻo yež Jerusalén, na' yezé'e yežlyó nga. 32 Ḻa'kze ẕnnaḻe'en tas Bedon', ḻen benne' ka' nníta'ḻengake' ḻe', na' ben byéngake' ḻé'egekle' yeḻa' baní' che Jesusen', na' chegak benne' chope' ka' nníta'ḻengake' Ḻe'. 33 Kate' žopte benne' ka' bezá'gake' gan zoa Jesusen', naž Bedon' gože' Ḻe':

—Benne' wsedle, gak chawe' ga'nžo nga. Gonto' chonne yo'o laga', to chio', na' yetó che Moisés, na' yetó che Lías.

Bi nnezle Bedon' dan' ẕnne'. 34 Kate' ne ẕchaḻje' da' ni, ḻa' wže'te to bejw ga na', dan' bkachen' ḻégake', na' bžébegake' dan' nníta'gake' ḻo bejwn'. 35 Naž benle chi'i benne' ẕchaḻje' ḻo bejwn', na' wnné':

—Benne' ni nake' Ẕi'na'. Nži'ila' Ḻe'. Le wzé nag da' yi'e ḻe'e.

36 Kate' beyóž benle chi'i na', toze Jesusen' ngá'nḻene' ḻégake'. Benne' wsedle chie' ka' wnníta'gake' žize, na' ža na' bi góžgake' nitó benne' kan nak da' bḻé'egekle'.

Žeyón Jesús to x̱kwide' byo yo'obe' be' x̱iwe'

(Mt. 17:14‑21; Mr. 9:14‑29)

37 Kate' za' ža'ní' yetó ža, Jesusen' ḻen benne' ka' nníta'ḻengake' Ḻe', bedínnegake' ḻaw ya'adon', na' za'gak benne' zan ga na', benne' ka' zedjchággake' Jesusen'. 38 To benne' ladjw benne' zan ka' wnníe' zižje. Bḻiže' Jesusen', na' wnné':

—Benne' wsedle, žáta'yoela' Le' yedjwío' x̱kwide' byo chia', dan' nakbe' tlícha'tekze bi' chia'. 39 Yo'obe' be' x̱iwe' da' ẕkwéžeya'an ḻebe', na' žẕizḻe'en ḻebe', na' ẕbia ẕene' zide' žoa'abe'. Ẕchix̱ ẕḻol-ḻe'en ḻebe', na' batkle žsanen ḻebe'. 40 Góta'yoela' benne' wsedle chio' ka' yebéjgaken', san bi gókgake'.

41 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' bi žejḻe'le chia', na' nyaḻ yichjle. ¿Gáka'tega žaḻa' sóaḻena' ḻe'e, na' gaka' ẕen ḻaže' ḻen ḻe'e? Le yedjwá' x̱kwide' byo chion' ga ni.

42 Kate' ne za'be' ẕbíga'be' gan zoa Jesusen', be' x̱iwen' bchix̱ bḻol-ḻe'en ḻebe'. Jesusen' bdiḻe' be' x̱iwen', na' beyone' x̱kwide' byon'. Naž beneẕjwe'-be' ḻo na' x̱abe'. 43 Bebángekle yógo'te benne' ka' ni'a che yeḻa' wak ẕen che Dios.

Jesús ẕnne' da' yoble kan za' gótgake' Ḻe'

(Mt. 17:22‑23; Mr. 9:30‑32)

Kate' ne žebángekle yógo'te benne' ka' kan nak da' ẕen da' žon Jesusen', Ḻe' gože' benne' wsedle chie' ka', 44 na' wnné':

—Le kwek yichjle da' ni, dan' za' wdégake' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak benách ka'.

45 Bi bejní'igekle benne' wsedle chie' ka' da' ni, dan' bi na' wneẕjw Dios ḻégake' latje chejní'igeklen', san bi bežóggekle' nnábgekle' Jesusen' kan nak da' ni.

No benne' nake' blo

(Mt. 18:1‑5; Mr. 9:33‑37)

46 Naž wzó ḻawgak benne' wsedle ka' che Jesusen' ẕdiḻ díža'gake'. Želnnable ljéžgake' toe' yetóe' nole' gake' benne' blo. 47 Žákbe'ele Jesusen' da' ẕza' ḻáže'gake', na' wdele' to x̱kwíde'do', na' bzoe'-be' kwite'. 48 Naž gože' ḻégake':

—No benne' gape' to x̱kwíde'do' ki ba la'ne dan' nakbe' chia', nedkzan' gape' ba la'ne, na' no benne' gape' neda' ba la'ne, ḻezka' gape' ba la'ne X̱a', Bennen' bseḻe'e neda'. Che ḻen, bennen' zoe' ládjwle, na' nakže' gax̱jw ḻaže', benne' ni nake' blo.

No benne' bi ẕži'e chežo, žákḻene' žo'o

(Mr. 9:38‑40)

49 Naž Ẕwa bḻiže' Jesusen', na' wnné':

—Benne' wsedle, bḻe'elto' to benne' ẕkonle' žin lo' žebeje' be' x̱iwe' ka', na' bžonto' biž gonen' dan' bi žónḻene' žo'o tẕen.

50 Jesusen' gože' ḻe':

—Bi wžonle gonen', dan' no benne' bi ẕži'e chežo, žákḻene' žo'o.

Jesús ẕdiḻe' Jakob ḻen Ẕwa

51 Kate' za' bawze ža žaḻa' gat Jesusen', na' yeyepe' ya'abá che Dios, ben byene' cheje' ḻo yež Jerusalén. 52 Bseḻe'e benne' wbás chie' ka' nich chjake' zgá'alegake' ka Ḻe', na' jake' to yeždo' gan nbab Samaria, nich chejtíḻjgake' gan ga'ne' dot yele. 53 Benne' ka' che yežen' bi wdápegake' Jesusen' ba la'ne dan' zeje' ḻo yež Jerusalén. 54 Kate' Jakob ḻen Ẕwa, benne' wsedle ka' che Jesusen', bḻé'egekle' da' ni, góžgake' Ḻe':

—X̱an, ¿nnablto' dinne yi' da' zan' ya'abá che Dios nich wžía yin' ḻégake', gonto' kan ben Lías?

55 Byechj Jesusen', na' bdiḻe' ḻégake', na' wnné':

—Bi nnézlele biẕ be' yo'ole. 56 Neda', Benne' Golje' Benách, bḻa'a nga, kege nich wžía yi'a yeḻa' nban chegak benách ka', san nich yeslá' ḻégake'.

Naž jake' yež yoble.

Benne' ka', benne' žénegekle' chjénḻengake' Jesús tẕen

(Mt. 8:19‑22)

57 Kate' Jesusen' ḻen benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen ne yó'ogake' nez, bžin to benne' ga na', na' gože' Jesusen':

—X̱an, žénela' sá'ḻena' Le' gáte'teze gan chejo'.

58 Jesusen' gože' ḻe':

—Beza' ka', zej že' bloj chégakba', na' byínnedo' ka', žiagak x̱ó'ngakba' ka', san neda', Benne' Golje' Benách, bi de chia' gan gata'a nich yezí' ḻaža'a.

59 Naž Jesusen' gože' benne' yoble, na' wnné':

—Benḻen neda' tẕen.

Bennen' gože' Ḻe':

—X̱an, benn latje yeyá'a zga'ale liža', kate' wkáche'ža' x̱a'.

60 Jesusen' gože' ḻe':

—Be' latje benne' ka' za' gátgake' wkáche'gake' benne' gat ka' chégake', san le', wyéj, bejzenle benách kan ẕnna bia' Dios.

61 Naž bžin yetó benne', na' gože' Jesusen':

—X̱an, žénela' sá'ḻena' Le', san benn latje cha'a zga'ale nich chejzela' diža' lježa' ka'.

62 Jesusen' gože' ḻe':

—No benne' že' ḻaže'e da' de yežlyó nga, nake' ka to benne' ẕga'ne' beže, na' ẕwie' x̱kóže'le'. Cha' no benne' žone' ki, bi nake' zi gone' žin che da' ẕnna bia' Dios.

10

Jesús žseḻe'e chonnḻalj chi benne' nich chejségake' x̱tiže'e

1 Wdé gok da' ki, X̱anžon' wžíe' yechonnḻalj chi benne' wsedle chie' ka', na' bseḻe'e chope wéjgake' nich chjake' zgá'alegake' ka Ḻe' yógo'te yež ẕen ka', na' yeždo' ka', gan za' tie' Ḻe'. 2 Gože' ḻégake':

—Da' li, deḻe'e žin chia', da' naken ka to yežlyó ẕen gan žon byenen ḻapa', san babze benne' wen žin chia' nníta'gake'. Che ḻen, le gáta'yoele Dios, Bennen' nake' X̱an yežlyón', seḻe'e benne' wen žin ka' gan nak yežlyó chien'. 3 Le chej na'a. Le wia, neda' žseḻa'a ḻe'e, na' nakle ka ẕila' ka' zjakba' ládjwgak beko' yix̱e' snia ka'. 4 Bi wa'le bzod mežw, na' kege yix̱jw yet, na' bi wa'le yetó kwe' ẕélele, na' bi žélele ḻo nez nich wcháḻjḻenle benách ka'. 5 Gáte'teze yo'o gan cho'ole, zga'ale nnale: “Da' ẕka'n chawe' yichj ḻáẕdo'žo gaken chegak benách nníta'gake' yo'o ni.” 6 Cha' zoa no benne' ga na', benne' ẕga'n chawe'e, da' ẕka'n chawe' yichj ḻáẕdo'žo da' nnablen gá'nḻenen ḻe', san cha' bi zoa no benne' ki ga na', da' ẕka'n chawen' da' nnablen gá'nḻenen ḻe'e. 7 Le ga'n ḻo yo'o gan cho'ole, na' le ye'j le gaw bi da' gónngake' ḻe'e, dan' žéḻkzele benne' wen žin da' gawe'. Bi tele to to yo'o. 8 Gáte'teze yež gan žinle, gan gápegake' ḻe'e ba la'ne, le ye'j le gaw bíte'teze da' gónngake' ḻe'e. 9 Le yeyón benne' yižwé' ka', benne' nníta'gake' ḻo yežen', na' le ye'-gake': “Ba bḻa' da' ẕnna bia' Dios gan zoale.” 10 Gáte'teze yež gan žinle, cha' bi gápegake' ḻe'e ba la'ne, le yežój ga na', na' le chejzé ḻo nez che yežen', na' nnale: 11 “Bix̱te yo che lažle, da' dan' labto' ẕchinnjton', na' naken da' ẕḻoe'elen nbága'le ẕia, san žaḻa' nnézlele da' ni. Ba bḻa' da' ẕnna bia' Dios ga zoale ni.” 12 Neda' žapa' ḻe'e, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka', sáka'žegak benách ka' che yežen' ka sáka'gak benách ka' wnníta'gake' ḻo yež Sodoma, yežen' bchinnj Dios.

Da' gak chegak benne' ka' bi yeyát ḻáže'gake'

(Mt. 11:20‑24)

13 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, benách yež Korazín. Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, benách yež Betsaida. Chela' gok ḻo yež Tiro, na' ḻo yež Sidón yeḻa' wak ẕen ka' ka da' ka' bena' gan zoale ḻe'e, ža ni'te yeyát ḻáže'gak benne' yež ka', na' wakw kwíngake' laže' ka'ze, na' kó'ogake' de yíchjgake', da' wḻoe'elen ba beyát ḻáže'gake'. 14 Che ḻen, kate' žin ža chog Dios chegak benách ka', sáka'žele ḻe'e ka sáka'gak benne' yež Tiro ka', na' benne' yež Sidón ka'. 15 Ḻe'e, benách ka' zoale ḻo yež Kapernaum. Gok chele kan wyeple gan cho'ogak benách ka' ya'abá che Dios. Na'a yetjle gan chejžo'ole latje choḻ chegak benne' gat ka'.

16 Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—No benne' ẕze nage' chele ḻe'e, ḻezka' ẕze nage' chia' neda', na' bennen' ẕka'ne' ḻe'e ka'ze, ḻezka' ẕka'ne' neda' ka'ze, na' bennen' ẕka'ne' neda' ka'ze, ḻezka' ẕka'ne' ka'ze X̱a', Bennen' bseḻe'e neda'.

Žežingak benne' ka' bejségake' x̱tiža' Jesús

17 Kate' chonnḻalj chi benne' ka' bseḻa' Jesusen' nich chejzéngekle' benách diža' chawen' bežíngake' gan zoe', na' wnnágake':

—X̱an, be' x̱iwe' ka' žóngaken kan ẕnnato' kate' ẕkonlto' žin lo'.

18 Jesusen' gože' ḻégake':

—Neda' bḻe'ela' da' x̱iwe', na' wbix̱en ẕan ya'abá kan žon yi' wzió', dan' žazen ḻo yo. 19 Le wia nga, neda' bdia' ḻo na'le yeḻa' wnná bia' nich gak góxwle bele snia ka', na' gox̱jní' ka', ḻen na'le, na' bi be gaken chele, na' nich wchinnjle yeḻa' wnná bia' che da' x̱iwe', dan' bi ẕḻe'elen žo'o chawe'. 20 Na'a, le yebél, kégeze dan' žongak be' x̱iwe' ka' kan ẕnnale, san dan' zej nyejw lale ya'abá che Dios.

Žebél Jesús

(Mt. 11:25‑27; 13:16‑17)

21 Ḻa' na'ze bebél Jesusen', zoaḻen Dios Be' La'y Ḻe', na' wnné':

—Ẕka'n ẕena' Le', X̱e, nako' X̱an ya'abá, na' X̱an yežlyó nga. Ki žona' dan' bkacho'o da' ki ḻawgak benne' ka' žákgake' da' ẕenḻe'e, na' ḻawgak benne' sina' ka', san bḻoe'elo' x̱kwide' ka' kan zej naken. Ka'kze gaken, X̱e, dan' ki žaz ḻažo'o Le'.

22 Naž wnné':

—Ba bde X̱a' yógo'te ḻo na'a. Bi zoa no benne' nnezle' no benne' nake' Ẕi'n Dios, san toze X̱ažo Dios nnezlen', na' bi zoa no benne' nnezle' no benne' nake' X̱ažo Dios, san toza' neda', Ẕi'ne', nnezlan', na' ḻezka' nnézgekle benne' ka' žénela' neda', Ẕi'ne', wḻoe'ela' ḻégake' X̱a'.

23 Naž Jesusen' bwie' benne' wsedle chie' ka', na' gože' ḻégake':

—Ba nez ẕen naken chegak benne' ka' ẕḻé'egekle' da' ẕḻé'elele ḻe'e, 24 dan' žapa' ḻe'e: benne' zan, benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ḻen benne' wnná bia' ka', gónegekle' ḻé'egekle' da' ẕḻé'elele ḻe'e san bi bḻé'egeklen'. Gónegekle' yéngekle' da' žénlele ḻe'e, san bi béngeklen'.

Benne' Samaria, benne' nake' chawe'

25 Naž ḻa' wzó ža'te to benne' yodo' wsedle, na' nich si' bi'e Jesusen', wnnable' Ḻe', na' wnné':

—Benne' wsedle, ¿biẕe žaḻa' gona' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chia'?

26 Jesusen' gože' ḻe':

—¿Žejni'ilo' da' nyejw ḻe'e yich, dan' bchi'le Moisés? ¿Nakx̱ x̱bab žono' le' dan' žoḻo'?

27 Beží'i bennen', na' wnné':

—Ki ẕnnan: “Bži'il X̱ano' Dios dot ḻažo'o, na' ḻen dot yichj ḻaẕdo'o, na' ḻen dot yeḻa' žon chio', na' ḻen dot yeḻa' žejní'il chio', na' ḻezka' žaḻa' ži'ilo' lježo' kan nži'il kwino'.”

28 Jesusen' gože' ḻe':

—Da' likze kan wnnó'. Ben ki, na' gata' yeḻa' nban na' chio'.

29 Dan' gónele bennen' yebéj chawe' kwine', gože' Jesusen':

—¿Noẕ benne' nake' lježa'?

30 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—To benne' wzé'e ḻo yež Jerusalén, na' bdinne', zeje' yež Jerikó. Ḻo nezen' béx̱wgak benne' wbán ka' ḻe'. Btínnegake' ẕe', na' béngake' ḻe' we'. Naž bezá'gake' ga na', na' bká'ngake' ḻe' ba žatkze'. 31 Naž wdé to bx̱oz ḻo nezen'. Kate' bḻe'ele' bennen' žie' we', cheḻa'ale wdíe'. 32 Ḻezka' to benne' nbabe' ẕa'só Lebí, benne' ka' žóngake' žin che yodo', wdíe' ga na'. Kate' bḻe'ele' ḻe', ḻezka' wdíe' cheḻa'ale. 33 Ḻezka' to benne' nbabe' Samaria yoe'e nezen', na' bžine' gawze gan de bennen' žie' we'. Kate' bḻe'ele' ḻe', beyache' ḻáže'le' ḻe'. 34 Wbige'e gan die', na' bdebe' set, na' x̱is uba waḻ ḻo we' chie', na' bcheḻen' laže'. Naž bžie' ḻe' x̱kože' bia chie', na' bchi'e ḻe' ḻo yo'o gan želžín benne' ka' yó'ogake' nez, gan wdape chi'e ḻe'. 35 Yetó ža kate' ba ža'ní', katen' za' yezá' benne' Samaria na' ga na', wleje' laẕjwe' che chope ža, na' bka'nen' ḻo na' benne' x̱an yo'on', na' gože' ḻe': “Wdape chi'i benne' ni, na' cha' senžo' mežw, neda' yeyiẕjwan' le' kate' yeḻá'a.” 36 Na'a, ¿nakx̱ x̱bab žono' le'? ¿Nole benne' chonne ki goke' ljež bennen' bengak benne' wbán ka' ḻe' ẕia?

37 Bechebe benne' yodo' wsedlen', na' gože' Jesusen':

—Bennen' beyache' ḻáže'le' ḻe'.

Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Wyéj na'a, na' ben ki.

Da' ben Jesús liž Marta ḻen Lia

38 Naž Jesusen' beyoé'e nez, na' bžine' to yeždo' gan zoa to no'le lie' Marta, na' no'len' bchi'e Ḻe' liže'. 39 Martan' zoa no'le bile' lie' Lia, na' Lian' wži'e x̱ni'a Jesusen', na' bze nage' x̱tiže'e. 40 Martan' wžé' zedle' dan' žónḻi'e žin. Wbige'e gan zoa Jesusen', na' gože' Ḻe':

—X̱an, ¿bi žeyache' ḻáže'lo' neda' dan' bka'n bi' bila' ni neda', na' toza' žona' žin? Gož-be' gákḻenbe' neda'.

41 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Marta, Marta, že' zedlo', na' da' zan da' že' ḻažo'o žonon'. 42 Toze da' žon byenen gonžon, na' Lia ni wžebe' dan' nakže chawe', na' dan' wžebe' bi yegá'n.

11

Kan žaḻa' wcháḻjḻenžo Dios

(Mt. 6:9‑15; 7:7‑11)

1 To ža na' Jesusen' ẕcháḻjḻene' Dios. Katen' beyóž bcháḻjḻene' Ḻe', to benne' wsedle chie' gože' Ḻe', na' wnné':

—X̱an, bsedle neto' wcháḻjḻento' Dios, kan ben Ẕwa, bsedle' benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen.

2 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Kate' wcháḻjḻenle Dios, žaḻa' nnale ki:

X̱ato', zo' ya'abá, ga'n ẕen lo'.

Da, nna bi'o nga.

Žénelto' gak yežlyó nga kan žaz ḻažo'o Le', kan žaken ya'abá chio'.

3 Benn da' gawto' na'a ža.

4 Benít ḻaw cheto' doḻan' nbága'to'

kan neto' ženít ḻawto' che no benne' bi da' žone' cheto'.

Bi go'o latje gon da' x̱iwe' ga bága'to' doḻa',

san beslá neto' ḻo da' žonen.

5 Ḻezka' Jesusen' gože' ḻégake':

—Cha' zoa no benne' ládjwle, benne' zoa lježe', na' cha' žin to benne' liže' gachje yele, naž cheje' gan zoa lježen', na' wḻiže' ḻe', na' nne': “Bicha'a, benngaž neda' chonne yet x̱til, 6 dan' to benne' ze'e zi'to' ba bḻe'e liža', na' bi be de da' wa'a-ne' gawe'.” 7 ¿Yechebe bennen' yoe'e ḻo yo'on', na' yi'e ḻe' ki? “Bi gon ḻelo' neda'. Ba nyejw yo'o, na' bi' chia' ka' ba déḻengakbe' neda'. Bi gak chasa' nich bi da' gonna' chio'.” 8 Neda' žapa' ḻe'e: ḻa'kze bi chase' nich bi da' wneẕjwe' chie' dan' nake' lježe', san chase', na' wneẕjwe' chie' ka da' žiážjele' nich bi gon ḻelže' ḻe'. 9 Che ḻen žapa' ḻe'e:

Le nnab, na' Dios gonne' chele.

Le chilj, na' žeḻ chele.

Le wḻíž ža yo'o, na' yaḻjwn chele.

10 No benne' bi da' ẕnnabe', ẕzi'en, na' bennen' bi da' žilje', ẕžeḻ-len', na' bennen' žḻiže' ža yo'o, žaljwn chie'.

11 ’Cha' zoa no benne' ládjwle, benne' nake' x̱a x̱kwide', na' cha' nnablbe' ḻe' yet x̱til, ¿wneẕjwe' chebe' yej? Cha' nnablbe' ḻe' to bel, ¿wneẕjwe'-be' bele? 12 Cha' nnablbe' ḻe' to x̱chit bežjw, ¿wneẕjwe'-be' gox̱jní'? 13 Ki naken, cha' ḻe'e bi nakle chawe', san nnézlele wnéẕjwle chegak ẕi'nle ka' da' naken chawe', wak wx̱én ḻáže'žele X̱ale zoe' ya'abá gonne' Dios Be' La'y chele, nol-le nnáblele Ḻe'.

Ẕnnágake' Jesús žone' žin ḻen yeḻa' wak che da' x̱iwe'

(Mt. 12:22‑30; Mr. 3:19‑27)

14 To ža Jesusen' bebeje' be' x̱iwe' da' yo'o to benne', dan' žonen ga bi žak nnie'. Kate' bežój be' x̱iwen', bchaḻj bennen' bi gok nnie', na' bebángekle benách ka' wnníta'gake' ga na'. 15 Baḻe benne' ka' wnnágake':

—Žebeje' be' x̱iwe' ka' ḻen yeḻa' wak che Belzebú da' x̱iwe', x̱angak be' x̱iwe' ka'.

16 Gónegekle yebaḻe benne' ka' si' biá'gake' Jesusen', na' belnnable' Ḻe' gone' to da' gak bian' da' zan' ya'abá che Dios. 17 Gókbe'ele Jesusen' da' žénegekle' góngake', na' gože' ḻégake':

—Gáte'teze gan zej nnita' benne' wnná bia' ka', cha' žoj chóplegak benne' ka', kwia yí'gake'. Cha' žoj chóplegak benách ka' nníta'gake' to yo'o, yeyóž chégake'. 18 Ḻezka' žak che da' x̱iwe', dan' nzin' Belzebú. Cha' žoj chóplegak benne' ka' yó'ogake' ḻo nan', ¿nakx̱ gak dia' yeḻa' wnná bia' chen? ¿Na'a nnale žebeja' be' x̱iwe' ka' ḻen yeḻa' wak che Belzebú? 19 Cha' neda' žebeja' be' x̱iwe' ka' ḻen yeḻa' wak che Belzebú, ¿noẕkze benne' žonne' yeḻa' wak chegak benne' ka' žónḻengake' ḻe'e tẕen, nich žebéjgake' be' x̱iwe' ka'? Che ḻen, da' žongak benne' ka' nak bian' nchíx̱ele ḻe'e. 20 Cha' neda' žebeja' be' x̱iwe' ka' ḻen yeḻa' wak che Dios, da' li ba bḻa' da' ẕnna bia' Dios gan zoale.

21 ’Kate' to benne' waḻe nzi' ḻo ne'e da' ẕdíḻ-ḻene', na' žape chi'e liže', da' ka' nape' zej nga'nen chawe'. 22 Na'a, cha' za' yetó benne', bennen' nakže' waḻe ka ḻe', wléj wchochje' ḻe', na' yeké'e yógo'te da' ẕdíḻ-ḻene', dan' žx̱en ḻaže'en, na' chise' da' gota' che bennen'.

23 ’Cha' zoa no benne' bi žónḻene' neda' tẕen, nake' benne' ẕži'e chia' neda'. Cha' zoa no benne' bi ẕtóbḻene' neda', žóslase'.

Kan nak che be' x̱iwe', da' žežinen latje chen

(Mt. 12:43‑45)

24 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' žežój to be' x̱iwe' ḻo benne', ẕdan gan nbiže, žiljen gan yezí' ḻažen'. Cha' bi žeḻ chen, naž nnan: “Yeyá'a gan bžoja'.” 25 Kate' žežinen ga na', žejx̱akan' bennen', nake' ka to yo'o da' ba nloan, na' ba nba'an nich no benne' chejsóe' ga na'. 26 Naž chejen, na' chejx̱ín' yegáž be' x̱iwe' ka', da' ka' zej nakžen x̱iwe', na' chó'ogaken bennen'. Na'a, da' gaken che bennen' gakžen zi' ka dan' goken chie' zga'ale.

Yeḻa' ba nez ẕen da' naken dot ḻi ḻaže'

27 Kate' ne ẕchaḻj Jesusen' da' ni, to no'le zoe' ladjw benne' zan ka' wnníe' zižje, na' wnné':

—Ba nez ẕen naken che no'len' bi'e Le' ḻo ḻi'e, na' ḻezka' naken che lcho' no'len' gan gožo'o.

28 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Ba nez ẕenže naken chegak benne' ka' želyenle' x̱tiža' Dios, na' žóngake' kan ẕnnan.

Ẕnnábgekle' Jesús gone' to da' gak bian' no nake'

(Mt. 12:38‑42; Mr. 8:12)

29 Kate' ne želžingak benne' zan gan zoa Jesusen', wzó ḻawe' ẕchaḻje', na' wnné':

—Benne' wen da kegle ki želnnable' neda' gona' to da' gak bian' gan za' yeḻa' wak chia'. San bi be da' gak bian' ḻé'egekle'. Toze da' gak bian' kan gok che Jonás ḻé'egeklen'. 30 Dan' goken che Jonasen' gok to da' nak bian' ḻawgak benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež Nínibe. Ḻezka' gaken chia' neda', Benne' Golje' Benách. Gaka' to da' nak bian' ḻawgak benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a. 31 Kate' žin ža chog Dios chegak benách ka' da' sáka'gake', katen' wchi'a ḻaže'e benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a, Dios yechise' no'len' wzóe' ža ni'te, no'len' wnná bi'e benách ka' che yežlyón' da' žen' cheḻá'a gan ẕde wbíž byo' zag ka'. Da' ben no'len' wḻoe'elen zej nbaga' benne' ki ẕia. Ki gaken dan' bžoj no'len' gan nak zi'to' nich wzé nage' diža' che yeḻa' žejní'il da' bchaḻj Salomón, benne' wnná bi'e benne' Israel ka'. Na'a, zoa' neda' nga, na' nakža' blo ka gok Salomón na'. 32 Ḻezka', Dios yechise' benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež Nínibe kate' žin ža choge' chegak benách ka', katen' wchi'a ḻaže'e benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a. Da' bengak benne' Nínibe ka' wḻoe'elen zej nbaga' benne' ki ẕia. Ki gaken dan' beyát ḻáže'gak benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež Nínibe katen' béngekle' da' bchaḻj Jonasen'. Na'a zoa' neda' nga, na' nakža' blo ka gok Jonasen'.

Da' žsa'ní' ḻo yichj ḻáẕdo'žo

(Mt. 5:15; 6:22‑23)

33 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Kate' no benne' ẕzalje' yi', bi ẕgo'en gan ngache', na' bi ẕdosen' ẕan kak, san ẕzoen' sibe gan ḻa'ten, nich wza'nín' chegak benne' ka' želyoé'e ḻo yo'on'. 34 Zej nak yej ḻawžo ka to da' ẕgo'on baní' ḻo yichj ḻáẕdo'žo. Cha' yej ḻawo' zej naken chawe', dotio' nžan' da' naken baní'. San cha' yej ḻawo' bi zej naken chawe', dotio' nžan' da' naken choḻ. 35 Wdape chi'i kwino' cha', nich dan' ẕgo'on baní' ḻo yichj ḻaẕdo'o bi yeyaken choḻ. 36 Ki naken, cha' dotio' nžan' da' naken baní', bi be da' naken choḻ zóaḻenen le', na' ḻe'elo' binlo yógo'te, kan žak kate' ẕza'ní' yi' gan zo'.

Jesús žesbage'e benne' yodo' ka' ẕia

(Mt. 23:1‑36; Mr. 12:38‑40; Lk. 20:45‑47)

37 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, to benne' yodo' fariseo bḻiže' Ḻe' nich chejtáwḻene' ḻe'. Kate' Jesusen' wyoé'e liž benne' yodon', wži'e, na' wzó ḻawe' že'j žawe'. 38 Kate' benne' yodo' fariseon' bḻe'ele' Ḻe', bebanle' dan' bi wdíb Jesusen' ne'e kate' za' gawe'. 39 Naž X̱anžon' gože' ḻe':

—Ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', žib kwinle kan žible ḻawle da' že'j žáwḻenle, san ḻo yichj ḻáẕdo'le nža'le da' kegle ka', na' ẕza' ḻáže'le da' bi naken chawe'. 40 Ḻe'e bi žejní'ilele. ¿Bi nnézlele, Dios, Bennen' ẕḻe'ele' da' zoa ḻawle ḻezka' ẕḻe'ele' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'le? 41 Na'a, le wneẕjw benne' yache' ka' che da' naple. Naž yógo'te da' naple yeyaken chawe'.

42 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka'. Žíẕjwle che yodo' to kwe' che to chi kwe' da' ẕzi'le che yix̱e' weje, na' che yix̱e' rod, na' chegak yix̱e' kwando', san to ẕdézele da' naken chawe', na' yeḻa' nži'il chele Dios. Da' ki žon byenen gonle, na' bi wka'nle yezika' da ka' žonle.

43 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka'. Žénelele kwe'le gan nak blo ḻo yo'o gan žoḻ-le x̱tiža' Dios. Ḻezka' žénelele gápegak benne' ka' ḻe'e ba la'ne ḻawgak benách ka'.

44 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', na' ḻe'e, benne' yodo' fariseo ka', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle, dan' nakle kan zej nak yežw ba ka' chegak benne' gat ka', da' ka' bi zej nḻa' ḻawn, na' želdá benách ka' ḻáwlegaken, na' bi žákbe'egeklen'.

45 Naž beží'i to benne' yodo' wsedle, benne' žake' da' bchi'le Moisés, na' gože' Jesusen':

—Benne' wsedle, kate' ẕnno' ki, ḻezka' neto' žon zi'o.

46 Jesusen' gože' ḻe':

—Ḻezka' da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', žakle da' bchi'le Moisés. Ki naken dan' žesbága'le benách ka' to ywa' zi'i da' bi gak no benne' we'en, san ḻe'e ni láte'ze bi ẕdalen' ḻen ni'a na'le.

47 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, dan' ẕzoale da' x̱tan ka' ḻawgak yežw ba ka' gan zej ngache' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' betgak x̱a wdé chele ka' ḻégake'. 48 Ki naken, ẕzoa lile žónḻenle tẕen da' bengak x̱a wdé chele ka', dan' betgak x̱a wdé chele ka' ḻégake', na' ḻe'e ẕzoale da' x̱tan ka' ḻawgak yežw ba ka' gan zej ngache'e.

49 ’Che ḻen, ḻo yeḻa' žejní'il chie', Dios wnné' ki: “Seḻa'a benne' ka' wcháḻjgake' ḻo wlaza' neda', na' benne' wbás chia' ka', gan zoale, na' benne' ki, gotle baḻe', na' kwia ḻáže'le yebaḻe'.” 50 Ki gon Dios dan' choge' chegak benách ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a gátgake' ni'a che žen chegak yógo'te benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'. X̱a wdé chele ka' bétgake' benne' ka' kate' wzó ḻaw žata' yežlyó nga, 51 kate' wzó ḻaw wzóa bennen' bete' Abel, ẕi'n Adán, na' zejte bétgake' Secría. Bétgake' ḻe' gachje ḻáwe'le gan de bkog la'y gan ẕzéygake' bia beždo' ka' ḻaw Dios, na' gan zoa latje la'y. Che ḻen, žapa' ḻe'e, Dios choge' chegak benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a gátgake' ni'a che žen chegak yógo'te benne' ka', dan' x̱a wdé chele ka' bétgake' ḻégake'.

52 ’Da' nyáche'ḻe'e naken chele ḻe'e, benne' yodo' wsedle ka', žakle da' bchi'le Moisés. Ḻa' ḻé'ezele nzi' ḻo na'le ẕi'n ya che latje gan ẕžeḻ-lžo yeḻa' žejní'il. Ḻe'e bi žo'ole, na' žséjwle x̱nezgak benne' ka' žénegekle' chó'ogake' ga na'.

53 Kate' beyóž bchaḻjḻen Jesusen' ḻégake' da' ni, benne' yodo' wsedle ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka' bžá'aḻe'egake' Ḻe', na' wzó ḻáwgake' želnnable' Ḻe' kan nak da' zan da' žákgaken, 54 nich kwéjgake' Ḻe' diža' nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia ni'a che da' yechebe'.

12

Žsedle Jesús kan nak yeḻa' ẕḻoé'ezele chawe' kwin

1 Ḻa' ža na'ze bdobgak zan gaywá' benách gan zoa Jesusen', na' zejte wléj ljéžgake'. Naž wzó ḻaw Jesusen' ẕcháḻjḻene' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Le gape chi'i kwinle che da' naken ka kwa zichj che yet x̱til chegak benne' yodo' fariseo ka', dan' naken yeḻa' ẕḻoé'ezele chawe' kwin chégake'. 2 Bi be de da' žaken ži žize dan' bi ḻa' ḻawlen, na' bi be de da' ngachen' dan' bi gak bian'. 3 Che ḻen, yógo'te da' ba wnnale gan nak choḻ, yéngekle benách ka' gan nak ḻo baní', na' da' bchaḻjle ngáche'ze gan wzóa ḻo yo'o nyejwn, gaken da' wchaḻjgak benách ka' ḻawgak yógo'te benách.

No Benne' žaḻa' žébežo

(Mt. 10:28‑31)

4 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Žapa' ḻe'e, ẕí'na'do' ka': bi žébele benne' ka' žótgake' benách ka', san te na' biž bi gak góngake' chégake'. 5 Wḻoe'ela' ḻe'e no benne' žaḻa' žébele. Le žebe Bennen' gak ke'e yeḻa' nban chele, na' te na' nape' yeḻa' wnná bia' cho'ne' ḻe'e ḻo yi' gabíl. O', žapa' ḻe'e, le žebe Bennen'.

6 ’Žóte'gake' gayo' byínnedo' ka' ḻen chope mežw lasdo', san Dios bi žaḻ ḻaže'e nitoba'. 7 Ḻézka'kzen, yógo'te yicha' yichjle zej nbaben ḻaw Dios. Che ḻen, bi žébele. Záka'žele ḻe'e ka byínnedo' zan.

Benne' ka' ẕnnágake' zej nake' che Jesús

(Mt. 10:32‑33; 12:32; 10:19‑20)

8 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Žapa' ḻe'e: yógo'te benne' ka' ẕnnágake' zej nake' chia' neda' ḻawgak benách, ḻezka' neda', Benne' Golje' Benách, nnia' zej nake' chia' ḻawgak wbás che ya'abá ka'. 9 Benne' ka' ẕnnágake' bi zej nake' chia' neda' ḻawgak benách, ḻezka' neda' nnia' bi zej nake' chia' ḻawgak wbás che ya'abá ka'.

10 ’Yógo'te benne' ka', benne' nnégake' chia' neda', Benne' Golje' Benách, wak yenít ḻaw Dios chégake', san cha' no benne' nnie' che Dios Be' La'y, bi yenít ḻaw Dios che bennen'.

11 ’Kate' wché'gake' ḻe'e gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ḻawgak benne' ka' wchi'a ḻáže'gake' ḻe'e, na' ḻawgak benne' wnná bia' ka', bi kwe' zédlele ni'a che da' gonle, o da' yecheble, o da' žaḻa' nnale. 12 Ḻa' ža na'ze wḻoé'el Dios Be' La'y ḻe'e da' žaḻa' nnale.

Yeḻa' wnni'a chežo wak gonen ga gaḻ ḻáže'žo Dios

13 To benne' ladjw benne' zan ka' gože' Jesusen', na' wnné':

—Benne' wsedle, gož benne' bicha'a gonne' da' žeyaḻa' chia' che da' gota' che x̱ato'.

14 Jesusen' gože' ḻe':

—Benne'. ¿Zoa no benne' bzoe' neda' nich wchi'a ḻaža'a ḻe'e, o wzoẕja' da' de chele?

15 Naž Jesusen' gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Le wia nga. Le gape chi'i kwinle nich bi tonle yeḻa' gape. Kégeze da' nápḻe'ele wzóan ḻe'e ḻo yeḻa' žebele.

16 Naž Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake' da' bsaka' ḻebe', na' wnné':

—Wzóa to benne' wdápeḻi'e yeḻa' wnni'a, na' bnéẕjwḻe'e yežlyó chie'. 17 Naž wzá' ḻaže'e, na' wnné': “¿Nakx̱kze gona'? Bi nžo'o ga gape chi'a da' žonn yežlyó chia'.” 18 Naž wnné': “Ki gona'. Wchinnja' yo'o ka' gan žape chi'a da' žata' chia', na' gona' yo'o ẕenže ka', gan gape chi'a da' žata' chia', na' dan' ba de chia'. 19 Naž yapa' kwina': ba nápeḻi'a da' ba btoba', da' ye'j gawa' zante yiz. Yezí' ḻaža'a. Ye'j gawa', na' yebela'.” 20 Naž Dios gože' ḻe': “Le' bi be nnezlo'. Na'a yele gato'. Na'a, ¿noẕe benne' gak chie' dan' ba btobon'?” 21 Ki žaken che bennen' ẕtobe' chekze' yeḻa' wnni'a, na' bi žone' da' zej naken ka yeḻa' wnni'a ḻaw Dios.

Dios žape chi'e benách chie' ka'

(Mt. 6:25‑34)

22 Wdé na' Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Che ḻen žapa' ḻe'e: bi kwe' zédlele ni'a che da' ye'j gawle, dan' nbánḻenle, o ni'a che laže' da' gákwle. 23 Záka'že yeḻa' nban chele ka da' žawlen, na' záka'že beḻa' žen chele ka laže' da' žákwlen. 24 Le wia kan žak chegak sechj ka'. Bi žázgakba', na' bi žel-ḻapba', na' bi zej nnita' yo'o ka' chégakba' gan gape chí'igakba' da' žata' chégakba', san Dios ẕwawe' ḻégakba'. ¿Bi záka'žele ḻe'e ka byínnedo' ka'? 25 ¿Noẕ benne' ládjwle ḻe'e gak gone' ga soe' nbane' yetó chí'ido'ze dan' že' zedle' chen? 26 Che ḻen, cha' bi gak gonle da' naken láte'do'ze, ¿biẕ chen' že' zédlele ni'a che da' naken da' ẕenḻe'e?

27 ’Le wia kan ẕgólegak yéjedo' ka'. Bi žóngaken do laže', na' bi žábgaken laže', san žapa' ḻe'e, ḻa'kze góta'ḻe'e yeḻa' wnni'a che Salomón, bennen' wnná bi'e, lažen' da' gokwe' bi gokžen x̱tan ka zej nak yéjedo' ki. 28 Cha' Dios žone' x̱tan yeje yíx̱e'do' ka' da' žé'gaken na'a ḻe'e yix̱e', na' wx̱é wižj chéygaken ḻo yi', ¿bi gone' da' ẕenže chele ḻe'e, ḻe'e na' bi žejḻe'le che Dios dot ḻáže'le? 29 Che ḻen, bi we' ḻáže'le da' ye'j gawle, na' bi kwe' zédlele chen. 30 Yógo'te da' ki žiljgak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, san ba nnézkzele X̱ale Dios da' ka' žiážjele. 31 Le we' ḻaže' gonle kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' yógo'te da' ki gonne' chele.

Yeḻa' wnni'a da' ẕtobžo ya'abá che Dios

(Mt. 6:19‑21)

32 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi žébele ḻe'e, nakle ẕíla'do' chia' ka'. Bi nakle benne' zan, san X̱ale Dios žaz ḻaže'e gonne' ḻe'e latje chejsoale gan ẕnna bi'e Ḻe'. 33 Le gote' da' naple, na' le wneẕjw da' si'le chegak benách yache' ka'. Ki gaken, gonle bzod mežw chele da' bi kwia yin', na' wtoble yeḻa' wnni'a da' bi te chen ya'abá che Dios, gan bi gak žin benne' wbán, na' bi galj béledo' chen. 34 Gan že' yeḻa' wnni'a chele, we' ḻáže'le žinle ga na'.

Žaḻa' gakžo ban ḻaže'

35 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Le gak ban ḻaže', na' le wzálj yi' da' wza'nín' chele. 36 Le gak ka benne' wen žin ka', benne' želbeze' ža yeḻá' x̱ángake', bennen' wyeje' lni che yeḻa' ẕchag na', nich kate' yežine', wḻiže', na' ḻa' wsáljwtegake' nich yeyoé'e. 37 Ba nez ẕen gaken chegak benne' wen žin ka', benne' gak ban ḻáže'gake' kwézgake' kate' yeḻa'že x̱ángake'. Da' li žapa' ḻe'e, x̱ángaken' wpá' kwine', na' kweke' ḻégake' gan ye'j gáwgake', na' wsí'ni'e dan' gáwgake'. 38 Ḻa'kze yeḻé'e kate' ba žak choḻ o gachje yele, cha' yedjx̱ake'e ḻégake' nníta'gake' želbeze' ḻe', ba nez ẕen gaken chegak benne' wen žin ka'. 39 Žaḻa' nnézlele da' ni. Chela' nnezle x̱an yo'o biẕ ža žin benne' wbán, gak ban ḻaže'e, na' bi we'e latje bennen' wžíe' yežw liže', nich bi kwane' da' de liže'. 40 Che ḻen, le gak ban ḻaže' ḻe'e, dan' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, to ža katen' bi kwezle neda'.

Benne' wen žin chawe', na' benne' wen žin bi nake' chawe'

(Mt. 24:45‑51)

41 Naž Bedw wnnable' Jesusen', na' wnné':

—X̱an, ¿ži'o néto'ze da' ni da' žsaka' ḻebo', o ži'o yógo'te benách da' ni?

42 X̱anžon' gože' ḻe', na' wnné':

—¿Noẕkzen' benne' wen žin chawe', benne' žejni'ile', na' nzi' ḻo ne'e ḻo wláz x̱ane'? Benne' ni, x̱ane' wdíe' ḻo ne'e liže', nich kate' gaḻa' gawgak benne' ka' nníta'gake' liže', na' wneẕjwe' ḻégake' da' gáwgake'. 43 Ba nez ẕen gaken che benne' wen žin na' kate' yeḻá' x̱ane', cha' yedjx̱ake'e ḻe' žone' žin na' da' bdien' ḻo ne'e. 44 Da' li žapa' ḻe'e, x̱ane' wdíe' ḻo na' benne' wen žin chawen' yógo'te da' de chie'. 45 Cha' no benne' wen žin gekle' bi yeḻá' ze x̱ane', na' so ḻawe' wsaka' zi'e yezika' wen žin ka', benne' byo ka', na' no'le ka', na' so ḻawe' ye'j gawe', na' sožle', 46 naž yeḻá' x̱an benne' wen žin na' kate' bi kweze' ḻe', o kate' bi gákbe'ele', na' wsaka' zi'e benne' wen žin na', benne' bi nake' chawe', na' choge' chie' kwia yi'e kan nžog chegak benne' ka' bi žejḻé'gake' che Dios.

47 ’Benne' wen žin na', benne' nnezle' da' žénele x̱ane', na' bi zoe' ẕbeze', na' bi žone' kan wnná x̱ane', benne' ni, wsaka' zi'ḻe'e x̱ane' ḻe'. 48 Cha' to benne' wen žin bi nnezle' da' žénele x̱ane', na' cha' gone' da' gonen ga bage'e da' gonen ga wsaka' zi' x̱ane' ḻe', wsaka' zi'e benne' wen žin ni láte'do'ze. No benne' nzi' ḻo ne'e da' ẕenḻe'e, da' ẕenḻe'e yennáb x̱ane' ḻo ne'e, na' bennen' x̱ane' bx̱en ḻaže'e ḻe' da' ẕenže, ḻezka' da' ẕenže yennáb x̱anen' ḻo ne'e.

Da' nak Jesús gon choplen benách ka'

(Mt. 10:34‑36)

49 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bḻa'a neda' nich wẕena' yi' yežlyó nga, na' že' zedla' nich ẕen yin'. 50 Na'a, de to da' žaḻa' saka'a neda' da' naken ka to da' yezóa' nis, na' že' zedla' kate' gakžen chia'. 51 ¿Žéklele ḻe'e bḻa'a neda' nich wzóa' žize da' žaken yežlyó nga? Žapa' ḻe'e: O'o. Bḻa'a nich ko'a da' gon chople benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 52 Na'a so ḻaw gayo' benne' ka', benne' nníta'gake' to yo'o gákgake' chope ḻa'a. Chonne' tíḻ-ḻengake' chope benne' ka', benne' zej nzi'e x̱tiža'a, na' chope' ka' tíḻ-ḻengake' chonne' ka'. 53 No benne' zoa x̱kwide' byo chie' tíḻ-ḻene' ẕi'nen', na' x̱kwide' byon' tíḻ-ḻenbe' x̱aben'. To no'le zoa x̱kwide' no'le chie' tíḻ-ḻene' ẕi'nen', na' x̱kwide' no'len' tíḻ-ḻenbe' x̱na'ben'. No'len' zoa ẕoa' liže' tíḻ-ḻene' ẕoa' ližen', na' ẕoa' ližen' tíḻ-ḻene' to' ẕi'nen'.

Da' žakgak na'a ža da' zej nak bian'

(Mt. 16:1‑4; Mr. 8:11‑13)

54-56 Ḻezka' Jesusen' gože' benne' zan ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Nnézkzele dan' ẕnnagak benách ka', ẕnnágake': “Kate' že' bejw kwele wak yejw. Kate' žechj be' bi gak yejw.” Žakkzen kan ẕnnágake'. Ḻe'e, benne' bi nnezle ka'. Žak ẕnnéya'ale da' gon ḻawe' ža, san bi žákbe'elele nbága'le ẕia ni'a che da' žónkzele.

Žaḻa' yegá'nḻenžo chawe' no benne' ẕže'e žo'o

(Mt. 5:25‑26)

57 Ḻezka' wnná Jesusen':

—¿Biẕ chen' bi ẕchi'a ḻáže'kzle ḻe'e kan nak da' naken chawe'? 58 Cha' zoa no benne' bi da' yennable' le', na' zejle nich žinle yolawe', be' ḻaže' yegá'nḻeno' bennen' chawe' kate' ne yo'ole nez, nich bi yesbage'e le' ẕia ḻaw benne' ẕchi'a ḻaže'e ḻe'e, na' bennen' ẕchi'a ḻaže'e wdíe' le' ḻo na' benne' žsejwe' liž ya, na' bennen' wsejwe' le' liž yan'. 59 Žapa' le', bi yežojo' ga na' kate' chíẕjwžo' dot da' nbago'o che bennen'.

13

Žon byenen yeyát ḻáže'žo

1 Ḻa' ža na'ze bžingak benne' ka' ga na', na' bzéngekle' Jesusen' kan ben Pilato. Bete' baḻe benne' Galilea, na' wẕi'e žen chégake', na' bchagen' ḻen x̱chengak bia beže, bia ka' ba bétgake'-ba' nich wžíagake' x̱chéngakba' ḻaw Dios. 2 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Žéklele ḻe'e wbága'žegak benne' Galilea ka' doḻa' ka yezika' benne' Galilea ka', dan' belzake'e ki? 3 Žapa' ḻe'e: O'o, na' cha' bi yeyát ḻáže'le, ḻezka' kwia yi'le yógo'tele. 4 Ḻezka' goken chegak chino' chonne benne' ka', bejbaga' yo'o zan kwia na', da' nzin' Siloé, ḻégake', na' gótgake'. ¿Žéklele ḻe'e belbága'že benne' ka' ẕia ka yezika' benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén? 5 Žapa' ḻe'e: O'o, na' cha' bi yeyát ḻáže'le, ḻezka' kwia yi'le yógo'tele.

Žsaka' ḻebe Jesús che yag higo dan' bi be wžían

6 Naž bzaka' ḻebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Wzóa to benne', na' wzóa to yag higo da' gozen' gan nak ḻo yežlyó chie'. Twiz twiz bejwíe' cha' ẕbia yagen', san bi be bžeḻ-le'. 7 Naž gože' benne' žone' žin ḻo yežlyó chien', na' wnné': “Ba gok chonniz žida' žeyilja' da' kwia yag higo ni, san bi be žežeḻ-lan'. Bchogen. ¿Biẕ chen' kon lanen yežlyó nga?” 8 Naž bechebe benne' wen žin na', na' gože' ḻe': “X̱an, bka'nen yetó yízteze, na' wzacha' yo kwe'j kožen, na' wžá'n bebe. 9 Cha' kwia yag ni, na' yega'nen wen, san cha' bi be kwian, naž chogon'.”

Jesús žeyone' to no'le yižwé' kate' nak ža la'y

10 To ža žsedle Jesusen' benách ka' nníta'gake' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios kate' nak ža la'y chégake'. 11 Zoa to no'le ga na' ba gok chino' chonne yiz yoe'e yižwé', dan' yoe'e be' x̱iwe' da' žonen ga bi zej nnita' benách ka' chawe', na' nyéchwteze' ẕde', na' bi žak yeḻí kwine'. 12 Katen' Jesusen' bḻe'ele' no'len', bḻiže' ḻe', na' wnné':

—Nó'ledo', ba beyako'.

13 Naž Jesusen' bx̱oa ne'e ḻe', na' ḻa' bḻite kwin no'len', na' bka'n ẕene' Dios. 14 Naž bža'a benne' blo che yo'o gan želyenle' x̱tiža' Dios. Ẕže'e dan' beyón Jesusen' no'len' kate' nak ža la'y. Benne' blon' gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—X̱op ža de gonžo žin. De latje ḻo ža ka' yidle nich no benne' yeyone' ḻe'e, na' kege ža la'y.

15 Naž beží'i X̱anžon', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' ka' ẕḻoé'ezele chawe' kwinle, ¿bi žejsežle bia beže ka' che chele gan dá'gakba' kate' nak ža la'y, na' chjwá'le-ba' we'j nis? 16 No'le ni nake' ẕa'só Bran, na' chino' chonne yiz ba gok žsaka' zi' da' x̱iwe' ḻe'. ¿Bi žaḻa' no benne' yeslé' ḻe' lo nan' ḻa'kze nak ža la'y?

17 Kate' wnná Jesusen' da' ni, bedoé'egekle yógo'te benne' yodo' ka' nníta'gake' ga na', na' belžé'e Ḻe', san bebégekle yezika' benách ka' nníta'gake' ga na'. Ki béngake' dan' bḻé'egekle' da' ẕen ka' da' žon Jesusen'.

Žsaka' ḻebe Jesús che bínnedo' mostasa

(Mt. 13:31‑32; Mr. 4:30‑32)

18 Naž wnná Jesusen':

—¿Nakx̱kze žak ẕgole da' ẕnna bia' Dios, o biẕe wsaka' ḻebžon? 19 Žaken kan žak che to bínnedo' mostasa, dan' wẕí' to benne', na' gozen' gan nak ḻo yežlyó chie'. Bgole yag mostasan', na' goken to yag ẕen, na' bžingak byínnedo' ka', na' béngakba' x̱ó'ngakba' ḻo ni'a nen'.

Žsaka' ḻebe Jesús che kwa zichj che yet x̱til

(Mt. 13:33)

20 Ḻezka' wnná Jesusen':

—¿Biẕkze wsaka' ḻeba' da' ẕnna bia' Dios? 21 Naken ka kwa zichj che yet x̱til, dan' wẕí' to no'le, na' bchix̱en' chonne kwe' kwa yet x̱til, na' bgole dot kwan'.

To gan žaḻa' težo da' naken to lchido'

(Mt. 7:13‑14, 21‑23)

22 Kate' Jesusen' yoe'e nez zeje' Jerusalén, wdíe' ḻo yež ẕen ka', na' yeždo' ka', na' žsedle' benách ka' nníta'gake' latje ka'. 23 To benne' wnnable' Jesusen', na' wnné':

—X̱an, ¿babze benne' ka' yelágake'?

Jesusen' gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', 24 na' wnné':

—Le we' ḻaže' cho'ole zaka' gan žo'ogak benách ka', da' naken to lchido', dan' žapa' ḻe'e: yénegekle benne' zan chó'ogake' ga na', san bi sáke'gekle'. 25 Te chas x̱an yo'o, na' wsejwe' yo'o, ḻe'e na' soale ḻa' ḻí'ale, so ḻawle wḻižle ža yo'on', na' ye'le-ne': “X̱an, x̱an, bsaljw cho'oto'.” Naž yeží'i bennen', na' yi'e ḻe'e: “Bi nnezla' noẕ benne' ḻe'e.” 26 Naž so ḻawle nnale: “We'j bdáwḻento' Le', na' bsedlo' gan nak ḻawe' ya'a cheto'.” 27 Naž yi'e ḻe'e: “Žapa' ḻe'e, bi nnezla' ga benne' ḻe'e. Le kwas ga zoa' ni, yógo'tele žonle da' kegle.” 28 Naž kwež nyáche'le, na' wx̱éj láye'le kate' ḻé'elele Bran, ḻen Isaak, na' Jakob, na' yógo'te benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, benne' ka' chejnníta'gake' gan ẕnna bia' Dios, san ḻe'e ga'nle ḻa' ḻí'ale. 29 Žingak benne' ka' žójgake' zaka' gan ẕḻa' wbíž, na' zaka' gan ženen, na' zaka' gan za' be' zag, na' zaka' gan ẕde wbíž byo' zag ka', na' kwé'gake' ye'j gáwgake' gan ẕnna bia' Dios. 30 Naž baḻe benne' ka' gákgake' benne' blo, benne' ka' ngá'ngake' ka'ze na'a, na' baḻe benne' ka', benne' zej nake' benne' blo na'a, gá'ngake' ka'ze.

Ẕbež nyache' Jesús ni'a chegak benách Jerusalén

(Mt. 23:37‑39)

31 Ḻa' ža na'ze bžingak benne' yodo' fariseo ka' gan zoa Jesusen', na' góžgake' Ḻe':

—¡Bežój! ¡Beẕónnj nga, dan' žénele Herodes gote' Le'!

32 Jesusen' gože' ḻégake':

—Le chej. Le chejzenle bennen' nake' ka to beza', da' ẕnnia': Bwia nga, žebeja' be' x̱iwe' ka', na' žeyona' benách ka' na'a, na' wx̱é, na' wižj, na' yeyóž gona' žin chia'. 33 Žon byenen yá'aḻena' x̱neza' na'a, na' wx̱é, na' wižj, na' žina' ḻo yež Jerusalén, dan' žótgake' benne' ka' ga na', benne' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios.

34 ’Ḻe'e, zoale Jerusalén. Žotle benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' ẕže'ele yej benne' wbás ka' žseḻa' Dios chele. Zan chi'i gónela' wtoba' ḻe'e chia' kan žon ẕkoko', ẕtobba' bríse'do' ka' ẕan x̱ilba', san bi gónelele. 35 Le wia nga, ka'ze ga'n ližle, na' žapa' ḻe'e, biž ḻé'elele neda' na' zejte nnale: “Ba nez ẕen gaken che bennen' ze'e ḻo wláz X̱anžo Dios.”

14

Jesús žeyone' to benne' yoe'e yi

1 Kate' nak ža la'y chegak benne' judío ka', wyó'o Jesusen' liž to benne' wnná bia', benne' yodo' fariseo. Jesusen' ži'e že'j žawe', na' benne' yodo' fariseo ka' nníta'gake' ga na' ẕwíagake' Ḻe'. 2 Ḻezka' zoa to benne' yoe'e yi ga na' ḻaw Jesusen'. 3 Naž Jesusen' wnnable' benne' yodo' wsedle ka' tẕen ḻen benne' yodo' fariseo ka', benne' ka' žsédgekle' da' bchi'le Moisés, na' wnné':

—¿De latje yeyonžo no benne' yižwé' kate' nak ža la'y?

4 Ḻégake' wnníta'gake' žize. Naž Jesusen' bex̱we' benne' yižwén', na' beyone' ḻe', na' ḻa' beséḻa'tie' ḻe'. 5 Naž Jesusen' gože' benne' yodo' ka', na' wnné':

—Cha' zoa no benne' ládjwle, zej nnita' bia beže chie' ka', na' cha' bíx̱eba' toba' to ḻo yežw, ¿bi chejleje'-ba', ḻa'kze nak ža la'y?

6 Bi be gok yeží'igake' che dan' wnnén'.

No benne' kwi'e latje blo

7 Kate' Jesusen' bḻe'ele' kan žongak benne' yodo' fariseo ka', kan želbi'e latje blo ka' gan že'j žáwgake', naž bsaka' ḻebe', na' gože' ḻégake':

8 —Kate' no benne' wḻiže' le' nich chejo' ga žak lni che yeḻa' ẕchag na', bi kwi'o latje blo. Cha' bḻiže' to benne' nakže' blo ka le', 9 naž bennen' bḻiže' le' yide' gan zo', na' yi'e le': “Bneẕjw latje kwe' benne' ni gan ži'o” na' ḻo yeḻa' žedoe'ele chio' chejži'o že'lte. 10 Kate' no benne' wḻiže' le', bejžé' že'lte, nich kate' ḻa' bennen' bḻiže' le', na' yi'e le': “Bicha'a, wdé yelate' kile.” Naž gakžo' le' blo ḻawgak benne' ka' želbé'ḻene' le' tẕen. 11 No benne' ẕka'n ẕen kwine', góngake' ga yeyex̱jwe', san no benne' zoe' gax̱jw ḻaže', góngake' ga gakže' blo.

12 Ḻezka' Jesusen' gože' bennen' bḻiže' Ḻe', na' wnné':

—Kate' gono' to yeḻa' waw, o lnido', bi wḻižo' lježo' ka', na' benne' bicho'o ka', na' biche' lježo' ka', na' benne' ẕjo'o ḻi'a chio' ka', benne' ka' zej nape' yeḻa' wnni'a. Ki žaḻa' gono' dan' ḻezka' wḻižgak benne' ka' le', na' ki gaken, yebí'igake' chio'. 13 Kate' gono' to yeḻa' waw, bḻiž benne' yache' ka', na' benne' ka' zej nžog ni'a ná'gake', na' benne' ka' bi žak sá'gake', na' benne' ḻo choḻe ka'. 14 Naž ba nez ẕen gaken chio', dan' bi gak bi da' yebi'igak benne' ki chio', san yebí'i chio' kate' žin ža yebangak benne' gat ka', benne' chawe' ka'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to lni ẕen

15 Zoa to benne' že'j žáwḻene' Jesusen' tẕen ga na', na' katen' benle' da' ni, gože' Ḻe':

—Ba nez ẕen gaken che no benne' ye'j gawe' gan ẕnna bia' Dios.

16 Jesusen' gože' ḻe':

—Wzóa to benne' bene' to lni ẕen, na' bḻiže' benne' zan. 17 Kate' ba wẕí'ni'a yeḻa' waw, bseḻe'e benne' wen žin chie' nich chejyeže' benne' ka' ba bḻiže', na' wnné': “Le da, dan' ba de yógo'te.” 18 Wzó ḻaw yógo'tegake' ẕnnábgake' latje bi chjake'. Benne' nežwn' wnné': “Za' go'wa' to yežlyó, na' žon byenen chejwían'. Žáta'yoela' le' si' ẕen chaze' chia'.” 19 Yetóen' wnné': “Za' go'wa' gayo' kwe' bež go'n, na' cha'a chejwía' cha' žóngakba' žin. Žáta'yoela' le' si' ẕen chaze' chia'.” 20 Yetóen' wnné': “Za' bchag na'a, na' bi gak yida'.” 21 Kate' beyéj benne' wen žin na', bejyeže' x̱ane' yógo'te da' ki. Naž bža'a benne' x̱an yo'on', na' gože' benne' wen žin na', na' wnné': “Wyéj na'atge gan nak ḻawe' ya'a, na' gan zej nak ḻo nez che yež nga, na' bejx̱í' benne' yache' ka', na' benne' ka' zej nžog ni'a ná'gake', na' benne' ka' bi žak sá'gake', na' benne' ḻo choḻe ka'.” 22 Kate' benne' wen žin na' ba bene' da' ki, wnné': “X̱an, ba bena' kan gožo' neda', na' ne de latje.” 23 Naž x̱ane' gože' benne' wen žin na', na' wnné': “Wyéj gan nak ḻo nez ka', na' gan nak nez las ka', na' ben byene yidgak benne' ka' nníta'gake' ga na', nich cha'te liža' nga. 24 Žapa' ḻe'e: nitó benne' bḻiža' zga'ale bi ye'j gawe' yeḻa' waw chia'.”

Da' sáka'žo cha' gónḻenžo Benne' Cristo tẕen

25 Ḻo ža ka' benne' zan žjákḻene' Jesusen', na' Ḻe' beyechje', na' gože' ḻégake':

26 —Cha' no benne' yénele' gónḻene' neda' tẕen, na' cha' bi ží'ižele' neda' ka nži'ile' x̱a x̱ne'e, na' ẕo'le', na' ẕi'ne' ka', na' bi' biche'e ka', na' bi' zane' ka', na' yeḻa' nban chie', bi nake' zi gake' benne' wsedle chia'. 27 No benne' bi gónḻene' neda' tẕen ḻa'kze gon byenen chejté'e ḻe'e yag kroze, bi nake' zi gake' benne' wsedle chia'. 28 Cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, benne' žénele' gone' to yo'o sibe, ¿bi kwi'e zga'ale, na' wlabe' gaka'x̱ mežw žaḻa' senle', nich nnezle' cha' de chie' da' žaḻa' chiẕjwe' nich yeyóž gone' yo'on'? 29 Cha' bi gone' ki, na' cha' so ḻawe' kweke' ḻen yo'on', na' cha' bi gak yeyóž gone' yo'o chien', naž so ḻawgak yógo'te benne' gon dítjgekle' ḻe', benne' ka' ḻé'egeklen', 30 na' nnágake': “Bennen' wzó ḻawe' žone' yo'o chien', na' bi gok yeyóž gonen'.” 31 Ḻezka', cha' zoa no benne' wnná bia', na' cha' žon byenen cheje' ḻo wdiḻe chejtíḻ-ḻene' yetó benne' wnná bia', ¿bi kwi'e zga'ale, na' gone' x̱bab cha' wak chejtíḻ-ḻene' bennen' ẕchi'e galje mil benne' chie', na' ḻe' chi milze benne' ẕchi'e? 32 Cha' bi gake', naž katen' yetó benne' wnná bian' ne zoe' zi'to', seḻe'e to benne' wbás chie' gan zoe', na' nnabe' nakx̱ žaḻa' gone' nich gá'nḻengake' chawe' toe' yetóe'. 33 Ki naken, cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, na' cha' bi wka'ne' yógo'te da' nape', bi nake' zi gake' benne' wsedle chia'.

Zede' da' ẕniten yeḻa' sna'a chen

(Mt. 5:13; Mr. 9:50)

34 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Nak chawe' zede', san cha' nit yeḻa' sna'a chen, ¿nakx̱ gak yeyonžon sna'a? 35 Biž bi zaka' zeden', kege nich yeyonen yo, na' kege nich yeyonen bebe, san cho'nžon na'le. No benne' zoa nage', na' ženle', žaḻa' wzé nage'.

15

Žsaka' ḻebe Jesús kan nak che to ẕila', bia wnitlba'

(Mt. 18:10‑14)

1 Bdobgak yógo'te benne' wechiẕjw ka' ḻen benne' nex̱jw ka' gan zoa Jesusen', nich wzé nággake' chie'. 2 Che ḻen benne' yodo' fariseo ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka' wnnégake' chie', na' wnnágake':

—Bennen' žape' benne' doḻa' ka' ba la'ne, na' že'j žáwḻene' ḻégake'.

3 Naž bsaka' ḻebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

4 —Cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, zej nnita' to gaywá' ẕila' chie', na' cha' nitlba' toba', ¿bi wka'ne' bia tapḻalj to galje ka' gan nak ḻo latje dachen', na' cheje' chejdilje' ẕilan', bia nnitlba', kate' yežéḻžele'-ba'? 5 Katen' ba bežeḻ-le'-ba', ḻo yeḻa' žebél chie' yex̱óe'-ba' ža'a yene', 6 na' kate' yežine' liže', wtobe' lježe' ka' ḻen benne' ẕjo'o ḻi'a chie' ka', na' yi'e ḻégake': “Le yebél tẕen ḻen neda', dan' ba bežeḻ-la' ẕila' chia', bian' wnitlba'.” 7 Žapa' ḻe'e: ḻezka' gáta'že yeḻa' žebél ya'abá che Dios ni'a che to benne' doḻa', benne' yeyát ḻaže'e, ka gata' ni'a chegak tapḻalj to galje benne' chawe' ka', benne' žékgekle' bi žon byenen yeyát ḻáže'gake'.

Žsaka' ḻebe Jesús che to mežw da' wnitlen

8 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Wzóa to no'le nape' chi mežw plat. Cha' nitle to mežw plat na', ¿bi wzalje' yi', na' wlóe' ḻo yo'o chien', na' yeyiljen' binlo kate' yežéḻželen'? 9 Katen' yežeḻ-len', na' wtobe' no'le lježe' ka' ḻen no'le ẕjo'o ḻi'a chie' ka', na' yi'e ḻégake': “Le yebél tẕen ḻen neda', dan' ba bežeḻ-la' mežw plat na' dan' wnitlen.” 10 Neda' žapa' ḻe'e: ḻezka' yebéḻe'egekle wbás che ya'abá ka' ni'a che to benne' doḻa', benne' yeyát ḻaže'e.

Žsaka' ḻebe Jesús che to x̱kwide' wnitlbe'

11 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Wzóa to benne' wnníta'gak chope x̱kwide' byo chie'. 12 X̱kwide' nyache' gožbe' x̱abe', na' wnnabe': “X̱e, benn da' žeyaḻa' chia' che da' den chio'.” Naž x̱aben' wdise' chégakbe' da' nape'. 13 Wdé na', x̱kwide' nyachen' btobbe' yógo'te da' wẕi'be', na' wyejbe' to yež zi'to', gan ben ditjlbe' dot da' den chebe'. Benbe' da' kegle. 14 Katen' beyóž bdach dot dan' wẕi'be', na' gok wbín ḻo yež gan zoabe', na' byážjelbe'. 15 Naž wyejbe' wen žin che to benne' ḻo yežen', na' bennen' bseḻe'e-be' gan de to yežlyó chie' nich chejwawbe' koch chie' ka'. 16 Gok ḻáže'be' gawbe' yix̱e' ka'ze da' žawgak koch ka', san nitó benne' bi be bneẕjwen' gawbe'. 17 Naž beyát ḻáže'be', na' wnnabe': “Benne' zan nníta'gake' wen žin liž x̱a', na' deḻe'e da' že'j žáwgake', san neda' žatkza' ḻo yeḻa' ẕdon nga. 18 Yezá'a nga, na' yeyá'a gan zoa x̱a', na' yapa'-ne': X̱e, bena' doḻa' ḻaw Dios, zoe' ya'abá chie', na' ḻawo' le'. 19 Biž naka' neda' zi gaka' ẕi'no'. Ben neda' ka to benne' wen žin chio'.” 20 Naž beyo'obe' nez, zeyejbe' gan zoa x̱abe'.

’Kate' ne zeza'be' zi'to', x̱abe' bḻe'ele'-be', na' beyache' ḻáže'le'-be'. Taríaze bejchág x̱abe' ḻebe', na' beyeḻe'e yenbe', na' bnope'e-be'. 21 Naž ẕi'ne' na' gožbe'-ne': “X̱e, bena' doḻa' ḻaw Dios, zoe' ya'abá chie', na' ḻawo' le'. Biž naka' neda' zi gaka' ẕi'no'.” 22 Naž x̱abe' gože' benne' wen žin chie' ka', na' wnné': “Le chejléj to laže' da' záka'ḻe'en, na' le wakw-be'. Le ko'o to da' záka'ḻe'e x̱ben na'be', na' le wléj-be' ẕelbe'. 23 Le chejx̱í' to beže, bia ženne', na' le got-ba'. Gawžo-ba', na' gonžo lni. 24 Ki gonžo dan' gok x̱kwide' byo chia' ni ka to bi' gat, na' bebanbe'. Wnitlbe', na' ba beḻa'be' na'a.” Naž wzó ḻáwgake' žebégekle'.

25 ’Kate' ne žak da' ki, x̱kwide' byo wak che bennen' žonbe' žin yix̱e'. Kate' ne zeza'be', na' bežinbe' gawze ža yo'o, benlbe' ža' we' kwež, na' žak wyá'a ḻo yo'on'. 26 Naž bḻižbe' to benne' wen žin, benne' zoe' ga na', na' wnnablbe' ḻe' biẕen' žaken. 27 Benne' wen žin na' gože'-be': “Bežín bi' bicho'on', na' x̱o' wnné' gótgake' to beže, bia ženne', dan' bežinbe' binlo ḻo ne'e.” 28 Naž bža'a bi' waken', na' bi gónelebe' yeyo'obe' ḻo yo'on'. Naž bežój x̱aben', na' góta'yoele'-be' yeyo'obe'. 29 Beží'i bi' waken', na' gožbe' x̱abe', na' wnnabe': “Nnézkzelo' ba bena' x̱chino' zan yiz, na' nitó chi'i bi na' wži'a che x̱tižo'o, na' nitó chi'i bi na' gonno' to ẕíla'do', bia gáwḻena' lježa' ka'. 30 Na'a, kate' beḻá' x̱kwide' chio' ni, na' ben ditjlbe' da' ka' gota' chio', na' wdáḻenbe' no'le ḻe'e ka', beto' to beže, bia ženne', ni'a chebe'.” 31 Naž x̱abe' gože'-be', na' wnné': “Ẕi'na', le' zóaḻentezo' neda', na' yógo'te da' den chia', chio' nakkzen. 32 Žon byenen gonžo lni, na' yebelžo, dan' gok bi' bicho'o ni ka to bi' gat, na' bebanbe'. Wnitlbe', na' ba beḻa'be'.”

16

Žsaka' ḻebe Jesús che to benne' wen žin bi nake' chawe'

1 Ḻezka' Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Wzóa to benne' wnni'a, na' wzóa to benne' wen žin chie', benne' nzi' ḻo ne'e da' nape x̱ane'. Bžingak benne' ka' žesbága'gake' benne' wen žin na' ẕia ḻaw x̱ane'. Wnnégake' chie' ẕžia yi'ze' da' nape x̱anen'. 2 Naž x̱an yo'on' bḻiže' benne' wen žin chien', na' gože' ḻe': “¿Biẕe da' ni ženla' kan žono'? Bḻoe'el neda' da' zej nak bian' žin beno', dan' biž yegá'n ḻo no'o da' naken chia'.” 3 Naž bezá' ḻaže' benne' wen žin na', na'wnné': “¿Nakx̱kze gona'? Žebéj x̱ana' neda' ga ni žona' žin. Bi gak gona' žin yix̱e', na' yedoe'ela' nnabla' no benne' bi da' gonnze' chia'. 4 Na'a nnezla' da' gona' nich kate' yebéj x̱ana' neda' ga ni žona' žin, gonngak benne' ka' žin gona' lížgake'.” 5 Naž benne' wen žin na' bḻiže' benne' ka' zoa da' ẕbága'gake' che x̱ane', na' gože' benne' nežw: “¿Gáka'ẕe ẕbago'o che x̱ana'?” 6 Ḻe' wnné': “To gaywá' že'e ži'a set ẕbaga'a.” Benne' wen žin blon' gože' ḻe', na' wnné': “Ni de yich gan nyeḻa' dan' ẕbago'o. Wžé'e, na' bzoj yetó ḻe'e yich da' nnan chi-yon že'e ži'a ẕbago'o.” 7 Wdé na' wnnable' yetóe', na' wnné': “Cheẕe le', ¿gáka'ẕe ẕbago'o?” Ḻe' wnné': “To gaywá' da'a ẕoa' stribe.” Naž benne' wen žin na' gože' ḻe', na' wnné': “Ni de yich gan nyeḻa' dan' ẕbago'o. Bzoj yetó ḻe'e yich da' nnan tapḻalj da'a ẕbago'o.” 8 Gokbe'el x̱ane' bsíne'le benne' wen žin chien', bennen' bi nake' chawe'. Ki naken, zej nakže benne' yežlyó nga sina' ḻo da' ka' žóngake' ḻa' ḻégakze', ka zej nak benne' ka' želdáḻene' Dios tẕen ḻo baní' chie'.

9 ’Neda' žapa' ḻe'e: le ga'nḻen benách ka' chawe', wkónlele žin yeḻa' wnni'a da' den chele yežlyó nga, nich kate' žin ža wka'nle da' ki, gápegake' ḻe'e ba la'ne ḻo latjen' da' zejlí kanne.

10 ’No benne' ẕkonle' binlo žin to da' láte'do'ze da' nzi' ḻo ne'e, ḻezka' wkonle' binlo žin to da' ẕen da' gata' ḻo ne'e. No benne' bi ẕkonle' binlo žin to da' láte'do'ze da' nzi' ḻo ne'e, ḻezka' bi wkonle' binlo žin to da' ẕen da' gata' ḻo ne'e. 11 Che ḻen, cha' bi ẕkónlele binlo žin yeḻa' wnni'a da' den chele yežlyó nga, ¿noẕkze benne' wdíe' ḻo na'le yeḻa' wnni'a da' naken ḻi ḻaže'? 12 Cha' bi ẕkónlele binlo žin da' nzi' ḻo na'le da' naken che benne' yoble, ¿noẕkze benne' wdíe' ḻo na'le da' žaḻa' gaken chekzle?

13 ’Nitó benne' wen žin bi gak gone' x̱chingak chope x̱ane', dan' že'e toen', na' ži'ile' yetóen', o gape' ba la'ne toen', na' wzóe' cheḻa'ale yetóen'. Bi gak gonle x̱chin Dios, na' ḻezka' gonle žin nich gata' yeḻa' wnni'a chele, da' naken che yežlyó nga.

14 Béngekle benne' yodo' fariseo ka' da' ni, na' dan' ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape, che ḻen ben dítjgekle' Jesusen'. 15 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Ḻe'e ẕḻoé'ezele chawe' kwinle ḻawgak benách ka', san nnézkzele Dios da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'le, dan' bi ẕḻe'el Dios chawe' da' ẕdan ḻáže'gak benách ka'.

Da' bchi'le Moisés, na' da' bchi'le Dios

16 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bengak žin da' bchi'le Moisés, na' da' bzojgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' zejte ža wzóa Ẕwa. Naž katen' bḻa' Ẕwan', wzó ḻaw ẕze diža' kan gak cho'ogak benách ka' gan ẕnna bia' Dios, na' žon byengak yógo'te benách chó'ogake' ga na'.

17 ’Ḻa'kze žaken ki, gakže te che ya'abá, na' che yežlyó nga ka kwia yi' to díža'ze da' nyejwn ḻe'e yich da' ẕnna Dios.

Da' ẕḻa'a laz benne' ka' nžag ná'gake'

(Mt. 19:1‑12; Mr. 10:1‑12)

18 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Cha' no benne' byo wsane' ẕo'le', na' cha' wechág ná'ḻene' no'le yoble, gone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na', na' cha' no benne' byo wchág ná'ḻene' no'len' bsan benne' byo chie' ḻe', ḻezka' gone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Benne' wnni'a, na' Lásaro

19 Naž bzaka' ḻebe Jesusen', na' wnné':

—Wzóa to benne' wnni'a. Žakwe' laže' da' záka'ḻe'en, na' tža tža žónteze' lni, na' že'j žáwgake' da' dẕi'ḻe'e. 20 Ḻezka' wzóa to benne' yáche'do' ga na', benne' lie' Lásaro. Bennen' ẕnnable' no benne' bi da' wneẕjwe' chie', na' do ẕentie' žie' we', na' ži'e ža yo'o che benne' wnni'a na'. 21 Žak ḻaže' benne' yáche'don' gawe' da' biẕjw ka' da' žéx̱jwgaken ẕan gan že'j žaw benne' wnni'a na'. Ḻezka' zej nnita' beko' ka' ga na', na' bel-ḻe'eba' ḻo we' ka' che benne' yáche'don'. 22 Bžin ža got benne' yáche'don', na' wbás che ya'abá ka' belchi'e ḻe' nich chejzóaḻene' Bran gan nak latje x̱tan che Dios. Ḻezka' got benne' wnni'a na', na' bkáche'gake' ḻe' ḻo yežw ba. 23 Kate' ne ẕzáka'ḻe'e bennen' góta'ḻe'e yeḻa' wnni'a chie', gan zoe' latje chegak benne' gat ka', na' bchis ḻawe', na' bḻe'ele' Bran, gan zoe' zí'to'le, na' zoaḻen Lásaron' ḻe'. 24 Naž wnníe' zižje, na' wnné': “X̱e, Bran, beyache' ḻaže'l neda'. Bseḻa' Lásaro ga zoa' ni nich yesbise' x̱ben ne'e, na' yedjsbise' loža'a, dan' ẕzáka'ḻi'a ḻo yi' nga.” 25 Bran na' gože' ḻe', na' wnné': “Ẕi'na', bejsá' ḻaže' kan gok chio', kan góta'ḻe'e yeḻa' wnni'a chio' katen' wzó' nbano', san Lásaro ni, gok yeḻa' yache' chie', na' na'a, žebél Lásaro nga, na' le' ẕzako'o ga na'. 26 Ḻezka', to žoa'a ya'a sibe naken, dan' zoan gachje ḻáwe'le gan zoale ḻe'e, na' ga zoato' neto' ni. Che ḻen benne' ka' nníta'gake' nga, cha' yénegekle' tégake' gan zoale ḻe'e, bi gak tégake', na' ḻezka' benne' ka' nníta'gake' ga na' bi gak yídgake' kile.” 27 Naž bennen' góta'ḻe'e yeḻa' wnni'a chie' gože' ḻe', na' wnné': “X̱e, Bran, žáta'yoela' le' yeseḻo'o Lásaron' liž x̱a', 28 dan' zej nnita' gayo' benne' bicha'a ga na'. Beseḻe'e nich chejzenle' ḻégake' ka nak da' žaken nga, nich bi yídgake' latje ga ẕzáka'ḻi'a ni.” 29 Naž Bran na' gože' ḻe', na' wnné': “Zej de da' bzoj Moisés, na' da' bzojgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, da' nzi' ḻo ná'gake'. Žaḻa' wzé nággake' diža' ka'.” 30 Beží'i bennen' góta'ḻe'e yeḻa' wnni'a chie', na' wnné': “X̱e, Bran, bi gonen ki, san cha' yebán to benne' ḻo yeḻa' got, na' cheje' gan nníta'gake', na' yeyát ḻáže'gake'.” 31 Bran na' gože' ḻe', na' wnné': “Cha' bi ẕze nággake' da' bchi'le Moisés, na' da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, bi chejḻé'gake' ḻa'kze no benne' yebane' ḻo yeḻa' got.”

17

Žaḻa' gon byenžo bi gonžo ga baga' no benne' doḻa'

(Mt. 18:6‑7, 21‑22; Mr. 9:42)

1 Jesusen' gože' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Nníta'tezgak da' ka' žóngaken ga bága'gak benách ka' doḻa', san da' nyáche'ḻe'e gaken che bennen' žone' ga no benne' bage'e doḻa'. 2 Gakže chawe' che bennen' žone' ki cha' wgaḻa' yene' to yej da' žot, na' chejžó'n kwine' ḻo nisdo', nich bi gone' ga baga' no benne' chia' doḻa'. 3 Le wia binlo da' žonle. Cha' lježo' gone' le' ẕia, bzejni'ile', na' cha' yeyát ḻaže'e, benít ḻaw chie'. 4 Ḻa'kze gaže chi'i to ža gone' le' ẕia, na' cha' gaže chi'i yide' gan zo', na' yi'e le': “Žeyát ḻaža'a” žaḻa' yenít ḻawo' chie'.

Yeḻa' wak da' napžo dan' žejḻe'žo che Benne' Cristo

5 Naž benne' wbás ka' che X̱anžon' góžgake' Ḻe', na' wnnágake':

—Ben ga chejḻé'žeto' che Dios.

6 X̱anžon' gože' ḻégake', na' wnné':

—Chela' nak láte'ze kan žejḻe'le che Dios, na' nakzen ka to bínnedo' mostasa, gak ye'le yag ẕen ni: “Kwas ga ni, na' bejsóa ḻo nisdo'” na' gonen kan že'len.

Kan žaḻa' gon no benne' nake' wen žin

7 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, na' zoa to benne' ndo'w chie', benne' ẕga'ne' beže o ẕḻape', na' kate' yeyóž gone' x̱chin x̱ane', ¿žéklele ye' x̱ane' ḻe', na' nne': “Da, wžé' ye'j gawo'”? 8 O'o. Ki yi'e ḻe': “Bsí'ni'a da' gawa' neda'. Wzóa kwezo' wžío' da' ye'j gawa'. Teže na' gak ye'j gawo' le'.” 9 ¿Yi'e benne' ndo'w chie' na': “Žóx̱keno'” dan' bene' kan gože' ḻe'? Žekla' neda', bi gone' ki. 10 Ḻezka' gaken chele ḻe'e. Kate' ba benle yógo'te da' bchi'le Dios ḻe'e gonle, žaḻa' nnale: “Nakto' wen žin bi be záka'to', dan' bénzeto' da' žon byenen gonto'.”

Chi benne' zej de'e yižwé' leže

11 Kate' ne yo'o Jesusen' nez zeje' ḻo yež Jerusalén, wdíe' gan že'gak yeždo' ka' zej nbaben gan nbab Samaria, na' gan nbab Galilea. 12 Kate' bžine' to yeždo', bžojgak chi benne' zej de'e yižwé' leže zedjchággake' Ḻe', na' bgá'ngake' zí'to'le. 13 Zižje bḻížgake' Ḻe', na' wnnágake':

—Jesús, benne' wsedle, beyache' ḻaže'l neto'.

14 Kate' bḻe'el Jesusen' ḻégake', gože' ḻégake':

—Le chej, chejḻoé'el kwinle ḻawgak bx̱oz ka'.

Kate' ne zjake', beyákgake' chawe'. 15 Naž to benne' ládjwgake', katen' gókbe'ele' ba beyake' chawe', beyeje' gan zoa Jesusen'. Wnníe' zižje, na' bka'n ẕene' Dios. 16 Byechwe', na' bzechw ḻawe' ḻo yo ḻaw Jesusen', na' gože' Ḻe': “Žóx̱keno'.”

Bennen' nbabe' Samaria. 17 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—¿Bi nnita' chi benne' beyákgake' chawe'? ¿Gaẕe zej nnita' yezika' benne' ka'? 18 ¿Bi zoa no benne' yedjká'n ẕene' Dios, san toze benne' zi'to' ni?

19 Naž Jesusen' gože' bennen', na' wnné':

—Beyase, na' beyéj ližo'. Ba beyako' chawe' dan' žejḻi'o chia'.

Kan ḻa' dan' ẕnna bia' Dios

(Mt. 24:23‑28, 36‑41)

20 Kate' benne' yodo' fariseo ka' wnnábgekle' Jesusen' batẕe ḻa' dan' ẕnna bia' Dios, Ḻe' bechebe', na' gože' ḻégake':

—Kan ḻa' dan' ẕnna bia' Dios, bi naken to da' ḻé'elelen. 21 Bi gak no benne' nne': “Bḻan' nga” o nne': “Bžinen ga na'.” Le wia nga. Ẕnna bia' Dios ḻo yichj ḻáẕdo'gak benách ka'.

22 Naž Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Žin ža kate' yénelele ḻé'elele ža yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, san bi ḻé'elelen. 23 Ḻa'gak benne' yé'gake' ḻe'e: “Zoe' ga ni” o nnágake': “Zoe' ga na'.” Bi chejle ga na', na' bi gónḻenle ḻégake' tẕen. 24 Kan žak kate' žep yes, na' ẕza'nín' dot ya'abá, ḻezka' gaken kate' žin ža yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách. 25 Zga'ale kate' gak da' ni, žon byenen saka'a neda', na' benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a wzóagake' neda' cheḻa'ale. 26 Kan gok ža na' katen' wzóa Noé, ḻezka' gaken kate' žin ža yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách. 27 Ža ni'te na' we'j bdáwgake'. Bchag ná'gake', na' bdégake' ẕí'ngake' ka' ḻo yeḻa' ẕchag na', na' zejte wyó'o Noé na' ḻo barkw ẕen na' da' nzin' arka, na' ḻa' gokte yejw da' bchinnjen yežlyó nga, na' bžia yin' yógo'tegake'. 28 Ḻezka' goken ža na' katen' wzóa Lot. We'j bdáwgake'. Gó'wgake', na' béte'gake'. Gózgake' yežlyó che chégake', na' béngake' yo'o che chégake'. 29 Kate' bžin ža na' katen' bežój Lot na' ḻo yež Sodoma, ka to nis yejw bex̱jw da' ẕzalj yi', na' bžia yin' yógo'tegake'. 30 Ḻezka' gaken kate' žin ža ḻa' ḻawa' neda', Benne' Golje' Benách.

31 ’Kate' žin ža na', cha' zoa to benne' yichjo'o, na' da' de chie' yo'on ḻo yo'on', bi žaḻa' yetje' nich chejx̱i'e dan' den chie'. Ḻezka' no benne' zoe' yix̱e' bi žaḻa' yeyeje' liže'. 32 Le yesá' ḻaže' kan gok che ẕo'le Lot na', bwie' x̱kóže'le', na' beyake' yej zede'. 33 No benne' že' ḻáže'ze' yeḻa' nban chie', wniten', san bennen' wsane' yeḻa' nban chie' ni'a chia' neda', gape chi'en'.

34 ’Žapa' ḻe'e: kate' žin yelen', cha' ẕtasgak chope benne' tẕen, toen' yechi'a-ne' latje chia', na' yetóen' wka'na'-ne'. 35 Cha' chope no'le yelgote' tẕen, toen' yechi'a-ne' latje chia', na' yetóen' wka'na'-ne'. 36 Cha' chope benne' góngake' žin yix̱e', toen' yechi'a-ne' latje chia', na' yetóen' wka'na'-ne'.

37 Kate' béngekle benne' wsedle ka' che Jesusen' da' ki, wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—X̱an, ¿gaẕ gak da' ki?

Jesusen' gože' ḻégake':

—Gan de to da' gat, dóbgakkze lab ka' ga na'.

18

To no'le wzebe, na' benne' wechi'a ḻaže'

1 Naž bzaka' ḻebe Jesusen', na' gože' ḻégake' kan žon byenen wḻížtezžo Dios, na' bi gak chope ḻáže'žo. 2 Wnné':

—To yež wzóa to benne' wechi'a ḻaže', na' bi ẕžebe' Dios, na' bi žape' no benne' ba la'ne. 3 Ḻa' yež na'ze wzóa to no'le wzebe, na' bžine' gan zoa benne' wechi'a ḻažen', na' wnné': “Bchi'a ḻaže' che da' žon to benne', žone' chia' da' ẕia.” 4 Scha bi gónele' bi da' gone' chie', san wdé na' wzá' ḻaže'e, na' wnné': “Ḻa'kze bi ẕžeba' Dios, na' bi žapa' no benne' ba la'ne, 5 san dan' zá'teze no'le wzebe ni, na' žon ḻele' neda', che ḻen wchi'a ḻaža'a da' žaken chie', nich bi yídteze' ga ni, na' nich bi tetle gon ḻele' neda'.”

6 Naž X̱anžon' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le wzé nag kan wnná bennen' wechi'a ḻažen', bennen' bi nake' chawe'. 7 ¿Bi wchi'a ḻaže' Dios da' žak chegak benne' ka' wžekze' chie', benne' ka' žḻižgake' Ḻe' dot ža dot yele? ¿Wžele' gákḻene' ḻégake'? 8 Žapa' ḻe'e: ḻa' wchi'a ḻáže'tie' ḻégake'. Kate' yeḻá'a neda', Benne' Golje' Benách, ¿wežeḻ-la' benne' ka' žejḻé'gake' chia' yežlyó nga?

To benne' yodo' fariseo, na' benne' wechiẕjw

9 Bzaka' ḻebe Jesusen' kan nak chegak benne' ka' ẕḻoé'ezegekle' chawe' kwíngake', na' ẕká'ngake' ka'ze yezika' benách ka'. 10 Ki wnné':

—Bžingak chope benne' gan nak ḻo ẕchil yodo' nich wḻížgake' Dios. To bennen' nake' benne' yodo' fariseo, na' yetóen' nake' benne' ẕchiẕjwe' benách ka' ḻo wláz yež zi'to'. 11 Wzeze benne' yodo' fariseon', na' ki bḻiže' Dios, na' wnné': “Dios, žapa' Le': žóx̱keno', dan' bi naka' ka zej nak yezika' benne' ka', benne' zej nake' wbán, na' benne' ka' bi zej nake' chawe', na' benne' ka' ẕka'n dítjgake' yeḻa' ẕchag na'. Ḻezka' bi naka' ka benne' wechiẕjwn'. 12 Neda' žona' wbás chope chi'i žak x̱ono' ža weje, na' ẕneẕjwa' che yodo' to kwe' che chi kwe' che yógo'te da' žata' chia'.” 13 Benne' wechiẕjwn' wzíe' zí'to'te, na' bi bežogle' wchís ḻawe' nich wie' ya'abá, san wdape' lcho'e, na' wnné': “Dios, beyache' ḻaže'l neda', benne' doḻa'.”

14 Naž wnná Jesusen':

—Neda' žapa' ḻe'e: beyéj benne' wechiẕjwn' liže', na' ba beyake' chawe' ḻaw Dios, kege ka benne' fariseon'. No benne' ẕka'n ẕen kwine', gon Dios ga yex̱jwe', san no benne' zoe' gax̱jw ḻaže', gon Dios ga gake' benne' zaka'.

Jesús žḻiž chawe'e x̱kwíde'do' ka'

(Mt. 19:13‑15; Mr. 10:13‑16)

15 Naž bžingak benne' byo ka' ḻen no'le ka' gan zoa Jesusen', zej noe'e x̱kwíde'do' ka' chégake' nich x̱oa na' Jesusen' ḻégakbe'. Kate' benne' wsedle ka' che Jesusen' bḻé'egeklen', bdíḻegake' ḻégake'. 16 Naž Jesusen' bḻiže' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' wnné':

—Le we' x̱kwíde'do' ki latje yídgakbe' gan zoa', na' bi wséjwle x̱nézgakbe', dan' gata' latje chegak benne' ka' zej nake' ka x̱kwíde'do' ki gan ẕnna bia' Dios. 17 Da' li žapa' ḻe'e: no benne' bi si' ḻo ne'e da' ẕnna bia' Dios, kan žon to x̱kwíde'do', bi cho'o bennen' gan ẕnna bi'e.

To benne' deḻe'e yeḻa' wnni'a chie'

(Mt. 19:16‑30; Mr. 10:17‑31)

18 To benne' wnná bia' wnnable' Jesusen', na' wnné':

—Benne' wsedle dot chawe'. ¿Biẕe žaḻa' gona' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chia'?

19 Jesusen' gože' ḻe':

—¿Biẕ chen' ži'o neda': “Dot chawe'”? Bi zoa no benne' nake' dot chawe'. Toze Dios nake' dot chawe'. 20 Nnézkzelo' da' ka' bchi'le Dios ḻe'e:

Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Bi goto' benách ka'.

Bi kwano'.

Bi nnio' che lježo' da' wen ḻaže'.

Wdape x̱a x̱no'o ba la'ne.

21 Bennen' gože' Jesusen', na' wnné':

—Yógo'te da' ki žona' kate' wzó ḻaw naka' x̱kwide'.

22 Kate' benle Jesusen' da' ni, gože' ḻe':

—Yetó da' žiažje gono'. Bete' yógo'te da' den chio', na' dan' si'o bneẕjwn chegak benách yache' ka', na' gata' yeḻa' wnni'a chio' ya'abá che Dios. Naž da, benḻen neda' tẕen.

23 Kate' benle bennen' da' ni, gok nyache' ḻaže'e, dan' deḻe'e yeḻa' wnni'a chie'. 24 Kate' bḻe'el Jesusen' kan gok bennen' nyache' ḻaže', wnné':

—Zédeḻe'e gaken cho'ogak benne' ka' deḻe'e yeḻa' wnni'a chégake' gan ẕnna bia' Dios. 25 Gakže zede cho'o to benne' deḻe'e yeḻa' wnni'a chie' gan ẕnna bia' Dios, ka te to bia ẕbiagak benne' ka' to ḻo nag yeche'.

26 Naž benne' ka' béngekle' da' ni wnnágake':

—¿Noẕkze benne' gak yelé', cha'?

27 Jesusen' gože' ḻégake':

—Dios gak gone' da' bi gak gongak benne' ka'.

28 Naž Bedw gože' Jesusen':

—Bwia nga, neto' bka'nto' yógo'te da' den cheto', na' žónḻento' Le' tẕen.

29 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e, no benne' wka'ne' liže', o x̱a x̱ne'e, o biche' lježe' ka', o ẕo'le', o ẕi'ne' ka', dan' že' ḻaže'e nna bia' Dios gáte'teze, 30 si'že bennen' da' ka' ža ni zoažo na'a, na' ža da' za' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'.

Jesús ẕnne' da' yoble za' gótgake' Ḻe'

(Mt. 20:17‑19; Mr. 10:32‑34)

31 Jesusen' bchi'e benne' chežinno, benne' wsedle chie' ka', cheze, na' gože' ḻégake':

—Le wia nga, zejžo ḻo yež Jerusalén, gan gak yógo'te da' nyejw ḻe'e yich la'y, da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, kan žaḻa' gak chia' neda', Benne' Golje' Benách. 32 Benne' Jerusalén ka' wdégake' neda' ḻo na'gak benne' zi'to' ka', na' gon dítjgekle' neda', na' wḻíž zí'gake' neda', na' wžé'egake' neda' ẕene'. 33 Chíngake' neda', na' te na' gótgake' neda', na' kate' gak chonne ža, yebana' ḻo yeḻa' got.

34 Bi wyejní'igekle benne' wsedle chie' ka' da' ni, na' bi wnnézgekle' bi da' ẕcháḻjḻene' ḻégake' chen, dan' naken da' bi na' gak chejní'igekle'.

Jesús žeyone' to benne' Jerikó, benne' ḻo choḻe

(Mt. 20:29‑34; Mr. 10:46‑52)

35 Kate' za' žin Jesusen' ḻo yež Jerikó, zoa to benne' ḻo choḻe ga na'. Ži'e žoa'a nez, ẕnnable' no benne' bi da' wneẕjwe' chie'. 36 Bennen' benle' želdé benne' zan ga na', na' wnnabe' biẕen' žaken. 37 Benne' ka' góžgake' ḻe':

—Jesús, benne' Nasaret, ẕdie' nga.

38 Naž benne' ḻo choḻen' wnníe' zižje, na' wnné':

—Jesús, ẕa'só Dabí, beyache' ḻaže'l neda'.

39 Benne' ka' zjake' ḻaw Jesusen' bdíḻegake' benne' ḻo choḻen' nich kwi'e žize, san ḻe' wnníe' zížježe, na' wnné':

—Ẕa'só Dabí, beyache' ḻaže'l neda'.

40 Naž wzé Jesusen' žize, ẕbeze', na' bseḻe'e to benne' chejḻiže' benne' ḻo choḻen' nich žine' ḻawe'. Kate' bžine' ḻawe', Jesusen' wnnable' ḻe', 41 na' wnné':

—¿Biẕe žénelo' gona' chio'?

Benne' ḻo choḻen' wnné':

—Žénela' yeyaljw yej ḻawa'.

42 Jesusen' gože' ḻe':

—Ba beyaljw yej ḻawo'. Ba beyako' dan' žejḻi'o chia'.

43 Ḻa' beḻé'etele', na' wyéjḻene' Jesusen', ẕka'n ẕene' Dios. Ḻezka' yógo'te benách ka' nníta'gake' ga na' bḻé'egekle' dan' goken, na' bka'n ẕéngake' Dios.

19

Jesús ḻen Sakeo

1 Naž wyoé'e Jesusen' ḻo yež Jerikó, ẕdie' ḻo yežen'. 2 Wzóa to benne' lie' Sakeo ga na'. Nake' benne' blo ládjwgak benne' wechiẕjw ka', na' deḻe'e yeḻa' wnni'a chie'. 3 Benne' ni žak ḻaže'e ḻe'ele' Jesusen', san bi wẕáke'le' dan' zej nnita' benne' zan ga na', na' nake' benne' bi ntonne'. 4 Naž taría taría wnežwe' ḻawgak benne' zan ka', na' wžene' to ḻo yag nich gak ḻe'ele' Jesusen', dan' žaḻa' tie' ga na'. 5 Kate' bžin Jesusen' ga na', bchis ḻawe', na' bwie' gan žia Sakeon', na' gože' ḻe':

—Zakeo, bedinne ḻo yagen', dan' žon byenen chejga'na' ližo' na'a.

6 Naž ḻa' bedínnete Sakeon' ḻo yagen', na' ḻo yeḻa' žebél chie' bchi'e Jesusen' liže'. 7 Kate' benách ka' nníta'gake' ga na' bḻé'egekle' da' ni, wzó ḻáwgake' ẕnnégake' che Jesusen', na' wnnágake':

—Wyoé'e nich gá'nḻene' benne' doḻa'.

8 Naž wzé Sakeon', na' gože' X̱anžon':

—X̱an, bwia nga. Gachje da' den chia' wneẕjwa' chegak benne' yache' ka', na' cha' bi wdetle bchižjwa' benách ka', yeneẕjwa' chégake' tape chi'ile.

9 Jesusen' gože' ḻe':

—Na'a ža ni bḻa' yeḻa' žeslá chegak benne' ka' nníta'gake' ḻo yo'o nga, dan' ḻezka' benne' ni nake' ẕa'só Bran. 10 Bḻa'a neda', Benne' Golje' Benách, nich zedjdilja', na' yeslá' benne' ka' zej nnitle'.

Žsaka' ḻebe Jesús che chi kwe' mežw

11 Kate' ne ẕze naggak benne' ka' da' ẕchaḻj Jesusen', gože' ḻégake' to da' bsaka' ḻebe', dan' za' žíngake' ḻo yež Jerusalén, na' žékgekle' za' ḻa' dan' ẕnna bia' Dios. 12 Ki wnná Jesusen':

—Wzóa to benne' blo, na' za' cheje' to yež zi'to' nich si' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia', na' te na' yeḻé'e laže'. 13 Kate' za' cheje' ga na', bḻiže' chi benne' wen žin chie' ka', na' bneẕjwe' che chégake' to kwe' weje mežw, na' gože' ḻégake': “Le chiljḻen mežw ni kate' yeḻa'ža'.” 14 Benne' wláž ka' che benne' blon', benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe' chawe', bséḻa'gake' benne' wbás chégake' ka' gan cheje', nich nnágake': “Bi žénelto' nna bia' bennen' neto'.” 15 Naž benne' blon' wẕí' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia', na' bežine' laže'. Naž bseḻe'e to benne' chejḻiže' benne' wen žin ka', benne' ka' bdie' ḻo ná'gake' mežw ka', nich nnezle' baḻẕe mežw wdíljḻenen' to toe'. 16 Kate' bžin benne' nežw ga na', wnné': “X̱an, to kwe' mežw chion' ba ben yichjen yechí kwe' ka'.” 17 X̱anen' gože' ḻe': “Chawe' beno'. Nako' benne' wen žin chawe'. Dan' binlo bkonlo' žin láte'ze da' gota' ḻo no'o, na'a gona' ga nna bi'o chi yež ka'.” 18 Naž yetó benne' wen žin bžine' ga na', na' wnné': “X̱an, to kwe' mežw chion' ba ben yichjen yegayo' kwe' ka'.” 19 X̱anen' gože' ḻe': “Nna bi'o gayo' yež ka'.” 20 Naž yetóe' bžine' ga na', na' wnné': “X̱an, ni de to kwe' mežw chion'. Btoban' laže', na' wdape chi'an. 21 Ki bena' dan' bžeba' le', dan' nako' benne' snia. Žono' kan ẕnnagak benách ka': žezi'o da' bi bdix̱jo', na' ẕḻapo' gan bi gozo'.” 22 Naž x̱anen' gože' ḻe': “Nako' benne' wen žin bi nake' chawe'. Ni'a che da' wnnó' wchi'a ḻaža'a le'. Žákbe'elo' naka' benne' snia, na' žezi'a da' bi bdix̱jwa', na' ẕḻapa' gan bi goza'. 23 Na'a, ¿biẕ chen' bi bejló'o mežw chian' gan gon yichjen, nich kate' yeḻá'a, yezi'an ḻen yichjen?” 24 Naž gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné': “Le yeká'a mežwn' ḻo ne'e, na' le wneẕjwn che bennen' bezi'e chi kwe' mežwn'.” 25 Naž góžgake' ḻe': “X̱an, ba yo'o ḻo ne'e chi kwe' mežw.” 26 Naž bechebe x̱ángake', na' wnné': “Žapa' ḻe'e: no benne' wkonle' binlo žin da' do' yo'on ḻo ne'e, wx̱én ḻáže'gake' ḻe' yelate', san no benne' bi ẕkonle' binlo žin da' do' yo'on ḻo ne'e, yennábgake' dan' wyó'on ḻo ne'e. 27 Kan nak chegak benne' ka' bi ẕḻé'egekle' neda' chawe', na' bi gónegekle' nna bi'a ḻégake', le chejx̱í'-gake', na' le got-gake' ḻawa' neda' nga.”

Žo'o Jesús ḻo yež Jerusalén ḻen yeḻa' ẕen

(Mt. 21:1‑11; Mr. 11:1‑11; Jn. 12:12‑19)

28 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen', beyoé'e nez zeje' zaka' yež Jerusalén. 29 Kate' bžíngake' gawze gan že' yež Betfagé, na' yež Betania, gan nak ya'adon' nzin' Ya'a Yag Olibo, bseḻa' Jesusen' chope benne' wsedle chie' ka', 30 na' gože' ḻégake':

—Le chej yeždon' da' žen' yeláte'do' wnežw gan zoažo, na' katen' žinle ḻo yežen', chejx̱áka'le to búrrodo' da'ba' yag, na' nitó benne' bi na' kwie'-ba'. Le sež-ba', na' le yedjwá'-ba' nga. 31 Cha' no benne' nnable' ḻe'e, na' nne': “¿Biẕ chen' žsežle-ba'?” ye'le-ne': “X̱anžon' žiážjele'-ba'.”

32 Jak benne' wsedle chie' ka', benne' ka' bseḻe'e, na' bejx̱áka'gake'-ba' kan ba gož Jesusen' ḻégake'. 33 Katen' beséžgake' búrrodon', benne' x̱anba' ka' góžgake' ḻégake':

—¿Biẕ chen' žsežle búrrodon'?

34 Beží'igake', na' wnnágake':

—X̱anžon' žiážjele'-ba'.

35 Belchi'e-ba' gan zoa Jesusen'. Kate' ba bx̱óagake' laže' cheḻá'a ka' chégake' x̱kože' búrrodon', bžíagake' Jesusen' x̱kóže'ba' ḻaw laže' ka'. 36 Belchiljwe' laže' chégake' ḻo nez gan žaḻa' te Jesusen'. 37 Kate' ba bžíngake' gawze gan zoa ldinne che Ya'a Yag Olibo, benne' ka' žónḻengake' Jesusen' tẕen, ḻo yeḻa' žebél chégake', wzó ḻáwgake' ẕnnégake' zižje, na' bka'n ẕéngake' Dios ni'a che yeḻa' wak ẕen ka' da' bḻé'egekle', da' ka' ben Jesusen'. 38 Wnnágake':

—¡Ga'n ẕen benne' wnná bia' ni, benne' ze'e ḻo wláz X̱anžo Dios! ¡Za' ya'abá che Dios da' ẕbek ži yichj ḻáẕdo'žo! ¡Ga'n ẕen Dios!

39 Naž benne' yodo' fariseo ka', benne' nníta'gake' ládjwgak benách zan ka', góžgake' Jesusen', na' wnnágake':

—Benne' wsedle, bdiḻe benne' wsedle chio' ka'.

40 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Žapa' ḻe'e: cha' yelnnita' benne' ka' žize, yej ki nnégaken zižje.

41 Katen' bžin Jesusen' gawze gan že' yež Jerusalén, na' bḻe'elen', wžeže' chen. 42 Wnné':

—Žak ḻaža'a nnézlele na'a ža da' gak gonen ga ga'n ži yichj ḻáẕdo'le ḻaw Dios, san na'a ba ngachen' ḻawle ḻe'e, nich bi ḻé'elelen. 43 Žingak ža ka' chele kate' benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe'e chawe', kwékgake' to ze'e kwe'j kože' gan zoale, na' wséjwgake' ḻe'e, na' yógo'te latje dot gawze gónḻengake' ḻe'e wdiḻe. 44 Wchínnjgake' ze'e da' žape chi'in yež chele, na' gótgake' benne' ka' nníta'gake' yež nga. Bi ga'n to yej ḻaw lježen. Yógo'te da' ki gaken chele dan' bi gókbe'elele ža bḻa' Dios bedjwíe' ḻe'e.

Jesús žwe' lbie' ḻi'a yodo'

(Mt. 21:12‑17; Mr. 11:15‑19; Jn. 2:13‑22)

45 Naž Jesusen' wyoé'e ḻa' ḻi'a yodo', na' wzó ḻawe' žebeje' ḻí'ale yógo'te benne' ka', benne' wete' ka' ḻen benne' ža'w ka', benne' nníta'gake' gan nak ḻa' ḻi'a yodon'. 46 Gože' ḻégake':

—Nyejw ḻe'e yich la'y da' ẕnnan: “Liža' naken yo'o gan wḻižgak benách ka' Dios” san ḻe'e ba benlen ka to yo'o chegak benne' wbán ka'.

47 Tža tža Jesusen' bsedle' benách ka' gan nak ḻo ẕchil yodon', na' bx̱oz wnná bia' ka', ḻen benne' yodo' wsedle ka', na' benne' blo ka' che yež gónegekle' gótgake' Ḻe'. 48 Bi bžéḻgekle' nakle gótgake' Ḻe', dan' yógo'te benách ka' ẕze nággake' x̱tiže'e dot ḻáže'gake'.

20

Yeḻa' wnná bia' da' nape Jesús

(Mt. 21:23‑27; Mr. 11:27‑33)

1 To ža, kate' Jesusen' ne žsedle' benách ka' gan nak ḻo ẕchil yodo', na' ẕchaḻje' diža' chawen', bx̱oz wnná bia' ka', ḻen benne' yodo' wsedle ka', na' benne' gole ka', bžíngake' gan zoe', 2 na' góžgake' Ḻe':

—Wnná neto'. ¿Biẕe yeḻa' wnná bia' žónḻeno' da' ki? ¿Noẕkze benne' bdie' ḻo no'o yeḻa' wnná bian'?

3 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ḻezka' neda' nnabla' ḻe'e to. Le yeží'i, na' nnale. 4 ¿Noẕ benne' bseḻe'e Ẕwa nich bezóe' benách ka' nis? ¿Dios, cha' to benne'?

5 Benne' yodo' ka' bcháḻjgake' ḻa' ḻégakze', na' wnnágake':

—Cha' nnažo: Dios bseḻe'e ḻe', yi'e žo'o: “¿Biẕ chen' bi wyejḻe'le chie'?” 6 Cha' ye'žo-ne': To benne' bseḻe'e ḻe', benne' yež ki wžé'egake' žo'o yej, dan' žékgekle' Ẕwan' bchaḻje' ḻo wláz Dios.

7 Naž beží'igake', na' wnnágake':

—Bi nnezlto' no benne' bseḻe'e Ẕwan'.

8 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Ḻezka' neda' bi yapa' ḻe'e bi yeḻa' wnná bia' žónḻena' da' ki.

Benne' wen žin ka', benne' bi zej nake' chawe'

(Mt. 21:33‑44; Mr. 12:1‑11)

9 Naž ḻa' wzó ḻawte Jesusen' ẕcháḻjḻene' benách ka' nníta'gake' ga na'. Bsaka' ḻebe', na' wnné':

—Wzóa to benne' beyaze' lba uba ka' ḻo yežlyó chie', na' bdie' yežlyón' ḻo na'gak benne' wen žin ka' nich góngake' gachje ḻen ḻe' da' sí'gake', na' wyeje' zi'to' gan bga'ne' scha. 10 Kate' bžin ža chíbgake' da' ẕžía lba uba ka', bseḻe'e to benne' wbás chie' gan zej nnita' benne' wen žin ka' nich si'e da' žeyaḻa' chie', san benne' wen žin ka' béngake' ḻe' zi', na' beséḻa'gake' ḻe' ka'ze. 11 Da' yoble bseḻe'e yetó wbás chie', na' ḻezka' béngake' chie' da' ẕia, na' beséḻa'gake' ḻe' ka'ze. 12 Da' yoble bseḻe'e benne' beyonne' wbás chie' gan nníta'gake', na' ḻezka' bžíagake' ḻe' we', na' bebéjgake' ḻe' na'le ḻo yežlyón'.

13 ’Naž x̱an yežlyón' wzá' ḻaže'e, na' wnné': “¿Nakx̱kze gona'? Seḻa'a ẕi'nkza', bi' byodon' nži'ila', gan nníta'gake'. Katen' ḻé'egekle'-be', gápegake'-be' ba la'ne.” 14 San katen' benne' wen žin ka' bḻé'egekle'-be', bcháḻjgake' ḻa' ḻégakze', na' wnnágake': “X̱kwide' ni gak chebe' yežlyó nga. Le cho'o, gotžo-be', nich da' yeyaḻa' chebe' gaken chežo.” 15 Bebéjgake'-be' na'le ḻo yežlyón', na' bétgake'-be'.

Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Na'a, ¿nakx̱kze gon x̱an yežlyón' chégake'? 16 Yide', na' gote' benne' wen žin ka', na' wdíe' yežlyó chien' ḻo na'gak benne' yoble ka'.

Kate' benne' ka' nníta'gake' ga na' béngekle' da' ni, wnnágake':

—Dios bi nne' gaken ki.

17 Naž Jesusen' bwie' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕe žsedle dan' nyejw ḻe'e yich la'y? Ẕnnan:

Yej da' belká'n benne' wen yo'o ka' ka'ze,

na'a naken yej blo skin ze'e.

18 No benne' bix̱e' ḻaw yej na', chichjw kwine', na' no benne' chejbaga' yej na' ḻe', wzoẕjen ḻe'.

Kan nak da' ẕchíẕjwgake' ḻo wláz benne' Sésar

(Mt. 21:45‑46; 22:15‑22; Mr. 12:12‑17)

19 Ḻa' ža na'ze, bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka', gónegekle' góx̱wgake' Jesusen', dan' žákbe'egekle' wnné' dan' bsaka' ḻebe' kan nak chégake', san bžébegake' benne' zan ka' nníta'gake' ga na'. 20 Bwíatezgake' Jesusen', na' bséḻa'gake' benne' ka' nich kwéjgake' Ḻe' diža', benne' ka' wḻoé'el kwíngake' ka benne' chawe' ka', nich góngake' ga bi da' nna Jesusen', nich gak wdégake' Ḻe' ḻo na' bennen' ẕnna bi'e ḻégake'. 21 Nich góngake' ki, wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—Benne' wsedle, nnezlto' ẕnno' da' li, na' žsedlo' da' li, na' bi ẕchi'a ḻažo'o kan nak da' ẕḻoé'ezele kwingak benne' ka', san kan žsedlo' dan' wnnakze Dios naken dot ḻi ḻaže'. 22 Bḻoe'el neto'. ¿Žon byenen chíẕjwto' lazto' che benne' Sésar, benne' Roma ẕnna bi'e, o bi chíẕjwton'?

23 Žákbe'ele Jesusen' da' žénegekle' góngake' chie', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕbejle neda' diža'? 24 Le wḻoé'el neda' to mežw da' ẕdate. ¿Noẕ benne' da' ḻawe' ḻe'e da' ni, na' noẕ benne' žia le' nga?

Beží'igake', na' wnnágake':

—Che benne' Sésar da' ka'.

25 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le wneẕjw benne' Sésar da' naken che benne' Sésar, na' Dios da' naken che Dios.

26 Bi gok góngake' ga bi da' nna Jesusen' nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia ḻawgak benne' zan ka', na' bebángekle' kan nak da' bechebe', na' wnníta'gake' žize.

Kan gak chegak benne' ka' yebángake' ḻo yeḻa' got

(Mt. 22:23‑33; Mr. 12:18‑27)

27 Naž bḻa'gak benne' yodo' saduseo ka', benne' ka' ẕnnágake' bi yebangak benne' gat ka', na' wnnábgekle' Jesusen', 28 na' wnnágake':

—Benne' wsedle, Moisés bzoje' chežo da' ẕnnan: “Cha' gat to benne' byo, na' ga'n ẕo'le', na' cha' bi zoa nitó x̱kwide' chie', naž bi' biche'e žaḻa' wchág ná'ḻenbe' no'le wzeben', nich gata' ẕa'só benne' bíche'be', bennen' ba gote'.” 29 Wnníta'gak gaže x̱kwide' byo zej nakbe' bíche'be'. X̱kwide' nežwn' bchag ná'ḻenbe' to x̱kwide' no'le, na' gotbe', bi wzóa x̱kwide' chebe'. 30 Naž x̱kwide' bežope bchag ná'ḻenbe' no'len', na' ḻezka' got x̱kwiden', bi wzóa x̱kwide' chebe'. 31 Naž x̱kwide' beyonne bchag ná'ḻenbe' no'len', na' ka'kze bengak bi' gaže ka'. Gótgakbe', bi wzóa x̱kwide' chégakbe'. 32 Kate' ze ḻawte, ḻezka' got no'len'. 33 Na'a, katen' yebangak benne' gat ka', ¿nolbe' gak no'len' chebe', dan' bchag ná'gakbe' gážtebe' ḻen no'len'?

34 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ẕchag na'gak benách ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a, na' ẕnéẕjwgake' ẕí'ngake' ka' nich wchág ná'gakbe'. 35 Na'a, benne' ka' nákgake' zi yebángake' ḻo yeḻa' got, na' chejnníta'gake' yežlyó da' gatan', bi góngake' yeḻa' ẕzoaḻen no'le, na' bi wchág ná'gake'. 36 Ki gaken, dan' biž gatgak benne' ka' yebángake' ḻo yeḻa' got, san gákgake' kan zej nak wbás che ya'abá ka', na' gákgake' ẕi'nkze Dios. 37 Cha' yebangak benne' gat ka', bḻoé'ekzele Moisés žo'o gan nyejw kan nak che yag yeche' da' wyeyen, gan bchaḻj X̱anžon', na' wnné' nake' Dios che Bran, na' Dios che Isaak, na' Dios che Jakob. 38 Dios nake' Dios, kege chegak benne' gat ka', benne' nátgake' to chi'ize, san nake' Dios chegak benne' ka' nníta'gake' nbángake', dan' zej nnita' nbangak yógo'te benách ka' ḻawe' Ḻe', ḻa'kze gótgake' yežlyó nga.

39 Naž baḻe benne' yodo' wsedle ka' bechébegake', na' wnnágake':

—Benne' wsedle, cháwe'do' wnnó'.

40 Biž bežóggekle' bi da' nnábgekle' Ḻe'.

¿Noẕ benne' nak Benne' Cristo ẕi'ne'?

(Mt. 22:41‑46; Mr. 12:35‑37)

41 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' ẕnnágake': “Benne' Criston' nake' ẕi'n Dabí”? 42 Dabí na'kze bchaḻje' da' nyejw ḻe'e yich la'y gan zej nyejw salmo ka', da' ẕnnan:

X̱anžo Dios gože' X̱ana':

“Wžé' kwita' ḻi ža,

43 kate' gonža' ga wzóa ẕibgak benne' ka' ḻawo', benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.”

44 Dabí na'kze wnné' nak Benne' Criston' X̱ane'. ¿Nakx̱kze naken, ẕnnale ḻe'e nake' ẕi'ne'?

Jesús žesbage'e benne' yodo' wsedle ka' ẕia

(Mt. 23:1‑36; Mr. 12:38‑40; Lk. 11:37‑54)

45 Kate' yógo'te benách ka', benne' ka' nníta'gake' ga na', ne ẕze nággake' che Jesusen', Ḻe' gože' benne' wsedle chie' ka':

46 —Le gape chi'i kwinle chegak benne' yodo' wsedle ka', dan' žaz ḻáže'gake' želdé' zej nakwe' laže' tonn, na' žénegekle' wḻíž ẕengak benách ka' ḻégake' gan nak ḻawe' ya'a, na' ḻezka' žaz ḻáže'gake' želbi'e latje blo gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' gan že'j žáwgake' tẕen. 47 Ẕká'agake' ližgak no'le wzebe ka', na' nich wḻoé'ezele chawe' kwíngake' žḻižgake' Dios scha. Benne' ki, Dios gon zi'že' ḻégake'.

21

Mežw da' bde to no'le yache' ḻaw Dios

(Mr. 12:41‑44)

1 Kate' ne zoa Jesusen' ḻo ẕchil yodo', bwie', na' bḻe'ele' benne' ka' de yeḻa' wnni'a chégake', ẕgó'ogake' mežw ḻo kak che yodo'. 2 Ḻezka' bḻe'ele' to no'le yache' wzebe, na' wloé'e chope mežw lasdo', da' ka' záka'gaken láte'do'ze. 3 Naž wnná Jesusen':

—Da' li žapa' ḻe'e, da' ẕenže wló'o no'le yache' wzebe ni ka da' wlo'ogak yezika' benne' ka', benne' ẕgó'ogake' mežw ḻo kaken'. 4 Yógo'tegake', ka da' nga'nze chégake', wló'ogake' mežw che yodo', san no'le ni, ḻo yeḻa' yache' chie', wloé'e dot da' nape', da' žaḻa' gawlen'.

Ẕnna Jesús wchínnjgake' yodo'

(Mt. 24:1‑2; Mr. 13:1‑2)

5 Zej nnita' benne' ka' ga na', benne' ẕcháḻjgake' kan nak che yodo' na', kan naken x̱tando', na' kan zej naken yej ka' da' zej naken ẕenḻe'e, na' yezika' da' ka' zej naken x̱tan. Naž Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

6 —Ẕḻé'elele yógo'te da' ki, san žin ža katen' biž ga'n nitó yej ki ḻaw lježen, dan' wchinnjgak benách ka' yodo' nga.

Da' ka' gak biá'gaken kate' za' žin ža ze ḻawte ža ka'

(Mt. 24:3‑28; Mr. 13:3‑23)

7 Naž wnnábgekle' Jesusen', na' wnnágake':

—Benne' wsedle, ¿batẕe gak da' ki? ¿Biẕe gak bian' katen' za' gaken ki?

8 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Le gape chi'i kwinle, nich bi gon ḻaže'l no benne' ḻe'e, dan' ḻa'gak benne' zan, benne' ka' wzóa lágake' kan lia' neda'. Nnágake' zej nake' Benne' Criston', na' nnágake': “Ba zoažo ža ze ḻawte ža ka'.” Neda' žapa' ḻe'e: bi gónḻenle ḻégake' tẕen. 9 Kate' yénlele žak wdiḻe, na' želží'i benách ka' chegak benne' yolawe' ka', bi žébele, dan' žon byenen gakgak da' ki zga'ale, san bi na' žin ža ze ḻawte ža ka'.

10 Ḻezka' gože' ḻégake':

—Tiḻe to yež ḻen yetó yež, na' benách ka' gan zoa to benne' ẕnna bi'e tíḻ-ḻengake' benách ka' gan zoa yetó benne' ẕnna bi'e. 11 Naž x̱o'ḻe'e ḻaw yežlyó nga, na' nize na'ze gak wbín, na' gáta'ḻe'e yižwé' ka'. Ḻa' ḻawgak da' ka' ya'abá, da' góngaken ga žébegak benách ka', na' da' ka' gak biá'gaken.

12 ’Zga'ale kate' za' gak da' ki, góx̱wgak benne' ka' ḻe'e, na' kwia ḻáže'gake' ḻe'e. Wché'gake' ḻe'e gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Ki góngake' nich wžía yí'gake' ḻe'e, na' wséjwgake' ḻe'e liž ya. Wché'gake' ḻe'e ḻawgak benne' wnná bia' ka', na' ḻawgak benne' blo ka', dan' žónḻenle neda' tẕen. 13 Ki gaken chele nich gata' latje wchaḻjle ka nak chia' neda'. 14 Le gon choch ḻáže'le, na' bi kwek yichjle zga'ale nakx̱ nnale chezle, 15 dan' gonna' neda' chele diža' da' wži'ile, na' ḻezka' yeḻa' žejní'il, nich bi gak benne' ka', benne' bi ḻé'egekle' ḻe'e chawe', wzégake' ḻe'e žize, na' bi gak bi da' nnégake' che x̱tíža'le. 16 Naž x̱akzle ka', na' benne' bíche'kzle ka', na' lježkzle ka', wdégake' ḻe'e ḻo na'gak benne' ka', na' gótgake' báḻele. 17 Yógo'te benách ka' wzóagake' ḻe'e cheḻa'ale dan' žónḻenle neda' tẕen, 18 san bi nitl nitó yicha' yichjle. 19 Cha' soale choch, gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chele.

20 ’Kate' ḻé'elele benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe zej ngo'e ḻe'je yež Jerusalén, nnézlele ba bžin ža kwia yi' yežen'. 21 Naž benne' ka' nníta'gake' gan nbab Judea žaḻa' wẕónnjgake', na' chjake' ḻawgak ya'a ka'. Benne' ka' nníta'gake' ḻo yežen' žaḻa' žójgake' ga na', na' benne' ka' nníta'gake' wen yix̱e', bi žaḻa' yeyéjgake' yežen'. 22 Kate' ža ka' Dios wsaka' zi'e benne' ka' nníta'gake' yežen', na' gak yógo'te da' nyejwn ḻe'e yich la'y kan žaḻa' gaken chégake'. 23 Katen' žin ža na', da' nyáche'ḻe'e gaken chegak no'le ka' zej noe'e x̱kwide' ḻé'egake', na' ḻezka' chegak no'le ka' ẕgáže'gake' bi'do' že'n ka', dan' sáka'ḻe'egak benách ka' nníta'gake' ga na', dan' Dios wsaka' zi'že' benne' ka'. 24 Gatgak benne' zan ḻo wdiḻen', na' wché'gake' baḻe' zej nžeje' gan žíngake' dot yežlyó nga, na' benne' zi'to' ka' nna biá'gake' ḻo yež Jerusalén nga na' zejte za'a ža chégake'.

Da' ka' gak biá'gaken kate' za' yeḻá' Cristo

(Mt. 24:29‑35, 42‑44; Mr. 13:24‑37)

25 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Gakgak da' ka' gak biá'gaken ḻo wbíž, na' ḻo byo', na' ḻo belj ya'abá ka'. Ḻo yežlyó nga gak žej ḻáže'gak benách ka', na' žébeḻe'egake', dan' yéngekle' chi'i zižje che nisdo', dan' taḻe'e nisen'. 26 Yedó ḻáže'gake' ḻo yeḻa' ẕžebe chégake' dan' sa' ḻáže'gake' chegak da' žaḻa' gákgaken yežlyó nga, na' dan' x̱izgak da' zej nḻa' ya'abá. 27 Naž ḻé'egekle' neda', Benne' Golje' Benách, ḻa'a ḻo bejw ya'abá, nzi' ḻo na'a yeḻa' wnná bia', na' ḻa' ḻaw yeḻa' baní' chia'. 28 Kate' so ḻaw gakgak da' ki, le gon choch kwinle, na' le wia ža'le, dan' ba zezá'a neda', nich yechi'a ḻe'e.

29 Jesusen' gože' ḻégake' to da' bzaka' ḻebe', na' wnné':

—Le wia nga kan žak che yag higo, na' che bíte'teze yag yoble. 30 Kate' ẕḻé'elele žiagak ni'a ne'n že'ndo', na' nnézkzelele ba ẕžin byo' wbá ka'. 31 Ḻézka'kze, kate' ḻé'elele ba žakgak da' ki, nnézlele za' žin ža yedjnná bia' Dios yežlyó nga.

32 ’Da' li žapa' ḻe'e, bi gatgak benách ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a, kate' gakže yógo'te da' ki. 33 Te che ya'abá, na' che yežlyó nga, san x̱tiža'a, bi ten ka'ze, san gakkze kan ẕnnan.

34 ’Le gape chi'i kwinle nich bi we'le latje da' wžía yin' ḻe'e chazen ḻo yichj ḻáẕdo'le, dan' naken yeḻa' wawḻe'e, na' yeḻa' ẕzožle, na' yeḻa' že' zedle, nich kate' žin ža na', bi yedó ḻáže'le, 35 na' nich bi gaken chele ka to da' wžía yin' benách ka', da' gaken chegak yógo'te benách nníta'gake' dot yežlyó nga. 36 Che ḻen, le soa ban ḻaže', na' le wcháḻjḻenteze Dios, nich gak yelale ḻo da' žaḻa' gaken, na' nich bi yedoé'elele katen' ḻa'le ḻe'e ḻawa' neda', Benne' Golje' Benách.

37 Te ža wzóa Jesusen' ḻo ẕchil yodo', gan bsedle' benách ka', na' kate' za' žaḻe bežoje' ga na', na' wyeje' ḻaw ya'adon' nzin' Ya'a Yag Olibo. 38 Yógo'te benách ka' bžíngake' ẕzile gan zoa Jesusen' ḻo ẕchil yodo' nich wzé nággake' x̱tiže'e.

22

Benne' yodo' ka' žon x̱tíža'gake' nakẕe gótgake' Jesús

(Mt. 26:1‑5, 14‑16; Mr. 14:1‑2, 10‑11; Jn. 11:45‑53)

1 Kate' za' gak lni katen' žáwgake' yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj chen, lnin' nzin' Pasko', 2 naž bdobgak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka'. Ben x̱tíža'gake' nakẕe gótgake' Jesusen', san bi wẕáke'gekle', dan' ẕžébegake' da' gongak benách yež ka'.

3 Naž da' x̱iwe' yjénḻenen Judas tẕen. Judas na' ḻezka' lie' Iskariote, na' nbábḻene' benne' chežinno wbás ka' bseḻa' Jesusen', 4 Wyéj Judas na', na' bejcháḻjḻene' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' ka' yo'o ḻo ná'gake' che yodo', nakẕe gak gone' nich wdíe' Jesusen' ḻo ná'gake'. 5 Bebégekle benne' yodo' ka', na' bchebe ḻáže'gake' wnéẕjwgake' ḻe' mežw. 6 Bchebe ḻaže' Judas na', na' gónele' wdíe' Jesusen' ḻo ná'gake' ži žize.

Da' žawžo nich chejsá' ḻáže'žo kan got X̱anžo

(Mt. 26:17‑29; Mr. 14:12‑25; Jn. 13:21‑30; 1 Kor. 11:23‑26)

7 Bžin ža katen' žáwgake' yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj chen, katen' žaḻa' gótgake' ẕíla'do' ka', bia ka' žáwgake' x̱che' Lni Pasko'. 8 Jesusen' bseḻe'e Bedw ḻen Ẕwa, na' wnné':

—Le chej, na' le chejsí'ni'a da' gawžo x̱che' Lni Pasko'.

9 Góžgake' ḻe':

—¿Gaẕ žénelo' chejkwezton'?

10 Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le wia nga, kate' žinle ḻo yež nga, žoj to benne' yedjchage' ḻe'e, noe'e to že'e nis. Le chéjḻene' ga žíntele yo'o gan choe'e. 11 Le ye' x̱an yo'on': “Benne' wsedle ži'e le': ¿Gaẕe zoa yo'o ẕen na' gan gáwḻena' benne' wsedle chia' ka' x̱che' Lni Pasko'?” 12 Naž wḻoe'ele' ḻe'e to yo'o ẕen da' zoan ža'le gan ba nba'a. Le wsí'ni'a dan' gawžon ga na'.

13 Naž jake', na' bejx̱áka'gake' kan ba gož Jesusen' ḻégake', na' belsí'ni'e da' gáwgake' x̱che' Lni Pasko' ga na'.

14 Kate' goḻe ža na', wžé' Jesusen' gan gáwgake', na' wbás chie' ka' wžé'ḻengake' Ḻe' tẕen. 15 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Gok ḻáže'ḻi'a gáwḻena' ḻe'e tẕen x̱che' ni zga'ale kate' saka'a, na' gata'. 16 Žapa' ḻe'e: biž gawa' ki kate' žinže ža gak da' ẕḻoé'ezele x̱che' ni, da' gaken gan ẕnna bia' Dios.

17 Bex̱w Jesusen' to ẕíga'do', na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž gože' ḻégake':

—Le sin', na' le ye'j late' wejen, 18 dan' žapa' ḻe'e: biž ye'ja' x̱is uba kate' žinže ža na' nna bia' Dios.

19 Naž bex̱we' to yet x̱til, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Wdé na' bzoẕjen', na' bi'en che chégake', na' wnné':

—Da' ni naken beḻa' žen chia' da' ẕdian' ḻo wlazle ḻe'e. Le gon ki nich chejsá' ḻáže'le neda'.

20 Kate' beyóž bdáwgaken', ḻezka' bchaḻje' che ẕíga'don', na' wnné':

—Ẕíga'do' ni ẕḻoe'elen kan nak diža' kob da' ẕka'n chawen', na' žen chia' žon chochen, žen na' ḻaljen ni'a chele.

21 ’Na'a, bennen' wdíe' neda' ḻo na'gak benách ka' že'j žáwḻene' neda' tẕen. 22 Da' li cha'a gan gótgake' neda', Benne' Golje' Benách, na' gak chia' kan nyejw ḻe'e yich la'y kan žaḻa' gaken chia', san da' nyáche'ḻe'e gaken che bennen' wdíe' neda'.

23 Naž wzó ḻáwgake' ẕnnábgekle' Ḻe' to weje to weje', na' wnnágake':

—¿Nolton'?

Ẕnnábgake' nólgake' gake' benne' blo

24 Naž wnnábgake' ḻa' ḻégakze' nólgake' gake' benne' blo. 25 Jesusen' gože' ḻégake':

—Benne' ka' ẕnna biá'gake' yežlyó nga ẕnnágake' žon cháwe'gake' benách ka', san ẕkóngekle' žin yeḻa' wnná bia' chégake' nich gak chégakkze' da' chawe', 26 san ḻe'e bi žaḻa' gonle ki. No benne' nake' blo ládjwle ḻe'e žaḻa' gake' ka to benne' nakže' gax̱jw, na' bennen' ẕnna bi'e žaḻa' gake' ka benne' ndo'w chegak lježe' ka'. 27 ¿Noẕ benne' nakže' blo, bennen' že'j žawe', o bennen' ẕžie' yeḻa' waw? ¿Kege bennen' že'j žawe' nakže' blo? Neda' zóaḻena' ḻe'e ka to benne' ẕžie' yeḻa' waw.

28 ’Ḻe'e wzóaḻenkzele neda' katen' gokgak da' ka' chia', da' ka' wẕí' biá'gaken neda'. 29 Che ḻen wdía' ḻo na'le to gan nna bia'le, kan ben X̱a', bdie' ḻo na'a gan nna bi'a neda'. 30 Ki gona' nich gak kwe'le gan ye'j gáwḻenle neda' tẕen gan nna bi'a, na' kwe'le latje chekzle gan wchi'a ḻáže'le chežinno kwe' benne' ka' zej nake' ẕa'só Israel.

Ẕnna Jesús nna Bedw bi nónbi'e Ḻe'

(Mt. 26:31‑35; Mr. 14:27‑31; Jn. 13:36‑38)

31 Ḻezka' wnná X̱anžon':

—Smon, Smon. Bwia nga. Ba wnnáb da' x̱iwe' cho'ole ḻe'e ḻo nan', nich wchíx̱ ḻažen' ḻe'e kan žon to benne' žsoe' ẕoa' stribe, 32 san ba bḻiža' Dios, na' wnnabla' Ḻe' gákḻene' le', nich bi yeyóž yedó yeḻa' žejḻé' chio'. Naž, katen' yeyako' chia', ben choch lježo' ka'.

33 Bedon' gože' Ḻe':

—X̱an, ba zoa' sá'ḻena' Le', kégeze liž ya, san ḻezka' ga gátḻentia' Le'.

34 Jesusen' gože' ḻe':

—Bedw, žapa' le': zga'ale kate' kweže leko' na'a, le' nno' chonne chi'i bi nónbi'o neda'.

Da' ben Jesús katen' za' gótgake' Ḻe'

35 Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—Kate' bseḻa'a ḻe'e, na' bi bia'le yix̱jw yet, na' kege bzod mežw, na' kege chope kwe' ẕel-le, ¿biẕe byážjelele?

Ḻégake' wnnágake':

—Bi be byážjelto'.

36 Naž gože' ḻégake':

—Na'a, no benne' de yix̱jw yet chie' žaḻa' we'en, na' ḻezka' žaḻa' gon no benne' de bzod mežw chie', na' no benne' bi de ya ntoche' chie' žaḻa' gote'e laže' žx̱oa yene', na' ga'we' to ya ntoche'. 37 Žapa' ḻe'e: žon byenen gak chia' kan nyejw ḻe'e yich la'y, da' ẕnnan: “Béngake' chie' kan žóngake' chegak benne' wen da' ẕinnj ka'.” Ki gaken, na' gak yógo'te da' zej nyejwn ḻe'e yichen' kan žaḻa' gaken chia'.

38 Naž ḻégake' wnnágake':

—X̱an, ni de chope ya ntoche' ka'.

Ḻe' gože' ḻégake':

—Ná'teze.

Jesús ẕcháḻjḻene' Dios ḻo yežlyón' nzin' Jetsemaní

(Mt. 26:36‑46; Mr. 14:32‑42)

39 Naž bžoj Jesusen', na' kan žonkze' wyeje' ḻaw Ya'a Yag Olibo, na' benne' wsedle chie' ka' bénḻengake' Ḻe' tẕen. 40 Katen' bžíngake' ga na', Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le wḻíž Dios, na' le nnable' bi gata' latje gon da' x̱iwe' ga bága'le doḻa'.

41 Naž Jesusen' wzé'e gan nníta'gake', na' wdíe' yelate' na'le ka to ga žin to yej da' žsežon, gan bzoa ẕibe', na' bcháḻjḻene' Dios. 42 Wnné':

—X̱e, cha' žénelo', bkwas ḻen neda' dan' žaḻa' saka'a, san kege kan žénela' neda', san ka žénelo' Le' gono'.

43 Naž bḻa' ḻaw to wbás che ya'abá, na' ben choche' Jesusen'. 44 Naž Jesusen', ḻo yeḻa' žekle chie', dot ḻaže'e bḻiže' Dios, na' nis yes chie' goken ka žen, da' ẕžonten ḻo yo.

45 Kate' beyóž bcháḻjḻene' Dios, bezó že'e, na' beyeje' gan zej nnita' benne' wsedle chie' ka', na' bedjx̱ake'e ḻégake' ẕtásgake' ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chégake'. 46 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Ẕtasle? Le chas, na' le wḻíž Dios, na' le nnable' bi gata' latje gon da' x̱iwe' ga bága'le doḻa'.

Želzene' Jesús

(Mt. 26:47‑56; Mr. 14:43‑50; Jn. 18:2‑11)

47 Kate' ne ẕchaḻj Jesusen' da' ni, ḻa' bžíntegak benne' zan ga na', na' Judas žónḻene' ḻégake' tẕen. Judas na' nbábḻene' benne' chežinno wsedle ka' che Jesusen', na' zeje' ḻawgak benne' zan ka'. Wbige'e gan zoa Jesusen' nich wchág ḻawe' Ḻe'. 48 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Judas, ¿ẕchag ḻawo' neda', Benne' Golje' Benách, nich wdío' neda'?

49 Kate' benne' ka' nníta'ḻengake' Jesusen' bḻé'egekle' kan žak chie', góžgake' Ḻe':

—X̱an, ¿wyíngakto'-ne' ya ntoche'?

50 To benne' wsedle che Jesusen' bene' we' nag benne' wen žin che bx̱oz blo. Bžix̱e' nage' ḻi ža. 51 Jesusen' wnné':

—Ná'teze.

Wdán Jesusen' nag benne' wen žin na', na' beyonen'. 52 Naž gože' bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' ka' yo'o ḻo ná'gake' che yodo', na' benne' gole ka', benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Ḻe' chawe', na' wnné':

—¿Za'le, na' nwa'le ya ntoche' ka', na' yag ka', nich senle neda' kan žonle kate' ẕzenle benne' wbán ka'? 53 Tža tža wzóaḻenkza' ḻe'e ḻo ẕchil yodo', na' bi be benle chia', san na'a wẕáke'le dan' nak ža nzi' ḻo na' bennen' zoe' latje choḻ.

Ẕnna Bedw bi nónbi'e Jesús

(Mt. 26:57‑58, 69‑75; Mr. 14:53‑54, 66‑72; Jn. 18:12‑18, 25‑27)

54 Naž benne' ka' béx̱wgake' Jesusen', na' belchi'e Ḻe' liž bx̱oz blo. Bedw wnawe' Jesusen' zi'to' zí'to'le. 55 Kate' ni'a na' bx̱oz blon' ba bẕéngake' yi' ḻa' ḻí'ale liž bx̱oz blon', wžé'gake' kwit yin'. Naž Bedon' wžé'ḻene' ḻégake' tẕen. 56 Kate' to x̱kwide' no'le wen žin bḻe'elbe' Bedon', že'ze' žoa'a yin', bwíabe'-ne', na' wnnabe':

—Benne' ni žónḻene' Jesusen' tẕen.

57 Beží'i Bedon', na' wnné':

—No'le, bi nónbi'a bennen'.

58 Yextido' yetó benne' bḻe'ele' Bedon', na' wnné':

—Le' žónḻeno' benne' ka' tẕen.

Bedon' wnné':

—Benne', kege neda'.

59 Yextido' wnná yetó benne':

—Da' li benne' ni žónḻene' Jesusen' tẕen, dan' nake' benne' Galilea.

60 Naž Bedon' wnné':

—Benne', bi nnezla' biẕ chen ẕchaḻjo'.

Kate' ne ẕchaḻje' da' ni, ḻa' wžéžete leko'. 61 Naž byechj X̱anžon', na' bwie' Bedon'. Bejsá' ḻaže' Bedon' da' wnná X̱anžon', kan gože' ḻe': “Zga'ale kate' kweže leko' na'a, le' yeži'o chia' chonne chi'i, na' nno' bi nónbi'o neda'.” 62 Naž Bedon' bežoje' na'le, na' wžéžtekze' gže'te.

Žon dítjgekle' Jesús

(Mt. 26:67‑68; Mr. 14:65)

63 Benne' ka', benne' wẕéngake' Jesusen', ben dítjgekle' Ḻe', na' bdíngake' Ḻe'. 64 Naž bséjwgake' ḻaw Jesusen', na' belgape'e ḻawe'. Wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—Wnnéya'a. ¿Noẕ bennen' wdape'e Le'?

65 Da' zan da' wnnégake' chie', na' belsaka' zi'e Ḻe'.

Ẕžin Jesús ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka'

(Mt. 26:59‑66; Mr. 14:55‑64; Jn. 18:19‑24)

66 Kate' za' ža'ní' ža na', bdobgak benne' gole ka' ḻen bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' yodo' wsedle ka'. Belchi'e Jesusen' ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' wnnábgekle' Ḻe', 67 na' wnnágake':

—Wnná neto'. ¿Nako' le' Benne' Criston'?

Jesusen' gože' ḻégake':

—Cha' yapa' ḻe'e naka' Benne' Criston', bi chejḻe'le chia', 68 na' cha' bi da' nnabla' ḻe'e, bi be yeži'ile, na' bi wsanle neda'. 69 Na'a so ḻawa' neda', Benne' Golje' Benách, kwi'a kwit ḻi ža che Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wnná bia'.

70 Wnnábgekle' Ḻe' yógo'tegake', na' wnnágake':

—¿Nakkzo' le' Ẕi'n Dios?

Ḻe' gože' ḻégake':

—Da' likze ẕnnale.

71 Naž wnnágake':

—¿Noẕže žiážjelžo benne' wḻoe'ele' ẕia da' nbage'e Ḻe'? Ḻa' žo'oze ba benlžo wnníe' che Dios.

23

Ẕžin Jesús ḻaw Pilato

(Mt. 27:1‑2, 11‑14; Mr. 15:1‑5; Jn. 18:28‑38)

1 Naž belzó ža' yógo'te benne' zan ka', na' belchi'e Jesusen' ḻaw Pilato. 2 Naž wzó ḻáwgake' žesbága'gake' Ḻe' ẕia, na' wnnágake':

—Benne' ni, bḻe'elto' da' ẕia da' žone'. Žone' ga ẕži'igak benách wláž cheto' ka' chegak benne' yolawe' ka', na' žsejwe' x̱nezgak benne' ka' žíẕjwgake' da' ẕchiẕjw benne' Sésar, na' ẕnne' ḻekze' nake' Benne' Criston', benne' žaḻa' nna bi'e.

3 Naž Pilaton' wnnable' Jesusen', na' wnné':

—¿Nako' le' benne' nna bi'e benne' judío ka'?

Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Da' likze ẕnno'.

4 Naž Pilaton' gože' bx̱oz wnná bia' ka', ḻen benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Bi be ẕžeḻ-la' da' ẕia da' nbaga' benne' ni.

5 Naž ben chóchgake' x̱tíža'gake', na' wnnágake':

—Žone' ga žongak benách ka' žo'osbé, na' žsedle' benách ka' do ẕente gan nbab Judea. Wzó ḻawe' bene' ki gan nbab Galilea, na' ḻezka' žonen' nga.

Ẕžin Jesús ḻaw Herodes

6 Kate' benle Pilato da' ni, ẕcháḻjgake' che gan nbab Galilea, wnnable' ḻégake' cha' nbab Jesusen' Galilea. 7 Katen' wnnezle' nbab Jesusen' gan ẕnna bia' Herodes, bseḻe'e Ḻe' ḻaw Herodes na', dan' ḻezka' zoe' ḻe' ḻo yež Jerusalén ža ka'. 8 Kate' Herodes na' bḻe'ele' Jesusen', bebele', dan' ba gok scha žénele' ḻe'ele' Ḻe', dan' ba benle' da' zan kan nak che Jesusen', na' žak ḻaže'e ḻe'ele' to yeḻa' wak da' gone'. 9 Herodes na' wnnable' Jesusen' da' zan, san Ḻe' bi be bechebe'. 10 Ḻezka' zej nnita' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' wsedle ka' ga na', na' besbága'gake' Jesusen' ẕia. 11 Naž Herodes na' ḻen benne' chie' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe, belka'ne' Jesusen' ka'ze, na' nich gon dítjgekle' Ḻe', bwákwgake' Ḻe' laže' da' zaka', ka dan' žakw to benne' wnná bia', na' da' yoble belchi'e Ḻe' ḻaw Pilaton'. 12 Kate' ža na' Pilaton', na' Herodes na' benníta'gake' chawe', dan' zga'ale bi bḻé'egekle' ljéžgake' chawe' toe' yetóe'.

Želchoge' che Jesús gate'

(Mt. 27:15‑26; Mr. 15:6‑15; Jn. 18:39—19:16)

13 Naž Pilato btobe' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' blo ka', na' benne' yež ka', 14 na' gože' ḻégake':

—Bedjwa'le benne' ni ḻawa' neda', na' ẕnnale žone' ga žongak benách ka' žo'osbé, san kate' wnnabla'-ne' binlo, na' wnníta'kzele ḻe'e ga ni, bi be bžeḻ-la' da' ẕia da' nbage'e, da' ka' žesbága'le-ne'. 15 Kate' bseḻa'a-ne' ḻaw Herodes, bi be ẕia bžeḻ-le' da' nbaga' benne' ni nich chogžo chie' gate'. 16 Na'a wsaka' zi'a-ne', na' te na' wsana'-ne'.

17 Zoa to da' žon byenen gon Pilaton' kate' žak lni na', da' žónteze žone', žsane' to benne' nyejwe' liž ya ḻo na'gak benách ka'. 18 Naž yógo'te benne' ka' nníta'gake' ga na', wnnégake' zižje, na' wnnágake':

—Bet bennen', na' bsan Barrabás.

19 Barrabás na' nyejwe' liž ya dan' bdíḻ-ḻene' benne' wnná bia' ka', na' dan' bete' to benne'. 20 Pilaton' bcháḻjḻene' ḻégake' da' yoble, dan' žénele' wsane' Jesusen', 21 san da' yoble wnnégake' zižje, na' wnnágake':

—¡Bde'e ḻe'e yag kroze! ¡Bde'e ḻe'e yag kroze!

22 Naž Pilaton' gože' ḻégake' da' chonne chi'i, na' wnné':

—¿Biẕkze da' ẕinnj ben bennen'? Bi be bžeḻ-la' da' bene' da' žonen ga nbage'e ẕia gate'. Wsaka' zi'a-ne', na' te na' wsana'-ne'.

23 Zížježe wnnégake', na' wnnábgake' ta' Jesusen' ḻe'e yag kroze. Dan' wžéžeya'agak benne' ka' ḻen bx̱oz wnná bia' ka', scha, na' goken kan žénegekle'. 24 Naž Pilaton' bchoge' che Jesusen' gak chie' kan ẕnnábgake'. 25 Bsane' bennen' wnnábgake' ḻo ná'gake', bennen' nyejwe' liž ya dan' bdíḻ-ḻene' benne' wnná bia' ka', na' dan' bete' to benne', na' bdie' Jesusen' nich gak chie' kan žénegekle'.

Ẕdá'gake' Jesús ḻe'e yag kroze

(Mt. 27:32‑44; Mr. 15:21‑32; Jn. 19:17‑27)

26 Kate' ne želchi'e Jesusen' nich chejdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze, béx̱wgake' Smon, to benne' yež Sirene, benne' zezé'e yix̱e', na' belx̱óe' yag krozen' ža yene' nich we'en, na' cheje' x̱kóže'le Jesusen'.

27 Benne' zan, benne' byo ka' ḻen no'le ka', zejnáwgake' Jesusen', na' želbeže', na' želbeže nyache'e chie'. 28 Naž byechj Jesusen', na' bwie' ḻégake', na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, no'le Jerusalén ka'. Bi kwéžele ni'a chia' neda', san le kweže ni'a chekzle, na' ni'a chegak ẕi'nle ka', 29 dan' žin ža nnágake': “Ba nez ẕen naken chegak no'le wbíž ka', na' chegak no'le ka' bi zej noe'e bi'do' ka', na' no'le ka' bi ẕgáže'gake' bi' že'n ka'.” 30 Naž benách ka' so ḻáwgake' yé'gake' ya'a sibe ka', na' nnágake': “Le yedjbaga' neto'” na' ḻezka' yé'gake' ya'ado' ka': “Le wkache' neto'.” 31 Cha' ki žóngake' chia' neda', naka' ka to yag nban, ¿nakx̱kze góngake' chele ḻe'e, nakle ka yag biž ka'?

32 Ḻezka' belchi'e chope benne' wen da' ẕinnj ka', nich wdá'gake' ḻégake' ḻe'egak yag kroze ka' tẕen ḻen Jesusen'. 33 Kate' bžíngake' ḻaw Ya'a Kalabera, da' ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Ya'a Žit Yichjžo” bdá'gake' Jesusen' ḻe'e yag kroze. Ḻezka' bdá'gake' chope benne' ka' ḻe'egak yag kroze ka', benne' wen da' ẕinnj ka'. Toe' bdá'gake' kwit ḻi ža che Jesusen', na' yetóe' bdá'gake' kwite' yegle. 34 Naž Jesusen' wnné':

—X̱e, benít ḻaw chégake', dan' bi nnézgekle' da' žóngake'.

Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' nníta'gake' ga na', belé'egekle' ḻaže' dan' nakw Jesusen', na' bebéjgake' da' gak bia' ḻawlen. 35 Benne' ka' nníta'gake' ga na', na' ẕwíagakze', ben dítjgekle' Jesusen', na' ḻezka' bengak benne' wnná bia' ka', na' wnnágake':

—Benne' ni beslé' benne' yoble ka'. Na'a žaḻa' yeslá kwine' cha' nake' Benne' Criston', bennen' bseḻa' Dios.

36 Ḻezka' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe ben dítjgekle' Jesusen'. Wbíga'gake' gan zoe', na' byé'jgake' Ḻe' nop zichj, 37 na' wnnágake':

—Cha' nako' le' benne' nna bi'e benne' judío ka', beslá kwino'.

38 Ḻezka' zoa to da' dan' ḻe'e yag kroze yichjle Jesusen', da' nyejwn ḻen diža' griego, na' ḻen diža' latín, na' ḻen diža' hebreo, dan' ẕnnan: “Benne' ẕnna bi'e benách judío ka'.” 39 To benne' wen da' ẕinnj na', benne' de'e ḻe'e yag kroze, bḻiž ditje' Jesusen', na' wnné':

—Cha' nako' le' Benne' Criston', beslá kwino', na' ḻezka' neto'.

40 Beží'i yetó benne' wen da' ẕinnj na', na' wdiḻe' lježen', na' wnné':

—¿Bi ẕžebo' Dios? Ḻezka' le' nžog chio' gato'. 41 Da' li žo'o, da' žáḻa'kze gaken chežo ẕzáka'žo, kan žaḻa' chog che no benne' wen da' ẕinnj, san benne' ni, bi be da' ẕinnj bene'.

42 Naž bennen' gože' Jesusen':

—Bejsá' ḻaže' neda' kate' žino' gan nna bi'o.

43 Jesusen' gože' ḻe':

—Da' li žapa' le', na'a ža sóaḻeno' neda' latje x̱tan chia'.

Žat Jesús

(Mt. 27:45‑56; Mr. 15:33‑41; Jn. 19:28‑30)

44 Kate' bžin wawbíž, bechóḻ dot yežlyó nga ga bžinte žedá chonne. 45 Bechóḻ ḻo wbíž, na' laže' da' zen ḻo yodo' wžezan' chope chogle. 46 Naž Jesusen' wnníe' zižje, na' wnné':

—X̱e, ẕdia' be' nakkza' ḻo no'o.

Kate' beyóž wnné' ki, ḻa' bežojte be' nakkze', na' gote'.

47 Kate' bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe bḻe'ele' kan goken, bka'n ẕene' Dios, na' wnné':

—Da' likze bennen' goke' benne' chawe'.

48 Yógo'te benne' ka' nníta'gake' ga na', na' ẕwíagakze', katen' bḻé'egekle' dan' goken, beyéjgake' ḻo yež, želgapa' lchó'gake' dan' že' zédgekle'. 49 Zí'to'le bga'ngak yógo'te benne' ka', benne' zej nónbi'e Jesusen', ḻen no'le ka' bénḻengake' Ḻe' tẕen katen' wzóe' gan nbab Galilea, na' bḻé'egekle' dan' goken.

Ẕkáche'gake' Jesús ḻo yežw ba

(Mt. 27:57‑61; Mr. 15:42‑47; Jn. 19:38‑42)

50 Ḻezka' to benne' yež Arimatea, yežen' nbaben Judea, zoe' ga na'. Lie' Jwsé, na' nake' chawe', na' dot ḻi ḻaže', na' nbábḻene' benne' yodo' ka', benne' wchi'a ḻaže' ka'. 51 Bi bénḻene' tẕen benne' ka' belchoge' che Jesusen' gate', dan' ẕbezkze Jwsén' ža na' nna bia' Dios. 52 Naž wyéj Jwsén' ḻaw Pilato, na' wnnabe' latje yeyoé'e Jesusen'. 53 Kate' ba betinne' Ḻe', bcheḻe' Ḻe' laže', na' bkáche'gake' Ḻe' ḻo yežw ba, da' ba bché'ngake' ḻe'e ya'a yej, na' ḻo yežw ba na', nitó benne' gat bi na' wkáche'gake'. 54 Ža na' nak ža ẕkwézgake' che ža la'y chegak benne' judío ka', dan' za' žin ža la'y na'.

55 Ḻezka' jak no'le ka' ga na', no'le ka' wdáḻengake' Jesusen' tẕen, katen' wzóe' gan nbab Galilea, na' bḻé'egekle' yežw ba na', na' kan bkáche'gake' Ḻe' ga na'. 56 Kate' beyéjgake' ḻo yo'o, bkwézgake' nežw da' ẕḻa' ẕix̱, na' set da' ẕḻa' ẕix̱. Naž bezí' ḻáže'gake' ža la'y chegak benne' judío ka', kan ẕnna x̱tiža' Dios.

24

Žebán Jesús ḻo yeḻa' got

(Mt. 28:1‑10; Mr. 16:1‑8; Jn. 20:1‑10)

1 Kate' bžin ža nežw, na' ne nak zildo', bžingak no'le ka' žoa'a yežw ba che Jesusen'. Zej noe'e da' ka' ẕḻa' ẕix̱, da' ka' bkwézgaken', na' yebaḻe no'le ka' žónḻengake' ḻégake' tẕen. 2 Katen' bžíngake' ga na', bejx̱áka'gake' ba nga'a yej na' dan' bžíagake' gan žó'ogake' ḻo yežw ba chien'. 3 Kate' belyoé'e ḻo yežw ban', bi bḻé'egekle' X̱anžo Jesusen' ga na'. 4 Kate' ne ẕžébegake' ni'a che da' žaken, ḻa' bḻá'tegak chope benne' zej nakwe' laže' da' žepen yes baní', na' wzégake' gan nníta'gak no'le ka'. 5 Naž bžébžegake', na' bzex̱jw yíchjgake' ẕwíagake' ḻo yole. Wbás che ya'abá ka' góžgake' ḻégake', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' žeyiljle to benne' zoe' nbane' ga nak latje chegak benne' gat ka'? 6 Biž yoe'e ga ni, dan' ba bebane'. Le yesá' ḻaže' dan' gožkze' ḻe'e katen' wzóe' gan nbab Galilea. 7 Wnné': “Žon byenen soa no benne' wdíe' neda', Benne' Golje' Benách, ḻo na'gak benne' doḻa' ka'. Wdá'gake' neda' ḻe'e yag kroze, na' yebana' kate' gak chonne ža.”

8 Naž bejsá' ḻáže'gake' dan' wnná Jesusen', 9 na' bezá'gake' žoa'a yežw ban', na' bejzéngekle' benne' chinéj wbás ka' che Jesusen', ḻen yezika' benne' ka', kan nak dan' goken. 10 No'le ka' bejzéngekle' benne' wbás ka' da' ni, zej nake' Lia Madlen, na' Ẕwan, na' Lia, x̱na' Jakob, na' yebaḻe no'le ka', no'le bénḻengake' ḻégake' tẕen. 11 Benne' wbás ka' gókgekle' nžix̱ x̱tíža'gake', na' bi bejḻé'gake' chégake'.

12 Naž ḻa' wzó ža'te Bedw, na' taría taría wyeje' žoa'a yežw ban'. Katen' bwie' ḻo yežw ban', bḻe'ele' láže'ze zej nnitan' ga na', na' naž beyeje' liže' žebanle' kan nak dan' goken.

Da' gok ḻo nez da' ẕžinten ḻo yež Emaús

(Mr. 16:12‑13)

13 Ḻa' ža na'ze zjak chope benne' ka' yó'ogake' nez da' ẕžinten ḻo yež Emaús, da' žen' ka chope hora žezá'gake' yež Jerusalén. 14 Ḻo nezen' ẕcháḻjgake' che dan' goken. 15 Kate' ne ẕcháḻjgake' ḻa' ḻégakze', bžinkze Jesusen' ga na', na' zéjḻene' ḻégake' tẕen. 16 Bi beyónbia'gake' Ḻe' dan' gok to da' ẕchoḻen yej ḻáwgake'. 17 Naž Jesusen' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Biẕ chen ẕchaḻjle ḻa' ḻé'ezele yo'ole nez? ¿Biẕ chen' žak nyache' ḻáže'le?

18 Beží'i bennen' lie' Kleofas, na' gože' Ḻe':

—¿Nako' benne' zi'to' ḻo yež Jerusalén, na' tozo' le' bi nnezlo' dan' goken neje nase' ga na'?

19 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Biẕen' goken?

Góžgake' Ḻe':

—Dan' goken che Jesús, benne' Nasaret na'. Goke' benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios, na' ḻen yeḻa' wak ẕen bene' žin, na' bchaḻje' ḻaw Dios, na' ḻawgak yógo'te benách. 20 Bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' wnná bia' cheto' ka' bdégake' Ḻe', na' bchóggake' chie' gate', na' bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze. 21 Neto' gok ḻáže'to' gake' bennen' žaḻa' yeslé' benách Israel ka' ḻo na'gak benne' Roma ka', san na'a ba gok chonne ža kate' gokgak da' ka'. 22 Ḻezka', baḻe no'le ka', no'le wnníta'gake' ládjwto', béngake' ga wžé' zedlto'. Jake' žoa'a yežw ba chien' kate' bḻa' wbíž na'a ža, 23 na' katen' bi bḻé'egekle' Ḻe', na' beyéjgake', na' góžgake' neto' bḻé'egekle' wbás che ya'abá ka', wbás ka' góžgake' ḻégake' zoa Jesusen' nbane'. 24 Naž baḻe benne' lježto' ka' jake' žoa'a yežw ban', na' bejx̱áka'gaken' kan wnnagak no'le ka', san bi bḻé'egekle' Jesusen'.

25 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' bi žejní'il ka'. Nzižje yichj ḻáẕdo'le nich bi gak chejḻe'le yógo'te da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 26 ¿Bi ben byenen saka' Benne' Criston' da' ki, na' choe'e gan gake' benne' blo?

27 Naž wzó ḻaw Jesusen' ẕḻoe'ele' ḻégake' yógo'te da' žsedle kan nak chie' da' zej nyejwn ḻe'e yich la'y, kate' wzó ḻaw da' bchaḻj Moisés, na' zejte da' ka' wnnagak yógo'te benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios.

28 Katen' bžíngake' ḻo yeždo' gan zjake', na' ben Jesusen' kan žon to benne' zejže' zi'to'. 29 Ben byéngake' gá'nḻene' ḻégake', na' wnnágake':

—Bga'nḻen neto', dan' za' gaḻe na'a, na' ba žaḻe.

Naž wyó'o Jesusen' ḻo yo'o, na' bgá'nḻene' ḻégake'. 30 Kate' Jesusen' ne že'j žáwḻene' ḻégake', bex̱we' yet x̱til, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Naž bzoẕjen', na' bneẕjwen' chégake'. 31 Ḻa' na'ze bnitle dan' bchoḻen yej ḻáwgake', na' beyónbia'gake' Jesusen', na' Ḻe' benitle' ḻáwgake'. 32 Naž góžgake' ljéžgake' toe' yetóe':

—Beyáḻa'tekze ḻáẕdo'žo katen' bcháḻjḻene' žo'o ḻo nez, na' katen' bzejni'ile' žo'o da' nyejwn ḻe'e yich la'y.

33 Ḻa' na'ze belzó že'e, na' beyéjgake' ḻo yež Jerusalén, na' bejx̱áka'gake' zej ndobe benne' chinéj wbás ka' che Jesusen', tẕen ḻen benne' ka' nníta'ḻengake' ḻégake'. 34 Naž benne' ka' nníta'gake' ga na' góžgake' chope' ka', na' wnnágake':

—¡Ba bebankze X̱anžon'! ¡Bḻa' ḻawe', na' Smon bḻe'ele' Ḻe'!

35 Naž benne' chope' ka' bzéngekle' ḻégake' dan' goken chégake' ḻo nezen', na' kan beyónbia'gake' Jesusen' katen' bzoẕje' yet x̱tilen'.

Benne' wsedle ka' che Jesús žeḻé'egekle' Ḻe'

(Mt. 28:16‑20; Mr. 16:14‑18; Jn. 20:19‑23)

36 Kate' ne ẕcháḻjgake' kan zej nak da' ki, Jesusen' ḻa' bedjsoatie' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake', na' gože' ḻégake':

—Le ga'n ži yichj ḻáẕdo'le.

37 Naž bžébegake' dan' žékgekle' ẕḻé'egekle' to bxin. 38 Jesusen' gože' ḻégake':

—¿Biẕ chen' že' zédlele? ¿Biẕ chen' ẕza' ḻáže'le da' ki? 39 Le wia ni'a na'a. Nedkzan'. Le kan neda', na' le wia neda', dan' to bxin bi dan' beḻa', na' bi yo'on žit kan ẕḻé'ekzelele naken chia' neda'.

40 Kate' ne ẕchaḻje' da' ni, bḻoe'ele' ḻégake' ni'a ne'e. 41 Ḻo yeḻa' žebél chégake' bi bejḻé'gake', na' bebángekle'. Che ḻen Jesusen' gože' ḻégake':

—¿De da' gawa'?

42 Naž bnéẕjwgake' Ḻe' láte'do' bel, bia weye', na' china' bezdo'. 43 Jesusen' wẕi'en, na' bdawen' ḻáwgake'. 44 Naž gože' ḻégake':

—Dan' goken chia' goken kan gožkza' ḻe'e katen' wzóaḻena' ḻe'e, na' wnnía': “Žon byenen gak yógo'te da' nyejw ḻe'e yich, da' bsedle Moisés, na' da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' da' nyejw ḻe'e yich da' nzin' Salmo Ka', da' ka' ẕcháḻjgaken kan žaḻa' gaken chia' neda'.”

45 Naž bzejni'ile' ḻégake' da ka' zej nyejwn ḻe'e yich la'y, 46 na' gože' ḻégake':

—Ki nyejw ḻe'e yich kan žon byenen gaken che Benne' Criston', ẕnnan sáka'ḻi'e, na' yebane' ḻo yeḻa' got kate' gak chonne ža, 47 na' dot yežlyó nga žaḻa' wzégake' diža' kan nak chia' neda' nich yeyát ḻáže'gak benách ka', na' yenít ḻaw Dios doḻa' da' zej nbage'e. Ḻo yež Jerusalén so ḻawle wchaḻjle chia', 48 dan' ḻe'ekze bḻé'elele da' ki, na' žaḻa' wzele diža' dan' goken. 49 Le wia nga, neda' seḻa'a chele da' bchebe ḻaže' X̱a' gonne' chele. Che ḻen le ga'nze ḻo yež Jerusalén kate' sí'žele yeḻa' wak, dan' zan' ya'abá che Dios.

Žeyepe Jesús ya'abá che Dios

(Mr. 16:19‑20; Hch. 1:6‑11)

50 Naž Jesusen' bchi'e benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' jake' ḻo yež Betania, gan bchis ne'e, na' bḻiž chawe'e ḻégake'. 51 Kate' ne žḻiž cháwe'ze' ḻégake', ḻa' beza'tie' gan nníta'gake', na' beyepe' ya'abá che Dios. 52 Wdé bka'n ẕéngake' Ḻe', ḻo yeḻa' žebél chégake' beyéjgake' Jerusalén. 53 Wnníta'gakze' ḻo ẕchil yodo' ẕka'n ẕéngake' Dios, na' žoe ḻáwgake' Ḻe'. Ka'kze naken.

ẔWA

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

DIŽA' CHAWE' DA' BZOJ ẔWA

1

Bennen' lie' Diža' golje' benách

1 Kate' wzó ḻaw, kate' bi na' gata' yežlyó nga, ba zoakze Bennen' lie' Diža', na' Bennen' nake' Diža' wzóaḻene' Dios, na' Benne' Dižan' nakkze' Dios. 2 Bennen' nake' Diža' wzóaḻene' Dios katen' wzó ḻaw žata' yežlyó nga. 3 Ḻo na' Benne' ni, Dios bene' yógo'te da' zej nnita', na' bi be zoa da' ben Dios da' bi bene' ḻo na' Bennen'. 4 Napkze Bennen' yeḻa' nban, na' yeḻa' nban na' naken ka to baní' da' ẕza'nín' ḻo yichj ḻáẕdo'gak benách ka'. 5 Baní' na' wza'nín' gan nak choḻ che yeḻa' got, san bi gok da' choḻ na' wsoḻen baní' na'.

6 Dios bseḻe'e to benne' lie' Ẕwa ga ni. 7 Benne' ni bḻe'e nga nich wzóa lie' che Bennen' nake' baní', nich chejḻe'gak yógo'te benách ka' che Bennen' ni'a che dan' wchaḻje'. 8 Ẕwan' bi nake' banín', san bḻa'ze' nich wzóa lie' che Bennen' nake' baní'. 9 Kate' ža ka' Bennen' nake' baní' da' naken ḻi ḻaže' ba ze'e yežlyó nga, na' ẕza'ni'e ḻo yichj ḻáẕdo'gak yógo'te benách ka'.

10 Bennen' nake' baní' bḻe'e yežlyó nga, na' ḻo ne'e Ḻe' Dios bene' yežlyó nga, san benách ka' nníta'gake' yežlyó nga bi beyónbia'gake' Ḻe'. 11 Bḻe'e gan nak chie', san benne' ka' nbábḻene' bi wẕí' ḻo ná'gake' Ḻe'. 12 Benne' ka' bejḻé'gake' che Jesusen' wẕí' ḻo ná'gake' Ḻe', na' yógo'te benne' ki, Ḻe' bene' ga wẕí' ḻo ná'gake' gákgake' ẕi'nkze Dios. 13 Benne' ki zej nake' ẕi'n Dios, kege dan' zej nake' ẕi'ngak benách chie' ka', na' kege dan' náljgake' ni'a che da' ẕdan ḻáže'gakkze', o dan' žénele no benne' gaken ki, san zej nake' ki dan' naken da' žénekzele Dios.

14 Bennen' nake' Diža' golje' benách, na' to chí'i'do'ze wdáḻene' žo'o, na' yeḻa' nži'il che Dios, na' da' naken dot da' li wzóaḻengaken Ḻe'. Bḻe'elto' yeḻa' ẕen chie', na' yeḻa' ẕen chien' naken da' bneẕjw X̱e' chie' dan' nake' bi' byo tlicha' chie'. 15 Ẕwan' bzoa lie' che Bennen'. Wnníe' zižje, na' wnné':

—Benne' ni nake' Bennen' bchaḻja' chie' katen' wnnía': “Benne' za' ze'e ka neda' nakže' blo ka neda', dan' zoakze' Ḻe' zga'ale' ka neda'.”

16 Yógo'težo ẕzi'žo da' chawe' da' naken chie', da' žonnze' chežo, na' gonnže' da' ẕenže chežo. 17 Da' bchi'le Dios bḻan' chežo ḻo na' Moisés, san yeḻa' nži'il che Dios, na' da' naken dot da' li bḻá'gaken chežo ḻo na' Jesús, Benne' Criston'. 18 Nitó benne' bi na' ḻe'ele' Dios, san bi' byo tlicha' che Dios, Bennen' nži'il X̱ažo Dios Ḻe', Benne' ni bene' ga nónbia'žo Dios.

Da' wnná Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, che Jesús

(Mt. 3:1‑12; Mr. 1:7‑8; Lk. 3:1‑17)

19 Da' ni naken da' bzoa li Ẕwa, katen' benne' judío wnná bia' ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, bséḻa'gake' bx̱oz ka' gan zoa Ẕwan', tẕen ḻen benne' ka' zej nake' ẕa'só Lebí, benne' ka' zej nake' ni'a na'gak bx̱oz ka', nich nnábgekle' Ẕwan', na' wnnágake':

—¿Noẕkze benne' le'?

20 Kwáselo bchaḻj Ẕwan', na' bi bkache'e da' nake', san bchaḻje' káteze naken, na' wnné':

—Bi naka' Benne' Criston', Bennen' bchebe ḻaže' Dios seḻe'e chežo.

21 Naž wnnábgekle' ḻe' da' yoble, na' wnnágake':

—¿Noẕkze le'? ¿Cha' len' Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te?

Ẕwan' wnné':

—Kege nedan'.

Naž wnnábgekle' ḻe':

—¿Cha' len' bennen' žaḻa' yide' nich wchaḻje' ḻo wláz Dios?

Bechebe Ẕwan', na' wnné':

—Kege nedan'.

22 Naž wnnábgekle' ḻe':

—¿Noẕkze le'? Wnná neto' nich gak wzenlto' benne' ka' bséḻa'gake' neto'. ¿Biẕ ẕnno' le' non' nako'?

23 Bechebe Ẕwan', na' gože' ḻégake':

—Neda' naka' bennen', nyejw ḻe'e yiche la'y ka nak chie', dan' ẕnnan: “Ženle chi'i to benne' žḻiže' ḻo latje dach, ẕnne': Le yeyón chawe' yichj ḻáẕdo'le dan' za' ḻa' X̱anžon' gan zoale.” Ki wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios.

24 Benne' ka' bséḻa'gak benne' judío wnná bia' ka' zej nake' benne' yodo' fariseo ka'. 25 Wnnábgekle' Ẕwan', na' belyi'e ḻe':

—¿Biẕ chen' žezó' benách ka' nis cha' bi nako' le' Benne' Criston', na' bi nako' Lías, na' bi nako' bennen' žaḻa' yedjchaḻje' ḻo wláz Dios?

26 Bechebe Ẕwan', na' gože' ḻégake':

—Neda' žezóa' benách ka' nis ḻo nis, san zoa to benne' gachje ḻáwe'le gan zoale, bennen' bi nónbia'le-ne'. 27 Benne' ni nake' Bennen' za' ze'e ka neda', na' nakže' blo ka neda', na' bi naka' neda' zi kweja' ẕele'.

28 Yógo'te da' ki gókgaken gan nbab yež Betábara, gan nak yecheḻá'a yego Jordán, zaka' gan ẕḻa' wbíž, gan bezóa Ẕwan' benách ka' nis.

Jesús nake' ka ẕíla'do', bia žótgake'-ba' ḻaw Dios

29 Ža chope ža Ẕwa bḻe'ele' za' Jesusen', na' wnné':

—Le wia ga na'. Bennen' nake' ẕíla'do' che Dios, na' žeké'e doḻa' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 30 Ḻe' nake' Bennen' wnnía' chie': “Za' za' to Benne' ka neda', na' nakže' blo ka neda', dan' zoakze' zga'ale' ka neda'.” 31 Bi bénbi'a-ne' zga'ale, san bḻa'a, na' žezóa' benách ka' nis nich gónbia'gak benách Israel ka' Ḻe'.

32 Ẕwan' bzoa lie' chie', na' wnné':

—Bḻe'ela' Dios Be' La'y, bžoje' ya'abá che Dios, na' betje', na' wnné'e kan ẕnna' to plomdo'. Bḻe'e gan zoa Jesusen', na' bgá'nḻene' Ḻe'. 33 Bi bénbi'a-ne' zga'ale. Bennen' bseḻe'e neda' nich yezóa' benách ka' nis gože' neda', na' wnné': “Kate' ḻe'elo' yetj Dios Be' La'y, chejsóaḻene' to Benne', na' gá'nḻene' Ḻe', Bennen' gone' da' ẕḻoé'ezele yeḻa' žezóa nis ni, dan' wchize' benách ka' Dios Be' La'y.” 34 Na'a, ba bḻe'elan', na' ẕzoa lia' che Bennen', ẕnnia' nake' Ẕi'n Dios.

Benne' nežw ka', benne' bénḻengake' Jesús tẕen

35 Yetó ža na', da' yoble wzóa Ẕwa ga na', na' chope benne' ka', benne' žónḻengake' ḻe' tẕen, wnníta'ḻengake' ḻe'. 36 Kate' Ẕwan' bḻe'ele' Jesusen', ẕde' ga na', gože' benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen, na' wnné':

—Le wia ga na'. Bennen' ze'e ga na' nake' ẕíla'do' che Dios.

37 Chope benne' ka', benne' žónḻengake' Ẕwan' tẕen, béngekle' dan' wnné', na' bejnáwgake' Jesusen'. 38 Naž beyéchj Jesusen', na' bḻe'ele' chope benne' ki zej nawe' Ḻe', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕen' žiljle?

Belyi'e Ḻe':

—Benne' wsedle, ¿gaẕe zo'?

39 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Le da, na' ḻé'elelen.

Naž jákḻene' Ḻe', na' bḻé'egekle' gan zoe', na' bgá'nḻene' Ḻe' ža na', dan' ba žaḻe.

40 Ndres, benne' biche' Smon Bedw, nake' to benne' chope' ka' béngekle' da' bchaḻj Ẕwan', na' bejnáwgake' Jesusen'. 41 Ndrezen' bejdilje' zga'ale benne' biche'e, bennen' lie' Smon, na' gože' ḻe':

—Ba bḻa' Benne' Mesías.

Mesías naken to diža' hebreo da' ẕnnan ḻen diža' griego: “Benne' Criston'” na' ḻen diža' x̱iža': “Benne' bséḻa'kze Dios.”

42 Naž Ndrezen' ḻa' bche'tie' Smon na' gan zoa Jesusen'. Katen' Jesusen' bḻe'ele' ḻe', gože' ḻe':

—Le' nako' Smon, ẕi'n Jonás. Na'a, si' lo' Sefas.

Sefas naken to diža' hebreo da' ẕnnan: “Pedro” ḻen diža' x̱til, na' ḻen diža' x̱iža': “Bedw” da' ẕnnan: “Yej.”

Jesús žḻiže' Lip, na' Natanael

43 Kate' za' ža'ní' yetó ža, gónele Jesusen' cheje' gan nbab Galilea. Bejx̱ake'e Lip, na' gože' ḻe':

—Benḻen neda' tẕen.

44 Lipen' nake' benne' yež Betsaida, da' naken lažgak Ndres, na' Bedon'. 45 Lipen' bejdilje' Natanael, na' gože' ḻe':

—Ba bžeḻ-lto' Bennen' bzoj Moisés kan nak chie' gan nyejw da' bchi'le Dios, na' ḻezka' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios bzójgake' kan nak chie'. Benne' ni Jesús, ẕi'n Jwsé, benne' yež Nasaret.

46 Natanael na' gože' ḻe':

—¿Ḻa' to da' naken chawe' ḻo yež Nasaret?

Lipen' gože' ḻe':

—Da, na' ḻe'elon'.

47 Kate' Jesusen' bḻe'ele' za' Natanael na' gan zoe', wnné':

—Le wia nga to benne' nake' da' li benne' Israel, na' kwáselo ẕchaḻje'.

48 Naž Natanael na' wnnable' Jesusen', na' gože' Ḻe':

—¿Nakẕkzen' nónbi'o neda'?

Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Kate' ne žḻiž Lipen' le', katen' wzó' ẕan yag higon', bḻe'ela' le'.

49 Naž bechebe Natanael, na' gože' Ḻe':

—¡Benne' wsedle, Le' nako' Ẕi'n Dios! ¡Le' nako' Benne' Nna Bi'e Benne' Israel Ka'!

50 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—¿Žejḻi'o chia', dan' goža' le': “Bḻe'ela' le' ẕan yag higon'”? Ḻe'elo' da' ẕénḻe'eže ka' ka da' ni.

51 Ḻezka' Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e, ḻé'elele nyaljw ya'abá, na' wbás che ya'abá ka' želyetje', na' želbene' gan zoa' neda', Benne' Golje' Benách.

2

Lni che yeḻa' ẕchag na' da' goken ḻo yež Kaná

1 Wdé chonne ža, gok lni che yeḻa' ẕchag na' ḻo yež Kaná gan nbab Galilea, na' zoa x̱na' Jesusen' ga na'. 2 Ḻezka' wzóa no benne' bḻiže' Jesusen' ḻen benne' wsedle chie' ka', nich yídgake' lni na'. 3 Kate' bebíž x̱is uba, dan' yé'jgake', x̱na' Jesusen' gože' Ḻe', na' wnné':

—Biž de x̱is uban' da' žé'jgaken'.

4 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Nó'ledo'. ¿Biẕ chen' ẕnnio' neda'? Bi na' žin ža wḻoe'ela' ḻaw yeḻa' wak chia'.

5 Naž x̱na' Jesusen' gože' benne' wen žin ka', benne' ẕkwá'gake' da' že'j žáwgake', na' wnné':

—Le gon yógo'te da' yi'e ḻe'e.

6 Wnníta'gak x̱ope yeso' yej ga na', da' ka' ẕkóngekle benne' judío ka' žin kate' žíbgake' ni'a ná'gake' kan žónteze žóngake', na' žože chope chonne že'e nis to to yeso' ka'. 7 Jesusen' gože' benne' wen žin ka', na' wnné':

—Le yescha'te yeso' ki nis.

Naž beschá'gake' yeso' ka' nis. 8 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le gachen' na'a, na' le chjwan' ḻaw benne' ẕnnabe' bi da' žiažjen.

Yjwá'gaken' ga na'. 9 Bennen' ẕnnabe' bi da' žiažjen bwien' cha' nak dẕi' nisen' da' ba beyaken x̱is uba, san bi nnezle' gan zan'. Nnézgekle benne' wen žin ka', benne' belgache'e nisen'. Naž bennen' ẕnnabe' bi da' žiažjen bḻiže' bennen' ẕchag ne'e, 10 na' gože' ḻe':

—Yógo'te benne' ẕnéẕjwgake' zga'ale x̱is uba dan' nakžen dẕi', na' kate' ba né'jgake', naž ẕnéẕjwgake' da' bi naken dẕi'. Le', na' zejte na'a wdape chi'o x̱is uba da' nakžen dẕi'.

11 Ben Jesusen' yeḻa' wak ni, da' gok bian', ḻo yež Kaná gan nbab Galilea, na' nak yeḻa' wak ni da' nežw da' bene'. Ka' goken, bḻoe'ele' ḻaw yeḻa' wak ẕen chie', na' benne' wsedle chie' ka' bejḻé'gake' chie'.

12 Wdé na' Jesusen' wyeje' ḻo yež Kapernaum, tẕen ḻen x̱ne'e, na' benne' biche'e ka', na' benne' wsedle chie' ka', na' wnníta'gake' ḻo yež Kapernaum na' zan ža.

Jesús žebeje' benne' ka' ḻi'a yodo'

(Mt. 21:12‑13; Mr. 11:15‑18; Lk. 19:45‑46)

13 Kate' za' žin Lni Pasko' kate' žejsá' ḻáže'gak benne' judío ka' kan ben Dios katen' bebeje' x̱a x̱tó'gake' ka' ḻo yežlyó Egipto, na' Jesusen' wyeje' ḻo yež Jerusalén. 14 Bejx̱ake'e benách ka' ḻo yežen', benne' ka' nníta'gake' ḻi'a yodo', na' žóte'gake' bež ka', na' ẕila' ka', na' plomdo' ka', bia ka' žótgake'-ba' ḻaw Dios. Ḻezka' že'gak benne' ka' ga na', benne' ẕchá'gake' mežw ka' da' zá'gaken dot yežlyó nga. 15 Katen' bḻe'el Jesusen' da' ni, na' bchoke' do ḻas ka' nich chinne' benne' ka', na' bechache' yógo'te benne' ka' na'le gan nak ḻi'a yodo', na' ḻezka' blage' na'le ẕila' ka', na' bež ka'. Besdinnje' x̱mežw benne' ka' ẕchá'gake' mežwn', na' bžix̱e' blag ka' chégake'. 16 Naž Jesusen' gože' benne' ka', benne' žóte'gake' plomdo' ka', na' wnné':

—Le yeká'a da' ki. Bi gonle liž X̱a' ka to ḻawe' ya'a.

17 Naž bejsá' ḻáže'gak benne' wsedle ka' che Jesusen' da' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Dan' žéke'ḻe'ela' che ližo', na' žeye ẕḻa ḻáẕda'wa'.”

18 Naž beži'igak benne' judío wnná bia' ka' nníta'gake' ga na', na' belyi'e Jesusen':

—¿Biẕ yeḻa' wak wḻoe'elo' neto' da' gak bian' nzi' ḻo no'o žono' da' ki?

19 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Le wžía yi' yodo' ni, na' yechonne žaze yechisan'.

20 Naž benne' judío ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—X̱ope-yon yiz ba zej žóngake' yodo' nga, na' Le', ¿chonne žaze yechison'?

21 Yodon', dan' bchaḻj Jesusen' chen, naken ḻa' kwinkze'. 22 Che ḻen, katen' bebán Jesusen' ḻo yeḻa' got, bejsá' ḻáže'gak benne' wsedle chie' ka' kan wnné', na' bejḻé'gake' da' nyejw ḻe'e yiche la'y, na' ḻezka' da' bchaḻj Jesusen'.

Jesús nnezle' kan zej nak yógo'te benách ka'

23 Kate' ne zoa Jesusen' ḻo yež Jerusalén, kate' žak Lni Pasko', benne' zan bejḻé'gake' chie' Ḻe', dan' bḻé'egekle' yeḻa' wak ka' da' žone'. 24 Jesusen' bi bx̱en ḻaže'e ḻégake', dan' nnezle' kan zej nak yógo'te benách ka'. 25 Bi žon byenen no benne' wḻoe'ele' Jesusen' kan zej nak benách ka', dan' nnézkzele' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak benách ka'.

3

Jesús ẕcháḻjḻene' Nikodemo

1 Nikodemo, to benne' yodo' fariseo, nbábḻene' benne' judío wnná bia' ka'. 2 Benne' ni bḻe'e gan zoa Jesusen' to xe'le, na' gože' Ḻe':

—Benne' Wsedle. Nnezla' Dios bseḻe'e Le' nich wsedlo' neto'. Bi zoa no benne' gak gone' yeḻa' wak ka', da' zej nak bian', kan zej nak da' ka' žono' Le', cha' bi zoaḻen Dios ḻe'.

3 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Da' li žapa' le', no benne' bi galje' da' yoble, bi gak ḻe'ele' latjen' gan ẕnna bia' Dios.

4 Nikodemon' wnnable' Ḻe', na' wnné':

—¿Nakx̱kze gak to benne' galje' da' yoble katen' ba ngole'? ¿Wak yeyoé'e ḻe'e x̱ne'e, na' galje' yetó?

5 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Da' li žapa' le'. No benne' bi galje' ni'a che nis, na' ni'a che Dios Be' La'y, bi gak choe'e gan ẕnna bia' Dios. 6 Bennen' nalje' ḻo ni'a ḻo na' benách, benachze nake', san no benne' nalje' ni'a che Dios Be' La'y, Be' La'y nbánḻene'. 7 Bi yebanlo' dan' žapa' le', žon byenen galjo' da' yoble. 8 Gáte'teze žak be', na' ženlo' ẕnne ben', san bi nnezlo' galen' zan', o galen' zejen. Ḻezka' žak chegak benne' ka' zej nalje' ni'a che Dios Be' La'y.

9 Naž Nikodemon' wnnable' Jesusen', na' wnné':

—¿Nakx̱kzen' gak da' ni, cha'?

10 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—¿Žsedlo' benách Israel ka', na' bi nnezlo' da' ki? 11 Da' li žapa' le', da' nnezlto' ẕchaḻjto' chen, na' da' bḻe'elto' ẕḻoe'elto' ḻe'e, san bi ẕzi' ḻo na'le dan' žsedlto'. 12 Cha' bi žejḻe'le chia' kate' ẕcháḻjḻena' ḻe'e kan zej nak da' ka' žákgaken yežlyó nga, ¿nakx̱kze gak chejḻe'le chia' cha' wcháḻjḻena' ḻe'e che da' ka' žákgaken ya'abá che Dios?

13 ’Batkle wžén no benne' ya'abá che Dios, san toza' neda', Benne' Golje' Benách, dan' bžoja' ya'abá che Dios, na' betja' nga, san zoakza' ya'abá che Dios. 14 Kan ben Moisés ḻo latje dach, bchise' ža'le to bele ya, bian' bde'e-ba' ḻe'e yag, ḻezka' žon byenen gaken chia' neda', Benne' Golje' Benách, wchísgake' neda' to ḻe'e yag. 15 Ki gaken chia', nich bi kwia yi'gak benne' ka' chejḻé'gake' chia', san gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'.

Dios nží'iḻe'ele' benách ka'

Naž wnná Jesusen':

16 —Dan' nží'iḻe'el Dios benách yežlyó nga, bdie' tlícha'tekze Ẕi'ne' ḻo yeḻa' got, nich bi kwia yi'gak benne' ka' chejḻé'gake' chie', san gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'. 17 Dios bseḻe'e Ẕi'ne' yežlyó nga, kege nich choge' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga kwia yí'gake', san nich yelágake' ni'a chie' Ḻe'.

18 ’Nóte'teze benne' žejḻi'e che Bennen' nake' Ẕi'n Dios, bi nžog chie' kwia yi'e, san no benne' bi žejḻi'e chie', ba nžog chie' gate' dan' bi žejḻi'e che Bennen' nake' tlícha'tekze Ẕi'n Dios. 19 Che ḻen ba nžog chegak benách ka' gátgake', dan' bḻa' Bennen' nake' baní' yežlyó nga, san benách ki žaz ḻáže'gake' da' nak choḻ, na' kege Bennen' nake' baní'. Ki žóngake' dan' bi nak chawe' da' žóngake'. 20 Yógo'te benne' ka', benne' žóngake' da' ẕinnj, bi žaz ḻáže'gake' baní', na' bi ẕḻá'gake' ḻo baní', nich bi nna' da' žóngake'. 21 Benne' ka' žóngake' da' nak dot da' li, ẕḻá'gake' ḻo baní' nich gak bia' žóngake' ni'a che Dios da' žóngake'.

Ẕwa, benne' žezóe' benách ka' nis, ẕchaḻje' che Jesús

22 Wdé na', Jesusen' wyéjḻene' benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' bžíngake' gan nbab Judea, na' wzóaḻene' ḻégake' gan žezóagake' benách ka' nis. 23 Ḻezka' Ẕwa žezóe' benách ka' nis ḻo latjen' nzin' Enón, gawze gan že' yež Salim, dan' de nis zil ga na'. Belžín benne' ka' latjen' nich yezóagake' nis. 24 Ki goken kate' Ẕwan' bi na' yejwe' liž ya.

25 Naž baḻe benne' ka', benne' žónḻengake' Ẕwan' tẕen, wzó ḻáwgake' ẕdíḻ díža'gake' ḻen benne' judío ka' kan nak che yeḻa' žeyón kwin chawe' chegak benne' yodo' ka'. 26 Bžíngake' gan zoa Ẕwan', na' belyi'e ḻe':

—Benne' wsedle. Bwia nga. Bennen' wzóaḻene' le' yecheḻá'a yego Jordán, bennen' bzoa lio' chie', žezóe' benách ka' nis, na' želžín yógo'te benách ka' gan zoe'.

27 Naž bechebe Ẕwan', na' gože' ḻégake':

—Cha' zoa no benne' zoa da' nzi' ḻo ne'e, naken da' ba bde Dios ḻo ne'e. 28 Bénkzelele dan' bchaḻja' katen' wnnía': “Bi naka' neda' Benne' Criston'” san Dios bseḻe'e neda' nich wzenla' benách ka' za' ze'e Ḻe'. 29 Benne' byo, bennen' ẕzi'e x̱kwide' no'le ẕchag na'be', nake' benne' ẕchag ne'e, san ljež bennen' ẕchag ne'e, na' žónḻene' ḻe' tẕen, ẕze nage' chie', na' žebele' dan' ženle' da' ẕchaḻj bennen' ẕchag ne'e. Ḻezka' žebéḻe'ela' neda' dan' žaken chie' ki. 30 Žon byenen gakže blo Benne' Criston', san žon byenen yéx̱jwža' neda'.

Bennen' bžoje' ya'abá che Dios

31 Ḻezka' wnná Ẕwan':

—Bennen' ze'e zaka' ya'abale nakže' blo ka yógo'te benách. No benne' nake' che yežlyó nga, che yežlyó nga nakze', na' ẕchaḻjze' che da' žaken yežlyó nga, san Bennen' ze'e zaka' ya'abá che Dios nakže' blo ka yógo'te benách ka'. 32 Benne' ni ẕchaḻje' che da' bḻe'ele', na' che da' benle', san bi zoa no benne' ẕzi' ḻo ne'e dan' ẕchaḻje'. 33 Nóte'teze benne' ẕzi' ḻo ne'e dan' ẕchaḻje', ẕḻoe'ele' ḻaw žejḻi'e nak dot da' li da' ẕnna Dios. 34 Bennen' bseḻa' Dios, ẕchaḻje' diža' che Dios, dan' Dios na'kze dot ḻaže'e bseḻe'e Dios Be' La'y ḻen Bennen'. 35 X̱ažo Dios nži'ile' Ẕi'ne', na' ba bdie' ḻo na' Ẕi'nen' yógo'te da' de. 36 Nóte'teze benne' žejḻi'e che Ẕi'n Dios, ba de yeḻa' nban da' zejlí kanne chie', san bennen' bi žejḻi'e che Ẕi'nen', bi gata' yeḻa' nban na' chie', san nbage'e ẕia ḻaw Dios.

4

Jesús ẕcháḻjḻene' to no'le nbabe' Samaria

1 Béngekle benne' yodo' fariseo ka' kan benne' ka' žónḻengake' Jesusen' tẕen zej nyanže' ka benne' ka' žónḻengake' Ẕwa tẕen, na' ḻezka' žezóa Jesusen' zanže benách nis ka benách ka' žezóa Ẕwan' nis. 2 Jesús na'kze bi žezóe' benách ka' nis, san benne' wsedle chie' ka' žezóagake' benách ka' nis. 3 Kate' wnnezle Jesusen' da' ni, bezé'e gan nbab Judea, na' zejdé' da' yoble gan nbab Galilea.

4 Gan zeje', žon byenen tie' gan nbab Samaria. 5 Ka' goken, bḻa' Jesusen' to yeždo' gan nbab Samaria, da' nzin' Sikar, dan' žen' gawze gan de yežlyón' da' bneẕjw Jakob che Jwsé chie' ža ni'te. 6 Ḻo latjen' Jakoben' bche'ne' to yežw nis gže'. Kate' bḻa' Jesusen' ga na', wži'e žoa'a yežw nisen' dan' bejx̱áke'le' yoe'e nez, ne naken wawbíž. 7 Naž bžin to no'le Samaria ga na' nich si'e nis. Jesusen' gože' ḻe', na' wnné':

—Benn da' ye'ja'.

8 Jesusen' zoe' toze' dan' ba zjak benne' wsedle chie' ka' ḻo yežen' nich chejx̱í'gake' bi da' gáwgake'. 9 Naž no'le Samaria na' gože' Jesusen', na' wnné':

—¿Ẕnnablo' Le' neda' da' ye'jo', na' nako' benne' judío? Neda' naka' no'le Samaria.

Ki wnné' dan' benne' judío ka' bi de chawe' benách Samaria ka'.

10 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Chela' nónbi'o da' žonn Dios, na' no Bennen' ži'e le': “Benn da' ye'ja'” na' le' nnablo' Ḻe', na' Ḻe' gonne' chio' nis da' gonnen yeḻa' nban.

11 Naž no'len' gože' Ḻe', na' wnné':

—Benne', bi no'o da' kwéjḻeno' nis, na' že'lte žia nis ni. ¿Gaẕ za' nisen' dan' žonnen yeḻa' nban? 12 ¿Nakžo' Le' ẕen ka Jakob, x̱a wdé chežo, bennen' benne' cheto' yežw nis ni, ga ni wẕi'e nis da' we'je', na' da' we'jgak ẕi'ne' ka', na' da' we'jgak bia beže chie' ka'?

13 Bechebe Jesusen', na' wnné':

—No benne' ye'je' nis ni, da' yoble nnan ye'jen', 14 san nóte'teze benne' ye'je' nisen' da' wneẕjwa' neda', biž nnan ye'jen', dan' wneẕjwa' chie' nisen' da' gaken ḻo yichj ḻáẕda'we' ka to gan žal nis, da' gonnen yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'.

15 Naž no'len' gože' Ḻe', na' wnné':

—Benne', benn chia' nisen', nich biž bil-la', na' biž yedjx̱i'a nis nga.

16 Jesusen' wnné':

—Wyéj, bejḻíž benne' byo chio', na' le da ga zoa' ni.

17 Beží'i no'len', na' gože' Ḻe':

—Bi zoa benne' byo chia'.

Naž Jesusen' wnné':

—Da' likze ẕnno': “Bi zoa benne' byo chia'” 18 dan' ba wzóaḻeno' gayo' benne' byo ka', na' benne' byon' zóaḻeno'-ne' na'a, bi nake' benne' byo chio'. Da' ni ẕnno', da' likze ẕnno'.

19 Naž no'len' gože' Ḻe', na' wnné':

—Benne', žekla' neda' nako' benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. 20 X̱a x̱to'to' ka' bka'n ẕéngake' Dios ḻaw ya'a nga, san ẕnnale ḻe'e yež Jerusalén naken ga žaḻa' wká'n ẕengak benách ka' Dios.

21 Jesusen' wnné':

—No'le, bejḻé' da' ẕnnia'. Za' ža katen' wká'n ẕenle X̱ažo Dios ḻa'kze bi yedjsoale ḻaw ya'ado' ni, na' ḻezka' bi chejsoale ḻo yež Jerusalén. 22 Ḻe'e ẕka'n ẕenle Bennen' bi nónbia'le-ne', san neto' nónbia'to' Bennen' ẕka'n ẕento', dan' ben Dios chie' gata' yeḻa' žeslá ni'a chegak benne' judío ka'. 23 Na'a, za' ža, na' ba zoažo ža na', kate' benne' ka' da' li wká'n ẕéngake' Dios, wká'n ẕéngake' Ḻe', zoaḻen Dios Be' La'y, na' da' nak dot da' li, ḻégake', dan' žénele X̱ažo Dios wká'n ẕengak benne' ka' Ḻe' ki. 24 Dios nake' Be', na' benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Ḻe', žon byenen wká'n ẕéngake' Ḻe', zoaḻen Dios Be' La'y, na' da' nak dot da' li, ḻégake'.

25 Naž no'len' gože' Ḻe', na' wnné':

—Nnezla' žaḻa' ḻa' Benne' Mesías, (da' ẕnnan: “Benne' Criston'”). Kate' ḻe'e Ḻe', wḻoe'ele' žo'o yógo'te.

26 Jesusen' wnné':

—Ḻekze' ẕcháḻjḻene' le'.

27 Ḻa' na'ze bežingak benne' wsedle ka' che Jesusen' ga na', na' bebán ḻáže'gekle' dan' ẕcháḻjḻene' to no'le, san nitóe' bi bežogle' nnable' Ḻe', bi nne': “¿Biẕ ẕnnablo' ḻe'?” o “¿Biẕ da' ẕcháḻjḻeno' ḻe'?”. 28 Naž no'len' bka'ne' že'e chie' ga na', na' beyeje' ḻo yež, na' gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', 29 na' wnné':

—Le da, ḻé'elele to benne' gože' neda' yógo'te da' ba bena'. ¿Nakkze' Ḻe' Benne' Criston'?

30 Naž bžojgak benne' ka' ḻo yežen', na' bžíngake' gan zoa Jesusen'.

31 Kate' ne zej no'len', benne' wsedle ka' che Jesusen' ben byéngake', na' belyi'e Ḻe':

—Benne' Wsedle, bdaw.

32 Jesusen' gože' ḻégake':

—De to da' žawa', da' bi nónbia'le.

33 Naž benne' wsedle chie' ka' belnnable' ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—¿Noẕ benne' ba bedjwé'e da' bdawe'?

34 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' nbánḻena' naken gona' da' žénele X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', na' yeyóž gona' x̱chine'. 35 Ki ẕnnale ḻe'e: “Yetáp byo' žin ža ḻapžo.” Neda' žapa' ḻe'e: le wía na'le, na' wíale benách ka' zej nake' ka gan goz Dios, da' ba nbižen nich chejḻapžon. 36 Bennen' ẕḻape' ẕzi'e laẕjwe', na' dan' ẕḻapen', naken nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chegak benách ka', nich gak yebégekle tẕen benne' žazen', na' benne' ẕḻapen'. 37 Nak dot da' li da' ẕnnan: “To benne' žaze', na' yetóe' ẕḻape'.” 38 Neda' bseḻa'a ḻe'e chejḻaple gan bi gozle. Benne' yoble gozen', na' ḻe'e ẕzi'le da' žonn žin na' da' bene'.

39 Benne' zan, benne' Samaria ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Sikar na', bejḻé'gake' che Jesusen' ni'a che x̱tiža' no'len', dan' bchaḻje' kan nak chie', na' wnné': “Gože' neda' yógo'te da' ba bena'.” 40 Kate' bžingak benne' Samaria ka' gan zoa Jesusen', góta'yoegekle' Ḻe' gá'nḻene' ḻégake'. Yechóp ža bga'n Jesusen' ga na'. 41 Ka' goken, benne' zanže bejḻé'gake' che Jesusen' ni'a che da' bchaḻjkze' Ḻe'. 42 Naž benne' ka' belyi'e no'len', na' wnnágake':

—Na'a žejḻe'to' chie', kégeze ni'a che da' bchaḻjo' le', san ḻezka' dan' benlto' neto' chie' Ḻe', na' nnezlto' da' li Bennen' nake' Benne' Criston', Bennen' žeslé' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

Žeyón Jesús x̱kwide' byo che to benne' wnná bia'

43 Yechóp ža ka', bezá' Jesusen' gan nbab Samaria, na' wyeje' gan nbab Galilea. 44 Ki bene', dan' bchaḻjkze Jesusen', na' wnné': “Benne' wláž ka' che to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios bi žápegake' ḻe' ba la'ne.” 45 Kate' beḻá' Jesusen' gan nbab Galilea, wdápegak benne' Galilea ka' Ḻe' ba la'ne dan' ḻezka' jake' ḻo yež Jerusalén katen' gok Lni Pasko', na' bḻé'egekle' da' ka' ben Jesusen' ga na'.

46 Naž beyéj Jesusen' ḻo yež Kaná gan nbab Galilea, gan beyone' nis x̱is uba. Ḻo yež Kapernaum na' zoa to benne' wnná bia', benne' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia' ḻo wláz benne' ẕnna bi'e, na' x̱kwide' byo chie' da'be' yižwé'. 47 Kate' bennen' benle' ba bezá' Jesusen' gan nbab Judea, na' ba bežine' gan nbab Galilea na', naž wyeje' gan zoa Jesusen', na' góta'yoele' Ḻe' yide' liže', nich yeyone' x̱kwide' byo chien', dan' ba žek gatbe'. 48 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Bi chejḻe'le chia' cha' bi ḻé'elele da' ka' zej nak bian', na' yeḻa' wak ka' da' gona'.

49 Naž bennen' nzi' ḻo ne'e ḻo wláz benne' ẕnna bi'e gože' Jesusen', na' wnné':

—Benne', date ná'tege nich bi gat x̱kwide' byo chian'.

50 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Beyéj ližo'. Nban x̱kwide' byo chion'.

Bennen' bejḻi'e da' wnná Jesusen', na' zeyeje'. 51 Kate' ne yoe'e nez zeyeje', baḻe benne' wen žin chie' bedjchággake' ḻe', na' bzéngekle' ḻe', na' wnnágake':

—Nban x̱kwide' byo chion'.

52 Wnnable' ḻégake' batx̱ wzó ḻaw žeyakbe'. Belyi'e ḻe':

—Bache', ka gachje ža bežój-be' da' ḻan'.

53 Naž wnnezle x̱a x̱kwide' byon', beyakbe' kate' Jesusen' ne ẕcháḻjḻene' ḻe', na' gože' ḻe': “Nban x̱kwide' byo chion'.” Che ḻen bejḻi'e che Jesusen', na' ḻezka' benách ka' nníta'gake' liže' bejḻé'gake' chie'.

54 Yeḻa' wak ni naken da' bežopen da' ben Jesusen' katen' wzóe' gan nbab Galilea, da' goken wdé bezé'e gan nbab Judea.

5

Žeyón Jesús to benne' die' ga nzi' Betesda

1 Wdé gok da' ni, gok to lni chegak benne' judío ka' ḻo yež Jerusalén, na' Jesusen' wyeje' ga na'. 2 Ḻo yežen', gawze gan žo'ogak ẕila' ka', že' to bej nis ẕen, da' nzin' Betesda ḻen diža' hebreo, na' zej nnita' gayo' ẕchil ẕen chen. 3 Ḻo ẕchil ka' degak benne' zan, benne' ka' zej de'e yižwé', benne' ḻo choḻe ka', na' benne' ka' bi žak sá'gake', na' benne' žak sá'gake'. Želbeze' bate ta nisen'. 4 Ki žaken dan' žetj to wbás che ya'abá to chi'i weje, na' žaze' ḻo nisen', na' ẕte' nisen'. Benne' nežw, benne' chejchoé'e ḻo nisen' kate' ẕdan, yeyaktie' kan nak bíte'teze yižwé' da' de'e. 5 Zoa to benne' ga na', ba zej chino' chonne žoa yiz de'e yižwé'. 6 Katen' Jesusen' bḻe'ele' benne' yižwén' die' ga na', wnnezle' ba zej zan yiz de'e yižwén', na' wnnable' ḻe', na' wnné':

—¿Žénelo' yeyako'?

7 Bechebe benne' yižwén', na' gože' Jesusen':

—Benne', bi zoa no benne' wtinne' neda' ḻo nisen' kate' ẕdan. Kate' ne zeyá'a neda', žo'o benne' yoble zga'ale' ka neda'.

8 Jesusen' gože' ḻe':

—Wyase. Beywá' dan' delon', na' beyéj.

9 Ḻa' beyakte bennen', na' beywé'e da' góta'len', na' beyeje'. Ža na' gok da' ni naken ža la'y chegak benne' judío ka'. 10 Naž benne' judío wnná bia' ka' belyi'e bennen' beyake', na' wnnágake':

—Ža la'y naken na'a. Bi žaḻa' go'o da' žáte'lon'.

11 Bechebe bennen', na' gože' ḻégake':

—Bennen' beyone' neda' gožkze' neda', na' wnné': “Beywá' dan' delon', na' beyéj.”

12 Naž wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Noẕ bennen' gože' le': “Beywá' da' delon', na' beyéj”?

13 Bennen' beyake' bi nnezle' noẕen', dan' ba bezá' Jesusen' ḻo latjen' dan' zej nnita' benne' zan ga na'. 14 Wdé gok da' ni, Jesusen' bejx̱ake'e bennen' gan nak ḻo ẕchil yodo', na' gože' ḻe':

—Bwia nga. Ba beyako'. Biž gono' doḻa', nich bi gak chio' to da' nakže zi' ka dan' goken chio'.

15 Wyéj bennen', na' bejzenle' benne' judío wnná bia' ka', Jesusen' beyone' ḻe'. 16 Che ḻen bwíagak benne' judío wnná bia' ka' da' žon Jesusen', na' gónegekle' gótgake' Ḻe', dan' žone' da' ki kate' nak ža la'y chégake'. 17 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—X̱a' žónteze' žin, na' ḻezka' neda' žona' žin.

18 Che ḻen gónežegekle benne' judío wnná bia' ka' gótgake' Jesusen', kégeze dan' bi žape' ža la'y chégake' ba la'ne, san ḻezka' dan' wnné' nak Dios X̱akze', na' ki naken, žon kwine' Dios.

Yeḻa' wnná bia' da' nzi' ḻo na' Ẕi'n Dios

19 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e. Bi be gak gona' neda', Ẕi'n Dios, žakze chia', san toze dan' ẕḻe'ela' žon X̱ažo Dios. Yógo'te da' žon X̱ažo Dios, ḻezka' žona' neda', Ẕi'ne'. 20 X̱ažo Dios nži'ile' neda', Ẕi'ne', na' ẕḻoe'ele' neda' yógo'te da' žone', na' da' ẕénḻe'eže ka' ka da' ni wḻoe'ele' neda', da' ka' góngaken ga yebán ḻáže'le ḻe'e. 21 Kan žon X̱ažo Dios, žesbane' benne' gat ka', na' žonne' yeḻa' nban chégake', ḻezka' žona' neda', Ẕi'ne', ẕneẕjwa' yeḻa' nban chégake' kan žénekzela'. 22 X̱ažo Dios bi ẕchi'a ḻaže'e nitó benne', san ba bdie' ḻo na'a neda', Ẕi'ne', yógo'te yeḻa' wnná bia' nich wchi'a ḻaža'a benách ka'. 23 Ki naken nich gápegak yógo'te benách ka' neda', Ẕi'ne', ba la'ne, kan žápegake' X̱ažo Dios ba la'ne. Nóte'teze benne' bi žape' neda', Ẕi'ne', ba la'ne, bi žape' ba la'ne X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda', Ẕi'nen'.

24 ’Da' li žapa' ḻe'e. Nóte'teze benne' ženle' da' ẕchaḻja', na' žejḻi'e che X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda', benne' ni de yeḻa' nban da' zejlí kanne chie', na' bi nžog chie' gate', san nake' ka to benne' ba bebane' ḻo yeḻa' got dan' ba de yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 25 Da' li žapa' ḻe'e, za' ža, na' ba ẕžin ža na', kate' benne' gat ka' yéngekle' chi'a neda', Ẕi'n Dios, na' benne' ka' yéngekle' x̱tiža'a, na' góngake' kan ẕnnan, gata' yeḻa' nban chégake'. 26 Kan yo'o ḻo na' X̱ažo Dios wneẕjwe' yeḻa' nban chegak benách ka', ḻezka' bdie' ḻo na'a neda', Ẕi'ne', wneẕjwa' yeḻa' nban chegak benách ka'. 27 Ḻezka' bdie' ḻo na'a yeḻa' wnná bia' nich wchi'a ḻaža'a benách ka' dan' naka' Benne' Golje' Benách. 28 Bi yebán ḻáže'le kan nak da' ni, dan' za' ža kate' yógo'te benne' gat ka' yéngekle' chi'a, 29 na' yežójgake' ḻo yežw ba ka'. Yebangak benne' ka', benne' béngake' da' nak chawe', na' gata' yeḻa' nban chégake', san benne' ka' béngake' da' ẕinnj, yebángake', na' chog Dios chégake' gátgake' to chi'ize.

Da' ka' zej nak bian' da' nak Jesús

30 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bi be gak gona' nedza'. Kan nak da' ženla' da' ẕchaḻj X̱a', ki ẕchi'a ḻaža'a, na' kan ẕchi'a ḻaža'a naken chawe', dan' bi žona' kan žénezela' neda', san kan žénekzele X̱a', Bennen' bseḻe'e neda'. 31 Cha' neda' ẕchaḻja' chia' kwinza', bi zaka' dan' ẕchaḻja'. 32 Zoa Benne' yoble, Benne' ẕzoa lie' kan naka' neda', Bennen' nake' X̱a', na' nnezla' zaka' da' ẕzoa lie' kan nak chia'. 33 Ḻe'e bséḻa'le benne' ka' bejnnábgekle' Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis, na' dan' bzoa lie' kan nak chia' naken dot da' li. 34 Neda' bi žiážjela' no benne' wzóa lie' kan nak chia', san ẕnnia' da' ki nich yelale ḻe'e. 35 Da' bchaḻj Ẕwan' goken ka to yi' yež, da' wyeyen, na' wza'nín', na' ḻe'e, to chí'ido'ze wyáz ḻáže'le si'le baní' chien'. 36 Na'a, zoa da' ẕzoa li kan nak chia' neda' da' záka'žen ka dan' bzoa li Ẕwan' kan nak chia'. Da' ka' bde X̱ažo Dios ḻo na'a gona', da' ka' žona', na' da' ka' ẕzoa lígaken kan nak chia', na' zej nak bian' X̱ažo Dios bseḻe'e neda'. 37 Ḻezka' X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda' ẕzoa lie' kan nak chia'. Batkle bénlele chi'e, na' batkle bḻé'elele ḻawe', 38 na' bi nzi' ḻo na'le x̱tiže'e, dan' bi žejḻe'le chia' neda', Bennen' bseḻe'e Ḻekze'. 39 Žsédtezle ḻe'e da' nyejw ḻe'e yiche la'y, dan' žéklele gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chele ni'a che dan' nyejwn ḻe'e yiche la'y, na' dan' nyejwn ḻe'e yiche la'y na' ẕzoa lin kan nak chia' neda'. 40 Bi žénelele gónḻenle neda' tẕen nich gata' yeḻa' nban chele.

41 ’Bi žilja' yeḻa' ba la'ne da' gape no benne' neda'. 42 Neda' nónbi'a ḻe'e, na' nnezla' bi nží'ilele Dios. 43 Bḻa'a nga ḻo wláz X̱ažo Dios, na' ḻe'e bi ẕzi' ḻo na'le neda', san cha' ḻa' benne' yoble, benne' yide' žakze chie', si' ḻo na'le bennen'. 44 ¿Nakx̱kze gak chejḻe'le che Dios cha' ẕzi'le yeḻa' ba la'ne da' žaple lježle tole yetole, na' bi žiljle yeḻa' ba la'ne da' gape Dios tlicha' ḻe'e? 45 Bi wzóa yichjle yesbaga'a ḻe'e ẕia ḻaw X̱a'. Bennen' yesbage'e ḻe'e ẕia nake' ḻekze Moisés, bennen' žx̱en ḻáže'le-ne', ḻa'kze gote' ža ni'te. 46 Chela' žejḻe'le che Moisés na', ḻezka' chejḻe'le chia' neda', dan' bzoj Moisés na' kan nak chia' neda'. 47 Na'a, ¿nakx̱kze gak chejḻe'le da' ẕchaḻja' neda' cha' bi žejḻe'le da' ka' bzoj Moisés na'?

6

Jesús ẕwawe' gayo' mil benne' ka'

(Mt. 14:13‑21; Mr. 6:30‑44; Lk. 9:10‑17)

1 Wdé gok da' ni, wyéj Jesusen' yecheḻá'a nisdo' che gan nbab Galilea, dan' nzin' Nisdo' Che Tiberias, benne' Sésar. 2 Benne' zan bejnáwgake' Jesusen' dan' bḻé'egekle' yeḻa' wak ka' da' bene', katen' beyone' benne' yižwé' ka'. 3 Naž Jesusen' wžene' to ḻaw ya'ado', gan wžé'ḻene' benne' wsedle chie' ka'. 4 Za' žin Lni Pasko' kate' benne' judío ka' žejsá' ḻáže'gake' kan ben Dios, katen' bebeje' x̱a x̱tó'gake' ka' ḻo yežlyó Egipto. 5 Kate' Jesusen' bchis ḻawe', bḻe'ele' benne' zan, benne' zá'gake' gan zoe', na' gože' Lip:

—¿Gaẕ žeḻ-lžo yet x̱til dan' gawgak benne' zan ki?

6 Ki wnná Jesusen' nich nnezle' da' nna Lipen', dan' nnézkzele' Ḻe' da' gone'. 7 Bechebe Lipen', na' wnné':

—Chela' si'žo yet x̱til ḻen laẕjw to benne' che x̱ono' byo', benne' zan ki bi geklen gáwgake' láte'do' wejen.

8 Naž to benne' wsedle che Jesusen', bennen' lie' Ndres, benne' biche' Smon Bedw, gože' Ḻe', na' wnné':

9 —Zoa to x̱kwide' byo nga, nwa'be' gayo' yet x̱til ka' da' zej naken ẕoa' sebada, na' chope bel ka'. ¿Wak wawžo benne' zan ki ḻen da' láte'do'ze ni?

10 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le ye' benne' zan ki kwé'gake' ḻo yo.

Ḻo latjen' yo'o daka', na' wže'gak ka gayo' mil benne' ka' ga na'. 11 Naž Jesusen' bex̱we' yet x̱til ka'. Kate' beyóž gože' Dios “Žóx̱keno'” bdisen' chegak benne' wsedle chie' ka', na' ḻégake' belyisen' chegak yógo'te benne' ka' žé'gake' gan yo'o daka'. Ḻezka' béngake' chegak bel ka', na' bdáwgake' kan gónegekle' gáwgake'. 12 Kate' ba béljegekle', Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Le yetób da' biẕjw ka' da' zej nga'nen, nich bi be nitlen.

13 Betóbgaken', na' beschá'gake' chežinno x̱kwit da' biẕjw ka' chegak gayo' yet x̱til ka' zej naken ẕoa' sebada, dan' bega'nen chegak benne' ka' bdáwgaken'. 14 Kate' benne' ka' bḻé'egekle' yeḻa' wak dan' ben Jesusen', na' wnnágake':

—Da' li benne' ni nake' Bennen' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, Bennen' žaḻa' yide' yežlyó nga.

15 Dan' nnezle Jesusen' žénegekle' ché'gake' Ḻe' de chgi' nich góngake' ga nna bi'e ḻégake', che ḻen bezé'e latjen', na' wyeje' toze' to ḻaw ya'a.

Jesús ẕze'e ḻo nisdo'

(Mt. 14:22‑27; Mr. 6:45‑52)

16 Kate' ba žaḻe, jak benne' wsedle ka' che Jesusen', na' bžíngake' žoa'a nisdo'. 17 Belbene' to ḻo barkw, na' zjake' ḻo nisdon', nich žíngake' ḻo yež Kapernaum. Kate' ba nak choḻ, Jesusen' bi na' žine' gan nníta'gake'. 18 Wzó ḻaw žak be' waḻe ḻo nisdon', na' nisen' ẕgó'anen. 19 Kate' ba bsá'gake' barkwn', na' wzán' ka to ga ẕza'žo to hora, naž bḻé'egekle' Jesusen' ẕze'e ḻo nisdon', na' ze'e ẕbige'e gan zej barkwn', na' bžébegake'. 20 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Nedkzan'. Bi žébele.

21 Naž ḻen yeḻa' žebél wẕí'gake' Ḻe' ḻo barkwn', na' ḻa' bžinte barkwn' ḻo yo biž gan zjake'.

Benne' zan žeyíljgake' Jesús

22 Ža chope ža, gókbe'egekle benne' zan ka', benne' zej nga'ne' yecheḻá'a nisdon', da' goken, dan' toze barkw bžinen ga na', na' Jesusen' bi wžénḻene' benne' wsedle chie' ka' ḻo barkwn', san ḻégakze' jake'. 23 Naž bžojgak yebaḻe barkw ka' ḻo yež Tiberias, na' bžíngaken to latje da' žen' gawze gan bdáwgake' yet x̱til, katen' X̱anžo Jesusen' gože' Dios: “Žóx̱keno'” chen. 24 Dan' bḻé'egekle' biž zoa Jesusen' ga na', na' bi zej nnita' benne' wsedle chie' ka' ga na', che ḻen belbene' ḻaw barkw ka', na' bžíngake' ḻo yež Kapernaum, gan bejdíljgake' Jesusen'.

Jesús nake' yet x̱til da' ẕneẕjwn yeḻa' nban ḻi ḻaže'

25 Kate' bžingak benne' zan ka' yecheḻá'a nisdon', bejx̱áka'gake' Jesusen', na' belyi'e Ḻe':

—Benne' wsedle, ¿batx̱ beḻó'o nga?

26 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e: žeyiljle neda', kege dan' bḻé'elele yeḻa' wak ka' da' bena', san dan' bdawle yet xtilen', na' béljelele. 27 Le gon žin, kege nich si'le yeḻa' waw da' ẕde chen, san nich si'le yeḻa' waw da' gáta'tezen, na' gonnen yeḻa' nban da' zejlí kanne chele. Yeḻa' waw ki naken da' wneẕjwa' neda', Benne' Golje' Benách, chele, dan' X̱ažo Dios bḻoe'ele' ḻaw naka' Ẕi'ne'.

28 Naž wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ da' žon byenen gonto' nich gonto' da' žaz ḻaže' Dios?

29 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' žaz ḻaže' Dios naken chejḻe'le chia' neda', naka' Bennen' bseḻe'e Ḻe'.

30 Naž wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Biẕ da' nak bia' gono', da' ḻe'elton' nich chejḻe'to' chio' Le'? ¿Biẕ yeḻa' wak gono'? 31 X̱a gole chežo ka' bdáwgake' yet x̱til da' nzin' maná ḻo latje dach, kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Moisés benne' chégake' yet x̱til che ya'abá, dan' bdáwgaken'.”

32 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e: kege Moisés na' benne' chele yet x̱til che ya'abá, san X̱ažo Dios žonne' chele yet x̱tilen'. 33 Yet x̱til dan' žonn Dios chegak benách ka' naka' neda', dan' bžojen ya'abá, na' ẕneẕjwn yeḻa' nban chegak benách ka', benne' nníta'gake' yežlyó nga.

34 Naž belyi'e Ḻe':

—X̱an, bénnteze yet x̱tilen' cheto'.

35 Jesusen' gože' ḻégake':

—Neda' naka' yet x̱til da' zej nbanḻen benách ka' to chi'ize. Nóte'teze benne' gónḻene' neda' tẕen, wéljele' to chi'ize da' naken che Dios, na' nóte'teze benne' chejḻi'e chia' neda', ba we'je' to chi'ize da' naken che Dios. 36 Naken kan ba gožkza' ḻe'e, ḻa'kze ẕḻé'elele neda', bi žejḻe'le chia'. 37 Yógo'te benne' ka' žonn X̱a' chia', gónḻengake' neda' tẕen, na' benne' ka' gónḻengake' neda' tẕen, bi yesbí'igaka'-ne'. 38 Ki naken dan' bžoja' ya'abá che Dios, na' betja' nga, kege nich gona' kan žénela' nedkza', san nich gona' kan žénele X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda'. 39 Da' žénele X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', naken bi kwia yi' nitó benne', bennen' benn Dios chia', na' yesbana'-ne' ža ze ḻawte ža. 40 Da' žénele X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda', naken gata' yeḻa' nban chegak yógo'te benne' ka' ḻé'egekle' neda', Ẕi'ne', na' chejḻé'gake' chia' neda', na' neda' yesbángaka'-ne' ža ze ḻawte ža na'.

41 Naž benne' judío wnná bia' ka' wnnégake' che Jesusen', dan' wnné': “Neda' naka' yet x̱tilen' da' zan' ya'abá.” 42 Che ḻen wnnágake':

—¿Kege benne' ni Jesusen', ẕi'n Jwsé? Nónbia'žo x̱a x̱ne'e. ¿Nakx̱ chen', ẕnna benne' ni: “Bžoja' ya'abá che Dios?”

43 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Bi nnele chia' ḻa' ḻe'eze. 44 Bi gak nitó benne' gónḻene' neda' tẕen, cha' X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', bi yedjwé'e bennen' chia' neda', na' neda' yesbana'-ne' ža ze ḻawte ža na'. 45 Nyejw ḻe'e yiche la'y kan wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, da' ẕnnan ki: “Dios wsedle' yógo'te benách.” Che ḻen, yógo'te benne' ka', benne' želyenle' chi'i X̱a', na' nsédgekle' ḻo ne'e Ḻe', gónḻengake' neda' tẕen.

46 ’Bi zoa no benne' bḻe'ele' X̱ažo Dios, san toze Bennen' bžoje' gan zoa Dios. Bennen' ẕḻe'ekzle' X̱ažo Dios. 47 Da' li žapa' ḻe'e: nóte'teze benne' žejḻi'e chia' neda' de yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 48 Neda' naka' yet x̱til da' zej nbanḻen benách ka' to chi'ize. 49 X̱a x̱to'le ka' bdáwgake' yet x̱tilen' dan' nzin' maná ḻo latje dach, na' kate' bza'a ža chégake', gótgake'. 50 Neda' naka' yet x̱til da' ẕžojen ya'abá che Dios, na' nóte'teze benne' gawen', bi gate' to chi'ize. 51 Nedkza' naka' yet x̱tilen' da' zej nbanḻen benách ka', dan' bžojen ya'abá che Dios, na' cha' nóte'teze benne' gawe' yet xtilen', na' gak bane' to chi'ize. Yet x̱tilen' da' ẕneẕjwa' neda' naken x̱peḻa'a, da' ẕneẕjwan' nich gata' yeḻa' nban chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

52 Naž benne' judío wnná bia' ka' belchíx̱ ljéžgake', na' wnnágake':

—¿Nakx̱ gak gonn benne' ni x̱peḻe'e nich gawžon?

53 Che ḻen Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e: cha' bi gawle x̱peḻa'a neda', Benne' Golje' Benách, na' cha' bi ye'jle x̱chena', bi de yeḻa' nban na' chele. 54 Nóte'teze benne' gawe' x̱peḻa'a, na' ye'je' x̱chena', de yeḻa' nban da' zejlí kanne chie', na' neda' yesbana'-ne' ža ze ḻawte ža na'. 55 Ki naken dan' nak x̱peḻa'a yeḻa' waw da' li, na' x̱chena' naken to da' li da' ye'jen no benne'. 56 Nóte'teze benne' gawe' x̱peḻa'a, na' ye'je' x̱chena', sóaḻenteze' neda', na' neda' sóaḻenteza' ḻe'. 57 Kan zoa nban X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda', na' neda' nbánḻena' Ḻe', ḻezka' nóte'teze benne' gawe' neda', soe' nbánḻene' neda'. 58 Da' ni naken yet x̱til da' bžojen ya'abá che Dios, na' bi naken ka yet x̱tilen' dan' nzin' maná, dan' bdawgak x̱a x̱to'le ka', na' kate' bza'a ža chégake', gótgake'. Nóte'teze benne' gawe' yet x̱til ni gak bane' to chi'ize.

59 Da' ni bchaḻj Jesusen' gan nak to ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' gok da' ni kate' ne žsedle' benách ka' nníta'gake' ḻo yež Kapernaum.

Da' žonnen yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo

60 Kate' benne' wsedle ka' che Jesusen' béngekle' da' ki, benne' zan ládjwgake' wnnégake' chen, na' wnnágake':

—Zédeḻe'e nak diža' ni. ¿Noẕkze benne' gak si' ḻo ne'en?

61 Wnnezle Jesusen' ẕnnegak benne' wsedle chie' ka' che x̱tiže'e, na' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Žon diža' ni ḻe'e zede? 62 ¿Nakx̱kze gaken cha' ḻé'elele neda', Benne' Golje' Benách, yeyepa' gan wzóa' zga'ale? 63 Da' nak che Dios Be' La'y naken da' žonnen yeḻa' nban chele. Da' nakze beḻa' žen bi gak gon chawen' ḻe'e. Diža' da' bcháḻjḻena' ḻe'e naken che Dios Be' La'y, na' žonnen yeḻa' nban chegak benách ka'. 64 Na'a, báḻele ḻe'e bi žejḻe'le chia'.

Wnná Jesusen' ki dan' nnézkzele' Ḻe' ža ni'te no benne' ka' bi žejḻé'gake' chie', na' ḻezka' bennen' wdíe' Ḻe' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' Ḻe'. 65 Che ḻen wnné':

—Che ḻen ba gožkza' ḻe'e bi gak no benne' gónḻene' neda' tẕen, cha' bi we' X̱ažo Dios ḻe' latje.

66 Gok chope ḻáže'gak benne' zan ža na', benne' wsedle chie' ka', na' biž wdáḻengake' Ḻe' tẕen. 67 Naž Jesusen' wnnable' benne' chežinno, benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—¿Ḻezka' ḻe'e yekwasle?

68 Bechebe Bedw, na' gože' Ḻe':

—X̱an, ¿noẕ benne' chéjḻento'? Le' napo' diža' da' žonnen yeḻa' nban da' zejlí kanne cheto'. 69 Neto' žejḻe'to' chio', na' nónbia'to' Le', nako' Benne' Criston', Bennen' bseḻa' Dios, na' nako' Ẕi'nkze Dios ban.

70 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Wžekza' neda' ḻe'e chežínnole ki, san to benne' ládjwle ḻe'e žonḻen da' x̱iwe' ḻe' tẕen.

71 Da' ni bchaḻj Jesusen' che Judas Iskariote, ẕi'n to benne' lie' Smon, dan' nak Judas na' bennen' wdíe' Ḻe' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' Ḻe', na' nbábḻene' yechinéj benne' wsedle chie' ka'.

7

Bi žejḻe'gak benne' biche' Jesús chie' Ḻe'

1 Wdé gok da' ni, wdé Jesusen' gan nbab Galilea. Bi gónele' cheje' gan nbab Judea dan' žénegekle benne' judío wnná bia' ka', benne' nníta'gake' ga na', gótgake' Ḻe'. 2 Ža na' za' žin lni chegak benne' judío ka' kate' žejsá' ḻáže'gake' ka x̱a wdé chégake' wnníta'gake' gan besbíngake' ẕan yo'o lága'do'. 3 Che ḻen benne' biche' Jesusen' ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—Bžoj ga ni, na' wyéj gan nbab Judea nich ḻé'egekle benne' wsedle chio' ka', benne' nníta'gake' ga na', yeḻa' wak ka' da' žono'. 4 Cha' žénele no benne' gónbia'gak benách ka' ḻe', bi žone' ngáche'ze da' žone'. Dan' žono' yeḻa' wak ẕen ki, bḻoe'el kwino' ḻawgak yógo'te benách ka' nich ḻé'egekle' da' žono'.

5 Ki wnnagak benne' biche'e ka' dan' bi na' chejḻé'gake' chie' Ḻe'. 6 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi na' žin ža chia' nich wḻoe'ela' dan' naka' ḻawgak benách ka', san ža ni naken nich bi da' gonle ḻe'e. 7 Benách ka' nníta'gake' yežlyó nga bi ẕzóagake' ḻe'e cheḻa'ale, san ẕzóagake' neda' cheḻa'ale dan' ẕḻoe'ela' ḻaw kan zej nake', na' da' ẕnnia' nak bian' bi nak chawe' da' žóngake'. 8 Le chej ḻe'e lni na'. Bi cha'a neda' lni na' na'a dan' bi na' žin ža chia'.

9 Kate' beyóž gože' ḻégake' da' ki, bga'ne' gan nbab Galilea.

Jesús žeje' lni chegak benne' judío ka'

10 Wdé jak benne' biche' Jesusen' ka' lni na', ḻezka' wyeje' Ḻe', kege kwáselo, san ngáche'ze wyeje'. 11 Gan žak lni na', wdiljgak benne' judío wnná bia' ka' Jesusen', na' wnnágake':

—¿Gaẕ zoa bennen'?

12 Benne' zan bcháḻjgake' da' zanḻe'e kan nak che Jesusen'. Baḻe' wnnágake':

—Nake' chawe'.

Yebaḻe' wnnágake':

—Bi nake' chawe' dan' žon ḻáže'le' benách ka'.

13 Nitó benne' bi bchaḻje' kwáselo kan nak che Jesusen', dan' benne' zan ka' ẕžébegake' benne' judío wnná bia' ka'.

14 Kate' ba bžin gachje lni na', bḻa' Jesusen' ḻi'a yodo', na' bsedle' benách ka' nníta'gake' ga na'. 15 Bebán ḻáže'gak benne' judío ka', na' wnnágake':

—¿Nakx̱ chen', žakḻe'e bennen', na' bi nsedle' che yodo'?

16 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Da' žsedla' neda', kege chezan', san naken che X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda'. 17 Cha' žénele no benne' gone' kan žénele Dios, na' gákbe'le' cha' nak che Dios da' žsedla' benách ka' o cha' žakze chia' ẕchaḻja'. 18 Nóte'teze benne' ẕchaḻje' žakze chie', žone' ki nich gápegak benách ka' ḻe' ba la'ne, san bennen' žénele' gápegak benách ka' ba la'ne bennen' bseḻe'e ḻe', benne' ni ẕchaḻje' da' naken dot da' li, na' bi žon ḻaže'e.

19 ’Moisés bdie' ḻo na'le da' bchi'le Dios, san nitole ḻe'e bi žonle kan ẕnna x̱tiže'e. ¿Biẕ chen' žénelele gotle neda'?

20 Beži'igak benne' zan ka', na' belyi'e Ḻe':

—Da' x̱iwe' žónḻenen le' tẕen. ¿Noẕkze benne' žénele' gote' le'?

21 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—To yeḻa' wak bena', na' žebán ḻáže'le yógo'tele. 22 Da' li Moisés benne' chele dan' nžogen ḻo beḻa' chele dan' nak bian' nzi'le x̱tiža' Dios. Kege Moisés na'kze bennen' chele, san wẕi'en ḻo na'gak x̱a x̱ta'we' ka'. Na'a, ḻa'kze nak ža la'y, ẕchogle ḻo beḻa' chegak x̱kwide' byo chele ka' dan' nak bian' zej nbabbe' che Dios. 23 Cha' želzi'be' ḻo beḻa' chégakbe' dan' nak bian' kate' nak ža la'y, nich bi wka'nle ca'ze da' ẕnna da' bchi'le Moisés, ¿ẕža'le neda' dan' beyona' to benne', nich beyake' cháwe'do' kate' nak ža la'y? 24 Bi žaḻa' kon wchi'a ḻáže'le, san le wchi'a ḻaže' kan nak da' li.

Jesús ẕḻoe'ele' gan bžoje'

25 Naž bchaḻjgak baḻe benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, na' wnnágake':

—¿Kege benne' ni bennen' žeyiljgak benne' judío wnná bia' ka' nich gótgake' Ḻe'? 26 Le wia nga. Kwáselo ẕchaḻje', na' bi be žé'gake' Ḻe'. ¿Žákbe'egekle benne' ka', benne' ẕnna biá'gake' žo'o, da' li benne' ni nake' Benne' Criston', Bennen' žaḻa' nna bi'e žo'o? 27 Benne' ni, nnezlžo ga benne' Ḻe'. Kate' yid Benne' Criston', bi nnezle nitó benne' ga benne' Ḻe'.

28 Wzóa Jesusen' ẕsedle' benách ka' ḻo ẕchil yodo', na' katen' benle' da' ni, wnníe' zižje, na' wnné':

—¿Nónbia'le neda', na' nnézlele ga benne' neda'? Bḻa'a yežlyó nga, kege žakze chia', san Dios na'kze bseḻe'e neda', na' Ḻe', bi nónbia'le-ne'. 29 Neda' nónbi'a-ne', dan' za'a ḻo wlaze' Ḻe', na' Ḻekze' bseḻe'e neda'.

30 Naž ben byéngake' séngake' Ḻe', san nitó benne' bi bex̱we' Ḻe', dan' bi na' žin ža chie' nich choe'e ḻo ná'gake'. 31 Benne' zan bejḻé'gake' chie', na' wnnágake':

—Kate' ḻa' Benne' Criston', ¿gone' da' zanže yeḻa' wak ka' ka da' žon Benne' ni?

Benne' yodo' ka' želseḻe'e benne' ka' nich séngake' Jesús

32 Béngekle benne' yodo' fariseo ka' da' ẕchaḻjgak benách ka' kan nak che Jesusen', na' bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka', bséḻa'gake' ni'a ná'gake' nich chejx̱éngake' Ḻe'. 33 Naž Jesusen' wnné':

—Yetó chí'ido'ze sóaḻena' ḻe'e, na' naž yeyá'a gan zoa X̱a', Bennen' bseḻe'e neda'. 34 Yeyiljle neda', san bi yežéḻ-lele neda'. Gan chejsóa' neda' bi gak yidle ḻe'e.

35 Naž benne' judío ka' belyi'e ljéžgake' ka', na' wnnágake':

—¿Gaẕ chej benne' ni, gan bi yežéḻ-lžo-ne'? ¿Cheje' gan zej nnita' benne' judío ka', benne' zej náslase' dot yežlyó nga, na' wsedle' benne' zi'to' ka'? 36 ¿Biẕ zejḻás dan' wnné': “Yeyiljle neda', na' bi yežéḻ-lele neda'” na' ḻezka': “Gan chejsóa' neda' bi gak yidle ḻe'e”?

Nis yego da' žonnen yeḻa' nban chežo

37 Kate' nak ža ze ḻawte ža che lni na', ža na' naken blo, wzó ža' Jesusen'. Wnníe' zižje, na' wnné':

—Cha' zoa no benne' ẕbiž yichj ḻáẕda'we', žaḻa' yide' gan zoa', na' ye'je'. 38 Nóte'teze benne' žejḻi'e chia' neda', gak chie' kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Ḻo yichj ḻáẕdo'w bennen' galj da' gaken ka to nis yego” dan' gon chawen' benách ka', na' gata' yeḻa' nban chégake'.

39 Bchaḻj Jesusen' da' ni kan nak che Dios Be' La'y, Bennen' žaḻa' yedjsóaḻene' benne' ka' chejḻé'gake' che Jesusen'. Ki wnné' dan' bi na' žin Dios Be' La'y na', dan' bi na' yeyepe Jesusen' gan gake' Benne' blo.

Žak chóplegak benách ka'

40 Kate' benne' zan ka' béngekle' da' ki, baḻe' wnnágake':

—Da' li benne' ni nake' bennen' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, bennen' bchebe ḻaže' Dios seḻe'e chežo.

41 Yebaḻe' wnnágake':

—Benne' ni nake' Benne' Criston'.

Wnnagak yebaḻe benách ka':

—¿Galj Benne' Criston' gan nbab Galilea? 42 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Galj Benne' Criston' ladjw ẕi'n ẕa'só Dabí ka', na' gake' benne' yež Belén, da' goken laž Dabín'.”

43 Ka' goken, gok chóplegak benne' ka' ni'a che Jesusen'. 44 Gónegekle' baḻe' séngake' Jesusen', san nitó benne' bi be bene' chie'.

Benne' wnná bia' ka' bi žejḻé'gake' che Jesús

45 Naž ni'a na'gak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen ni'a na'gak benne' yodo' fariseo ka', bežíngake' gan zej nnita' benne' yodo' wnná bia' ka', na' benne' ki belyi'e ni'a ná'gake' ka', na' wnnágake':

—¿Biẕ chen' bi žedjwa'le-ne'?

46 Naž bechébegak ni'a ná'gake', na' wnnágake':

—Bi ẕchaḻj nitó benne' kan ẕchaḻj bennen'.

47 Naž beži'igak benne' yodo' fariseo ka', na' wnnágake':

—¿Be'le latje ben ḻáže'le' ḻe'e? 48 ¿Zoa no benne' wnná bia', o no benne' yodo' fariseo, bejḻi'e chie'? 49 Benne' ki, benne' bi žákgake' x̱tiža' Dios, zej nbage'e ẕia.

50 Ḻezka' zoa Nikodemo ga na', bennen' bḻe'e gan wzóa Jesusen' to xe'le. Nikodemon' nake' benne' yodo' fariseo, na' gože' ḻégake':

51 —¿Ẕchogžo che to benne' gate' ni'a che da' bchi'le Dios žo'o cha' bi yénležo chie' zga'ale nich nnézležo biẕ bene'?

52 Naž beží'igake' yebaḻe' ka', na' belyi'e ḻe':

—¿Nako' le' benne' Galilea? Beḻ da' nyejw ḻe'e yich la'y, na' wio' batkle bžoj nitó benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios gan nbab Galilea.

53 Naž che chégake' beyéjgake' lížgake'.

8

1 Jesusen' wyeje' gan nak ḻaw Ya'a Yag Olibo.

No'len' bene' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'

2 Kate' za' ža'ní', bḻa' Jesusen' ḻi'a yodo', na' bžingak yógo'te benách ka' gan zoe'. Jesusen' wži'e ga na', na' bsedle' ḻégake'. 3 Naž benne' yodo' wsedle ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka' bché'gake' to no'le gan zoa Jesusen', no'len' bḻé'egekle' žone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'. Bzégake' ḻe' gachje ḻáwe'le benách ka' ẕze nággake' che Jesusen', 4 na' belyi'e Ḻe':

—Benne' wsedle, no'le ni wẕento'-ne' žone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'. 5 Ḻo da' bchi'le Moisés, gože' žo'o wže'ežo yej to no'le žone' da' ki, nich gate'. ¿Na'a Le', biẕ ẕnno'?

6 Ki wnnágake' nich bi da' nna Jesusen' nich gak yesbága'gake' Ḻe' ẕia. Naž byechw Jesusen', na' bwie' ḻo yo, na' bzoje' ḻo yon' ḻen x̱ben ne'e. 7 Kate' wnnábḻe'egekle' Ḻe', naž bezé Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Nólele ḻe'e bi naple doḻa' wak so ḻawle wže'ele-ne' yej.

8 Da' yoble beyechw Jesusen', na' bwie' ḻo yo, na' wzó ḻawe' ẕzoje' da' yoble ḻo yon'. 9 Kate' béngekle' da' ni, na' ḻáẕdo'gake' bcheben ḻégake', na' bežojgak to tógake'. Zgá'alegak benne' gole ka' bezá'gake', na' wdé na' benne' kwide' ka'. Toze Jesusen' bga'ne' ḻen no'len', ga na' zoe' gachje ḻáwe'le benne' ka' ẕze nággake' chie' Ḻe'. 10 Naž Jesusen' bezíe' da' yoble, na' bi bḻe'ele' nitó benne' žesbage'e no'len' ẕia, san toze no'len', na' gože' ḻe':

—No'le, ¿gaẕ zej nnita' benne' ka' besbága'gake' le' ẕia? ¿Bi zoa no benne' ẕchoge' chio' gato'?

11 No'len' wnné':

—Nitóe'.

Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Ḻezka' neda', bi ẕchoga' chio' gato'. Beyéj ližo', na' biž gono' doḻa'.

Jesús nake' baní' chegak benne' ka'

12 Da' yoble Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake', na' wnné':

—Neda' naka' baní' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Nóte'teze benne' sá'ḻene' neda' tẕen, bi te' gan nak choḻ, san soaḻen baní' ḻe', nich ḻe'ele' kan gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'.

13 Naž benne' yodo' fariseo ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—Le' ẕzoa lio' chio' kwinzo'. Bi zaka' da' ẕzoa lion'. Dáche'ze naken.

14 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Ḻa'kze ẕzoa lian' chia' kwinza', dot da' li nak da' ẕzoa lian' dan' nnezla' gan bžoja', na' gan cha'a, san ḻe'e bi nnézlele gan za'a, na' gan yeyá'a. 15 Ḻe'e ẕchi'a ḻáže'le kan zej nak da' ka' žákgaken yežlyó nga, san neda', žakze chia' bi ẕchi'a ḻaža'a nitó benne'. 16 Ḻa'kze wchi'a ḻaža'a, ka nak da' li wchi'a ḻaža'a, dan' kege nedza' wchi'a ḻaža'a, san X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', gónḻene' neda' tẕen. 17 Ḻezka' da' bsedle Moisés nyejw ḻe'e yich la'y, na' ẕnnan: “Da' ẕzoa ligak chope benne', naken dot da' li.” 18 Neda' ẕzoa lia' chia' kwinza', na' X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', ḻezka' ẕzoa lie' chia' neda'.

19 Naž benne' yodo' fariseo ka' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Gaẕ zoa X̱o'?

Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Bi nónbia'le neda', na' bi nónbia'le X̱a'. Chela' nónbia'le neda', ḻezka' X̱a' gónbia'le-ne'.

20 Bchaḻj Jesusen' da' ni kate' ne zoe' žsedle' benách ka' ḻo ẕchil yodo', gan zej nnita' kak ka' gan ẕgó'ogake' mežw che yodo', san nitó benne' bi bex̱we' Ḻe', dan' bi na' žin ža chie' choe'e ḻo ná'gake'.

Ẕnna Jesús: “Gan cha'a neda', bi gak yidle ḻe'e”

21 Da' yoble Jesusen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Yezá'a yežlyó nga, na' yeyiljle no benne' yeslé' ḻe'e, san ga'n doḻa' da' nbága'le, na' gatle. Gan cha'a neda', bi gak yidle ḻe'e.

22 Naž bchaḻjgak benne' judío wnná bia' ka', na' wnnágake':

—¿Got kwine'? Wnné': “Gan cha'a neda', bi gak yidle ḻe'e.”

23 Jesusen' gože' ḻégake':

—Nakle ḻe'e che yežlyó da' žen' že'le nga, san neda' za'a ya'abá che Dios da' žen' ža'le. Nakle ḻe'e benách che yežlyó nga, san neda' bi naka' benne' che yežlyó nga. 24 Che ḻen goža' ḻe'e: “Ga'n doḻa' da' nbága'le, na' gatle.” Cha' bi chejḻe'le nakkza' Benne' Weslá, ga'n doḻa' da' nbága'le, na' gatle.

25 Naž wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—¿Noẕkze benne' nako'?

Jesusen' gože' ḻégake':

—Naka' kan ba goža' ḻe'e ža ni'te. 26 Da' zan da' žaḻa' yapa' ḻe'e, na' wchi'a ḻaža'a da' nak chele. Diža' dot da' li ẕchaḻj X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', na' da' ženla' ẕchaḻje' Ḻe', ẕcháḻjḻenan' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

27 Bi bejní'igekle' ẕcháḻjḻene' ḻégake' kan nak che Dios, X̱e'. 28 Che ḻen Jesusen' gože' ḻégake':

—Kate' žin ža wchisle neda', Benne' Golje' Benách, nich gotle neda', naž gákbe'elele nakkza' Benne' Weslá, na' bi be žona' žakze chia', san da' bḻoe'el X̱a' neda' ẕchaḻjan'. 29 X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', zóaḻene' neda'. X̱a' bi bka'ne' neda' toza', dan' žónteza' da' žaz ḻaže'e Ḻe'.

30 Kate' bchaḻj Jesusen' da' ni, benne' zan bejḻé'gake' chie'.

No benne' nake' che Dios, na' no benne' nake' wen ḻaže'

31 Naž Jesusen' gože' benne' judío ka', benne' žejḻé'gake' chie', na' wnné':

—Cha' góntezele kan ẕnna x̱tiža'a, da' li gakle benne' wsedle chia' ka'. 32 Gónbia'le da' nak dot da' li, na' dan' naken dot da' li yeslán ḻe'e.

33 Beží'igake', na' belyi'e Ḻe':

—Ẕa'só Bran nakto', na' bi zoa no benne' bene' neto' benne' ndo'w ka'. ¿Biẕ chen' ẕnno': “Yeslán ḻe'e”?

34 Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e: Yógo'te benne' wen doḻa' ka', yó'ogake' ḻo na' doḻa'. 35 To benne' ndo'w bi gá'nteze' liž x̱an yo'o, san bennen' nake' ẕi'n x̱an yo'on' gá'nteze' liž bennen' nake' x̱an yo'on'. 36 Ki naken, cha' Bennen' nake' Ẕi'n Dios yeslé' ḻe'e, da' li yelale. 37 Nnezla' nakle ẕa'só Bran, san žénelele gotle neda', dan' bi nzi' ḻo na'le x̱tiža'a. 38 Neda' ẕchaḻja' che da' bḻe'ela' gan zoa X̱a', san ḻe'e žonle da' benl-le gan zoa x̱akzle.

39 Beží'igake', na' belyi'e Ḻe':

—Bran nake' x̱a gole wdé cheto'.

Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Chela' da' li nakle ẕa'só Bran, gonle kan ben Bran na'. 40 Na'a, žénelele gotle neda', ḻa'kze ẕcháḻjḻena' ḻe'e da' nak dot da' li, dan' benla' bchaḻj Dios. Bi ben Bran na' ki. 41 Ḻe'e žonle kan žon x̱akzle.

Naž belyi'e Ḻe':

—Neto' bi nakto' ẕi'n zi' ka'. Toze Dios nake' X̱ato'.

42 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Chela' da' li nak Dios X̱ale, si' ḻo na'le neda', dan' bžoja' gan zoa Dios, na' bḻa'a yežlyó nga. Kege žakze chia' bḻa'a, san Dios na'kze bseḻe'e neda'. 43 ¿Bi nnézlele biẕ chen' bi gak chejní'ilele da' ẕnnia'? Naken dan' bi žénelele wzé nagle x̱tiža'a. 44 X̱akzle naken da' x̱iwe'. Nakle che da' x̱iwen', na' žénelele gonle da' žaz ḻaže' x̱alen'. Ža ni'te da' x̱iwen' naken benne' wetw benách ka', na' bi nzi' ḻo nan' da' nak dot da' li, dan' bi ẕchaḻjen da' li. Kate' žon ḻaže' da' x̱iwe', ka nakkzen ẕchaḻjen, dan' naken benne' wen ḻaže', na' naken ka x̱ágakkze benne' wen ḻaže' ka'. 45 Dan' ẕchaḻja' neda' da' li, bi žejḻe'le chia'. 46 ¿Nóẕlele ḻe'e gak yesbága'le neda' doḻa'? Cha' ẕchaḻja' da' li, ¿biẕ chen' bi žejḻe'le chia'? 47 No benne' nake' che Dios, ẕze nage' x̱tiža' Dios, san ḻe'e, dan' bi nakle che Dios, bi ẕze nagle x̱tiže'e.

Benne' Criston' zoakze' zga'ale' ka Bran

48 Naž beži'igak benne' judío ka', na' belyi'e Jesusen':

—Káteze wnnato' kate' wnnato' nako' benne' Samaria, na' žonḻen da' x̱iwe' Le' tẕen.

49 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Bi žonḻen da' x̱iwe' neda' tẕen. Neda' žapa' X̱a' ba la'ne, na' ḻe'e ẕzoale neda' cheḻa'ale. 50 Bi ẕka'n ẕen kwina'. Zoa No Benne' ẕka'n ẕene' neda', na' Ḻe' ẕchi'a ḻaže'e žo'o. 51 Da' li žapa' ḻe'e: nóte'teze benne' si' ḻo ne'e x̱tiža'a, bi gat bennen'.

52 Naž benne' judío ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—Na'a nnezlto' žonḻen da' x̱iwe' Le' tẕen. Bran gote', na' ḻezka' gotgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, san Le' ẕnno': “Nóte'teze benne' si' ḻo ne'e x̱tiža'a, bi gat bennen'.” 53 ¿Nakžo' Le' ẕen ka x̱ažo Bran? Gote' ḻe', na' gotgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. ¿Noẕkzen' žon kwino'?

54 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Cha' neda' wká'n ẕen kwina', yeḻa' ẕen na' bi be zakan'. X̱a' ẕka'n ẕene' neda', na' ḻe'e ẕnnale nake' Dios chele. 55 Bi nónbia'le X̱ažo Dios, san neda' nónbi'a-ne'. Chela' nnia': bi nónbi'a-ne', na' gaka' benne' wen ḻaže' kan nakle ḻe'e. Nakle benne' wen ḻaže' ka'. Na'a, da' li nónbi'a-ne', na' nzi' ḻo na'a x̱tiže'e. 56 X̱ale Bran bebele' dan' žaḻa' ḻe'ele' ža soa' neda' yežlyó nga, na' ḻa'kze gote' ža ni'te, bḻe'eḻen', na' bebéḻe'ele'.

57 Naž benne' judío ka' belyi'e Jesusen', na' wnnágake':

—Bi na' gono' chi-yon yiz. ¿Bḻe'elo' Bran na'?

58 Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' li žapa' ḻe'e: katen' bi na' soa Bran na', neda' ba zoakza'.

59 Naž béx̱wgake' yej ka' nich wžé'egaken' Jesusen', san Ḻe' bkache' kwine' ḻáwgake', na' bežoje' ḻa' ḻi'a yodon'. Wdíe' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake', na' beyeje'.

9

Jesús žeyone' to benne' golje' ḻo choḻe

1 Kate' ne ẕda Jesusen' to latje, bḻe'ele' to benne' golje' ḻo choḻe. 2 Benne' wsedle chie' ka' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—Benne' Wsedle, ¿noẕ ben doḻa', dan' golje' ḻo choḻe? ¿Benne' ni, cha' x̱a x̱ne'e?

3 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Bi naken dan' ben benne' ni doḻa', na' kege dan' bengak x̱a x̱ne'e doḻa', san naken nich ḻa' ḻaw yeḻa' wak ẕen che Dios ni'a che benne' ni. 4 Žon byenen gonžo x̱chin X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', kate' ne nak ka te ža. Žin ža gak choḻ che yeḻa' got, katen' bi gak nitó benne' gone' žin. 5 Kate' ne zoa' yežlyó nga, naka' baní' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

6 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, bži'e ẕene' ḻo yo, na' bene' góna'do' ḻen ẕene' na', na' wdeben' yej ḻaw benne' ḻo choḻen'. 7 Naž gože' ḻe':

—Wyéj, na' bejtíb ḻawo' ḻo bej nis da' nzin' Siloé. (Siloé naken to diža' hebreo da' ẕnnan: nseḻa'.)

Naž benne' ḻo choḻen' wyeje' ga na', na' bejtibe' ḻawe'. Kate' bezé'e ga na', ba ẕḻe'ele'. 8 Naž bebán ḻáže'gak benne' ẕjo'o ḻi'a ka', ḻen benne' ka' bḻé'egekle' ḻe' zga'ale katen' goke' ḻo choḻe, na' wnnágake':

—¿Kege benne' ni bennen' wži'e, na' wnnable' no benne' bi da' wneẕjwe' chie'?

9 Baḻe' wnnágake':

—Ḻekze'.

Yebaḻe' wnnágake':

—Kegen', san kan ẕnna' ḻaw bennen', ḻezka' ẕnna' ḻaw benne' ni.

Ḻe' wnné':

—Nedan'.

10 Naž wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Nakx̱kze goken, byaljw yej ḻawo'?

11 Bechebe bennen', na' gože' ḻégake':

—Bennen' lie' Jesús bene' góna'do', na' wdeben' yej ḻawa', na' gože' neda': “Wyéj žoa'a bej nis da' nzin' Siloé, na' bejtíb ḻawo'.” Wyá'a ga na', na' bejtiba' ḻawa', na' ḻa' byáljwte yej ḻawa'.

12 Naž wnnábgekle' ḻe', na' wnnágake':

—¿Gaẕ zoa bennen'?

Ḻe' gože' ḻégake':

—Bi nnezla'.

Benne' yodo' ka' ẕnnábgekle' binlo bennen' byaljw yej ḻawe'

13 Naž bché'gake' bennen' goke' ḻo choḻe, na' bejzégake' ḻe' ḻawgak benne' yodo' fariseo ka'. 14 Dan' nak ža la'y chégake' kate' ben Jesusen' góna'don', na' bsaljwe' yej ḻaw bennen' goke' ḻo choḻe, 15 che ḻen benne' yodo' fariseo ka' wnnábgekle' ḻe' da' yoble nakx̱ goken byaljw yej ḻawe'. Ḻe' gože' ḻégake':

—Bdebe' góna'do' yej ḻawa', na' bejtiban', na' ẕḻe'ela'.

16 Naž bchaḻjgak baḻe benne' yodo' fariseo ka', na' wnnágake':

—Bennen' bi nake' che Dios, dan' bi žape chi'e ža la'y.

Yebaḻe' wnnágake':

—¿Wak to benne' doḻa' gone' yeḻa' wak ka' kan zej nak da' ka' žon bennen'?

Ka' goken, bžoj chóplegake'. 17 Da' yoble wnnábgekle' bennen' goke' ḻo choḻe, na' wnnágake':

—¿Biẕ ẕnno' le' che bennen', ẕnno' bsaljwe' yej ḻawo'?

Ḻe' wnné':

—Nake' benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios.

18 Benne' judío wnná bia' ka' bi bejḻé'gake' cha' goke' ḻo choḻe katen' golje', na' byaljw yej ḻawe'. Che ḻen bḻížgake' x̱a x̱na' bennen' byaljw yej ḻawe'. 19 Wnnábgekle' ḻégake', na' wnnágake':

—¿Nak benne' ni ẕi'nle, ẕnnale golje' ḻo choḻe? ¿Nakx̱kze naken ẕḻe'ele' na'a?

20 Bechébegak x̱a x̱ne'e ka', na' belyi'e ḻégake':

—Nnezlto' benne' ni nake' ẕi'nto', na' golje' ḻo choḻe, 21 san nakx̱ goken, ẕḻe'ele' na'a, bi nnezlto', na' noẕ bennen' bsaljwe' yej ḻawe', bi nnezlto'. Le nnable' ḻe', dan' ba nake' benne' wak. Ḻekze' nne'.

22 Ki wnnagak x̱a x̱na' bennen' goke' ḻo choḻe, dan' ẕžébegake' benne' judío wnná bia' ka', dan' ba ben x̱tíža'gake' cha' nóte'teze benne' nne' nak Jesusen' Benne' Criston', to chi'ize kwéjgake' bennen' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 23 Che ḻen wnnagak x̱a x̱ne'e: “Le nnable' ḻe', dan' ba nake' benne' wak.”

24 Naž benne' judío wnná bia' ka' da' yoble bḻížgake' bennen' goke' ḻo choḻe, na' belyi'e ḻe':

—Ni'a che X̱anžo Dios wnné da' likze. Neto' nnezlto' nak bennen' benne' doḻa'.

25 Naž bechebe bennen' goke' ḻo choḻe, na' wnné':

—Cha' nake' benne' doḻa' bi nnezla'. To da' nnezla'. Zga'ale goka' ḻo choḻe, na' na'a ẕḻe'ela'.

26 Wnnábgekle' ḻe' da' yoble, na' wnnágake':

—¿Biẕ bene' chio'? ¿Nakx̱ bene' nich bsaljwe' yej ḻawo'?

27 Bechebe bennen', na' gože' ḻégake':

—Ba gožkza' ḻe'e, san bi gónelele si' ḻo na'le x̱tiža'a. ¿Biẕ chen' žénelele yénlele da' yoble? ¿Žénelele gónḻenle Ḻe' tẕen?

28 Naž bká'ngake' ḻe' ka'ze, na' wnnágake':

—Le' žónḻeno' bennen' tẕen, san neto' žónḻento' Moisés tẕen. 29 Neto' nnezlto' Dios bcháḻjḻene' Moisés na', san kan nak che benne' ni, bi nnezlto' noẕ benne' bseḻe'e Ḻe'.

30 Naž bechebe bennen', na' gože' ḻégake':

—Da' ni žonen ga žebán ḻaža'a. Ḻe'e bi nnézlele noẕ benne' bseḻe'e bennen', na' Ḻe' bsaljwe' yej ḻawa'. 31 Nnezlžo Dios bi ženle' chegak benne' doḻa' ka', san ženle' che no benne' ẕka'n ẕene' Ḻe', benne' žone' ka žénele' Ḻe'. 32 Ža ni'te na' zejte na'a bi ženle cha' no benne' bsaljwe' yej ḻaw to benne' golje' ḻo choḻe. 33 Chela' bi nak bennen' che Dios, bi be gak gone'.

34 Naž beži'igak benne' yodo' ka', na' belyi'e ḻe':

—Kan goljo' nak bian' nbago'o doḻa'. ¿Žénekzlo' le' wsedlo' neto'?

Naž bebéjgake' ḻe' na'le.

No benne' ka' zej nchóḻgekle'

35 Benle Jesusen' kan bengak benne' judío wnná bia' ka', bebéjgake' bennen' goke' ḻo choḻe. Kate' bežage' ḻe', gože' ḻe':

—¿Žejḻi'o che Ẕi'n Dios?

36 Bechebe' ḻe', na' gože' Jesusen':

—¿Noẕen', nich chejḻi'a chie'?

37 Jesusen' gože' ḻe':

—Ba bḻe'elo' ḻe', na' neda' nga ẕcháḻjḻena' le', naka' Ẕi'n Dios.

38 Naž bennen' byaljw yej ḻawe', bka'n ẕene' Jesusen', na' gože' Ḻe':

—Yoa'a ḻo no'o, žejḻi'a chio' Le'.

39 Jesusen' wnné':

—Nich wchi'a ḻaža'a benách ka', bḻa'a yežlyó nga, nich ḻé'egekle benne' ka' zej nchóḻgekle', na' gakgak ka benne' ḻo choḻe benne' ka' žékgekle' ẕḻé'egekle'.

40 Kate' benne' yodo' fariseo ka', benne' nníta'gake' gan zoa Jesusen', béngekle' da' ni, naž belyi'e Ḻe':

—¿Nakto' benne' nchóḻgekle'?

41 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Chela' nchoḻze yej ḻawle, bi nbága'le doḻa'. Na'a ẕnnale: “Ẕḻé'elto'.” Che ḻen nbága'le doḻa'.

10

Žsaka' ḻebe Jesús che le'je chegak ẕila' ka'

1 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Da' li žapa' ḻe'e: no benne' bi choe'e gan žo'ogak ẕila' ka' ḻo le'je chégakba', san žoe'e ga yoble, benne' ni nake' wbán, na' ẕbankze'. 2 Bennen' žoe'e gan žo'ogak ẕila' ka' nake' benne' žape chi'ikze' ḻégakba'. 3 Nich cho'o benne' ni, žsaljw benne' zoe' žape chi'e gan žo'ogak ẕila' ka', na' ḻégakba' žéngeklba' chi'e, na' žeyónbia'gakba'-ne'. Ḻe' žḻižgake'-ba' to toba' kan nzi' lágakba', na' žebeje' ḻégakba'. 4 Kate' ba wleje' yógo'te ẕila' ka', bia zej nakba' chie', ẕnežwe' ḻáwgakba', na' ḻégakba' žejnáwgakba' ḻe', dan' žeyónbia'gakba' chi'e. 5 Bi chejnáwgakba' benne' yoble, san wẕónnjgeklba' ḻe', dan' bi nónbia'gakba' chi'igak benne' yoble ka'.

6 Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake' da' ni da' bsaka' ḻebe', san bi bejní'igekle' dan' gože' ḻégake'.

Jesús nake' Bennen' žape chi'e ẕila' ka'

7 Naž Jesusen' bcháḻjḻene' ḻégake' da' yoble, na' wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e: neda' naka' ka to gan žo'ogak ẕila' ka'. 8 Ba bḻa'gak benne' zan, benne' ka' wnnágake' zej nake' Benne' Criston', san yógo'te benne' ka' bžíngake' zgá'alegake' ka neda', zej nake' benne' wbán ka', na' želbankze', na' bi wzé naggak ẕila' ka' chégake'. 9 Neda' naka' ka to gan žo'ogak benách ka'. Nóte'teze benne' chó'oḻene' neda', yelá bennen', na' gake' ka to ẕila' žo'oba', na' žežojba', na' žéḻ-lba' da' žawba'.

10 ’Za'ze benne' wbán nich kwane'-ba', na' gote'-ba', na' wžía yi'e-ba'. Neda' bḻa'a nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chegak benách ka' zej nake' ka ẕila' chia' ka', na' gáta'teze yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'. 11 Neda' žape chi'a benách chia' ka' kan žon bennen', ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie' žape chi'e ẕila' chie' ka'. Bennen' žape chi'e ẕila' ka' ki ba zoakze' wdíe' yeḻa' nban chie' ni'a chegak ẕila' chie' ka'. 12 Benne' naẕjwe', benne' žape chi'e ẕila' ka', ẕḻe'ele' za' beko' yix̱e' snia, na' ẕka'ne' ẕila' ka', na' žẕonnje', na' beko' yix̱e' snia na' žejtáwya'aba' ẕila' ka', na' žesḻásba' ḻégakba'. Ki žon benne' naẕjwen', benne' žape chi'e ẕila' ka', dan' bi nakkze' benne' wape ẕila' ka', na' ẕila' ka' bi zej nakba' chekze'. 13 Žẕonnj benne' naẕjwen' dan' žape chi'e ẕila' ka' nich si'ze' mežw, na' bi že' ḻaže'e ḻégakba'.

14-15 ’Neda', ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chia' žape chi'a ẕila' ka'. Kan nonbia' X̱ažo Dios neda', na' neda' nónbi'a X̱an', ḻezka' benách chia' ka', benne' zej nake' ka ẕila' chia' ka', zej nónbi'e neda', na' ẕdia' yeḻa' nban chia' ni'a chegak ẕila' ka', na' ẕila' ka', bia zej nakba' chia' nónbia'gakba' neda'. 16 Ḻezka' zej nnita' ẕila' yoble chia' ka', bia ka' bi zej nbabba' nga. Lezka' žaḻa' chejx̱í'gaka'-ba'. Bia ka' yéngeklba' chi'a, na' gákgakba' toze ḻen yebaḻe ẕila' chia' ka', na' nedkza' gape chi'a ḻégakba'.

17 ’Che ḻen X̱an' nži'ile' neda', dan' ẕdia' yeḻa' nban chia', na' yezi'an da' yoble, da' zejḻás: wa'a latje benne' ka' gótgake' neda', na' yebana' ḻo yeḻa' got. 18 Nitó benne' bi sáke'le' gote' neda', san nedkza' ẕdia' yeḻa' nban chia', na' gata'. Nzi' ḻo na'a wdían', na' nzi' ḻo na'a yezi'an da' yoble. Ki naken dan' ki gož X̱an' neda' gona'.

19 Kate' béngekle benne' judío ka' da' ki, da' yoble bel-ḻá'a lázgake' kan žékgekle' che Jesusen'. 20 Benne' zan ládjwgake' wnnágake':

—Yoe'e be' x̱iwe', na' nyaḻ yichj ḻáẕda'we'. ¿Biẕ chen' ẕze nagle chie' Ḻe'?

21 Yebaḻe' wnnágake':

—To benne' yoe'e be' x̱iwe' bi ẕchaḻje' ki. ¿Wak to be' x̱iwe' wsaljwn yej ḻawgak benne' ḻo choḻe ka'?

Benne' judío wnná bia' ka' ẕzóagake' Jesús cheḻa'ale

22 Žak byo' zag ka', na' nak ža žóngake' lni ḻo yež Jerusalén, kate' žejsá' ḻáže'gake' ka bdégake' yodo' chégake' ḻo na' Dios. 23 Ẕda Jesusen' ža yo'o yodo' gan nak ḻo ẕchil chen, dan' nzin' Ẕchil Che Salomón. 24 Benne' judío wnná bia' ka' bel-yéchjgake' Jesusen', na' belyi'e Ḻe':

—¿Batx̱kze wsano' žono' ga žek zedlto'? Cha' nako' Benne' Criston', kwáselo bḻoe'el neto'.

25 Jesusen' gože' ḻégake':

—Ba gožkza' ḻe'e, san bi žejḻe'le chia'. Žin ka' da' žona', da' ka' bde X̱a' ḻo na'a gona', zej nak bian' no naka'. 26 Ḻe'e bi žejḻe'le chia', dan' bi nbábḻenle benne' ka' zej nake' ẕila' chia' ka', kan ba gožkza' ḻe'e. 27 Ẕila' chia' ka' žéngeklba' chi'a, na' žeyónbia'gakba' neda', na' neda' nónbia'gaka'-ba', na' zá'ḻengakba' neda' tẕen. 28 Neda' ẕneẕjwa' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégakba', na' bi kwia yí'gakba', na' nitó benne' bi sáke'le' kwéjgake'-ba' ḻo na'a neda'. 29 X̱ažo Dios bénngake'-ba' chia', na' Ḻe' napže' yeḻa' wak ka yógo'te benách ka', na' bi gak nitó benne' kwéjgake'-ba' ḻo na' X̱an'. 30 Neda', na' X̱ažo Dios, toze nakto'.

31 Da' yoble benne' judío wnná bia' ka' béx̱wgake' yej ka' nich wžé'egaken' Jesusen'. 32 Jesusen' gože' ḻégake':

—Da' zan da' zej naken chawe' bena' ḻawle, dan' nzi' ḻo na'a che X̱an'. ¿Ni'a che biẕle žin chawe' ka' wže'ele neda' yej?

33 Beži'igak benne' judío wnná bia' ka', na' belyi'e Ḻe':

—Ni'a che žin chawe' ka' bi wže'eto' le' yej, san dan' bi ẕchaḻjo' chawe' che Dios. Le' nako' benachze, na' žon kwino' Dios.

34 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Nyejw ḻe'e yiche la'y kan wnná Dios, da' ẕnnan: “Neda' ẕnnia': nakle dios ka'.” 35 Nnézkzelžo da' nyejw ḻe'e yiche la'y nyéjwkzen to chi'ize. Ḻe'e yiche la'y na' benne' ka' bchaḻjḻen Dios ḻégake' nzi' lágake' dios ka'. 36 Diosen' bebeje' neda' chekze', na' bseḻe'e neda' yežlyó nga. ¿Na'a ẕnnele chia': “Le' bi ẕchaḻjo' chawe' che Dios” dan' wnnía': “Ẕi'n Dios naka'”? 37 Cha' bi žona' žin da' bde X̱ažo Dios ḻo na'a gona', bi žaḻa' chejḻe'le chia'. 38 Cha' žona' žin da' bde Dios ḻo na'a gona', ḻa'kze bi žejḻe'le chia' nedkza', le chejḻé' da' zej nak bia' žin ka' da' žona', nich gákbe'le žonḻen X̱ažo Dios neda' tẕen, na' neda' žónḻena' X̱an' tẕen.

39 Da' yoble gónegekle' séngake' Jesusen', san Ḻe' belé' ḻo ná'gake'.

40 Naž wyéj Jesusen' da' yoble yecheḻá'a yego Jordán, gan wdá Ẕwa, bennen' bezóe' benách ka' nis. Jesusen' bga'ne' ga na'. 41 Benne' zan bžíngake' gan zoa Jesusen', na' wnnágake':

—Da' li bi ben Ẕwa nitó yeḻa' wak ẕen, san yógo'te da' wnná Ẕwan' kan žaḻa' gak che benne' ni, dot da' li naken.

42 Che ḻen benne' zan bejḻé'gake' che Jesusen' gan zoe'.

11

Da' gok katen' got Lásaro

1 Kate' ža ka' Lásaro, benne' Betania, die' yižwé'. Betania na' naken lažgak Lia, na' Marta. Nak Marta na' no'le bile Lian'. 2 Nak Lian' no'le zan Lásaron', bennen' die' yižwé', na' ḻezka' nake' no'len' wloé'e da' ẕḻa' ẕix̱ ni'a X̱anžon', na' besbiže' ni'e ḻen yicha' yichje'. 3 Belseḻa' no'le zan Lásaron' to benne' bejliže' Jesusen', na' wnné':

—X̱an, bwia nga, Lásaro, bennen' nži'ilo'-ne', die' yižwé'.

4 Kate' Jesusen' benle' da' ni, gože' benne' ka' nníta'ḻengake' Ḻe', na' wnné':

—Yižwé' ni bi naken da' goten ḻe' to chi'ize, san naken nich ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen che Dios, na' ni'a che yižwé' ni ḻezka' ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chia' neda', Ẕi'n Diosen'.

5 Jesusen' nži'ile' Martan', na' no'le bile Martan', na' Lásaron'. 6 Ḻa'kze Jesusen' nži'ile' ḻégake', kate' benle' de' Lásaron' yižwé', bga'ne' gan zoe' yechóp ža ka'. 7 Wdé chope ža ka', Jesusen' gože' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Le cho'o da' yoble gan nbab Judea.

8 Naž benne' wsedle chie' ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—Benne' Wsedle, gónegekle benne' judío wnná bia' ka' wžé'egake' Le' yej. ¿Chejo' da' yoble ga na'?

9 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Zej de chežinno hora te ža. No benne' ẕde' te ža, bi chejchegwe', dan' ẕḻe'ele', dan' baní' da' zoan yežlyó nga zóaḻenen ḻe'. 10 Cha' bennen' ẕde' žel, na' chejchegwe', dan' bi zoaḻen banín' ḻe'.

11 Kate' Jesusen' beyóž bchaḻje' da' ni, naž gože' ḻégake':

—Ẕtas Lásaro, benne' lježžon', na' cha'a neda' ga na' nich yesbana'-ne'.

12 Naž benne' wsedle chie' ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—X̱an, cha' ẕtase', yeyake'.

13 Jesusen' wnné' ki dan' ba got Lásaron', san ḻégake' žékgekle' wnné': “Ẕtasze Lásaron'.” 14 Naž Jesusen' gože' ḻégake' kwáselo, na' wnné':

—Ba got Lásaron'. 15 Žebela' dan' bi wzóa' ga na', dan' gak na'a to da' gon chawen' ḻe'e, dan' gonen ga chejḻe'le chia'. Le cho'o na'a gan de Lásaron'.

16 Naž Mas, to benne' žónḻene' Jesusen' tẕen, bennen' ḻezka' lie' Benne' Kwach, gože' yezika' benne' wsedle chie' ka', na' wnné':

—Le cho'o, gátḻenžo Ḻe' tẕen.

Jesús žesbane' benne' gat ka', na' nbánḻenžo-ne'

17-19 Yež Betania na' žen' gawze gan že' yež Jerusalén, na' nga'nzen ka ẕza'žo to hóraze. Che ḻen ba bžingak benne' zan, benne' judío ka', gan zej nnita' Marta, na' Lia, nich yeyón ẕéngake' ḻégake', dan' ba got benne' zángake'. Kate' Jesusen' bžine' ga na', benle' ba gok tape ža yo'o Lásaron' ḻo yežw ba. 20 Katen' benle Martan' za' Jesusen', naž bžoje' ḻo yo'o, na' bejchage' Ḻe', san Lian' bga'nze' ḻo yo'o. 21 Martan' gože' Jesusen':

—X̱an, chela' wzó' Le' nga, bi got benne' zana'. 22 Ḻezka' na'a, nnezla' yógo'te da' nnablo' Dios, Ḻe' gonnen' chio'.

23 Jesusen' wnné':

—Yebán benne' zano'.

24 Martan' gože' Ḻe':

—Nnezla' yebane' kate' žin ža ze ḻawte ža na' katen' yebangak benne' gat ka'.

25 Naž Jesusen' wnné':

—Nedkza' naka' Benne' žesbane' benne' gat ka', na' ḻezka' naka' Benne' zej nbanḻen benách ka'. Nóte'teze benne' chejḻi'e chia' neda', ḻa'kze gate', yebankze', 26 na' yógo'te benne' ka' nníta'gake' nbángake', na' žejḻé'gake' chia', bi gátgake' to chi'ize. ¿Žejḻi'o da' ni?

27 Martan' gože' Ḻe':

—O', X̱an. Žejḻi'a nako' Le' Benne' Criston', Ẕi'n Dios, Bennen' bchebe ḻaže' Dios seḻe'e yežlyó nga.

Ẕbeže Jesús dan' žeyache' ḻáže'le' no'le zan Lásaro ka'

28 Kate' Marta beyóž bchaḻje' da' ni, beyeje' yo'o, na' bejliže' Lia, no'le bile', na' ži žize gože' ḻe':

—Benne' Wsedle zoe' nga, na' ẕnnie' le'.

29 Kate' benle Lian' da' ni, ḻa' wzó ža'tie', na' wyeje' gan zoa Jesusen'. 30 Bi na' cho'o Jesusen' yeždon', san zoaze' gan bejchág Martan' Ḻe'. 31 Kate' benne' judío ka', benne' nníta'gake' ḻo yo'on', na' žeyón ẕéngake' no'le ka', bḻé'egekle' wzó ža' Lian', na' taríaze bžoje', naž bejnáwgake' ḻe', na' wnnágake':

—Cheje' žoa'a yežw ba nich chejcheže' ga na'.

32 Naž bžin Lian' gan zoa Jesusen'. Kate' bḻe'ele' Ḻe', byechwe' x̱ni'e, na' gože' Ḻe':

—X̱an, chela' wzó' Le' nga, bi got benne' zana'.

33 Kate' bḻe'el Jesusen' ẕbeže', na' ḻezka' ẕbéžegak benne' judío ka' zej nníta'ḻengake' ḻe', naž gok nyache' ḻaže'e, na' bka' chi'e, 34 na' wnné':

—¿Gaẕ bkáche'le-ne'?

Belyi'e Ḻe':

—Da wio'.

35 Wžeže Jesusen'. 36 Naž bchaḻjgak benne' judío ka', na' wnnágake':

—Le wia nga kan nží'iḻe'ele' ḻe'.

37 Baḻe' wnnágake':

—Ben Benne' ni ga ẕḻe'el bennen' goke' ḻo choḻe. ¿Gok bene' ga bi got Lásaron'?

Žebán Lásaro ḻo yeḻa' got

38 Da' yoble Jesusen' bka' chi'e, na' bžine' gan de yežw ban'. Ba na' yo'on to bloj ḻe'e ya'a yej gan nadjw yežw ban', na' da' to yej blag da' nsejwn gan žo'o no benne' ḻo blojen'. 39 Jesusen' gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Le yeká'a yej blagen'.

Naž Marta, no'le zan benne' gaten', gože' Ḻe':

—X̱an, ba ẕḻe'e zgot dan' ba gok tap ža nate'.

40 Jesusen' wnné':

—¿Kege gožkza' le' cha' žejḻi'o, ḻe'elo' yeḻa' wak ẕen che Dios?

41 Naž beká'agake' yej blagen' da' nsejwn gan žo'o no benne' ḻo blojen' gan yo'o benne' gaten'. Bwia Jesusen' ya'abale, na' wnné':

—X̱e, žapa' Le': “Žóx̱keno'” dan' ženlo' chia' neda'. 42 Neda' nnezla' žéntezelo' chia' neda', san ẕchaḻja' ki nich gak da' chawe' chegak benne' zan ki, na' nich chejḻé'gake' Le' bséḻa'kzo' neda'.

43 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, wnníe' zižje, na' wnné':

—Lásaro, bežój kile.

44 Bežój benne' gaten' ḻo yežw ban', zej nžej ni'a ne'e ḻen láže'do' ka', na' ngache' ḻawe' ḻen yetó láže'do'. Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le yeséž laže' ka' ḻo ni'a ne'e, na' le we' latje yezé'e.

Žon x̱tíža'gak benne' wnná bia' ka' nich gótgake' Jesús

(Mt. 26:1‑5; Mr. 14:1‑2; Lk. 22:1‑2)

45 Benne' zan, benne' judío ka', jákḻene' Lia tẕen, na' bḻé'egekle' dan' ben Jesusen'. Naž bejḻé'gake' chie'. 46 Baḻe' jake' gan zej nnita' benne' yodo' fariseo ka', na' bzéngekle' ḻégake' kan ben Jesusen'. 47 Naž bdobgak tẕen benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka', na' bx̱oz wnná bia' ka', na' wnnágake':

—¿Nakx̱kze gonžo? Žon bennen' da' zan yeḻa' wak ẕen. 48 Cha' wnéẕjwžo Ḻe' latje gonže' kan žone', yógo'te benách chejḻé'gake' chie', na' yídegak benne' Roma ka' nga, na' wchínnjgake' yodo' la'y chežo, na' yež chežo nga.

49 Naž bchaḻj Kaifás, bennen' nake' bx̱oz blo yizen', na' žónḻene' ḻégake' tẕen, na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e bi be nnézlele, 50 na' bi žákbe'elele žon byenen gat to benne' ni'a chegak benách ka', nich bi kwia yi'gak yógo'te benne' judío ka'.

51 Kege žakze chie' bchaḻje' da' ni, san dan' nake' bx̱oz blo yizen', che ḻen bchaḻje' ḻo wláz Dios kan žaḻa' gat Jesusen' ni'a chegak benne' yežen'. 52 Gat Jesusen', kégeze ni'a che yežen', san ḻezka' gate' nich wtobe' ẕi'n Dios ka', benne' zej náslase', nich gákgake' toze. 53 Ka' goken, ḻa' ža na'ze ben x̱tíža'gake' gótgake' Jesusen'. 54 Che ḻen biž wdá Jesusen' kwáselo gan zej nnita' benne' judío ka', san bezé'e ga na', na' wyeje' to latje gawze gan nak latje dach, na' bḻe'e ḻo yež Efraín, gan bga'ne' tẕen ḻen benne' wsedle chie' ka'.

55 Kate' ža na' za' gawze Lni Pasko' chegak benne' judío ka' kate' žejsá' ḻáže'gake' kan ben Dios katen' bebeje' benách chie' ka' ḻo yežlyó Egipto. Bžojgak benne' zan ḻo yež ka', na' jake' ḻo yež Jerusalén kate' za' žin lni na', nich chejpá' kwíngake' kan nak che yodo'. 56 Benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén beyíljgake' Jesusen', na' katen' wnníta'gake' ḻo ẕchil yodo', belnnable' ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—¿Biẕ ẕnnale ḻe'e? ¿Wide' lni, cha' bi yide'?

57 Ba wnnagak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' yodo' fariseo ka', cha' no benne' nnezle' gan zoa Jesusen', žaḻa' yedjzenle' ḻégake' nich gak chejx̱éngake' Ḻe'.

12

To no'le lie' Lia ẕgo'e da' ẕḻa' ẕix̱ ni'a Jesús

(Mt. 26:6‑13; Mr. 14:3‑9)

1 Kate' ne zej nga'n yex̱óp ža žin Lni Pasko' kate' žejsá' ḻáže'gake' kan ben Dios katen' bebeje' benách chie' ka' ḻo yežlyó Egipto, bḻa' Jesusen' ḻo yež Betania, gan zoa Lásaro, bennen' gote', na' besbán Jesusen' ḻe' ḻo yeḻa' got. 2 Naž bsí'ni'agake' to yeḻa' waw ga na' da' gaw Jesusen'. Lia, no'le zan Lásaron', wloé'e yeḻa' wawn', na' že' Lásaron' ladjw benne' ka' žé'ḻengake' Jesusen' tẕen, gan že'j žáwgake'. 3 Naž Lian' bex̱we' ka to ya da' ẕḻa' ẕix̱ che yeje susén ḻas, da' záka'ḻe'en, na' wloé'en ḻo ni'a Jesusen'. Besbiže' ni'e ḻen yicha' yichje'. Dot ḻo yo'on' wžé' be' ẕix̱en'. 4 Naž bchaḻj to benne' wsedle che Jesusen', bennen' lie' Judas Iskariote, ẕi'n to benne' lie' Smon, na' nake' bennen' wdíe' Jesusen' ḻo na'gak benne' yodo' ka', na' wnné':

5 —¿Biẕ chen' bi wdó'w da' ẕḻa' ẕix̱en', da' zakan' láẕjwžo che to yiz, na' gak no benne' chise' mežwn' chegak benne' yache' ka'? 6 (Wnné' ki, kege dan' že' ḻaže'e benne' yache' ka', san nake' wbán, na' ḻekze' noe'e bzod mežw chégake', na' ẕká'lane' mežwn' da' ẕgó'ogake' ḻo bzoden'.)

7 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Le we'e latje, dan' nak da' ni da' bene' to da' ẕpe'en che ža gacha'a ḻo yežw ba. 8 Benne' yache' ka' zej nníta'ḻenteze' ḻe'e, san neda' bi gá'nteza' gan zoale.

Benne' judío wnná bia' ka' žénegekle' gótgake' Lásaro

9 Kate' béngekle benne' judío ka' zoa Jesusen' ḻo yež Betania, benne' zan žjake' ga na', kégeze dan' zoa Jesusen' ga na', san ḻezka' dan' žénegekle' ḻé'egekle' Lásaro, bennen' besbán Jesusen' ḻo yeḻa' got. 10 Naž bx̱oz wnná bia' ka' ben x̱tíža'gake' ḻezka' gótgake' Lásaron'. 11 Ka' goken dan' benne' zan, benne' judío ka', žejḻé'gake' che Jesusen', na' ba wléj yíchjgake' bx̱oz wnná bia' ka' ni'a che Lásaron'.

Ẕka'n ẕéngake' Jesús kate' žoe'e yež Jerusalén

(Mt. 21:1‑11; Mr. 11:1‑11; Lk. 19:28‑40)

12 Bžingak benne' zan ḻo yež Jerusalén ža Lni Pasko', na' ža chope ža béngekle' za' Jesusen' ḻo yežen'. 13 Naž wdíchjwgake' zin ka', na' bžójgake' nich chejchággake' Jesusen', na' wžéžeya'agake' zižje, na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen Dios! ¡Ga'n ẕen Benne' ni ze'e ḻo wláz X̱anžon', na' nna bi'e benách Israel ka'!

14 Jesusen' bžeḻ-le' to búrrodo', na' wžíe'-ba' kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

15 Bi žébele ḻe'e, zoale yež Sión.

Le wia nga, za' Benne' nna bi'e ḻe'e.

Žie' to búrrodo'.

16 Kate' gok da' ni, bi bejní'igekle benne' wsedle ka' che Jesusen', san wdé na', kate' bebane' Ḻe' ḻo yeḻa' got, na' beyepe' ya'abá che Dios, naž bejsá' ḻáže'gake' da' ni da' nyejw ḻe'e yiche la'y kan žaḻa' gaken chie', na' ki goken chie'.

17 Ḻezka' benne' ka' wnníta'ḻengake' Jesusen' katen' bḻiže' Lásaro, bennen' bgache'e ḻo yežw ba, na' besbane' ḻe' ḻo yeḻa' got, bzoa lígake' che da' bene'. 18 Ḻezka' che ḻen bžojgak benne' ka', na' bejchággake' Jesusen', dan' béngekle' kan nak yeḻa' wak ẕen na' da' bene' Ḻe'. 19 Naž benne' yodo' fariseo ka' bcháḻjgake' ḻa' ḻégakze', na' wnnágake':

—Nak bia' bi be sáke'lžo gonžo. Le wia kan žónḻengak yógo'te benách Ḻe' tẕen.

Benne' zi'to' ka' žíljgake' Jesús

20 Baḻe benne' zi'to' ka' zej nžage' benne' ka' bžíngake' ḻo yež Jerusalén ža Lni Paskon' nich wká'n ẕéngake' Dios. 21 Benne' zi'to' ka' bejchággake' Lip, benne' Betsaida, yežen' nbaben Galilea, na' góta'yoegekle' ḻe', na' wnnágake':

—Benne', žénelto' ḻe'elto' Bennen' lie' Jesús.

22 Wyéj Lipen', na' bzenle' Ndres da' ni. Naž Ndrezen' ḻen Lipen' bejzéngeklen' Jesusen'. 23 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Za' žin ža gata' neda', Benne' Golje' Benách, na' yeyá'a latje chia' ya'abá che Dios. 24 Da' li žapa' ḻe'e: ga'n toze to bínnedo' cha' bi gachen' ḻo yo, na' te chen. Cha' te che bínnedon', ḻan', na' wneẕjwn bínnedo' zánḻe'eže. 25 No benne' že' ḻáže'ze' yeḻa' nban chie', wniten', dan' gat to chi'ize bennen'. No benne' bi že' ḻáže'ze' yeḻa' nban da' nape' yežlyó nga gape chi'en, na' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie'. 26 Cha' žénele no benne' gone' x̱china', žaḻa' gónḻene' neda' tẕen, na' gan chejsóa' neda', chejsóa bennen' žone' x̱china'. Cha' žon to benne' x̱china', X̱ažo Dios gape' ḻe' ba la'ne.

Jesús ẕḻoe'ele' kan za' gótgake' Ḻe'

27 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Na'a žek zédḻe'ela'. ¿Biẕkze nnia'? ¿Nnia': X̱e, beslá neda' ḻo da' žaḻa' gaken chia' na'a? Che ḻen bḻa'a, nich soela' da' žaḻa' gaken chia' na'a. 28 X̱e, ben ga ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chio'.

Naž benle chi'i to Benne' ẕchaḻje' ya'abá che Dios, na' wnné':

—Ba bena' ga nḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chia', na' da' yoble gona' ga ḻa' ḻawn.

29 Benne' zan, benne' ka' nníta'gake' ga na', béngekle' chi'i na', na' wnnágake':

—¡Wzió' wnnén!

Yebaḻe benne' ka' wnnágake':

—To wbás che ya'abá che Dios bcháḻjḻene' Ḻe'.

30 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—Benle chi'i na', kege ni'a chia' neda', san ni'a chele ḻe'e. 31 Ba bžin ža wchi'a ḻaže' Dios benách yežlyó nga. Na'a Dios cho'ne' da' x̱iwe' na'le, dan' ẕnna bian' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 32 Na'a, cha' benne' ka', benne' gótgake' neda', wchísgake' neda', Benne' Golje' Benách, ža'le, gona' ga dobgak yógo'te benách ka' gan soa' neda'.

33 Ḻen da' ni da' bchaḻj Jesusen' bḻoe'ele' ḻaw kan gate'. 34 Benne' zan ka' belyi'e Jesusen', na' wnnágake':

—Neto' benlto' chegak benne' ka', benne' béḻgake' x̱tiža' Dios, da' ẕnnan: “Sóateze Benne' Criston'.” ¿Biẕ chen' ẕnno' Le': “Žon byenen wchísgake' Benne' Golje' Benách?” ¿Noẕkzen' Benne' Golje' Benách?

35 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Yetó chí'ido'ze sóaḻena' ḻe'e, na' naka' baní' chele. Le da kate' ne zóaḻena' ḻe'e, na' de banín' chele, nich bi gak choḻ nitle. Nóte'teze benne' ẕde' gan nak choḻ bi nnezle' gan zeje'. 36 Kate' ne zóaḻena' ḻe'e, naka' baní' chele. Le chejḻé' chia' neda', naka' baní' chele nich gakle ẕi'n Bennen' nake' banín' da' naken ḻi ḻaže'.

Kate' beyóž bchaḻj Jesusen', beyeje', na' benít ḻawe' gan nníta'gake'.

Da' žonen ga bi žejḻe'gak benne' judío ka' che Jesús

37 Ḻa'kze ben Jesusen' da' zan yeḻa' wak ẕen ḻawgak benne' judío ka', bi bejḻé'gake' chie'. 38 Ka' goken, bžin dan' bzoj Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné':

X̱an, ¿noẕkze benne' bejḻi'e da' bchaḻjto'?

¿Noẕkze benne' bḻoe'el X̱anžo Dios ḻe' yeḻa' wak chie'?

39 Ka' goken, bi gok chejḻé'gake' che Jesusen'. Goken kan wnná Isaíasen' katen' wnné':

40 Dios bene' ga gok choḻ yichj ḻáẕdo'gake',

na' gok choch ḻáẕdo'gake'

nich bi ḻé'egekle' ḻen yej ḻáwgake',

na' nich bi chejní'igekle' ḻo yichj ḻáẕdo'gake'.

Na' wnná Dios:

Bi yeyákgake' chia' nich yeyona' ḻégake'.

41 Bchaḻj Isaíasen' da' ni dan' bḻe'ele' yeḻa' ẕen che Benne' Criston', na' bchaḻje' kan gak chie' Ḻe'.

42 Ḻa'kze goken ki, bejḻe'gak benne' zan che Jesusen'. Ḻezka' bejḻe'gak baḻe benne' wnná bia' ka' chie', san dan' ẕžébegake' benne' yodo' fariseo ka', bi bzoa lígake' chie' kwáselo. Ki béngake' nich bi kwéjgake' ḻégake' to chi'ize gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 43 Ḻezka' béngake' ki dan' že' ḻáže'gakže' gápegak benách ka' ḻégake' ba la'ne, ka že' ḻáže'gake' gape Dios ḻégake' ba la'ne.

Kwia yí'gake' dan' bi žejḻé'gake' da' bchaḻj Jesús

44 Jesusen' wnníe' zižje, na' wnné':

—No benne' žejḻi'e chia' neda', kege chia' nedza' žejḻi'e, san ḻezka' žejḻi'e che X̱a', Bennen' bseḻe'e neda'. 45 Ḻezka', no benne' ẕḻe'ele' neda', ḻezka' ẕḻe'ele' X̱an', Bennen' bseḻe'e neda'. 46 Neda' naka' baní', na' bḻa'a yežlyó nga, nich bi ga'ngak benne' ka' ḻo choḻe, yógo'te benne' ka' chejḻé'gake' chia' neda'. 47 Cha' ženle no benne' x̱tiža'a, na' bi žapen' ba la'ne, kege neda' choga' che bennen' kwia yi'e, dan' bḻa'a nga, kege nich choga' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga kwia yí'gake', san nich yeslá' benách ki. 48 No benne' ẕzoe' neda' cheḻa'ale, na' bi ẕzi' ḻo ne'e x̱tiža'a, ba zoa da' chogen chie' kwia yi'e. Dižan' dan' bcháḻjḻena' ḻe'e naken da' chogen che bennen' kwia yi'e ža ze ḻawte ža na'. 49 Ki naken dan' ẕchaḻja', kege žakze chia', san X̱a', Bennen' bseḻe'e neda', gože' neda' da' žaḻa' nnia', na' ḻezka' kan žaḻa' wchaḻja'. 50 Nnezla' gož Dios neda' gona' ki nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chegak benách ka'. Ki naken, ẕchaḻja' kan ba gožkze X̱an' neda'.

13

Jesús žibe' ní'agak benne' wsedle chie' ka'

1 Bžin ža za' žin Lni Pasko' kate' žejsá' ḻáže'gake' kan ben Dios, katen' bebeje' benách chie' ka' ḻo yežlyó Egipto. Jesusen' nnézkzele' za' žin ža chie' gate', katen' wzé'e yežlyó nga, na' yeyeje' gan zoa X̱e'. Kan nži'ile' benách chie' ka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, na'a nži'ile' ḻégake' na' zejte gate' ḻo wláz ḻégake'.

2 Da' x̱iwe' ba ngo'o yeḻan' Judas Iskariote, ẕi'n to benne' lie' Smon, nich wdíe' Jesusen' ḻo na'gak benne' ka' gótgake' Ḻe'. 3 Jesusen' nnézkzele' kan nak, bžoje' gan zoa Dios, na' yeyeje' gan zoa Dios, na' Dios, X̱e', ba bdie' ḻo ne'e Ḻe' dot yeḻa' wnná bia' chie'. 4 Che ḻen, kate' ne že'j žáwgake', wzó ža' Jesusen', na' beké'e lažen' žx̱oa x̱kože'e. Bex̱we' to laže' da' žesbížḻenžon na'žo, da' bde'en ḻi'e. 5 Naž wdé'e nis to ḻo ẕiga' ya, na' wzó ḻawe' žibe' ní'agak benne' wsedle chie' ka', na' žesbiže' ní'agake' ḻen lažen' da' dan' ḻi'e.

6 Kate' bžin Jesusen' gan že' Smon Bedw, Bedon' gože' Ḻe':

—X̱an, bi žaḻa' chibo' Le' ni'a.

7 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Da' ni da' žona', bi žejni'ilon' na'a, san te na'a chejni'ilon'.

8 Naž Bedon' gože' Ḻe':

—Bi chibkzo' Le' ni'a.

Jesusen' gože' ḻe':

—Cha' neda' bi chiba' le', bi sáke'lo' gónḻeno' neda' tẕen.

9 Naž Smon Bedon' gože' Ḻe':

—X̱an, kégeze ni'a chibo', san ḻezka' chibo' na'a, na' yichja'.

10 Jesusen' gože' ḻe':

—No benne' nyaže', ní'aze' žon byenen chažen, dan' ba nakkze' chawe' dotie', na' ḻe'e nakle chawe', san kege yógo'tele.

11 Ki wnná Jesusen': “Kege yógo'tele nakle chawe'” dan' nnézkzele' no benne' ládjwgake' wdíe' Ḻe'.

12 Beyóž wdíb Jesusen' ní'agake', na' beyakwe' lažen' bx̱oa x̱kože'e. Bebi'e gan že'j žáwgake', na' gože' ḻégake':

—¿Žejní'ilele dan' za' bena' chele? 13 Ḻe'e že'le neda': “Benne' Wsedle” na': “X̱an.” Da' li nak da' ẕnnale, dan' ki naka'. 14 Na'a, cha' neda' naka' X̱anle, na' Benne' Wsedle chele, na' wdiba' ní'ale, ḻezka' žaḻa' gonle ḻe'e, chible ni'a lježle tole yetole. 15 To da' bḻoe'elan' ḻe'e nich gonle ḻe'e kan bena' neda'. 16 Da' li žapa' ḻe'e: to benne' wen žin bi nakže' blo ka X̱ane', na' to benne' wbás bi nakže' blo ka bennen' bseḻe'e ḻe'. 17 Cha' žejní'ilele yógo'te da' ki, ba nez ẕen gaken chele ḻe'e cha' gonle ki. 18 Da' ni da' ẕnnia' bi žapa' yógo'tele. Nónbia'kza' benne' ka' wžekza' neda', san žon byenen gak dan' nyejwn ḻe'e yiche la'y, dan' ẕnnan: “To benne' že'j žáwḻene' neda' tẕen wži'e chia' neda'.” 19 Na'a ẕḻoe'ela' ḻe'e zga'ale kan gaken, nich katen' gaken ki, na' chejḻe'le zoakza' neda'. 20 Da' li žapa' ḻe'e: no benne' gape' to benne' wbás ba la'ne, benne' seḻa'a neda', ḻezka' gape' neda' ba la'ne, na' no benne' gape' neda' ba la'ne, ḻezka' gape' X̱a' ba la'ne, Bennen' bseḻe'e neda'.

Jesús ẕnne' wdé Judas Ḻe' ḻo na'gak benách ka'

(Mt. 26:20‑25; Mr. 14:17‑21; Lk. 22:21‑23)

21 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, gok nyache' ḻaže'e, na' kwáselo wnné':

—Da' li žapa' ḻe'e: to benne' zoe' ládjwle ḻe'e nga wdíe' neda'.

22 Naž benne' wsedle chie' ka' bwíagake' ḻaw ljéžgake' toe' yetóe', na' gok zédgekle', na' wzá' ḻáže'gake' nólegake' bchaḻj Jesusen' chie'. 23 To benne' wsedle chie', bennen' Jesusen' nži'ile' ḻe', zoe' kwite'. 24 Smon Bedw bḻoé'ezele' bennen' nich nnable' Jesusen' nólegake' bchaḻje' chie'. 25 Naž bennen' zoe' kwit Jesusen' gože' Ḻe':

—X̱an, ¿noẕen' bchaḻjo' chie'?

26 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Bennen' wa'a-ne' yet x̱til da' nbisen.

Naž besbise' yet x̱tilen', na' bi'en che Judas Iskariote, ẕi'n to benne' lie' Smon. 27 Beyóž bdaw Judas na' yet x̱tilen', wyáz da' x̱iwe' ḻo yichj ḻáẕda'we'. Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Dan' yo'o ḻažo'o gono', bentgan na'a.

28 Yezika' benne' wsedle ka' che Jesusen', benne' žé'gake' ga na', na' že'j žáwgake', bi žejní'igekle' biẕ chen' gože' ḻe' ki. 29 Dan' nwa' Judas na' bzod mežw chégake', che ḻen gókgekle' baḻe' Jesusen' gože' ḻe': “Bejx̱í' da' gawžo” o wnné': “Bia' late' chegak benne' yache' ka'.” 30 Katen' Judas na' beyóž bdawe' yet x̱tilen', na' ḻa' bžojtie', ne nak žel.

Jesús ẕchi'le' žo'o to da' kobe da' žon byenen gonžon

31 Kate' ba bžoj Judas, wnná Jesusen':

—Na'a za' ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chia' neda', Benne' Golje' Benách, na' ḻezka' ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen che Dios. 32 Cha' ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen che Dios ni'a chia' neda', Ẕi'ne', ḻezka' gonkze Dios ga ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chia' neda', Ẕi'ne', na' ḻa' gontie' ki. 33 Ḻe'e, ẕí'na'do' ka', yetó chí'ido'ze zóaḻena' ḻe'e. Yeyiljle neda', na' kan ba goža' benne' judío ka', ḻezka' žapa' ḻe'e na'a: gan cha'a neda', bi gak yidle žakze chele. 34 To da' kobe ẕchi'la' ḻe'e: le ži'il lježle tole yetole. Kan neda' nži'ila' ḻe'e, ḻezka' žaḻa' ží'ilele lježle tole yetole. 35 Cha' ží'ilele lježle tole yetole, gékbe'egekle yógo'te benách žónḻenle neda' tẕen.

Jesús ẕnne' nna Bedw bi nónbi'e Ḻe'

(Mt. 26:31‑35; Mr. 14:27‑31; Lk. 22:31‑34)

36 Naž Smon Bedw wnnable' Jesusen', na' wnné':

—X̱an, ¿gaẕkzen' chejo'?

Bechebe Jesusen', na' wnné':

—Gan cha'a neda', bi gak sá'ḻeno' neda' na'a, san te na'a yido' gan cha'a neda'.

37 Bedon' gože' Ḻe':

—X̱an, ¿biẕ chen' bi gak sá'ḻena' Le' na'a? Zoakza' wdía' yeḻa' nban chia', na' gata' dan' nži'ila' Le'.

38 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—¿Wdío' yeḻa' nban chio' dan' nži'ilo' neda'? Da' li žapa' le', zga'ale kate' kweže leko', wži'o chia' chonne chi'i, na' nno' bi nónbi'o neda'.

14

Jesús nake' nez da' chéjḻenžo nich žinžo gan zoa X̱ažo Dios

1 Wnná Jesusen':

—Bi gek zédlele. Le chejḻé' che Dios, na' le chejḻé' chia' neda'. 2 Latje zan zej den liž X̱a'. Chela' bi naken ki, neda' ba gožkza' ḻe'e. Cha'a neda' na'a, chejkweza' latje chele gan chejsoale. 3 Cha' chejkweza' latje chele gan chejsoale, na' yeḻá'a da' yoble, nich yechi'a ḻe'e latje chian', nich gan chejsóa' neda', ḻezka' ḻe'e chejsoale ga na'. 4 Nnézkzelele gan cha'a, na' ḻezka' nónbia'le nez.

5 Mas gože' Ḻe':

—X̱an, bi nnezlto' gan chejo'. ¿Nakx̱kze gak gónbia'to' nezen'?

6 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Neda' nakkza' nez ḻi, na' naka' da' nak dot da' li, na' naka' Benne' zej nbanḻen benách ka'. Ni'a chia' nedza' gak ḻa' no benne' gan zoa X̱ažo Dios. 7 Chela' nónbia'le neda', ḻezka' nónbia'le X̱an'. Na'a, nónbia'le-ne' na' ba bḻé'elele-ne'.

8 Naž Lip gože' Ḻe':

—X̱an, bḻoe'el neto' X̱on', ná'teze.

9 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Lip, scha ba goken zóaḻena' ḻe'e. ¿Bi nónbi'o neda'? No benne' ẕḻe'ele' neda', ḻezka' ẕḻe'ele' X̱an'. ¿Na'a nno': “Bḻoe'el neto' X̱on'”? 10 ¿Bi žejḻi'o zóaḻenkza' X̱a', na' X̱an' zóaḻenkze' neda'? Da' ki da' ẕcháḻjḻena' ḻe'e, kege žakze chia' ẕchaḻjan', san X̱a' zóaḻenkze' neda', na' Ḻekze' žone' žin ki. 11 Le chejḻé' chia', zóaḻenkza' X̱a', na' X̱an' zóaḻenkze' neda'. Cha' bi gak gonle ki, le chejḻé' chia' neda' ni'a che žin da' žona'. 12 Da' li žapa' ḻe'e: da' ka' žona' neda', ḻezka' gon bennen' žejḻi'e chia' neda', na' da' ẕenže ka' gone' dan' yeyá'a gan zoa X̱ažo Dios. 13 Yógo'te da' nnáblele X̱ažo Dios, na' wkónlele žin la' neda', neda' gona' dan' nnable, nich wḻoe'ela' ḻaw neda', Ẕi'n Dios, yeḻa' baní' ẕen che X̱ažo Dios. 14 Bíte'teze dan' nnable, na' wkónlele žin la' neda', neda' gonan'.

Jesús seḻe'e Dios Be' La'y yedjsóaḻene' benách chie' ka'

15 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Cha' nží'ilele neda', le gon da' žapa' ḻe'e, 16 na' neda' gáta'yoela' X̱ažo Dios, na' Ḻe' seḻe'e Benne' yoble, Benne' gákḻene' ḻe'e, Benne' gon choche' ḻe'e, na' sóaḻenteze' ḻe'e. Bennen' nake' Dios Be' La'y, Benne' ẕnnakze' da' li. 17 Benách ka' nníta'gake' yežlyó nga bi gak si' ḻo ná'gake' Ḻe', dan' bi gak ḻé'egekle' Ḻe', na' bi gak gónbia'gake' Ḻe', san zóaḻenkze' ḻe'e, na' soe' ḻo yichj ḻáẕdo'le. 18 Bi wka'na' ḻe'e ka x̱kwide' wzéb ka'. Yeḻá'a, na' yedjsóaḻena' ḻe'e. 19 Yetó chí'ido'ze, na' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga biž ḻé'egekle' neda', san ḻe'e yeḻé'elele neda'. Dan' zoakza' nbana' neda', ḻezka' ḻe'e, to chi'ize soale nbanle. 20 Ža na' katen' Dios Be' La'y na' yedjsóaḻene' ḻe'e, nnézkzelele zóaḻenkza' X̱ažo Dios, na' ḻe'e zóaḻenle neda', na' neda' zóaḻenkza' ḻe'e. 21 Nóte'teze benne' ẕzi' ḻo ne'e x̱tiža'a, na' žone' kan ẕnnan, nak bia' nži'ile' neda'. X̱ažo Dios ži'ile' bennen' nži'ile' neda', na' neda' ži'ila' bennen', na' wḻoé'e ḻawa' ḻawe' ḻe'.

22 Judas gože' Ḻe', (kege Judas Iskariote), na' wnné':

—X̱an, ¿nakx̱kze gak wḻoé'e ḻawo' ḻawto' neto', na' bi wḻoé'e ḻawo' ḻawgak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga?

23 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Nóte'teze benne' nži'ile' neda' gone' kan ẕnna x̱tiža'a, na' X̱ažo Dios ži'ile' ḻe', na' yedjsóaḻento' ḻe' ḻo yichj ḻáẕda'we'. 24 Nóte'teze benne' bi nži'ile' neda' bi žone' kan ẕnna x̱tiža'a. Da' bénlele, da' bchaḻja' neda', kege chia' nedzan', san naken che X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda'.

25 ’Žapkza' ḻe'e da' ki kate' ne zóaḻena' ḻe'e, 26 san Dios Be' La'y, Bennen' seḻa' X̱ažo Dios chele, gákḻene' ḻe'e, na' gon choche' ḻe'e dan' wkónlele žin la' neda'. Wsedle' ḻe'e yógo'te, na' wsé'e ḻáže'le kan nak yógo'te da' ba goža' ḻe'e.

27 ’Wka'na' da' wká'n ži yichj ḻáẕdo'le. Dan' wká'n ži yichj ḻáẕdo'le da' gonna' chele, bi naken ka da' ẕnéẕjwgak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Bi gek zédlele, na' bi žébele. 28 Ba bénlele da' ba goža' ḻe'e, wnnía': yeyá'a, na' yeḻá'a, na' yedjsóaḻena' ḻe'e. Chela' nží'ilele neda', na' yebélele katen' goža' ḻe'e yeyá'a gan zoa X̱ažo Dios, dan' nakže blo X̱ažo Dios ka naka' neda'. 29 Na'a, ba goža' ḻe'e zga'ale kate' gaken, nich kate' gaken ki, chejḻe'le chia' neda'.

30-31 ’Biž wcháḻjḻena' ḻe'e da' zan, dan' za' da' x̱iwe', dan' ẕnna bian' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Ḻa'kze bi de ḻo nan' bi da' gonen chia' neda', ki žaḻa' gaken nich nnézgekle benách ka' nníta'gake' yežlyó nga nži'ila' X̱ažo Dios, na' žona' kan ba gože' neda' gona'. Le so ža', na' le cho'o.

15

Kan nak che lba uba, na' chegak ni'a nen' ka'

1 Ḻezka' Jesusen' gože' ḻégake':

—Naka' neda' ka to lba uba da' naken ḻi ḻaže', na' X̱a' nake' ka benne' žaz ža'n, benne' žape chi'e lban'. 2 Choge' bíte'teze ni'a na' lban', dan' naka' neda', da' ka' bi be želbían, na' wchi'e yógo'te ni'a nen' ka', da' želbían, nich gákgaken chawe', na' kwíagaken yelate'. 3 Ḻe'e ba nakle chawe' ni'a che dižan' da' ba bcháḻjḻena' ḻe'e. 4 Le gónḻenteze neda' tẕen, kan neda' žónḻenteza' ḻe'e tẕen. Kan nak che ni'a na' lban', bi be gak kwian žakze chen, cha' bi gónḻentezen lban' tẕen, ḻezka' naken chele, bi be gak gonle cha' bi gónḻentezle neda' tẕen.

5 ’Naka' neda' ka lban', na' ḻe'e nakle ka ni'a nen' ka'. No benne' gónḻenteze' neda' tẕen, kan neda' žónḻenteza' ḻe' tẕen, benne' ni nake' ka ni'a na' lban' dan' ẕbian da' ẕenḻe'e, dan' cha' yekwasle ḻen neda', bi be gak gonle. 6 No benne' bi gónḻenteze' neda' tẕen, gak chie' kan žak chegak ni'a na' lban', da' ka' bi zej naken chawe', Ẕchóggake' ni'a nen' ka', na' bížgaken. Katen' ba nbižgak ni'a nen' ka', na' wtóbgaken', na' chó'ngaken' ḻo yi', na' chéygaken.

7 ’Cha' gónḻentezle neda' tẕen, na' cha' gonle kan ẕnna x̱tiža'a, wake nnable bi da' yénelele, na' neda' gonan'. 8 Gaple ḻe'e X̱ažo Dios ba la'ne katen' gonle x̱chine', na' gakle ka ni'a na' lban', da' ka' želbían, na' ki gak bia' da' li nakle benne' ka' žónḻengake' neda' tẕen. 9 Kan X̱ažo Dios nži'ile' neda', ḻezka' nži'ila' ḻe'e. Le gónteze kan žaḻa' gon no benne' nži'ila'-ne'. 10 Cha' gonle kan žapa' ḻe'e, gonle kan žaḻa' gon no benne' nži'ila'-ne', kan neda' žona' kan X̱ažo Dios ba gože' neda' gona', na' žónteza' da' žaz ḻaže' Dios, Bennen' nži'ile' neda'.

11 ’Da' ki žapa' ḻe'e nich yebélele tẕen ḻen neda', na' gaken dot ḻi ḻaže' kan yebélele. 12 Da' ni naken da' ẕchi'la' ḻe'e gonle: le ži'il lježle tole yetole, kan neda' nži'ila' ḻe'e. 13 Bi gak no benne' ží'ižele' lježe' ka gon bennen' wdíe' yeḻa' nban chie', na' gate' nich gákḻene' lježe' ka' dan' nži'ile' ḻégake'. 14 Ḻe'e nakle ljéža'do' ka' cha' gonle kan bchi'la' ḻe'e gonle. 15 Biž nnia' chele nakle wen žin chia' ka', dan' bi nnezle benne' wen žin da' gon x̱ane'. Neda' wnnía' chele nakle ljéža'do' ka', dan' bena' ga nnézlele yógo'te da' gož X̱a' neda' gona'. 16 Kege ḻe'e wžele neda', san neda' wžekza' ḻe'e, na' bnnita'a ḻe'e nich chejle bi da' chjenle, kan žongak ni'a na' lban', da' ka' želbían da' ẕenḻe'e, na' gá'nteze dan' gonle. Ki gaken, X̱ažo Dios gonne' chele yógo'te da' nnáblele-ne', katen' wkónlele žin la' neda'. 17 Da' ni naken da' ẕchi'la' ḻe'e gonle. Le ži'il lježle tole yetole.

Góngake' chegak benách che Jesús kan béngake' chie'

18 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Cha' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga ẕzóagake' ḻe'e cheḻa'ale, nnézlele ba bzóagake' neda' cheḻa'ale zga'ale kan ẕzóagake' ḻe'e cheḻa'ale na'a. 19 Chela' nakle toze ḻen benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, ží'igekle' ḻe'e kan zej nži'ile' ljéžgake' ka', san ẕzóagake' ḻe'e cheḻa'ale dan' bi nakle toze ḻen ḻégake'. Ki žaken dan' wžekza' neda' ḻe'e, na' wleja' ḻe'e ládjwgak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 20 Le chejsá' ḻaže' dižan' da' goža' ḻe'e, katen' wnnía': “Benne' wen žin bi nakže' blo ka x̱ane'.” Cha' wžía ḻáže'gak benách ka' neda', ḻezka' kwia ḻáže'gake' ḻe'e. Cha' zej nnita' benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiža'a, ḻezka' góngake' kan ẕnna x̱tíža'le ḻe'e. 21 Yógo'te da' ki gongak benách ka' chele dan' žónḻenle neda' tẕen, na' dan' bi zej nónbi'e X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda'.

22 ’Chela' bi bḻa'a, na' chela' bi bcháḻjḻena' ḻégake', bi bága'gake' doḻa', san na'a dan' bḻa'a nga, bi be zoa da' gak nnágake' che doḻa' da' zej nbage'e nich yebéj chawe' kwíngake'. 23 No benne' ẕzoe' neda' cheḻa'ale, ḻezka' ẕzoe' X̱ažo Dios cheḻa'ale. 24 Chela' bi bena' yeḻa' wak ẕen ka' gan nníta'gake', da' ka' bi ben nitó benne' kan gókgaken, bi bága'gake' doḻa'. Na'a, bḻé'egekle' da' ka' bena', na' ẕzóagake' neda' cheḻa'ale, na' ḻezka' ẕzóagake' X̱a' cheḻa'ale. 25 Ki goken, bžin da' ẕnna x̱tiža' Dios, dan' wẕí' ḻo ná'gake', dan' ẕnnan: “Ẕzóagake' neda' cheḻa'ale na' bi zoa biẕ chen'.”

26 ’Kate' yedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e, Ben' ẕchaḻje' da' li, Ḻen' gákḻene' ḻe'e, na' gon choche' yichj ḻáẕdo'le. Nake' Ben' seḻa'a chele ḻo wláz X̱ažo Dios. Be' La'y ni wzóa lie' chia' neda'. 27 Ḻezka' ḻe'e wzóa lile chia', dan' wzóaḻenkzle neda' tẕen ža ni'te, na' zejte na'a.

16

1 ’Da' ki goža' ḻe'e, nich bi gak chope ḻáže'le. 2 Žin ža kate' kwéjgake' ḻe'e to chi'ize gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ža na' gékgekle' cha' gótgake' ḻe'e góngake' x̱chin Dios. 3 Ki góngake' dan' bi zej nónbi'e X̱ažo Dios, na' dan' bi zej nónbi'e neda'. 4 Žapa' ḻe'e da' ki, nich kate' žin ža na', chejsá' ḻáže'le da' ni da' žapkza' ḻe'e, na' bi gak chope ḻáže'le.

Da' gon Dios Be' La'y

Ḻezka' wnná Jesusen':

—Da' ki bi goža' ḻe'e ža ni'te, dan' zóaḻenkza' ḻe'e. 5 Na'a yeyá'a, na' chejsóaḻena' X̱ažo Dios, Bennen' bseḻe'e neda', na' bi nnáblele nitole ḻe'e neda', bi nnale: “¿Gaẕ chejo'?” 6 Na'a, dan' žapa' ḻe'e da' ni, žak nyache' ḻáže'le. 7 Neda' žapa' ḻe'e da' naken dot da' li. Gakže chawe' chele cha' yeyá'a. Cha' bi yeyá'a, bi yedjsóaḻen Dios Be' La'y ḻe'e. Cha' yeyá'a, na' seḻa'a-ne', na' yedjsóaḻene' ḻe'e. Ḻe' gákḻene' ḻe'e, na' gon choche' yichj ḻáẕdo'le. 8 Kate' yide' Ḻe', yesnisle' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga zej nbage'e doḻa', na' bi zej nónbi'e da' naken chawe', na' Dios choge' chégake' kwia yí'gake'. 9 Zej nbage'e doḻa' dan' bi žejḻé'gake' chia' neda'. 10 Bi zej nónbi'e da' naken chawe' dan' gótgake' neda', na' yeyá'a gan zoa X̱ažo Dios, Benne' chawe', na' biž ḻé'egekle' neda'. 11 Dios choge' chégake' kwia yí'gake' dan' ba bchoge' che da' x̱iwe' kwia yin', dan' ẕnna bian' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

12 ’Da' zanže žénela' wcháḻjḻena' ḻe'e, san bi gak chejní'ilelen na'a. 13 Ẕchaḻj Dios Be' La'y da' naken dot da' li. Kate' ḻe'e Ḻe', wsedle' ḻe'e yógo'te da' naken dot da' li, dan' bi wchaḻje' žakze chie', san wchaḻje' yógo'te da' yenle' dan' nna X̱a', na' wzejni'ile' ḻe'e yógo'te da' žaḻa' gaken. 14 Ḻe' gape' neda' ba la'ne, dan' si'e da' naken chia', na' wzejni'ilen' ḻe'e. 15 Yógo'te da' naken che X̱ažo Dios zej naken chia'. Che ḻen wnnía' si'e da' naken chia', na' wzejni'ilen' ḻe'e.

Yeḻa' nyache' ḻaže' yeyaken yeḻa' žebele

16 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Yetó chí'ido'ze, biž ḻé'elele neda', na' yetó chí'ido'ze yeḻé'elele neda', dan' yeyá'a gan zoa X̱ažo Dios.

17 Naž benne' wsedle chie' ka' belyi'e ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—¿Biẕ zejḻás dan' gože' žo'o? Wnné': “Yetó chí'ido'ze, na' biž ḻé'elele neda', na' yetó chí'ido'ze yeḻé'elele neda', na' naken dan' yeyá'a gan zoa X̱ažo Dios.”

18 Naž wnnágake':

—¿Biẕkze zejḻás da' ni, dan' wnné': “Yetó chí'ido'ze”? Bi žejni'ilto' dan' wnné'.

19 Žákbe'ele Jesusen' žénegekle' nnábgekle' Ḻe', na' gože' ḻégake':

—¿Ẕnnáblele lježle kan nak che dan' wnnía': yetó chí'ido'ze, na' biž ḻé'elele neda', na' yetó chí'ido'ze yeḻé'elele neda'? 20 Da' li žapa' ḻe'e: kwéžele, na' gak nyache' ḻáže'le, san benách ka' nníta'gake' yežlyó nga yebégekle' katen' gótgake' neda'. Naž ḻa'kze gak nyache' ḻáže'le, yeḻa' nyache' ḻaže' chelen' yeyaken yeḻa' žebél katen' yeḻé'elele neda'. 21 To no'le kate' za' galj bi'do' chie', ẕzáka'ḻi'e, dan' ba bžin ža chie', san kate' ba zoa to x̱kwide' byodo' chie', biž žejsá' ḻaže'e dan' wẕake'e, san žebele' dan' ba golj to x̱kwide' byodo' yežlyó nga. 22 Ḻezka' žaken chele. Nak nyache' ḻáže'le na'a, san yeḻá'a neda', na' yedjwía' ḻe'e, na' naž yebélele, na' bi sáke'le no benne' yeké'e yeḻa' žebél chelen'.

23 ’Ža na' bi be nnáblele neda'. Da' li žapa' ḻe'e: yógo'te da' nnáblele X̱ažo Dios, na' wkónlele žin la' neda', Ḻe' gonnen' chele. 24 Na' zejte na'a ža bi ẕkónlele žin la' neda' kate' bi da' ẕnnáblele X̱ažo Dios. Le nnable' ki, na' gata' chele da' nnáblele-ne', nich gak dot ḻi ḻaže' yeḻa' žebél chele.

Jesús, Benne' Criston', bežoje' chawe' ḻo da' gok chie'

25 Ḻezka' wnná Jesusen':

—Bsaka' ḻeba' katen' bcháḻjḻena' ḻe'e. Žin ža kate' biž wcháḻjḻena' ḻe'e da' wsaka' ḻeba', san kwáselo wcháḻjḻena' ḻe'e kan nak che X̱ažo Dios. 26-27 Ža na' nnáblele Dios, na' wkónlele žin la' neda', na' žapa' ḻe'e, bi gon byenen gáta'yoela' X̱ažo Dios ḻo wlazle ḻe'e, dan' X̱ažo Dios nži'ile' ḻe'e. Nži'ile' ḻe'e dan' nží'ilele neda', na' žejḻe'le bžoja' gan zoe' Ḻe'. 28 Bžoja' gan zoa X̱ažo Dios, na' bḻa'a yežlyó nga. Yetó da' gaken, yezá'a yežlyó nga, na' yeyá'a gan zoakze' Ḻe'.

29 Naž benne' wsedle chie' ka' belyi'e Ḻe', na' wnnágake':

—Na'a kwáselo ẕchaḻjo', na' biž žsaka' ḻebo'. 30 Na'a žákbe'elto' nnézkzelo' Le' yógo'te, na' bi žon byenen no benne' bi da' nnable' Le', dan' ẕḻoe'elo' neto' da' za' nnabton'. Che ḻen žejḻe'to' bžojo' gan zoa Dios.

31 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻégake':

—¿Žejḻe'le chia' neda' na'a? 32 Le wia, za' žin ža, na' ba zoažo ža na', katen' gáslasle che chele, na' wka'nle neda' toza', san bi soa' toza', dan' X̱ažo Dios zóaḻenkze' neda'. 33 Da' ki goža' ḻe'e nich ga'n ži yichj ḻáẕdo'le, dan' nakle chia' neda'. Gak da' wsaka' zin' ḻe'e yežlyó nga, san le gak choch. Neda' ba bežoja' chawe' ḻo da' žak yežlyó nga.

17

Jesús ẕnnable' Dios gákḻene' benách chie' ka'

1 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ki, bchis ḻawe', na' bwie' ya'abale, na' wnné':

—Dios, X̱e, ba bžin ža. Ben ga ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chia' neda', Ẕi'no', nich gak gona' ga ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chio' Le'. 2 Ben ki dan' ba bdio' ḻo na'a yeḻa' wnná bia' nich nna bi'a yógo'te benách ka', na' wa'a yeḻa' nban da' zejlí kanne chegak yógo'te benne' ka' benno' chia'. 3 Ki gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake', cha' zej nónbi'e Le', nako' Dios tlicha', na' ḻezka' zej nónbi'e neda', Jesús, Benne' Criston', na' nnézgekle' Le' bseḻo'o neda'.

4 ’Neda' ba bena' ga nḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chio' yežlyó nga, na' ba beyóž bena' žin da' bdio' ḻo na'a gona'. 5 Na'a, X̱e, ben ga ḻa' ḻaw yeḻa' ẕen da' napa' tẕen ḻen Le', na' gata' chia' yeḻa' ẕen' da' gota' chia' tẕen ḻen Le' ža ni'te zga'ale kate' gota' yežlyó nga.

6 ’Ba bḻoe'ela' da' nako' Le' ḻawgak benne' ki benno' chia', benne' ka' wlejo' ládjwgak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Benne' ki gókgake' chio', na' Le' bénngako'-ne' chia', na' žóngake' kan ẕnna x̱tižo'o. 7 Na'a nnézgekle' yógo'te da' ka' benno' chia' zá'gaken ḻo no'o Le', 8 dan' ba bdia' ḻo ná'gake' dižan' da' bdio' Le' ḻo na'a neda', na' ḻégake' nzi' ḻo ná'gaken', na' žákbe'egekle' bžoja' gan zo' Le', na' žejḻé'gake' bseḻo'o Le' neda'.

9 ’Neda' žáta'yoela' Le' gákḻengako'-ne'. Žáta'yoela' Le', kege gákḻeno' yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, san gákḻeno' benne' ki benno' chia', dan' zej nake' chio' Le'. 10 Yógo'te benne' ka', benne' zej nake' chia', ḻezka' zej nake' chio', na' benne' ka' zej nake' chio' ḻezka' zej nake' chia', na' kan zej nak benne' ka' ẕloe'e ḻawn yeḻa' ẕen chia'.

11 ’Na'a, biž ga'na' yežlyó nga, san benne' ki gá'ngake' yežlyó nga, na' neda' yedjsóaḻena' Le'. Ẕnnabla' Le', X̱e la'y, ḻen yeḻa' wak chio' gape chi'o benne' ki benno' chia', nich gákgake' toze, kan nakžo žo'o toze. 12 Katen' wzóaḻengaka'-ne' ḻo yežlyó nga, wdape chí'igaka'-ne', na' bkonla' žin yeḻa' wak che La la'y chio'. Benne' ka' benno' chia', wdape chí'igaka'-ne', na' bi bnita' nitóe', san toze bennen' nake' ka ẕi'n da' x̱iwe', bennen' wnitle' to chi'ize. Ki goken, gok da' nyejw ḻe'e yiche la'y.

13 ’Na'a yedjsóaḻena' Le', san kate' ne zoa' yežlyó nga, ẕchaḻja' ki nich gata' yeḻa' žebél chégake' kan žata' chia' neda' yeḻa' žebél. 14 Neda' ba bdia' ḻo ná'gake' x̱tižo'o, na' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga ẕzóagake' benne' ki cheḻa'ale dan' bi žónḻengake' ḻégake' tẕen, kan nak chia' neda', bi žónḻena' benách yežlyó ka' tẕen. 15 Žáta'yoela' Le', kege kwejo' benne' ki yežlyó nga, san gape chí'igako'-ne', nich bi chó'ogake' ḻo na' da' x̱iwe'. 16 Bi žónḻengake' benách yežlyó ka' tẕen, kan nak chia' neda', bi žónḻena' benách ka' tẕen. 17 Bebéj-gake' cheze chio', wkonlo' žin da' nak dot da' li. Da' nak dot da' li na' naken x̱tižo'o. 18 Kan beno' Le', bseḻo'o neda' ládjwgak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, ḻezka' žona' neda', žséḻa'gaka'-ne' ládjwgak benách ka'. 19 Dan' nží'igekla'-ne' ẕde kwina' ḻo no'o, nich gákgake' cheze chio' dan' nzi' ḻo ná'gake' da' naken dot da' li.

20 ’Žáta'yoela' Le', kege chégakze benne' ki, san ḻezka' chegak benne' ka' chejḻé'gake' chia' neda' ni'a che da' wchaḻjgak benne' ki. 21 Žáta'yoela' Le' gono' ga gákgake' toze yógo'tegake', na' ḻezka' gákgake' toze ḻen žo'o, kan nako' Le', X̱e, nako' toze ḻen neda', na' neda' naka' toze ḻen Le'. Ki žaḻa' gákgake' nich chejḻe'gak benách yežlyó ka', bséḻa'kzo' Le' neda'. 22 Yeḻa' ži'i ḻažen' da' benno' chia', neda' bneẕjwan' chégake', nich gákgake' toze, kan nakžo žo'o toze. 23 Le' nako' toze ḻen neda', na' neda' gaka' toze ḻen ḻégake', nich gak dot ḻi ḻaže' kan zej nake' toze, na' nich gónbia'gak benách yežlyó ka', bséḻa'kzo' Le' neda', na' nži'ilo' benne' ki kan nži'ilo' neda'.

24 ’X̱e, žénela' yedjsóaḻengak benne' ki neda', benne' ka' benno' chia', gan chejsóa', nich ḻé'egekle' yeḻa' ẕen na' da' benno' chia' dan' nži'ilo' neda' ža ni'te, katen' za' gono' yežlyó nga. 25 X̱e chawe', benách yežlyó ka' bi zej nónbi'e Le', san neda' nónbia'kza' Le', na' benne' ki nnézgekle' bséḻa'kzo' Le' neda'. 26 Bena' ga nnézgekle' da' nakkzo' Le', na' gonža' ga nnézgekle' da' ni, nich kan nži'ilo' Le' neda', ḻezka' ží'igekle' ljéžgake' ka', na' nich gakkza' neda' toze ḻen ḻégake'.

18

Želgox̱e' Jesús

(Mt. 26:47‑56; Mr. 14:43‑50; Lk. 22:47‑53)

1 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, bžoje' ga na', na' benne' wsedle chie' ka' wyéjḻengake' Ḻe' tẕen. Wdíe' yecheḻá'a yego Sedrón, na' bžine' gan de to yežlyó, na' wyó'oḻene' benne' wsedle chie' ka' latjen'. 2 Ḻezka' Judas, bennen' ẕdie' Jesusen', nónbi'e latjen' dan' btob Jesusen' benne' wsedle chie' ka' ga na' zan chi'i. 3 Naž Judas na' bchi'e to kwe' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' benne' ni'a na'gak bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' ni'a na'gak benne' yodo' fariseo ka', na' jake' gan zoa Jesusen', zej noe'e yi' yež ka', na' ya ntoche' chégake' ka'. 4 Dan' nnézkzele Jesusen' yógo'te da' žaḻa' gaken chie', bžoje' gan zoe', na' gože' ḻégake':

—¿Noẕ benne' žeyiljle?

5 Beží'igake', na' belyi'e Ḻe':

—Jesús, benne' Nasaret, žeyiljto'-ne'.

Jesusen' gože' ḻégake':

—Nedkzan'.

(Ḻezka' Judas na', bennen' ẕdie' Jesusen' ḻo ná'gake', žónḻene' benne' ka' tẕen.) 6 Kate' Jesusen' gože' ḻégake': “Nedkzan'” naž bebíga'gake', na' wbíx̱gake' ḻo yo. 7 Jesusen' wnnable' ḻégake' da' yoble, na' wnné':

—¿Noẕ benne' žeyiljle?

Belyi'e Ḻe':

—Jesús, benne' Nazaret, žeyiljto'-ne'.

8 Naž bechebe Jesusen', na' wnné':

—Ba goža' ḻe'e, nedkzan'. Cha' žeyiljle neda', le gonn latje yeyejgak benne' ki.

9 Ki wnná Jesusen' nich bžin da' bchaḻje', katen' wnné': “Benne' ki benno' chia', bi bnita' nitóe'.” 10 Naž, dan' nwa' Smon Bedw to ya ntoche', wlejen', na' ḻa' bentie' we' Malko, benne' wen žin che bx̱oz blo, na' bchoge' yid nage' ḻi ža. 11 Naž Jesusen' gože' Bedon':

—Begó'o ya ntoche' chio' ližen. ¿Bi žaḻa' saka'a dan' wnná X̱an' gaken chia'?

Ẕžin Jesús ḻaw bx̱oz blo

(Mt. 26:57‑58; Mr. 14:53‑54; Lk. 22:54)

12 Benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe ḻen bennen' ẕchi'e ḻégake', na' benne' ni'a na'gak benne' judío wnná bia' ka', béx̱wgake' Jesusen', na' bchéjgake' Ḻe'. 13 Naž bché'gake' Ḻe' ḻaw Anás, dan' nake' x̱to' ẕi'n Kaifás, bennen' nake' bx̱oz blo yizen'. 14 Kaifás na' nake' bennen' bzejni'ile' benne' judío wnná bia' ka', na' bḻoe'ele' ḻégake' gakže chawe' gat toze benne', na' kege kwia yi' dot yež chégake'.

Ẕnna Bedw bi nónbi'e Jesús

(Mt. 26:69‑70; Mr. 14:66‑68; Lk. 22:55‑57)

15 Smon Bedw ḻen yetó benne' wsedle che Jesusen', jake' x̱kóže'lgak benne' ka' ẕché'gake' Jesusen', na' bejnáwgake' Ḻe'. Benne' wsedle ni wyó'oḻene' Jesusen' ḻa' ḻi'a liž bx̱oz blo, dan' nonbia' bx̱oz blon' ḻe'. 16 Bedon' bga'ne' na'le gan žo'ogak benách ka' ḻa' ḻi'a na'. Che ḻen bežój benne' wsedlen' nonbia' bx̱oz blon' ḻe', na' bcháḻjḻene' no'len' žape chi'e gan žo'ogak benách ka' ḻa' ḻi'a na', na' bene' ga wyó'o Bedon' ga na'. 17 Naž no'len' žape chi'e gan žo'ogak benách ka' ḻa' ḻi'a na' gože' Bedon', na' wnné':

—¿Ḻezka' le' žónḻeno' Bennen' tẕen?

Beží'i Bedon', na' wnné':

—Kege neda'.

18 Dan' žak da' zag, benne' wen žin ka', na' benne' ni'a na'gak benne' yodo' ka', ba bẕéngake' yi', na' zégake' žoa'a yin', na' žeché'l kwíngake'. Ḻezka' Bedon' zéḻene' ḻégake' tẕen, na' žeché'l kwine'.

Bx̱oz blo ẕbeje' Jesús diža'

(Mt. 26:59‑66; Mr. 14:55‑64; Lk. 22:66‑71)

19 Naž bx̱oz blo wleje' Jesusen' diža' nich nnezle' no benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, na' bi da' žsedle Jesusen' benách ka'. 20 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Kwáselo bcháḻjḻena' yógo'te benách ka'. Bsédtezegekla'-ne' gan nak ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ḻezka' ḻo ẕchil yodo', gan ẕdobgak yógo'te benne' judío ka', na' bi be bchaḻja' ngáche'ze. 21 ¿Biẕ chen' ẕbejo' neda' diža'? Wléj diža' benne' ka' béngekle' da' bcháḻjḻengaka'-ne'. Bwia nga, nnézgekle benne' ka' dan' bcháḻjḻengaka'-ne'.

22 Kate' beyóž bchaḻj Jesusen' da' ni, na' to benne' ni'a na'gak benne' yodo' ka', benne' zoe' ga na', wdape'e žoa'a ḻaw Jesusen', na' wnné':

—¿Ki žebi'o ḻaw bx̱oz blon'?

23 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Cha' bi wnnía' chawe', bḻoe'el biẕ da' wnnía' da' bi naken chawe', na' cha' gok chawe' da' wnnía', ¿biẕ chen' wdapo'o neda'?

24 Naž Anás na' beseḻe'e Jesusen' nžeje', na' bejzégake' Ḻe' ḻaw Kaifás, bennen' nake' bx̱oz blo.

Da' yoble ẕnna Bedw bi nónbi'e Jesús

(Mt. 26:71‑75; Mr. 14:69‑72; Lk. 22:58‑62)

25 Kate' ne ze Bedw žoa'a yi', žeché'l kwine', benne' ka' nníta'gake' ga na' belyi'e ḻe', na' wnnágake':

—¿Ḻezka' le' žónḻeno' Jesusen' tẕen?

Beží'i Bedon', na' wnné':

—Kege neda'.

26 Zoa to benne' wen žin che bx̱oz blo ga na', na' nake' ljež bennen' bchog Bedon' yid nage', na' benne' wen žin ni gože' Bedon':

—Bḻe'ela' le' ḻo yežlyón', žónḻeno' Jesusen' tẕen.

27 Da' yoble beží'i Bedon', na' ḻa' wžéžete leko'.

Ẕché'gake' Jesús ḻaw Pilato

(Mt. 27:1‑2, 11‑14; Mr. 15:1‑5; Lk. 23:1‑5)

28 Naž bché'gake' Jesusen', na' bezá'gake' liž Kaifás, na' bžíngake' yolawe' che benne' wnná bia', dan' nzin' Pretorio. Dan' ba ža'ní' ža na', na' benne' judío ka' bi wyó'ogake' yolawen' dan' žékgekle' bága'gake' ẕia cha' chó'ogake' ga na', da' gonen ga bi gak gáwgake' x̱che' Lni Pasko', lnin' žejsá' ḻáže'gake' kan ben Dios, katen' bebeje' benne' Israel ka' ḻo yežlyó Egipto. 29 Naž bžoj Pilato, benne' wnná bian', na' bḻe'e gan nníta'gake', na' gože' ḻégake':

—¿Biẕ ẕia žesbága'le benne' ni?

30 Beží'igake', na' belyi'e ḻe':

—Chela' bi nbaga' benne' ni ẕia, bi wdeto'-ne' ḻawo'.

31 Naž Pilaton' gože' ḻégake', na' wnné':

—Ḻe'ekze le chi'e, na' le wchi'a ḻaže'e Ḻe' kan ẕnna da' žsédlele ḻe'e.

Benne' judío ka' belyi'e ḻe', na' wnnágake':

—Bi nzi' ḻo na'to' gotto' no benne'.

32 Ka' goken, bžin x̱tiža' Jesusen', da' wnníe' kan gate'. 33 Naž Pilaton' beyoé'e yolawen', na' bḻiže' Jesusen', na' gože' Ḻe':

—¿Nako' le' benne' nna bi'e benne' judío ka'?

34 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—¿Žakze chio' ẕnno' ki, o gožgak benách ka' le' ki naken chia'?

35 Pilaton' gože' Ḻe':

—¿Žeklo' naka' benne' judío? Benne' wláž chio' ka', na' bx̱oz wnná bia' ka', bdégake' Le' ḻo na'a. ¿Biẕkze beno'?

36 Naž bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Ẕnna bi'a neda', san kege kan ẕnna bia'gak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Chela' ẕnna bi'a kan ẕnna bia'gak benách ka', na' tiḻgak benne' ka' žónḻengake' neda' tẕen, nich bi wé'gake' latje no benne' wdíe' neda' ḻo na'gak benne' judío ka'. Kan ẕnna bi'a neda' bi naken kan ẕnna bia'gak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

37 Naž Pilaton' gože' Ḻe':

—¿Nako' benne' ẕnna bi'e?

Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Naka' kan ẕnno'. Che ḻen golja' yežlyó nga, nich wzóa lia' che da' naken dot da' li. Yógo'te benne' ka', benne' žóngake' da' naken dot da' li, ẕze nággake' da' ẕnnia'.

38 Pilaton' gože' Ḻe':

—¿Biẕen' da' naken dot da' li?

Želchoge' che Jesús gate'

(Mt. 27:15‑31; Mr. 15:6‑20; Lk. 23:13‑25)

Kate' beyóž wnná Pilato ki, bežoje' ga na', na' bḻe'e da' yoble gan zej nnita' benne' judío wnná bia' ka', na' gože' ḻégake':

—Bi be da' ẕia bžeḻ-la' da' nbaga' benne' ni. 39 Ḻe'e de to da' žónteze žonle kate' žak Lni Pasko' ni, ẕnnáblele neda' wsana' ḻo na'le to benne' nyejwe' liž ya. ¿Žénelele wsana' ḻo na'le benne' ẕnna bi'e benne' judío ka'?

40 Naž wžéžeya'agake' zižje yógo'tegake', na' wnnágake':

—Kege benne' ni, san Barrabás wsano'-ne' ḻo na'to'.

Barrabásen' nake' benne' wen da' ẕinnj.

19

1 Naž Pilaton' bchi'e Jesusen', na' gože' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe chíngake' Ḻe'. 2 Benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe béngake' to da' naken ni'a na' yag yeche' kan nak da' naken oro da' žia yichj benne' wnná bia', na' bžíagaken' yichj Jesusen', na' bwákwgake' Ḻe' to laže' tonn x̱na kan nak da' žákwgak benne' wnná bia' ka'. 3 Naž wbíga'gake' ḻaw Jesusen', na' belyi'e Ḻe':

—¡Ga'n ẕeno' le', benne' ẕnna bi'e benne' judío ka'!

Naž wdápa'gake' žoa'a ḻawe'.

4 Naž Pilaton' bežoje' da' yoble, na' gože' benne' judío wnná bia' ka', na' wnné':

—Le wia nga, yebeja' bennen' ḻawle ḻe'e nich nnézlele bi bžeḻ-la' nitó da' ẕia da' nbage'e.

5 Naž bžoj Jesusen', na' žia yichje' da' naken ni'a na' yag yechen', na' nakwe' laže' tonn x̱na na'. Pilaton' gože' ḻégake':

—Nga zoa bennen'.

6 Kate' bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' ni'a ná'gake' ka' bḻé'egekle' Jesusen', zižje wžéžeya'agake' da' yoble, na' wnnágake':

—¡Bde'e ḻe'e yag kroze! ¡Bde'e ḻe'e yag kroze!

Pilaton' gože' ḻégake':

—Ḻe'ekze le chi'e, na' le chejdé'e ḻe'e yag kroze. Neda' bi be da' ẕia bžeḻ-la' da' nbaga' benne' ni.

7 Naž benne' judío ka' belyi'e ḻe':

—De cheto' to da' wnnakze Dios da' žsedlen neto', da' ẕnnan žaḻa' gat benne' ni dan' wnné' nake' Ẕi'n Dios.

8 Kate' benle Pilaton' da' ni, bžébeže'. 9 Da' yoble beyoé'e ḻo yolawen', na' gože' Jesusen':

—¿Gaẕkze benne' Le'?

Bi be bechebe Jesusen'.

10 Naž Pilaton' gože' Ḻe':

—¿Bi žechebo', na' bi wḻoe'elo' neda' da' žono'? ¿Bi nnezlo' nzi' ḻo na'a wdá'a Le' ḻe'e yag kroze, na' nzi' ḻo na'a wsana' Le'?

11 Bechebe Jesusen', na' gože' ḻe':

—Bi be nzi' ḻo no'o gono' chia' chela' bi bde Dios ḻo no'o yeḻa' wnná bia' na'. Che ḻen, bennen' bdie' neda' ḻo no'o nbága'že' ẕia ka le'.

12 Ḻa' na'ze gónele Pilaton' wsane' Jesusen', san wžéžeya'agak benne' judío wnná bia' ka', na' wnnágake':

—Cha' wsano' benne' ni, bi nžago' chawe' benne' Sésar, bennen' ẕnna bi'e dot yežlyó nga. No benne' žon kwine' benne' wnná bia', ẕži'e che benne' Sésar na'.

13 Kate' benle Pilaton' da' ni, gože' ni'a ne'e ka' chejx̱í'gake' Jesusen', na' wži'e latje chie' gan ẕchi'a ḻaže'e, latjen' nzin' Ḻi'a Ga Ẕoagak Yej Blag Ka', na' ka nak diža' hebreo nzin' Gabata. 14 Ža na' naken ža za' žin Lni Pasko', na' nak wawbíž. Naž Pilaton' gože' benne' judío wnná bia' ka', na' wnné':

—Nga zoa bennen' ẕnna bi'e ḻe'e.

15 Wžéžeya'agake' zižje, na' wnnágake':

—¡Bete'! ¡Bete'! ¡Bde'e ḻe'e yag kroze!

Pilaton' gože' ḻégake':

—¿Ẕnnáblele neda' wdá'a bennen' ẕnna bi'e ḻe'e ḻe'e yag kroze?

Beži'igak bx̱oz wnná bia' ka', na' wnnágake':

—Bi zoa yetó benne' ẕnna bi'e neto'. Toze benne' Sésar ẕnna bi'e neto'.

16 Che ḻen Pilaton' bdie' Jesusen' ḻo ná'gake', nich chejdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze. Naž béx̱wgake' Jesusen', na' bché'gake' Ḻe' na'le.

Ẕdá'gake' Jesús ḻe'e yag kroze

(Mt. 27:32‑56; Mr. 15:21‑41; Lk. 23:26‑49)

17 Bžoj Jesusen' ga na', na' noe'e yag kroze chie', nich cheje' latjen' dan' nzin' Latje Che Žit Yichjžo, na' kan nak diža' hebreo nzin' Gólgota. 18 Ḻo latjen' bdá'gake' Jesusen' ḻe'e yag krozen', na' bdá'gake' yechope benne' ḻe'e yag kroze ka' ga na'. Cheḻá'a weje zej de'e, na' Jesusen' de'e gachje ḻáwe'le gan da'gak chope benne' ka'. 19 Pilaton' bseḻe'e to benne' bzoje' to da' bde'e ḻe'e yag kroze yichjle Jesusen', da' ẕnnan ki: “Jesús, benne' Nasaret, benne' ẕnna bi'e benne' judío ka'.” 20 Benne' zan, benne' judío ka', beḻgake' dižan', dan' naken gawze žoa'a yež gan bdá'gake' Jesusen' ḻe'e yag krozen', na' dižan' nyejwn ḻen diža' hebreo, na' ḻen diža' griego, na' ḻen diža' latín. 21 Bx̱oz wnná bia' ka' chegak benne' judío ka' belyi'e Pilaton', na' wnnágake':

—Bi wzojo': “Benne' ẕnna bi'e benne' judío ka'.” Bzoj ki: “Ḻe' wnné' nna bi'e benne' judío ka'.”

22 Beží'i Pilaton', na' gože' ḻégake':

—Da' ba bzoja', to chi'ize bzojan'.

23 Kate' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, beyóž bdá'gake' Jesusen' ḻe'e yag krozen', na' béx̱wgake' laže' da' gokwe'. Wléjgaken' tápele, na' goken to kwe' weje da' gota' che chégake'. Ḻezka' béx̱wgake' lažen' da' bx̱oa yen Jesusen', na' lažen' bi ndian, san naken to wḻize. 24 Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, belyi'e ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—Bi chogžon, san gakže chawe' kwejžo da' gak bian', nich nnezlžo nolžo gaken chežo.

Ka' goken, bžin dan' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Wdísgake' laže' nakwa' che chégake',

na' che laže' chia' wléjgake' da' nak bian'.

Ki bengak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe.

25 Gawze gan da' Jesusen' ḻe'e yag krozen' wnníta'gak no'le ka'. Zej nake' x̱ne'e, na' no'le bile x̱ne'e, na' Lia, ẕo'le Kleofas, na' Lia Madlen. 26 Kate' Jesusen' bḻe'ele' x̱ne'e, na' ḻezka' bḻe'ele' benne' wsedle chie', bennen' nži'ile', zoe' ga na', gože' x̱ne'e:

—Nó'ledo', bwia ẕi'no' zoe' kwito' le'.

27 Naž gože' benne' wsedle chie' na':

—Bwia, x̱no'o zoe' kwito' le'.

Ḻa' ža na'ze benne' wsedlen' bchi'e ḻe' nich chejsóe' liže'.

28 Wdé na', dan' nnézkzele Jesusen' yógo'te ba goken, na' nich žin da' nyejw ḻe'e yiche la'y, wnné':

—Ẕbiḻa' nis.

29 De to že'e ga na', da' yožen nop zichj. Naž to benne' žeje' ḻo wdiḻe besbise' to da' bḻol ḻen nop zichjen', na' bzoen' ḻaw to ya x̱til, na' bde'en žoa'a Jesusen' nich x̱open'. 30 Beyóž we'j Jesusen' nop zichjen', na' wnné':

—Ba nakten.

Naž bzechwe' yichje'. Bežojte be' nakkze', na' gote'.

Benne' žeje' ḻo wdiḻe žadwe' yag ntoche' ḻe'el sina' Jesús

31 Naž, dan' nak ža za' žin Lni Pasko', na' dan' bi žaḻa' ga'ngak benne' gat ka' ḻe'e yag kroze ka' kate' nak ža la'y chégake', na' naken to ža la'y ẕente, che ḻen benne' judío ka' góta'yoegekle' Pilaton' yi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, chejtíchjwgake' x̱kachjgak benne' ka' dá'gake' ḻe'e yag kroze ka', na' wetíngake' ḻégake' ḻe'e yag kroze ka'. 32 Che ḻen benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe wbíga'gake' ga na', na' bdíchjwgake' x̱kachje benne' nežw, na' ḻezka' béngake' che yetó bennen' dá'ḻene' Jesusen' ḻe'e yag kroze. 33 Kate' bžíngake' gan da' Jesusen', bḻé'egekle' ba gote', na' bi bdíchjwgake' x̱kachje'.

34 Naž to benne' žeje' ḻo wdiḻe godwe' yag ntoche' chie' ḻe'el sina' Jesusen', na' ḻa' bžojte žen, na' nis. 35 Neda', Ẕwa, bḻe'ela' da' ni, na' ẕzoa lian', na' da' ẕnnia' naken dot da' li. Nnézkzela' ẕchaḻja' da' naken dot da' li, nich ḻezka' ḻe'e chejḻe'le che Jesusen'. 36 Ki goken, bžin da' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Bi gachjw nitó žit yoe'e.” 37 Yetó da' nyejw ḻe'e yiche ẕnnan ki: “Wíagake' bennen' godwe' Ḻe' yag ntoche'.”

Ẕkáche'gake' Jesús ḻo yežw ba

(Mt. 27:57‑61; Mr. 15:42‑47; Lk. 23:50‑56)

38 Wdé gokgak yógo'te da' ki, Jwsé, to benne' yež Arimatea, benne' žónḻene' Jesusen' tẕen, san ngáche'ze dan' ẕžebe' benne' judío wnná bia' ka', wyeje', na' wnnable' Pilato we'e ḻe' latje yeké'e Jesusen'. Pilaton' bi'e ḻe' latje. Naž bḻa' Jwsén' gan da' Jesusen' ḻe'e yag krozen', na' beké'e Ḻe'. 39 Ḻezka' Nikodemo, bennen' zga'ale bejwíe' Jesusen' žel, bḻe'e ga na', na' noe'e to nežw sḻa' che yag mirra, da' nchix̱en to da' ẕḻa' ẕix̱, da' naken ka to gaywá' ya. 40 Naž Jwsén' ḻen Nikodemon' betínngake' Jesusen', na' bchéḻgake' Ḻe' láže'do' ka', na' bdébgake' ḻawn nežw sḻan' che mirra, da' nchix̱en da' ẕḻa' ẕix̱. Béngake' kan žónteze žongak benne' judío ka' kate' ẕkáche'gake' benne' gat ka'. 41 Gawze gan bdá'gake' Jesusen' ḻe'e yag kroze de to yežlyó, na' gachje ḻáwe'le yežlyón' zoa to yežw ba kobe da' nádjwgaken' ḻe'e ya'a yej, na' ḻo yežw ban' bi na' gache' nitó benne'. 42 Wló'ogake' Jesusen' ḻo yežw ban' dan' žen' gawze, na' dan' nak ža ẕkwezgak benne' judío ka' che Lni Paskon'.

20

Jesús žebane' ḻo yeḻa' got

(Mt. 28:1‑10; Mr. 16:1‑8; Lk. 24:1‑12)

1 Kate' ba nak zildo' ža nežw, na' ne nak choḻ, wyéj Lia Madlen žoa'a yežw ban', na' bḻe'ele' ba bkwas yej blag da' bsejwn gan žo'o no benne' ḻo yežw ban'. 2 Naž taría taría beyéj Lian' gan zoa Smon Bedw, na' zoaḻen yetó benne' wsedle ḻe', bennen' Jesusen' nži'ile' ḻe', na' gože' ḻégake':

—¡Bebéjgake' X̱anžon' ḻo yežw ban', na' bi nnezlto' gan wló'ogake' Ḻe'!

3 Naž bžoj Bedon' ḻen yetó benne' wsedlen', na' jake' žoa'a yežw ban'. 4 Tẕen wzá'ḻe'egake', san yetóen' taríaže wzé'e ka Bedon', na' zga'ale' ḻe' bžine' žoa'a yežw ban'. 5 Byechwe', na' bwie' ḻo yežw ban', na' bḻe'ele' láže'do' ka' da' bchéḻgaken' Jesusen', da' ka' zej nnitan' ga na', san bi wyoé'e ḻo yežw ban'. 6 Wdé na' bḻa' Smon Bedon' x̱kóže'le benne' wsedlen', na' wyoé'e ḻe' ḻo yežw ban', na' bḻe'ele' láže'do' ka' zej nnitan' ga na'. 7 Ḻezka' bḻe'ele' láže'don' da' bchéḻgaken' yichj Jesusen', na' bi žé'ḻenen yezika' láže'do' ka', san cheḻa'ale ndoben. 8 Naž wyó'o benne' wsedlen', bennen' bžine' zga'ale' žoa'a yežw ban', na' bḻe'ele' kan naken, na' bejḻi'e da' wnná Jesusen'. 9 Ka' goken, dan' bi na' chejni'ile' da' nyejw ḻe'e yiche la'y kan žon byenen gaken che Jesusen', da' ẕnnan yebane' ḻo yeḻa' got. 10 Naž žopte benne' wsedle ka' beyéjgake' lížgake'.

Ẕḻoe'e ḻaw Jesús ḻaw Lia Madlen

(Mr. 16:9‑11)

11 Bga'n Lia kwitle yežw ban', na' ẕbeže'. Kate' ne ẕbeže', byechwe', na' bwie' ḻo yežw ban'. 12 Bḻe'ele' chope wbás che ya'abá che Dios nníta'gake' ga na', na' zej nakwe' laže' chich. Žé'gake' ga na', toe' yichjle yežw ban', na' yetóe' x̱ní'ale yežw ban' gan wló'ogake' Jesusen'. 13 Wbás che ya'abá ka' belyi'e ḻe', na' wnnágake':

—Nó'ledo', ¿biẕ chen' ẕbežo'?

Lian' gože' ḻégake':

—Dan' beká'agake' X̱ana', na' bi nnezla' gan wló'ogake' Ḻe'.

14 Kate' beyóž wnné' ki, bwie' x̱kóže'le', na' bḻe'ele' Jesusen', zoe' ga na', san bi gókbe'ele' cha' Jesusen'. 15 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Nó'ledo', ¿biẕ chen' ẕbežo'? ¿Noẕ benne' žeyiljo'?

Dan' žekle Lian' nake' Ḻe' benne' žape chi'e yežlyón', na' gože' Ḻe':

—Benne', cha' le' bebejo'-ne', bḻoe'el neda' gan wló'o-ne', na' neda' yeyoá'a-ne'.

16 Naž Jesusen' gože' ḻe':

—Lia.

Naž byechj Lian', na' ḻen diža' hebreo gože' Ḻe':

—Raboní.

Diža' hebreo ni ẕnnan: “Benne' Wsedle chia'.”

17 Jesusen' gože' ḻe':

—Bi kano' neda', dan' bi na' yeyepa' gan zoa X̱a'. Na'a, wyéj gan zej nnita' benne' ljéža'do' ka', na' gož-gake': “Ki wnná Jesusen': yeyepa' gan zoa X̱a', na' ḻezka' nake' X̱ale. Nake' Dios chia', na' Dios chele.”

18 Naž wyéj Lia Madlen', na' bejzenle' benne' wsedle ka' che Jesusen' ba beḻe'ele' X̱anžon', na' kan nak dan' wnné'.

Ẕḻoe'e ḻaw Jesús ḻawgak benne' wsedle chie' ka'

(Mt. 28:16‑20; Mr. 16:14‑18; Lk. 24:36‑49)

19 Kate' ba goḻe ža na', da' naken ža nežw, zej ndobe benne' wsedle ka' che Jesusen', na' nyejw yo'o gan nníta'gake' dan' ẕžébegake' benne' judío wnná bia' ka'. Naž bḻoe'e ḻaw Jesusen' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake', na' gože' ḻégake':

—Ga'n ži yichj ḻáẕdo'le.

20 Kate' beyóž gože' ḻégake' da' ni, bḻoe'ele' ḻégake' ne'e, na' ḻe'el sine'e. Naž bebégekle benne' wsedle chie' ka' dan' žeḻé'egekle' X̱anžon'. 21 Naž Jesusen' gože' ḻégake' da' yoble, na' wnné':

—Ga'n ži yichj ḻáẕdo'le. Kan ben X̱a', bseḻe'e neda', ḻezka' žseḻa'a ḻe'e chjenle x̱china'.

22 Kate' beyóž wnné' da' ni, blobe' ḻáwgake', na' gože' ḻégake':

—Le si' ḻo na'le Dios Be' La'y. 23 No benne' yenít ḻawle, bennen' ben doḻa', ba yo'o yeḻa' ženít ḻaw chie', na' no benne' bi yenít ḻawle ḻe', ga'n doḻa' da' nbaga' benne' wen doḻan'.

Bi žejḻé' Mas bebán Jesús

24 Mas bi wzóaḻene' ḻégake' katen' Jesusen' bedjwíe' ḻégake'. Nak Masen' to benne' chežinnoe' ka', na' ḻezka' lie' Benne' Kwach. 25 Wdé na' yezika' benne' wsedle ka' belyi'e Masen', na' wnnágake':

—Ba bḻe'elto' X̱anžon'.

Masen' gože' ḻégake':

—Cha' bi ḻe'ela' ne'e gan bdin bdidjwn', na' wdía' x̱ben na'a gan bdin bdidjwn', na' wdía' na'a ḻe'el sine'e gan bdin yag ntochen', bi chejḻi'a.

26 Kate' ba gok yex̱ono' ža, benne' wsedle chie' ka' zej ndobe' da' yoble ḻo yo'on', na' zoaḻen Masen' ḻégake'. Ḻa'kze nyejw yo'o gan nníta'gake', bḻoe'e ḻaw Jesusen' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake', na' gože' ḻégake':

—Ga'n ži yichj ḻáẕdo'le.

27 Naž Jesusen' gože' Masen', na' wnné':

—Bde x̱ben no'o nga, na' bwia na'a nga. Bde no'o ḻe'el sina'a nga, na' biž gak chope ḻažo'o, san bejḻé' chia'.

28 Naž bechebe Masen', na' gože' Ḻe':

—X̱ána'do', na' Dios chia'.

29 Jesusen' gože' ḻe':

—Mas, dan' bḻe'elo' neda', žejḻi'o. Ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' chejḻé'gake' chia' ḻa'kze bi ḻé'egekle' neda'.

Da' žénele gon da' nyejw ḻe'e yiche ni

30 Ben Jesusen' da' zanže yeḻa' wak ẕen ka' ḻawgak benne' wsedle chie' ka', da' ka' bi zej nyejwn ḻe'e yiche ni. 31 Da' ki bzoja' ḻe'e yiche nich chejḻe'le nak Jesusen' Benne' Criston', Bennen' bseḻa' Dios, na' nake' Ẕi'nkze Dios, na' kate' chejḻe'le chie', gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chele dan' žejḻe'le chie' Ḻe'.

21

Ẕḻoe'e ḻaw Jesús ḻawgak gaže benne' wsedle chie' ka'

1 Wdé gok da' ki, bḻoe'e ḻaw Jesusen' da' yoble ḻawgak benne' wsedle chie' ka' gan nak žoa'a nisdo' da' nzin' Nisdo' Che Tiberias, na' ki goken kan bḻoe'e ḻawe' ḻáwgake'. 2 Zej ndobe Smon Bedw, na' Mas, bennen' ḻezka' lie' Benne' Kwach, na' Natanael, benne' yež Kaná, yežen' nbaben Galilea, na' ḻezka' ẕi'n Sebedeo ka', na' yechope benne' wsedle ka' che Jesusen'. 3 Smon Bedwn' gože' ḻégake':

—Cha'a chejx̱ena' bel ka'.

Yezika' benne' ka' belyi'e ḻe', na' wnnágake':

—Sá'ḻento' le'.

Naž jake', na' wžéngake' to ḻo barkw, na' yelen' nitó bel bi wẕéngake'. 4 Kate' za' ža'ní', bejsé Jesusen' žoa'a nisdon', na' benne' wsedle chie' ka' bi gókbe'egekle' cha' Jesusen'. 5 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Ẕí'na'do' ka', ¿bi de bel chele?

Beží'igake', na' belyi'e Ḻe':

—Nitoba'.

6 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le wsé yix̱jw bel chele cheḻá'a ḻi ža barkwn', na' senle-ba'.

Naž bségaken', na' biž gok yeká'agaken', dan' nža'te yix̱jw na' bel ka'. 7 Naž benne' wsedle, bennen' nži'il Jesusen', gože' Bedon', na' wnné':

—¡X̱anžon'!

Kate' benle Smon Bedon', “X̱anžon'” beyakwe' laže' gokwe', da' beké'en zga'ale, na' wyaze' ḻo nis. 8 Yezika' benne' wsedle ka' bsá'gake' barkwn', na' bedjẕóbgake' yix̱jwn' dan' nža'ten bel ka'. Bi nak zi'to' gan de yo biž, da' nakze ka to gaywá' lka' ní'ažo. 9 Katen' bžíngake' ḻo yo bižen', na' bḻé'egekle' že' to yi' balje ga na', na' ẕoa to bel ḻawen', na' ḻezka' de yet ga na'. 10 Jesusen' gože' ḻégake':

—Le yedjwá' bel ka' ba wẕéngakle-ba' ga zoa' ni.

11 Bebén Bedon' ḻo barkwn', na' wẕobe' yix̱jwn' zaka' ḻo yo bižle, na' nža'ten bel ži'a ka', to gaywá' chonne-yonba'. Ḻa'kze zej nak bel zanḻe'e, bi bžeza' yix̱jwn'. 12 Naž Jesusen' gože' ḻégake':

—Le da gawle.

Nitó benne' wsedle chie' bi bežogle' nnable' Ḻe', bi nne': “¿Noẕ Le'?” Nnézkzegekle' nake' X̱anžon'. 13 Naž wbiga' Jesusen', na' bex̱we' yet ka', na' ḻezka' bel na', na' bi'en chégake'.

14 Da' ni naken da' chonne chi'i bḻoe'e ḻaw Jesusen' ḻawgak benne' wsedle chie' ka' wdé bebane' ḻo yeḻa' got.

Jesús ẕcháḻjḻene' Smon Bedw

15 Kate' beyóž bdáwgake', Jesusen' gože' Smon Bedw:

—Smon, ẕi'n Jonás, ¿nží'iželo' neda' kan zej nži'il benne' ki neda'?

Bechebe Bedon', na' gože' Ḻe':

—O', X̱an. Le' nnézkzelo' nži'ila' Le'.

Jesusen' gože' ḻe':

—Bwaw ẕíla'do' chia' ka'.

16 Jesusen' gože' ḻe' da' chope chi'i, na' wnné':

—Smon, ẕi'n Jonás, ¿nži'ilo' neda' dot ḻažo'o?

Bechebe Bedon', na' gože' Ḻe':

—O', X̱an. Le' nnézkzelo' nži'ila' Le'.

Jesusen' gože' ḻe':

—Bwaw ẕila' chia' ka'.

17 Jesusen' gože' ḻe' da' chonne chi'i:

—Smon, ẕi'n Jonás, ¿nži'ilo' neda'?

Gok nyache' ḻaže' Bedon' dan' chonn chi'i wnnable' ḻe', na' wnné': “¿Nži'ilo' neda'?” na' bechebe Bedon', na' gože' Ḻe':

—X̱an, yógo'te nnézkzelo' Le'. Nnezlo' nži'ila' Le'.

Jesusen' gože' ḻe':

—Bwaw ẕila' chia' ka'. 18 Da' li žapa' le', katen' goko' x̱kwide', žakze chio' bwakw kwino', na' kan ẕnnazen chio' wdó'. Kate' golo', wḻío' no'o, na' benne' yoble wakwe' le' laže', na' chi'e le' gan bi yénelo' chejo'.

19 Da' ni wnná Jesusen' nak bian' kan gat Bedon', dan' chejté'e ḻe'e yag kroze, nich ga'n ẕen Dios. Kate' beyóž wnná Jesusen' ki, yetó da' wnné':

—Benḻen neda' tẕen.

Ẕchaḻj Jesús kan gak che benne' wsedlen', bennen' nži'ile'

20 Byechj Bedon', na' bḻe'ele' benne' wsedlen' Jesusen' nži'ile' ḻe', zedjnawe' ḻégake'. Nake' benne' wsedlen' wži'e kwit Jesusen' katen' bdáwgake', na' gože' Jesusen': “X̱an, ¿noẕ bennen' wdíe' Le'?” 21 Kate' Bedon' bḻe'ele' ḻe', gože' Jesusen':

—X̱an, ¿biẕ gon benne' ni?

22 Jesusen' gože' ḻe':

—Cha' žénela' ga'n bennen' kate' yeḻa'ža', bi žaḻa' gek zedlo'. Benḻen neda' tẕen le'.

23 Wzé diža' ni gan zej nnita' lježžo ka', benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen'. Žékgekle' bi gat benne' wsedlen'. Jesusen' bi gože' ḻe' bi gate', san ki wnné': “Cha' žénela' ga'n bennen' kate' yeḻa'ža', bi žaḻa' gek zedlo'.”

24 Benne' wsedlen' naka' neda', Ẕwa. Ẕzoa lia' da' ki, na' bzoja' ḻe'e yiche da' ki, na' nnézlele da' ẕnnia' naken dot da' li.

25 Ben Jesusen' da' zanže ka'. Chela' no benne' wzoje' ḻégaken ḻe'e yiche to ton, žekla' bi gata' latje yežlyó nga ga kwa'gak yiche ka' žaḻa' wzojen'. Ka'kze naken.

HECHOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

DA' BENGAK BENNE' WBÁS KA' CHE CRISTO

1

Dios žone' da' bchebe ḻaže'e, žseḻe'e Dios Be' La'y

1 Kate' bzoja' chio' le' zga'ale, Teófilo, benne' zaka', neda', Lukas, bzoja' yógo'te da' wzó ḻaw Jesusen' žone', na' žsedle', 2 na' zejte beyepe' ya'abá che Dios. Kate' za' yeyepe' ya'abán', ne zoaḻen Dios Be' La'y Ḻe', wnné' kan žaḻa' gongak benne' wbás chie' ka', benne' ka' wžekze' Ḻe'. 3 Wdé wẕaka' Jesusen', na' gote'. Naž bebane', na' bḻoe'e ḻawe' ḻawgak benne' wbás chie' ka'. Bḻoe'ele' ḻégake' da' zan da' gok biá'gaken zoe' nbane', da' ka' bi gak no benne' wži'e chégaken. Zan chi'i bḻoe'e ḻawe' ḻáwgake' dot chopḻalj ža, na' bcháḻjḻene' ḻégake' kan ẕnna bia' Dios.

4 Katen' wnníta'gake' tẕen, gože' ḻégake' bi yekwásgake' ḻo yež Jerusalén, na' wnné':

—Le kwez ga na' da' bchebe ḻaže' X̱a' seḻe'e chele, kan ba bzenla' ḻe'e.

5 Ḻezka' wnné':

—Da' li Ẕwa bezóe' benách ka' nis ḻo nis, na' bi de yeschá gak chele da' ẕḻoe'el yeḻa' žezóa nisen', dan' yide Dios Be' La'y yedjsóaḻene' ḻe'e.

Žeyepe Jesús ya'abá che Dios

6 Naž benne' ka' zej ndobe' gan zoa Jesusen' wnnábgekle' Ḻe', na' wnnágake':

—X̱an, ¿gono' ga nna bia'gak benách Israel ka' da' yoble ža ni zoažo na'a?

7 Jesusen' gože' ḻégake':

—Bi nak chele nnézlele bi ža o bi yel gon Dios X̱a', da' yo'on ḻo na'kze'. 8 Si'le ḻe'e yeḻa' wak kate' yide Dios Be' La'y yedjsóaḻene' ḻe'e. Naž wchaḻjle kan nak chia' neda' ḻo yež Jerusalén, na' dot gan nbab Judea, na' gan nbab Samaria, na' ga žíntele dot yežlyó nga.

9 Kate' beyóž bcháḻjḻene' ḻégake' da' ni, na' kate' ne ẕwíagake' Ḻe', ḻa' beyeptie' ḻo be'ze gan že' to bejw da' bkachen' Ḻe', na' biž bḻé'egekle' Ḻe'. 10 Kate' ne ẕwíagake' ya'abale kate' ne žeyepe Jesusen', bḻa'gak chope wbás che ya'abá ka' gan nníta'gake', wbás ka' zej nakwe' laže' ẕíla'do'ze. 11 Ẕoptie' góžgake' ḻégake', na' wnnágake':

—Benne' Galilea ka', ¿biẕ chen' ẕwíale ya'abale? Yeḻa'kze Jesusen' da' yoble kan ba bḻé'elele-ne' katen' bezé'e gan zoale nga, na' beyepe' ya'abá che Dios.

Ẕbégake' Matías nich chaze' latje che Judas

12 Naž benne' ka', benne' bénḻengake' Jesusen' tẕen, bezá'gake' gan zoa ya'adon' da' nzin' Ya'a Yag Olibo, na' beyéjgake' ḻo yež Jerusalén. Ya'adon' zoan gawze gan že' yež Jerusalén na', da' naken kan zej nzi'e latje želzé'e ža la'y chégake'. 13 Kate' bežíngake' ḻo yežen', belbene' gan nak da' chope kwia ḻo yo'o, gan zej nnita' Bedw ḻen Jakob, na' Ẕwa, na' Ndres, na' Lip, na' Mas, na' Bartol, na' Matío, na' Jakob, ẕi'n Alfeo, na' Smon, bennen' že' ḻaže'e yež chie', na' ḻezka' Judas, biche' Jakoben'. 14 Yógo'te benne' ki bcháḻjḻengake' Dios tẕen. Benne' biche' Jesús ka' ḻen Lia, x̱na' Jesusen', na' yebaḻe no'le ka', bénḻengake' ḻégake' tẕen.

15 Ḻa' ža na'ze wzé Bedon' gachje ḻáwe'le gan zej nnita' lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Gokgak ka x̱opḻalj benne' ka' zej ndobe' ga na'. 16 Bedon' gože' ḻégake', na' wnné':

—Ljéža'do' ka'. Ben byenen gok da' nyejw ḻe'e yiche la'y, kan wnná Dios Be' La'y zgá'atele, dan' bzoj Dabí kan gok che Judas, bennen' bchi'e benne' ka' wẕéngake' Jesusen'. 17 Judas na' wbábḻene' žo'o, na' bénḻene' žo'o tẕen žin ni. 18 Wẕí'gake' to yežlyó ḻen laẕjw che da' ẕia da' ben bennen'. Judas na' wbix̱e', na' wžeza' ḻi'e, na' bžojgak yógo'te da' zej že' ḻi'e. 19 Kate' benne' ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén béngekle' da' ni, naž bé'gake' la yežlyón' Aséldama, to diža' hebreo da' ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Yežlyó Che Žen.” 20 Ka' goken che Judas na', kan nyejw ḻe'e yiche la'y da' nzin' Salmo Ka', da' ẕnnan:

Bga'n liže' ka'ze,

na' bi bžeḻ no benne' zoe' ḻo yo'on'.

Ḻezka' ẕnnan:

Benne' yoble yedíe' ḻo wlaze'.

21-22 ’Na'a žon byenen kwežo to benne' gónḻene' žo'o tẕen nich wzóa lie' che Jesusen', kan bebane' ḻo yeḻa' got. Žaḻa' gake' to benne' nbabe' benne' ka' bénḻengake' žo'o tẕen ža ni'te katen' X̱anžo Jesusen' wdáḻene' žo'o, benne' ka' wnníta'ḻengake' žo'o katen' Ẕwa bezóe' benne' ka' nis, na' zejte ža beyepe Jesusen' ya'abá che Dios, katen' bezé'e gan zoažo.

23 Naž wléjgake' chope benne' ka', Jwsé, na' Matías. Jwsén' ḻezka' lie' Sabás, na' zoa yetó ḻe' Justo. 24 Naž bcháḻjḻengake' Dios, na' wnnágake':

—X̱anto' Dios, nónbia'kzo' yichj ḻáẕdo'gak yógo'te benách. Bḻoe'el neto' nole benne' chope' ki ba wžekzo' Le', 25 nich gone' žin ni, na' gake' wbás chio', nich chaze' latje che Judas, bennen' bnite' latje chie' dan' bene' doḻa', na' wyeje' latje chekze' ḻo latje choḻ.

26 Naž bzójgake' lágake' ḻe'e yiche ka', to che Jwsé, na' yetó che Matías. Bchíx̱egake' da' ka', na' bebéjgake' ton, gan nyejw la Matías. Ka' goken, Matíasen' wbábḻene' yechinéj benne' wbás ka' che Benne' Criston'.

2

Dios Be' La'y žedjsóaḻene' benne' ka' che Benne' Cristo

1 Kate' ba bžin ža Pentecostés, zej ndobe tẕen yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 2 Choḻze benle žak žax̱to' da' bžojen ya'abá, da' benlen kan ženle kate' žak to be' waḻe, na' benlen dot ḻo yo'o gan žé'gake'. 3 Bḻa' ḻawgak yi'do' ka' ḻo be'ze ḻáwgake', na' wdísgaken che chégake', na' bejsóaḻengaken ḻégake'. 4 Dios Be' La'y bedjsóaḻene' yógo'tegake', na' wzó ḻáwgake' ẕcháḻjgake' diža' yoble ka', kan nak da' bneẕjw Dios Be' la'y che chégake'.

5 Kate' ža na' wnníta'gak benne' judío ka' ḻo yež Jerusalén, benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Dios, na' zej nžoje' yógo'te yež dot yežlyó nga. 6 Kate' benne' zan ka' béngekle' žak žax̱ton', bdóbgake' ga na', na' gok zédgekle', dan' béngekle' ẕchaḻjgak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston' ḻen diža' che chégake'. 7 Yógo'tegake' béngeklen', na' bebángekle', na' wnnágake':

—Le wia nga. ¿Kege benne' Galilea ka' yógo'te benne' ki ẕcháḻjgake'? 8 ¿Nakx̱kzen' ženlžo ẕcháḻjgake' x̱tíža'žo da' ẕchaḻjžo to tožo? 9 Žo'o nga nakžo benne' yež zan, benne' zej nžoje':

Gan nbab Partia, na' gan nbab Media.

Gan nbab Elam, na' gan nbab Mesopotamia.

Gan nbab Judea, na' gan nbab Kapadosia.

Gan nbab Ponto, na' gan nbab Asia.

10 Gan nbab Frijia, na' gan nbab Panfilia.

Gan nbab ḻo yežlyó Ejipto.

Gan nbab Áfrika, gan zoaže zi'to' gan nbab Cirene.

Ḻezka' zej nnita' benne' yež Roma ka' nga. Baḻe' zej nake' benne' judío ka', na' yebaḻe' nzi' ḻo ná'gake' da' žejḻe'gak benne' judío ka' che Dios. 11 Ḻezka' zej nnita' benne' ka' nga, benne' zej nžoje' yežlyó Creta, na' gan nbab Arabia. Ženlžo ẕcháḻjgake' diža' che chežo, na' želzenle' žo'o da' ẕen ka' da' ben Dios, da' žóngaken ga žebán ḻáže'žo.

12 Ka' goken, bebángekle' yógo'tegake', na' benne' zanḻe'e ka' gok zédgekle'. Belyi'e ljéžgake' toe' yetóe', na' wnnágake':

—¿Biẕkzen' da' žaken?

13 Baḻe' ben dítjgekle' benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble ka', na' wnnágake':

—Želzóžele'.

Da' bchaḻj Bedw ḻawgak benách ka'

14 Naž Bedw wzéḻene' yechinéj benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' wzó ḻawe' ẕnnie' zižje, na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' ka' che gan nbab Judea, na' yógo'tele zoale ḻo yež Jerusalén nga. Da' ni žaḻa' nnézlele. Le wzé nag da' yapa' ḻe'e. 15 Neto' bi ẕzóžleto' kan žéklele ḻe'e, dan' ne zoažo x̱sile, na' bi ẕzožle nitó benne' ka na'a. 16 Da' ni da' žaken naken dan' wnná Joel, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, katen' wnné':

17 Ki wnná Dios:

Da' ni gaken ža ze ḻawte ža ka'.

Seḻa'a Be' La'y chia'.

Chejsóaḻene' yógo'te benách ka'.

Ẕi'nle ka', benne' byo ka', na' no'le ka', wcháḻjgake' ḻo wlaza' neda'.

Ḻe'e dáwe'gekle x̱kwide' ka' da' wḻoe'ela' ḻaw,

na' benne' gole ka' nnégekle' yele.

18 Kate' žin ža na' chisa' Be' La'y chia',

na' chejsóaḻene' wen žin chia' ka', benne' byo ka', na' no'le ka',

na' wcháḻjgake' ḻo wlaza' neda'.

19 Wḻoe'ela' ḻaw ya'abá ža'le da' ka' góngaken ga yebángekle benách ka',

na' ḻo yežlyó že'le wḻoe'ela' ḻaw da' ka' zej nak bian',

da' ka' zej naken žen che we', na' yi', na' žen che yin'.

20 Choḻ wbíž, na' gak byo' x̱na kan nak žen.

Ki gaken kate' za' žin ža na' Dios ba bḻoe'elen'.

Gak ža na' ka da' batkle bḻe'el-len.

21 Yelagak yógo'te benne' ka' wḻížgake' La X̱anžon'

cha' chejḻé'gake' chie' Ḻe'.

22 ’Le wzé nag da' ni da' žapa' ḻe'e, benne' Israel ka'. Dios na'kze wdape' Jesús, benne' Nasaret, ba la'ne, ḻawle ḻe'e. Dios bi'e Ḻe' latje bene' da' ka' žóngaken ga žebán ḻáže'žo, da' zej naken yeḻa' wak ka', na' da' ka' zej nak bian'. Yógo'te da' ki ben Dios ḻo na' Jesusen', kan ba nnézkzelele ḻe'e. 23 Ḻezka', Dios bi'e to benne' latje bdie' Jesusen' ḻo na'le. Ka' goken, kan gónekzele Dios gaken, na' kan nak da' bkweze' ža ni'te. Ḻe'ekze wẕenle Jesusen', na' bdele-ne' ḻo na'gak benne' wen da' ẕinnj ka', benne' ka' bétgake' Ḻe' katen' bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze. 24 Naž Dios na'kze besbane' Jesusen', na' beslé' Ḻe' ḻo yeḻa' got, dan' bi gok ga'ne' to chi'ize ḻo yeḻa' goten'. 25 Kan nak da' ni, Dabí bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te kan nak che Jesusen', na' wnné':

Bḻé'etezela' X̱anžon', na' wzóe' ḻawa'.

Ḻe' zoe' kwita' ḻi ža, na' nox̱e' neda',

nich bi gak no benne' bi da' gone' chia'.

26 Che ḻen bebéḻe'ela',

na' ḻo yeḻa' žebél chia' beḻa'.

Che ḻen wx̱én ḻaža'a Ḻe'

na' zejte ža gata'.

27 X̱ana' Dios, nnezla' bi wka'no' neda' latje choḻ chegak benne' gat ka'.

Bi go'o latje kwia yi' beḻa' žen chia'.

Naka' benne' nží'ikzelo' Le'.

28 Bzejni'ilo' neda' kan žaḻa' gona'

nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chia'.

Gono' ga yebela' dan' zóaḻenkzo' neda'.

29 ’Na'a, ljéža'do' ka'. Nak bia' got x̱a gole chežo Dabín', na' bgache'e ḻo yežw ba, na' ba chien' žen' gan zoažo na' zejte na'a ža. 30 Dabín' bchaḻje' ḻo wláz Dios, na' wnnezle' ben choch Dios da' bchebe ḻaže'e gone' chie', gone' ga galj Benne' Criston' ladjw ẕa'sóe' ka', na' Ḻe' nna bi'e latje che Dabín'. 31 Bḻe'el Dabín' da' ni zga'ale, na' bchaḻje' kan bebán Benne' Criston', na' kan goken, bi bga'ne' latje choḻ chegak benne' gat ka', na' bi wžía yi' beḻa' žen chie'. 32 Dios besbane' Jesusen' ḻo yeḻa' got, na' kan gok da' ni yógo'teto' ẕzoa lito' chen. 33 Ka' goken, Dios, ḻen yeḻa' wak chie', bchise' Ḻe' ža'le gan nápeḻi'e yeḻa' wnná bia'. Na'a, Jesusen', Benne' Criston', ba bseḻe'e Dios Be' La'y ga ni, na' žaken kan bchebe ḻaže' Dios gone' ḻo na' Benne' Criston', na' Dios Be' La'y na' žone' da' ki da' ẕḻé'elele, na' žénlele. 34 Bi beyepe Dabín' ya'abá che Dios, san Dabí na'kzen' wnné':

X̱anžo Dios gože' X̱ana':

“Wžé' kwita' ḻi ža gan nak blo

35 kate' gonža' ga benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe' wzóa ẕíbgake' ḻawo' Le'.”

36 ’Na'a, benne' Israel ka', žaḻa' nnézlele da' nakkzen. Jesús nikze, Bennen' bda'le-ne' ḻe'e yag kroze, Dios bene' ga nake' X̱anžo, na' Benne' Weslá chežo.

37 Kate' benne' ka' béngekle' da' ni, gok zédgekle', na' belyi'e Bedon', na' yezika' benne' wbás ka' che Jesús, Benne' Criston', na' wnnágake':

—Lježto' ka', ¿nakx̱kzen' gonto'?

38 Naž Bedon' gože' ḻégake':

—Le yeyát ḻaže', na' le yezóa nis to tole ḻo la Jesús, Benne' Criston', nich yenít ḻaw Dios doḻa' da' nbága'le, na' Dios Be' La'y, Bennen' seḻa' Dios chele, yedjsóaḻene' ḻe'e. 39 Da' bchebe ḻaže' Dios naken chele ḻe'e, na' chegak ẕi'nle ka', na' ḻezka' chegak yógo'te benách zi'to' ka', yógo'te benne' ka' wḻíž X̱anžo Dios ḻégake'.

40 Da' ki, na' da' zan da' ki bchaḻj Bedon', da' bzejni'ile' ḻégake' kwáselo, na' wnné':

—Le gon da' gon ga yelale, na' le kwas gan zej nnita' benne' wen da' ẕinnj ka', benne' ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a.

41 Ka' goken, benne' ka', benne' wẕí' ḻo ná'gake' da' bchaḻj Bedon', bezóagake' nis. Kate' ža na' ka chonn mil benne' ka' wzó ḻáwgake' žónḻengake' ḻégake' tẕen. 42 Yógo'tegake' béngake' dot da' bsédgekle benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston'. Gókgake' toze toe' ḻen yetóe', na' we'j bdáwgake' tẕen da' žesá' ḻáže'žo kan got Jesusen', na' tẕen bcháḻjḻengake' Dios.

Kan bengak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Cristo

43 Benne' wbás ka' che Benne' Criston' béngake' da' zan da' žóngaken ga žebán ḻáže'žo, na' da' zan da' zej nak bian', san bžébegak yezika' benách ka'. 44 Yógo'te benne' ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', gókgake' toze, na' beyóngake' toze yógo'te da' zej nape'. 45 Kate' bḻé'egekle' zej nnita' benne' ka' zoa bi da' želyážjele', benne' ka' žónḻengake' ḻégake' tẕen, naž benne' ka' zoa bi da' nápegake', béte'gaken', na' belyise' mežwn' da' wẕí'gake' che chegak benne' ka' želyážjele'. 46 Tža tža bdóbgake' tẕen ḻo ẕchil yodo', na' gan nak ḻo lížgake' ka' gan we'j bdáwgake' da' žesá' ḻáže'žo kan got X̱anžon'. We'j bdáwgake' tẕen, na' bebégekle', na' gókgake' dot ḻi ḻaže'. 47 Bka'n ẕéngake' Dios, na' yógo'te benách ka' wdápegake' ḻégake' ba la'ne. Tža tža X̱anžon' bzane' benne' ka' ẕdóbgake' chie', benne' ka' želágake'.

3

Žeyák to benne' bi žak se'e

1 Kate' ža na' Bedw ḻen Ẕwa jake' tẕen ḻo ẕchil yodo', katen' ẕdobgak benách ka' ga na', nich wcháḻjḻengake' Dios, ne naken žedá chonne. 2 Gan želdíe' zoa to benne' bi žak se'e kate' wzó ḻaw ža ni'te katen' nake' x̱kwide'. Tža tža žjwa'gak benne' ka' ḻe' ga na', na' želbeke' ḻe' žoa'a yodo' gan nzin' Da' X̱tan Gan Žo'ožo. Ki béngake' chie' nich nnable' no benne' bi da' wneẕjwe' chie', bennen' zoe' ladjw benne' ka' želyoé'e ḻo ẕchil yodon'. 3 Benne' ni, katen' bḻe'ele' Bedon' ḻen Ẕwan', benne' ka' zjake' gan žo'ogak benách ka' ḻo ẕchil yodon', na' góta'yoele' ḻégake' bi da' wnéẕjwgake' chie'. 4 Naž Bedon' ḻen Ẕwan' bwíagake' ḻe', na' Bedon' gože' ḻe':

—Bwia neto'.

5 Naž bennen' bze nage' chégake' dan' žx̱en ḻaže'e bi da' wnéẕjwgake' chie'. 6 Bedon' gože' ḻe':

—Bi de mežw plat, na' mežw oro chia', san da' dezen chia' gonna' chio'. Ni'a che yeḻa' wak che la Jesús, Benne' Criston', Benne' yež Nasaret, wzó ža', na' wzá'.

7 Naž Bedon' bex̱we' ne'e ḻi ža, na' bchise' ḻe', na' ḻa' beyakte ni'e, na' beyitjte bechj ni'e. 8 Naž wzá' bennen', na' wx̱ite', na' wzíe'. Wyázḻene' Bedon' na' Ẕwan' tẕen ḻo ẕchil yodo', na' ẕze'e, na' žx̱ite', na' ẕka'n ẕene' Dios. 9 Yógo'te benách ka', benne' nníta'gake' ga na', bḻé'egekle' ḻe' ẕze'e, na' ẕka'n ẕene' Dios. 10 Ka' goken, bžébegake', na' bebángekle' kan nak dan' goken, dan' beyónbia'gake' ḻe', nake' bennen' ẕbi'e žoa'a yodo' gan nzin' Da' X̱tan Gan Žo'ožo, na' ẕnnabe' no benne' bi da' wneẕjwe' chie'.

Da' bchaḻj Bedw ḻo ẕchil yodo'

11 Bennen' bi gok se'e, na' beyake', bex̱we' na' Bedw ḻen na' Ẕwa. Naž bdobgak yógo'te benách ka' gan nníta'gake' ḻo ẕchil yodo' da' nzin' Ẕchil Che Salomón, na' žebángekle'. 12 Kate' bḻe'el Bedon' da' ni, gože' benne' ka':

—Ḻe'e, benne' Israel ka', ¿biẕ chen' žebánlele che da' ni? ¿Biẕ chen' ẕwíale neto', na' žéklele ḻen yeḻa' wak chezto', o ni'a che da' žejḻe'to' che Dios, néto'ze beyonto' benne' ni, na' bento' ga ẕze'e? 13 Nak da' ni da' ben Dios, Bennen' nake' Dios chegak x̱a wdé chežo ka', Bran, na' Isaak, na' Jakob. Dios na'kze wdápeḻi'e Ẕi'ne', Jesusen', ba la'ne. Jesusen', ḻe'ekze bdele-ne' ḻo na'gak benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻe'e. Kate' gónele Pilato wsane' Jesusen', bžonle-ne'. 14 Bzoale cheḻa'ale Benne' Chawen', Benne' la'y, na' wnnáblele Pilaton' wsane' chele to benne' wetw benách ka'. 15 Ka' goken, bétkzele Bennen' žonnkze' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo. Naž Dios besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got, na' kan nak da' ni ẕzoa lito' chen ḻawle ḻe'e. 16 Dan' bejḻé' benne' ni che Jesusen', beyák ni'e, na' ẕḻé'elele-ne', na' nónbia'le-ne'. Dan' žejḻi'e che Jesusen', Ḻe' kate' gabí beyone' benne' ni, na' ẕḻé'ekzelele yógo'tele kan nake' na'a.

17 ’Na'a, ljéža'do' ka', nnezla' benle da' ka', na' betle Jesusen' dan' bi bejní'ilele, na' bi bejní'igekle benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻe'e. 18 Ki be' Dios latje nich gak da' wnné' zga'ale, da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe' kan žaḻa' saka' Benne' Criston'. 19 Che ḻen, le yeyát ḻaže', na' le yeyák che Dios, nich yeké'e doḻa' da' nbága'le, na' gone' ga yeyák ḻáže'le. 20 Naž seḻe'e Jesusen' da' yoble, Bennen' ža ni'te bzoe' chie' gake' Benne' Criston', Bennen' nna bi'e ḻe'e. 21 Na'a, žon byenen ga'ne' ya'abá che Dios kate' žinže ža yeyone' chawe' yógo'te da' žaken, na' gaken kan ba wnnakze Dios, da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe' ža ni'te. 22 Ḻezka' Moisés gože' x̱a x̱to'žo ka', na' wnné': “X̱anžo Dios seḻe'e chele to benne' galje' ládjwgak biche' lježle ka'. Gake' benne' wchaḻje' ḻo wláz Dios. Seḻe'e Ḻe' chele kan bseḻe'e neda'. Žon byenen wzé nagle-ne' kan nak yógo'te da' yi'e ḻe'e. 23 Yógo'te benne' ka', benne' bi wzé nággake' che Bennen' wchaḻje' ḻo wláz Dios, kwia yí'gake', na' kwásḻengake' benách ka' che Dios.”

24 ’Kan nak ža ni zoažo na'a, bḻoé'egekle yógo'te benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios kate' wzó ḻaw zoa Samuel, na' wdé na'. 25 Ḻe'e nakle ẕa'sógak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' diža' ẕka'n chawe', da' bchebe ḻaže' Dios chegak x̱a x̱to'žo ka', naken chele. Ki ben Dios katen' gože' Bran: “Ni'a che da' gon ẕa'só' gon chawa'a yógo'te benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga.” 26 Katen' Dios besbane' Ẕi'ne' ḻo yeḻa' got, na' bseḻe'e Ḻe' nežw chele ḻe'e nich gak gon chawe'e ḻe'e, na' nich gone' ga wsanle da' kegle da' žonle.

4

Želžín Bedw ḻen Ẕwa ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka'

1 Kate' Bedw ḻen Ẕwa ne ẕcháḻjḻengake' benách ka', bx̱oz judío ka' ḻen benne' yodo' saduseo ka', na' benne' ẕchi'e ni'a na'gak benne' yodo' ka', ḻa' bžíntegake' gan nníta'gake'. 2 Bža'agak benne' ki dan' žsédgekle Bedon' ḻen Ẕwan' benách ka', na' ẕzéngekle' ḻégake' yebangak benne' gat ka' dan' ba bebán Jesusen'. 3 Naž béx̱wgake' Bedon' ḻen Ẕwan', na' bséjwgake' ḻégake' liž ya kate' žinže ža yoble dan' ba za' žaḻe ža na'. 4 Benne' zan bejḻé'gake' che Benne' Criston' dan' béngekle' da' bchaḻjgak Bedon' ḻen Ẕwan'. Na'a, ḻégakze benne' byo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston' zej nake' ka gayo' mile'.

5 Ža chope ža benne' wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka', na' benne' yodo' wsedle ka', bdóbgake' ḻo yež Jerusalén. 6 Ḻezka' Anás, bx̱oz blo, na' Kaifás, na' Ẕwa, na' Kantr, na' yógo'te ljež bx̱oz blon', bdóbgake' ga na'. 7 Naž bché'gake' Bedon' ḻen Ẕwan', na' bzégake' ḻégake' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake'. Wnnábgekle' ḻégake', na' wnnágake':

—¿Biẕ yeḻa' wnná bia' nzi' ḻo na'le žonle da' ki? ¿Noẕ benne' bdie' ḻo na'le yeḻa' wnná bian'?

8 Naž Bedon' gože' ḻégake', zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' ka' ẕnna bia'le neto', benách Israel ka', na' ḻe'e, benne' gole ka'. 9 ¿Ẕnnáblele neto' na'a kan nak da' chawe' da' bento' che benne' yižwé' ni, na' nakx̱ beyake' chawe'? 10 Ẕzejni'ilton' ḻe'e nich nnézgeklen yógo'te benách Israel ka'. Beyák benne' ni zoe' ḻawle dan' ben žin yeḻa' wak che Jesús, Benne' Criston', Benne' yež Nasaret. Ḻe'e bda'le-ne' ḻe'e yag kroze, san Dios besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got. 11 Dios bchaḻje' che Jesusen', katen' wnné': “Yej na' da' bzoale ḻe'e cheḻa'ale, ḻe'e, benne' wen ze'e ka', na'a naken yej da' wžekza' neda' nich gaken yej blo che ze'e.” 12 Bi zoa no benne' yoble, benne' gak yeslé' benách ka', dan' bi zoa nitó benne' yoble yežlyó nga, bennen' bzoa Dios, nich yeslé' žo'o.

13 Kate' bḻé'egekle' zej nak Bedon', na' Ẕwan', benne' wechóg ḻaže' ka', gókbe'egekle' bi nsédgekle' che yodo', na' zej nake' benne' gaẕjw ka', na' bebángekle', na' besá' ḻáže'gake' Bedon' ḻen Ẕwan' wnníta'ḻengake' Jesusen'. 14 Ḻezka' bḻé'egekle' zoa bennen' ga na', bennen' beyake', na' zie' ḻáwgake', na' bi be gok nnégake' chégake'. 15 Naž góžgake' benne' ni'a ná'gake' ka' yebéjgake' Bedon' ḻen Ẕwan' ḻí'ale che yo'o gan zej ndobe', na' ben x̱tíža'gake' ḻa' ḻégakze'. 16 Wnnágake':

—¿Nakx̱kzen' gonžo chegak benne' ki? Da' li béngake' to da' žonen ga žebángekle benách ka', na' yógo'te benách ka', benne' nníta'gake' Jerusalén, nnézgekle' da' ki. Bi gak wži'ižo che da' ki. 17 Na'a, nich bi seže diža' ni, na' nich bi yéngeklen benne' zanže, na'a žaḻa' wchi'lžo benne' ki nich biž wcháḻjḻengake' benách ka' kan nak che Jesusen'.

18 Naž bḻížgake' Bedon' ḻen Ẕwan', na' bchí'igekle' ḻégake' nich biž wcháḻjḻengake' benách ka', na' biž wsédgekle' ḻégake' kan nak che Jesusen'. 19 Naž beží'i Bedon' ḻen Ẕwan', na' belyi'e ḻégake':

—Le wchi'a ḻaže' ḻe'e cha' nak chawe' ḻaw Dios wzé nágžeto' x̱tíža'le ḻe'e ka x̱tiža' Dios. 20 Bi gak kwe'to' žize. Žon byenen wzóa lito' che da' bḻe'elto', na' da' benlto'.

21 Naž benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka' bchí'igekle' ḻégake', na' naž bsane' ḻégake' dan' bi bžéḻgekle' nakle wsaka' zí'gake' ḻégake'. Ki béngake' dan' bžébegake' benne' wláž ka', dan' yógo'tegake' ẕka'n ẕéngake' Dios ni'a che dan' goken. 22 Bennen' beyake', na' gok chie' da' žonen ga žebán ḻáže'žo, ba zeje' ka chopḻalj yiz.

Ẕnnábgekle' Dios gone' ga gákgake' wechóg ḻaže'

23 Kate' bsángake' Bedon' ḻen Ẕwan', na' benne' ki bežíngake' gan zej nnita' ljéžgake' ka', na' bzéngekle' ḻégake' yógo'te da' wnnagak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka'. 24 Kate' béngekle' da' ni, tẕen bcháḻjḻengake' Dios, na' wnnágake':

—¡X̱anto' Dios, ga'n ẕen Lo'! Le' nako' Dios, na' beno' ya'abá. Beno' yežlyó nga. Beno' nisdo'. Beno' yógo'te da' zej nnitan' to to latje ka'. 25 Ḻo wlazo' Le' bchaḻj Dabí, benne' wen žin chion', na' wzoaḻen Dios Be' La'y ḻe', na' wnné':

¿Biẕ chen' žongak benách ka' žo'osbé,

na' ẕza' ḻáže'gake' da' bi zej naken chawe'?

26 Bengak benne' wnná bia' ka' žo'osbé ḻo yežlyó nga,

na' gokgak toze benne' blo ka'.

Bží'igake' chio' Le', X̱anto' Dios,

na' ḻezka' che Benne' Criston', Bennen' wžekzo' Le'.

27 ’Da' li Herodes ḻen Ponsio Pilato, na' benne' zi'to' ka', na' benne' Israel ka', gókgake' toze ḻo yež nga. Bzóagake' Jesús, Ẕi'no' la'y, cheḻa'ale, Bennen' bzoakzo' cheto'. 28 Béngake' yógo'te da' wnnó' Le' zga'ale kan góngake', na' goken kan ben chocho' x̱tižo'o kan žaḻa' gaken. 29 Na'a, X̱anto', bwia da' ẕchí'igekle' neto', na' ben ga gakto' wechóg ḻaže', nich wchaḻjto' x̱tižo'o, neto' benne' wen žin chio' ka'. 30 Ben ga gak yeyonto' benne' yižwé' ka', na' ben ga soaḻen yeḻa' wak ẕen chio' neto', na' ben ga gak gonto' da' ka' góngaken ga yebán ḻáže'to', na' da' ka' gak biá'gaken. Ki gaken dan' Jesús, Ẕi'no' la'y, zóaḻene' neto'. Ka'kze gaken.

31 Kate' beyóž bcháḻjḻengake' Dios, wẕíz latjen' gan wnníta'gake', na' Dios Be' La'y wzóaḻene' yógo'tegake', na' ḻen yeḻa' wechóg ḻaže' chégake' bcháḻjgake' x̱tiža' Dios.

Žeyóngake' toze da' ka' nápegake'

32 Benne' zan, benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', toze kan že' yichj ḻáẕdo'gake', na' toze kan béngake'. Nitó benne' ládjwgake' bi wnné' nak cheze' da' nape', san beyóngake' toze da' nápegake'. 33 Ḻen yeḻa' wak ẕen, benne' wbás ka' bseḻa' X̱anžo Jesusen', bzoa lígake' kan bebane' Ḻe', na' yeḻa' ži'i ḻaže' che Dios wzóaḻenen yógo'tegake'. 34 Nitó benne' bi be byážjele', benne' zoe' ládjwgake'. Yógo'te benne' ka' zoa bi da' nápegake', yežlyó chégake', o lížgake', béte'gaken', na' mežw chen yjwá'gaken', 35 na' bdégaken' ḻo na'gak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' ḻégake' belyisen' chegak benne' ka', benne' zoa bi da' žiažjen chégake'. 36 Jwsé, bennen' bzoagak wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' yetó le', Bernabé, da' ẕnnan ḻen diža' x̱iža', Benne' Žeyón Ẕene', zoe' ga na'. Nbábḻene' ẕa'só Lebí ka', na' golje' ḻo yežlyó Chipre, da' žen' gachje ḻáwe'le nisdo'. 37 Bernabén' bete'e to kwe' yežlyó chie', na' yjwe' mežw chen, na' bdien' ḻo na'gak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston'.

5

Doḻa' da' ben Ananías tẕen ḻen Safira, ẕo'le'

1 Zoa to benne' yoble lie' Ananías, na' bete'e to kwe' yežlyó chie'. Ẕo'le', Safira, bénḻene' ḻe' tẕen. 2 Bkache' Ananíasen' late' mežw che yežlyón', na' nnezle ẕo'le' dan' bene'. Da' bega'nzen yjwen', na' wloé'en ḻo na'gak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' wnné':

—Kíte'ze wẕi'a.

3 Bedw gože' ḻe':

—Ananías, ¿wyó'o da' x̱iwe' ḻo yichj ḻaẕdo'o, na' benen ga žénelo' gon ḻáže'lo' Dios Be' La'y, na' bkacho'o che mežw che yežlyó chion'? 4 Katen' bga'n yežlyón' ḻo no'o, ¿bi goken chekzo'? Kate' beyóž beto'on, ¿bi wyó'o mežwn' ḻo na'kzo'? ¿Biẕ chen' wžé' yichjo' gono' da' ni? Dios na'kze gónelo' gon ḻáže'lo', kege bénne'ze.

5-6 Kate' benle Ananíasen' da' ni, ḻa' wbíx̱tie' ḻo yo ba nate'. Naž belbíga'te x̱kwide' ka', na' bchéḻgakbe' ḻe' laže', na' bebéjgakbe' ḻe', na' bejkáche'gakbe' ḻe'. Bžébegak yógo'te benne' ka' béngekle' kan gok da' ni.

7 Ka chonne hora wdé na', bžin ẕo'le Ananíasen' ga na', na' bi nnezle' dan' goken che benne' byo chien'. 8 Naž Bedon' gože' ḻe':

—Wnná neda'. ¿Kíte'ze wẕi'le che yežlyó chelen'?

No'len' wnné':

—O', kíte'ze wẕi'to'.

9 Naž Bedon' gože' ḻe':

—¿Biẕ chen' ben toze x̱tíža'le, na' gónelele gon ḻáže'le Dios Be' la'y? Bwia nga. Ná'tege yeḻa'gak x̱kwide' ka', bi' ka' bejkáche'gakbe' benne' byo chion', na' ḻezka' yebéjgakbe' le'.

10 Naž no'len' ḻa' wbíx̱tie' x̱ni'a Bedon', ba nate'. Katen' beyo'ogak x̱kwide' ka', na' bḻé'egeklbe'-ne' ba nate'. Naž bebéjgakbe'-ne', na' bejkáche'gakbe'-ne' kwit benne' byo chien'. 11 Che ḻen yógo'te benách ka' che Dios bžébegake', na' ḻezka' bžébegak yógo'te benne' ka' béngekle' kan gok da' ni.

Benne' wbás ka' žóngake' yeḻa' wak zan

12 Benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' béngake' da' zan da' zej nak bian', na' yeḻa' wak ẕen ka' ḻawgak benne' ka'. Bdóbgake' tẕen yógo'tegake' ḻo ẕchil yodo' da' nzin' Ẕchil Che Salomón. 13 Ladjw benne' ka', benne' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', bi bežogle nitó benne' gónḻene' ḻégake' toze, na' benne' wláž ka' wdápegake' ḻégake' ba la'ne. 14 Naž yebaḻe benne' zan, benne' byo ka', na' no'le ka', bejḻé'gake' che Benne' Criston'. 15 Kate' bḻé'egekle benách ka' da' ka' žongak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', belx̱óe' benne' yižwé' ka' ḻo blag ka', na' yebaḻe' ḻo da'aze ka', na' yjwá'gake' ḻégake' gan nak kwit nez nich kate' te Bedon' ga na', ẕoḻze chie' cheḻen baḻe benne' yižwé' ka', nich yeyákgake'. 16 Ḻezka' bžojgak benách yež gawze ka', na' bžíngake' ḻo yež Jerusalén, zej noe'e benne' yižwé' ka', na' benne' ka' želzake'e dan' zej yoe'e be' x̱iwe' ka', na' beyákgake' yógo'tegake'.

Benne' yodo' ka' žsaka' zí'gake' benne' wbás ka'

17 Che ḻen bx̱oz blo ḻen benne' yodo' saduseo ka', benne' ka' žónḻengake' bx̱oz blon' tẕen, béx̱wgake' Bedw. 18 Naž bx̱oz blon' ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen, ḻezka' béx̱wgake' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' bséjwgake' ḻégake' liž ya. 19 Naž ḻa' yel na'ze bḻa' to wbás che ya'abá che X̱anžon', na' bsaljwe' liž yan', na' bebeje' ḻégake'. 20 Wbasen' gože' ḻégake', na' wnné':

—Le chej, na' le chejsé ḻo ẕchil yodo', na' le wchaḻjḻen benách ka' nníta'gake' ga na', na' le wzenle ḻégake' kan nak che yeḻa' nban da' zejlí kanne, na' kan gak sí'gaken'.

21 Kate' béngekle' da' wnná wbasen', na' kate' za' ža'ní' zildo', belyoé'e ḻo ẕchil yodo', na' bsédgekle' benne' ka' nníta'gake' ga na'.

Ḻa' na'ze bx̱oz blon' ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen bdóbgake'. Btóbgake' benne' gole ka' ḻen benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' bséḻa'gake' ni'a ná'gake' ka' chjake' liž yan', nich chejx̱í'gake' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', dan' žékgekle' ne nníta'gake' ga na'. 22 Kate' bžingak ni'a na'gak benne' yodo' ka' ga na', bi bejx̱áka'gake' ḻégake' ḻo liž yan', na' naž beyéjgake', na' bzéngekle' benne' yodo' ka' da' žaken. 23 Belyi'e benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' wnnágake':

—Da' li bejx̱áka'to' nyéjwte liž yan', na' benne' ka' žape chí'igaken' wnníta'gake' ga na', san kate' bsáljwton', bi bejx̱áka'to' nitó benne' ḻo yo'on'.

24 Naž bx̱oz blon' ḻen bx̱oz wnná bia' ka', na' bennen' ẕchi'e ni'a na'gak benne' yodo' ka', kate' béngekle' da' ni, gok zédgekle' dan' bi nnézgekle' gate žin da' žaken. 25 Naž bḻa' to benne' ga na'. Bzenle' ḻégake', na' wnné':

—Le wia nga. Benne' ka' bséjwle liž ya nníta'gake' ḻo ẕchil yodo', na' žsédgekle' benách ka'.

26 Naž wyéj bennen' ẕchi'e ni'a na'gak benne' yodo' ka' tẕen ḻen ni'a ná'gake' ka', na' béx̱wgake' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', san bi be da' ẕia béngake' chégake', dan' bžébegake' benách ka' nníta'gake' ga na' wžé'egake' ḻégake' yej. 27 Kate' ba bedjché'gake' benne' wbás ka', bzégake' ḻégake' ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' bx̱oz blon' wnnable' ḻégake', 28 na' wnné':

—¿Bi bchi'leto' ḻe'e biž wsédlele benách ka' kan nak che bennen'? Na'a, ba wdisle da' žsédlele dot ḻo yež Jerusalén, na' žénelele yesbága'le neto' ẕia ni'a che yeḻa' got che bennen'.

29 Naž Bedon' ḻen yezika' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', bechébegake', na' wnnágake':

—Žon byenen wzé nágžeto' x̱tiža' Dios ka x̱tíža'gak benách ka'. 30 Ḻe'e betle Jesusen' katen' bda'le-ne' ḻe'e yag kroze, san Dios chegak x̱a x̱to'žo ka' besbane' Ḻe'. 31 Jesusen', Dios bzoakze' Ḻe' gan nak blo kwitkze' ḻi ža, nich gake' Benne' Blo, na' Benne' Weslá, na' nich gone' ga yeyát ḻáže'gak benne' Israel ka', nich gak yenít ḻawe' doḻa' da' zej nbage'e. 32 Kan nak da' ni, neto' ẕzoa liton', na' ḻezka' Dios Be' La'y ẕzoa lien'. Dios Be' La'y na' nake' Bennen' žseḻa' Dios nich sóaḻene' benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e.

33 Kate' béngekle benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka' da' ni, bžá'agake', na' gónegekle' gótgake' benne' wbás ka'. 34 Naž Gamaliel, to benne' yodo' fariseo, wzíe' ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka'. Benne' ni žákḻi'e da' bchi'le Moisés, na' yógo'te benách ka' žápegake' ḻe' ba la'ne. Gože' ni'a ná'gake' ka' yebéjgake' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ḻí'ale to chi'ido'. 35 Naž gože' benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' Israel ka', le gape chi'i kwinle kan nak da' žénelele gonle chegak benne' ki. 36 Žaḻa' chejsá' ḻáže'le kan gok zgá'atele kate' bžin ža ni zoažo. Bḻa' Teudas, na' ben kwine' ka to benne' blo. Benne' ka' bénḻengake' ḻe' tẕen wbábgake' ka tape gaywá' benne' byo ka'. Benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe bétgake' ḻe', na' góslasgak yógo'te benne' ka' bénḻengake' ḻe' tẕen, na' wẕía yi' yógo'te da' ben bennen'. 37 Wdé gok dan', bḻa' Judas, benne' Galilea. Ki bene' katen' gok ža byéla'gak yógo'te benách ka' ḻe'e yiche nich chíẕjwgake' lázgake', na' bénḻengak benne' zan ḻe' tẕen. Ḻezka' bétgake' bennen', na' góslasgak yógo'te benne' ka' bénḻengake' ḻe' tẕen. 38 Che ḻen žapa' ḻe'e: le wsán benne' ki, na' bi be gonle chégake'. Cha' dan' ẕnnágake' o dan' žóngake' naken chégakze benách ka', na' kwia yin', 39 san cha' zej naken che Dios, bi gak wchinnjlen. ¡Le gape chi'i kwinle bi tíḻ-ḻenle Dios!

40 Naž béngake' toze diža' ḻen ḻe'. Bḻížgake' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' bdíngake' ḻégake'. Bchí'igekle' ḻégake' nich bi wzénžegekle' benách ka' kan nak che Jesusen'. Naž bsángake' ḻégake'. 41 Benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' bžójgake' ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' žebéḻe'egekle' dan' be' Dios ḻégake' latje wẕáka'gake' dan' zej nake' che Jesusen'. 42 Tža tža bsédtezgekle' benách ka', na' bzoa lígake' che Jesús, Benne' Criston', gan nak ḻo ẕchil yodo', na' gan nak ḻo ližgak benách ka'.

6

Ẕbégake' gaže benne' nich gákḻengake' benách yache' ka'

1 Kate' ža ka', belyán benách ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Benne' judío ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' ẕcháḻjgake' diža' griego, wnnégake' chegak benne' judío ka' ẕcháḻjgake' diža' hebreo. Ka' goken dan' bi be bneẕjw no benne' chegak no'le wzebe ka', no'le ka' ẕcháḻjgake' diža' griego, katen' bdísgake' da' gawgak no'le wzebe ka'. 2 Naž benne' chežinno wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' btóbgake' yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' chie', na' belyi'e ḻégake':

—Bi nak chawe' soato' žize, na' bi wzóa lito' che x̱tiža' Dios, nich gonto' žin wawto' benách ka'. 3 Che ḻen, lježto' ka', žaḻa' kwele gaže benne' byo ka' ládjwle ḻe'e nich ko'ožo ḻo ná'gake' žin ni. Benne' byo ka', žon byenen gákgake' benne' ka' žápegak yógo'te benách ka' ḻégake' ba la'ne. Žaḻa' gákgake' benne' žejní'il ka', na' nak bia' Dios Be' La'y zóaḻene' ḻégake'. 4 Neto' wcháḻjḻentezto' Dios, na' wsedlto' benách ka' x̱tiže'e.

5 Wyáz ḻáže'gak yógo'tegake' da' ni, na' wžégake' Esteban, to benne' dot ḻaže'e žejḻi'e che Benne' Criston', na' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'. Ḻezka' wžégake' Lip, na' Prókoro, na' Nikanor, na' Timón, na' Parmenas, na' Nikolás, to benne' yež Antiokía, benne' zga'ale bche'e kan žone' nich wká'n ẕene' Dios kan žongak benne' judío ka'. 6 Naž bzégake' benne' ka' wžégake' ḻawgak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston'. Benne' wbás ka' bx̱oa ná'gake' ḻégake', na' wnnábgekle' Dios gákḻene' ḻégake'.

7 Wzeže x̱tiža' X̱anžon', na' belyanḻe'e benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén. Ḻezka' benne' zan, bx̱oz judío ka', wẕí' ḻo ná'gake' da' žejḻe'žo che Benne' Criston'.

Želzene' Esteban

8 Naž Esteban, zoaḻen yeḻa' wak che Dios ḻe', dan' bde Dios ḻo ne'e, bene' da' ka' žóngaken ga žebán ḻáže'žo, na' da' ka' zej nak bian', da' ka' bene' ḻawgak benne' wláž ka'. 9 Naž bžojgak baḻe benne' ka' zej nbabe' yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, yo'on' nzin' Yo'o Chegak Benne' Ka' Biž Zej Ndo'e. Ḻezka' benne' ka' zej nžoje' yež Sirene, na' yež Alejandría, na' gan nbab Silisia, na' gan nbab Asia, béngake' benne' ka' tẕen. Benne' ki wdíḻ díža'gake' ḻen Esteban na'. 10 Bi bzoele x̱tíža'gake', dan' bchaḻj Esteban na' ḻen yeḻa' žejní'il dan' bneẕjw Dios Be' La'y ḻe'. 11 Naž bdíẕjwgake' benne' wen ḻaže' ka', nich nnágake': “Neto' benlto' da' ẕnna Esteban na', ẕnnie' che Moisés, na' che Dios.” 12 Ka' goken, benne' ki béngake' ga bža'agak benne' wláž ka'. Ḻezka' béngake' ga bža'agak benne' gole ka', na' benne' yodo' wsedle ka'. Yógo'te benne' ki belbía di'e Esteban na'. Béx̱wgake' ḻe', na' bché'gake' ḻe' ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka'. 13 Ḻezka' bnníta'gake' ḻáwgake' baḻe benne' ka' nich nnágake' da' wen ḻaže', na' wnnágake':

—Bi zoa ži benne' ni ẕnnie' che yodo' la'y nga, na' che da' bchi'le Dios žo'o. 14 Benlto' da' wnná benne' ni kan gon Jesús, benne' Nasaret. Wnné' wchinnje' yodo' ni, na' wché'e da' ka' žónteze žonžo, da' ka' bchi'le Moisés žo'o.

15 Naž benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka' ḻen yógo'te benne' ka' žé'gake' ga na', bwíagake' Esteban na', na' bḻé'egekle' ḻawe', da' ẕnnan' kan ẕnna' ḻaw to wbás che ya'abá che Dios.

7

Da' bchaḻj Esteban ḻawgak benne' yodo' ka'

1 Naž bx̱oz blo wnnable' Esteban, na' wnné':

—¿Nakkze ki?

2 Bechebe Esteban, na' wnné':

—Ḻe'e, benne' gole ka', na' ḻe'e, ljéža'do' ka'. Le wzé nag da' yapa' ḻe'e. Dios, Benne' ẕente, bḻoe'e ḻawe' gan wzóa Bran, x̱ažo wdé na', katen' wzóe' gan nbab Mesopotamia, zga'ale kate' bejsóe' ḻo yež Harán. 3 Dios gože' ḻe': “Bžoj lažo', na' bkwasḻen biche' lježo' ka', na' wyéj ḻo yežlyó da' wḻoe'elan' le'.” 4 Naž bžoj Bran na' gan nbab Mesopotamia, da' naken yežlyó chegak benne' Kaldea ka', na' bejsóe' ḻo yež Harán. Ḻo yežen' got x̱a Bran na', na' ḻe' bekwase' ga na', na' Dios bchi'e ḻe' ḻo yežlyó nga, gan zoažo na'a. 5 Dios bi bi'e ḻe' latje gak yežlyó nga chie'. Bi bneẕjwe' Ḻe' ni láte'ze gan soe' ḻo yežlyó nga, san Dios bchebe ḻaže'e wneẕjwe' Ḻe' yežlyó nga, na' te gat Bran na', na' gaken chegak ẕa'sóe' ka', ḻa'kze bi na' soa nitó x̱kwide' chie'. 6 Ḻezka' Dios gože' Bran na': “Chjak ẕa'só' ka' gan nak ḻo yežlyó chegak benne' zi'to' ka', na' ẕa'só' ka' gákgake' ka benne' zi'to' ka' ga na'. Benne' yežlyón' ka' góngake' ẕa'só' ka' benne' ndo'w ka'. Wsaka' zí'gake' ḻégake' tape gaywá' yiz.” 7 Ḻezka' Dios gože' ḻe': “Neda' wsaka' zi'a benne' yežlyón' ka' gan ẕa'só' ka' gákgake' benne' ndo'w ka', na' te na' žójgake' ga na', na' wká'n ẕéngake' neda' ḻo yežlyó nga.” 8 Dios bénḻene' Bran na' to diža' da' ẕka'n chawen', na' gože' ḻe' choge' ḻo beḻa' chegak benne' byo ka' nníta'gake' liže' to da' gak bian' nzi' ḻo ná'gake' dižan' da' ẕka'n chawen'. Wdé na' gok Bran na' x̱a Isaak, x̱kwide' byo chien', na' katen' ba zejbe' x̱ono' ža, bchoge' ḻo beḻa' chebe' dan' nak bian'. Isaak na', ḻezka' bene' che Jakob, x̱kwide' byo chie', na' ḻezka' ben Jakob chegak chežínnote x̱kwide' byo chie', benne' ka' gókgake' x̱a wdé chegak chežinno kwe' lježgak benne' Israel ka'.

9 ’X̱a wdé chežo ka', ḻo yeḻa' ẕge'el chégake', béte'gake' x̱kwide' Jwsé, bi' bíche'gake', ḻo na'gak benne' ka' bejché'gake'-be' ḻo yežlyó Ejipto. Dios wzóaḻene' x̱kwide' Jwsén', 10 na' beslé'-be' ḻo da' goken chebe'. Dios bneẕjwe' yeḻa' žejní'il chebe', da' benen ga wyáz ḻaže' benne' Faraón ḻebe'. Benne' Faraón wnná bi'e lo yežlyó Ejipto, na' ḻe' bdie' ḻo na' x̱kwide' Jwsén' yeḻa' wnná bia', nich nna bia'be' benách Ejipto ka' ḻen yógo'te benne' ka' wnníta'gake' ližkze Benne' Faraón na'.

11 ’Naž gokḻe'e wbín dot ḻo yežlyó Ejipton', na' gan nbab Kanaán nga, na' wẕáka'gak yógo'te benne' ka' wnníta'gake' ža na'. Bi bžeḻ da' gawgak x̱a wdé chežo ka'. 12 Kate' benle Jakob de ẕoa' stribe ḻo yežlyó Ejipton', bseḻe'e ẕi'ne' byo ka' ga na', benne' ka' zej nake' x̱a wdé chežo ka'. Ka' goken da' nežw chi'i jake' ga na'. 13 Kate' da' chope chi'i jake' ḻo yežlyó Ejipton', ben Jwsé na' ga beyónbia'gak benne' biche'e ka' ḻe'. Ka' goken, wnnezle benne' Faraón no benne' ka' zej nake' biche' Jwsén'. 14 Naž Jwsén' bseḻe'e diža', na' bene' ga bḻa' Jakob, benne' nake' x̱e', ga na', tẕen ḻen biche' lježe' ka', benne' ka' gókgake' chonnḻalj chi benne' ka'. 15 Ka' goken, wzóa Jakob ḻo yežlyó Ejipto, gan gote' ḻe', na' ḻezka' gotgak x̱a wdé chežo ka' ga na' kate' bza'a ža chégake'. 16 Katen' got to to x̱a wdé chežo ka', na' ẕa'sógake' ka' yjwá'gake' ḻégake' ḻo yežlyó che bennen' lie' Sikem, na' bkáche'gake' ḻégake' ḻo yežw ba ka' ḻo blojen' da' go'w Bran ḻo na'gak ẕi'n Hemor, benne' nake' ẕi'n Sikem na'.

17 ’Kate' ba wdé yiz zan, na' bžin ža žaḻa' gak da' bchebe ḻaže' Dios, dan' ben choche' x̱tiže'e gone' che Bran na'. Belyán benne' ka' zej nbabe' chežinno kwe' ẕa'só Israel, na' gókgake' benne' zanḻe'e katen' wnníta'gake' ḻo yežlyó Ejipton'. 18 Naž bḻa' benne' yoble, benne' wnná bi'e ḻo yežlyó Ejipton', na' batkle benle' kan nak da' ben Jwsé, bennen' gókḻene' benne' Ejipto ka'. 19 Benne' wnná bian' ben ḻáže'le' x̱a x̱to'žo ka'. Bsaka' zi'e ḻégake', na' bene' ga bsángake' x̱kwide' byodo' ka' chégake', nich gátgakbe'. 20 Ḻa' ža na'ze golj x̱kwide' Moisés, na' wyáz ḻaže' Dios ḻebe'. Dot chonne byo' x̱a x̱na'be' besgole'-be' lo yo'o lížgake'. 21 Kate' bžin ža žaḻa' wsangak x̱a x̱na' x̱kwide' Moisés na' ḻebe' nich gatbe', na' bḻa' bi' no'le che benne' Faraón gan belka'ne'-be', na' bejx̱i'e-be', na' besgole'-be' ka x̱kwide' chekze'. 22 Ka' goken, bsedle x̱kwide' Moisés na' yógo'te da' žakgak benne' Ejipto ka', na' gókḻe'ebe' ẕen ḻo da' wnnabe', na' ḻo da' benbe'.

23 ’Kate' ba zej x̱kwide' Moisés na' chopḻalj yiz, wnná ḻáže'be' chejwíabe' benne' wláž chebe' ka', benne' Israel ka'. 24 Kate' bžinbe' gan nníta'gake', bḻe'elbe' to benne' Ejipto, žsaka' zi'e to benne' wláž chebe'. Naž gókḻenbe' benne' wláž cheben', na' betbe' benne' Ejipton'. Ka' goken, x̱kwide' Moisés na' bezi'be' wzón bennen' ḻo wláz benne' wláž cheben'. 25 Gokle Moisés na' chejní'igekle benne' lježbe' ka' gon Dios ga yeslabe' ḻekzbe' ḻégake', san ḻégake' bi bejní'igekle'. 26 Ža chope ža na' bejx̱áka'be' yechope benne' Israel ka', na' želdiḻe', na' gónelbe' wzóa žibe' ḻégake', na' gožbe' ḻégake': “Ḻe'e nak biche' lježle. ¿Biẕ chen' žsaka' zi'le biche' lježle?” 27 Naž bennen' žone' lježe' da' ẕia bžige'e x̱kwide' Moisés na', na' wnné': “¿Noẕkze benne' bzoe' le' nich nna bi'o neto', na' wchi'a ḻažo'o da' žonto'? 28 ¿Žénelo' goto' neda' kan beno' neje, beto' benne' Ejipton'?” 29 Kate' benle x̱kwide' Moisés na' da' ni, naž bẕonnjbe' ga na', na' bejsoabe' ḻo yežlyó Madián gan wzoabe' ka to benne' zi'to'. Ḻo yežlyó Madián na' bchag ná'ḻenbe' to x̱kwide' no'le ḻo yežen', na' goljgak chope x̱kwide' byo chie'.

30 ’Kate' ba wdé chopḻalj yiz wzóe' ga na', na' kate' zoe' gan nak ḻo latje dach, da' zoan ḻaw ya'a da' nzin' Sinaí, na' bḻoe'e ḻaw to wbás che ya'abá ḻo yi' che yag yéche'do' da' žeyen. 31 Kate' Moisés na' bḻe'ele' yin', bebanle', na' wbige'e gawze nich ḻe'elen' binlo, na' benle' chi'i X̱anžon'. 32 X̱anžon' gože' ḻe': “Neda' naka' Dios chegak x̱a wdé chio' ka'. Naka' Dios che Bran, na' Dios che Isaak, na' Dios che Jakob.” Naž Moisés na', ḻo yeḻa' ẕžebe chie' wẕízeḻi'e, na' biž bežogle' wien'. 33 X̱anžon' gože' ḻe': “Wléj ẕelo' ni'o, dan' nak la'y gan zo' dan' zoakza' neda', Dios, nga. 34 Da' li ba bḻe'ela' da' želzaka' benách chia' ka', benne' Israel ka' nníta'gake' ḻo yežlyó Ejipto, na' ba benla' želbeže nyáche'gake'. Betja', na' zoa' nga nich yeslá' ḻégake'. Da na'a, seḻa'a le' ḻo yežlyó Ejipton'.”

35 ’Ḻa'kze benne' wláž ka' che Moisés na' bzóagake' ḻe' cheḻa'ale, na' wnnágake': “¿Noẕkze benne' bzoe' le' nich nna bi'o neto', na' wchi'a ḻažo'o da' žonto'?” san Dios bseḻe'e ḻe' nich gake' benne' wnná bia', na' benne' weslá, kan wbás che ya'abán' gože' Moisés na' gan wzóe', katen' bḻoe'e ḻawe' ḻo yag yéche'don' da' žeyen. 36 Moisés nikze bebeje' benne' wláž chežo ka' ḻo yežlyó Ejipton'. Ka' goken, bene' da' ka' béngaken ga bebán ḻáže'gekle benách ka', na' ḻezka' da' ka' gok biá'gaken, da' ka' bene' ḻo yežlyón'. Ḻezka' bene' ḻo nisdo' da' nzin' Nisdo' X̱na, na' ḻezka' bene' ḻáwgake' chopḻalj yiz gan nak ḻo latje dach. 37 Moisés na'kze gože' benne' Israel ka', na' wnné': “X̱anžo Dios seḻe'e to Benne' chele, Benne' galje' ladjw biche' lježle ka', na' gake' Benne' wchaḻje' ḻo wláz Dios. Seḻe'e Ḻe' chele kan bseḻe'e neda'. Ḻekze' žon byenen wzé nagle-ne'.” 38 Ḻezka' Moisés na'kze wzóaḻene' benne' ka' bdóbgake' che Dios ḻo latje dach, na' benḻen wbás che ya'abán' ḻe' tẕen, wbasen' bcháḻjḻene' ḻe' ḻaw Ya'a Sinaí na'. Moisés na' wzóaḻene' x̱a x̱to'žo ka', na' Dios bdie' ḻo ne'e diža' la'y chie', da' ẕloe'elen kan gak gata' yeḻa' nban chegak benách ka', na' bde Moisés na' dižan' ḻo na'gak ẕa'sógake' ka' na' zejte ža zoažo na'a.

39 ’Bi gónegekle x̱a x̱to'žo ka' góngake' da' bchi'le Moisés na' ḻégake', san bzóagake' ḻe' cheḻa'ale, na' gónegekle' yeyéjgake' ḻo yežlyó Ejipton'. 40 Katen' wzóa Moisés na' ḻaw Ya'a Sinaí na', ḻégake' belyi'e Aarón, benne' biche' Moisés na', na' wnnágake': “Žénelto' gono' dios ka' cheto', lo'a ka', nich chjaken ḻawto'. Bi nnezlto' bi gok che Moisés, bennen' bebeje' neto' ḻo yežlyó Ejipto.” 41 Naž béngake' to beždo' da' naken ya oro, na' bétgake' to ẕíla'do', na' bdégake'-ba' ḻaw beže oron', na' béngake' lni ḻaw bežen' dan' béngake'. 42 Che ḻen Dios bsane' ḻégake', na' wléj yichje' ḻégake'. Naž bka'n ẕéngake' yi' ka' da' zej nnitan' ya'abá. Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche kan wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, da' ẕnnan:

Ḻe'e, benne' Israel ka',

¿wlo'ole ḻawa' neda' bia beže ka',

bia ka, betle-ba', na' bzeyle-ba',

dan' benle ḻo latje dach chopḻalj yiz?

43 Bi wlo'ole-ba' ḻawa' neda',

san bia'le Molok, lo'a chelen'.

Ḻezka' bia'le to da' naken ka belj ya'abá da' nzin' Dios Refán,

dan' bzoale ka dios chele.

Da' ka' gókgaken lo'a chele ka'.

Ḻe'ekze béngaklen nich bka'n ẕenle ḻégaken.

Che ḻen, yebeja' ḻe'e ḻo yežlyó chele,

na' wchi'a ḻe'e zí'to'že gan že' yežlyó Babilonia.

44 ’Katen' wnníta'gak x̱a x̱to'žo ka' ḻo latje dach, na' gota' to yo'o laže' chégake' gan wdape chí'igake' da' bchi'le Dios, dan' gok bian' Dios wzóaḻene' ḻégake'. Béngake' yo'o lažen' kan Dios gože' Moisés gonen', katen' gože' ḻe' gonen' kan nak dan' bḻe'ele', da' bḻoe'el Dios ḻe' ḻaw ya'a na'. 45 Ḻezka' bdégake' yo'o lažen' ḻo na'gak ẕí'ngake' ka' na' zejte ža na' x̱a x̱to'žo ka' bedjwá'gaken' ḻo yežlyó nga, katen' wzoaḻen Josué ḻégake', na' beká'agake' yežlyón' ḻo na'gak benách zi'to' ka', benne' ka' blag Dios ḻawgak x̱a x̱to'žo ka'. Ki béngake' yiz zan kate' bžinte ža wzóa Dabí. 46 Dios wyáz ḻaže'e Dabín', na' ḻe' wnnable' Diosen' we'e ḻe' latje gone' to yo'o gan soa Dios che Jakob. 47 Diosen' bi bi'e ḻe' latje, san Salomón, ẕi'n Dabín', bene' to yo'o che Diosen'. 48 Ki bene', ḻa'kze bi zoa Dios, Benne' wak ẕenḻe'e, to ḻo yodo' da' bengak benách ka'. Kan nak da' ni wnná to benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios, katen' wnné':

49 Ya'abá chia' naken ga ži'a ẕnna bi'a

na' yežlyó naken ga ẕzoa' ni'a.

Ki wnná X̱anžon': ¿Gonkzle ḻe'e to liža'?

¿Zoakze to latje gan žon byenen yezí' ḻaža'a?

50 ¿Kege ḻen na'kza' bena' yógo'te da' ki?

51 Naž Esteban na' gože' benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' choch ḻaže' ka', bi be žazen ḻo yichj ḻáẕdo'le. Nak zižje yichj ḻáẕdo'le kan žak chegak benách ka' bi zej nónbi'e Dios. Ẕží'itezle che Dios Be' La'y. Kan bengak x̱a x̱to'le ka', ḻezka' žonle ḻe'e. 52 X̱a x̱to'le ka' wžía ḻáže'gake' yógo'te benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Ḻezka' bétgake' benne' ka' wnnágake' zga'ale kan žaḻa' ḻa' Benne' Criston', Benne' Chawe', na' na'a, katen' bḻa' Benne' Chawen', ḻe'ekze betle-ne' ḻen na'gak benne' ka' bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze. 53 Ḻe'ekze nzi' ḻo na'le da' bsedle Dios, dan' bdegak wbás che ya'abá ka' ḻo na'gak x̱a x̱to'le ka', san bi žonle kan ẕnnan.

Žótgake' Esteban

54 Kate' benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka' béngekle' da' ki, naž bžá'aḻe'egake' Esteban, na' ḻo yeḻa' ẕža'a chégake' ḻe' bx̱ej láygake'. 55 Naž Esteban na' bwie' ya'abale, na' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', bḻe'ele' latje baní' gan zoa Dios, na' ḻezka' Jesusen', zie' kwit ḻi ža che Dios gan nak blo. 56 Naž wnné':

—Le wia nga. Ẕḻe'ela' nyaljw ya'abá, na' ze Benne' Golje' Benách kwit ḻi ža che Dios.

57 Naž benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka' bséjwgake' nággake', na' wžéžeya'agake' zižje, na' tẕen belbága'gake' ḻe'. 58 Wléjgake' ḻe' na'le žoa'a yežen', na' bžé'egake' ḻe' yej. Benne' ka' besbága'gake' Esteban na' ẕia bségake' laže' želx̱óa yéngake' gan nak x̱ni'a to benne' lie' Saulo katen' bžé'egake' Esteban na' yej. 59 Kate' ne ẕžé'egake' Esteban na' yej, ḻe' bḻiže' Dios, na' wnné':

—X̱ana' Jesús. Wẕí' be' nakkza'.

60 Naž byechwe', na' bzoa ẕibe'. Wnníe' zižje, na' wnné':

—X̱an. Bi yesbago'o ḻégake' doḻa' ni.

Kate' beyóž bchaḻje' da' ni, na' gote'.

8

Saulo ẕbia ḻaže'e benách ka' che Benne' Cristo

1-3 Saulo bénḻene' tẕen benne' ka' bétgake' Esteban.

Ḻa' na'ze benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Dios, na' žejḻé'gake' che Jesusen', biá'gake' Esteban, na' bejkáche'gake' ḻe'. Belbéžeḻi'e chie'.

Kate' ža ka' benne' judío ka', benne' ka' bi žejḻé'gake' che Jesusen', belbía ḻáže'ḻi'e benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' zej nnite'e ḻo yež Jerusalén. Ḻezka' Saulo wžía ḻaže'e benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'. Wyoé'e lížgake' ka', na' bex̱we' benne' byo ka', na' no'le ka', na' bsejwe' ḻégake' liž ya.

Naž yeláte'ze ka bdachgak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', belgáseḻase' dot gan nbab Judea, na' gan nbab Samaria, na' ḻégakze benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' bgá'ngake' ḻo yež Jerusalén.

Ẕžin diža' chawe' gan nbab Samaria

4 Benne' ka' belgáseḻase' jake' yógo'te latje, na' bzégake' diža' chawen'. 5 Naž Lip, to benne' žónḻene' tẕen benne' ka' belgáseḻase', wyeje' gan nbab Samaria, na' bzoa lie' che Benne' Criston'. 6 Bdobgak benách Samaria ka', na' dot ḻáže'gake' bze nággake' da' wnná Lipen', dan' béngekle' x̱tiže'e, na' bḻé'egekle' da' zej nak bia' ka' da' žone'. 7 Ka' goken, dan' bene' ga bežojgak be' zan, be' x̱iwe' ka' zej yo'o benách ka', na' belbéžeya'an zižje, na' beyakgak benne' zan, benne' yižwé' ka', benne' ka' bi gok sá'gake', na' benne' ka' gok nyokgak ni'a ná'gake'. 8 Ka' goken, bebégekle benne' ka' nníta'gake' ḻo yežen'.

9 Wzóa to benne' lie' Smon ga na'. Nake' benne' zga'ale goke' benne' wžá' wnné ya'a ḻo yežen', na' ben ḻáže'le' benne' Samaria ka', na' ḻekze' wnné' nake' benne' wak ẕente. 10 Yógo'te benne' ka' bze nággake' che benne' ni, gan ẕzo ḻaw benne' gax̱jw ka', na' zejte benne' blo ka', na' wnnágake': “Benne' ni, nzi' ḻo ne'e yeḻa' wak ẕen che Dios.” 11 Ka' goken, wdápegake' ḻe' ba la'ne, dan' scha ba ben ḻáže'le' ḻégake' ḻen yeḻa' wžá' wnné ya'a chie'.

12 Kate' bejḻé'gake' da' bzoa li Lipen' che diža' chawen' kan ẕnna bia' Dios, na' kan nak che Jesús, Benne' Criston', naž bezóagake' nis, benne' byo ka', na' no'le ka'. 13 Ḻezka' Smon na' bejḻi'e che Jesusen', na' bezóe' nis, na' wdáteze' tẕen ḻen Lipen'. Kate' bḻe'ele' yeḻa' wak ẕen ka' da' zej nak bian' da' žon Lipen', bebanle Smon na'.

14 Kate' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, béngekle' kan goken, benne' ka' zej nbabe' Samaria ba nzi' ḻo ná'gake' x̱tiža' Dios, naž bséḻa'gake' Bedw ḻen Ẕwa ga na'. 15 Kate' Bedon' ḻen Ẕwan' bžíngake' ga na', naž góta'yoegekle' Dios ḻo wláz benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', nich yedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻégake'. 16 Kate' bžinte ža na', bi na' yedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻégake'. Bezóazegake' nis nich gákgake' toze ḻen X̱anžo Jesusen'. 17 Naž Bedon' ḻen Ẕwan' belx̱óa ná'gake' benne' Samaria ka'. Góta'yoegekle' Dios, na' bedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻégake'.

18 Kate' bḻe'el Smon, bennen' goke' wžá', dan' goken katen' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' belx̱óa ná'gake' benách ka', bedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻégake', na' gónele' chiẕjwe' ḻégake' mežw, 19 na' gože' ḻégake':

—Benn yeḻa' wak ni chia', nich kate' x̱oa na'a nóte'teze benne', yedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻe'.

20 Naž Bedon' gože' ḻe', na' wnné':

—Kwia yi' mežw chion' tẕen ḻen le', dan' žeklo' ḻen mežw si'o yeḻa' wak che Dios. 21 Bi nako' zi gónḻeno' da' ni tẕen, dan' yichj ḻaẕdo'o bi naken chawe' ḻaw Dios. 22 Beyát ḻaže' che da' kegle da' žono', na' góta'yoele Dios, cha' yenít ḻawe' chio' da' ni da' ẕza' ḻažo'o. 23 Ẕḻe'ela' nbago'o ẕia, na' nžejo' ḻo yeḻj che da' x̱iwe'.

24 Naž beží'i Smon na', na' gože' ḻégake':

—Le wḻíž Dios, na' le gáta'yoele X̱anžon' ni'a chia' neda' nich bi gak chia' nitó da' ba wnnale.

25 Kate' Bedon' ḻen Ẕwan' beyóž bzoa lígake' che Benne' Criston', na' bsédgekle' x̱tiža' Dios ḻo yežen', naž ḻezka' bcháḻjgake' che diža' chawen' gan zej nnita' da' zan lažgak benne' Samaria ka', na' wdé na' beyéjgake' ḻo yež Jerusalén.

Lip ẕcháḻjḻene' to benne' nbabe' yežlyó Etiopía

26 Naž to wbás che ya'abá bcháḻjḻene' Lip, na' gože' ḻe':

—Wzó ža', na' wyéj zaka' gan ẕde wbíž byo' zag ka'. Žino' gan ẕḻa' nez da' zejen Jerusalén, na' zejten yež Gasa, nezen' ẕden latje dach.

27 Naž wyó'o Lipen' nez, na' zeje' ḻo nezen', na' bejchage' to benne' nbabe' yežlyó Etiopía, benne' wbíž. Ḻo yežlyó Etiopía na' nake' benne' blo ḻaw Kandase, no'len' ẕnna bi'e benách Etiopía ka', na' žape chi'i benne' ni yógo'te yeḻa' wnni'a che no'len', dan' žen' liže'. Wyéj benne' ni ḻo yež Jerusalén nich bka'n ẕene' Dios. 28 Na'a, zeyeje' laže', na' ži'e ḻo karret chie', na' žoḻe' da' nyejw ḻe'e yiche kan wnná Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te. 29 Naž Dios Be' La'y gože' Lipen', na' wnné':

—Wbiga' gan zej karreten', na' wyéjḻenen.

30 Kate' ba wbiga' Lipen' ga na', benle' che benne' wbižen'. Žoḻe' da' nyejw ḻe'e yiche dan' wnná Isaíasen'. Lipen' gože' ḻe':

—¿Žejni'ilo' dan' žoḻo'?

31 Beží'i benne' Etiopía na', na' wnné':

—¿Nakx̱ gak chejni'ilan' cha' bi zoa no benne' wzejni'ile' neda'?

Naž góta'yoele' Lipen' kwene', na' kwé'ḻene' ḻe' tẕen ḻo karreten'.

32 Dan' nyejw ḻe'e yiche dan' žoḻe', ẕnnan ki:

Ka to ẕíla'do',

bché'gake' Ḻe' nich gótgake' Ḻe',

na' ka ẕíla'do',

bia bi ẕbéžeba' kate' ẕchóggake' yícha'ba',

ḻezka' ben Ḻe', bi bsaljw žoe'e, na' bi be wnné'.

33 Bzóagake' Ḻe' cheḻa'ale,

na' bi biá'gake' latje no benne' wchi'a ḻaže'e Ḻe'.

¿Noẕkze benne' gak wḻoe'ele' ẕia da' zej nbaga' benne' wláž chie' ka'?

Ḻégakkze' bétgake' Ḻe'.

34 Naž benne' wbižen' wnnable' Lipen', na' gože' ḻe':

—Žáta'yoela' le' wzejni'ilo' neda'. ¿Noẕ benne' wnná bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios da' ni kan nak chie'? ¿Bchaḻje' chekze', o che benne' yoble?

35 Naž ḻen ḻa' diža' nize wzó ḻaw Lipen', na' bzejni'ile' ḻe' diža' chawen' kan nak che Jesusen'. 36 Katen' zej yoe'e nez zjake', bžíngake' gan de nis. Naž benne' wbižen' gože' Lipen', na' wnné':

—Bwia nga. Že' nis nga. ¿Wakkze yezóa' nis?

37 Lipen' gože' ḻe':

—Cha' žejḻi'o dot ḻažo'o, gak yezó' nis.

Ḻe' beži'e, na' wnné':

—Žejḻi'a che Jesús, Benne' Criston', nake' Ẕi'n Dios.

38 Naž wleke' karret chien' žize, na' žoptie' bétjgake', na' wyázgake' ḻo nisen'. Naž Lipen' bezóe' benne' wbižen' nis. 39 Kate' bežójgake' ḻo nisen', Dios Be' La'y bechi'e Lipen', na' biž bḻe'el benne' wbižen' ḻe'. Naž beyoé'e nezen', zeyeje', na' žebele'. 40 Kate' ba žakbe'el Lipen', ba zoe' ḻo yež Asoto. Wdíe' yógo'te yež ka' zej nnitan' ga na', na' bchaḻje' diža' chawen' ga bžintie' ḻo yež Sesarea.

9

Saulo žeyake' che Benne' Cristo

1 X̱akte na' bi bsan Saulo ẕbia ḻaže'e benne' ka' žejḻé'gake' che X̱anžon', na' gónele' gote' ḻégake'. Nich gone' ki wyeje' ḻaw bx̱oz blo, 2 na' wnnable' ḻe' gone' to yiche wnná bia' da' chjo'e ḻawgak benne' wnná bia' ka' chegak yo'o ka' gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Damasko, na' cha' chejx̱ake'e benne' byo ka', o no'le ka' ga na', benne' žejḻé'gake' che Jesusen', na' gak yechi'e ḻégake' zej nžeje' ḻo yež Jerusalén. 3 Kate' Saulon' ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen, ne zej yoe'e nezen' zjake', na' kate' za' žíngake' ḻo yež Damaskon', ka' gaze wza'ni'ḻe'e to baní' da' zan' ya'abá, dan' wza'nín' gan zjake'. 4 Naž Saulon' bgo'ne' ḻo yo, na' benle' chi'i to benne' ži'e ḻe':

—Saulo, Saulo, ¿biẕ chen' ẕbia ḻažo'o neda'?

5 Saulo wnnable' Ḻe', na' wnné':

—¿Noẕ Le', X̱an?

Ḻe' wnné':

—Naka' Jesús na'kze, Bennen' ẕbia ḻažo'o. Žsaka' zi' kwino', dan' ẕži'o chia'. Žak chio' kan žak che beže, bia žsaka' zi' kwinba' kate' ẕlibba' yag ntoche' da' žóngekle'-ba' zi'.

6 Naž Saulon' wẕízḻi'e, na' bžebe'. Wnné':

—X̱an, ¿biẕ žénelo' gona'?

X̱anžon' gože' ḻe':

—Wyase, na' wyáz ḻo yežen', na' seḻa'a to benne' gan so', benne' wzenle' le' da' žaḻa' gono'.

7 Bžébegak benne' ka' zjákḻene' Saulon' tẕen, dan' béngekle' chi'in', ḻa'kze bi bḻé'egekle' nitó benne'. 8 Naž beyás Saulon', na' kate' bx̱á' yej ḻawe', bi be ẕḻe'ele'. Che ḻen béx̱wgake' ne'e, na' bché'gake' ḻe' ḻo yež Damaskon'. 9 Saulon' wzóe' ga na' chonne ža nchoḻ yej ḻawe', na' bi be we'j bdawe'.

10 Ḻezka' Ananías, to benne' žejḻi'e che Benne' Criston', zoe' ḻo yež Damaskon', na' X̱anžon' bḻoe'e ḻawe' gan zoe' ḻo da' bḻe'e dáwe'le', na' gože' ḻe':

—Ananías.

Ḻe' bechebe', na' wnné':

—Zoa' nga, X̱an.

11 X̱anžon' gože' ḻe':

—Wzó ža', na' wyéj gan nak nezen' nzin' Nez Ḻi, na' ḻo liž Judas wnnáb cha' zoa Saulo, benne' Tarso, ga na'. Žáta'yoele' Dios ḻo yo'on'. 12 Ba bḻe'e dáwe'le' za' to benne' lie' Ananías, na' choe'e gan zoe', na' x̱oa ne'e ḻe' nich yeyaljw yej ḻawe'.

13 Naž beží'i Ananías na', na' gože' Ḻe':

—X̱an, benne' zan ba bzéngekle' neda' kan žon bennen', dan' benḻe'e da' ẕia chegak benne' ka' žejḻé'gake' chio', benne' ka' nníta'gake' Jerusalén. 14 Ḻezka' ze'e nga, na' ḻo wláz bx̱oz wnná bia' ka' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia' gox̱we' yógo'te benne' ka' ẕcháḻjḻengake' Dios ni'a che Lo'.

15 Naž X̱anžon' gože' Ananíasen', na' wnné':

—Wyéj, dan' wžekza' neda' bennen' nich wzóa lie' chia' neda' ḻawgak benách zi'to' ka', na' ḻawgak benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻégake', na' ḻezka' ḻawgak benách Israel ka'. 16 Wḻoe'ela' ḻe' da' zan da' sáka'ḻi'e ḻo wlaza' neda', katen' gone' x̱china'.

17 Naž Ananíasen' wyeje' ga na', na' wyoé'e yo'on'. Bx̱oa ne'e Saulon', na' gože' ḻe':

—Bicha'a Saulo, X̱anžo Jesús, Bennen' bḻoe'e ḻawe' ḻo nez gan zo'o, bseḻe'e neda' nich yeyaljw yej ḻawo', na' nich yedjsoaḻen Dios Be' La'y le'.

18 Ḻa' na'ze da' zej naken ka ẕeza' bel ka' béx̱jwgaken ḻo yej ḻawe', na' ḻa' beyáljwte yej ḻawe'. Naž wzó ža' Saulon', na' bezóe' nis. 19 Wdé na' we'j bdawe', na' beyák ḻaže'e. Ka chope chonne ža wzóaḻene' benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Damasko.

Saulo ẕzoa lie' che Benne' Cristo ḻo yež Damasko

20 Ḻa' wzó ḻawte Saulo ẕzoa lie' che Benne' Criston' gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' wnné':

—Jesús na'kze nake' Ẕi'n Dios.

21 Bebán ḻáže'gak yógo'te benne' ka', benne' želyenle' chie', na' wnnágake':

—¿Kege benne' ni bennen' bžia yi'e benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, benne' ka' ẕcháḻjḻengake' Dios ḻo la Jesusen'? Nich gone' ki bḻe'e ga ni, nich wchi'e ḻégake' zej nžeje' ḻawgak bx̱oz wnná bia' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén.

22 Saulon' gok chochže', na' bene' ga wžé' zédgekle benne' judío ka' nníta'gake' ḻo yež Damasko, dan' bḻoe'ele' ḻégake' Jesús na'kze nake' Benne' Criston', Bennen' žx̱en ḻáže'gake' yedjnná bi'e ḻégake'.

Želá Saulo ḻo na'gak benne' judío ka'

23 Kate' ba gok zan ža, naž benne' judío ka' béngake' toze diža' gótgake' Saulon'. 24 Dot ža dot yele benne' judío ka' wžé' náwgake' ḻe' gan ẕdégake' ḻo ze'e da' žape chi'in yežen', nich gótgake' ḻe', san gókbe'ele Saulon' da' žénegekle' góngake' chie'. 25 Naž benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston' bché'gake' Saulon' žel, na' belwé'e ḻe' to ḻo x̱kwit ẕen da' nžejen do, na' btínnegake' ḻe' na'le ḻo ze'en' dan' žape chi'in yežen'.

Žežín Saulo ḻo yež Jerusalén

26 Kate' bežín Saulo ḻo yež Jerusalén, gónele' gónḻene' tẕen benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', san yógo'tegake' bžébegake' ḻe', dan' bi žejḻé'gake' žejḻé' Saulon' che Benne' Criston'. 27 Naž Bernabé bchi'e Saulon' gan zej nnita' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston'. Bzenle' ḻégake' kan gok che Saulon', na' kan bḻe'ele' X̱anžon' ḻo nez, na' X̱anžo na'kze bcháḻjḻene' ḻe', na' kan ben Saulon' ḻo yež Damasko, ḻen yeḻa' wechóg ḻaže' bzoa lie' che Jesusen'. 28 Naž Saulon' wzóaḻene' ḻégake' ḻo yež Jerusalén, na' bénḻene' ḻégake' tẕen. 29 Ḻen yeḻa' wechóg ḻaže' Saulon' bzoa lie' che X̱anžon', na' bdiḻ diže'e ḻen benne' judío ka', benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' griego, na' ḻégake' gónegekle' gótgake' ḻe'. 30 Kate' lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston' gókbe'egekle' da' ni, na' bché'gake' Saulon' ḻo yež Sesarea, na' bséḻa'gake' ḻe' ḻo yež Tarso, da' naken laž Saulon'.

31 Naž gok chawe' chegak yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' dot gan nbab Judea, na' gan nbab Galilea, na' gan nbab Samaria, na' gok chóchgake'. Bžébegake' X̱anžon', na' belyane' dan' gokḻen Dios Be' La'y ḻégake'.

Bedw žeyone' Eneas

32 Yetó da' goken, kate' Bedw ne žejwíe' lježžo ka', bḻe'e gan zej nnita' benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen' ḻo yež Lida. 33 Bejx̱ake'e to benne' lie' Eneas ga na', na' ba gok x̱ono' yiz die' ḻo da'a dan' de'e yižwé', na' bi žak se'e. 34 Bedon' gože' ḻe':

—Eneas, Jesús, Benne' Criston', žeyone' le'. Wyase, na' betób da'a chion'.

Ḻa' wyaste Enéasen'. 35 Yógo'te benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Lida, na' ḻo yež Sarón, bḻé'egekle' ḻe', na' bejḻé'gake' che X̱anžon', na' beyákgake' chie'.

Žat Dorkas, na' žebane'

36 Yetó da' goken, ḻo yež Jope wzóa to no'le žejḻi'e che Benne' Criston', no'len' lie' Tabita, na' kan nak diža' griego lie' Dorkas. No'len' bene' zan da' zej naken chawe', na' da' žákḻengaken benne' yache' ka'. 37 Da' goken ža na', wdá' Dorkasen' yižwé', na' gote'. Wdé bdíbgake' ḻe', bdíx̱jwgake' ḻe' to ḻo yo'o gan nak da' chope kwia. 38 Dan' že' yež Jopen' gawze gan že' yež Lida gan zoa Bedon', benne' Jope ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', béngekle' zoa Bedon' ga na'. Che ḻen bséḻa'gake' chope benne' gan zoe'. Góta'yoegekle' ḻe', na' belyi'e ḻe':

—Bi želo' sá'ḻeno' neto'.

39 Naž ḻa' wzó ža'te Bedon', na' wyéjḻene' ḻégake'. Katen' bžine' ga na', ḻa' belche'tie' ḻe' gan nak ḻo yo'o gan de no'le gat na'. Naž no'le wzebe ka' bdóbgake' dot kwite', na' želbeže'. Bḻoé'egekle' ḻe' laže' ka' chegak benne' byo ka', na' laže' chegak no'le ka', da' ka' ben Dorkasen' kate' ne wzóaḻene' ḻégake'. 40 Naž Bedon' bebeje' yógo'te benne' ka' nníta'gake' ga na' na'le. Naž bzoa ẕibe', na' bcháḻjḻene' Dios. Byechje' gan de Dorkasen', na' wnné':

—Tabita, wyase.

Ḻa' bx̱a'te yej ḻaw Dorkasen'. Kate' bḻe'ele' Bedon', ḻa' wyastie', na' wži'e. 41 Bedon' bex̱we' ne'e, na' bchise' ḻe'. Naž bḻiže' benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen', na' ḻezka' no'le wzebe ka', na' bejzíe' Dorkasen' ḻáwgake', ba bebane'. 42 Kan gok da' ni wzé diža' chen dot ḻo yež Jope, na' bejḻe'gak benne' zan che X̱anžon'. 43 Zan ža bga'n Bedon' ḻo yež Jopen' ḻo liž Smon, to benne' žon chawe'e yid ẕa beže.

10

Da' ben Bedw ḻo liž Kornelio

1 Wzóa to benne' yež Roma lie' Kornelio ḻo yež Sesarea, na' ẕchi'e to gaywá' benne' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' légake' Benne' Italia Žjake' Ḻo Wdiḻe. 2 Kornelion' ẕka'n ẕene' Dios, na' ẕžebe' Ḻe'. Yógo'te benne' ka' nníta'gake' liže' žónḻengake' ḻe' tẕen. Kornelion' ẕneẕjwe' mežw zan da' žákḻenen benne' yache' ka', na' ẕcháḻjḻenteze' Dios. 3 Žedá chonne Kornelion' bḻe'e dáwe'le' wyó'o to wbás che ya'abá gan zoe'. Wbasen' gože' ḻe':

—Kornelio.

4 Bžebe Kornelion'. Bwie' wbás che ya'abán', na' gože' ḻe':

—¿Biẕ yi'o neda' X̱an?

Wbás che ya'abán' gože' ḻe', na' wnné':

—Dios ženle' da' ẕcháḻjḻeno'-ne', na' nnézkzele' da' žono', kan žákḻeno' benne' yache' ka'. 5 Na'a, žaḻa' seḻo'o benne' ka' chjake' ḻo yež Jope, nich chejlížgake' to benne' lie' Smon, na' ḻezka' lie' Bedw. 6 Bennen' zoe' liž to benne' žon chawe'e yid ẕa beže, na' ḻezka' lie' Smon, na' zoa liže' žoa'a nisdo'. Bedon' wzenle' le' da' žaḻa' gono'.

7 Kate' ba bezá' wbás che ya'abán', wbasen' bcháḻjḻene' ḻe', naž Kornelion' bḻiže' chope bi' wen žin chie' ka', na' to benne' žeje' ḻo wdiḻe, benne' ẕka'n ẕene' Dios, na' žónḻene' tẕen benne' ka' nníta'gake' liž Kornelion'. 8 Kate' beyóž bzenle' ḻégake' yógo'te dan' goken, bseḻe'e ḻégake' ḻo yež Jopen'.

9 Ža chope ža, katen' zej yoe'e nez, na' za' žíngake' gan že' yež Jopen', ḻa' na'ze wžén Bedon' yíchjo'ole nich wcháḻjḻene' Dios, ne nak wawbíž. 10 Ḻa' na'ze wdón Bedon', na' gónele' gawe'. X̱ak žsi'ní'agake' da' gawe', bḻe'e dáwe'le'. 11 Bḻe'ele' nyaljw ya'abá, na' to da' naken ka to laže' žeje ẕen žetjen gan zoe', na' nžejen dap kwe'te. 12 Žiagak bia yix̱e' ka' ḻaw lažen', na' zan kan zej nakba', bia ka' zej nnita' tape ni'a ná'gakba', na' bia ka' želẕobe kwíngakba' ḻo yo, na' bia ka' zoa x̱ílgakba'. 13 Naž benle' chi'i to benne' ži'e ḻe':

—Bedw, wzó ža'. Bet-ba', na' bdaw-ba'.

14 Beží'i Bedon', na' wnné':

—O'o, X̱an. Batkle bdawa' da' bi žaḻa' gawto' o da' bi naken chawe'.

15 Da' bežope chi'i benle' chi'i bennen', na' gože' ḻe':

—Da' ben chawe' Dios, bi nnio' chen: “Bi naken chawe'.”

16 Chonne chi'i gok da' ki, na' naž laže' ẕen na' ḻa' beyepten ya'abá. 17 Kate' ne žek zedle Bedon', na' žezá' ḻaže'e biẕ zejḻás dan' bḻe'e dáwe'le', benne' ka' bseḻa' Kornelion' bžíngake' ga na', na' wnnábgake' gan zoa liž Smon na'. 18 Kate' bžíngake' ža yo'on', bḻížgake' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnábgekle' ḻégake' cha' zoa to benne' lie' Smon ga na', bennen' ḻezka' lie' Bedw. 19 Kate' ne žezá' ḻaže' Bedon' kan nak dan' bḻe'e dáwe'le', Dios Be' La'y gože' ḻe', na' wnné':

—Bwia nga. Ba bžingak chonne benne' ka' nga, na' žíljgake' le'. 20 Wzó ža' na'a. Betj ẕan yo'o. Bi gak chope ḻažo'o chéjḻeno' ḻégake', dan' bseḻa'a nedkza' ḻégake'.

21 Naž betj Bedon' ẕan yo'o gan zej nnita' benne' ka' bseḻa' Kornelion', na' gože' ḻégake':

—Neda' bennen' žiljle. ¿Biẕ chen' za'le nga?

22 Bechébegake', na' belyi'e ḻe':

—Kornelio, bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, bseḻe'e neto'. Nake' benne' chawe', na' ẕžebe' Dios. Yógo'te benne' judío ka' žápegake' bennen' ba la'ne, na' zej nži'ile' ḻe'. Yetó da' goken, to wbás che ya'abá bcháḻjḻene' ḻe', na' gože' ḻe' seḻe'e benne' ka' yedjlížgake' le' yido' liže' nich yenle' da' nno'.

23 Naž Bedon' wḻoé'e ḻégake' ḻo yo'o, na' bi'e gan gá'ngake'. Kate' za' ža'ní' yetó ža, wyase Bedon', na' wyéjḻene' ḻégake'. Baḻe lježžo ka' bénḻengake' ḻe' tẕen, benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jopen'.

24 Ža chonne ža, bžíngake' ḻo yež Sesarea. Ba zoa Kornelion' ẕbeze' ḻégake', na' ba btobe' biche'e ka', na' lježe' ka', benne' ka' nží'ižele', gan nak liže'. 25 Kate' wyáz Bedon' ḻi'a, bžoj Kornelion' ḻo yo'on', na' bejchage' ḻe'. Bzoa ẕibe' x̱ni'a Bedon', na' bka'n ẕene' ḻe' kan žonžo che Dios na'kze. 26 Bedon' besó že'e ḻe', na' gože' ḻe':

—Wzó ža'. Ḻezka' benne' yežlyó nga naka' kan nako' le'.

27 Kate' ne ẕchaḻje' da' ni, wyo'ote Bedon' ḻo yo'on', na' bejx̱ake'e zej ndobe benne' zan ga na'. 28 Naž Bedon' gože' ḻégake', na' wnné':

—Ḻe'e nnézkzelele da' bchi'le Moisés, dan' ẕnnan bi žaḻa' gonḻen to benne' judío tẕen o chó'oḻene' to benne' zi'to'. Na'a, Dios ba bḻoe'ele' neda' bi žaḻa' nnia' che nitó benne' nake' ka'ze o bi nake' chawe'. 29 Che ḻen, kate' bḻižle neda', ḻa' bidtia', na' bi gok chope ḻaža'a. Na'a ẕnnaba', ¿biẕ chen' wnnele neda'?

30 Naž bechebe Kornelion', na' wnné':

—Ba gok tape ža ka zoažo na'a, žedá chonne, kate' ne žona' wbás, na' žḻiža' Dios ḻo liža' nga, bḻe'ela' to x̱kwide' byo. Bḻoe'e ḻawbe' ḻawa' neda', nákwbe' laže' da' žákti'ten. 31 Gožbe' neda', na' wnnabe': “Kornelio. Dios ženle' da' ẕnnablo'-ne', na' nnezle' da' žono', kan žákḻeno' benne' yache' ka'. 32 Na'a, bseḻa' benne' ka' ḻo yež Jope nich chejnnégake' to benne' lie' Smon, na' ḻezka' lie' Bedw. Bennen' zoe' gan nak liž to benne' žon chawe'e yid ẕa beže, na' ḻezka' lie' Smon. Zoa liž bennen' žoa'a nisdo'. Kate' ḻa' Bedon' ga zo' ni, wzenle' le' diža' chawen'.” 33 Ka' goken, ḻa' bséḻa'tia' benne' ka' chejtíḻjgake' le', na' chawe' beno' bido' gan zoato' ni. Che ḻen zoato' yógo'teto' nga, na' ndobto' ḻaw Dios nich wzé nagto' yógo'te da' ye' Dios le' wzenlo' neto'.

Da' wnná Bedw liž Kornelio

34 Naž wzó ḻaw Bedw ẕchaḻje', na' wnné':

—Da' li žejni'ila' na'a, Dios bi ẕwíe' yeḻa' ẕnneze chegak benách ka', san tḻebe kan ẕḻe'ele' žo'o. 35 Žaz ḻaže' Dios benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga, benne' ka' ẕžébegake' Ḻe', na' žóngake' da' naken chawe'. 36 Dios bdie' x̱tiže'e ḻo na'gak benne' Israel ka', na' bseḻe'e to benne' bzoa lie' che diža' chawen' chie', da' žonen ga ẕga'n chawe' benách ka', na' bžinen chežo ḻo na' Jesús, Benne' Criston'. Ḻekze' nake' X̱anžo yógo'težo. 37 Ḻe'e nnézkzelele da' goken gan nbab Judea, dan' wzó ḻaw goken gan nbab Galilea wdé bchaḻj Ẕwa nich yezóagak benách ka' nis. 38 Nnézkzelele kan ben Dios che Jesusen', Benne' Nasaret. Bseḻe'e Dios Be' La'y ḻen yeḻa' wak ẕen chie', na' Ḻe' bénḻene' Jesusen' tẕen. Nnézkzelele kan wdé', na' kan bene' da' naken chawe', na' beyone' yógo'te benne' ka' belzake'e ḻo na' da' x̱iwe'. Ki bene', dan' wzoaḻen Dios Ḻe'. 39 Na'a, neto' ẕzoa lito' che yógo'te da' ben Jesusen' gan nbab Judea, na' ḻo yež Jerusalén, na' kan goken, bétgake' Ḻe', katen' bdá'gake' Ḻe' ḻe'e yag kroze. 40 Naž Dios besbane' Ḻe' kate' gok chonne ža nate', na' bene' ga bḻoe'e ḻawe' gan wzoato' neto'. 41 Bi bḻoe'e ḻawe' ḻawgak yógo'te benách ka', san ḻáwzeto' neto' bḻoe'e ḻawe'. Dios wžekze' neto' ža ni'te nich wzóa lito' che Jesusen', na' we'j bdáwḻento' Ḻe' tẕen wdé bebane' ḻo yeḻa' got. 42 Dios gože' neto' wzóa lito' chie' Ḻe' ḻawgak benách ka', na' ẕzoa lito' che Benne' Criston', na' ẕnnato' nake' Bennen' bzoakze Dios nich wchi'a ḻaže'e benne' ban ka', na' benne' gat ka'. 43 Ḻezka' yógo'te benne' ka', benne' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ža ni'te, bzoa lígake' che Jesusen', na' wnnágake': “Yógo'te benne' ka' chejḻé'gake' chie' Ḻe', Dios yenít ḻawe' doḻa' da' zej nbage'e ni'a che da' bene' Ḻe'.”

Dios Be' La'y žedjsóaḻene' benne' zi'to' ka'

44 Kate' ne ẕchaḻj Bedw da' ni, ḻa' bžinte Dios Be' La'y, na' bedjsóaḻene' ḻégake', yógo'te benne' ka' belyenle' dan' bchaḻj Bedon'. 45 Bebán ḻáže'gekle benne' judío ka', benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' bžíngake' ga na' tẕen ḻen Bedon', dan' Dios Be' La'y, Benne' bseḻa' X̱ažo Dios, bedjsóaḻene' benne' ka' bi zej nake' judío. 46 Ki béngake' dan' béngekle' ẕchaḻjgak benne' zi'to' ka' diža' yoble, na' ẕka'n ẕéngake' Dios. 47 Naž bchaḻj Bedon', na' wnné':

—¿Wak no benne' wžóngake' benne' ki nich bi yezóagake' nis? Nak bia' Dios Be' La'y bedjsóaḻene' ḻégake', kan bedjsóaḻene' žo'o, benne' judío ka'.

48 Wnná Bedon' yezóagake' nis dan' nzi' ḻo ná'gake' X̱anžo Jesús. Naž benne' ka' góta'yoegekle' Bedon' gá'nḻene' ḻégake' chope chonne ža ka'.

11

Da' wnná Bedw ḻawgak benne' judío ka', benne' ka' che Jesús ḻo yež Jerusalén

1 Béngekle benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ḻen lježžo ka' nníta'gake' gan nbab Judea, kan benne' ka' bi zej nake' judío wẕí' ḻo ná'gake' x̱tiža' Dios. 2 Kate' bežín Bedw ḻo yež Jerusalén, na' lježžo judío ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', bdiḻ díža'gake' ḻen ḻe'. 3 Belyi'e Bedon':

—¿Biẕ chen' wyó'oḻeno' benne' ka' bi zej nake' judío, na' bdáwḻeno' ḻégake' tẕen?

4 Naž wzó ḻaw Bedon' ẕzejni'ile' ḻégake' kan nak dot dan' goken, 5 na' wnné':

—Wzóa' ḻo yež Jope, na' kate' ne ẕcháḻjḻena' Dios, bḻe'e dáwe'la' to da' bḻoe'el Dios neda'. Bḻe'ela' to da' naken ka to laže' žeje ẕen, dan' nžejen dap kwe'te. Betjen ẕan ya'abá, na' bžinen gan zoa'. 6 Katen' bwian', nich ḻe'ela' da' žian ḻawlen, bḻe'ela' bia yix̱e' ka' zej nnita' tape ni'a ná'gakba', bia yix̱e' snia ka', na' bia ka' želẕobe kwíngakba' ḻo yo, na' bia ka' zoa x̱ílgakba'. 7 Benla' chi'i to benne' gože' neda': “Bedw, wzó ža'. Bet-ba', na' bdaw-ba'.” 8 Naž goža'-ne': “O'o, X̱an. Batkle bdawa' da' bi žaḻa' gawto', o da' bi naken chawe'.” 9 Naž da' bežope chi'i bḻiž benne' ya'abán' neda', na' gože' neda': “Da' ben chawe' Dios, bi nno' chen: bi naken chawe'.” 10 Chonne chi'i gok da' ni, na' naž dot dan' bḻe'ela' ḻa' beyepten ya'abá. 11 Ḻa' na'ze bžíntegak chonne benne' ža yo'o gan zoa', benne' ka' zej nžoje' ḻo yež Sesarea. Bseḻa' to benne' lie' Kornelio ḻégake', na' bedjdíljgake' neda'. 12 Dios Be' La'y gože' neda': “Wyejḻen ḻégake', na' bi gak chope ḻažo'o.” Ḻezka' wzá'ḻengak žopte lježžo ki neda' tẕen, na' wyejto' ḻo yež Sesarea gan wyo'oto' liž to benne' zoe' ga na'. 13 Bennen' bzenle' neto' da' bḻe'ele' kate' bḻa' to wbás che ya'abá ḻo liže'. Wzíe' ḻawe', na' gože' ḻe': “Na'a bseḻa' benne' ka' chjake' ḻo yež Jope, nich chejnnégake' to benne' lie' Smon, na' ḻezka' lie' Bedw. 14 Bennen' wzenle' le' diža' chawen' kan gak yeló' le', na' ḻezka' yelagak yógo'te benne' ka' nníta'gake' ližo'.” 15 Katen' wzó ḻawa' ẕcháḻjḻena' ḻégake', na' Dios Be' La'y bedjsóaḻene' ḻégake' kan bedjsóaḻene' žo'o zga'ale. 16 Naž bejsá' ḻaža'a da' wnná X̱anžon', katen' wnné': “Da' li Ẕwa bezóe' benách ka' nis ḻo nis, san ḻe'e, gak chele da' ẕḻoé'ezele yeḻa' žezóa nisen', dan' Dios Be' La'y yedjsóaḻene' ḻe'e.” 17 Che ḻen, cha' Dios bseḻe'e Dios Be' La'y nich bedjsóaḻene' ḻégake', tḻebe kan bene' chežo žo'o, nolžo žejḻe'žo che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ¿noẕkze neda' wži'a che Dios?

18 Naž, kate' béngekle' da' ni wnníta'gake' žize, na' bka'n ẕéngake' Dios. Wnnágake':

—Ki naken, Dios žwe'e latje benne' ka' bi zej nake' judío, žeyát ḻáže'gake' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'.

Benne' yež Antiokía ka' žejḻé'gake' che Benne' Cristo

19 Katen' benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', bétgake' Esteban, na' belbía ḻáže'gake' yezika' benne' ka' žejḻé'gake' chie', naž bẕonnjgak benne' ki, na' góslasgake'. Bejnníta'gake' yež zan gan nbab Fenisia, na' ḻo yežlyó Chipre, na' ḻo yež Antiokía, gan bzoa lígake' che x̱tiža' Dios, san ḻáwgakze benne' judío ka'. 20 Ḻezka' yezika' benne' ka' bénḻengake' ḻégake' tẕen, benne' ka' zej nbabe' yežlyó Chipre, na' benne' yež Sirene ka'. Benne' ki, kate' bžíngake' ḻo yež Antiokía, ḻezka' bcháḻjḻengake' benne' zi'to' ka', na' bzoa lígake' che diža' chawen' kan nak che X̱anžo Jesús. 21 Yeḻa' wak che X̱anžon' wzóaḻenen ḻégake', na' benne' zan bejḻé'gake' che X̱anžon', na' beyákgake' chie' Ḻe'.

22 Kate' bžin diža' kan gok da' ni, benne' ka' che Benne' Criston', benne' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, béngeklen', na' bséḻa'gake' Bernabé nich cheje' ḻo yež Antiokía na'. 23 Kate' Bernabén' bḻe'e ḻo yež Antiokía, bḻe'ele' da' žonn Dios chégake', na' bebele'. Goze' ḻégake' žaḻa' chejḻé'tezgake' che X̱anžon' dot ḻáže'gake'. 24 Bernabén' nake' benne' chawe', na' Dios Be' La'y zóaḻene' ḻe', na' dot ḻaže'e žejḻi'e che Benne' Criston'. Ni'a che da' bchaḻj Bernabén', benne' zan ḻo yežen' bejḻé'gake' che X̱anžon'.

25 Wdé na', wyéj Bernabén' ḻo yež Tarso, na' bejdilje' Saulo. Kate' bežeḻ-le'-ne', bchi'e ḻe' ḻo yež Antiokían'. 26 Dot to yiz wnníta'gake' ga na', na' bénḻengake' tẕen benne' ka' zej nake' che Benne' Criston', na' bsédgekle' benne' zan ka'. Ḻo yež Antiokían', benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen' wẕí lágake' da' nežw chi'i Benne' Cristiano ka', da' zejḻás Benne' Zej Yoe'e Benne' Criston'.

27 Kate' ža ka' baḻe benne' ka', benne' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, bžójgake' ḻo yež Jerusalén, na' bžíngake' ḻo yež Antiokían'. 28 Wzé Agabo, to benne' žónḻene' benne' ka' tẕen, na' ḻo wláz Dios Be' La'y bzejni'ile' ḻégake', na' wnné':

—Za' gak wbín dot yežlyó nga.

Gok wbín na' katen' ẕnna bia' Klaudio, benne' Roma. 29 Naž bchebe ḻáže'gak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' nníta'gake' ḻo yež Antiokía, séḻa'gake' ka da' nápegake', da' gákḻenen lježžo ka' nníta'gake' gan nbab Judea. 30 Ki béngake', na' dan' bnéẕjwgake', bdégaken' ḻo na'gak Bernabén', na' Saulon' nich chjwá'gaken' ḻawgak benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benne' ka' che Benne' Criston', benne' nníta'gake' gan nbab Judea.

12

Žótgake' Jakob, na' žséjwgake' Bedw liž ya

1 Kate' ža ka' Herodes, benne' ẕnna bi'e, bene' ga béx̱wgake' baḻe benne' ka' che Benne' Criston', nich wsaka' zí'gake' ḻégake'. 2 Herodes na' bseḻe'e benne' ka', na' bétgake' Jakob, benne' biche' Ẕwa. Bé'gake' ḻe' ya ntoche'. 3 Kate' gókbe'ele Herodes na' wyáz ḻáže'gak benne' judío ka' da' ni, na' bene' ga béx̱wgake' Bedw. Gok da' ni ža ka' kate' žak lni katen' žáwgake' yet x̱til da' bi nzi' kwa zichj chen. 4 Wdé béx̱wgake' Bedon', na' bséjwgake' ḻe' liž ya, na' bdégake' ḻe' ḻo na'gak tape kwe' benne' žjake' ḻo wdiḻe Wnníta'gake' tape' to to kwe' ka'. Ka' béngake' nich gape chí'igake' ḻe'. Bžia ḻaže' Herodes na' yebeje' Bedon' ḻawgak benách ka' te Lni Pasko', lni na' žejdínnegekle' kan ben Dios katen' bebeje' benách judío ka' ḻo yežlyó Ejipto. 5 Ka' goken, wdape chí'igake' Bedon' ḻo liž ya na', san benne' ka' che Benne' Criston' bcháḻjḻentezegake' Dios, na' wnnábgekle' Ḻe' gákḻene' Bedon'.

Dios žebeje' Bedw liž ya

6 Kate' za' žin ža žia ḻaže' Herodes yebeje' Bedw liž ya na' nich gote' ḻe', ḻa' že' na'ze de Bedon' ẕtase', na' zej nnita' chope benne' žjake' ḻo wdiḻe kwit Bedon', na' nžeje' ḻen chope do ya. Wnníta'gak yebaḻe benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe ža yo'o liž ya na', na' žape chí'igaken'. 7 Ḻa' na'ze to wbás che ya'abá che X̱anžo Dios bḻoe'e ḻawe' ga na', na' wza'ni'ḻe'e baní' liž ya na'. Wbás che ya'abán' wdane' ḻe'el sina' Bedon', na' besbane' ḻe', na' gože' ḻe':

—Wyase.

Naž beyéž do yan' dan' nžejen na' Bedon'. 8 Wbás che ya'abán' gože' ḻe', na' wnné':

—Bchej ḻi'o, na' blej ẕelo'.

Ḻa' bente Bedon' da' ni. Naž wbás che ya'abán' gože' ḻe', na' wnné':

—Bx̱oa laže' yeno', na' da ḻen neda'.

9 Bežój Bedon', na' wyéjḻene' wbás che ya'abán', san bi žákbe'ele' cha' da' žon wbasen' naken da' li. Gokle' yele ẕnnele'. 10 Katen' ba wdégake' gan zej nnita' benne' nežw ka', na' benne' bežope' ka', benne' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' žape chí'igake', na' bžíngake' gan zoa da' naken ya, da' nbagan' gan žó'ogake' liž ya na', gan žežójgake' ḻo nez che yež. Gan žó'ogake', žakze chen wyaljwn. Kate' bžójgake', belzé'e gan bžíngake' yetó nez, na' wbás che ya'abán' ḻa' bezá'aḻentie' Bedon'. 11 Naž gókbe'ele Bedon', na' ḻo yichj ḻáẕdo'ze' wnné':

—Na'a nnezla' da' li bseḻa' X̱anžo Dios to wbás che ya'abá chie', na' beslé' neda' ḻo na' Herodes, na' ḻo yógo'te da' gónegekle benne' judío ka' góngake' chia'.

12 Kate' ne yo'o nez Bedon', žesá' ḻaže'e kan nak da' goken, na' bḻe'e ža yo'o liž Lia, x̱na' Ẕwa, x̱kwiden' zoa yetó labe' Markos. Ḻo yo'on' zej ndobe benne' zan, benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' ẕcháḻjḻengake' Dios. 13 Katen' bḻiž Bedon' gan žó'ogake' ḻi'a, bžoj to x̱kwide' no'le lebe' Rode nich nnezlbe' noẕen'. 14 Katen' beyónbia'be' chi'i Bedon', ḻo yeḻa' žebél chebe' bi bsáljwben', san taríaze beyejbe' ḻo yo'on', na' bejzenlbe' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnnabe':

—Zoa Bedon' ža yo'o.

15 Naž belyi'e-be':

—Nak yaḻ yichjo'.

Ḻebe' chochže ben x̱tíža'be' naken ki. Naž wnnágake':

—Kege ḻe'. Bxin chelgen'.

16 X̱ak na' bi wzóa ži Bedon', žḻiže' benne' ka' nníta'gake' ḻo yo'on'. Kate' bsáljwgake' yo'o, to belnítzele' katen' bḻé'egekle' ḻe'. 17 Naž Bedon' bchis ne'e nich nníta'gake' žize, na' bzenle' ḻégake' kan ben X̱anžon', bebeje' ḻe' liž yan'. Gože' ḻégake':

—Le chejzenle Jakob, na' lježžo ka' kan goken.

Naž bežój Bedon' ga na', na' wyeje' ga yoble.

18 Kate' za' ža'ní' ža na', wžé' zédgekle benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe kan goken, dan' biž yo'o Bedon' liž yan'. 19 Naž bseḻa' Herodes benne' ka' chejx̱í'gake' Bedon'. Katen' bi bžéḻgekle' ḻe', wnnable' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' wdape chí'igake' Bedon', dot da' goken. Wdé na' Herodes na' gože' ni'a ne'e ka' gótgake' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe. Naž bezá' Herodes na' gan nbab Judea, na' wyeje' ḻo yež Sesarea, gan bga'ne'.

Kan got Herodes

20 Kate' ža ka' benne' yež Tiro ka', na' benne' yež Sidón ka' ẕdiḻ díža'gake' ḻen Herodes. Zga'ale benne' ka' nníta'gake' ḻo yežlyó che Herodes na' belseḻe'e da' žiažje chegak benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Tiro, na' ḻo yež Sidón, san dan' ẕža'a Herodes na' ḻégake', biž bi želseḻe'e chégake'. Naž benne' Tiro ka', ḻen benne' Sidón ka', gókgake' toze, na' béngake' ga bcháḻj Blasto ḻo wláz ḻégake' ḻaw Herodes na'. Nak Blaston' wen žin blo ḻaw Herodes na'. Benne' Tiro ka', ḻen benne' Sidón ka', gónegekle' žíngake' ḻaw Herodes na', nich nnábgekle' ḻe' ga'n chawe' diža' biẕjw chégake'. 21 Naž Herodes na' bžia bi'e to ža yenle' chégake', na' ža na' wži'e latje chie' gan ẕchi'a ḻaže'e bi da' žaken, nakwe' to laže' da' zakan', na' bchaḻje' ḻáwgake'. 22 Naž wžéžeya'agak benne' ka', na' wnnágake':

—¡Kege bénne'ze nga! ¡Dios na'kze ẕchaḻje'!

23 Ḻa' na'ze to wbás che ya'abá che X̱anžo ḻa' be'tie' ḻe' dan' ḻekze' wẕi'e yeḻa' ẕka'n ẕen da' žaḻa' gaken che Dios. Naž golj bzoga' ḻe'e Herodes na', na' gote' dan' žáwgakba' ḻe'.

24 Naž wzé diža' kan nak che X̱anžon', na' belyán benne' ka' nzi' ḻo ná'gaken'.

Bernabé ḻen Saulo žejcháḻjgake' diža' chawe' da' nežw chi'i

25 Kate' Bernabé ḻen Saulo ba bdégake' mežwn' da' btobgak benne' ka' che Benne' Criston' ḻo na'gak benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benne' ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, na' bezá'gake' ga na', na' beyéjgake' ḻo yež Antiokía. Ḻezka' bché'gake' Ẕwa, x̱kwiden' zoa yetó labe' Markos.

13

1 Ḻa' ža na'ze wnníta'gak benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' benne' wsedle ka', ḻo yež Antiokía, benne' ka' zej nbábḻene' benne' ka' che Benne' Criston' ḻo yežen'. Ki lágake':

Bernabé,

Smon, (ḻezka' lie' Benne' Gasj),

Lusio, (benne' yež Sirene),

Saulo,

Manaén, (benne' bgól-ḻene' tẕen Herodes, benne' ẕnna bi'e gan nbab Galilea).

2 Katen' zej ndobe benne' ki ḻaw X̱anžon', na' žóngake' wbás, Dios Be' La'y gože' ḻégake', na' wnné':

—Le kwej Bernabé ḻen Saulo cheze chia' nich chjéngake' žin na' dan' bḻiža' ḻégake' góngaken'.

3 Katen' beyóž béngake' wbás, na' bcháḻjḻengake' Dios, naž bx̱oa ná'gake' chope' ki, na' bséḻa'gake' ḻégake'.

Wbás ka' ẕcháḻjgake' diža' chawe' ḻo yežlyó Chipre

4 Naž Bernabé ḻen Saulo jake' ḻo yež Seleusia dan' bseḻa' Dios Be' La'y ḻégake' ga na', na' belbene' to ḻo barkw da' bchen' ḻégake' gan nak to yežlyó ḻo nisdo' da' nzin' Chipre. 5 Kate' bžíngake' ḻo yež Salamina, bcháḻjgake' x̱tiža' Dios ga nak ḻo yo'o ka' gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Zej nchi'e x̱kwide' Ẕwa nich gákḻenbe' ḻégake'. 6 Kate' beyóž wdégake' yógo'te yeždo' ka' zej nnitan' ḻo yežlyó Chipren', da' zoan ḻo nisdo', naž bžíngake' ḻo yež Pafos gan bejx̱áka'gake' to benne' judío lie' Barjesús. Nake' benne' wžá' wen ḻaže', na' ẕnne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. 7 Benne' ni zóaḻene' Serjio Paulo, to benne' wnná bia', benne' žejni'ile'. Benne' wnná bian' bḻiže' Bernabén' ḻen Saulon', dan' gónele' yenle' x̱tiža' Dios. 8 Naž benne' wžán' beži'e chegak Bernabén', na' Saulon', dan' gónele' gone' ga bi chejḻé' benne' wnná bian' che Dios. Benne' wžán' ḻezka' lie' Elimas ḻen x̱tíža'gak benne' zi'to' ka'. 9 Naž Saulon', bennen' ḻezka' lie' Pablo, bzóa choch ḻawe', na' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', bwie' Elímasen', 10 na' gože' ḻe':

—Le', benne' wen ḻaže', na' benne' wen da' kegle. Nako' ka ẕi'nkze da' x̱iwe', na' bi ẕḻe'elo' chawe' yógo'te da' naken chawe'. ¿Bi wsano' da' žono', ẕži'o che diža' chawen' che X̱anžon', na' žsejo' x̱nez no benne' žénele' chejḻi'e chie' Ḻe'? 11 Na'a, X̱anžo na'kze wsaka' zi'e le', na' choḻ yej ḻawo', na' bi ḻe'elo' wbíž baḻe ža ka'.

Ḻa' wchoḻte yej ḻaw Elímasen', na' wdé' nile na'le, žilje' no benne' gox̱we' ne'e, nich wchi'e ḻe'. 12 Katen' benne' wnná bian' bḻe'ele' da' goken, na' bebanle' kan nak x̱tiža' X̱anžon', na' bejḻi'e che Benne' Criston'.

Da' ben Pablo ḻen Bernabé ḻo yež Antiokía gan nbab Pisidia

13 Naž Pablo ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen wžéngake' to ḻo barkw, na' bezá'gake' ḻo yež Pafos, na' bžíngake' ḻo yež Perje gan nbab Panfilia. Ḻo yežen' x̱kwide' Ẕwa bḻá'aḻenbe' ḻégake', na' beyejbe' ḻo yež Jerusalén. 14 Wdé na' bezá'gake' ḻo yež Perjen', na' jake' ḻo yež Antiokía gan nbab Pisidia. Ḻo yežen', katen' nak ža la'y chegak benne' judío ka', belyoé'e ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ḻo yo'on' wžé'gake'. 15 Naž to benne' zoe' ga na' beḻe' to da' bsedle Moisés, na' ḻezka' to da' wnná to benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios. Wdé na' benne' wnná bia' che yo'on' bseḻe'e to benne', na' bcháḻjḻene' Saulon', na' Bernabén', na' wnné':

—Ḻe'e, lježto' ka'. Cha' nche'le to da' nnale da' wzejni'ilen neto', le nnan.

16 Naž wzó ža' Pablon', na' bchis ne'e nich kwé'gake' žize, na' wnné':

—Le wzé nag da' yapa' ḻe'e, benne' Israel ka', na' ḻe'e, nole ẕžébele Dios. 17 X̱anžo Dios, Bennen' ẕka'n ẕengak benne' Israel ka', wžekze' x̱a x̱to'žo ka', na' bene' ga belyánḻi'e katen' gókgake' benne' zi'to' ka' ḻo yežlyó Ejipto. Wdé na' ḻen yeḻa' wak ẕen chie' bebeje' ḻégake' ḻo yežlyón'. 18 Chopḻalj yiz Dios goke' ẕen ḻaže' ḻen ḻégake' katen' wdágake' dot ḻo yo biž ḻo latje dach. 19 Kate' beyóž bchinnje' gaže kwe' yež ka' wnníta'gaken ḻo yežlyó Kanaán, na' bneẕjwe' x̱a x̱to'žo ka' yežlyó chegak benne' ka'. 20 Wdé na', da' goken tape gaywá' chi yon yiz, Dios bnnite' benne' ka' nich wchi'a ḻaže'e ḻégake' na' zejte wzóa Samuel, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios. 21 Naž belnnable' Dios wzóe' to benne' nich nna bi'e ḻégake', na' Dios bzoe' Saúl, ẕi'n Sis, to benne' nbábḻene' ẕa'só Benjamín ka' nich nna bi'e ḻégake', na' ki ben Saúl na' chopḻalj yiz. 22 Wdé na' Dios beké'e Saúl na', na' bzoe' Dabí nich nna bi'e ḻégake'. Dios bḻoe'ele' kan nak Dabín', katen' wnné': “Nnezla' Dabí, ẕi'n Isaí, žone' da' žaz ḻaža'a neda', na' gone' yógo'te da' žénela' gone'.” 23 Ladjw ẕa'só Dabín', Dios bene' ga golj Jesusen' nich yeslé' benne' Israel ka', kan zga'ale bchebe ḻaže' Dios gone'. 24 Zga'ale kate' bḻa' Jesusen', bchaḻj Ẕwa ḻawgak yógo'te benne' Israel ka' nich yeyát ḻáže'gake', na' yezóagake' nis. 25 Katen' za' yeyóž wcháḻj Ẕwan', na' wnné': “¿Noẕkze žéklele naka' neda'? Bi naka' Benne' Criston', Bennen' žaḻa' yide'. Le wia nga. Za' ḻa' Bennen' ga zoa' ni, na' neda' bi naka' zi kweja' ẕele' da' žleje'.”

26 ’Ḻe'e, ljéža'do' ka', ḻe'ekzle nakle ẕa'só Bran ḻen nole ḻe'e zoale nga, na' ẕžébele Dios. Dios na'kze bseḻe'e diža' ni chele nich yelale. 27 Benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež Jerusalén ḻen benne' ka' wnná biá'gake' ḻégake', bi gókbe'egekle' Jesusen' nake' Benne' Criston', na' bi bejní'igekle' da' nyejw ḻe'e yiche dan' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, žsedlen kan nak che Jesusen', ḻa'kze žóḻgaken' ža la'y ka', san ḻo yeḻa' bi žejní'il chégake' béngake' da' benen ga bžin dan' ẕnna dižan' katen' belchoge' che Jesusen' gate'. 28 Ḻa'kze bi bžéḻgekle' bi da' nbaga' Jesusen' nich chóggake' chie' gate', san belnnable' Pilato yi'e benne' ka' gótgake' Ḻe'. 29 Kate' beyóž béngake' yógo'te da' nyejw ḻe'e yiche kan žaḻa' gaken chie', belétjgake' Ḻe' ḻe'e yag kroze, na' belkache'e Ḻe' ḻo yežw ba. 30 Naž Dios besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got, 31 na' zan ža bḻoe'e ḻaw Jesusen' ḻawgak benne' ka' wdáḻengake' Ḻe' tẕen katen' wdé' gan nbab Galilea, na' bḻe'e ḻo yež Jerusalén. Na'a, ẕzoa ligak benne' ka' chie' Ḻe' ḻawgak benách ka'.

32 ’Ka' naken, ḻezka' neto' ẕcháḻjḻento' ḻe'e diža' chawen' kan nak dan' bchebe ḻaže' Dios gone' chegak x̱a x̱to'žo ka'. 33 Dan' bchebe ḻaže' Dios gone' chégake', Ḻekze' bene' ga goken ḻawžo žo'o, nakžo ẕa'sógake' ka'. Ki bene' katen' besbane' Jesusen', na' goken kan nyejw ḻe'e yiche gan zoa salmo da' chopen', dan' ẕnnan ki: “Le' nako' Ẕi'na'. Neda' bzoakza' Le'.” 34 Ka naken, Dios besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got nich bi kwia yi' beḻa' žen chie', Dios na'kze wnné' ki: “Wneẕjwa' chio' da' ba nez ẕen da' bchebe ḻaža'a che Dabí.” 35 Che ḻen ḻezka' nyejw ḻe'e yiche, gan zoa yetó salmo, da' ẕnnan ki: “Bi go'o latje ga'n benne' la'y chio' gan kwia yi' beḻa' žen chie'.” 36 Da' goken che Dabín' nak bian'. Wdé bene' žin ḻawgak benne' wláž chie' ka', kan Dios gože' ḻe' gone', naž gote', na' wló'ogake' ḻe' ḻo yežw ba gan wnníta'gak x̱a x̱ta'we' ka', na' wẕía yi' beḻa' žen chie'. 37 Na'a, kan nak che Jesusen', Dios besbane' Ḻe', na' bi wẕía yi' beḻa' žen chie' ḻo yežw ba. 38 Ḻe'e, ljéža'do' ka', žaḻa' nnézlele da' ni da' ẕzenla' ḻe'e. Ni'a che da' ben Jesusen' Dios ženít ḻawe' chele ḻe'e doḻa' da' nbága'le. 39 Na'a, Dios žeyón chawe'e yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen', na' žeké'e doḻa' ka' da' bi gok yeká'a da' wnná x̱tiža' Dios, dan' bde Moisés chežo. 40 Le gape chi'i kwinle na'a nich bi gak chele da' nyejw ḻe'e yiche dan' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, da' ẕnnan ki:

41 Le wia nga, ḻe'e, benne' ka' bi žaple neda' ba la'ne.

Yebán ḻáže'le, san ḻo yeḻa' bi žejḻé' chele gatle.

Neda' gona' to žin ža ni zoale ḻe'e,

na' ḻa'kze no benne' wḻoe'ele' ḻe'e da' zejḻás žin na', bi chejḻe'le chie'.

42 Kate' Pablon' ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen bežójgake' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, naž góta'yoegekle benne' ka' ḻégake' wzéngekle' ḻégake' da' ki kate' žin yetó ža la'y chégake'. 43 Kate' benne' ka' zej ndobe' ḻo yo'on', bežójgake' ga na', benne' zan, benne' judío ka', ḻen benne' ka' beyákgake' judío, benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Dios, bénḻengake' Pablon' ḻen Bernabén' tẕen. Chope' ki bcháḻjḻengake' ḻégake', na' ben chóchgake' ḻégake' nich gá'nteze chóchgake', na' nich wx̱én ḻáže'gake' da' gonnze Dios chégake'.

44 Yex̱ono' ža ka' katen' bžin yetó ža la'y chégake', na' bdobgak yeláte'ze ka bdachgak benne' ka' che yežen' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 45 Naž bgé'egekle benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Jesusen', kate' bḻé'egekle' benne' zan ka', na' che ḻen wnnégake' che da' ẕnna Pablon', na' beží'igake' chen. 46 Naž Pablon' ḻen Bernabén', ḻen yeḻa' wechóg ḻaže' chégake', belyi'e benne' judío ka', na' wnnágake':

—Ben byenen wzenlto' ḻe'e néžwle x̱tiža' Dios, san dan' ẕzoale cheḻa'ale diža' ni, da' žonle nak bian' bi nakle zi gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne ni chele, che ḻen, na'a chejto' gan zej nnita' benne' zi'to' ka'. 47 Ḻezka' gož X̱anžo Dios neto' gonto' ki, na' wchaḻjto' che Benne' Criston' ḻawgak benne' zi'to' ka'. Ki ẕnna da' wnná Dios kan nak che Benne' Criston', katen' wnné':

Bzoa' Le' nich gako' baní' chegak benne' zi'to' ka',

na' gako' Benne' yeslé' benách ka' dot yežlyó nga.

48 Kate' benne' zi'to' ka', benne' ka' nníta'gake' ga na', béngekle' da' ni, na' bebégekle', na' bka'n ẕéngake' X̱anžon' ni'a che x̱tiže'e. Yógo'te benne' ka' ba ben Dios chégake' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake', bejḻé'gake' che Benne' Criston'. 49 Ka' goken, wzé x̱tiža' X̱anžon', na' benne' yógo'te yež zej nnitan' yežlyón', béngeklen'. 50 Naž benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Jesusen', belkó'o yeḻe'e benne' blo ka' che yežen' nich bi ḻé'egekle' Pablon', na' Bernabén' chawe'. Ḻezka' belkó'o yeḻe'e no'le blo ka', no'le ẕka'n ẕéngake' Dios. Ka' goken, béngake' ga belbía ḻáže'gake' Pablon', na' Bernabén', na' blággake' chope' ki na'le ḻo yežlyó chégake'. 51 Naž Pablon' ḻen Bernabén', bechínnjgake' bix̱te yo da' dan' lábgake', dan' ẕḻoe'elen nga'n ẕia da' zej nbaga' benne' ka' che yežen', na' jake' ḻo yež Ikonio. 52 Bebégekle benne' ka' che yež Antiokía, benne' žejḻé'gake' che X̱anžon', na' Dios Be' La'y wzóaḻene' ḻégake'.

14

Da' ben Pablo tẕen ḻen Bernabé ḻo yež Ikonio

1 Kate' bžin Pablo ḻen Bernabé ḻo yež Ikonio, belyoé'e tẕen ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bcháḻjgake' diža' chawen' ga na'. Ka' goken, benne' zan, benne' judío ka' ḻen benne' zi'to' ka', bejḻé'gake' che Benne' Criston'. 2 Naž benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' chie', belkó'o yeḻe'e baḻe benne' zi'to' ka' nich bi chejḻé'gake' che Benne' Criston', na' nich bi ḻé'egekle' chawe' lježžo ka', benne' žejḻé'gake' chie' Ḻe'. 3 Dan' bejḻe'gak benne' zan ka' che Benne' Criston', Pablon' ḻen Bernabén' wnníta'gake' ga na' zan ža, na' ḻo yeḻa' wechóg ḻaže' bcháḻjgake' x̱tiža' Dios, dan' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžon'. X̱anžo na'kze bḻoe'ele' da' wnnágake' kan nži'il Dios benách ka' naken dot da' li, na' Dios bi'e ḻégake' latje béngake' da' ka' zej nak bian', na' da' ka' žóngaken ga žebángekle benách ka'. 4 Naž benne' ka' nníta'gake' ḻo yežen' gok chópelegake'. Baḻe' bénḻengake' benne' judío ka' tẕen, benne' ka' bi žejḻé'gake' che Jesusen', na' yebaḻe' bénḻengake' Bernabén' ḻen Pablon', benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', tẕen. 5 Naž benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' chie' ḻen benne' zi'to' ka', bénḻengake' tẕen benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻégake', na' bdóbgake' nich góngake' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ẕia, na' nich wžé'egake' ḻégake' yej. 6 Kate' Pablon' ḻen Bernabén' gókbe'egekle' da' ni, bẕónnjgake' ga na', na' jake' ḻo yež Listra, na' ḻo yež Derbe, yež ka' zej nbaben Likaonia, gan wdégake' yógo'te yeždo' ka', da' zej nnitan' gawze. 7 Ḻo yež ka' bcháḻjgake' diža' chawen' kan nak che Benne' Criston'.

Ẕžé'egake' Pablo yej ḻo yež Listra

8 Ḻo yež Listra wzóa to benne' bi žak se'e. Že'ze' ga na' dan' bi ẕza'kze' katen' golje', na' batkle wzé'e ni'e. 9 Benne' ni wzé nage' da' wnná Pablo. Pablon' bwie' ḻe', na' gókbe'ele' žejḻi'e che Benne' Criston' nich yeyake'. 10 Naž wnné zižje Pablon', na' gože' ḻe':

—Wzé.

Ḻa' bx̱íte'te bennen', na' wzé'e ni'e. 11 Kate' benne' Listra ka' bḻé'egekle' dan' ben Pablon', wzó ḻáwgake' ẕnnégake' zižje ḻen x̱tíža'gak benne' Likaonia ka', na' wnnágake':

—¡Dios ka' benne' ki! Bétjgake' ga ni zoažo, na' ẕḻoe'el kwíngake' kan ẕnna'gak benne' ka'.

12 Wnnágake' Bernabén' nake' Júpiter, kan nak la dios blo chégake', na' wnnágake' Pablon' nake' Merkurio, yetó dios chégake'. Ki wnnágake' dan' ẕchaḻj Pablon' kan ẕnnágake' žon Merkurion'. 13 Gan nníta'gake' zoa yodo' che Júpiter, da' žen' kwit nez gan žo'ogak benách ka' ḻo yežen'. Bx̱oz che Júpiter na' ḻa' bžintie' ga na', na' nchi'e beže ka', na' ḻezka' noe'e yeje ka', na' žónḻengak benne' zan ḻe' tẕen. Gónegekle' gótgake' beže ka' ḻawgak Pablon' ḻen Bernabén' nich wká'n ẕéngake' ḻégake' kan žóngake' chegak dios ka' chégake'. 14 Kate' Bernabén', na' Pablon', benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', gókbe'egekle' da' ni, na' belcheze'e laže' da' zej nakwe'. Gok nyache' ḻáže'gake' dan' žongak benne' ka' da' bi žaḻa' góngake', na' belx̱ite' Pablon', na' Bernabén', na' bejcházgake' gachje ḻáwe'le benne' zan ka'. Wnnégake' zižje, 15 na' gózgake' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' ka'. ¿Biẕ chen' žonle da' ki? Ḻezka' bénne'ze nakto' kan nakle ḻe'e, na' ẕzenlto' ḻe'e da' nikze žaḻa' wsanle žonle, dan' bi be zakan', nich gakle che Dios ban. Dios ni bene' ya'abá, na' yežlyó nga, na' nisdo', na' yógo'te da' zej nnitan' to to latje ka'. 16 Yiz ka' da' wdégaken, bengak yógo'te benách ka' kan nak da' ẕnnazen chégake', na' Dios bi bsejwe' x̱nézgake', 17 san bene' ga nak bia' da' nake', ni'a che da' chawe' da' žone' chégake'. Žseḻe'e nis yejw gan zoažo, na' žone' ga želgole da' žazžon. Ẕwawe' žo'o, na' žone' ga žebelžo.

18 Ḻa'kze Bernabén' ḻen Pablon' góžgake' ḻégake' da' ki, kánneze bzóegekle' bséjwgake' x̱nezgak benne' zan ka', nich bi gótgake' beže ka' ḻáwgake'.

19 Naž baḻe benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', bžíngake' ga na', benne' ka' zej nžoje' ḻo yež Antiokía, na' ḻo yež Ikonio, na' belkó'o yeḻe'e benne' zan ka'. Naž yógo'tegake' bžé'egake' Pablo yej, na' bẕóbgake' ḻe' na'le žoa'a yežen', dan' žékgekle' ba nate'. 20 Naž kate' benne' ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', bdóbgake' dot kwit gan de Pablon', na' wyase', na' beyaze' ḻo yežen'. Kate' za' ža'ní' yetó ža, Pablon' bežójḻene' Bernabén', na' jake' ḻo yež Derbe.

21 Ḻo yežen' bcháḻjgake' diža' chawen' kan nak che Jesús, Benne' Criston', na' benne' zan bejḻé'gake' chie' Ḻe'. Wdé na' beyéjgake' ḻo yež Listra, na' ḻo yež Ikonio, na' ḻo yež Antiokía. 22 Kate' Bernabén' ḻen Pablon' wdégake' ḻo yež ka', ben chóchgake' benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' besá'gake' ḻáže'gake' nich ga'n chóchgake' kan žejḻé'gake' chie' Ḻe'. Belyi'e ḻégake':

—Cho'ožo žo'o gan ẕnna bia' Dios, san žon byenen sáka'žo da' zan da' gaken chežo.

23 Gan zoa to kwe' to kwe' benách ka' che Benne' Criston', Pablon' ḻen Benabén' bnníta'gake' benne' gole ka' nich gape chí'igake' benne' ka' che Benne' Criston'. Kate' ba bcháḻjḻengake' Dios, na' béngake' wbás, naž bdégake' ḻégake' ḻo na' X̱anžo, Bennen' žejḻé'gake' chie'.

Pablo ḻen Bernabé žežíngake' ḻo yež Antiokía gan nbab Siria

24 Naž Pablo ḻen Bernabé wdégake' gan nbab Pisidia, na' bžíngake' gan nbab Panfilia. 25 Kate' beyóž bcháḻjgake' x̱tiža' Benne' Criston' ḻo yež Perje, na' jake' ḻo yež Atalia. 26 Bezá'gake' ga na', na' belbene' to ḻo barkw, na' bežíngake' ḻo yež Antiokía, gan zej nnita' benne' ka' che Benne' Criston', benne' ka' bséḻa'gake' ḻégake' nich chejzégake' x̱tiža' Dios, katen' wló'ogake' ḻégake' ḻo na' Dios, Bennen' žon chawe'e ḻégake' nich góngake' x̱chine', žin na' da' ba beyóž béngake'. 27 Katen' bežíngake' ḻo yež Antiokía, na' bdobgak benne' ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ga na'. Naž Pablon' ḻen Bernabén' bzéngekle' ḻégake' kan zej nak da' ẕen ka' da' ben Dios ḻo ná'gake', na' ḻezka' kan ben Dios, bi'e benách zi'to' ka' latje žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 28 Zan ža Pablon' ḻen Bernabén' bgá'nḻengake' benách ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston' ḻo yežen'.

15

Benne' ka' che Benne' Cristo žon x̱tíža'gake' ḻo yež Jerusalén

1 Naž baḻe benne' ka', benne' zej nžoje' gan nbab Judea, bžíngake' ḻo yež Antiokía. Bsédgekle' lježžo ka', na' wnnágake':

—Ḻe'e, benne' byo ka', cha' bi chog ḻo beḻa' chele kan žónteze žonto', kan bchi'le Moisés, bi gak yelale.

2 Naž Pablo ḻen Bernabé beldíḻ diže'e ḻen ḻégake', na' gokḻe'e žo'osbé. Wdé na', benne' Antiokía ka' wžégake' Pablon' ḻen Bernabén', na' yebaḻe lježžo ka', nich chjake' ḻo yež Jerusalén, nich ḻá'gake' ḻawgak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' ḻezka' ḻawgak benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', nich wcháḻjḻengake' ḻégake' kan nak da' ni da' žaken, na' kan nak da' yaḻze da' žsédgekle benne' ka'.

3 Naž benne' ka' che Benne' Criston', benne' Antiokía ka', wló'ogake' ḻégake' nez. Wdégake' gan nbab Fenisia, na' gan nbab Samaria, na' bzéngekle' lježžo ka', benne' nníta'gake' ga na', kan goken, beyakgak benne' zi'to' ka' che Benne' Criston'. Da' ni benen ga bebégekle yógo'te lježžo ka'.

4 Pablon' ḻen Bernabén' bžíngake' ḻo yež Jerusalén. Naž benne' ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ga na' ḻen benne' wbás ka' bseḻe'e Ḻe', na' benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', wdápegake' ḻégake' ba la'ne. Pablon' ḻen Bernabén' bzéngekle' ḻégake' yógo'te da' ben Dios ḻo ná'gake'. 5 Naž baḻe benne' yodo' fariseo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', belzó ži'e, na' wnnágake':

—Žon byenen chog ḻo beḻa' chegak benne' byo ka', benne' zi'to' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' wchi'ilžo ḻégake' góngake' kan ẕnna da' bchi'le Moisés žo'o.

6 Naž benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ḻen benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', bdóbgake' nich wchi'a ḻáže'gake' da' ni da' žaken. 7 Wdé bcháḻjgake' scha, na' wzé Bedw, na' gože' ḻégake':

—Ljéža'do' ka'. Nnézkzelele kan gok ža ni'te, kan Dios wžekze' neda' nich wchaḻja' x̱tiže'e ḻawgak benách zi'to' ka' nich yéngekle' diža' chawen', na' chejḻé'gake' che Benne' Criston'. 8 Dios, Bennen' nónbia'kze' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak benách ka', bzoe' da' nak bia' žape' ḻégake' ba la'ne, dan' bseḻe'e Dios Be' La'y chégake', kan bseḻe'e Ḻe' chežo žo'o. 9 Bi bche'e kan bene' chégake', na' chežo, na' ḻezka' beyón chawe'e yichj ḻáẕdo'gake' dan' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 10 Na'a, ¿biẕ chen' ẕži'ile che Dios, na' žesbága'le to ywa' zi'i yengak lježžo ka'? Ywa' na', da' naken da' bchi'le Moisés, bi gok wa'žon žo'o, na' bi gok wá'gaken x̱a x̱to'žo ka'. 11 Žejḻe'žo yelažo ni'a cheze da' ben X̱anžo Jesús ḻo wláz žo'o, na' kan yelažo žo'o, ḻezka' yelágake' ḻégake'.

12 Katen' beyóž bchaḻj Bedon' da' ni, na' yógo'tegake' wnníta'gake' žize, na' bze nággake' da' bchaḻjgak Bernabén', na' Pablon'. Benne' ki bzéngekle' ḻégake' da' ka' da' zej nak bian' da' žóngaken ga žebángekle benách ka', da' ka' ben Dios ḻo ná'gake' gan zej nnita' benách zi'to' ka'. 13 Katen' beyóž wnnagak Bernabén', na' Pablon' da' ni, bechebe Jakob, na' wnné':

—Ljéža'do' ka'. Le wzé nag da' yapa' ḻe'e. 14 Smon Bedw ba bzenle' žo'o kan ben Dios, bḻoe'ele' ḻaw yeḻa' wak chie' da' nežw chi'i ḻawgak benách zi'to' ka' nich bebeje' benách ka' che Ḻeze', benne' ka' nníta'gake' ládjwgake'. 15 Kan nak da' ni naken tḻebe ḻen x̱tíža'gak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

16 Kate' ža ka' te ža ki yeḻá'a, na' wchisa' to Benne' nna bi'e,

Bennen' chaze' latje che Dabí, bennen' wnná bi'e.

Gona' kan žon to benne' žechise' to yo'o nyinnj.

Ḻezka' yechisa' benne' ẕa'sóe' ka', benne' ka' zej nga'ne'.

Gona' kan žon to benne' žechise' to ze'e gole.

Ki gona' nich yechisa' da' wnná bia' Dabín',

17 na' nich chiljgak yezika' benách ka' X̱anžon'.

Benách zi'to' ka' chíljgake' Ḻe',

na' si' lágake': Benách Ka' Che Dios.

18 Ki wnnakze X̱anžo, Bennen'

ža ni'te bene' ga zej nak bia' yógo'te da' ki.

19 ’Che ḻen žekla' neda' bi žaḻa' wséjwžo x̱nezgak benách zi'to' ka', benne' ka' žeyákgake' che Dios. 20 Žaḻa' wzojžo chégake' nich wká'ngake' da' ka' da' bi žaḻa' gáwgake', da' bdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka', na' bi góngake' da' sban ka', na' bi gáwgake' beḻa' chegak bia yix̱e' ka' ḻen x̱chéngakba', na' bi gáwgake' x̱chen nóte'teze bia yix̱e'. 21 Ža ni'te, na' zejte na'a ža zej nnita' benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios yógo'te yež ka', na' ẕcháḻjgake' che da' bzoj Moisés. Žóḻgakkzen' ža la'y ka'.

22 Naž benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ḻen benne' gole ka', na' yógo'te benne' ka' che Benne' Criston', wyáz ḻáže'gake' wžégake' baḻe benne' ka' ládjwgake' nich séḻa'gake' ḻégake' ḻo yež Antiokía, tẕen ḻen Pablon', na' Bernabén'. Chope' ka' wžégake' zej nake' Judas ḻen Silas. Judas na' ḻezka' lie' Barsabás. Chope' ki zej nake' benne' blo ládjwgak lježžo ka'. 23 Bzójgake' to ḻe'e yiche da' bdégake' ḻo ná'gake', nich chjwá'gaken', dan' ẕnnan ki: “Neto', benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ḻen benne' gole ka', na' lježžo ka', žapto' ḻe'e: “Padiox̱” lježto' ka', nakle benách zi'to' ka', na' zoale ḻo yež Antiokía, na' ḻo yež ka' zej nbaben Siria, na' Silicia. 24 Benlto' kan žongak baḻe benne' ka', benne' bžójgake' ga ni zoato', san bi bséḻa'to' ḻégake'. Žedjchá'gake' ḻe'e ḻen da' ka' ẕnnágake', na' ẕchíx̱gake' yichj ḻáẕdo'le, dan' ẕnnágake' žon byenen chog ḻo beḻa' chele, benne' byo ka', na' žaḻa' gonle kan ẕnna da' bchi'le Moisés. 25 Che ḻen wyáz ḻáže'to' katen' ba ben toze x̱tíža'to', wžeto' chope benne', na' séḻa'to' ḻégake' nich yedjwíagake' ḻe'e. Yídḻengake' tẕen Bernabé ḻen Pablo, benne' ka' nži'ilžo. 26 Bernabén', na' Pablon' ba jake' gan wzóa da' ben ẕož gátgake' dan' zej nži'ile' X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 27 Ki naken, žséḻa'to' Judas ḻen Silas gan zoale. Chope' ki wzejní'igekle' ḻe'e da' ni da' ẕzojto' chele ḻe'e yiche ni. 28 Dios Be' La'y bḻoe'ele' neto' da' žaz ḻaže'e, na' ḻezka' žaz ḻáže'to' neto', bi yesbága'žeto' ḻe'e ywa', da' naken da' bchi'le Moisés, san toze da' ki da' žon byenen gonlen.

29 Bi gawle da' wdé ḻawgak lo'a ka'.

Bi gawle žen.

Bi gawle beḻa' chegak bia yix̱e' ka' ḻen x̱chéngakba'.

Bi gonle da' sban ka'.

Cha' gape chi'i kwinle, nich gonle kan ẕnnagak da' ki, na' gonle da' naken chawe'.”

30 Ka' goken, benne' ka' bséḻa'gake' bžíngake' ḻo yež Antiokía. Katen' bḻá'gake' ga na', btóbgake' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wló'ogake' yichen' ḻo ná'gake'. 31 Katen' beyóž béḻgaken', bebégekle' ni'a che da' nyejw ḻe'e yichen', da' žeyón ẕenen ḻégake'. 32 Judas na' ḻen Sílasen' ḻezka' zej nake' benne' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Che len bkóngekle' žin diža' zan, da' ka' bcháḻjḻengake' lježžo ka', nich beyón ẕéngake' ḻégake', na' ben chóchgake' ḻégake'. 33 Wdé bžégekle' chope' ka' ga na' baḻe ža, naž lježžo ka' bzégake' ḻégake' diža' nich yeyéjgake' ḻo yež Jerusalén gan zej nnita' benne' ka' bséḻa'gake' ḻégake'. 34 Wyáz ḻaže' Sílasen' bga'ne' ḻo yež Antiokían'. 35 Ḻezka' Pablon', na' Bernabén' bgá'ngake' ḻo yežen', na' bsédgekle' benách ka', na' bzoa lígake' che x̱tiža' X̱anžon'. Ḻezka' bengak benách zanže ka'.

Ẕzo ḻaw Pablo žejzenle' benách diža' chawe' da' chope chi'i

36 Kate' ba wdé baḻe ža Pablo gože' Bernabé:

—Le cho'o chejžo da' yoble nich chejwíažo lježžo ka' nníta'gake' yógo'te yež ka' gan ba bchaḻjžo x̱tiža' X̱anžon', nich ḻe'elžo kan žak chégake'.

37 Gónele Bernabén' wché'gake' x̱kwide' Ẕwa Markos, nich chéjḻenbe' ḻégake', 38 san bi wyáz ḻaže' Pablon' wché'gake'-be' nich chéjḻenbe' ḻégake' dan' bḻá'aḻenbe' ḻégake' gan nbab Panfilia, na' biž yjénḻenbe' ḻégake' žin che X̱anžon'. 39 Bi gok toze x̱tíža'gak Bernabén', na' Pablon', ga bžinte bḻa'a ḻázgake' toe' yetóe'. Bernabén' bchi'e x̱kwide' Markos, na' belbene' to ḻo barkw, na' jake' ḻo yežlyó Chipre. 40 Pablon' wžíe' Silas nich chéjḻene' ḻe' tẕen. Naž lježžo ka' wló'ogake' ḻégake' ḻo na' X̱anžon', na' wnnábgekle' Ḻe' gon chawe'e ḻégake'. Naž Pablon' ḻen Sílasen' wyó'ogake' nez. 41 Wdégake' ḻo yež ka' gan nbab Siria, na' gan nbab Silisia, na' ben chóchgake' benách ka' che Benne' Criston' nníta'gake' ḻo yež ka'.

16

X̱kwide' Timoteo žónḻenbe' Pablo ḻen Silas tẕen

1 Wdé na' bžin Pablo ḻen Silas ḻo yež Derbe, na' ḻo yež Listra. Wzóa to x̱kwide' byo lebe' Timoteo ga na', na' žejḻe'be' che Benne' Criston'. Nakbe' ẕi'n to no'le judío žejḻi'e che Benne' Criston', san x̱abe' bi nake' judío. 2 Lježžo ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Listra, na' ḻo yež Ikonio ẕnnágake' žon Timoteon' da' naken chawe'. 3 Gónele Pablon' chejḻen x̱kwiden' ḻe'. Bchi'e-be', na' bchoge' ḻo beḻa' chebe' kan žongak benne' judío ka'. Ki bene' nich bi nnegak benne' judío ka' chebe', dan' nnézgekle' yógo'tegake' bi nak x̱abe' benne' judío. 4 Kate' Pablon' ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen wdégake' gan zej nnita' yež ka', na' to to yež ka' bdégake' ḻo na'gak lježžo ka' nníta'gake' ga na' da' bzojgak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' ḻen benne' gole ka', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén. Bdégake' yichen' ḻo ná'gake' nich góngake' kan ẕnnan. 5 Ka' goken, gok chochgak yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' kan nak da' žejḻe'žo chie' Ḻe', na' belyane' tža tža.

Benne' Masedonia žḻiže' Pablo ḻo da' bḻe'e dáwe'le'

6 Pablo ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen wdégake' gan nbab Frijia, na' gan nbab Galasia. Ki béngake' dan' bsejw Dios Be' La'y x̱nézgake', nich bi chejcháḻjgake' x̱tiža' X̱anžon' gan nbab Asia. 7 Kate' bžíngake' gan nbab Misia, gónegekle' chjake' gan nbab Bitinia, san Dios Be' La'y, Bennen' žseḻa' Jesusen' chežo, bi bi'e ḻégake' latje. 8 Naž wdégake' cheḻa'ale gan nbab Misia, na' jake' ḻo yež Troas. Neda', Lukas, ẕzoja' chio' da' ni, wzóa' ḻo yež Troasen', gan wzó ḻawa' žónḻena' Pablon' tẕen. 9 Ḻo yežen' Dios bḻoe'ele' Pablon' to da' bḻe'e dáwe'le'. To benne' byo, benne' Masedonia, bḻoe'e ḻawe' gan zoe', na' góta'yoele' Pablon', na' wnné': “Da lažto', gan nbab Masedonia, na' gokḻen neto'.” 10 Kate' Pablon' bḻe'ele' da' ni, dan' bḻe'e dáwe'le', ḻa' be' ḻáže'teto' chejto' gan nbab Masedonia, dan' gókbe'elto' Dios ba bḻiže' neto' nich chejchaḻjto' diža' chawen' chie' ḻawgak benách ka' nníta'gake' ḻo yežlyón'.

Da' bengak Pablo, na' Silas ḻo yež Filipos

11 Naž wžento' to ḻo barkw, na' wza'to' ḻo yež Troas. Wdeto' ga bžínteto' ḻo yež Samotrasia, na' wdé yetó ža bžinto' ḻo yež Neápolis. 12 Beza'to' ga na', na' bžinto' ḻo yež Filipos, yežen' nakžen blo ka yógo'te yež ka' zej nbaben cheḻá'a na' che gan nbab Masedonia. Ḻo yežen' zej nnita' benách wláž ka' chegak benne' Roma ka'. Wzoato' ḻo yežen' baḻe ža. 13 Kate' bžin to ža la'y, bžojto' ḻo yež, na' wyejto' žoa'a yego gan ẕdóbgakkze benne' ka' che yežen' nich wcháḻjḻengake' Dios, na' wže'to' ga na', na' bcháḻjḻento' no'le ka' zej ndobe' ga na', kan nak x̱tiža' X̱anžon'. 14 Zoa Lidia ládjwgake', to no'le che yež Tiatira. Nake' no'le žóti'e laže' x̱na da' záka'ḻe'en. No'le ni ẕka'n ẕene' Dios, na' bze nage' da' bchaḻj Pablon', na' X̱anžon' gókḻene' no'len' nich wẕí' ḻo ne'e dan' wnná Pablon'. 15 Naž bezóe' ḻe' nis, na' ḻezka' belzóa nis benách ka' nníta'gake' liže'. Wdé na' góta'yoele' neto', na' wnné':

—Cha' žákbe'elele žejḻi'a che X̱anžon', le cho'o liža', na' le soa ga na'.

Ben byene' bga'nto' ga na'.

16 Yetó da' goken to ža kate' ne zejto' gan ẕcháḻjḻento' Dios, bedjchág to x̱kwide' no'le neto', na' yo'obe' be' da' žonen ga ẕnnéya'abe'. Ḻen yeḻa' wnnéya'a chebe' benbe' ga benne' x̱anbe' ka' belzí'ḻi'e mežw. 17 X̱kwide' no'len' bejnawbe' Pablon', na' neto'. Wnnebe' zižje, na' wnnabe':

—Benne' ki žóngake' x̱chin Dios, Benne' wak ẕente. Ẕḻoé'egekle' ḻe'e kan gak yelale.

18 Ki benbe' zan ža. Katen' biž wyáz ḻaže' Pablon', byechje', na' bḻiže' ben' yo'obe', na' wnné':

—Ni'a che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', žapa' le': bežój ḻo yichj ḻáẕdo'w x̱kwide' no'le ni.

Ḻa' na'ze bežojte ben'.

19 Kate' x̱anbe' ka' gókbe'egekle' ba bežój ben' da' benen ga wnnéya'abe', na' biž sí'gake' mežw ni'a chebe', che ḻen béx̱wgake' Pablon' ḻen Silas, na' bché'gake' ḻégake' ḻawgak benne' yolawe' ka', benne' ka' zej ndobe' gan nak ḻawe' ya'a. 20 Bzégake' ḻégake' ḻawgak benne' yolawe' ka', na' wnnágake':

—Benne' ki zej nake' benne' judío ka', na' žóngake' ga žongak benne' wláž chežo ka' žo'osbé. 21 Žsédgekle' da' bi žaḻa' si' ḻo na'žo, na' da' bi žaḻa' gonžon, dan' nbabžo yež Roma.

22 Benne' zan ka' bží'igake' che Pablon' ḻen Sílasen'. Naž benne' yolawe' ka' góžgake' ni'a ná'gake' ka' yeká'gake' laže' da' zej nakw Pablon', na' Sílasen', na' chíngake' ḻégake' yid. 23 Wdé belyínḻi'e ḻégake', na' bséjwgake' ḻégake' liž ya. Góžgake' benne' žsejwe' liž yan' gape chi'e ḻégake'. 24 Benne' ni, kate' ba góžgake' ḻe' ki, bsejwe' ḻégake' ḻo liž yan' ni'te, na' wḻoé'e ní'agake' ḻo bloj yag ka'.

25 Gachje yele Pablon' ḻen Sílasen' ẕcháḻjḻengake' Dios, na' žóḻgake' da' žoe ḻáwgake' Ḻe'. Benne' ka' zej nyejwe' liž yan' bze nággaken'. 26 Naž wẕó'ḻe'e yežlyó. Ka' goken ga bžinte wẕize ḻen ze'e liž yan', na' ḻa' belyáljwte yógo'te gan želyoé'e ḻo yo'on', na' beyéž do ya ka' da' zej nžejen benne' ka' zej yoe'e ga na'. 27 Bebán bennen' žsejwe' liž yan'. Kate' bḻe'ele' zej nyaljw gan želyoé'e liž yan', bleje' ya ntoche' chie' nich got kwine'. Ki gónele' gone' dan' žekle' ba bẕonnjgak benne' ka' zej nyejwe' liž yan'. 28 Naž wnné zižje Pablon', na' bḻiže' ḻe', na' wnné':

—Bi be gon kwino', dan' zoato' yógo'teto' nga.

29 Naž bennen' wnnabe' yi', na' ḻa' wyo'otie' liž yan'. Wẕízḻi'e ḻo yeḻa' ẕžebe chie', na' bzoa ẕibe' x̱ní'agak Pablon', na' Sílasen'. 30 Kate' ba bebeje' ḻégake' ḻo liž yan', gože' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' ka', ¿biẕ žaḻa' gona' nich yelá'?

31 Ḻégake' belyi'e ḻe':

—Bejḻé' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' yeló' le', na' ḻezka' yelagak benách ka' nníta'gake' ližo'.

32 Bcháḻjḻengake' ḻe' tẕen ḻen yógo'te benách ka' nníta'gake' liže', kan nak che x̱tiža' X̱anžon'. 33 Ḻa' na'ze, kate' ne nak žel, bennen' žsejwe' liž yan' ḻa' bche'tie' ḻégake', na' bejtibe' ḻégake' gan ẕíagake' we'. Wdé na', ḻa' bezoatie' nis, na' ḻezka' belzóa nis yógo'te benách ka' nníta'gake' liže'. 34 Naž bchi'e ḻégake' liže', na' bi'e da' we'j bdáwgake'. Žebele' tẕen ḻen yógo'te benách ka' nníta'gake' liže' dan' žejḻé'gake' che Dios.

35 Kate' za' ža'ní' ža na', benne' yolawe' ka' bséḻa'gake' ni'a ná'gake', na' belyi'e bennen' žsejwe' liž yan', na' wnnágake':

—Bsan benne' ka'.

36 Naž bennen' žsejwe' liž yan' bzenle' Pablo da' ni, na' wnné':

—Benne' yolawe' ka' góžgake' neda' wsana' ḻe'e. Na'a, le žoj, na' binlo le yeyéj gan zoale.

37 Naž bžoj Pablon', na' gože' ni'a na'gak benne' yolawe' ka', na' wnné':

—Ba wdíngake' neto' ḻawgak benách ka' ḻa'kze bi bchi'a ḻáže'gake' neto' kan ẕnna benne' Roma, benne' wnná bia'. Bséjwgake' neto' liž ya, na' neto' nbabto' yež Roma na'. ¿Na'a wsángake' neto' ži žize? ¡Bi gaken ki! Žaḻa' yedjsángake' ḻégakkze' neto'.

38 Beyejgak ni'a na'gak benne' yolawe' ka', na' bzéngekle' ḻégake' da' ni, na' ḻégake' bžébegake' kate' béngekle' zej nbab Pablon', na' Sílasen' yež Roma. 39 Kate' bžíngake' liž yan', góta'yoegekle' Pablon' ḻen Sílasen' bi yesbága'gake' ḻégake' ẕia. Naž belbeje' ḻégake' liž yan', na' góta'yoegekle' ḻégake' žójgake' ḻo yežen'. 40 Naž Pablon' ḻen Sílasen' bžójgake' liž yan', na' wyó'ogake' liž Lidia. Katen' ba bḻé'egekle' lježžo ka', benne' nníta'gake' ga na', beyón ẕéngake' ḻégake', na' ḻa' bezá'tegake' ga na'.

17

Benne' yež Tesalónika ka' žóngake' žo'osbé

1 Wdé Pablo ḻen Silas ḻo yež Anfípolis, na' ḻo yež Apolonia, na' bžíngake' ḻo yež Tesalónika, gan zoa to yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 2 Bga'n Pablon' ḻo yežen' galj ža, na' ka žónteze žone', wyoé'e yo'on' kate' nak ža la'y chegak benne' judío ka', na' bcháḻjḻene' ḻégake' x̱tiža' Dios. 3 Bzejni'ile' ḻégake', na' bḻoe'ele' ḻégake' žsedle da' nyejw ḻe'e yiche la'y žon byenen saka' Benne' Criston', Bennen' žx̱en ḻáže'gak benne' judío ka' yide', na' gate' nich yeslé' ḻégake', na' te gate', na' yebane' ḻo yeḻa' got. Naž Pablon' gože' ḻégake', na' wnné':

—Ka' goken che Bennen' lie' Jesús, Bennen' ẕzenla' ḻe'e kan nak chie'. Benne' ni nake' Benne' Criston'.

4 Naž baḻe' bejḻé'gake' che Benne' Criston', na' bénḻengake' Pablon' ḻen Sílasen' tẕen. Ḻezka' benne' zan, benne' zi'to' ka', benne' ẕka'n ẕéngake' Dios, bejḻé'gake' che Benne' Criston'. Ḻezka' no'le zan, no'le blo ka', bejḻé'gake' chie' Ḻe'. 5 Naž benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Jesusen', ḻo yeḻa' ẕge'el chégake' Pablo, btóbgake' benne' ka' bi zej nake' chawe', benne' ka' kon želdaze' ga na'. Kate' ba btóbgake' benne' zan ka', béngake' žo'osbé dot ḻo yežen', na' de chgi' belyoé'e liž Jasón nich kwéjgake' Pablon' ḻen Sílasen' ḻawgak benách ka', benne' ka' žóngake' žo'osbé. 6 Kate' bi bžéḻgekle' Pablon' ḻen Sílasen', naž belbeje' Jasón, na' yezika' lježžo ka', benne' nníta'gake' ga na', na' bché'gake' ḻégake' ḻawgak benne' yolawe' ka'. Wnnégake' zižje, na' wnnágake':

—Ba bžingak benne' ka' nga, benne' ka' ẕchíx̱gake' benách ka' dot yežlyó nga. 7 Jasón ni wḻoé'e ḻégake' liže'. Ẕží'igake' che da' ẕnna benne' Sésar, bennen' ẕnna bi'e žo'o, na' ẕnnágake' zoa yetó benne' ẕnna bi'e, bennen' lie' Jesús.

8 Kate' benne' wláž ka', na' benne' yolawe' ka', béngekle' da' ni, wžé' zédgekle'. 9 Naž, benne' yolawe' ka' wẕí'gake' mežw da' bka'ngak Jasón na', na' yezika' benne' ka', nich wsángake' ḻégake'.

Da' bengak Pablo ḻen Silas ḻo yež Berea

10 Naž lježžo ka', benne' Tesalónika ka', ḻa' belséḻa'tie' Pablo ḻen Silas kate' ne nak žel, na' jake' ḻo yež Berea. Katen' bžíngake' ga na', belyoé'e ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' che yežen' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 11 Benne' ki gókgakže' chawe' ka zej nak benne' judío ka' nníta'gake' ḻo yež Tesalónika, dan' wẕí' ḻo ná'gake' x̱tiža' X̱anžon' dot ḻáže'gake'. Tža tža béḻgake' da' nyejw ḻe'e yiche la'y, nich nnézgekle' cha' nak dot da' li dan' ẕnna Pablon'. 12 Ka' goken, benne' zan, benne' judío ka', bejḻé'gake' che Benne' Criston'. Ḻezka', benne' zan, benne' zi'to' ka', no'le blo ka', na' benne' byo ka', bejḻé'gake' chie' Ḻe'. 13 Naž kate' gókbe'egekle benne' judío ka', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Tesalónika, ḻezka' ẕchaḻj Pablon' x̱tiža' Dios ḻo yež Berea, naž jake' ga na', na' béngake' ga bengak benne' zan žo'osbé ga na'. 14 Naž lježžo ka' ḻa' belséḻa'tie' Pablon', nich cheje' žoa'a nisdo', san Sílasen', na' x̱kwide' Timoteo, bgá'ngakze' ḻo yež Berea na'. 15 Benne' Berea ka' bché'gake' Pablon' ḻo yež Atenas. Naž ḻa' beyéjtegake' ḻo yež Berea na', na' biá'gake' x̱tiža' Pablon', nich yé'gake' Sílasen' ḻen x̱kwide' Timoteon' chjaktie' gan zoa Pablon'.

Da' ben Pablo ḻo yež Atenas

16 Kate' ne zoa Pablo ẕbeze' Silas ḻen x̱kwide' Timoteo, ḻo yež Atenas, gok nyache' ḻaže'e dan' bḻe'ele' kan žongak yógo'te benne' ka' che yežen', ẕka'n ẕéngake' lo'a ka'. 17 Che ḻen bcháḻjḻene' benne' judío ka' ḻen benne' zi'to' ka', benne' ẕka'n ẕéngake' Dios. Ki bene' gan nak ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Ḻezka' tža tža bcháḻjḻene' benne' ka' ẕdágake' ḻawe' ya'a kan nak x̱tiža' Benne' Criston'. 18 Pablon' bcháḻjḻene' baḻe benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' da' žsédgekle benne' epikúreo ka', na' da' žsédgekle benne' estoiko ka'. Baḻe' wnnágake':

—¿Biẕ chen ẕchaḻj benne' wnneḻe'e ni?

Yebaḻe' wnnágake':

—Žeklto' ẕchaḻje' chegak dios zi'to' ka'.

Ki wnnágake' dan' ẕchaḻj Pablon' ḻáwgake' diža' chawen' che Jesusen', na' che yeḻa' yebán. 19 Naž béx̱wgake' na' Pablon', na' bché'gake' ḻe' ḻaw Ya'a Areópago, gan ẕdóbgake' nich wcháḻjgake', na' wnnágake':

—¿Wak yenlto' da' kobe ni da' ẕchaḻjo' chen? 20 Ẕzenlo' neto' da' ka' žóngaken ga žebán ḻáže'to'. Na'a, žénelto' nnezlto' biẕen' dan' ẕchaḻjo' chen.

21 Biž bi žaz ḻáže'gak gongak benne' Atenas ka', na' benne' zi'to' ka' nníta'gake' ga na', san žénzegekle', na' ẕcháḻjzegake' che to da' kobe.

22 Naž wzé Pablon' gachje ḻáwe'le ḻi'a Areópagon', na' wnné':

—Benne' Atenas ka', yógo'te da' ẕḻe'ela' zej nak bian' ẕka'n ẕénḻe'ele dios ka' chele. 23 Katen' wdía' ḻo yež nga bḻe'ela' da' zan da' ẕka'n ẕenle, na' ḻezka' bejx̱aka'a to nichw gan nyejw da' ẕnnan ki: “To Dios, Bi Nonbia' Nitó Benne' Ḻe'.” Dios na' ẕka'n ẕenle-ne' ḻa'kze bi nónbia'le-ne', Dios na' ẕchaḻja' ḻawle kan nak chie'.

24 ’Dios ni bene' yežlyó nga, na' yógo'te da' zej nnitan' yežlyó nga. Nake' X̱an ya'abá, na' X̱an yežlyó nga, na' bi zoe' to ḻo yodo' da' zej non benách ka'. 25 Bi be žiážjele' da' gak wnéẕjwgak benne' ka' chie', dan' Ḻekze' ẕneẕjwe' chegak yógo'te benách yeḻa' nban, na' yógo'te da' žiážjegekle'.

26 ’Ḻe' bene' toze benne' byo gan za'gak yógo'te kwe' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga, na' bḻoe'ele' ža žaḻa' nníta'gake', na' gan žaḻa' nníta'gake'. 27 Dios bzoakze' chégake' nich chíljgake' Ḻe', cha' nákteze wžéḻgekle' Ḻe' ḻa'kze kángakze'. Ki žaken ḻa'kze bi zoe' zi'to' gan zoažo to tožo. 28 Ḻekze' žone' ga zoažo nbanžo, na' da' gak gonžo, na' da' nakžo. Naken kan wnnagak baḻe benne' ka' wnníta'gake' ládjwle ḻe'e, benne' ka' bzójgake' da' ka' žoḻ-le, na' wnnágake': “Ljež Dios nakžo.” 29 Na'a, cha' nakžo ljež Dios, bi žaḻa' nnažo nak Dios ka to lo'a da' naken ya oro, o ya plat, o da' naken yej, da' ka' zej non benne' ka' kan nak to da' yo'ozen ḻo yichj ḻáẕdo'gake'. 30 Dios bzoe' cheḻa'ale da' ka' béngake' ḻo yeḻa' bi žejní'il chégake' yiz ka' da' ba wdégaken, san na'a žénele' yeyát ḻáže'gak yógo'te benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga. 31 Dios ba bḻoe'ele' to ža kate' wchi'a ḻaže'e yógo'te benách ka'. Nak dot chawe' kan wchi'a ḻaže'e ḻégake' ḻo na' Jesús, Bennen' bzoakze' Ḻe', na' ḻawgak yógo'te benách ben choche' gaken ki dan' besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got.

32 Katen' béngekle' da' ni dan' wnná Pablo kan goken, wzóa to benne' bebane' ḻo yeḻa' got, na' baḻe' ben dítjgekle' Ḻe', na' yebaḻe' wnnágake':

—Wak yenlto' da' ẕchaḻjo' chen ža yoble.

33 Naž bežój Pablon' gachje ḻáwe'le gan nníta'gake', na' beyeje'. 34 Baḻe' bejḻé'gake' che Benne' Criston', na' bénḻengake' Pablon' tẕen. Zoa Dionisio ládjwgake'. Nake' benne' bénḻene' tẕen benne' ka' ẕdóbgake' ḻaw ya'a Areópago. Ḻezka' to no'le lie' Dámaris, na' yebaḻe benne' ka' bejḻé'gake' che Benne' Criston'.

18

Da' ben Pablo ḻo yež Korinto

1 Wdé gok da' ni, bezá' Pablo ḻo yež Atenas, na' wyeje' ḻo yež Korinto. 2 Bejx̱ake'e Akila, to benne' byo judío, ga na'. Golj bennen' gan nbab Ponto, na' ba zoakze' ḻo yež Korinton'. Zga'ale bezé'e gan nbab Italia tẕen ḻen ẕo'le', no'len' lie' Prisila. Ki bene' dan' bchi'le Klaudio, benne' Roma wnná bia', žojgak benne' judío ka' ḻo yež Roma. Wyéj Pablon' gan zoa Akilan' ḻen Prisilan'. 3 Dan' ḻébeze nak žin da' žongak Akilan', na' Pablon', che ḻen bgá'nḻene' ḻégake', na' tẕen béngake' žin, žóngake' yo'o láže'do' ka'. 4 Kate' zej nak ža la'y chegak benne' judío ka', wyó'o Pablon' ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, gan bcháḻjḻene' ḻégake' diža' chawen'. Gónele' wḻoe'ele' benne' judío ka', na' benne' zi'to' ka', benne' nníta'gake' ga na', nak dot da' li da' ẕzenle' ḻégake' kan nak che Jesús, Benne' Criston'.

5 Silas ḻen x̱kwide' Timoteo bezá'gake' gan nbab Masedonia, na' bḻá'gake' gan ẕchaḻjkze Pablon' x̱tiža' Dios ḻawgak benne' judío ka'. Pablon' wnné':

—Jesusen' nake' Benne' Criston', Bennen' žx̱en ḻáže'gak benne' judío ka' yide' yeslé' ḻégake'.

6 Kate' benne' judío ka', benne' nníta'gake' ga na', beží'igake' che x̱tiže'e, na' wnnégake' chie', naž wžíb Pablon' laže' da' nakwe', dan' ẕḻoe'elen ẕbej yichje' ḻégake' dan' ẕží'igake' che x̱tiža' Dios, na' gože' ḻégake':

—Ḻa' kwínzele nbága'le ẕia che yeḻa' got chele, kege neda' nbaga'an. Na'a, cha'a gan zej nnita' benách zi'to' ka'.

7 Naž Pablon' bežoje' ga na', na' wyeje' liž Justo, to benne' ẕka'n ẕene' Dios, na' zoa liže' gawze gan že' yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. 8 Crispo nake' benne' blo che yo'on'. Bejḻi'e che X̱anžo Jesús, na' bénḻengak ḻe' tẕen yógo'te benne' ka' nníta'gake' liže'. Benne' zan, benne' Korinto ka', bejḻé'gake' che Benne' Criston', katen' béngekle' x̱tiža' Dios, na' bezóagake' nis. 9 Naž X̱anžon' na'kze gože' Pablon' ḻo da' bḻe'e dáwe'le', na' wnné':

—Bi žebo', na' bi wsano' ẕchaḻjo' x̱tiža'a, 10 dan' zóaḻenkza' neda' le', na' bi wḻapa' na' nitó benne' le' nich bi da' gone' chio', dan' benne' zan ḻo yež nga zej nake' chia'.

11 To yiz yo'o gachje bga'n Pablon' ga na', na' bsedle' ḻégake' x̱tiža' Dios.

12 Kate' bžin ža ẕnna bia' Galión gan nbab Akaya, benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Jesusen', ben toze x̱tíža'gake', na' béx̱wgake' Pablon', na' bché'gake' ḻe' gan ẕchi'a ḻaže' Galión na'. 13 Belyi'e Galión na':

—Benne' ni ẕko'o yeḻe'e benách ka' nich wká'n ẕéngake' Dios, kan bi nak tḻebe ḻen da' nzi' ḻo na'to' neto'.

14 Kate' za' wcháḻj Pablon', Galión na'kze gože' benne' judío ka', na' wnné':

—Ḻe'e, benne' judío ka', chela' gak to da' bi nak tḻebe ḻen da' ẕnna benne' Sésar, o to da' ẕinnj da' bene', soela' wzé naga' x̱tíža'le kan žaḻa' gona', 15 san dan' nak diža' biẕjw che díža'ze, na' che lagak benách ka', na' kan nak da' žsédlele ḻé'ezele, le wká'n chawen' ḻé'ekzele, dan' bi žénela' wchi'a ḻaža'a da' ki.

16 Naž Galión na' bchache' ḻégake' ḻo yolawe'. 17 Naž yógo'te benne' wláž ka' béx̱wgake' Sóstenes, benne' blo che yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' belyine' ḻe' yid ḻa' ḻi'a yolawe', san Galión na' bzoe' cheḻa'ale da' žóngake'.

18 Bga'n Pablon' ḻo yežen' ža zan, na' wdé bzele' diža' lježžo ka', na' wyeje' ḻo yež Senkrea, gan bene' yidze yichje', dan' de to da' bchebe ḻaže'e ḻaw Dios gone'. Naž wžene' to ḻo barkw, nich cheje' gan nbab Siria, na' wyéjḻengak Prisila ḻen Akila ḻe'. 19 Kate' bžíngake' ḻo yež Éfeso, wḻá'a ḻázgake'. Wyó'o Pablon' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' bcháḻjḻene' benne' ka' nníta'gake' ga na'. 20 Benne' ka' góta'yoegekle' Pablon' gá'nḻene' ḻégake' yelate' scha, san ḻe' bi gónele'. 21 Bzele' diža' ḻégake', na' wnné':

—Žon byenen soa' lena' lni da' za' gaken ḻo yež Jerusalén, na' te na' da' yoble yeḻá'a ga ni zoale, cha' Dios nne'.

Naž wžén Pablon' to ḻo barkw, na' bezé'e ḻo yež Éfeson'.

Pablo žejzenle' benách diža' chawe' da' chonne chi'i

22 Wdé bḻa' Pablo ḻo yež Sesarea, na' wyeje' ḻo yež Jerusalén, gan bejwíe' benách ka' che Benne' Criston', na' naž bezé'e ga na', na' wyeje' ḻo yež Antiokía. 23 Wdé wzóe' ga na' baḻe ža, na' bžoje' ga na', na' wyeje' to to yež ka' zej nnitan' gan nbab Galasia, na' gan nbab Frijia. Ben choche' lježžo ka' nníta'gake' ga na', ḻo da' žejḻé'gake' che Benne' Criston'.

Ẕchaḻj Apolo che Benne' Cristo ḻo yež Éfeso

24 To ža na' bḻa' Apolo ḻo yež Éfeso. Nake' benne' judío, na' golje' ḻo yež Alejandría ḻo yežlyó Ejipto. Žákḻi'e ẕchaḻje', na' nsedle' da' nyejw ḻe'e yiche la'y. 25 Ḻezka' nsedle' kan nak da' žejḻe'žo che X̱anžon'. Dot ḻaže'e bchaḻje', na' kwáselo bsedle' benách ka' kan nak che Jesusen', ḻa'kze nónbia'ze' da' žezóa benách ka' nis kan ben Ẕwa. 26 Wzó ḻaw Apolon' ẕchaḻje' dot ḻaže'e gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Kate' béngekle Prisila ḻen Akila da' ẕchaḻj Apolon', na' bché'gake' ḻe' cheze, na' bzejní'igekle' ḻe' kwáselo kan nak x̱tiža' Dios. 27 Kate' Apolon' gónele' cheje' gan nbab Akaya, na' lježžo ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Éfeso, ben chóchgake' ḻe'. Bzójgake' to ḻe'e yiche da' chjwe'e ḻo na'gak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston' gan nbab Akaya na', nich gápegake' Apolon' ba la'ne. Kate' bḻa' Apolon' ḻo yežlyón', da' bchaḻje' gókḻe'eḻenen benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', dan' wzoaḻen Dios ḻégake'. 28 Ki goken dan' Apolon' bzoa žie' benne' judío ka' ḻawgak yógo'te benách ka', bkonle' žin da' nyejw ḻe'e yiche la'y, na' bḻoe'ele' ḻégake' Bennen' lie' Jesús nake' Benne' Criston'.

19

Da' ben Pablo ḻo yež Éfeso

1 Katen' wzóa Apolo ḻo yež Korinto, wdé Pablo gan zej nnita' yež ka' zej žen' yelate' ža'le, na' bḻe'e ḻo yež Éfeso. Ḻo yežen' bejx̱ake'e baḻe benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 2 Pablon' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Bedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e katen' bejḻe'le che Benne' Criston'?

Belyi'e ḻe':

—Bi na' yenlto' cha' zoa Dios Be' La'y.

3 Naž Pablon' wnnable' ḻégake', na' wnné':

—¿Nakx̱ gok da' bezoale nis?

Na' wnnágake':

—Kan bezóa Ẕwa benách ka' nis.

4 Pablon' wnné':

—Ẕwan' bezóe' benách ka' nis, benne' ka' beyát ḻáže'gake', na' Ẕwa na'kzen' gože' ḻégake' žaḻa' chejḻé'gake' che Bennen' za' ze'e ka ḻe', Bennen' lie' Jesús, na' nake' Ḻe' Benne' Criston'.

5 Kate' benne' ka' béngekle' da' ni dan' ẕnna Pablon', bezóagake' nis dan' ba žejḻé'gake' che X̱anžo Jesús. 6 Kate' Pablon' bx̱oa ne'e ḻégake', na' wnnable' Dios ḻo wlázgake', na' Dios Be' La'y bedjsóaḻene' ḻégake', na' bcháḻjgake' diža' yoble, na' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 7 Gokgak benne' ki chežinnoe'.

8 Wzóa Pablon' ga na' ka chonne byo', na' žó'oteze' ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, na' ḻo yeḻa' wechóg ḻaže' bchaḻje' ḻáwgake'. Bcháḻjḻene' ḻégake', na' gónele' wḻoe'ele' ḻégake' nak da' li da' ẕnne' kan ẕnna bia' Dios. 9 Baḻe' ben chóchgake' yichj ḻáẕdo'gake', na' bi bejḻé'gake' che Benne' Criston', na' wnnégake' che x̱tiža' X̱anžon' gan zej nnita' benne' zan ka'. Naž Pablon' bekwase' ḻen benne' judío ka', na' bebeje' benne' ka' na'le, benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Tža tža bcháḻjḻene' benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe' gan ẕdóbgake' ḻo yo'o gan žsedle Tiranno benách ka'. 10 Ki bénteze Pablon' ka chopiz, na' ka' goken, yógo'te benách ka' nníta'gake' ḻo yež ka' gan nbab Asia, benne' judío ka', na' benách zi'to' ka', béngekle' kan nak che X̱anžo Jesusen'. 11 Dios bene' da' zan yeḻa' wak ẕen ḻo na' Pablon'. 12 Ka' goken, baḻe benne' ka' béx̱wgake' láže'do' ka' da' bchej Pablon' yichje', na' laže' cheḻá'a ka' da' bde'e ḻi'e, na' yjwá'gake' ḻégaken gan zej nnita' benne' yižwé' ka'. Beyákgake' kan zej nak yižwé' ka' che chégake', na' bežojgak be' x̱iwe' ka' zej yo'o benne' ka'.

13 Naž baḻe benne' judío, benne' wdá žag ka', benne' ẕbéjgake' be' x̱iwe' ka', gónegekle' wkóngekle' žin la X̱anžo Jesusen' nich yebéjgake' be' x̱iwe' ka' zej yo'o benách ka', na' wnnágake':

—Ni'a che la Jesús, Bennen' ẕchaḻj Pablon' kan nak chie', že'to' ḻe'e yežojle.

14 Ki bengak gaže benne' byo ẕi'n Eseba, to benne' judío, benne' blo ládjwgak bx̱oz wnná bia' ka'. 15 Beží'i be' x̱iwen', na' wnnán:

—Nónbi'a Jesusen', na' nnezla' no benne' nake' Pablon', san ḻe'e, ¿noẕ benne' ḻe'e?

16 Naž bx̱ite' bennen' yoe'e be' x̱iwe', na' bsaka' zi'e ḻégake'. Blej bchochje' yógo'tegake', dan' wẕáke'že' ka ḻégake'. Ka' goken bẕonnjgak benne' gaže ka' ḻo yo'on', zej nak gale yídzegake', na' wé'zegake'. 17 Kan gok da' ni wzé diža' chen, na' yógo'te benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Éfeso, benne' judío ka', na' benne' zi'to' ka', béngeklen', na' yógo'tegake' bžébegake' Dios. Che ḻen bka'n ẕéngake' la X̱anžo Jesusen'.

18 Ḻezka' bžingak benne' zan, benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' bex̱óalapagake' doḻa' da' zej nbage'e, na' bḻoé'egekle' da' kegle ka' da' ba béngake'. 19 Ḻezka' bengak benne' zan, benne' ka' zga'ale béngake' yeḻa' wžá'. Bžíngake' zej noe'e yiche wžá' chégake' ka', na' bzéygake' da' ka' ḻawgak yógo'te benách ka'. Blábgake' kan záka'gak yiche ka', na' goken chi yon mil mežw plat. 20 Ka' goken, wzéḻe'e diža', na' x̱tiža' X̱anžon' benen ga beyakgak benách zan chie' Ḻe'. Dot ḻáže'gake' bejḻé'gake' che Benne' Criston'.

21 Wdé gok da' ki, Pablon' ben byene' cheje' ḻo yež Jerusalén, san gónele' tie' zga'ale yež ka' gan nbab Masedonia, na' gan nbab Akaya. Wnné':

—Te cha'a ḻo yež Jerusalén, žon byenen cha'a ḻo yež Roma.

22 Naž bseḻe'e chope x̱kwide' byo ka' gan nbab Masedonia, bi' ka' žónḻengakbe' ḻe' tẕen, na' légakbe' Timoteo, na' Erasto, san ḻekze' bga'ne' baḻe ža gan nbab Asia na'.

Benne' Éfeso ka' žóngake' žo'osbé ḻo yežen'

23 Kate' ža ka' bengak benne' Éfeso ka' žo'osbé, na' beží'igake' che x̱tiža' X̱anžon'. 24 Demetrio, to benne' wen da' zej naken ya plat, bene' ga béngake' žo'osbé na'. Demetrion' žonkze' liž lo'a ka' da' zej naken ya plat, da' ka' zej naken che dios no'le chégake' lie' Diana. Benne' ka' žóngake' žin ni ẕzí'gake' mežw zan. 25 Demetrion' btobe' yezika' benne' ka' žóngake' ḻa' žin nize, na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, ljéža'do' ka', nnézkzelele kan nak žin da' žonžo, žonnen mežw chežo. 26 Ẕḻé'elele, na' žénlele kan žon Pablon'. Kégeze ḻo yež Éfeso nga, san dot gan nbab Asia, ba bene' ga beyakgak benne' zan che Benne' Criston', na' ba bche'e kan žóngake', dan' ži'e ḻégake' da' ka' žongak benách ka' bi zej naken dios. 27 Kégeze ga'n ka'ze žin ni da' žonžo, san ḻezka' ga'n ka'ze yodo' che dios no'le ẕen lie' Diana. Ki gaken, ga'n ka'ze yeḻa' ẕen che dios no'le ni, diosen' ẕka'n ẕengak benách dot gan nbab Asia, na' ḻezka' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga.

28 Kate' béngekle benne' ka' da' ni, belžé'e, na' wžéžeya'agake' zižje, na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen Diana, dios no'le chežo žo'o, benne' Éfeso ka'!

29 Ka' goken, bengak benách ka' žo'osbé dot ḻo yežen', na' tẕen jake' taríaze ḻa' ḻi'a yolawe'. Bẕóbgake' Gayo ḻen Aristarko ga na', benne' ka' zej nbabe' Masedonia, na' žónḻengake' Pablon' tẕen. 30 Gónele Pablon' choe'e gan zej nnita' benne' zan ka', san benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston' bi bé'gake' ḻe' latje. 31 Ḻezka' bengak baḻe benne' yolawe' ka' che gan nbab Asia, benne' ka' ẕḻé'egekle' Pablon' chawe'. Bséḻa'gake' benne' ka' góta'yoegekle' ḻe' bi choe'e ḻa' ḻi'a yolawen'. 32 Gan žóngake' žo'osbé, na' ẕbéžeya'agake', to da' ẕnnágake' baḻe', na' yetó da' ẕnnágake' yebaḻe'. Ka' goken dan' zej nchix̱e benne' zan ka' žóngake' žo'osbé, na' yeláte'ze ka ndachgak benne' ka' bi nnézgekle' biẕ chen' zej ndobe' ga na'. 33 Naž benne' judío ka' bebéjgake' Kantr, to benne' judío, ladjw benne' zan ka', na' bzégake' ḻe' ḻáwgake'. Bḻoe'el Kantren' ḻen ne'e, nich kwé'gake' žize, dan' gónele' nne' da' gákḻenen benne' judío ka' ḻawgak yógo'te benne' ka'. 34 Katen' gókbe'egekle' nake' benne' judío, na' tẕen wžéžeya'agake' zižje yógo'tegake' ka chope hora, na' wnnágake':

—¡Ga'n ẕen Diana, dios no'le chežo žo'o, benne' Éfeso ka'!

35 Naž benne' wzój che yolawe' bene' ga wže'gak benne' zan ka' žize, na' wnné':

—Benne' Éfeso ka', nnézgekle yógo'te benách zoa yodo' che Diana nga, dios no'le ẕen, na' žo'o ni, benne' Éfeso ka', žape chi'ižo yodon', na' ḻezka' yej na' da' naken lo'a Diana na', dan' bžojen ya'abá, na' bex̱jwn ga zoažo ni. 36 Bi gak nitó benne' wži'e che da' ni. Che ḻen žon byenen soale žize, na' bi be ka gónzele. 37 Bche'le benne' ki nga, na' bi želbane' da' že' yodo', na' bi wnné zí'gake' che dios no'le chele. 38 Che ḻen, cha' zoa diža' biẕjw chegak Demetrion', na' chegak benne' wen da' zej naken ya plat, benne' ka' nníta'ḻengake' ḻe', ḻen nóte'teze benne', de latje gan wzé nagto' chégake', na' de gan zoa benne' wchi'a ḻaže'e ḻégake', ga na' gak yesbága'gake' ljéžgake' ẕia toe' yetóe'. 39 Na'a, cha' de yetó da' nnable, wak wká'n cháwe'žon kate' dobgak benne' yolawe' ka', kan ẕnna yolawe' che yež Roma. 40 Wak no benne' yesbage'e žo'o ẕia ni'a che žo'osbé da' goken na'a, na' nne' ẕži'ižo che yolawen'. Bi be zoa da' gak nnažo biẕ chen' gok žo'osbé na'.

41 Kate' beyóž bchaḻje' da' ni, beseḻe'e benne' zan ka' lížgake', benne' ka' zej ndobe' ga na'.

20

Pablo zeje' gan nbab Masedonia, na' gan nbab Gresia

1 Kate' wžé' ži žo'osbé na' dan' goken ḻo yež Éfeso, naž Pablo bḻiže' benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' kwáselo bzejni'ile' ḻégake'. Wdé na' bzele' diža' ḻégake', na' ḻa' bkwastie' ḻen ḻégake'. Bžoje' ga na', na' wyeje' gan nbab Masedonia. 2 Wdíe' ḻo yež ka' zej nbaben ga na', na' bzejni'ile' benne' lježžo ka' nníta'gake' to to yež ka', na' wdé na' wyeje' gan nbab Gresia. 3 Wzóa Pablon' ga na' ka chonne byo'. Kate' za' kwene' to ḻo barkw nich cheje' gan nbab Siria, na' gókbe'ele' žénegekle benne' judío ka' góx̱wgake' ḻe'. Che ḻen wyoé'e nez, na' beyeje' gan nbab Masedonia, na' bžine' ḻo yež Filipos. 4 Sópater, ẕi'n Pirro, benne' Berea, ḻen Aristarko, na' Segundo, benne' Tesalónika ka', na' Gayo, benne' Derbe, na' ḻezka' x̱kwide' Timoteo, na' Tíkiko, na' Trófimo, benne' Asia ka', bénḻengake' ḻe' tẕen. 5 Naž benne' ki jake' zgá'alegake' ka Pablon', na' bžíngake' ḻo yež Troas, gan belbeze' ḻe'. 6 Ḻo yež Filipos na', neda', Lukas, bejchaga' Pablon'. Kate' ba wdé lnin' kate' žawgak benne' judío ka' yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj chen, na' wžento' to ḻo barkw, na' beza'to' ḻo yež Filipos na'. Wdé gayo' ža bžagto' benne' ka' jake' zgá'alegake' ka Pablon', na' ẕbézgake' ḻe' ḻo yež Troas, gan bga'nto' gaže ža.

Da' ben Pablo ḻo yež Troas

7 Ža nežw bdobgak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston' nich ye'j gáwgake' da' žsa' ḻáže'žo kan got Jesús, Benne' Criston'. Na' bsedle Pablo ḻégake', na' dan' žaḻa' yezé'e ga na' kate' za' ža'ní' ža na', che ḻen scha bchaḻje', ga bžinte wdé gachje yele. 8 Gan zej ndobe' naken ḻo yo'o ža'le, na' zej nnita' da' zan da' ẕgó'ogaken baní' ga na'. 9 Wzóa x̱kwide' Eutiko ga na', na' že'be' gan žo'o baní' che yo'on', na' ẕnnaḻe'en tasbe' dan' ẕtonn Pablon' da' ẕchaḻje'. Gan že' ẕtas x̱kwiden' naken da' chonne kwia ḻo yo'on', na' ẕtászebe' wbíx̱tebe', na' bžíntebe' ḻo yo že'le. Náttebe' bechísgake'-be'. 10 Betj Pablon' ẕan yo'on', na' bejx̱óe' ḻebe', na' beyeḻe'e-be'. Naž gože' benne' ka' nníta'gake' ga na', na' wnné':

—Bi žébele. Nbanbe'.

11 Kate' ba bebén Pablon' ža'le, bex̱we' yet x̱til, na' bdawen'. Naž Pablon' bcháḻjḻene' ḻégake' ga bžinte chbal-le. Wdé na' bežoje' ga na'. 12 X̱kwide' byon', bin' wbix̱be', nbanbe' beché'gake'-be', na' beyák ẕénḻe'egake'.

Kan gok bžinto' ḻo yež Mileto

13 Bejchento' ḻo barkw, na' wdeto' ga bžinto' ḻo yež Asón nich chejchagto' Pablo ga na', kan ba ben x̱tíža'to', dan' gónele Pablon' cheje' ga na' sa'ze ni'e. 14 Kate' ba bžagto'-ne' ḻo yež Asón na', wžene' ḻo barkwn' gan yo'oto', na' wyejto' gan že' yež Mitilene. 15 Bezá' barkwn' ga na', na' ža chope ža bžinto' to ḻi gan zoa to yežlyó ḻo nisdon' da' nzin' Chio, na' yetó ža wdeto' to ḻi gan de yetó yežlyó da' nzin' Samos, na' bžinto' ḻo yež Trojilio gan bga'nto' to chi'i. Yetó ža bžinto' ḻo yež Mileto. 16 Ki bento' dan' Pablon' ba ben choche' teze' yež Éfeso, nich bi žele' gan nbab Asia, dan' žak ḻáže'ḻi'e soe' ḻo yež Jerusalén kate' žin ža Pentecostés cha' sáke'le'.

Da' bchaḻj Pablo ḻawgak benne' Éfeso ka' ḻo yež Mileto

17 Kate' ne zoa Pablo ḻo yež Mileto, bseḻe'e to benne' bejḻiže' benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Éfeso. 18 Kate' bžíngake' gan zoa Pablon', ḻe' gože' ḻégake':

—Ḻe'e ba nnézkzelele kan bénteza' gan zoale kate' wzó ḻaw bḻa'a gan nbab Asia. 19 Tža tža bena' x̱chin X̱anžon' ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže'. Ki bena' ga bžinte wžeža' ni'a chele, na' da' zan da' goken chia' da' ka' wẕí' biá'gaken neda' ni'a che da' ẕia da' bengak benne' judío ka' chia', benne' ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 20 Bcháḻjteza' gan zoale yógo'te da' žóngaken ga žak chawe' chele, na' kwáselo bsedla' ḻe'e gan ẕdóbele che Benne' Criston', na' gan nak ḻo ližle ka'. 21 Bzoa lia' ḻawgak benne' judío ka', na' ḻawgak benne' zi'to' ka', nich yeyát ḻáže'gake', na' yeyákgake' che Dios, na' nich chejḻé'gake' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 22 Na'a, Dios Be' La'y ba bene' chia' cha'a ḻo yež Jerusalén, na' bi nnezla' biẕ gaken chia' ga na'. 23 Yógo'te yež gan ẕda', Dios Be' La'y ẕḻoe'ele' neda', na' ži'e neda' kan gongak benne' judío ka', benne' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', ẕnne' wséjwgake' neda' liž ya, na' gon zí'gake' neda'. 24 Bi be žekla' neda' ni'a che da' gaken, ḻa'kze gata' o bi gata', san žénezela' yeyóž gona' da' ne žona', nich gona' žin da' bde X̱anžo Jesús ḻo na'a, da' naken wchaḻja' diža' chawen' kan nak da' žonnze Dios chežo. Ki gona' ḻen yeḻa' žebél.

25 ’Ba bchaḻja' ḻawle ḻe'e kan ẕnna bia' Dios. Na'a, nnezla' biž ḻé'elele neda'. 26 Che ḻen, žapa' ḻe'e da' naken dot da' li na'a ža. Bi be nbaga'a neda' che nitole ḻe'e. 27 Bi be zoa da' bi bsedla' ḻe'e, san bzenla' ḻe'e yógo'te da' wnnakze Dios. 28 Che ḻen, le gape chi'i kwinle, na' le gape chi'i yógo'te benách ka' che Benne' Criston', dan' Dios Be' La'y bnnite' ḻe'e nich gákḻenle, na' gape chi'ile benách ka' che X̱anžo, Bennen' gote' ḻo wláz ḻégake', na' bḻalje' x̱chene' da' beyá'wle' ḻégake'. 29 Ba nnezla', te yezá'a gan zoale, chazgak benne' ka' gan zoale, benne' yénegekle' wchíx̱gake' benách ka' che Benne' Criston'. Góngake' kan žongak beko' yix̱e' snia ka', bia ka' ẕbia yí'gakba' ẕila' ka'. 30 Žojgak benne' ka' nníta'gake' ládjwle, na' wcháḻjgake' da' wen ḻaže' nich kwéjgake' chégakze' benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' žónḻengake' ḻe'e tẕen. 31 Che ḻen, le gak ban ḻaže', na' le yesá' ḻaže' kan bena' neda' chonniz, dan' dot ža dot yele kwáselo bzejni'ila' ḻe'e to tole na' zejte wžeža' ni'a chele.

32 ’Na'a, ẕí'na'do' ka', ẕgo'a ḻe'e ḻo na' Dios. Ẕnnabla' Ḻe' gon chawe'e ḻe'e, na' gone' kan ẕnna x̱tiže'e. Dios gon choche' ḻe'e, na' gone' ga gak gónḻenle tẕen benne' ka' ba wleje' cheze'. 33 Batkle wdán ḻaža'a da' naken chegak lježa' ka'. Bi wdán ḻaža'a mežw, o laže' chégake'. 34 Nnézkzelele, ḻen na' kwinkza' bena' žin nich gak ga'wa' da' byažjen chia', na' da' byažjen chegak benne' ka' bénḻengake' neda' tẕen žin. 35 Ḻen yógo'te da' bena', bḻoe'ela' ḻe'e kan žaḻa' gonžo žin nich gak gákḻenžo benne' ka' želyážjele'. Žaḻa' chejsá' ḻáže'žo dan' wnná X̱anžo Jesús na'kze, katen' wnné': “Gakže chawe' che bennen' bi da' ẕneẕjwe' ka da' gaken che bennen' bi da' ẕzi'e.”

36 Kate' beyóž bchaḻj Pablon' da' ni, naž bzoa ẕibe', na' bénḻene' tẕen yógo'tegake', bcháḻjḻengake' Dios. 37 Naž yógo'tegake' belbeže', na' byéḻa'gake' yen Pablon', na' bchag ḻáwgake' ḻe'. 38 Ki béngake' dan' gok nyache' ḻáže'gake' ni'a che dan' wnná Pablon', katen' wnné': “Biž ḻé'elele neda'.” Jákḻene' ḻe' tẕen, na' bžíngake' ga bebene' ḻe' ḻo barkw.

21

Pablo zeje' ḻo yež Jerusalén

1 Wdé beza'to' gan wnníta'gak benne' Éfeso ka', barkw da' yo'oto' ḻa' wyo'oten nez, na' to ḻiža wdeto' gan zoa yežlyodon' nzin' Kos. Ža chope ža, bžinto' yetó latje da' nzin' Rodas. Beza'to' ga na', na' bžinto' ḻo yež Pátara. 2 Ḻo yežen' bejx̱áka'to' to barkw yoble da' zejen gan nbab Fenisia. Wžento' ḻo barkwn', na' ḻa' wyo'oten nez. 3 Wdeto' gan ẕḻa' yežlyó Chipre, da' wzóan cheḻá'a yegle, na' bžinto' gan nbab Siria. Wyáz barkwn' latjen' gan že' yež Tiro, dan' žaḻa' chejká'ngake' ywa' da' nwa' barkwn' ga na'. 4 Ḻo yež Tiro na' bejx̱áka'to' benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' bgá'nḻento' ḻégake' gaže ža. Dan' ba bḻoe'el Dios Be' La'y ḻégake' da' žaḻa' gak che Pablon', belyi'e ḻe' bi cheje' ḻo yež Jerusalén. 5 Wdé na' katen' za' yežojto' ga na', yógo'tegake' wzá'ḻengake' neto' tẕen ḻen no'le ka' chégake', na' x̱kwide' ka' chégake', na' bžinto' na'le žoa'a yežen'. Naž bzoa ẕibto' žoa'a nisdo', na' bcháḻjḻento' Dios. 6 Beyóž wdéḻa'to' lježto' toto' yetoto', na' bebento' ḻo barkwn', na' ḻégake' beyéjgake' lížgake'.

7 Naž ḻa' wza'te barkwn' ḻo yež Tiron', na' ga ze ḻawte bžinen ḻo yež Tolemaida. Ḻo yežen' bežojto' ḻo barkwn'. Wdapto' “Padiox̱” benne' lježžo ka' nníta'gake' ga na', na' bgá'nḻento' ḻégake' to ža. 8 Kate' za' ža'ní' yetó ža, bežój Pablon' ga na', na' neto' bénḻento'-ne' tẕen, na' wyejto' ḻo yež Sesarea, gan wyo'oto' liž Lip, na' bgá'nḻento' ḻe'. Lipen' ẕchaḻje' diža' chawen', na' bénḻene' tẕen gaže benne' ka' wžégake' ža ni'te nich gákḻengake' benách ka' che Benne' Criston'. 9 Zej nnita' tape x̱kwide' no'le che Lipen', na' ẕcháḻjgakbe' ḻo wláz Dios. 10 Wdé wzoato' ga na' chope chonne ža, naž bḻa' Agabo, benne' bžoje' gan nbab Judea, na' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios. 11 Benne' ni bedjwíe' neto', na' bex̱we' yid nžejen ḻe'e Pablon'. Bcheje' ni'a na' kwine', na' wnné':

—Ki ẕnna Dios Be' La'y: “Ki gongak benne' judío ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén. Wchéjgake' bennen' nak yid ni chie', na' wdégake' ḻe' ḻo na'gak benne' zi'to' ka'.”

12 Kate' benlto' da' ni, neto' ḻen benne' ka' nníta'gake' ga na' góta'yoelto' Pablon' nich bi cheje' ḻo yež Jerusalén. 13 Beží'i Pablon', na' wnné':

—¿Biẕ da' ni žonle, ẕbéžele, na' žonle ga žak nyache' ḻaža'a? Neda' ba zoakza', kégeze wchéjgake' neda', san ḻezka' gata' ḻo yež Jerusalén ni'a che X̱anžo Jesús.

14 Dan' bi gok wcha'to'-ne', biž bi gožto'-ne', na' wnnato':

—Gak kan nna X̱anžon'.

15 Kate' ba wdegak ža ka', bkwezto' dan' nwa'to', na' wyejto' ḻo yež Jerusalén. 16 Baḻe benne' ka' che yež Sesarea na', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', wzá'ḻengake' neto', na' Mnasón, to benne' Chipre, bénḻene' ḻégake' tẕen. Žejḻi'e che Benne' Criston' ža ni'te, na' žaḻa' chejga'nto' liž benne' ni.

Pablo zejwíe' Jakob

17 Katen' bžinto' ḻo yež Jerusalén, benne' lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', ḻen yeḻa' žebél chégake' wdápegake' neto' ba la'ne. 18 Ža chope ža, Pablo wyó'oḻene' neto' ḻo yo'o, gan bejwíato' Jakob, na' zej ndobe yógo'te benne' gole ka' ga na', benne' ka' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén. 19 Kate' Pablon' ba wdape' ḻégake' “Padiox̱” bzenle' ḻégake' yógo'te da' ben Dios ḻo ne'e ḻe' gan zej nnita' benách zi'to' ka'. 20 Kate' béngekle' da' ni, bka'n ẕéngake' Dios. Naž belyi'e Pablon', na' wnnágake':

—Ẕḻé'ekzelo', lježto', benne' zante gaywá', benne' judío ka', žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' yógo'tegake' žápeḻe'egake' ba la'ne da' bchi'le Moisés. 21 Ba béngekle' da' ka' ẕnnagak benách ka' kan naken chio', ẕnnágake' ẕzejni'ilo' yógo'te benne' judío ka', benne' nníta'gake' ladjw benách zi'to' ka', nich wká'ngake' da' bchi'le Moisés benách Israel ka', na' ži'o ḻégake' bi chóggake' ḻo beḻa' chegak x̱kwide' byo chégake' ka', na' bi gápegake' ba la'ne da' ka' žónteze žonžo žo'o, benne' judío ka'. 22 ¿Nakx̱ gonžo na'a? Dobgak benne' zan kate' yéngekle' ba beḻó'o nga. 23 Na'a, ben da' ni da' ye'to' le'. Nníta'ḻengak tape benne' byo ka' neto' nga, benne' ka' ba bchebe ḻáže'gake' ḻaw Dios to da' góngake'. 24 Bche' benne' ki ḻen le', na' benḻen ḻégake' tẕen nich gon chawe' kwinle kan nak che yodo', na' wdiẕjw le' da' žaḻa' chíẕjwgake' nich góngake' yidze yíchjgake', nich nnézgekle yógo'te benne' judío ka' bi nakkze dan' ẕnnégake' chio', san ḻezka' le' žono' da' naken chawe', na' žapo' ba la'ne da' bchi'le Moisés. 25 Kan nak chegak benách zi'to' ka', benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', ba bento' chawe' diža', na' ba bzojto' kan žaḻa' góngake'. Bi žon byenen gape chí'igake' da' ki da' žónteze žongak benne' judío ka', san toze:

Bi ye'j gáwgake' da' wlo'ogak benách ka' ḻawgak lo'a ka'.

Bi gáwgake' žen.

Bi gáwgake' beḻa' chegak bia yix̱e' ka' ḻen x̱chéngakba'.

Bi góngake' da' sban.

Žóx̱wgake' Pablo ḻa' ḻi'a yodo'

26 Naž Pablo bchi'e tape benne' ka' ḻen ḻe', na' ža chope ža ben chawe' kwine' tẕen ḻen ḻégake' kan nak che yodo'. Naž wyaze' ḻa' ḻi'a yodo', nich gak bia' biẕ ža yeyóž góngake' da' gon chawe' kwíngake', ža na' žaḻa' chjwá'gake' da' kó'ogake' ḻaw Dios to toe'. 27 Kate' za' yeyožgak gaže ža ka', baḻe benne' judío ka', benne' zej nžoje' gan nbab Asia, bḻé'egekle' Pablon' ḻa' ḻi'a yodo'. Béngake' ga bengak benne' zan žo'osbé, na' béx̱wgake' Pablon'. 28 Wnnégake' zižje, na' wnnágake':

—Le gakḻen neto', ḻe'e, benne' Israel ka'. Benne' ni žsedle' yógo'te benách yógo'te latje nich wká'ngake' ka'ze yež chežo, na' da' bchi'le Moisés, na' yodo' chežo nga. Na'a, ba wḻoé'e benne' zi'to' ka' ḻo yodo' nga. Ki žone', ẕka'n ditjle' latje la'y nga.

29 Ki wnnágake' dan' zga'ale bḻé'egekle' Pablon' ḻo yež tẕen ḻen Trófimo, benne' Éfeso, na' žékgekle' bchi'e bennen' ḻo yodon'.

30 Ka' goken, bdobgak yógo'te benne' ka' che yežen', na' bžíngake' ga na'. Naž wẕéngake' Pablon', na' wẕóbgake' ḻe', na' bebéjgake' ḻe' na'le ḻa' ḻi'a yodon', na' ḻa' bséjwtegake' gan žó'ogake' ḻa' ḻi'a yodon'. 31 Kate' za' gótgake' Pablon', bžin diža' ḻaw benne' blo, benne' žeje' ḻo wdiḻe. Benle' žongak yógo'te benách nníta'gake' ḻo yež Jerusalén žo'osbé. 32 Naž benne' blon' ḻa' btobtie' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, tẕen ḻen benne' ka' ẕché'gake' ḻégake', na' taríaze wyéjḻene' ḻégake' gan žongak benne' ka' žo'osbé. Katen' bḻé'egekle' benne' blon' ḻen benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, naž bsángake' ẕwaw ẕžá'agake' Pablon'. 33 Wbiga' benne' blon' ga na', na' bex̱we' Pablon'. Gože' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe wchéjgake' ḻe' ḻen chope do ya. Wdé na' wnnable' benne' zan ka', na' wnné':

—¿Noẕkze benne' ni, na' biẕ bene'?

34 Benne' zan ka' belbéžeyi'e, na' che chégake' kan wnnágake'. Ka' goken, benne' blon' bi be gok chejni'ile', dan' žongak benne' ka' žo'osbé. Che ḻen gože' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe ché'gake' Pablon' ḻo yo'o ẕen gan ẕdóbgake'. 35 Katen' bžíngake' gan nak nepe' che yo'o ẕen na', yjwa'gak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe Pablon', dan' žíadi'igak benne' zan ka' ḻégake'. 36 Za'gak benne' ka' x̱kóže'lgake'. Želbéžeyi'e, na' ẕnnágake':

—¡Le gote'!

Da' bchaḻj Pablo ḻawgak benne' zan ka'

37 Kate' wzó ḻáwgake' kó'ogake' Pablo ḻo yo'o ẕen na', ḻe' gože' benne' blon', bennen' žeje' ḻo wdiḻe, na' wnné':

—¿Gonno' neda' latje yapa' le' to diža'?

Benne' blon' gože' Pablon':

—¿Žako' diža' griego? 38 ¿Kege le' benne' Ejipto na' ža nize btobe' benne' wen da' ẕinnj ka', na' bchi'e ka tape mil benne' wetw benne' ka' ḻo latje dach?

39 Naž Pablon' gože' ḻe', na' wnné':

—Da' li naka' neda' benne' judío. Golja' ḻo yež Tarso, to yež blo gan nbab Silisia. Žáta'yoela' le' gonno' neda' latje wchaḻja' ḻawgak benách ki.

40 Benne' blon' bi'e ḻe' latje, na' Pablon' wzíe' gan nak nepe', na' bchis ne'e nich kwe'gak benách zan ka' žize. Kate' ba wnníta'gake' žize, naž Pablon' bcháḻjḻene' ḻégake' ḻen diža' hebreo.

22

1 Ki wnná Pablon':

—Ḻe'e, benne' gole ka', na' ḻe'e, ljéža'do' ka'. Le wzé nag da' yapa' ḻe'e kan nak da' žona'.

2 Kate' béngekle' ẕchaḻje' diža' hebreo, wnníta'gakže' žize. Pablon' gože' ḻégake', na' wnné':

3 —Nakkza' neda' benne' judío. Golja' ḻo yež Tarso gan nbab Silisia, san bgola' ḻo yež nga, na' bsedle Gamaliel neda' dot kan nak da' bsédgekle x̱a x̱to'žo ka'. Be' ḻáže'teza' bka'n ẕena' Dios kan žonle ḻe'e na'a. 4 Zga'ale wžía ḻaža'a benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' x̱tiža' Benne' Criston', na' bchi'a ḻégake' gan gátgake'. Wẕéngaka'-ne', na' bséjwgaka'-ne' liž ya, benne' byo ka' ḻen no'le ka'. 5 Ḻezka' wak wzóa ligak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka' da' béngake'. Bzójgake' to yiche wnná bia' da' chjwa'a gan zej nnita' lježžo judío ka' ḻo yež Damasko. Wyá'a ga na' nich chejx̱ena' benne' ka' nníta'gake' ga na', benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', nich yedjchi'a ḻégake' zej nžeje' ḻo yež Jerusalén nga, nich gonto' ḻégake' ẕia.

Ẕḻoe'el Pablo kan beyake' che Benne' Cristo

6 Naž wnná Pablo:

—Katen' zeyá'a ḻo nez, na' za' žina' ḻo yež Damaskon', katen' goken wawbíž, ka' gaze wyép yes baní' da' zan' ya'abá, na' bsa'nín' gan zeyá'a. 7 Ḻa' bgo'ntia' ḻo yo, na' benla' chi'i to Benne' gože' neda': “Saulo, Saulo, ¿biẕ chen' ẕbia ḻažo'o neda'?” 8 Naž wnnabla' Ḻe', na' wnnía': “¿Noẕ Le', X̱an?” Ḻe' gože' neda': “Neda' Jesús, benne' Nasaret. Nedkza' ẕbia ḻažo'o.” 9 Benne' ka' wnníta'ḻengake' neda' bḻé'egekle' banín', na' bžébegake', san bi béngekle' chi'i Bennen' bcháḻjḻene' neda'. 10 Naž goža'-ne': “¿Biẕ žaḻa' gona', X̱an?” X̱anžon' gože' neda': “Beyás, na' wyéj ḻo yež Damasko gan zoa to benne' yi'e le' yógo'te da' žaḻa' gono'.” 11 Dan' biž bi bḻe'ela' dan' bdi'i yes baní' na' yej ḻawa', che ḻen benne' ka' zéjḻengake' neda' tẕen béx̱wgake' na'a, na' bché'gake' neda' gan bžintia' ḻo yež Damaskon'.

12 ’Ḻo yežen' zoa Ananías, to benne' žone' dot kan ẕnna da' bchi'le Dios, na' benne' judío ka' nníta'gake' ḻo yež Damaskon' žápegake' ḻe' ba la'ne. 13 Ananíasen' bḻe'e gan wzóa', na' gože' neda': “Saulo, bicha'a, yeyaljw yej ḻawo'.” Ḻa' na'ze beyaljw yej ḻawa', na' bḻe'ela' ḻe'. 14 Ḻe' gože' neda': “Dios chegak x̱a x̱to'žo ka', wžekze' le' ža ni'te nich nnezlo' da' žénekzele' Ḻe', na' nich ḻe'elo' Benne' Chawe', Bennen' nake' Ẕi'nkze', na' nich yenlo' da' ye'kze' le'. 15 Ki naken dan' žaḻa' wzóa lio' chie' Ḻe' ḻawgak yógo'te benách ka', na' wzenlo' ḻégake' da' ba bḻe'elo', na' da' ba benlo'. 16 Na'a, ¿biẕ chen' želo'? Wzó ža', na' bezóa nis. Wnnable X̱anžon' yeyone' le' chawe', na' yeké'e doḻa' da' nbago'o.”

Jesús bseḻe'e Pablo nich wzóa lie' chie' Ḻe'

17 Ḻezka' wnná Pablo:

—Wdé na', katen' beḻá'a ḻo yež Jerusalén nga, na' kate' ne ẕcháḻjḻena' Dios ḻo ẕchil yodo', na' bḻe'e dáwe'la'. 18 Bḻe'ela' X̱anžon', na' gože' neda': “Taríaze wyéj. Bežojte ḻo yež Jerusalén nga, dan' benne' ki bi gápegake' ba la'ne da' wchaḻjo' chia'.” 19 Neda' goža'-ne': “X̱an, nnézgekle' kan bena' neda'. Wyoá'a gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Wdina' benne' ka' žejḻé'gake' chio' Le', na' bséjwgaka'-ne' liž ya. 20 Katen' bétgake' Esteban, bennen' bzoa lie' chio', ḻezka' neda' wzóa' ga na', na' bénḻena' tẕen benne' ka' bétgake' ḻe', na' ben chi'a laže' da' bx̱oa yengak benne' ka' bžé'egake' ḻe' yej.” 21 Naž X̱anžon' gože' neda': “Wyéj, dan' žseḻa'a le' ḻawgak benách zi'to' ka'.”

Pablo ẕcháḻjḻene' benne' blo, benne' žeje' ḻo wdiḻe

22 Nize ze ḻaw bze naggak benne' judío ka' che Pablo, na' naž wžéžeya'agake'. Wnnégake' zižje, na' wnnágake':

—Le got bennen'. Bi žaḻa' soe' nbane'.

23 Naž, dan' belbéžeyi'e, na' ḻo yeḻa' ẕža'a chégake', bchézgake' laže' da' zej nakwe', na' belgo'ne' gox̱o', 24 che ḻen benne' blon', bennen' žeje' ḻo wdiḻe, gože' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe wché'gake' Pablon' ḻo yo'o ẕen na'. Ḻezka' gože' ḻégake' chíngake' Pablon' nich nne' da' nakkzen, nich nnezle' biẕ chen' želbéžeya'a ki benne' judío ka' che Pablon'. 25 Kate' ne ẕchéjgake' ni'a na' Pablon' ḻen yid ka' nich chíngake' ḻe', Pablon' gože' to benne' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' zoe' ga na', na' wnné':

—¿De latje chinle neda'? Neda' nbaba' Roma, na' bi bchi'a ḻaže' nitó benne' neda' cha' nbaga'a ẕia.

26 Kate' benle bennen' da' ni, wyeje', na' bejzenle' benne' blon', bennen' žeje' ḻo wdiḻe. Gože' ḻe':

—¿Biẕkze žonžo? Benne' ni nbabe' Roma.

27 Naž benne' blon' bḻe'e gan zoa Pablon', na' gože' ḻe':

—Wnná cha' nbabkzo' Roma.

Pablon' gože' ḻe':

—O', nbabkza'.

28 Beží'i benne' blon', na' wnné':

—Neda' wdíẕjwkza' mežw zan nich baba' Roma.

Naž Pablon' gože' ḻe':

—Neda' wbaba' Roma katen' golja' dan' zej nbab x̱a x̱na'a Roma.

29 Kate' béngekle benne' ka' da' ni, benne' ka' za' chíngake' Pablon', naž bebíga'gake' gan zoe'. Ḻezka' bžebe benne' blon' katen' wnnezle' nbab Pablon' Roma, dan' ba wnné' wchéjgake' ḻe'.

Ẕḻa' Pablo ḻawgak benne' yodo', benne' wchi'a ḻaže' ka'

30 Ža chope ža, gónele benne' blon' nnezle' kwáselo biẕen' da' žesbága'gak benne' judío ka' Pablo ẕia. Wnné' beseže' do yan' da' nžejen Pablon', na' wnné' dobgak bx̱oz wnná bia', bx̱oz judío ka' ḻen yógo'te benne' yodo', benne' wchi'a ḻaže' ka'. Naž bebeje' Pablon' gan bséjwgake' ḻe', na' bzie' ḻe' ḻáwgake'.

23

1 Naž Pablon' bwie' ḻawgak benne' yodo', benne' wchi'a ḻaže' ka', na' wnné':

—Ḻe'e, ljéža'do' ka'. Na' zejte na'a žonkza' da' chawe'. Ki naken, bi zoa da' žesbaga' ḻáẕda'wa' neda' ẕia ḻaw Dios.

2 Naž Ananías, bx̱oz blo, gože' benne' ka' nníta'gake' dot kwit Pablon' kápa'gake' žoe'e. 3 Pablon' gože' ḻe':

—Ḻezka' Dios yebi'e chio' le', benne' ẕḻoé'ezele chawe' kwino'. ¿Že'kzo' ẕchi'a ḻažo'o neda' kan bchi'le Moisés, san ẕdetle žono' kan bchi'kzle Moisesen', ẕnno' kápa'gake' neda'?

4 Benne' ka' nníta'gake' ga na' belyi'e Pablon':

—¿Žḻiž zi'o bx̱oz blo che Dios?

5 Pablon' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, ljéža'do' ka'. Nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan: “Bi wḻíž zi'o benne' ẕnna bi'e benách wláž chio' ka'” san neda' bi gókbe'ela' nake' bx̱oz blo.

6 Naž gókbe'ele Pablon' baḻe' zej nake' benne' yodo' saduseo ka', na' yezíka'gake' benne' yodo' fariseo ka'. Wnníe' zižje ḻawgak benne' yodo', benne' wchi'a ḻaže' ka', na' wnné':

—Ḻe'e, ljéža'do' ka'. Naka' benne' fariseo, na' naka' ẕi'n to benne' fariseo. Na'a ẕchi'a ḻáže'le neda' dan' žx̱en ḻaža'a yebangak benne' gat ka'.

7 Kate' wnná Pablon' da' ni, bžoj chóplegak benne' yodo' fariseo ka', na' benne' yodo' saduseo ka', na' beldíḻ diže'e ḻa' ḻégakze'. 8 Ki béngake' dan' ẕnnagak benne' saduseo ka' bi yebangak benne' gat ka', na' bi zej nnita' wbás che ya'abá ka', na' bi zej nnita' be' nákgakkze benách ka', san benne' yodo' fariseo ka' žejḻé'gake' zej nnita' yógo'te da' ki. 9 Che ḻen wžéžeya'agake'. Naž wzó ža'gak benne' wsedle, benne' yodo' fariseo ka'. Beldíḻ diže'e, na' wnnágake':

—Žeklto' neto' bi be da' ẕia nbaga' benne' ni, dan' cha' bchaḻjḻen to be' nakkze no benne' ḻe', o cha' bchaḻjḻen to wbás che ya'abá ḻe', bi žaḻa' wži'ižo che Dios.

10 Kate' ba beldíḻ díža'ḻe'e benne' judío ka', na' bžebe benne' blon', benne' žeje' ḻo wdiḻe, dan' žekle' wzóẕj tiḻe' Pablon'. Naž wnné' chjak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, nich chejbéjgake' Pablon' ladjw benne' judío ka', na' yeché'gake' ḻe' ḻo yo'o ẕen gan ẕdobgak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe.

11 Kate' ba nak žel ža na'ze, bḻoe'e ḻaw X̱anžon' gan zoa Pablon', na' gože' ḻe':

—Ben choch ḻažo'o, Pablo. Kan ba bchaḻjo' chia' neda' ḻo yež Jerusalén nga, ḻezka' žon byenen wchaḻjo' chia' ḻo yež Roma.

Žóngake' toze diža' gótgake' Pablo

12 Kate' za' ža'ní' yetó ža, baḻe benne' judío ka' béngake' toze diža', na' ben choch x̱tíža'gake', na' wnnágake' Dios wsaka' zi'e ḻégake' cha' bi góngake' dan' bchebe ḻáže'gake'. Wnnágake' bi be ye'j gáwgake' na' zejte gótgake' Pablon'. 13 Nníta'gakže ka chopḻalj benne' ka', benne' ben choch x̱tíža'gake' ki. 14 Jak benne' ki gan zej nnita' bx̱oz wnná bia' ka', na' benne' gole ka', benne' judío ka', na' wnnágake':

—Ba ben choch x̱tíža'to', na' ẕnnabto' wsaka' Dios neto' zi' cha' bi gonto' ki, na' bi be ye'j gawto' na' zejte gotto' Pablon'. 15 Na'a, ḻe'e ḻen benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka', le ye' benne' blon', benne' žeje' ḻo wdiḻe, nich yedjwá'gake' Pablon' wx̱é, nich žine' gan ndoble, na' nnale žénelele nnáblele Pablon' to diža' gaze ḻo de. Neto' kwe' nawto'-ne' ḻa' nez, na' gotto'-ne' zga'ale kate' žine' nga.

16 Benle x̱kwide' byo che no'le zan Pablon' kan kwe' náwgake' Pablon', na' wyejbe', na' wyo'obe' yo'o ẕen na', na' bejzenlben' Pablon'. 17 Pablon' bḻiže' to benne' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' gože' ḻe':

—Bche' x̱kwide' ni ḻaw benne' blo, dan' nwa'be' to diža' ye'be'-ne'.

18 Naž bennen' bchi'e-be' gan zoa benne' blon', na' gože' ḻe':

—Pablo, bennen' nyejwe' liž ya, bḻiže' neda', na' góta'yoele' neda' yedjwá'a x̱kwide' ni ḻawo', dan' žénelbe' wcháḻjḻenbe' le'.

19 Benne' blon' bex̱we' na'be', na' bchi'e-be' cheze, na' wnnable'-be', na' wnné':

—¿Biẕen' žénelo' yi'o neda'?

20 Ḻebe' gožbe'-ne':

—Benne' judío ka' ba ben toze x̱tíža'gake' gáta'yoegekle' le' chi'o Pablo wx̱é, nich žine' ḻawgak benne' yodo' wchi'a ḻaže' ka'. Yé'gake' le' žénegekle' nnábgekle' ḻe' to diža' gaze ḻo de, 21 san le', bi chejḻi'o dan' nnágake', dan' nníta'gakže ka chópḻaljgake' kwe' náwgake' Pablon'. Ba ben choch x̱tíža'gak benne' ka', na' wnnágake' wsaka' Dios ḻégake' zi' cha' bi gótgake' Pablon', na' bi be ye'j gáwgake' na' zejte gótgake' ḻe'. Na'a, ba nníta'gake' ban ḻaže', na' želbeze' wchebe ḻažo'o gono' dan' nnábgekle' le'.

22 Naž benne' blon', benne' žeje' ḻo wdiḻe, gože'-be' bi ye'be' nitó benne' dan' ba gožbe' ḻe', na' naž beseḻe'e x̱kwiden'.

Ẕḻa' Pablo ḻaw Féliks, benne' blo wnná bia'

23 Naž benne' blon' bḻiže' chope benne' ẕché'gake' to gaywá' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe to toe', na' gože' ḻégake' wkwézgake' chope gaywá' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' želzá' ní'agake', na' chonnḻalj chi benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' žíagake' bia ka', na' chope gaywá' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' zej noe'e yag ntoche' ka', nich chjake' ḻo yež Sesarea te x̱che'. 24 Ḻezka' gože' ḻégake' wkwézgake' to bia, da' kwia Pablon', na' ché'gake' ḻe' binlo, nich bi be gaken chie', nich žine' ḻaw Féliks, benne' blo wnná bia'.

25 Ḻezka' bseḻe'e to yiche da' ẕnnan ki: 26 “Neda', Klaudio Lisias, žapa' le': Padiox̱ Féliks, benne' blo wnná bia'. 27 Benne' ni žseḻa'a-ne' ḻawo', wẕengak benne' judío ka' ḻe', na' gónegekle' gótgake' ḻe'. Kate' gókbe'ela' nbabe' Roma, bchi'a benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' beslá'-ne' ḻo na'gak benne' judío ka'. 28 Gónela' nnezla' biẕ bene', dan' žesbága'gak benne' judío ka' ḻe' ẕia, na' bchi'a-ne' ḻawgak benne' yodo' ka', benne' wchi'a ḻaže' chégake' ka'. 29 Kate' bchi'a ḻaža'a dižan' kwáselo, wnnezla' žesbága'gake' ḻe' ẕia kan nak da' ẕnna da' žsédgekle', na' bi be ẕia nbaga' benne' ni, nich no benne' gote' ḻe', o wsejwe' ḻe' liž ya. 30 Naž bḻa' to benne' bzenle' neda' že' nawgak benne' judío ka' ḻe' nich gótgake' ḻe', na' che ḻen žseḻa'a ḻe' gan zo', na' goža' benne' ka', benne' žesbága'gake' ḻe' ẕia ḻá'gake' ḻawo' le', nich wḻoé'egekle' le' bi diža' zej nape' ḻe'. Dios gon chawe'e le'.”

31 Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe béx̱wgake' Pablon', na' béngake' kan ba gož benne' blon' ḻégake', na' bché'gake' ḻe' ḻo yež Antípatris, ne nak žel. 32 Kate' za' ža'ní' yetó ža benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' želzá' ní'agake', beyéjgake' ḻo yež Jerusalén, na' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' žíagake' bia ka', beyó'ogake' nez, ẕché'gake' Pablon'. 33 Kate' benne' ka' ẕché'gake' Pablon' bžíngake' ḻo yež Sesarea, bdégake' yichen' ḻo na' benne' blo wnná bian', na' bzégake' Pablon' ḻawe'. 34 Kate' beyóž beḻ benne' blo wnná bian' yichen', na' wnnable' Pablon' gaẕ benne' ḻe'. Kate' gókbe'ele' nbabe' gan nbab Silisia, 35 gože' ḻe':

—Yenla' da' nno' kate' benne' ka' žesbága'gake' le' ẕia ḻá'gake' ga ni.

Naž gože' benne' ka' gape chí'igake' ḻe' ḻo yolawe' gan ẕchi'a ḻaže' Herodes, benne' ẕnna bi'e ga na'.

24

Pablo ẕchaḻje' ḻaw Féliks

1 Wdé gayo' ža, bḻa' Ananías, bx̱oz blo, ga na', tẕen ḻen baḻe benne' gole, benne' judío ka', na' ḻezka' ḻen Tértolo, to benne' žákḻi'e diža'. Bḻá'gake' ḻaw benne' blo wnná bian', na' besbága'gake' Pablo ẕia. 2 Katen' ba bḻížgake' Pablon', na' bḻe'e ga na', wzó ḻaw Tértolon' žesbage'e ḻe' ẕia, na' wnné':

—Benne' blo wnná bia', Féliks. Ni'a chio' le' žak chawe' cheto', dan' ḻo yeḻa' žejní'il chio' cháwe'do' ẕnna bi'o benách wláž cheto' ka'. 3 Yógo'te da' ki žonen ga žak chawe' gáte'teze, na' dot ḻáže'to' že'to' le': “Žóx̱keno'.” 4 Na'a, nich bi gon ḻelto' le', žáta'yoela' le' gon ẕen ḻažo'o, na' yenlo' cheto' to chi'ido'. 5 Gókbe'elto' benne' ni ẕko'o yeḻe'e benách ka', na' žone' ga benne' judío ka' nníta'gake' dot yežlyó ẕží'igake' che yolawe', na' nake' benne' blo ládjwgak benne' ka' zej nzi'e da' bsedle benne' Nasaret na'. 6 Ḻezka' gónele' wká'n ditje' yodo' cheto'. Che ḻen wẕento'-ne', na' gónelto' wchi'a ḻáže'to' ḻe' kan ẕnna da' žsedlto'. 7 Naž Lisias, benne' blo, benne' žeje' ḻo wdiḻe, bḻe'e gan zoato', na' ḻen yeḻa' snia ẕen beké'e benne' ni ḻo na'to'. 8 Naž gož Lisias na' benne' ka' žesbága'gake' ḻe' ẕia, yídgake' ḻawo' le'. Na'a, le'kzo', kate' nnablo' Pablo ni binlo, gak nnezlo' kwáselo yógo'te da' ki da' žesbága'to'-ne' ẕia.

9 Ḻezka' wnnagak benne' judío ka', na' wnnágake' da' likzen'. 10 Naž benne' blo wnná bian' btaze ne'e nich wcháḻj Pablon', na' ḻe' bechebe', na' wnné':

—Dot ḻaža'a ẕchaḻja' kan nak da' žona', dan' ba zej nak yiz zan ẕchi'a ḻažo'o da' žak chegak benách lažto' ka'. 11 Da' bena' wak nnabo'. Bi na' gak chežinno ža wyá'a ḻo yež Jerusalén nich wká'n ẕena' Dios. 12 Bi bejx̱áka'gake' neda' ẕdiḻ diža'a ḻen no benne', na' bi bena' ga gongak benách ka' žo'osbé gan nak ḻo ẕchil yodo', o ḻo yo'o gan ẕdóbgake' nich yéngekle' x̱tiža' Dios, o ḻo yež. 13 Ḻezka' bi gak kwej lígake' da' ki da' žesbága'gake' neda' ẕia. 14 Da' nize žex̱óalapa' ḻawo'. Kan žona' x̱chin Dios chegak x̱a x̱to'to' ka' naken tḻebe ḻen da' žsédgekle benne' ki, san ḻégake' ẕnnágake' naken da' ẕži'in che Dios, dan' žejḻi'a yógo'te da' ẕnna x̱tiža' Dios, na' ḻezka' yógo'te da' bzojgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'. 15 Kan ḻégake' žx̱en ḻáže'gake' Dios, ḻezka' neda' žx̱en ḻaža'a Ḻe', yesbane' benne' gat ka', benne' chawe' ka', na' benne' ka' bi zej nake' chawe'. 16 Che ḻen žon byena' bi baga'a da' gonen ga yesbaga' ḻáẕda'wa' neda' ẕia ḻaw Dios o ḻawgak benách ka'.

17 ’Wdé wzóa' ga yoble chope chonne yiz, na' beḻá'a gan zej nnita' benách wláž chia' ka' nich wneẕjwa' mežw da' gákḻenen benách yache' ka', na' nich bi da' wdía' ḻaw Dios. 18 Kate' ne žona' da' ki, baḻe benne' judío ka', benne' zej nžoje' gan nbab Asia bedjx̱áka'gake' neda'. Wzóa' ḻa' ḻi'a yodo', na' ba wléj chawe' kwina' kan nak che yodo', na' bi ntoba' benách zan, na' bi bena' ga gongak benách ka' žo'osbé. 19 Benne' judío ka', benne' zej nžoje' gan nbab Asia, žaḻa' ḻá'gake' ḻawo' le', na' yesbága'gake' neda' ẕia cha' zej nape' diža' biẕjw ḻen neda'. 20 Žaḻa' nnagak benne' judío ki cha' bi da' bžéḻgekle' da' ẕinnj da' bena' katen' bḻa'a ḻawgak benne' yodo' ka', benne' ẕchi'a ḻáže'gake' ḻégake'. 21 Toze katen' wzóa' ḻáwgake', zižje wžežia', wnnía': “Ẕchi'a ḻáže'le neda' na'a dan' žx̱en ḻaža'a yebangak benne' gat ka'.”

22 Kate' benle Féliks na' da' ni, na' dan' kwáselo ba nnezle' kan nak che da' žsedle Pablon', bzoe' cheḻa'ale diža' biẕjw ni, na' wnné':

—Kate' ḻa' Lisias, benne' blon', benne' žeje' ḻo wdiḻe, na' yeyóž yenla' kan nak diža' biẕjw chele.

23 Naž Féliks na' gože' benne' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' zoe' ga na', gape chi'e Pablon', san we'e ḻe' latje te' ḻa' ḻí'ale, na' bi wsejwe' x̱nezgak lježe' ka' yedjwíagake' ḻe', nich bi da' góngake' chie'.

24 Chope chonne žaze wdé na', da' yoble bḻa' Féliks na' ga na' tẕen ḻen Drusila, ẕo'le'. No'len' nake' judío. Féliks na' bḻiže' Pablon', na' bze nage' chie' kan nak da' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston'. 25 Kate' bchaḻj Pablon' kan žaḻa' gakžo chawe', na' nna bia' kwinžo, na' ḻa'žo ḻaw Dios gan wchi'a ḻaže'e žo'o ža da' za' za', naž bžebe Féliks na', na' gože' Pablon':

—Beyéj na'a. Kate' gapa' latje, wḻiža' le' yetó.

26 Ḻezka' gónele Féliks na' si'e mežw da' wneẕjw Pablon' nich wsane' ḻe', na' che ḻen, zan chi'i bḻiže' Pablon', na' bcháḻjḻene' ḻe'. 27 Kate' gok chopiz, wyáz Porsio Festo latje che Féliks na', na' dan' gónele Féliks na' gone' da' žaz ḻáže'gak benne' judío ka', na' bka'ne' Pablon' nyejwe' liž ya.

25

Ẕḻa' Pablo ḻaw Festo

1 Bḻa' Festo ḻo yež Sesarea nich chaze' latje chie', gan gake' benne' blo wnná bia'. Wdé chonne ža bezé'e ḻo yežen', na' wyeje' ḻo yež Jerusalén. 2 Naž bḻa'gak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' blo ka' chegak benne' judío ka' ḻaw Feston', nich yesbága'gake' Pablo ẕia. Góta'yoegekle' Feston' 3 gone' da' žénegekle', na' seḻe'e benne' ka' chejx̱í'gake' Pablon', nich yežine' ḻo yež Jerusalén. Gónegekle' kwe' náwgake' ḻe' ḻo nez nich gótgake' ḻe'. 4 Beží'i Feston', na' gože' ḻégake':

—Nžej Pablon' ḻo yež Sesarea, na' žaḻa' cha'a neda' ga na' wx̱é wižj nize. 5 Che ḻen, nóte'tezlele ḻe'e nzi' ḻo na'le, žaḻa' sá'ḻenle neda', na' cha' nbaga' bennen' ẕia, na' gak yesbága'le-ne' ẕia.

6 Bga'n Feston' ḻo yež Jerusalén x̱ono' ža. Naž beyeje' ḻo yež Sesarea. Kate' za' ža'ní' yetó ža, wži'e gan ẕchi'a ḻaže'e, na' gože' benne' ka' chejx̱í'gake' Pablon'. 7 Kate' bḻa' Pablon' ga na', benne' judío ka', benne' ka' zej nžoje' ḻo yež Jerusalén, wbíga'gake' gan zoe', na' zan da' wnnégake' chie'. Besbága'gake' ḻe' ẕia, san bi gok kwej lígake' da' ka' wnnégake' chie'. 8 Naž wnná Pablon' ḻo wlaze', na' wnné':

—Bi be bena' da' ẕži'i che da' žsédgekle benne' judío ka', na' kege bi da' bena' che yodo' chégake', na' kege che benne' Sésar, bennen' ẕnna bi'e žo'o.

9 Gónele Feston' gone' da' žaz ḻáže'gak benne' judío ka', na' gože' Pablon':

—¿Žénelo' chejo' ḻo yež Jerusalén, gan soa no benne' wchi'a ḻaže'e le' kan zej nak da' ki da' ẕnnégake' chio'?

10 Beží'i Pablon', na' gože' ḻe':

—Zoakza' gan že' benne' ẕchi'a ḻaže'e ḻo wláz benne' Sésar, gan žaḻa' wchi'a ḻaže'e neda'. Bi be da' ẕinnj bena' chegak benne' judío ka', na' ba nnézkzelo' da' ni. 11 Chela' bena' to da' ẕinnj, o bíte'teze da' gonen ga baga'a ẕia gata', na' bi wžona' gata'. Na'a, cha' bi bena' kan ẕnnegak benne' ki chia', bi nzi' ḻo na' no benne' wdíe' neda' ḻo ná'gake'. Ẕnnaba' cha'a ḻaw benne' Sésar gan wchi'a ḻaže'e neda'.

12 Kate' Feston' ba bcháḻjḻene' benne' yolawe' ka', gože' Pablon':

—Ba wnnabo' chejo' ḻaw benne' Sésar. Ḻaw Sésar na' chejo'.

Ẕchaḻj Pablo ḻaw Agripa, benne' ẕnna bi'e

13 Wdé chope chonne ža, Agripa, benne' ẕnna bi'e, bḻe'e ḻo yež Sesarea, tẕen ḻen Berenise, ẕo'le'. Bedjwíagake' Festo. 14 Kate' ba wnníta'gake' ga na' zan ža, Feston' bzenle' Agripan', benne' ẕnna bi'e, kan nak che Pablon'. Gože' ḻe':

—Zoa to benne' nga, bka'n Féliks ḻe' liž ya. 15 Kate' wzóa' ḻo yež Jerusalén, bḻa'gak bx̱oz wnná bia' ka' ḻen benne' gole ka' ḻawa', na' wnnégake' che benne' ni. Wnnábgekle' neda' choga' chie' gate'. 16 Neda' becheba', na' goža' ḻégake' bi ẕchoggak benne' Roma ka' che to benne' gate' cha' bi žingak benne' ka' ẕnnégake' chie' ḻawe', benne' ka' žesbága'gake' ḻe' ẕia, nich gak yechebe' chen. 17 Che ḻen, kate' bžíngake' ḻégake' ga ni, bi wžela', san kate' bžin yetó ža, wži'a gan ẕchi'a ḻaža'a, na' bseḻa'a benne' ka' bejx̱í'gake' Pablon'. 18 Kate' ne nníta'gak benne' ka' nga, benne' ka' žesbága'gake' ḻe' ẕia, bi be wnnégake' chie' kan gokla' nnágake'. 19 Wnnégake' chie' baḻe diža' biẕjw kan nak da' žejḻé'gake' che Dios, na' kan nak che to benne' lie' Jesús, bennen' gote', san Pablon' žon choch x̱tiže'e ẕnne' zoe' nbane' da' yoble. 20 Dan' bnitla' kan zej nak da' ki, wnnabla' Pablon' cha' žénele' cheje' ḻo yež Jerusalén, gan soa no benne' wchi'a ḻaže'e ḻe' kan zej nak da' ki. 21 Naž kate' wnnáb Pablon' cheje' ḻaw Augusto, benne' Sésar, nich wchi'a ḻaže'e ḻe', na' goža' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe gape chí'igake' ḻe' na' zejte seḻa'a-ne' ḻaw benne' Sésar.

22 Naž Agripan' gože' Feston':

—Ḻezka' neda' žénela' yenla' da' nna bennen'.

Feston' gože' ḻe':

—Wx̱é yenlo' da' nne'.

23 Kate' za' ža'ní' yetó ža, ḻen yeḻa' ẕen beḻá' Agripan' ḻen Berenise ga na'. Belyaze' gan žaḻa' wcháḻjgake', tẕen ḻen benne' wnná bia' ka'. Naž bséḻa'gake' benne' ka' chejx̱í'gake' Pablon'. 24 Naž Feston' gože' Agripan', bennen' ẕnna bi'e, na' wnné':

—Benne' wnná bia', Agripa, na' yógo'tele ḻe'e zoale nga tẕen ḻen neto'. Na'a zoa bennen' ḻawle ḻe'e, na' ẕḻé'elele-ne'. Yógo'te benne' judío ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, na' ḻo yež nga, ẕnnégake' chie'. Žé'gake' neda' žaḻa' gate'. 25 Žekla' neda' bi be bene' da' nbage'e ẕia gate', san dan' wnnable' ḻekze' cheje' ḻaw Augusto, benne' Sésar, nich wchi'a ḻaže'e ḻe', che ḻen ba bena' chia' seḻa'a-ne' ḻaw Auguston'. 26 Dan' bi nnezla' bi žaḻa' wzoja' ḻe'e yiche da' nbaga' benne' ni, dan' seḻa'a ḻo na' X̱ana', benne' Sésar, che ḻen ẕchi'a-ne' ḻawle ḻe'e, na' da' nakže blo, ẕchi'a-ne' ḻawo' le', Agripa, benne' wnná bia', nich kate' yeyóž ẕnnablo'-ne', nnezla' bi žaḻa' wzoja' ḻe'e yiche kan nak che benne' ni. 27 Žekla' neda' bi nak chawe' seḻa'a to benne' nžeje' ga na' cha' bi gak wḻoe'ela' ẕia da' nbage'e.

26

Da' bchaḻj Pablo ḻaw Agripa

1 Naž Agripan' gože' Pablo:

—De latje wchaḻjo'.

Bḻi na' Pablon' ḻaw Agripan', na' wzó ḻawe' ẕchaḻje', na' wnné':

2 —Benne' wnná bia', Agripa. Žaz ḻaža'a dan' de latje na'a wchaḻja' ḻo wlaza' neda' ḻawo' le' kan nak yógo'te da' žesbága'gak benne' judío ka' neda' ẕia. 3 Žaz ḻáže'ža' dan' nónbi'o yógo'te da' žónteze žongak benne' judío ka', na' ḻezka' da' ki da' ẕdiḻ díža'to' chen.

Da' ka' ben Pablo zga'ale

4 Ḻezka' wnná Pablon':

—Nnézkzegekle yógo'te benne' judío ka' kan bena' katen' gok yiz kwide' chia' gan zej nnita' benách wláž chia' ka', na' ḻezka' ḻo yež Jerusalén. 5 Ḻezka' nnézkzegekle', na' wak nnágake' kan bena' ža ni'te. Goka' benne' fariseo. Benne' fariseo ka' žon byéngake' ẕka'n ẕéngakže' Dios ka žongak yezika' benne' judío ka'. 6 Na'a, zoa' nga ḻawle ḻe'e nich no benne' wchi'a ḻaže'e neda' dan' žx̱en ḻaža'a Dios, na' dan' žejḻi'a chie' yesbane' benne' gat ka', na' gone' kan bchebe ḻaže'e ḻawgak x̱a x̱to'to' ka'. 7 Žx̱en ḻáže'gak benne' chežinno kwe' lježto' ka' sí'gake' dan' bchebe ḻaže' Dios chégake'. Che ḻen ẕka'n ẕéngake' Dios, na' žóngake' x̱chine' te ža, na' žel. Dan' žx̱en ḻaža'a da' ni, žesbága'gak benne' judío ka' neda' ẕia. Ki naken, benne' wnná bia', Agripa. 8 Na'a, ¿žéklele ḻe'e bi nak da' chejḻe'žo, yesbane' Dios benne' gat ka'?

Pablo wžía ḻaže'e benách ka' che Benne' Cristo

9 Ḻezka' wnná Pablo:

—Ḻezka' neda', zga'ale gokla' da' zan žaḻa' gona' nich wži'a che Jesús, benne' Nasaret. 10 Ki bena' ḻo yež Jerusalén. Bsejwa' benne' zan liž ya, benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen', dan' bdegak bx̱oz wnná bia' ka' yeḻa' wnná bia' ḻo na'a. Katen' bétgake' benne' ka', bénḻengaka'-ne' tẕen. 11 Zan chi'i bsaka' zi'a benne' ka', nich wsángake' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Ki bena' gan nak ḻo yo'o gan ẕdobgak benne' judío ka' nich yéngekle' x̱tiža' Dios. Bžá'aḻe'egaka'-ne', na' wžía ḻáže'gaka'-ne' na' zejte wyá'a gan zej nnita' yež zi'to' ka' nich bejx̱éngaka'-ne'.

Pablo ẕḻoe'ele' kan beyake' che Benne' Cristo

12 Ḻezka' wnná Pablo:

—Nich gona' ki wyá'a ḻo yež Damasko, na' bx̱oz wnná bia' ka', benne' ka' bséḻa'gake' neda', bdégake' yeḻa' wnná bia' ḻo na'a. 13 Ka' goken, benne' wnná bia', Agripa. Kate' ne zeyá'a ḻo nez, ne nak wawbíž, bḻe'ela' to baní' ya'abá da' wza'ni'žen ka wbíž. Wza'nín' gan zeyá'a, na' gan zjak benne' ka' zá'ḻengake' neda' tẕen. 14 Naž yógo'teto' bgo'nto' ḻo yo, na' benla' chi'i to benne' bḻiže' neda'. Bchaḻje' diža' hebreo, na' wnné': “Saulo, Saulo, ¿biẕ chen' ẕbia ḻažo'o neda'? Žon zi' kwino', ẕži'o chia' neda'. Žak chio' kan žak che beže, bia žon zi' kwinba', kate' ẕlibba' yag ntoche' da' žóngekle'-ba' zi'.” 15 Naž goža'-ne': “¿Noẕ le', X̱an?” X̱anžon' gože' neda': “Neda' Jesús, Bennen' ẕbia ḻažo'o. 16 Na'a, beyás, na' wzé, dan' bḻoe'e ḻawa' na'a, nich wzóa' le' gono' x̱china', na' wzóa lio' kan nak che da' ni da' ba bḻe'elo', na' chegak da' ka' wḻoe'ela' le', katen' wḻoé'e ḻawa' gan zo'. 17 Yeslá' le' ḻo na'gak benne' wláž chio' ka', na' ḻo na'gak benne' zi'to' ka'. Na'a žseḻa'a le' ḻawgak benne' ka'. 18 Žseḻa'a le' gan nníta'gake' nich gono' ga yeyaljw yej ḻáwgake', na' yeyákgake' che Dios, na' kwásgake' ḻen da' zej nak che da' choḻ, na' tágake' ḻo baní'. Yežójgake' ḻo na' da' x̱iwe', na' cházgake' ḻo na' Dios. Cha' chejḻé'gake' chia' neda', Dios yenít ḻawe' chégake', na' yeké'e doḻa' da' zej nbage'e, na' gata' chégake' latje bábḻengake' benách ka', benne' ka' Dios ba wleje' cheze'.”

Ben Pablo kan nak da' bḻoe'el X̱anžo ḻe'

19 Ḻezka' wnná Pablon':

—Che ḻen, benne' wnná bia', Agripa, bi bži'a gona' da' bḻoe'el Dios, Bennen' zoe' ya'abá, neda'. 20 Bzejni'ila' benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Damasko, na' wdé na' benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, na' benne' ka' nníta'gake' gan nbab Judea, na' benách ka' che yež zi'to' ka', nich yeyát ḻáže'gake', na' yeyákgake' che Dios, na' góngake' da' gak bia' ba beyát ḻáže'gake'. 21 Dan' bena' ki, wẕengak benne' judío ka' neda' katen' wzóa' ḻa' ḻi'a yodo', na' gónegekle' gótgake' neda'. 22 Naž Dios gókḻene' neda', na' na' zejte na'a ža, dot ḻaža'a ẕchaḻja' ḻawgak benne' gax̱jw ka', na' ḻawgak benne' blo ka'. Bi ẕchaḻja' che da' yoble, san toze kan belnná zga'ale benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' ḻezka' kan wnná Moisés kan žaḻa' gaken. 23 Wnnágake': “Benne' Criston' sáka'ḻi'e, na' te gate' gake' Benne' nežw yebane' ḻo yeḻa' got, nich wḻoe'ele' ḻaw gak wx̱én ḻáže'gak benách ka' žíngake' ḻo latje baní' chie', na' soa no benne' wzóa lie' che da' ki ḻawgak benne' wláž cheto' ka', na' ḻezka' ḻawgak benách zi'to' ka'.”

Pablo ẕzejni'ile' Agripa nich chejḻi'e che Benne' Cristo

24 Kate' ba bchaḻj Pablo da' ki, dan' wnné' ḻo wlaze', naž Festo wnníe' zižje, na' wnné':

—Žak yaḻ yichjo', Pablo. Dan' bsédḻi'o, ba gok yaḻ yichjo'.

25 Naž Pablon' gože' ḻe':

—Bi nak yaḻ yichja', žapa' le', Festo, na' da' ẕnnia' naken dot da' li, na' naken da' zakan'. 26 Agrípakze', benne' ni ẕnna bi'e, nnézkzele' da' ni, na' che ḻen, dot ḻaža'a ẕchaḻja' ḻawe' ḻe'. Nnézkzele' da' ni, dan' bi goken bagáche'ze. 27 Benne' wnná bia', Agripa. ¿Žejḻi'o da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios? Nnezla' žejḻi'o da' ni.

28 Naž Agripan' gože' Pablon':

—Yeláte'ze žek gono' neda' che Benne' Criston'.

29 Pablon' gože' ḻe':

—Ni'a che X̱anžo Dios žénela', ḻa'kze yeláte'ze o da' ẕenḻe'e, kégeze le', san ḻezka' yógo'te benne' ki, benne' želyenle' chia', gakle dot kan naka' neda', naka' che Benne' Criston', san kege chejle do ya kan nžeja' neda'.

30 Kate' beyóž bchaḻj Pablon' ki, na' wzó ža' benne' blo wnná bian', na' ḻezka' wzó ža'gak bennen' ẕnna bi'e, na' Berenise, na' benne' ka' žé'ḻengake' ḻégake' tẕen. 31 Katen' bžójgake' cheze, na' ben chawe' x̱tíža'gake', na' wnnágake':

—Bi be ben benne' ni da' gonen ga bage'e ẕia gate', o yejwe' ḻe' liž ya.

32 Agripan' gože' Feston':

—Wak no benne' wsán benne' ni chela' bi wnnable' cheje' ḻaw benne' Sésar nich wchi'a ḻaže'e ḻe'.

27

Želseḻe'e Pablo ḻo yež Roma

1 Katen' ba ben toze x̱tíža'gake' séḻa'gake' neto' to ḻo barkw nich chejto' ḻo yež Roma, gan nbab Italia, béx̱wgake' Pablo, na' yebaḻe benne' ka' zej nžeje'. Bdégake' ḻégake' ḻo na' Julio, benne' ẕchi'e to kwe' benne' žjake' ḻo wdiḻe, da' nzin': Benne' Ka' Che Augusto, bennen' nake' benne' Sésar. 2 Wžento' to ḻo barkw che gan nbab Adramitio, dan' žaḻa' ten gan zej nnita' yež ka' gan želžín barkw ka', yež ka' zej nbaben ḻo yežlyó Asia, na' yó'ozeto' ḻo barkwn', wza'to' ḻo yež Sesarea. Ḻezka' žonḻen Aristarko neto' tẕen. Nake' benne' Tesalónika, to yež nbaben Masedonia. 3 Kate' za' ža'ní' yetó ža, bžinto' ḻo yež Sidón, na' Julio, bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', bi'e Pablon' latje cheje' gan zej nnita' benne' lježžo ka' nich wnéẕjwgake' ḻe' bi da' žiážjele'. 4 Wdé na', bebento' ḻo barkwn', na' wza'to' ga na'. Wdeto' cheḻá'a gan že' yežlyó Chipre gan že' ži ben' da' žaken. Ki béngake' dan' ben' da' žaken ḻo nisdo', zan' zaka' ḻawto'. 5 Naž wdeto' ḻo nisdon' gan nḻa' gan nbab Silisia, na' gan nbab Panfilia, na' bžinto' ḻo yež Mira, to yež nbaben yežlyó Lisia.

6 Bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' yo'oto' ḻo ne'e, bejx̱ake'e to barkw ga na' da' nžojen ḻo yež Alejandría, na' zejen gan nbab Italia. Ḻo barkwn' wló'ogake' neto'. 7 Wzá' barkwn' cho ḻaže' zan ža, na' ḻen yeḻa' ẕzáka'ḻe'e bžinto' gan nḻa' to yežlyó da' nzin' Gnido, na' dan' ben' da' žaken bžiga' neto', na' wdeto' cheḻá'a yežlyó da' nzin' Creta gan že' ži ben' da' žaken, na' wdeto' gan nḻa' yež Salmón. 8 Ḻen yeḻa' ẕzáka'ḻe'e wdeto' cheḻá'a gan že' yežlyó Cretan', na' bžinto' to latje gan želžín barkw ka', da' nzin' Buenos Puertos, dan' žen' gawze gan zoa yež Lasea.

9 Dan' ba wžél-ḻe'eto', ba bžin ža žon ẕož gak ditje bíte'teze barkw cha' ẕzan' ḻo nisdo' ḻo ža ka', dan' ba wdé ža ka' kate' žóngake' wbás, na' za' žin byo' zag ka' kate' žakḻe'e be'. Che ḻen Pablon' bzejni'ile' ḻégake', 10 na' wnné':

—Ḻe'e, benne' ka', žákbe'ela' gan chej barkw ni, gon ẕož kwia yin', tẕen ḻen da' ka' nwan', na' ḻezka' gon ẕož gatžo žo'o.

11 Bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe bejḻe'že' da' wnnagak bennen' nzi' ḻo ne'e barkwn', na' benne' x̱ankzen, ka dan' wnná Pablon'. 12 Dan' latjen' gan želžín barkw ka', dan' nzin' Buenos Puertos, bi naken ga gá'ngake' byo' zag ka', che ḻen yeláte'ze ka bdachgak benne' ka' nníta'gake' ḻo barkwn' ben toze x̱tíža'gake' yekwásgake' ga na', cha' wak žíngake' gan želžín barkw ka' ḻo yež Fenise, to yež ḻezka' žen' ḻo yežlyón' da' nzin' Creta, na' zoan cheḻa'ale gan žen wbíž, na' gónegekle' gá'ngake' ga na' byo' zag ka'.

Žak to be' waḻe ḻo nisdo'

13 Dan' žaken to be'do' da' za' zaka' cheḻa'ale gan ẕde wbíž byo' zag ka', gókgekle' wak góngake' kan žénegekle', na' bechísgake' ya zi'i da' nžejen do ya da' ẕzoan žize barkwn', na' wdé barkwn' gawze kwit yežlyón' nzin' Creta. 14 Yetó chí'ido'ze, gok to be' waḻe da' zan' ḻawto', dan' nzin' Euroklidón. 15 Dan' ben' da' žaken ẕzejen cheḻa'ale barkwn', na' dan' bi gok chej barkwn' gan za' ben', naž bé'gake' ben' latje bchen' barkwn'. 16 Kate' wdé barkwn' ga bžinten cheḻa'ale to yežlyodo' nzin' Kauda, bžinen cheḻa'ale gan bi žakḻe'e ben', na' ḻen yeḻa' ẕzáka'ḻe'e bchísgake' bárkwdon', da' žẕoben barkw ẕen na', na' bzóagaken' ḻawle barkwn' gan yo'oto'. 17 Wdé bžéngaken' ḻo barkw ẕen na', naž bchej chóchgake' barkw ẕen na'. Bdégake' do ka' ẕanle barkwn', nich bi kwia yin' ḻo nisdo'. Dan' bžébegake' te barkwn', na' chejche'ten ḻo yož da' žen' ẕan nisen', che ḻen btíngake' laže' chen, da' ẕtoben be' nich wsán' barkwn'. Naž bé'gake' ben' latje bchen' barkwn'. 18 Kate' za' ža'ní' yetó ža, dan' be' waḻe da' žaken ẕche'ḻe'en barkwn', bžó'ngake' baḻe ywa' da' nwa' barkwn' ḻo nisdo'. 19 Ža chonne ža, ḻen na' kwinto' bžo'nto' da' ẕkóngekle' žin ḻo barkwn' ḻo nisdon'. 20 Kate' ba gok zan ža bi ẕḻe'elto' wbíž o belj ka', na' dan' žakḻe'e ben' da' ẕchen' barkwn' gan yo'oto', biž bx̱en ḻáže'to' yelato'.

21 Kate' ba gok zan ža bi be bdawto', wzé Pablon' gachje ḻáwe'legake', na' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, benne' ka', gokžen chawe' chela' bze nagle chia', na' bi wza'žo ḻo yežlyó Creta, na' bi yedjchagžo da' ni da' ẕzáka'žo, na' da' žaken che barkw ni. 22 Na'a, žapa' ḻe'e: le gon choch ḻáže'le, dan' bi gatle nitole ḻe'e zoale nga, ḻa'kze kwia yi' barkw ni. 23 Ki gaken dan' wdé yele bḻa' to wbás che ya'abá che Dios ḻawa' neda'. Diosen' naka' chie', na' žona' x̱chine'. 24 Wbás che ya'abán' gože' neda', na' wnné': “Pablo, bi žebo'. Žon byenen žino' ḻaw benne' Sésar. Dan' nži'il Dios le', yeslé' yógo'te benách ka' nníta'ḻengake' le' ḻo barkw ni.” 25 Che ḻen, le gon choch ḻáže'le, dan' žx̱en ḻaža'a Dios, gone' kan ba gož wbás che ya'abá chie' neda'. 26 Ki gaken ḻa'kze žon byenen kwia yi' barkw ni to ḻo yežlyodo', gan chejka'nen žo'o.

27 Kate' ba wdé x̱da' ža, ben' da' žaken ẕchen' barkwn' ḻo nisdo' da' nzin' Adriátiko, na' gachje yele gókgekle benne' ka' žóngake' žin ḻo barkwn' za' žin barkwn' gawze gan že' to yežlyó. 28 Belžo'ne' to do ḻo nisdon', na' belnnezle' galje wes naken ga bžinten ẕante nisen'. Kate' wdé barkwn' yeláte'do', na' belžo'ne' don' da' yoble ḻo nis, na' belnnezle' ba nakzen chi wes. 29 Dan' bžébegake' chejžé' barkwn' ḻo yej ka', che ḻen, zaka' cheḻá'a x̱kóže'le che barkwn' belžo'ne' tape ya zi'i ḻo nis, da' ka' zej nžejen do ya, na' ẕzóagaken žize barkw. Ḻen yeḻa' žek zedle chégake' belbeze' cha'ní'. 30 Naž benne' ka' žóngake' žin ḻo barkwn' gónegekle' wẕónnjgake' ḻo barkwn'. Blétjgake' bárkwdon' da' žian ḻo barkw ẕen na' ḻo nisdo'. Béngake' ka žénegekle' kó'ogake' ya zi'i na' yelate' zi'to', da' nžejen do ya, na' ẕzoan žize barkwn', dan' zoan zaka' cheḻá'a ḻawle. 31 Naž Pablon' gože' bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe tẕen ḻen benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' wnné':

—Cha' bi ga'ngak benne' ki ḻo barkw nga, bi gak yelale.

32 Naž benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe belchoge' do ka' da' zej nžejen bárkwdon', na' bé'gake' latje wbix̱en ḻo nisdo'.

33 Kate' za' ža'ní', Pablon' góta'yoele' ḻégake' gáwgake' late'. Gože' ḻégake':

—Na'a ba gok x̱da' ža ẕnna'le dot yele, na' žonle wbás, na'bi be bdawle. 34 Che ḻen, žáta'yoela' ḻe'e gawle late' nich yeyák ḻáže'le, dan' bi gatle nitole ḻe'e.

35 Kate' beyóž bchaḻj Pablon' da' ni, bex̱we' yet x̱til, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.” Ki bene' ḻawgak yógo'tegake'. Naž bzoẕje' yet x̱tilen', na' wzó ḻawe' žawe'. 36 Naž yógo'tegake' gok choch ḻáže'gake', na' bdáwgake'. 37 Ka wyo'oto' ḻo barkwn', wbabto' chope gaywá' chonnḻalj chino' toto'. 38 Wdé bdáwgake', na' béljegekle', naž belžo'ne' ẕoa' stribe da' nwa' barkwn' ḻo nis, nich góngake' láte'že ywa' da' nwa' barkwn'.

Ẕbia yi' barkw ḻo nisdo'

39 Kate' ba nak te ža, na' benne' ka' žóngake' žin ḻo barkwn' bi bénbia'gake' yežlyón'. Bḻé'egekle' to gan ẕžin nisdon' yelate' gachje ḻáwe'le yežlyón', na' de gan nak lache' žoa'a nisdo' ḻo latjen'. Gónegekle' góngake' ga cho'o barkwn' ga na'. 40 Naž beséžgake' do ya ka' da' zej nžejen ya zi'i ka' da' ẕzóagaken barkwn' žize, na' bsángake' ḻégaken, na' belbix̱en ḻo nisdo'. Ḻezka' beséžgake' do da' nžejen ne'e yag da' ẕzechjen barkwn' ki ka'le. Naž bechísgake' laže' che barkwn', da' ẕtoben be', dan' zoan cheḻá'a ḻawle che barkwn', na' wzó ḻaw ẕde barkwn' zaka' gan ẕžin nisdo' yelate' gachje ḻáwe'le yežlyodon'. 41 Kate' bžin barkwn' to latje gan ẕchaggak chope nis, na' bejché' cheḻá'a ḻawle che barkwn' ḻo yož ẕan nisdon', na' bga'nze barkwn' ga na'. Biž gok tan, na' cheḻá'a x̱kóže'le che barkwn', wzó ḻaw nisdon' ẕchinnjen ḻen yeḻa' ẕza' chen. 42 Naž gónegekle benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe gótgake' benne' ka' zej nžeje', nich bi x̱óagake' ḻo nis, na' bi wẕónnjgake'. 43 Bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe gónele' yeslé' Pablon', na' gože' ḻégake' bi góngake' kan žénegekle'. Naž gože' benne' ka' žak x̱óagake' ḻo nis, zgá'alegake' cházgake' ḻo nis nich žíngake' ḻo yo biž. 44 Ḻezka' gože' benne' ka' zej nga'ne' x̱óagake' ḻo blag ka', na' yezíka'gake' ḻawgak blagdo' ka' che barkwn'. Ka' goken, belágake' yógo'tegake', na' bžíngake' ḻo yo biẕen'.

28

Da' ben Pablo ḻo yežlyó da' nzin' Malta

1 Kate' ba bžinto' yógo'teto' ḻo yo biže, na' wnnezlto' yežlyón' gan zoato' nzin' Malta. 2 Benne' x̱iža' ka', benne' nníta'gake' ḻo yežlyón', ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chégake' wdápegake' neto' ba la'ne. Bẕéngake' yi', na' bḻížgake' neto' yógo'teto' yeché'l kwinto', dan' žak yejw, na' žakḻe'e zag. 3 Naž Pablo bex̱we' chelén ẕis wage biždo', na' katen' wloé'en ḻo yin', bžoj to bele snia ladjw ẕis wagen', bia žẕonnjlba' da' ḻa che yin', na' wka'aba' yen na' Pablon'. 4 Kate' benne' x̱iža' ka' bḻé'egekle' belen', bia náḻa'ba' yen na' Pablon', naž belyi'e ljéžgake':

—Da' li benne' ni nake' benne' wetw benách ka'. Ḻa'kze belé' ḻo nisdo', diosen' lie' Chawe' bi we'e ḻe' latje soe' nbane'.

5 Pablon' bžíbesise' ne'e, na' beyex̱jw bele snia na'. Bejx̱óateba' ḻo yin', na' ḻe' bi be gokle'. 6 Benne' x̱iža' ka' nníta'gake' ga na' bwíagake' Pablon'. Ẕbézgake' batẕe kwi'e yi, o bix̱e' gate'. Naž kate' ba belbeze' scha, na' bḻé'egekle' bi be gokle', gókgekle' yetó, na' wnnágake' nake' to dios.

7 Ḻo latje na'ze že' yežlyó che Publio, benne' wnná bia' ḻo yežlyón', na' wdape' neto' ba la'ne. Ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie' bnnite' neto' liže' chonne ža. 8 Kate' ža ka' x̱a Publio na' de'e yižwé'. Yoe'e da' ḻa, na' de'e yižwé' žen. Wyáz Pablon', zejwíe' ḻe', na' wdé bcháḻjḻene' Dios, bx̱oa ne'e benne' yižwén', na' beyake'. 9 Dan' ben Pablon' da' ni, ḻezka' benne' yižwé' ka', benne' nníta'gake' ḻo yežlyón', bžíngake' gan zoe', na' beyákgake'. 10 Benne' ka' wdápegake' neto' ba la'ne, na' béngake' da' zan da' gókḻengaken neto'. Kate' za' yeza'to' ḻo yežlyón', bénngake' cheto' da' ka' byážjelto'.

Ẕžin Pablo ḻo yež Roma

11 Kate' gok chonne byo' zoato' ga na', wžento' to ḻo barkw che yež Alejandría, da' bga'nen ḻo yežlyón' byo' zag ka'. Cheḻá'a ḻawle che barkwn' zej da'gak lo'a ka' zej nzin' Kástor ḻen Póluks, dios kwach ka' chegak benne' Alejandría ka'. 12 Bezá' barkwn' ga na', na' bžinen ḻo yež Sirakusa, gan bga'nto' chonne ža. 13 Beza'to' ga na', na' wdeto' cheḻa'ale yežlyón', na' bžinto' ḻo yež Rejio. Kate' za' ža'ní' yetó ža, na' žak be' da' zan' zaka' gan ẕde wbíž byo' zag ka', na' beza'to' ga na', na' ža chope ža ḻa' bžínteto' ḻo yež Puteoli. 14 Ḻo yežen' bejx̱áka'to' baḻe benne' lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' góta'yoegekle' neto' gá'nḻento' ḻégake' x̱ono' ža. Kate' wdé ža ka', beza'to' ga na' nich chejto' ḻo yež Roma, na' bezá' ní'ato'. 15 Benne' lježžo ka' nníta'gake' ḻo yež Roma ba béngekle' za' žinto' ga na', na' bžójgake' bedjchággake' neto'. Bžíngake' to yeždo' nzin' Ga Ẕdo'w Apio. Yebaḻe' bžíngake' to latje nzin' Chonne Yo'o Gan Ẕga'ngak Benne' Ka' Zej Yoe'e Nez. Kate' Pablon' bḻe'ele' ḻégake', bdip ḻaže'e, na' gože' Dios: “Žóx̱keno'.”

16 Kate' bžinto' ḻo yež Roma, na' bennen' ẕchi'e benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, bchi'e benne' ka' zej nžeje', na' bdie' ḻégake' ḻo na' to benne' blo žeje' ḻo wdiḻe. Benne' ni bi'e Pablo latje soe' cheze', san to benne' žeje' ḻo wdiḻe wzóaḻene' ḻe', bennen' žape chi'e ḻe'.

Da' bchaḻj Pablo ḻo yež Roma

17 Ža chonne ža, Pablon' bḻiže' benne' blo ka' chegak benne' judío ka', benne' nníta'gake' ḻo yež Roma. Kate' ba zej ndobe' gan zoa Pablon', ḻe' gože' ḻégake':

—Ḻe'e, ljéža'do' ka', ḻa'kze bi be bena' chegak benne' wláž chežo ka', na' kege chegak da' žónteze žonžo kan bengak x̱a x̱to'žo ka', benne' judío ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén bdégake' neda' ḻo na'gak benne' Roma ka', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, nich wséjwgake' neda' liž ya. 18 Naž kate' ba wnnábgekle benne' Roma ka' neda', gónegekle' wsángake' neda', dan' gókbe'egekle' bi nbaga'a ẕia gata'. 19 Benne' judío ka' bséjwgake' x̱nezgak benne' ka' gónegekle' wsángake' neda', na' ben byenen wnnaba' cha'a ḻaw benne' Sésar nich wchi'a ḻaže'e neda', na' kege nich yesbaga'a benne' wláž chežo ka' ẕia. 20 Che ḻen bḻiža' ḻe'e nich ḻe'ela' ḻe'e, na' wcháḻjḻena' ḻe'e, dan' nžeja' do ya ni dan' žx̱en ḻaža'a da' žx̱en ḻáže'žo žo'o, benne' Israel ka', gon Dios da' bchebe ḻaže'e gonne' chežo.

21 Naž ḻégake' belyi'e Pablon':

—Bi na' si'to' nitó diža' da' zan' gan nbab Judea kan nak che da' žaken chio', na' bi na' ḻa' nitó benne' lježžo nga, benne' judío, nich wḻoe'ele' neto' cha' zoa no benne' bi da' ẕnnie' chio'. 22 Na'a, žénelto' yenlto' da' nno', da' žejḻi'o, dan' nnezlto' yógo'te latje ẕnnegak benách ka' chegak benne' ka' zej nzi' ḻo ná'gake' diža' koben'.

23 Ka' goken, Pablon' bžie' bia' to ža, na' ža na' benne' zan bdóbgake' gan zoe'. Wzó ḻaw Pablo zildo', na' góḻtele', bzejni'ile' ḻégake', na' bzenle' ḻégake' kwáselo kan ẕnna bia' Dios. Gónele' wḻoe'ele' ḻégake' nak dot da' li da' ẕchaḻje' kan nak che Jesusen'. Nich gone' ki bkonle' žin da' bchi'le Moisés, na' da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 24 Baḻe' wẕí' ḻo ná'gake' da' bchaḻj Pablon', san yezíka'gake' bi bejḻé'gaken'. 25 Dan' gok chóplegake', wzó ḻáwgake' žezá'gake' ga na', na' Pablon' gože' ḻégake', na' wnné':

—Nakkze da' li da' wnná Dios Be' La'y ḻo na' Isaías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, dan' bzejni'ile' x̱a x̱to'žo ka', katen' wnné':

26 Wyéj ḻawgak benne' ka', na' yé'gako'-ne':

Wzé nagle, san bi chejní'ilele.

Wíale, san bi ḻé'elele.

27 Benne' ki nak zide yichj ḻáẕdo'gake'

na' bi be žazen ḻo yichj ḻáẕdo'gake'.

Žóngake' kan žongak benne' ḻo choḻe ka'.

Bi ẕḻé'egekle' ḻen yej ḻáwgake'

na' bi žéngekle nággake',

na' bi žejní'il yichj ḻáẕdo'gake'

na' bi žénegekle' yeyákgake' che Dios

nich gak yeyóngaka'-ne'.

28 Na'a, žaḻa' nnézlele da' ni. Dios žseḻe'e neto' ḻawgak benách zi'to' ka' nich yelágake', katen' yéngekle' x̱tiže'e.

29 Kate' beyóž bchaḻj Pablon' da' ki, naž bežojgak benne' judío ka', na' želdíḻ díža'gake' ḻa' ḻégakze'.

30 Pablon' bga'ne' ga na' chopiz, na' wzóe' to ḻo yo'o gan žiẕjwe', na' wdape' ba la'ne yógo'te benne' ka' bedjwíagake' ḻe'. 31 Ḻen yeḻa' wechóg ḻaže' bchaḻje' kan ẕnna bia' Dios. Bsedle' benách ka' kan nak che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' bi wzóa no benne' wsejwe' x̱neze'. Ka'kze naken.

ROMANOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ ROMA

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús ḻo yež Roma

1 Neda', Pablo, naka' benne' ndo'w che Jesús, Benne' Criston', na' wbás chie', dan' bḻiž Dios neda', na' wžekze' neda' nich wchaḻja' diža' chawe' chien'.

2 Bchebe ḻaže' Dios ža ni'te seḻe'e diža' chawen' chežo. Bene' ki ḻo na'gak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe', na' ḻégake' bzójgake' x̱tiže'e ḻe'e yiche la'y che Dios. 3 Bzójgake' yógo'te da' žaḻa' gon ẕí'nkze Dios, Bennen' nake' X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. Ḻo yeḻa' benách chie' nake' ẕa'só Dabí, bennen' wnná bi'e benách Israel ka', 4 san kan nak be' nakkze', da' naken la'y, nak bia' nake' Ẕi'n Dios, na' nape' dot yeḻa' wak. Nak bia' naken ki dan' bebane' ḻo yeḻa' got. 5 Ni'a che da' ben Jesús, Benne' Criston', ẕzi'žo da' žonn Dios chežo ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', na' bzoe' neda' wbás chie' nich ḻo wlaze' Ḻe' gona' ga benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga chejḻé'gake' chie' Ḻe', na' góngake' kan ẕnna x̱tiže'e. 6 Benle ḻe'e da' ẕinnj tẕen ḻen benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, san na'a ba bḻiž Dios ḻe'e nich gakle che Jesús, Benne' Criston'.

7 Dios nži'ile' ḻe'e, na' bḻiže' ḻe'e nich gakle che Ḻeze'. Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Žénele Pablo chejwíe' benách ka' che Jesús ḻo yež Roma

8 Ẕzo ḻawa' ẕzoja' chele da' ni. Dan' nakžo che Jesús, Benne' Criston', žapa' Dios: “Žóx̱keno'” kan nak chele yógo'tele, dan' ẕchaḻjgak benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga kan žejḻe'le chie' Ḻe'. 9 Dot ḻaža'a žona' x̱chin Dios, na' ẕchaḻja' diža' chawen' kan nak che Ẕi'ne'. Nnézkzele Dios ẕcháḻjḻenteza'-ne', na' ẕnnabla'-ne' gon chawe'e ḻe'e. 10 Ẕnnábtezla' Dios, cha' naken da' žénele' Ḻe', gonne' neda' latje yedjwía' ḻe'e. 11 Ki ẕnnabla'-ne' dan' žak ḻaža'a ḻe'ela' ḻe'e nich gak gona' ga gata' chele to da' wneẕjw Dios Be' La'y chele, da' gonen ga gólele ḻo da' nak che X̱anžon'. 12 Dan' žénela' naken gon chochžo tožo yetožo, dan' žejḻe'žo to tožo che Jesús, Benne' Criston'.

13 Ẕí'na'do' ka', žénela' nnézlele da' ni. Gok ḻaža'a zan chi'i yida' gan zoale, san na' zejte na'a bi na' gonnen chia'. Žénela' yida' gan zoale nich gona' ga yebéḻenlele da' ẕchaḻja', kan žebéḻengeklen yezika' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 14 Zoa da' nbaga'a chegak yógo'te benách, chegak benách ka' nníta'gake' yež gawze ka', na' chegak benách ka' nníta'gake' yež zi'to' ka', chegak benách ka' zej nsedle', na' chegak benách ka' bi zej nsedle'. 15 Che ḻen, kan sáke'la' gona', ba zoa' wchaḻja' diža' chawen' gan zoale ḻe'e ḻo yež Roma.

Yeḻa' wak ẕen che diža' chawen'

16 Bi žedoe'ela' ẕchaḻja' diža' chawen', dan' napen yeḻa' wak che Dios nich yeslán yógo'te benne' ka' žejḻé'gaken'. Gan ẕzo ḻaw, žénele Dios yéngeklen benne' judío ka', na' te na' yéngeklen benách zi'to' ka'. 17 Diža' chawen' ẕḻoe'elen žo'o Dios gone' ga yeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe', cha' chejḻe'žo chie' Ḻe', na' bi gak chope ḻáže'žo. Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “No benne' nake' chawe' dan' žejḻi'e che Dios, gata' yeḻa' nban chie'.”

Ẕia da' zej nbaga' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga

18 Dios, Bennen' zoe' ya'abá, bḻoe'ele' ḻaw bi ẕḻe'ele' chawe' yógo'te benne' ka' žóngake' da' kegle, na' wsaka' zi'e ḻégake', benne' ka', ḻo yeḻa' bi nak chawe' chégake' ẕzóagake' cheḻa'ale da' naken dot da' li. 19 Ki naken chégake' dan' bḻa' da' nak bian' zoakze Dios ḻawgak yógo'te benách ka', dan' Dios na'kze bḻoe'elen' ḻaw gan nníta'gake'. 20 Ža ni'te katen' wzó ḻaw gota' yežlyó nga, na' zejte na'a ža, da' ka' ben Dios zej nak bian' da' bi gak ḻe'elžo che Dios, kan zej nak yeḻa' wak ẕen chie', na' da' nakkze' Ḻe'. Che ḻen, bi gak nnágake' bi zej nbage'e ẕia. 21 Katen' bénbia'gake' Dios, bi bka'n ẕéngake' ḻe' kan žaḻa' wká'n ẕenžo-ne', na' bi belyi'e Ḻe': “Žóx̱keno'.” Che ḻen dáche'ze beyák da' ẕza' ḻáže'gake', na' bchoḻ yichj ḻáẕdo'gake' dan' béngake' zide yichj ḻáẕdo'gake'. 22 Ḻa'kze gókgekle' žejní'iḻe'egekle', beyákgake' benne' bi nnezle ka', 23 dan' bká'ngake' yeḻa' ẕen che Dios, Benne' zóateze', na' bka'n ẕéngake' lo'a ka', da' ka' zej naken ka benne' ka' žátgakkze', na' ka bia ka' zoa x̱ílgakba', na' ka bia yix̱e' ka' želdaba' ḻo yo, na' ka bele ka' žẕob kwíngakba' ḻo yo.

24 Che ḻen Dios bebéj yichje' ḻégake' nich góngake' da' kegle ka' da' ẕze ḻáže'gake', na' ki goken, bka'n sto' kwíngake' toe' ḻen yetóe'. 25 Goken ki dan' bká'ngake' x̱tiža' Dios, da' naken dot da' li, na' wẕí' ḻo ná'gake' to da' wen ḻaže'. Wdápegake' ba la'ne, na' bka'n ẕéngake' da' ka' ben Dios, na' kege Dios na'kze, Bennen' žaḻa' wká'n ẕéntezžo. Ka'kze gaken.

26 Che ḻen Dios bebéj yichje' ḻégake' nich góngake' da' ka' ẕze ḻáže'gake' da' žóngaken ga žedoe'elžo. No'le ka' bká'ngake' yeḻa' ẕzoaḻen benne' byo, nich góngake' da' zej naken sban. 27 Ḻezka' bengak benne' byo ka', bká'ngake' yeḻa' ẕzoaḻen no'le, na' wzé ḻáže'gake' da' zej nak sban da' žóngake' toe' ḻen yetóe', na' béngake' da' žóngaken ga žedoe'elžo, dan' wnníta'ḻengake' ḻa' ljež benne' byógakze'. Benne' ka' béngake' ki ẕzáka'gake' ḻo beḻa' žen chégake' dan' bebí'i Dios chégake' da' naken tḻebe ḻen doḻan' da' béngake' dan' bká'ngake' Dios.

28 Dan' bi gónegekle' gápegake' Dios ba la'ne, che ḻen bebéj yichje' ḻégake' nich sa' ḻáže'gake' da' wen ḻaže', na' góngake' da' bi zakan'.

29 Žóntezgake' yógo'te da' bi zej nak chawe'.

Žóngake' yeḻa' sto' ka'.

Žóngake' da' kegle.

Ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape.

Bi ẕḻé'egekle' ljéžgake' ka' chawe'.

Ẕgé'egekle' ljéžgake' ka'.

Žótgake' ljéžgake' ka'.

Ẕdíḻ-ḻengake' ljéžgake' ka'.

Žon ḻáže'gekle' benách ka'.

Žónḻe'egake' da' ẕinnj.

Ẕnnégake' che ljéžgake' ka'.

30 Ẕnnágake' da' wen ḻaže' che ljéžgake' ka'.

Bi ẕḻé'egekle' Dios chawe'.

Zej nake' benne' biẕjw ka'.

Žon kwíngake' benne' blo ka'.

Ẕka'n ẕen kwíngake'.

Žíljgake' da' ẕinnj da' góngake'.

Žeží'igake' che x̱a x̱ná'gake'.

31 Zej nake' benne' bi žejní'il ka'.

Bi žóngake' da' bchebe ḻáže'gake' góngake'.

Bi zej nake' ži'i ḻaže' kan žaḻa' gákgake'.

Bi ženít ḻáwgake' che ljéžgake' ka'.

Bi žeyache' ḻáže'gekle' ljéžgake' ka'.

32 Nnézkzegekle' da' bzoa Dios to chi'ize kan žaḻa' gak chegak benne' ka' žóngake' da' ki, gátgake' to chi'ize. Ḻa'kze nnézgeklen', kégeze žóngake' ki, san žaz ḻáže'gake' benne' ka' žóngake' da' ki.

2

Chog Dios chegak benne' wen da' ẕinnj ka' gátgake'

1 Che ḻen, bi gak gon kwino' chawe', no benne' nako', cha' ẕnnio' che lježo'. Katen' ẕnnio' che lježo', žesbaga' kwino' ẕia, dan' ẕnnio' che lježo', na' ḻezka' žono' le'. 2 Nnézkzelžo kan ẕchi'a ḻaže' Dios. Ḻo da' naken dot da' li ẕchi'a ḻaže'e benne' wen da' ẕinnj ka'. 3 Le' ẕnnio' chegak benne' ka' žóngake' da' kegle, na' ḻezka' žono' le'. ¿Žeklo' wdé gónzele Dios kate' wchi'a ḻaže'e le'? 4 ¿Ẕka'no' ka'ze yeḻa' ži'i ḻaže' che Dios, na' yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chie', na' kan žone', ẕžele' nich že'e le'? ¿Bi nnézkzelo' Dios žónḻene' le' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie' nich gata' chio' latje yeyát ḻažo'o? 5 Ḻo yeḻa' ḻaẕdo' zižje chio' bi beyát ḻažo'o. Che ḻen ẕtobo' yeḻa' ẕzaka' da' yebí'i Dios chio' kate' wchi'a ḻaže'e benne' ka', na' gak bia' naken kan žaḻa' gon Dios kate' choge' chegak benne' wen da' ẕinnj ka' gátgake'. 6 Ḻa' ža na'ze yebi'ikze Dios che to to benne' kan zej nak da' béngake' to toe'. 7 Wneẕjwe' yeḻa' nban da' zejlí kanne chegak benne' ka' žóntezgake' da' naken chawe', na' že' ḻáže'gake' sí'gake' da' chawe' da' ẕneẕjw Dios, na' žénegekle' yežójgake' chawe' ḻawe' Ḻe', nich sóagake' nbángake' to chi'ize. 8 Dios, ḻo yeḻa' ẕža'a chie', wsaka' zi'e benne' ka' ẕží'igake' che x̱tiže'e, benne' ka' bi žénegekle' góngake' kan ẕnna da' naken dot da' li, san žóngake' da' bi naken chawe'. 9 Sáka'gak yógo'te benne' ka' žóngake' da' kegle, na' gak nyache' ḻáže'gake'. Ga ẕzo ḻaw gaken ki chegak benne' judío ka', na' ḻezka' gaken chegak benách zi'to' ka'. 10 Dios gon chawe'e yógo'te benne' ka' žóngake' da' naken chawe', na' gape' ḻégake' ba la'ne, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'gake'. Ga ẕzo ḻaw gone' ki chegak benne' judío ka', na' ḻezka' gone' chegak benách zi'to' ka'.

11 Ki wchi'a ḻaže' Dios benách ka', na' Ḻe' ẕḻe'ele' yógo'te benách ka' ka zej nakkze'. 12 Gatgak yógo'te benách ka' žóngake' doḻa', ḻa'kze bi žákbe'egekle' ẕží'igake' che x̱tiža' Dios dan' bi na' yéngekle' x̱tiže'e. Ḻezka', ka nak da' ẕnna x̱tiža' Dios, Ḻe' wchi'a ḻaže'e yógo'te benne' ka' zej nzi'e x̱tiže'e, san žóngakkze' doḻa'. 13 Ki gaken dan' benne' ka' žénzegekle' x̱tiža' Dios bi zej nake' chawe' ḻawe' Ḻe', san yeyakgak chawe' benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e na'. 14 Ka nak chegak benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka', san žóngakkze' kan ẕnna x̱tiža' Dios ḻa'kze bi na' yéngeklen', zoa to da' bzoa Dios ḻo yichj ḻáẕdo'gake' da' žsedlen ḻégake'. 15 Benne' ki ẕḻoé'egekle' ḻaw žon žin x̱tiže'e da' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'gake'. Da' žon da' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'gake' nak bian' naken ki. Kan ẕza' ḻáže'gake', žesbága'gake' ljéžgake' ka' ẕia, o žebéj ljéžgake' ka' chawe' toe' yetóe'. 16 Ki yebí'i Dios chégake' ža na' katen' wchi'a ḻaže'e yógo'tegake' ḻo na' Jesús, Benne' Criston', kan zej nak da' béngake', na' kan nak da' wzá' ḻáže'gake'. Ki žsedle diža' chawen' da' ẕchaḻjan'.

Da' žongak benne' judío ka', na' da' wnnakze Dios

17 Ḻe'e ẕnnale nakle benne' judío ka', na' žx̱en ḻáže'le yelale dan' žonle kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' ẕka'n ẕen kwinle dan' žéklele nónbia'le Ḻe', 18 na' nnézkzelele da' žénele Dios gonle, na' da' wnnakze' Ḻe', da' žsédlele ḻe'e, na' žákbe'elele da' naken dot chawe'. 19 Zej nnita' benne' ka' ẕdágake' ga yoble, kan žongak benne' ḻo choḻe ka'. Žéklele wak wzejní'ilele benne' ka' zej nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake'. 20 Žéklele wak wsédlele benne' ka' bi žejní'igekle', na' benne' ka' žejní'igekle' láte'do'ze, dan' nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios da' žsedlen benách ka' kan nak yeḻa' žejní'il da' naken dot ḻi ḻaže', na' da' naken dot da' li. 21 Na'a, ḻe'e žsédlele yezika' benách ka'. ¿Bi žaḻa' wsédl kwinle? Ḻe'e ẕnnale: “Bi kwano'”. ¿Ẕbanle ḻe'e? 22 Ḻezka' ẕnnale: “Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'”. ¿Žonle ḻe'e doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'? Ḻe'e bi ẕḻé'elele chawe' lo'a ka'. ¿Ẕbanle ḻe'e da' zej že' ḻo yodo' chégaken? 23 Ẕka'n ẕen kwinle dan' nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios. ¿Ẕka'nle ḻe'e Dios ka'ze, dan' ẕzoale da' wnnakze' Ḻe' cheḻa'ale? 24 Nyejw ḻe'e yiche la'y kan žonle, dan' ẕnnan: “Ni'a che da' žonle ḻe'e, benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka' ẕnne zí'gake' che Dios.” 25 Wak yebéḻenlele da' nžogen ḻo beḻa' chele, benne' byo ka', dan' nak bian' nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios, cha' žonle kan ẕnna x̱tiže'e, san cha' ẕzoale da' wnnakze' Ḻe' cheḻa'ale, ba beyakle ka zej nak benne' ka' bi zej nake' che Dios. 26 Che ḻen, benne' byon', benne' bi nžog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian' no benne' byo nzi' ḻo ne'e x̱tiža' Dios, san žone' dot kan ẕnna x̱tiže'e, benne' ni nake' ḻaw Dios ka to benne' byo nžog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian', ḻa'kze bi nžogen ḻo beḻa' chekze'. 27 Benne' byon' bi nžog ḻo x̱peḻe'e da' nak bian' no benne' nzi' ḻo ne'e x̱tiža' Dios, san žone' dot da' ẕnna x̱tiže'e, ka žon benne' ni ẕḻoe'elen nbága'le ḻe'e ẕia, ḻa'kze nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios, na' nžog ḻo beḻa' chele dan' nak bian' naken ki, san bi žonle kan ẕnna x̱tiže'e na'. 28 Cha' to benne' judío nakzen' ḻo beḻa' žen chie', bi nakkze' benne' judío, na' da' nak bian' da' nžogzen ḻo beḻa' chie' bi naken ḻi ḻaže'. 29 Bennen' nake' ki ḻo yichj ḻáẕda'we' nake' da' li benne' judío, benne' nake' che Dios, na' da' nak bia' nzi' ḻo ne'e x̱tiža' Dios da' naken ḻi ḻaže' naken to da' yo'on ḻo yichj ḻáẕda'we'. Da' nak bian' da' naken ḻi ḻaže' naken che be' nakkzžo, na' kege che yeḻa' benachze chežo. Bennen' nake' che Dios ki, bi žápegak benách ka' ḻe' ba la'ne, san Dios na'kze žape' ḻe' ba la'ne.

3

1 Cha' ki naken, ¿biẕ da' chawe' žaken che to benne' dan' nake' benne' judío? ¿Biẕ da' chawe' žaken che benne' byo, benne' judío, dan' nžog da' nak bian' ḻo x̱peḻe'e? 2 Da' cháwe'ḻe'e naken chie', na' da' zan kan zej naken. Da' naken blo, Dios bdie' diža' la'y chie' ḻo na'gak benne' judío ka'. 3 Baḻe' bi žejḻé'gake' che Dios. ¿Žeklo' bi gon Dios kan ẕnna x̱tiže'e dan' bi žejḻé'gake' chie' Ḻe'? 4 Bi gaken ki. Žaḻa' gákbe'elžo žónteze Dios kan ẕnna x̱tiže'e, ḻa'kze žon ḻáže'gak yógo'te benách ka'. Kan nak chie' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Gak bia' nako' chawe' dan' žono' kan ẕnno',

na' yežojo' chawe' cha' no benne' wchi'a ḻaže'e Le'.

5 Kate' žonžo da' kegle, Dios ẕnne' bi nak chawe' da' žonžo. Da' ni nak bian' Dios nake' chawe'. Zej nnita' benne' ka' ẕnnágake': “Da' kegle da' žonžo nak bian' Dios nake' chawe', na' che ḻen bi žaḻa' wsaka' zi'e žo'o.” 6 Bi naken ki. Chela' ga'n ẕen Dios ni'a che da' kegle da' žonžo, ¿nakx̱kze gak wchi'a ḻaže'e benách ka' nníta'gake' yežlyó nga? 7 Kate' no benne' žon ḻaže'e, Dios ẕnne' bi ẕchaḻj bennen' da' naken dot da' li kan žone' Ḻe'. Da' ni nak bian' nak dot da' li da' ẕnnakze Dios. Zej nnita' benne' ka' ẕnnágake' da' žon ḻáže'gake' ḻégake' žonen ga ga'n ẕen Dios, na' bi žaḻa' choge' chégake', bi nne' zej nbage'e doḻa'. Ki ẕnnágake'. 8 ¿Nnažo: “Gonžo da' kegle nich gak da' nak chawe'?” Benne' ka' ẕnne zí'gake' chežo ẕnnágake' žsedlžo da' ki, na' naken chawe' chog Dios chégake' gátgake'.

Yógo'težo nbága'žo doḻa'

9 ¿Biẕkze nnažo na'a? Kan nak cheto' neto', benne' judío ka', ¿nákžeto' chawe' ka yezika' benách ka'? Bi nakto', dan' ba bḻoe'elto' nga, zej nbaga' benách judío ka' doḻa', na' ḻezka' zej nbaga' benách zi'to' ka' doḻa'. Yógo'težo nbága'žo doḻa'. 10 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Bi zoa nitó benne' nake' chawe', nitóe'.

11 Nitó benne' žejni'ile'.

Nitó benne' žilje' Dios.

12 Yógo'tegake' ẕdágake' ga yoble; yógo'tie' zej nnitle'.

Nitó benne' žone' da' nak chawe', nitóe'.

13 Lbá'gake' zej naken ka yežw ba ka' da' zej nyaljwn.

Ḻen da' ẕnnágake' žon ḻáže'gekle' ljéžgake' ka'.

Diža' da' žežojen žoá'agake' naken ka da' yožen laye' bele snia ka'.

14 Ḻen da' ẕnnágake', ẕnne zí'gake' chegak benne' ka'.

15 Nníta'gake' ẕbézgake' nich gótgake' benách ka'.

16 Ẕbía yí'tezgake', na' žsaka' zí'tezgake' ljéžgake' ka'.

17 Bi gak gá'nḻengake' ljéžgake' ka' cháwe'do'.

18 Bi ẕžébegake' Dios.

19 Nnezlžo bchaḻj Dios yógo'te da' ki, da' ži'e benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' x̱tiže'e. Che ḻen bi gak nitó benne' nne' bi nbage'e doḻa', na' yógo'te benách, benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó nga, Dios wchi'a ḻaže'e ḻégake'. 20 Že' ḻáže'gak benne' judío ka' góngake' da' ẕnna x̱tiža' Dios nich yeyákgake' chawe', san bi gak nitó benne' yeyake' chawe' ki, dan' bzoa Dios da' wnnakze' nich gákbe'elžo nbága'žo doḻa', dan' bi žonžo dot da' wnnakze' Ḻe'.

Yelažo dan' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Cristo

21 Na'a, ba bḻa' ḻaw kan gak yeyakžo chawe' ḻaw Dios. Bi gak yeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe' cha' žónzežo kan ẕnna x̱tiže'e, ḻa'kze nyejw ḻe'e yiche la'y da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, dan' ẕḻoe'elen kan gak yeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe'. 22 Dios žonkze' ga žeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe' dan' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston', na' gone' ga yeyakgak chawe' yógo'te benne' ka' chejḻé'gake' chie' Ḻe'. Tḻebe zej nak yógo'te benách, 23 dan' yógo'tie' béngake' doḻa', na' bi zej nake' chawe' kan nak Dios dot chawe'. 24 Dios, ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', žonze' ga žeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe', na' beyone' žo'o chawe' dan' Jesús, Benne' Criston', beya'we' žo'o. 25 Ki goken dan' Dios bdie' Jesús, Benne' Criston', ḻo yeḻa' got ḻo wlazžo žo'o. Ḻe' bḻalje' x̱chene', da' žeká'n doḻa', dan' žaken chežo cha' žejḻe'žo chie' Ḻe'. Ki ben Dios nich gak bia' Ḻe' nake' chawe', ḻa'kze ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chie' bzoe' cheḻa'ale doḻa' ka' da' benžo ža ni'te. 26 Ki ben Dios, na' bḻoe'el kwine' chawe' ža ni zoažo na'a, na' ẕga'ne' chawe' ḻa'kze žeké'e doḻa' da' zej nbaga' benách ka', na' žone' ga žeyákgake' chawe' cha' žejḻé'gake' che Jesús, Benne' Criston'.

27 ¿Wak wká'n ẕen kwinžo dan' nakžo chawe' ḻaw Dios? Bi gakžo. ¿Biẕ chen'? Naken dan' belažo, kege dan' žonžo kan ẕnna x̱tiža' Dios, san dan' žejḻé'zežo che Jesús, Benne' Criston'. 28 Na'a, nnezlžo žeyák chawe' to benne' ḻaw Dios dan' žejḻi'e che Jesús, Benne' Criston', na' kege dan' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios.

29 ¿Nak Dios Dios chégakze benne' judío ka'? ¿Bi nake' ḻezka' Dios chegak benách zi'to' ka'? O', ḻezka' nake' Dios chegak benách zi'to' ka', 30 dan' zoa toze Benne' nake' Dios. Dios na' žone' ga žeyakgak chawe' benne' judío ka' ḻawe' Ḻe', benne' byo ka' nžog ḻo beḻa' chégake' dan' nak bian' nzi' ḻo ná'gake' x̱tiže'e. Ki žone' Ḻe' dan' žejḻé'gake' che Jesús, Benne' Criston', na' ḻezka' gone' ga yeyakgak chawe' benne' zi'to' ka' ḻawe' Ḻe', benne' byo ka' bi nžog ḻo beḻa' chégake' dan' nak bian'. 31 Na'a, cha' belažo dan' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston', ¿wak nnažo biž zaka' da' bchi'le Dios žo'o? Bi gakžo, san yeḻa' žejḻé' chežo ẕḻoe'elen nak choch x̱tiže'e na'.

4

Da' ben Bran žsedlen žo'o

1 ¿Biẕkze nnažo na'a? ¿Nakx̱ beyák Bran, x̱a wdé cheto', benne' judío ka', chawe' ḻaw Dios? 2 Chela' beyák Bran chawe' ḻaw Dios dan' wzóa da' benkze' ḻe', wak wká'n ẕen kwine', san kege ḻaw Dios. 3 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bran bejḻi'e che Dios, na' che ḻen Dios bḻe'ele' ḻe' ka benne' chawe' ḻawe' Ḻe'.” 4 Cha' zoa no benne' žone' x̱chinžo, da' žíẕjwžo-ne' bi naken to da' žonnžo chie', san naken to da' nbága'žo chie'. 5 Ḻezka' cha' to benne' žejḻe'ze' che Dios, ḻa'kze bi be žin bene', Dios, Bennen' žone' ga žeyakgak chawe' benne' ka' ḻawe' Ḻe', benne' ka' bi zej nake' chawe', ẕnne' nake' chawe' ḻawe' ḻe' dan' žejḻi'e chie' Ḻe'. 6 Ḻezka' bchaḻj Dabí kan žaken da' chawe' che no benne', Dios ẕnne' nake' chawe' ḻawe' Ḻe' ḻa'kze bi be žin bene'. 7 Ki wnná Dabín':

Ba nez ẕen naken che bennen' Dios ženít ḻawe' chie' ka nak da' kegle da' bene'.

Na' žeké'e doḻa' da' nbage'e.

8 Ba nez ẕen naken che bennen', Dios bi žesbage'e ḻe' ẕia ni'a che doḻa' da' bene'.

9 ¿Žak da' chawe' ni chégakze benne' byo ka' nžog ḻo beḻa' chégake' dan' nak bian' nzi' ḻo ná'gake' x̱tiža' Dios, o ḻezka' žaken chegak benne' byo ka' bi nžog ki ḻo beḻa' chégake'? Ba wnnákzežo beyák chawe' Bran na' ḻaw Dios dan' bejḻi'e chie' Ḻe'. 10 ¿Batx̱ beyák chawe' Bran na'? ¿Goken katen' ba nžog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian', o goken zga'ale? Bi goken kate' ba nžogen ḻo x̱peḻe'e, san zga'ale goken. 11 Bran na' bejḻi'e che Dios katen' bi na' chog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian'. Wdé na' bchog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian', dan' ẕḻoe'elen ba beyake' chawe' ḻaw Dios. Goken ki nich gak Bran na' ka x̱agak benne' ka' chejḻé'gake' che Dios, ḻa'kze bi nžog ḻo x̱péḻa'gake' dan' nak bian'. Dan' žejḻé'gake' che Dios, gak nna Dios zej nake' chawe' ḻawe' Ḻe'. 12 Nak Bran na' x̱a wdé chegak benne' judío ka', benne' žejḻé'gake' che Dios. Kégeze nake' x̱agak benne' byo ka' nžog ḻo beḻa' chégake' dan' nak bian', san ḻezka' nake' x̱agak benne' ka' žóngake' kan ben Bran na', dan' žejḻé'gake' che Dios kan ben Bran na' kate' bi na' chog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian'.

Da' wnnacze Dios gata' chežo dan' žejḻe'žo chie' Ḻe'

13 Bchebe ḻaže' Dios bi da' wneẕjwe' che Bran na', na' chegak ẕa'sóe' ka', gata' chégake' yežlyó ngakze. Gaken ki, kege dan' žóngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios, san dan' beyákgake' chawe' ḻawe' Ḻe' dan' žejḻé'gake' chie'. 14 Chela' yežlyó nga gata' chégakze benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios, bi gon byenen chejḻe'žo chie', na' gak da' bchebe ḻaže' Dios to da' bi zaka'. 15 X̱tiža' Dios ẕḻoe'elen žo'o nbága'žo ẕia, da' žonen ga chog Dios chežo gatžo. Gan bi na' žin da' wnnakze Dios, bi gak bága'gak benách ka' ẕia dan' bi béngake' kan wnnakze' Ḻe'.

16 Che ḻen žebelžo dan' žaḻa' si'žo dan' bchebe ḻaže' Dios dan' žejḻe'žo chie' Ḻe', dan' nak bian' naken to da' žonnze' chežo. Ki naken nich gak bia' gata' dan' bchebe ḻaže' Dios gonne' chegak yógo'te ẕa'só Bran na', kégeze chegak benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' da' wnnakze Dios, san ḻezka' chegak benne' ka' žejḻé'gake' che Dios kan bejḻé' Bran na' che Dios. Bran na' nake' ka x̱ažo yógo'težo žo'o, nolžo žejḻe'žo che Dios. 17 Ki naken kan nyejw ḻe'e yiche la'y kan Dios gože' Bran na', dan' ẕnnan: “Bzoa' le' ka x̱agak benách ka' nníta'gake' dot yežlyó.”

Ki naken, ḻaw Dios, Bennen' bejḻé' Bran na' chie', nak Bran na' ka x̱ažo yógo'težo. Dios na' žesbane' benne' gat ka', na' ẕchaḻje' che to benne' bi na' soe' kan ba zoakze bennen' bi na' soe'.

18 Ki naken dan' Dios gože' Bran na': “Benne' zante gakgak ẕa'só' ka'.” Bran na' bejḻi'e che Dios, na' bx̱en ḻaže'e Dios gone' dan' bchebe ḻaže'e wneẕjwe' chie', ḻa'kze bi gok ḻe'ele' dan' žx̱en ḻaže'e si'e, na' ka' goken, wyó'o ḻo ne'e gake' x̱agak benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga. 19 Bran na' bi gok chop ḻaže'e kan žejḻi'e che Dios, ḻa'kze ba zeje' ka to gaywá' yiz, na' bejsá' ḻaže'e kan nak che beḻa' žen chie', da' ba natkzen dan' ba ngóleḻi'e, na' ḻezka' kan nak che Sara, ẕo'le', nake' no'le wbíž. 20 Bi gok chop ḻaže'e, na' bi goke' benne' bi žejḻé' kan nak da' bchebe ḻaže' Dios gone' chie', san gokže' choch dan' bejḻi'e che Dios, na' bka'n ẕene' Dios. 21 Dot ḻaže'e bx̱en ḻaže'e Dios, nape' yeḻa' wak gone' dot dan' bchebe ḻaže'e gone'. 22 Che ḻen, Dios bzoe' che Bran na' nake' chawe' ḻawe' Ḻe' dan' bejḻi'e chie' Ḻe'.

23 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Dios bzoe' chie' nake' chawe' ḻawe' Ḻe'.” Ki nyejwn ḻe'e yichen', kégeze nich yebéḻenlen Bran na', 24 san nich yebéḻenlžon ḻezka' žo'o. Dios gone' ga yeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe' cha' chejḻe'žo chie' Ḻe', besbane' X̱anžo Jesusen' ḻo yeḻa' got. 25 Jesusen', Dios bdie' Ḻe' nich gote' ni'a che doḻa' da' nbága'žo žo'o, na' besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got, nich gak gone' ga yeyakžo žo'o chawe' ḻawe' Ḻe'.

5

Da' žata' chežo dan' ba beyakžo chawe' ḻaw Dios

1 Na'a, ẕnna Dios ba beyakžo chawe' ḻawe' Ḻe' ni'a che da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston', cha' žejḻe'žo chie' Ḻe', na' che ḻen ba begá'nḻenžo Ḻe' cháwe'do'. 2 Dan' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston', žebéḻenlžo da' žonn Dios chežo, dan' žon chochen ḻáẕdo'žo. Žebelžo dan' žx̱en ḻáže'žo gata' chežo yeḻa' baní' che Dios. 3 Kégeze ki žebelžo, san ḻezka' žebelžo kate' ẕzáka'žo, dan' nnezlžo da' ẕzáka'žo žsedlen žo'o kwezžo ẕen ḻaže'. 4 Kate' ẕbezžo ẕen ḻaže' žežojžo chawe' ḻaw Dios, na' kate' ba bežojžo chawe' ḻawe' Ḻe' žx̱en ḻáže'žo Ḻekze' gákḻene' žo'o. 5 Kate' žx̱en ḻáže'žo Ḻe', bi žak chope ḻáže'žo. Ki naken dan' yeḻa' nži'il che Dios ḻen žo'o yo'on yichj ḻáẕdo'žo. Dios Be' La'y, Bennen' bseḻa' Dios chežo, žone' ga žaken chežo ki.

6 Katen' bi gok yelažo žakze chežo, kate' bžin ža, Benne' Criston' gote' ḻo wlazžo žo'o, kate' ne gokžo benne' doḻa' ka'. 7 Bi yénele no benne' gate' ḻo wláz to benne' chawe'. Wak no benne' wechóg ḻaže'e gate' ḻo wláz to benne' nake' dot chawe'. 8 Dios ẕḻoe'ele' žo'o kan nží'iḻe'ele' žo'o, dan' got Benne' Criston' ḻo wlazžo žo'o kate' ne gokžo benne' doḻa' ka'. 9 Ba beyakžo chawe' ḻaw Dios dan' got Benne' Criston' ḻo wlazžo žo'o, katen' bḻalje' x̱chene'. Che ḻen žx̱en ḻáže'žežo Ḻe' yeslé' žo'o ḻo ža chog Dios chegak benne' doḻa' ka' gátgake' to chi'ize. 10 Katen' bi bḻe'elžo Dios chawe', Ẕi'nkze Dios gote' ḻo wlazžo žo'o nich gak yeyakžo toze ḻen Dios. Na'a, dan' zoa nban Bennen' bene' ga ba beyakžo toze ḻen Diosen', žx̱en ḻáže'žežo yelažo to chi'ize. 11 Ḻezka' žebelžo ḻaw Dios ni'a che da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston', dan' ba beyakžo toze ḻen Diosen' ni'a che da' bene' Ḻe'.

Da' ben Adán, na' da' ben Benne' Cristo

12 Bḻa' doḻa' ḻo yežlyó nga ni'a che da' ben toze benne', Adán, na' dan' bene' doḻa', ḻezka' wyó'o yeḻa' got. Che ḻen gatgak yógo'te benách ka' dan' yógo'tegake' zej nbage'e doḻa'. 13 Zga'ale kate' bḻa' da' bchi'le Dios ḻo yežlyó nga, bengak benách ka' doḻa', benne' ka' wnníta'gake' yežlyó nga, na' gótgake', san Dios bi besbage'e benne' ka' ẕia dan' bi béngake' ka ẕnna x̱tiže'e. Ki goken dan' bi na' žin da' bchi'le' Ḻe' gan wnníta'gake'. 14 Kate' wzó ḻaw zoa Adán, na' zejte ža wzóa Moisés gotgak yógo'te benách ka' dan' wbága'gake' doḻa', ḻa'kze bi bzóagake' cheḻa'ale to da' wnnakze Dios kan ben Adán na'. Yógo'te benách ka' zej nake' toze ḻen Adán na' dan' zej nake' ẕa'sóe' ka'. Da' ni ẕḻoe'elen žo'o kan gakgak yógo'te benách ka' toze ḻen Benne' Criston', benne' ka' chejḻé'gake' chie' Ḻe'.

15 Da' žonnze Dios chežo bi naken ka da' goken chežo ni'a che doḻan' da' ben Adán na'. Ni'a che doḻan' da' ben toze bennen', gatgak yógo'te benách ka'. Da' ẕénḻe'eže naken da' žonnze Dios chežo, dan' naken yeḻa' nban da' zejlí kanne. Žonne' chežo da' ni ni'a che da' ben yetoze Benne', Jesús, Benne' Criston'. 16 Da' žonnze Dios chežo bi naken tḻebe ka da' goken chežo ni'a che doḻan' da' ben toze bennen'. Da' bchog Dios che Adán na' ni'a che doḻan' da' bene', ḻezka' bchog Dios chegak yógo'te benách ka'. Dan' žonnze Dios chežo naken nich gak yeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe' ḻa'kze nbága'žo doḻa' zan. 17 Wyó'o yeḻa' got yežlyó nga ni'a che doḻan' da' ben toze bennen'. Ni'a che da' ben yetoze Bennen', Jesús, Benne' Criston', gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chegak benne' ka' yeyákgake' chawe' ḻaw Dios, dan' naken da' žonnze Dios chežo.

18 Dios bchoge' chegak yógo'te benách ka' gátgake' ni'a che doḻan' da' ben toze bennen'. Ḻezka' yógo'te benách ka' gak yeyákgake' chawe' ḻawe' Ḻe' ni'a che da' nak chawe' dan' ben yetoze Bennen', na' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'. 19 Beyakgak benne' zan wen doḻa' ka' dan' bi ben toze bennen' kan ẕnna x̱tiža' Dios. Ḻezka' benne' zan yeyákgake' chawe' ḻaw Dios dan' ben yetoze Bennen' kan ẕnna x̱tiža' Dios.

20 Wyó'o da' wnnakze Dios ḻo yežlyó nga nich gak bia' zej nbaga' benách ka' doḻa'. Dan' gok bia' zej nbage'e doḻa', ḻezka' gok bia' ẕénḻe'eže nak da' žonnze Dios chegak benách ka'. 21 Gota' yeḻa' wak che doḻa' goten žo'o. Ḻezka' da' žonn Dios chežo napen yeḻa' wak gonen ga yeyakžo chawe' ḻawe' Ḻe' ni'a che da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' gonen ga gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo.

6

Zoažo nbanžo ni'a che Jesús, Benne' Cristo

1 ¿Biẕkze nnažo na'a? ¿Žaḻa' gonžo doḻa' nich ḻo yeḻa' nži'il che Dios Ḻe' yenít ḻawe'e chežo da' zanže? 2 ¡Bi gónkzežon! Nak chežo ka ba gotžo to chi'ize nich biž gonžo doḻa'. ¿Nakx̱kze gak gónžežo doḻa'? 3 ¿Bi nnézlele kan naken chežo? Cha' bezoažo nis nich yeyakžo toze ḻen Benne' Criston', dan' bezoažo nis ẕḻoe'elen žo'o ba wdežo ḻo yeḻa' got tẕen ḻen Ḻe'. 4 Kan goken, gótḻenžo-ne' tẕen, ḻezka' bgáche'ḻenžo-ne' tẕen ḻo yežw ba katen' bezoažo nis. Kan ben Dios, ḻen yeḻa' wak ẕen chie' besbane' Benne' Criston' ḻo yeḻa' got, ḻezka' bene' ga bebánḻenžo tẕen Jesusen' nich gakžo benách kobe chie' ka'.

5 Cha' bénḻenžo tẕen Benne' Criston', na' gotžo kan gote' Ḻe', ḻezka' gónḻenžo-ne' tẕen, yebanžo ḻo yeḻa' got kan bebane' Ḻe'. 6 Ba nnézkzelžo da' ni: yeḻa' benách chežo da' wzóan zga'ale, wdá'ḻenen Ḻe' tẕen ḻe'e yag kroze nich kwia yi' yeḻa' benách chežo da' bénḻenžon doḻa', nich biž nna bia' da' nak doḻa' žo'o. 7 Cha' nakžo toze ḻen Bennen' gote' ni'a che doḻa', na' ba beyakžo chawe' ḻaw Dios, biž nbága'žo doḻan', na' biž yo'ožo ḻo na' doḻa'. 8 Na'a, cha' nátḻenžo tẕen Benne' Criston', žejḻe'žo yebánḻenžo-ne' tẕen, 9 dan' nnezlžo ba bebán Benne' Criston' ḻo yeḻa' got, na' biž gate'. Che ḻen biž bi gak gon yeḻa' got na' chie' Ḻe'. 10 Kan goken, gote' Ḻe', toze chi'i gote' ni'a che doḻa' da' wbága'žo žo'o, san kan naken, zoe' nbane', nbánḻene' Dios. 11 Ḻezka' žaḻa' géklele ḻe'e naken chele ka ba nátkzele nich biž gonle doḻa', san zoale nbanle nich gonle kan ẕnna x̱tiža' Dios, dan' nakle toze ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

12 Che ḻen, bi we'le latje da' naken doḻa', nich bi gonen ga gonle doḻa' ḻo beḻa' žen chele da' gatkzen. Biž gonle kan nak da' ẕze ḻáže'le da' kegle ḻo beḻa' žen chele. 13 Bi wdé kwinle ḻo na' da' naken doḻa', na' bi gonle da' kegle, san le wdé kwinle ḻo na' Dios dan' ba bebanle ḻo yeḻa' got, na' le wdé beḻa' žen chele ḻo ne'e nich gónḻenen' da' naken chawe'. 14 Bi we'le latje da' naken doḻa', nich bi gonen ga gonle doḻa', dan' bzoa Dios ḻe'e nich gonle kan ẕnna da' chawe' chie' Ḻe', na' kege gónžele kan ẕnna da' bchi'le' benách doḻa' ka'.

Da' žsaka' ḻebe kan nak che benne' ndo'w

15 ¿Biẕkze nnažo na'a? ¿Žaḻa' gonžo doḻa' dan' biž yo'ožo ḻo na' da' bchi'le Dios benách doḻa' ka', san žonžo kan ẕnna da' chawe' che Dios? ¡Bi gonžon! 16 Ba nnézkzelele cha' wdé kwinle ḻo na' to benne' nich gakle benne' ndo'w chie' ka', na' nich gonle kan ẕnna x̱tiže'e, to chi'ize nakle benne' ndo'w ka' che bennen' žonle kan ẕnna x̱tiže'e. Ḻezka' gaken cha' wdé kwinle nich gonle doḻa' da' gonen ga gatle, o cha' wdé kwinle nich gonle kan ẕnna x̱tiža' Dios, Bennen' gone' ga yeyakle chawe' ḻawe' Ḻe'. 17 Na'a, žox̱ken Dios. Ḻa'kze zga'ale gokle benne' ndo'w ka' ḻo na' doḻa', na'a dot ḻáže'le žonle kan ẕnna x̱tiža' Dios, dan' bde kwinle ḻo nan'. 18 Dan' ba belale ḻo na' doḻa', ba beyakle ka benne' ndo'w ka' ḻo na' da' naken chawe'. 19 Ẕcháḻjḻena' ḻe'e kan žak chegak benách ndo'w ka', dan' bi žejní'ilele kwáselo ḻo yeḻa' benachze chele. Zga'ale bde kwinle tẕen ḻen beḻa' žen chele ḻo na' da' kegle, na' ḻo na' da' bi naken chawe', na' gokle ka benne' ndo'w ka' chen, na' benle x̱chin da' bi naken chawe'. Na'a, le wdé beḻa' žen chele ḻo na' da' naken chawe', nich gakle ka benne' ndo'w ka' chen, na' gonle x̱chin da' naken chawe' nich gakle benne' ka' zej nake' che Dios.

20 Katen' gokle ka benne' ndo'w ka' ḻo na' doḻa', bi benle x̱chin da' naken chawe'. 21 Na'a, ¿gok chawe' chele ni'a che da' benle zga'ale? Na'a dan' benle žonen ga žedoé'elele, na' žonen ga gat to chi'ize no benne' žonen'. 22 Na'a ba belale ḻo na' doḻa', na' nakle ka benne' ndo'w ka' che Dios, dan' žonen ga žak da' chawe' chele dan' žonen ga nakle che Dios, na' žonen ga naple yeḻa' nban da' zejlí kanne. 23 Laẕjw no benne' žone' doḻa' naken yeḻa' got, san da' žonnze Dios chežo naken yeḻa' nban da' zejlí kanne, dan' napžo dan' nakžo toze ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

7

Da' žsaka' ḻebe yeḻa' ẕchag na'

1 Ẕí'na'do' ka', nólele ḻe'e nzi' ḻo na'le da' bchi'le Dios benách judío ka'. Nnézkzelele yo'o ḻo na' x̱tiže'e na' no benne' kate' ne zoe' nbane'. 2 Ḻezka' to no'le nžag ná'ḻene' to benne' byo yoe'e ḻo na' benne' byo chien' kate' ne zoa nban benne' byo chien', dan' ki ẕnna da' bsedle Dios kan nak che yeḻa' ẕchag na', san cha' ba got benne' byo chien', na' nžoj no'len' ḻo na' x̱tiža' Dios dan' bchagen ḻégake'. 3 Ki naken, kate' ne zoa nban benne' byo chien', cha' no'len' wchág ná'ḻene' no benne' byo yoble, gone' doḻa' da' wká'n ditjen yeḻa' ẕchag na', san cha' ba got benne' byo chien', na' nžoj no'len' ḻo na' x̱tiža' Dios na', na' na'a, cha' wchág ná'ḻene' to benne' byo yoble, bi gone' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

4 Ḻezka' žaken chele, ẕí'na'do' ka'. Dan' nžagle Benne' Criston', naken ka ba nátkzele ḻe'e, na' biž yo'ole ḻo na' da' bchi'le Moisés žo'o, nich gak gakle che Benne' yoblen'. Na'a nakle che Benne' Criston', Bennen' bebane' ḻo yeḻa' got. Ki naken nich gak gonžo da' žaz ḻaže' Dios. 5 Katen' wyo'ožo ḻo na' yeḻa' benachze chežo, da' ẕnna x̱tiža' Dios benen ga gok bia'gak da' ka' wzé ḻáže'žo da' bi zej naken chawe', da' ka' béngaken žin ḻo beḻa' žen chežo nich góngaken ga gatžo. 6 Na'a ba belažo ḻo na' da' bchi'le Moisés žo'o dan' nátkzežo kan nak da' ẕnna x̱tiže'e, dan' bchi'len žo'o zga'ale. Ki naken nich gak gonžo x̱chin Dios ḻo yeḻa' nban kobe da' žonn Dios Be' La'y chežo, na' kege gonžon ḻo da' ba wdé chen, dan' naken dan' bchi'le Moisés žo'o.

Zoaḻen neda' da' naken doḻa'

7 ¿Biẕkze nnažo na'a? ¿Žon da' wnnakze Dios ga žona' doḻa'? Bi žonen ki, san chela' bi bzejní'il neda' da' ẕnna x̱tiže'e, bi wnnezla' nak doḻa' da' žona'. Chela' bi zoa ḻo da' wnnakze' Ḻe' da' ẕnnan: “Bi se ḻažo'o da' de che lježo'” bi nnezla' nak doḻa' yeḻa' ẕze ḻaže' da' de che lježa'. 8 Kate' benla' x̱tiže'e, na' gókbe'ela' da' nak doḻa' žonen žin ḻo beḻa' žen chia', na' benen ga gókbe'ela' ẕze ḻaža'a yógo'te da' kegle. Gan bi na' ḻa' x̱tiže'e, bi nak bia' da' naken doḻa'. 9 Ža ni'te, kate' bi na' yenla' x̱tiža' Dios, gokla' zoa' nbana', san kate' benla' x̱tiže'e, gókbe'ela' nbaga'a doḻa', na' goka' ka to benne' gat ḻaw Dios. 10 Dios bdix̱jwe' da' ẕnna x̱tiže'e nich gonen ga gata' yeḻa' nban chežo, san benen ga gókbe'ela' ba natkza'. 11 Gok bia' nchíx̱ela' kan nak doḻa', dan' ben x̱tiže'e ga gókbe'ela' nbaga'a doḻa', na' žaḻa' gata'.

12 Che ḻen, la'y nak x̱tiža' Dios, na' la'y, na' chawe', na' x̱tan nak da' bchi'le' žo'o. 13 ¿Ben da' naken chawe' ga goka' ka to benne' gat? Bi naken ki, san da' nak doḻa' gok bian' ni'a che da' naken chawe', na' benen ga gókbe'ela' ba natkza' nich gak bia' nak doḻa' da' žona'. Ki goken nich gak bia' ni'a che x̱tiža' Dios yógo'te da' zej naken doḻa' zej nakḻe'en da' ẕinnj.

14 Nnezlžo Dios Be' La'y benne' chežo x̱tiža' Dios, san neda' naka' benachze, na' yoa'a ḻo na' doḻa' ka to benne' ndo'w chen. 15 Na'a, bi žejni'ila' da' žona'. Žénela' gona' kan ẕnna x̱tiža' Dios, san bi žona' dan' žénela' gona'. Da' žona' naken doḻa' da' bi ẕḻe'ela' chawe'. 16 Žona' doḻa' ḻa'kze bi žénela' gona' doḻan'. Ki naken dan' x̱tiža' Dios žsedlen neda' bi naken chawe' da' žona'. Che ḻen nak bia' nak chawe' da' ẕnna x̱tiže'e. 17 Ki naken, kege nedza' žona' doḻan', san doḻa' da' zoaḻen neda' žonen ga žona' doḻan'. 18 Nnezla' da' nak chawe' bi zóaḻenen neda', o žaḻa' nnia', dan' naken chawe' bi zóaḻenen da' nak yeḻa' benachze chia'. Žénela' gona' dan' naken chawe', san ḻa' nedza' bi gak gonan'. 19 Bi žona' da' naken chawe' da' žénela' gona', san žónteza' da' kegle da' bi žénela' gona'. 20 Che ḻen, cha' žona' doḻa' da' bi žénela' gona', kege nedkza' žonan', san doḻa' da' zóaḻenen neda' žonen ga žona' doḻan'.

21 Ki nak da' žaken chežo yógo'težo. Kate' žénelžo gonžo da' naken chawe', zoaḻen žo'o da' žonen ga žonžo da' kegle. 22 Ḻo yichj ḻáẕda'wa' žaz ḻaža'a x̱tiža' Dios, 23 san žákbe'ela' zoa da' ẕnna bia' neda' da' zoaḻen beḻa' žen chia', na' to da' ẕži'i che x̱tiža' Dios yo'on ḻo yichj ḻáẕda'wa'. Dan' zóaḻenen beḻa' žen chia' žonen ga žona' doḻa'.

24 ¡Da' nyáche'ḻe'e naken chia' neda'! ¿Noẕkze benne' gak yeslé' neda' ḻo yeḻa' benachze chia' da' žonen ga žona' doḻa'? 25 ¡Žox̱ken Dios, ba belažo na'a ni'a che da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston'! Che ḻen, kan nak da' yo'on ḻo yichj ḻáẕda'wa' žona' kan ẕnna x̱tiža' Dios, ḻa'kze yeḻa' benachze chia' žonen ga žénela' gona' doḻa'.

8

Da' gak gonžo dan' zoaḻen Dios Be' La'y žo'o

1 Che ḻen, benne' ka' zej nake' toze ḻen Jesús, Benne' Criston', biž bi ẕia zej nbage'e, benne' ka' biž žóngake' kan žénele yeḻa' benachze chégake', san žóngake' kan žénele Dios Be' La'y. 2 Dan' naka' toze ḻen Jesusen', Dios Be' La'y, Bennen' nbánḻenžo, žákḻene' neda'. Che ḻen, ba belá' ḻo da' benen ga bena' doḻa', na' ḻezka' ḻo yeḻa' got. 3 Ba ben Dios da' bi gok gon da' bchi'le' žo'o. Bi be gok gonen da' gákḻenen žo'o dan' nakžo benachze. Che ḻen Dios bseḻe'e Ẕi'nkze', Bennen' beyake' benách kan nakžo žo'o, nakžo benách doḻa' ka', san Ḻe' bi be doḻa' bene'. Besbaga' kwine' doḻa' da' wbága'žo žo'o, na' ka' goken, Dios bchoge' chie' gote' ni'a che doḻa' da' žonžo ḻo yeḻa' benachze chežo nich biž ga'nžo ḻo na' doḻan'. 4 Ki bene' nich gak gonžo da' zej naken chawe' da' že' x̱tiža' Dios žo'o gonžo, nolžo biž žonžo kan žénele yeḻa' benachze chežo, san žonžo kan žénele Dios Be' La'y.

5 Benne' ka', benne' žóngake' kan žénele yeḻa' benachze chégake', že' ḻáže'gake' da' naken che yeḻa' benachze chégake', san benne' ka' žóngake' kan žénele Dios Be' La'y, že' ḻáže'gake' da' naken che Dios Be' La'y. 6 Cha' že' ḻáže'zežo da' naken che yeḻa' benachze chežo, gatžo to chi'ize, san cha' že' ḻáže'žo da' naken che Dios Be' La'y, ba napžo yeḻa' nban da' zejlí kanne, na' ẕga'n ži yichj ḻáẕdo'žo. 7 No benne' že' ḻáže'ze' da' naken che yeḻa' benachze chie', bi ẕchage' Dios chawe', dan' bi žon bennen' kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' bi gak gonen'. 8 Che ḻen, benne' ka' žóngake' kan žénele yeḻa' benachze chégake', bi gak góngake' da' žaz ḻaže' Dios.

9 Na'a, ḻe'e biž žonle kan žénele yeḻa' benachze chele, san žonle kan žénele Dios Be' La'y dan' zóaḻenkze' Ḻe' ḻe'e. Benne' Criston' bseḻe'e Dios Be' La'y chežo. No benne' bi zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', bi nake' toze ḻen Benne' Criston'. 10 Cha' Benne' Criston' zóaḻene' ḻe'e, ḻa'kze gat yeḻa' benachze chele ni'a che doḻa', soale nbanle ni'a che Dios Be' La'y dan' ben Dios ga nakle chawe' ḻawe' Ḻe'. 11 Be' La'y che Dios, Bennen' besbane' Jesusen' ḻo yeḻa' got, zóaḻene' ḻe'e. Dios, Bennen' besbankze' Jesús, Benne' Criston', ḻo yeḻa' got, gone' ga yebanle ḻe'e ḻo beḻa' žen chele da' žatkzen. Ki gone' dan' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e.

12 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', zoa to da' nbága'žo, san kege che yeḻa' benachze chežo, nich bi gonžo kan žénele yeḻa' benachze chežo na'. 13 Cha' žonle kan žénele yeḻa' benachze chele, gatle to chi'ize, san cha', ḻen yeḻa' wak che Dios Be' La'y, žonle ga kwia yi' da' žonle ḻo yeḻa' benachze chele, na' gaple yeḻa' nban da' zejlí kanne.

14 Zej nak ẕi'nkze Dios yógo'te benne' ka' žóngake' ka žénele Dios Be' La'y. 15 Dios Be' La'y na', Bennen' zóaḻene' ḻe'e, bi bnnite'e ḻe'e da' yoble ka benne' ndo'w ka' nich žébele, san ba bene' ḻe'e ẕi'nkze Dios, na' Ḻekze' žone' ga žḻižžo Dios, na' ẕnnažo: “X̱e.” 16 Dios Be' La'y na' ẕzejní'ikzele' be' nakkzžo, na' žone' ga nnezlžo nakžo ẕi'n Dios. 17 Cha' ba nakžo ẕi'n Dios, ḻezka' da' zej naken che X̱ažo Dios gata' chežo tẕen ḻen Benne' Criston'. Ki gaken chežo cha' sáka'ḻenžo tẕen Benne' Criston' nich tẕen ḻen Ḻe' soažo ḻo yeḻa' baní' chie'.

18 Žekla' neda', da' ẕzáka'žo na'a bi be naken kan nak yeḻa' baní' da' gata' chežo ža da' ba za'. 19 Ẕbezgak yógo'te da' ben Dios, na' žak ḻáže'gaken žinte ža na' katen' Dios wḻoe'ele' ḻaw zej nak ẕi'nkze' benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'. 20 Yógo'te da' ben Dios wdégaken ḻo na' da' žonen ga kwia yí'gaken, kege dan' gónegeklen gaken ki, san ki goken dan' ben Dios ga naken ki. Ḻezka' bene' ga gak wx̱én ḻáže'gak Ḻe' da' ka' bene', 21 na' yelagak yógo'te da' ka' ben Dios ḻo da' žonen ga ẕbia yí'gaken. Ki naken, ḻezka' yebégeklen ḻo yeḻa' žeslá da' záka'ḻe'en da' yebéḻengekle benne' ka' zej nake' ẕi'n Dios. 22 Nnezlžo yógo'te da' ben Dios ẕzáka'gaken na' zejte na'a ža, kan ẕzaka' to no'le za' galj bi'do' chie'. 23 Kégeze yežlyó nga ẕzakan', san ḻezka' ẕzáka'žo žo'o, ḻa'kze Dios Be' La'y zóaḻene' žo'o. Ḻe' nake' chežo da' ẕḻoe'elen žo'o kan gákkzežo. Ẕzáka'žo kate' ne ẕbezžo ža na' katen' Dios wḻoe'ele' ḻaw nakžo ẕi'nkze' ka', ža na' ḻezka' yeskobe' beḻa' žen chežo. 24 Dan' žx̱en ḻáže'žo gone' da' ni, belažo žo'o, san cha' gak ḻe'elžo dan' žx̱en ḻáže'žo, bi naken to da' ẕbez ḻáže'žon. Bi ẕbezžo da' ba ẕḻe'elžon. 25 Na'a, cha' žx̱en ḻáže'žo to da' bi ẕḻe'elžo, na' ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' ẕbezžon.

26 Ḻezka' Dios Be' La'y žákḻene' žo'o kate' žedó ḻáže'žo, dan' bi nnezlžo bi žaḻa' nnablžo Dios, san Dios Be' La'y ẕdekze' x̱tíža'žo ḻaw Dios, na' ḻo yeḻa' ẕnnab chie' ẕbeže ḻáže'ḻi'e, kan bi gak no benne' nne'. 27 Dios ẕwie' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak benách ka', na' nnezle' da' žénele nna Dios Be' La'y na', na' Ḻe', kan žénekzele Dios, ẕdie' x̱tíža'gak benne' ka' ḻaw Dios, benne' ka' zej nake' toze ḻen Benne' Criston'.

Ba belažo dan' yo'ožo Benne' Cristo

28 Nnezlžo yógo'te da' žak chegak benne' ka' zej nži'ile' Dios žon cháwe'gaken ḻégake', benne' ka' bḻiž Dios ḻégake' kan wnnakze' gone'. 29 Benne' ka' wžekze Dios zga'ale, ḻezka' bzoe' chégake' zga'ale gákgake' tḻebe kan nak Ẕi'nkze', nich gak blo Ẕi'nen' ladjw benne' zan, benne' lježe ka'. 30 Benne' ka' bzoa Dios chégake' zga'ale kan žaḻa' gákgake', ḻezka' bḻiže' ḻégake', na' benne' ka' bḻiže', bene' ḻégake' chawe' ḻawe' Ḻe', na' benne' ka' bene' ḻégake' chawe', ḻezka' ba bzoe' chégake' sí'gake' yeḻa' baní' chie'.

31 ¿Biẕkze nnažo na'a kan zej nak da' ki? Cha' Dios žákḻene' žo'o, bi žaḻa' žébežo ḻa'kze soa da' gongak benách ka' chežo. 32 Dios, dot ḻaže'e benne' chežo Ẕi'nkzen'. Bdie' Ḻe' nich gote' ḻo wlazžo žo'o. Cha' ki ben Dios, ¿bi gónnḻi'e chežo tẕen ḻen Ẕi'nen' yógo'te da' žiážjelžo? 33 ¿Noẕkze benne' gak yesbage'e benne' ka' ẕia, benne' ka' wžekze Dios? Bi gak nitó benne' dan' benkze Dios ga ba beyakžo chawe' ḻawe' Ḻe'. 34 ¿Noẕkze benne' gak choge' chežo gatžo to chi'ize? Bi gak nitó benne' dan' gotkze Benne' Criston' ḻo wlazžo žo'o, na' da' nakže ẕen, bebane' ḻo yeḻa' got, na' na'a zoe' kwit ḻi ža che Dios gan nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia', na' ẕnne chawe'e ḻo wlazžo žo'o ḻaw Dios. 35 Ḻa'kze zoa bi da' žaken chežo, nnézkzelžo Benne' Criston' nži'ile' žo'o. Nnezlžo nži'ile' žo'o

ḻa'kze ẕzáka'žo, o ḻa'kze nak nyache' ḻáže'žo,

ḻa'kze ẕbia ḻáže'gak benách ka' žo'o, o ḻa'kze ẕdonžo,

o ḻa'kze žiažje da' gákwžo, o ḻa'kze žon ẕož chežo,

o ḻa'kze gotgak benách ka' žo'o.

36 Kan zej nak da' ki nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Dan' nakžo chio' Le',

žóntezgak benách ka' ga gatžo.

Nakžo ka ẕila' ka',

bia ka' ndégakba' ḻo na' benne' gote' ḻégakba'.

37 Na'a, dan' Bennen' nži'ile' žo'o zóaḻene' žo'o, žx̱en ḻáže'žo soelžo ḻo da' žaken chežo. 38-39 Che ḻen žekla' neda':

Bi be sáke'le gonen ga biž ži'il Dios žo'o.

Nži'ile' žo'o dan' nakžo toze ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

Bi sáke'le gon yeḻa' got o yeḻa' nban ga biž ži'ile' žo'o,

na' kege wbás che ya'abá ka',

o benne' wnná bia' ka', o yeḻa' wak che da' x̱iwe',

o bíte'teze da' zoan, o bíte'teze da' zan',

o to da' že' ža'le, o to da' že' že'le,

o bíte'teze da' ben Dios.

9

Dios wžekze' benne' Israel ka' nich gákgake' chie'

1 Ẕchaḻja' da' naken dot da' li dan' naka' che Benne' Criston', na' da' ẕnnia' naken tḻebe ḻen da' ẕnnakze Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕda'wa'. Bi žon ḻaža'a. 2 Žakḻe'e nyache' ḻaža'a, na' žéktezela', 3 dan' žak ḻaža'a gona' ga yelagak lježa' ka', benne' wláž chia' ka'. Chela' gakḻen ḻégake', yénekzela' yebéj yichj Dios neda', na' kwásḻena' Benne' Criston'. 4 Benne' wláž chia' ka' zej nake' ẕa'só Israel, na' Dios bi'e ḻégake' latje gákgake' ẕi'nkze' ka'. Yeḻa' baní' che Dios wzóaḻenen ḻégake', na' Dios bdie' ḻo ná'gake' diža' chie' da' ẕka'n chawen', na' ḻezka' da' bchi'le' žo'o. Bḻiže' ḻégake' nich wká'n ẕéngake' Ḻe', na' bchebe ḻaže'e gon chawe'e yógo'te benách zi'to' ka' ni'a chégake'. 5 Zej nake' ẕa'sógak x̱a wdé cheto', Bran, na' Isaak, na' Jakob, na' ladjw ljéžgake' ka', kan nak yeḻa' benách chie', golj Benne' Criston', Bennen' nakkze' Dios, na' ẕnna bi'e yógo'te. ¡Ga'n ẕénteze' Ḻe'! Ka'kze gaken.

6 Ḻa'kze yógo'te benne' wláž chia' ka' bi nzi' ḻo ná'gake' Benne' Criston', bi žaḻa' nnažo: “Beyák x̱tiža' Dios dáche'ze.” Kege yógo'te ẕa'só Israel zej nake' da' li benne' Israel ka', benne' ka' zej nake' che Dios. 7 Ḻa'kze goljgak benne' zan ẕa'só Bran, kege yógo'tegake' gókgake' da' li ẕa'só Bran na', san naken kan nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Ẕa'só Isaak ka' gákgakze' da' li ẕa'só' ka'.” 8 Ki naken, benne' ka' zej nake' ẕi'n to benne', bennen' nake' che Dios, kege yógo'tegake' zej nake' ẕi'nkze Dios. Na'a, benne' ka' náljgake' ni'a che da' bchebe ḻaže' Dios zej nakze' da' li ẕa'só Bran na'. 9 Dan' bchebe ḻaže' Dios bi da' wneẕjwe' che Bran na' ẕnnan ki: “Yetó yiz na'a ža yeḻá'a, na' Sara, ẕo'lo', galje to bi' byodo' chie'.”

10 Kégeze da' ni goken ki, san ḻezka' katen' Rebeka ne noe'e bi' byodo' ka' che Isaak, x̱a wdé cheto', ḻo ḻi'e, 11-13 katen' bi na' gáljgakbe', na' bi na' góngakbe' da' nak chawe' o da' kegle, Dios gože' Rebeka na', na' wnné': “X̱kwide' nežw chio' gonbe' x̱chin x̱kwide' bežopen'.” Da' ni naken tḻebe ḻen da' nyejw ḻe'e yiche kan wnná Dios, dan' ẕnnan: “Bži'ila' Jakob, na' kege Esaú.” Ka' goken, bga'n choch da' bzoa Dios to chi'ize kan nak chegak benne' ka' ba wžekze' Ḻe'. Che ḻen bi žaken ki ni'a che to da' gak gongak benách ka', san naken ki dan' ẕbekze Dios no benne' žḻiže'.

14 ¿Biẕkze nnažo na'a? ¿Žon Dios da' kegle? Bi žonen'. 15 Dios gože' Moisés, na' wnné': “Yeyache' ḻáže'la' no benne' žénela' yeyache' ḻáže'la'-ne', na' we' ḻaža'a no benne' žénela' we' ḻaža'a-ne'.” 16 Che ḻen, bi žaken ki ni'a che da' žénegekle benách ka', o dan' žon byene to benne', san naken dan' žénekzele Dios, Bennen' žeyache' ḻáže'le' benách ka'. 17 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y kan Dios gože' Benne' Faraón, katen' wnné': “Che ḻen bzoa' le' gan ẕnna bi'o nich wḻoe'ela' ḻaw yeḻa' wak ẕen chia' ni'a chio' le', na' gona' ga gónbia'gak benách ka' nníta'gake' dot yežlyó da' nakkza' neda'.” 18 Ki naken, Dios žeyache' ḻáže'le' no benne' žénekzele', na' ḻezka' žone' zižje yichj ḻáẕdo'w no benne' žénele' gone' zižje yichj ḻáẕda'we', kan bene' che Benne' Faraón na'.

19 Na'a ye'le neda': “Cha' ki naken, ¿biẕ chen' žesbaga' Dios benách ka' ẕia? ¿Noẕkze benne' gak wsejwe' x̱nez Dios nich bi gone' da' žénekzele' Ḻe'?” 20 Bi naken ki. ¿Noẕkze le' ẕnnio' che Dios? ¿Wak to yeso' da' naken yo yen' benne' wen že'e, na' nnan: “¿Biẕ chen' beno' neda' ki?” 21 ¿Bi nzi' ḻo na' benne' wen že'e gone' che gona' na' to yeso' da' wkonlžon žin ga nḻa' ḻaw, na' che ḻa' gona' na'ze gone' yetó yeso' da' wkonlžon žin ga bi nḻa' ḻaw?

22 Gónekzele Dios wḻoe'ele' ḻaw kan wsaka' zi'e no benne' wen da' kegle, na' gone' ga gak bia' yeḻa' wak ẕen chie', san ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chie' bzoele' benne' ka' žaḻa' choge' chégake' gátgake', benne' ka' zej nbage'e ẕia, da' žon byenen wžía yi'e ḻégake'. 23 Ki ben Dios nich gak bia' záka'ḻe'e yeḻa' baní' chie', dan' ẕḻoe'ele' ḻaw ḻawgak benne' ka' žeyache' ḻáže'le', benne' ka' bzoe' chégake' zga'ale sóagake' ḻo yeḻa' baní' chien'. 24 Dios bḻiže' benách ki. Kégeze bḻiže' neto', benne' judío ka', san ḻezka' bḻiže' benách zi'to' ka'. 25 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' bchaḻj Oseas ḻo wláz Dios, katen' wnné':

Benne' ka' bi zej nake' benách chia' ka',

go'a lágake': “Benách chia' ka'.”

Na' benne' ka' bi bži'ila',

go'a lágake': “Benne' ka' nži'ila'.”

26 Ḻa' na'ze gan wnnía' kan nak chégake':

“Bi nakle benách chia' ka'”

go'a lágake': “Ẕi'nkze Dios ban.”

27 Na'a, kan nak chegak ẕa'só Israel ka', Isaías wnné':

Ḻa'kze yangak ẕa'só Israel ka',

na' nníta'gake' kan že' yox̱ žoa'a to yego ẕen,

nbábzegake' yelágake'.

28 X̱anžo Dios ḻa' gontie' ga ḻa' ḻawte

da' bchoge' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

29 Ḻezka' Isaías na' bchaḻje' zga'ale, na' wnné':

X̱anžo Dios, Bennen' nape' dot yeḻa' wnná bia',

chela' bi bka'ne' chežo ẕa'sóžo ka',

ga'nžo kan zej nak yež Sodoma, na' yež Gomorra,

yež ka' bchinnj Dios.

Benách Israel ka', na' diža' chawe'

30 ¿Biẕkze nnažo na'a? Benne' ka' bi zej nbabe' Israel, na' bi be' ḻáže'gake' yeyákgake' chawe' ḻaw Dios, ba beyákgake' chawe' ḻawe' Ḻe', san beyákgake' chawe' ḻawe' Ḻe' dan' žejḻé'gake' chie'. 31 Na'a, ḻa'kze be' ḻáže'gak benne' Israel ka' góngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios, da' žaḻa' gonen ga gákgake' chawe' ḻawe' Ḻe', bi gota' chégake' da' žaḻa' gata' chégake' dan' žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e. 32 ¿Biẕ chen' goken ki? Ki goken dan' bi béngaken' ḻo yeḻa' žejḻé' chégake' che Dios, san žakze chégake' gónegekle' góngake' kan ẕnna x̱tiže'e, na' che ḻen bchíx̱gekle', o wak nnažo: bejchégwgake' ḻo da' nzin': Yej Gan Žejchégo'gak Benách Ka'. 33 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Le wia nga, wdix̱jwa' ḻo yež Sión to benne' byo,

bennen' gake' ka to yej gan chejchégo'gak benách ka',

yej na' gonen ga wchíx̱gekle'.

No benne' chejḻi'e chie' Ḻe', bi yedoe'ele'.

10

1 Ẕí'na'do' ka', da' žak ḻaža'a, na' da' ẕnnabla' Dios gone' chegak benách Israel ka', naken gone' ga yelágake'. 2 Ẕzoa lia' chégake', dot ḻáže'gake' že' ḻáže'gake' Dios, san kege ḻen yeḻa' žejní'il ḻi ḻaže'. 3 Bi nnézgekle' kan žon Dios, žonze' ga nakžo chawe' ḻawe' Ḻe', san žénegekle' gon kwíngake' chawe' ḻaw Dios žakze chégake', na' bi nníta'gake' gax̱jw ḻaže' ḻaw Dios nich gak gone' Ḻe' ḻégake' chawe' ḻawe' Ḻe'. 4 Beyóž ben Benne' Criston' da' žénele gon da' bchi'le Moisés gonžo. Ben benne' Criston' ga gak yeyakgak yógo'te benách ka' chawe' ḻaw Dios, benne' ka' chejḻé'gake' chie' Ḻe'.

5 Kan nak che no benne' cha' yeyake' chawe' ḻaw Dios dan' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios, bzoj Moisés da' ẕnnan ki: “Bennen' gone' dot kan ẕnna x̱tiže'e, soe' nbane' dan' žone' ki.” 6 Na'a, kan nak che no benne' yeyake' chawe' ḻaw Dios dan' žejḻi'e chie' Ḻe', ẕnnan ki: “Bi nno' ḻo yichj ḻaẕdo'o, bi nno': ¿Noẕkze benne' kwene' ya'abá che Dios? (dan' naken: nich gone' ga yetj Benne' Criston'), 7 na' bi nno': ¿Noẕkze benne' yetje' gan de latje che benne' gat ka'? (dan' naken, nich gone' ga kwen Benne' Criston', na' yežoje' ḻo yeḻa' got).” 8 Na'a, ¿biẕkze ẕnnan? Ki ẕnnan: “Gawze gan zo' zoakze x̱tiža' Dios. Ḻo žo'o, na' ḻo yichj ḻaẕdo'o zoa x̱tiže'e na'.” Da' ni naken diža' che da' žejḻe'žo che Dios dan' ẕchaḻjton', na' ẕnnato': 9 “Cha' da' ẕnno' nak bian' Jesusen' nake' X̱ano', na' cha' žejḻi'o dot ḻažo'o Dios besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got, yeló' le'.” 10 Ḻo yichj ḻáẕdo'žo žejḻe'žo che Jesusen' nich yeyakžo chawe', na' ni'a che da' ẕchaḻjžo, ẕḻoe'elžo dan' nak Jesusen', Benne' Criston', chežo nich yelažo.

11 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bi yedoé'egekle yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'.” 12 Dios, tḻebe kan že' ḻaže'e benne' judío ka', na' benne' zi'to' ka', benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó nga, dan' X̱anžo na'kze nake' X̱angak yógo'tegake', na' nápḻi'e bi da' wneẕjwe' chegak yógo'te benne' ka' ẕnnábgekle' Ḻe'. 13 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Yelagak yógo'te benne' ka' wḻížgake' La X̱anžon'.” 14 ¿Nakx̱ gak wḻížgake' Ḻe' cha' bi žejḻé'gake' chie' Ḻe'? ¿Nakx̱ gak chejḻé'gake' chie' Ḻe' cha' batkle béngekle' kan nak chie'? ¿Nakx̱ gak yéngekle' chie' cha' bi zoa no benne' wzenle' ḻégake' x̱tiže'e? 15 ¿Nakx̱kze gak wzéngekle' x̱tiže'e cha' bi seḻa' no benne' ḻégake'? Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan: “Ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' žingak benne' ka' gan nníta'gake', benne' ka' ẕcháḻjgake' da' ẕka'n ži yichj ḻáẕdo'žo.” Ki ẕnna diža' chawe' che Benne' Criston'.

16 Na'a, kege yógo'tegake' wẕí' ḻo ná'gake' diža' chawen'. Kan nak da' ni, Isaías wnné': “X̱an, ¿noẕkze benne' bejḻi'e da' bchaḻjton'?” 17 Ki naken, benne' ka' yéngekle' chejḻé'gake' chie' Ḻe', na' dan' žaḻa' yéngeklen' naken x̱tiža' Benne' Criston'.

18 Na'a ẕnnia': “¿Bi béngeklen'?” Da' li béngeklen', kan nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Benle chí'igake' dot yežlyó nga.

Yógo'te latje bžingak x̱tíža'gake'.

19 Ḻezka' ẕnnaba': “¿Bi gókbe'egekle benne' Israel ka' da' ni?” Da' li gókbe'egeklen'. Gan wzó ḻaw, bchaḻj Moisés ḻo wláz Dios, na' wnné':

Gonkza' ga gé'elele ḻe'e,

dan' ži'ila' benách ka' bi zej nbábḻene' ḻe'e.

Ni'a chegak benách ka' bi žejní'igekle' gona' ga ža'ale.

20 Wdé na' Isaías na' gókḻi'e benne' wechóg ḻaže', na' bchaḻje' ḻo wláz Dios, na' wnné':

Benne' ka', benne' bi bdíljgake' neda', bžéḻgekle' neda'.

Bḻoe'e ḻawa' ḻawgak benne' ka' bi be wnnábgekle' neda'.

21 Na'a, kan nak chegak benne' Israel ka', bchaḻj Isaías na' ḻo wláz Dios, na' wnné': “Tža tža bḻi na'a, na' bḻiža' benách ka' bi žóngake' kan ẕnna x̱tiža'a, na' ẕzóagake' neda' cheḻa'ale.”

11

No benne' ka' yelágake' ladjw benách Israel ka'

1 Na'a ẕnnaba': ¿Bebéj yichj Dios benách Israel ka' to chi'ize? Bi naken ki. Nedkza' naka' benne' Israel. Naka' ẕa'só Bran, na' nbaba' ljež Benjamín ka', ẕi'nkze Israel na'. 2 Dios bi bebéj yichje' benách chie' ka', benne' ka' wžekze' Ḻe' ža ni'te nich gákgake' che Ḻeze'. ¿Bi nnézlele dan' nyejw ḻe'e yiche la'y kan ben Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios? Bḻiže' Dios, na' besbage'e benách Israel ka' ẕia, na' wnné': 3 “X̱an, ba bétgake' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlazo' Le', na' bchínnjgake' bkog la'y chio' ka' gan bzeyto' bia beždo' ka' ḻawo' Le'. Toza' neda' nga'na' chio', na' žénegekle' gótgake' neda'.” 4 Na'a, ¿biẕ bechebe Dios? Ki wnné': “Žape chi'a chonnḻalj chi gaywá' benne' chia' ka', benne' ka' bi ẕzoa ẕíbgake' ḻawgak lo'a ka' zej nzin' Baal.” 5 Ḻezka' naken ža ni zoažo na'a, zej nga'n baḻe benne' Israel ka', benne' ka' wžekze Dios nich gákgake' chie' Ḻe'. Ḻe' žape chi'ikze' ḻégake'. 6 Cha' naken da' žonze' Ḻe' ni'a chégake', bi naken ni'a che to da' gak góngake'. Chela' goken ni'a che to da' gak gonžo, dan' žonze Dios ni'a chežo biž gaken to da' žonze' ni'a chežo.

7 ¿Biẕkze nnažo na'a? Bi wẕi'gak benne' Israel ka' dan' bdíljgake', san ba wẕí'gaken benne' ka' wžekze Dios nich gákgake' chie' Ḻe', na' yezíka'že' ka', Dios bene' zižje yichj ḻáẕdo'gake'. 8 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Dios bene' ga zej nake' choḻ ḻaže'.” Ki bene', na' ḻa'kze gak ḻé'egekle' da' žone' Ḻe', na' yéngekle' x̱tiže'e, bi žejní'igekle'. Ki naken chégake' na' zejte ža ni zoažo na'a. 9 Kan nak da' ni ḻezka' bchaḻj Dabí, katen' wnné':

Lni ka' chégake' yeyákgaken da' séngaken ḻégake',

na' ka to do yeḻj gan chéjgake'.

Ḻezka' góngaken ga chíx̱gekle',

na' Dios wsaka' zi'e ḻégake'.

10 Choḻgak yej ḻáwgake', nich bi ḻé'egekle',

na' to chi'ize yéchwgake' nich wá'gake' ywa'.

Kan gak yelagak benách ka' bi zej nake' benne' judío

11 Na'a ẕnnia': ¿Bchíx̱gekle benne' judío ka' ga bžinte wnítgekle' to chi'ize? Bi goken ki, san bzóagake' x̱tiža' Dios cheḻa'ale, na' na'a Dios žoe'e latje yelagak benne' ka' bi zej nake' benne' judío nich gone' ga gé'egekle benne' judío ka' ḻégake'. 12 Dan' bengak benne' judío ka', bchíx̱gekle', benen ga bžin da' naken ka to yeḻa' wnni'a ẕen chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Cha' ki goken, gota' to yeḻa' wnni'a ẕen chegak benne' ka' bi zej nake' benne' judío dan' wnítgekle benne' judío ka', na' da' ẕenḻe'eže gata' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga kate' yeyakgak benne' judío ka' che Dios.

13 Na'a žapa' ḻe'e, benne' ka' bi nakle benne' judío, ẕnnia': dan' naka' wbás bseḻa' Dios nich wzenla' benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka' x̱tiže'e, ẕkónḻe'ela' žin dan' nzi' ḻo na'a, 14 nich gak gona' ga gé'egekle benne' wláž chia' ka' ḻe'e, na' nich gona' ga yelágake' baḻe'. 15 Cha' gota' latje chegak benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga yeyákgake' che Dios dan' wnítgekle benne' judío ka' latje chégake', na' da' ẕénḻe'eže gata' chegak benách ka', kate' benne' judío ka' yeyázgake' ḻo latje chégakkze' na'. Gaken kan žak kate' žebangak benne' gat ka'. 16 Cha' ẕnéẕjwžo che Dios kwa nildo' da' žebejžon néžwle, ḻezka' kwa dan' nga'nen naken che Ḻeze', na' cha' nnažo nak che Dios lwe yag, ḻezka' ni'a nen zej naken che Ḻeze'.

17 Zej nak baḻe benne' judío ka' ka ni'a na' to yag olibo chawe' da' ka' zej nžogen, na' ḻe'e, ka ni'a na' to yag olibo yix̱e', bejda'le yag olibo chawen', na' beyazle ḻo latje chegak benne' ka' wžóggake', na' ẕzi'le da' žonn lwen, na' x̱is yag olibo chawen'. 18 Che ḻen, bi wká'n ẕen kwinle, bi wzoale cheḻa'ale benne' ka' zej nake' ka ni'a nen ka', da' zej nžogen. Cha' ẕka'n ẕen kwinle, žaḻa' nnézlele kege ḻe'e ẕwawle lwe yagen', san lwe yagen' ẕwawn ḻe'e.

19 Wak nno': “Wžoggak ni'a na' yagen' nich gak chaza' neda' ḻo latje chégaken.” 20 Da' ẕnno' naken dot da' li, san wžóggake' dan' bi bejḻé'gake' che Dios, na' bejdó'o le' yagen' dan' žejḻi'o che Dios. Che ḻen, bi žaḻa' wká'n ẕen kwino', san žaḻa' žebo' Dios. 21 Cha' bsaka' zi'i Dios benne' ka', benne' ka' zej nakkze' ni'a na' yag chawen', ḻezka' wsaka' zi'e le'. 22 Na'a, bwia nga kan nak Dios ži'i ḻaže', na' ḻezka' kan žsaka' zí'ḻi'e no benne'. Da' li žsaka' zí'ḻi'e benne' ka' bchíx̱gekle', san nake' ži'i ḻaže' ḻen le'. Che ḻen, žaḻa' góntezo' da' naken tḻebe ḻen yeḻa' ži'i ḻaže' chie' na', nich bi choge' ḻezka' le' ḻo yag chien'. 23 Ḻezka' gaken chégake' cha' bi gá'ngake' ḻo yeḻa' bi žejḻé' chégake', na' chejtá'gake' da' yoble ḻo yagen', dan' nap Dios yeḻa' wak gone' ga chejtá'gaken' da' yoble. 24 Nako' le' ka ni'a na' yag olibo yix̱e' da' bchogen', na' bejtó'o yag olibo chawen' gan nitó benne' wdé' ni'a na' to yag yix̱e'. Bi gakže zede chegak benne' ka' zej nakkze' ka ni'a na' yag chawen', chejtá'gake' da' yoble ḻo yag chégakkzen'.

Kan gak yelagak benách Israel ka'

25 Ẕí'na'do' ka', žénela' nnézlele da' ni da' bgachen', nich bi wká'n ẕen kwinle ni'a che yeḻa' žejní'il chele. Baḻe benne' Israel ka' beyákgake' zižje ḻaže', na' ki gákgake' ga žinže ža yógo'te benách ka', benne' bi zej nake' benne' judío ka', benne' ka' žaḻa' yelágake', ba zej nbabe' gan ẕnna bia' Dios. 26 Te na' gata' latje yelagak yógo'te benne' Israel ka', kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Žoj Benne' Weslá ḻo yež Sión,

na' yeké'e da' kegle da' bengak ẕa'só Jakob ka'.

27 Da' ni naken diža' žag da' gónḻena' ḻégake'

katen' yeká'a doḻa' da' zej nbage'e.

28 Ki naken, bzóagake' diža' žag da' ben Dios cheḻa'ale, na' Dios wléj yichje' ḻégake' nich gak yelale ḻe'e, san ḻezka' nži'il Dios ḻégake', dan' wžekze' Ḻe' x̱a x̱tó'gake' ka'. 29 To chi'ize ẕneẕjw Dios da' ẕneẕjwe', na' to chi'ize ẕbie' benách ka'. 30 Kan nak chele, zga'ale bi benle kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' na'a Dios žeyache' ḻáže'le' ḻe'e dan' bi bengak benne' judío ka' kan wnnakze' Ḻe'. 31 Ḻezka' žaken chégake' na'a, bi žóngake' kan wnná Dios, san ki gakzen na' zejte Dios yeyache' ḻáže'le' ḻégake', kan žeyache' ḻáže'le' ḻe'e na'a. 32 Dios wléj yichje' yógo'te benách ka' bzóagake' x̱tiže'e cheḻa'ale, nich gak yeyache' ḻáže'le' yógo'tegake'.

33 Ẕenḻe'e nak yeḻa' wnni'a che Dios, dan' naken yeḻa' wak ẕen chie', na' yeḻa' žejní'il chie'. Bi gak nitó benne' chejni'ile' da' bzoa Dios gone', na' bi gak no benne' nnezle' da' ka' žon Dios. 34 ¿Noẕkze benne' žejni'ile' da' ẕza' ḻaže' X̱anžon'? ¿Noẕkze benne' gak wzejni'ile' Ḻe'? 35 ¿Noẕkze benne' zoa da' bneẕjwe' che Dios nich gon byenen bi da' yebí'i Dios chie'? 36 Yógo'te da' zej den zej nžojen ḻo na' Dios, na' zej nnitan' ni'a chie' Ḻe', na' zej nnitan' nich yebéḻenle' Ḻe' ḻégaken. ¡Ga'n ẕen Dios to chi'ize! Ka'kze gaken.

12

Žaḻa' wdé kwinžo ḻo na' Dios

1 Ẕí'na'do' ka'. Dios žeyache' ḻáže'le' žo'o. Che ḻen žáta'yoela' ḻe'e wdé kwinle ḻo na' Dios, na' gakle ka to da' nak ban da' ẕdežo ḻaw Dios, nich gakle che Ḻeze', dan' naken to da' žaz ḻaže' Dios. Da' ni žaḻa' gonle, da' naken tḻebe ḻen da' ẕka'n ẕenžo Dios. 2 Biž gonle tḻebe kan žongak benách ka' nníta'gake' ža ni zoažo na'a, san le gak benách kobe ka' dan' ba bkob Dios yichj ḻáẕdo'le. Le gon ki nich gak nnézlele da' chawe' da' žénele Dios gonle, dan' žaz ḻaže'e Ḻe', na' da' naken dot li ḻaže'.

3 Na'a, dan' zoa da' bde Dios ḻo na'a, žapa' yógo'tele: bi wká'n ẕen kwinle, da' bi žaḻa' gonle, san žaḻa' gakle gax̱jw ḻaže' kan ẕza' ḻáže'le, na' kan nak yeḻa' žejḻé' chele da' benn Dios che chele. 4 Kan nak toze beḻa' žen chežo, ḻa'kze da' zan da' ka' zej dan', na' kege toze žin žon to to da' ka', 5 ḻezka' naken chežo. Ḻa'kze benne' zan nakžo, nakžo ka toze beḻa' žen dan' nžagžo žo'o Benne' Criston', na' che ḻen yógo'težo nakžo toze tožo ḻen yetožo.

6 To tožo nzi' ḻo na'žo to da' benn Dios chežo, na' nža' to ton kan nak da' benne' che chežo.

No benne' Dios bneẕjwe' chie' wchaḻje' ḻo wlaze' Ḻe', ḻen yeḻa' žejḻé' chie', žaḻa' wchaḻje'.

7 No benne' Dios bneẕjwe' chie' gone' x̱chine', cháwe'do' žaḻa' gonen'.

No benne' Dios bneẕjwe' chie' wsedle' benách ka', cháwe'do' žaḻa' wsedle' ḻégake'.

8 No benne' Dios bneẕjwe' chie' wzejni'ile' benách ka', na' cháwe'do' žaḻa' wzejni'ile' ḻégake'.

No benne' bi da' wneẕjwe' che no benne' yoble, dot ḻaže'e žaḻa' wneẕjwen'.

No benne' ẕnna bi'e benách ka', ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' žaḻa' gonen'.

No benne' žákḻene' lježe' ka', ḻen yeḻa' žebél žaḻa' gonen'.

Kan žaḻa' gon no benne' nake' toze ḻen Jesús

9 Žaḻa' ží'ilele lježle ka' dot ḻáže'le.

Le wzóa da' kegle cheḻa'ale.

Le we' ḻaže' gonle da' naken chawe'.

10 Le ži'il lježle ka' kan nži'il kwinkzle.

Kan žaple ba la'ne lježle žaḻa' gonle ga gakže' benne' blo.

11 Le gon chóchteze ḻáže'le, na' bi wedle.

Le gon x̱chin X̱anžon' dot ḻáže'le.

12 Le yebél dan' zoa da' žx̱en ḻáže'le.

Le kwez ẕen ḻaže' kate' bi ẕzáka'le.

Le wcháḻjḻenteze Dios.

13 Le wneẕjw benách ka' che Jesusen' da' žiážjegekle'.

Le we' gan chejnníta'gak benne' ka' ẕḻá'gake' ližle.

14 Le nnable Dios gon chawe'e benne' ka' ẕbia ḻáže'gake' ḻe'e.

Le nnab gak chawe' chégake', na' bi wžiale ḻégake' ẕia.

15 Le yebél tẕen ḻen benne' ka' žebégekle'.

Le kwéžeḻen benne' ka' ẕbéžegake'.

16 Le gak toze ḻen lježle ka'.

Bi wká'n ẕen kwinle, san le gonḻen tẕen benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

Bi gekle ba naple dot yeḻa' žejní'il.

17 Bi yebi'ile che nitó benne', bi gonle da' ẕia che no benne' žone' chele da' ẕia.

Le gon da' nak chawe' chegak yógo'te benách.

18 Cha' sáke'le, le kwez chawe' ḻen yógo'te benách.

19 Ẕí'na'do' ka', bi yezi'le wzón benách ka' ḻa' ḻe'eze, san le we' latje yebí'i Dios chegak benne' ka', dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Nedkza' yezi'a wzón. Neda' yebi'a chegak benách ka'.” Ki wnná X̱anžo Dios. 20 Ḻezka' ẕnnan: “Cha' zoa no benne' bi ẕḻe'ele' le' chawe', na' cha' ẕdone', bneẕjw da' gawe'. Cha' ẕbiḻe' nis, bneẕjw da' ye'je'.” Kate' gono' ki, gono' ga yedoé'el bennen'. 21 Bi go'o latje nna bia' da' kegle le', san wnná bia' da' keglen', wkonlo' žin da' naken chawe'.

13

1 Yógo'tele žaḻa' gonle kan ẕnnagak benne' yolawe' ka'. Dios bdekze' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' da' zej nzi'e, na' wak nnažo bnníta'kze' Ḻe' benne' ka' ḻo latje chégake'. 2 Che ḻen, no benne' ẕzoe' no benne' yolawe' cheḻa'ale, ẕzoe' cheḻa'ale to da' bzoa Dios, na' benne' ka' žóngake' ki, choge' chégake' kwia yí'gake'. 3 Zej nnita' benne' yolawe' ka', kege nich wchébegake' no benne' žone' da' naken chawe', san nich wchébegake' no benne' žone' da' ẕinnj. Cha' žénelo' gono' ga bi wchébegake' le', ben da' naken chawe', na' yežojo' chawe' gan ẕchi'a ḻáže'gake'. 4 Benne' yolawen' nake' ni'a na' Dios nich gákḻene' le', san cha' žono' da' ẕinnj, na' žaḻa' žebo', dan' bi noe'e dáche'ze bar che yolawe'. Nake' ni'a na' Dios nich yebi'e da' žeyaḻa' no benne' žone' da' ẕinnj. 5 Che ḻen žon byenen gonle kan ẕnna bennen' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia', kégeze dan' bde Dios ḻo ne'e wsaka' zi'e ḻe'e, san ḻezka' nich kwe' ži yichj ḻáẕdo'le ḻaw Dios. 6 Che ḻen žíẕjwle lazle che yolawe', dan' zej nak benne' yolawe' ka' ni'a na' Dios, na' žóngake' da' bdie' Ḻe' ḻo ná'gake'.

7 Le chiẕjw yógo'te benne' ka' da' nbága'le chégake'. Le chiẕjw lazle ḻo na' no benne' žaḻa' wchiẕjwe' lazle. Le chiẕjw mežw no benne' žaḻa' chíẕjwlen. Le žebe no benne' žaḻa' žébele, na' le gape ba la'ne no benne' žaḻa' gaple ḻe' ba la'ne. 8 Bi be žaḻa' bága'le che nitó benne', san toze žaḻa' ží'ilele lježle ka', da' nbága'le chegak yógo'te benách ka', dan' no benne' nži'ile' lježe' ba bene' dot da' ẕnna x̱tiža' Dios. 9 Ki ẕnna x̱tiže'e:

Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'.

Bi goto' benách ka'.

Bi kwano'.

Bi nnio' che lježo' da' wen ḻaže'.

Bi dan ḻažo'o da' de che lježo'.

Da' wnné' ki, na' yógo'te da' yezika' da' wnné', yeyóž gon no benne' žone' kan ẕnna da' ẕnnan ki: “Bži'il lježo' kan nži'il kwino'.” 10 Bennen' nži'ile' lježe' bi be žone' che lježe' da' kegle. Ki naken, bennen' nži'ile' lježe' žone' dot da' ẕnna x̱tiža' Dios.

11 Le gon ki dan' nnézlele kan žak ža ni zoažo na'a, na' ḻezka' nnézlele ba bžin ža žaḻa' gakle ban ḻaže' kan žebán no benne' ẕtase', dan' ba zoaže gawze ža yelažo ḻo da' kegle ka goken katen' wzó ḻawžo žejḻe'žo che Benne' Criston'. 12 Gan zoažo na'a naken ka yele, na' za' te yelen', na' gan zoa Benne' Criston' naken ka te ža, na' za' chejsoažo ga na'. Che ḻen žaḻa' kwásḻenžo da' žongak benách ka' gan nak choḻ. Kan žon to benne' žeje' ḻo wdiḻe, ẕwakw kwine' da' žape chi'in ḻe' ḻo wdiḻe, ḻezka' žaḻa' tažo ḻo baní' che Dios, dan' gape chi'in žo'o nich bi cho'ožo ḻo na' da' x̱iwe'. 13 Nich gonžo ki žaḻa' gonžo da' chawe' kan žaḻa' gon no benne' ẕde' te ža.

Bi žaḻa' sožlžo, na' bi gáwḻe'ežo.

Bi žaḻa' gonžo da' kegle, na' kege da' gon ditjen žo'o.

Bi žaḻa' tíḻ-ḻenžo lježžo ka', na' bi gé'elžo ḻégake'.

14 Na'a, žaḻa' yeyón kwinle ḻo yichj ḻáẕdo'le kan nak X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' bi we' ḻáže'le gonle da' ẕdan ḻáže'le ḻo yeḻa' benachze chele.

14

Bi žaḻa' nnežo chegak lježžo ka'

1 Le we' latje no benne' gónḻene' ḻe'e tẕen, benne' žejḻi'e che Benne' Criston', ḻa'kze bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻi'e chie' Ḻe'. Bi tíḻ-ḻenle-ne' kan nak da' žéklele ḻe'e žaḻa' gone'. 2 Kan nak da' ni, zej nnita' benne' ka' žékgekle' wak gáwgake' bíte'teze da' žawgak benách ka', san yebaḻe benne', benne' ka' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston', žáwgake' toze da' žazžo. 3 Na'a, bennen' žawe' yógo'te bi žaḻa' wzóe' cheḻa'ale no benne' bi žawe' yógo'te, na' ḻezka', bennen' bi žawe' yógo'te bi žaḻa' nnie' che bennen' žawe' yógo'te, dan' nzi' ḻo na' Dios bežope benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 4 ¿Noẕkze le', ẕnnio' che benne' wen žin che benne' yoble? Ḻaw X̱ankze yežój chawe' o bi yežój chawe' no bennen' nake' wen žin che Dios. Yežoje' chawe' ḻaw Dios, dan' gonkze X̱anžo Dios ga yežoje' chawe'.

5 Zoalja to benne' ẕka'n ẕenže' to ža ka ẕka'n ẕene' yezika' ža ka', na' benne' yoble, toze kan ẕka'n ẕene' yógo'te ža. To tožo žaḻa' wíažo cha' nak chawe' da' žonžo. 6 Bennen' ẕka'n ẕene' to ža, ẕka'n ẕenen' nich wká'n ẕene' X̱anžon', na' bennen' bi ẕka'n ẕene' ža na', nich wká'n ẕene' X̱anžon' bi ẕka'n ẕenen'. Ḻezka', bennen' žawe' yógo'te, žawe' ki nich wká'n ẕene' X̱anžon', dan' ži'e Dios: “Žóx̱keno'” na' bennen' bi žawe' yógo'te, bi žawen' nich wká'n ẕene' X̱anžon', na' ḻezka' ži'e Dios: “Žóx̱keno'.”

7 Nitó benne' ládjwžo žo'o bi nak bane' cheze', na' nitó benne' bi žate' cheze'. 8 Cha' zoažo nbanžo, nich ga'n ẕen X̱anžon' zoažo nbanžo, na' cha' gatžo, nich ga'n ẕen X̱anžon' gatžo. Ki naken, cha' zoažo nbanžo o cha' gatžo, nakžo che X̱anžon'. 9 Ḻezka' che ḻen got Benne' Criston', na' bebane', nich gake' X̱angak benne' gat ka', na' X̱angak benne' ban ka'.

10 Na'a le', ¿biẕ chen' ẕnnio' che lježo'? ¿Biẕ chen' ẕzo' lježon' cheḻa'ale? Žon byenen ḻa'žo yógo'težo ḻaw Benne' Criston' gan wchi'a ḻaže'e žo'o. 11 Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Ẕnna X̱anžo: “Ni'a chia' nedkza',

wzóa ẕibgak yógo'te benách ka' ḻawa' neda'.

Nnágake' kwáselo naka' Dios.”

12 Ki naken, Dios wchi'a ḻaže'e yógo'težo.

Bi žaḻa' gonžo da' gonen ga chíx̱gekle lježžo ka'

13 Che ḻen, biž žaḻa' nnežo che lježžo ka', san žaḻa' we' ḻáže'žo bi gonžo bi da' gonen ga chíx̱gekle', o bi da' gonen ga góngake' doḻa'. 14 Nnézkzela' bi be zoa da' žawžon da' gak gonen ga biž nakžo chawe' ḻaw Dios, na' da' bchaḻj X̱anžo Jesusen' naken tḻebe ḻen da' ni. Cha' žekle no benne' zoa bi da' gak gonen ga biž nake' chawe' ḻaw Dios, che bennen', naken ki. 15 Cha' žono' le' ga gak lježo' nyache' ḻaže'e, dan' žawo' le' da' žekle' ḻe' bi žaḻa' gawžon, bi žono' kan žaḻa' gon no benne' nži'ile' lježe'. Bi be žaḻa' gawžo da' gonen ga gak chope ḻaže' no benne', bennen' got Benne' Criston' ni'a chie'. 16 Che ḻen, bi be gonle da' gonen ga nne zi'gak benách ka' che da' žéklele ḻe'e nzi'le latje gonlen. 17 Kate' ẕnna bia' Dios žo'o, bi že' ḻáže'žo da' ye'j gawžo, san že' ḻáže'žo gakžo chawe' ḻawe' Ḻe', na' ga'n ži yichj ḻáẕdo'žo, na' yebelžo, da' ka' gak gonžo dan' zoaḻen Dios Be' La'y žo'o. 18 No benne' žone' x̱chin Benne' Criston' kan zej nak da' ki, žone' da' žaz ḻaže' Dios, na' yežoje' chawe' ḻawgak benách ka'.

19 Che ḻen žaḻa' gonžo chegak benách ka' da' góngaken ga gata' da' wká'n ži yichj ḻáẕdo'žo, na' da' gon chochen ḻáẕdo'žo kan žejḻe'žo che Benne' Criston'. 20 Bi be žaḻa' gawžo da' gonen ga gak chope ḻaže' bennen' bzoa Dios ḻe'. Nak dot da' li dan' ẕnnagak benách ka': “Yógo'te de latje gawžon” san gonžo da' kegle cha' gonžo ga chix̱le lježžo ni'a che da' žawžo. 21 Gakže chawe' cha' bi gawo' beḻa', na' bi ye'jo' x̱is uba, na' bi be gono' da' wchix̱en lježo', o da' gonen ga gak chope ḻaže'e, o da' gonen ga biž žejḻi'e che Benne' Criston' dot ḻaže'e. 22 Cha' žejḻi'o de latje bi da' gono', žaḻa' gonon' ḻaw Dios gan zo' tozo'. Ba nez ẕen gaken che bennen' bi ẕchebe ḻáẕda'we' ḻe' ni'a che da' žekle' de latje gone', 23 san bennen' žak chope ḻaže'e ni'a che da' žawe', nbage'e ẕia, dan' žone' da' bi žekle' de latje gone'. Cha' žonžo da' žeklžo bi žaḻa' gonžon, ẕbága'žo doḻa'.

15

Žaḻa' gonžo da' žaz ḻáže'gak lježžo ka'

1 Che ḻen, cha' nakžo choch kan žejḻe'žo che Benne' Criston', žaḻa' soelžo benne' ka' bi žejḻé'gake' chie' Ḻe' dot ḻáže'gake'. Bi žaḻa' gonžo da' žaz ḻáže'zežo žo'o. 2 Yógo'težo žaḻa' gonžo da' žaz ḻáže'gak lježžo ka' nich gak chawe' chégake', na' gak choch ḻáže'gake' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 3 Ki žaḻa' gonžo, dan' bi ben Benne' Criston' da' wyáz ḻáže'ze', san gok chie' kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Bedjbága'gak neda' diža' zi' ka' da' wnnegak benne' ka', da' wnné zí'gake' chio' Le', Dios.” 4 Yógo'te da' bzójgake' ḻe'e yiche la'y ža ni'te, bzójgaken' nich wsedlen žo'o. Dan' nyejw ḻe'e yiche la'y žonen ga ẕbezžo ẕen ḻaže', na' žeyón ẕenen žo'o. Che ḻen zoa da' žx̱en ḻáže'žo. 5 Ẕnnabla' Dios, Bennen' žone' ga ẕbezžo ẕen ḻaže', na' žeyón ẕene' žo'o, gone' ga gakle toze kan žonle ḻe'e, na' gakle kan Jesús, Benne' Criston', žénele' gakle. 6 Ki žaḻa' gonle nich gakle toze, na' tẕen wká'n ẕenle Dios, X̱a X̱anžo Jesusen'. 7 Che ḻen, nich ga'n ẕen Dios, le si' ḻo na'le tole yetole kan Benne' Criston' wẕí' ḻo ne'e žo'o. 8 Ki žaḻa' gonle, dan' žapa' ḻe'e: bḻa' Jesús, Benne' Criston', na' gókḻene' benne' judío ka' nich bḻoe'ele' ḻaw nak dot da' li da' ẕchaḻj Dios, na' bene' ga bžin da' bchebe ḻaže'e wneẕjwe' chegak x̱a wdé che'to' ka'.

Benách zi'to' ka' yéngekle' diža' chawe'

9 Ḻezka' bḻa' Benne' Criston' nich bene' ga benne' ka' bi zej nake' benne' judío yéngekle' x̱tiža' Dios dan' žeyache' ḻáže'le' ḻégake'. Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Che ḻen, wká'n ẕena' da' nako' Le',

ḻawgak benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga,

na' goḻa' da' we ḻawa' Le'.

10 Ga yoble nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Ḻe'e, benách ka' zoale dot yežlyó nga,

le yebél tẕen ḻen benách ka' che Dios.

11 Ga yoble nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

¡Le wká'n ẕen X̱anžon',

yógo'tele bi nakle benne' judío ka'!

¡Le goḻe da' we ḻawn Ḻe',

yógo'tele zoale dot yežlyó nga!

12 Ḻezka' bzoj Isaías da' ẕnnan:

Ḻa' ḻaw Benne' nbábḻene' benne' ka' zej nake' ẕa'só Isaí, x̱a Dabí.

Gak blo Bennen' nich nna bi'e benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka'.

Benne' ki wx̱én ḻáže'gake' Ḻe'.

13 Ẕnnabla' Dios, Bennen' žone' ga žx̱en ḻáže'žo Ḻe', gone' ga yebéḻe'elele, na' ga'n ži yichj ḻáẕdo'le dan' žejḻe'le chie' Ḻe', na' gone' ga gak dot ḻi ḻaže' kan žx̱en ḻáže'le Ḻe', dan' zoaḻen yeḻa' wak che Dios Be' La'y ḻe'e.

14 Ẕí'na'do' ka', ba nnézkzela' žóntezle da' ka' naken chawe', na' nápḻe'ele yeḻa' žejní'il nich gak wzejní'ilele lježle ka'. 15 Na'a naka' wechóg ḻaže', na' ẕzoja' chele ḻe'e ḻe'e yiche ni, ẕí'na'do' ka', na' žsa'a ḻáže'le dan' zoa da' besbaga' Dios neda' gona' dan' nži'ile' ḻe'e. 16 Che ḻen žona' x̱chin Jesús, Benne' Criston', ḻawgak benách ka' bi zej nake' benne' judío ka', na' ẕchaḻja' diža' chawe' che Dios, nich gak wdía' benách ka' bi zej nake' benne' judío ka' ḻo na' Dios, benne' ka' wžekze Dios Be' La'y nich gákgake' che Ḻeze'. Gákgake' ka to da' wdekza' ḻo na' Dios, da' chaz ḻaže'e Ḻe'.

17 Na'a, dan' žónḻena' tẕen Jesús, Benne' Criston', žin, nzi' ḻo na'a chaz ḻaža'a kan nak da' bena' ḻo x̱chin Dios. 18 Ḻezka' naka' wechóg ḻaže' wchaḻja' kan nak da' ben Benne' Criston' ḻo na'a neda', na' kege da' bena' nedza'. Bene' ga žongak benách ka' bi zej nake' benne' judío ka' kan ẕnna x̱tiža' Dios. Da' ni bene' Ḻekze', na' bkonle' žin da' bchaḻja' neda', na' žin da' bena' neda'. 19 Ḻezka' bkonle' žin da' ka' zej nak bian' da' bḻoe'ele' ḻaw Ḻe' ḻo na'a neda', na' yeḻa' wak ẕen ka' da' bene', na' yeḻa' wak che Dios Be' La'y da' wzóaḻenen neda'. Ka' goken, wzó ḻawa' ẕchaḻja' ḻo yež Jerusalén, na' dot gawze na' zejte gan nbab Ilíriko, ba bchaḻja' diža' chawe' kan nak che Benne' Criston'. 20 Be' ḻaža'a bchaḻja' diža' chawen' gan bi na' yéngekle benách ka' kan nak che Benne' Criston'. Chela' wchaḻja' ga ba béngekle benách ka', na' gona' neda' ka žon to benne' žone' to yo'o ḻaw ḻen ze'e da' ba bdix̱jw benne' yoble. 21 Ka bena' neda' naken kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Ḻé'egekle benne' ka' nníta'gake' gan bi benle nitó benne' kan nak chie' Ḻe',

na' chejní'igekle benne' ka' batkle béngekle' kan nak chie'.

Žénele Pablo cheje' ḻo yež Roma

22 Che ḻen, ḻa'kze zan chi'i gónela' yida' gan zoale, bi na' gak yida'. 23 Na'a, dan' ba beyóž bena' žin che Dios latje ki, na' zan yiz ba žénela' yida' gan zoale, 24 che ḻen, kate' cha'a ḻo yežlyó España, tia' gan zoale ḻe'e, dan' žx̱en ḻaža'a yedjwía' ḻe'e, na' yebéḻenla' ḻe'e. Te na' gak yego'ole neda' nez. 25 Na'a žaḻa' cha'a ḻo yež Jerusalén, nich chjwa'a to da' gákḻenen benne' ka' che Benne' Criston' nníta'gake' ga na'. 26 Ki gona' dan' wyáz ḻáže'gak benne' ka' nníta'gake' gan nbab Masedonia, na' gan nbab Akaya, btóbgake' mežw da' ẕnéẕjwgake' chegak benách yache' ka' zej nbabe' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén. 27 Wyáz ḻáže'gak benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka', béngake' da' ni. Da' li naken to da' zej nbage'e chegak benne' judío ka'. Cha' ẕzi'gak benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka' da' naken che Dios ni'a che da' bengak benne' judío ka', na' žaḻa' gákḻengake' benne' judío ka' ḻen da' nápgake'. 28 Che ḻen, kate' yeyóž wdía' dan' bnéẕjwgak benne' ki ḻo na'gak benne' judío ka', naž tia' gan zoale ḻe'e kate' cha'a ḻo yežlyó España. 29 Kate' ḻa'a gan zoale, žx̱en ḻaža'a žínḻena' yógo'te da' žebéḻenlžo ni'a che diža' chawe' che Benne' Criston'.

30 Ni'a che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' ni'a che yeḻa' nži'il da' ẕchiz Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'žo, neda' žáta'yoela' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', nich wcháḻjḻenle Dios tẕen ḻen neda', na' nnáblele-ne' gákḻene' neda'. 31 Le nnable' gone' ga yelá' neda' ḻo na'gak benne' ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Judea, na' gone' ga chaz ḻáže'gak benne' ka' zej nake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, sí'gake' dan' chjwa'a ga na'. 32 Ḻezka' le nnable', cha' nak da' ẕnna Dios, wneẕjwe' neda' latje ḻa'a gan zoale ḻo yeḻa' žebél chia', nich yezí' ḻáže'ḻena' ḻe'e tẕen. 33 Na'a ẕnnabla' Dios, Bennen' ẕka'n žie' yichj ḻáẕdo'žo, sóaḻene' yógo'tele ḻe'e. Ka'kze gaken.

16

Benne' ka' che Jesús žápegake' “Padiox̱” ljéžgake' ka'

1 Le si' chawe' Febe, no'le zanžon' nake' toze ḻen X̱anžon'. Nake' no'le wen žin che Dios, na' nbábḻene' benne' ka' che Benne' Criston' ḻo yež Sencrea. 2 Ḻo wláz X̱anžon' le si' ḻo na'le no'len', kan žaḻa' gongak benách ka' che Benne' Criston'. Le gákḻene', na' le gonn chie' bíte'teze da' žiážjelen'. Ḻekze' gókḻene' benne' zan, na' ḻezka' gókḻene' neda'.

3 Le gape “Padiox̱” Prisila, na' Akila, benne' byo chie'. Benne' ki bénḻengake' neda' tẕen žin che Jesús, Benne' Criston'. 4 Žopte benne' ki wdégake' gan ben ẕož gátgake' nich béngake' ga bi gata' neda', na' žápegaka'-ne': “Žóx̱kenle” na' kege nedza', san ḻezka' yógo'te lježžo ka' zej nbabe' gan zej nnita' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka', žé'gake' ḻégake': “Žóx̱kenle.” 5 Le gape “Padiox̱” benne' ka' che Benne' Criston', benne' ka' ẕdóbgake' ḻo ližgak Prisilan', na' Akilan'. Le gape “Padiox̱” Epeneto, bennen' nži'ila'. Ḻe' bejḻi'e che Benne' Criston' zga'ale' ka yógo'te benne' ka' nníta'gake' gan nbab Akaya. 6 Le gape “Padiox̱” Lia, no'len' bene' žin ẕen che Benne' Criston' gan ẕdoble ḻe'e. 7 Le gape “Padiox̱” Andróniko ḻen Junias, benne' wláž chia' ka'. Benne' ki byéjwḻengake' neda' tẕen liž ya, na' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston' žápegake' ḻégake' ba la'ne. Ḻezka' bejḻé'gake' che Benne' Criston' zgá'alegake' ka neda'.

8 Le gape “Padiox̱” Amplias, bennen' nži'ila' dan' nake' che X̱anžon'. 9 Le gape “Padiox̱” Urbano, bennen' bénḻene' neto' tẕen žin che Jesús, Benne' Criston'. Ḻezka' le gape “Padiox̱” Estakis, bennen' nži'ila'. 10 Le gape “Padiox̱” Apeles, bennen' nak bia' žejḻi'e che Benne' Criston'. Ḻezka' le gape “Padiox̱” benne' ka' nníta'gake' liž Aristóbulo. 11 Le gape “Padiox̱” Herodión, benne' wláž chia'. Ḻezka' le gape “Padiox̱” benne' ka' nníta'gake' liž Narsiso, na' žejḻé'gake' che X̱anžon'. 12 Le gape “Padiox̱” Trifena ḻen Trifosa, no'le ka' žóngake' žin che X̱anžon'. Ḻezka' le gape “Padiox̱” Pérsida, no'len' bene' žin ẕen che X̱anžon', na' nži'ilžo-ne'. 13 Le gape “Padiox̱” Rufo, benne' wžekze X̱anžon'. Ḻezka' le gape “Padiox̱” x̱na' Rufo na', no'len' nake' ka x̱na'kza' neda'. 14 Ḻezka' le gape “Padiox̱” Asíncrito, na' Flegonte, na' Hermas, na' Patrobas, na' Hermes, na' ḻezka' lježžo ka' zej nake' toze ḻen X̱anžon', na' nníta'ḻengake' benne' ka'. 15 Ḻezka' le gape “Padiox̱” Filólogo ḻen Julia, na' Nereo ḻen no'le zane', na' ḻezka' Olimpas, na' yógo'te lježžo ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' nníta'ḻengake' benne' ka'.

16 Le gape “Padiox̱” lježle ka', na' le cheḻa' lježle ka' ḻo yeḻa' nži'il chele. Yógo'te lježžo ka', benne' nníta'gake' nga, na' zej nbábḻene' benách ka' che Benne' Criston', žápegake' ḻe'e “Padiox̱”.

17 Na'a, žáta'yoela' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', le gon ga gak bia'gak benne' ka' žóngake' ga žoj chóplele, na' ẕchíx̱gake' ḻe'e, dan' žsédgekle' da' bi naken tḻebe ḻen da' nsedle ḻe'e. Le kwas gan zej nnita' benách ki, 18 dan' bi žóngake' x̱chin Jesús, Benne' Criston'. Žóngake' žin nich gata' yeḻa' wnni'a chégake', na' žon ḻáže'gekle' benne' gax̱jw ḻaže' ka', ẕkóngekle' žin diža' gax̱jw ḻaže' ka', na' diža' chejḻe'žo da' wen ḻaže'. 19 Ẕze diža' žonle kan ẕnna x̱tiža' X̱anžon', na' žéngekle yógo'te benách ka' da' ni. Che ḻen žebela' ni'a che da' žonle ḻe'e. Na'a, žénela' soale gonle da' nak chawe', na' kege gonle da' kegle. 20 Dios, Bennen' ẕka'n žie' yichj ḻáẕdo'žo, za' gone' ga wléj wchochjle da' x̱iwe'. Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e.

21 X̱kwide' Timoteo, x̱kwiden' žónḻenbe' neda' tẕen žin, žápebe' ḻe'e “Padiox̱.” Ḻezka' Lusio ḻen Jasón, na' Sosípater, benne' wláž chia' ka', žápegake' ḻe'e “Padiox̱.”

22 Neda', Tersio, ẕzoja' da' ẕnna Pablo ḻe'e yiche ni, ḻezka' žapa' ḻe'e “Padiox̱” na' zoaḻen X̱anžon' neda'.

23 Ḻezka' Gayo, bennen' žonne' neda' latje zoa' liže' nga, žape' ḻe'e “Padiox̱.” Ḻezka' žonne' latje yógo'te benách ka' che Benne' Criston' ẕdóbgake' nga. Erasto, benne' yo'o ḻo ne'e mežw che yež nga žape' ḻe'e “Padiox̱.” Ḻezka' Kuarto, benne' lježžo, žape' ḻe'e “Padiox̱.”

24 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e. Ka'kze gaken.

¡Ga'n ẕen Dios!

25 Na'a, ¡ẕka'n ẕento' Dios, Bennen' gak gone' ḻe'e choch ni'a che diža' chawe' da' ẕchaḻjan', na' ni'a che da' ẕchaḻja' kan nak che Jesús, Benne' Criston', na' ni'a che da' bḻoe'e ḻaw Dios che da' bgache' chie', dan' bkache'e Ḻe' ža ni'te ga bžinte na'a ža! 26 Na'a ba bḻa' da' ni ḻe'egak yiche ka' da' bzojgak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, Bennen' zóateze', kan wnnakze' Ḻe'. Na'a zej nnita' benne' ka' ẕcháḻjgaken' gan že'gak yógo'te benách ka' nich gak chejḻé'gake' che Benne' Criston', na' nich gak góngake' kan ẕnna x̱tiže'e.

27 ¡Ni'a che da' ben Jesús, Benne' Criston', ga'n ẕen to chi'ize Dios tlícha'kze, Bennen' napkze' dot yeḻa' wak! Ka'kze gaken.

1 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

DIŽA' NEŽW DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ CORINTO

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1 Dios bḻiže' neda', Pablo, kan žénekzele' Ḻe', nich gaka' wbás che Jesús, Benne' Criston'. Lježžo Sóstenes žónḻene' neda' tẕen. 2 Žapa' ḻe'e “Padiox̱” ẕí'na'do' ka', ẕdoble che Dios ḻo yež Corinto, na' nakle che Ḻeze' dan' nakle toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. Dios na'kze bḻiže' ḻe'e nich gakle che Ḻeze' tẕen ḻen yógo'te benne' ka' nníta'gake' gáte'teze, na' ẕcháḻjḻengake' Dios, ẕkóngekle' žin la X̱anžo Jesús, Benne' Criston', X̱ángake', na' ḻezka' X̱anžo. 3 Žáta'yoela' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Da' napžo dan' nakžo toze ḻen Jesús

4 Žápeteza' Dios: “Žóx̱keno'” kan nak chele ḻe'e, dan' zoa da' chawe' da' bennze' chele dan' nakle toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. 5 Dan' nakle toze ḻen Benne' Criston', Dios ba bénnḻi'e chele da' zej naken chie'. Žákḻene' ḻe'e ḻo yógo'te da' ẕnnale, na' žone' ga žejní'iḻe'elele. 6 Ki naken dan' dot ḻáže'le wẕí' ḻo na'le da' ẕchaḻjto' kan nak che Benne' Criston'. 7 Che ḻen, bi be žiážjelele che da' žonn Dios Be' La'y chežo, kate' ne ẕbezle ža na' yeḻá' ḻaw X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 8 Ḻekze' gon choche' ḻe'e nich gak sóelele yógo'te kate' žinže ža ze ḻawte ža na', nich bi gak no benne' bi da' nnie' chele ža na' yeḻá' ḻaw X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 9 Dios žone' kan ẕnne', na' Ḻekze' bḻiže' ḻe'e nich gakle toze ḻen Ẕi'ne', X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

Zej nžoj chople benách Corinto ka'

10 Ni'a che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', žáta'yoela' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', nich gonle toze x̱tíža'le yógo'tele. Bi žoj chóplele, san le gak toze kan ẕza' ḻáže'le, na' kan žonle ḻe'e. 11 Ki žapa' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', dan' benne' ka' nníta'gake' liž Kloé bzéngekle' neda' kan žonle, na' wnnágake' ẕdiḻ díža'le. 12 Ẕnnia' da' ni: zej nža' da' ẕnnale to tole. Báḻele ẕnnale žónḻenle Pablo tẕen. Yebáḻele ẕnnale žónḻenle Apolo tẕen. Yebáḻele ẕnnale žónḻenle Sefas tẕen, na' yebáḻele ẕnnale žónḻenle Benne' Criston' tẕen. 13 ¿Bžoj chople Benne' Criston'? ¿Wdá' neda', Pablo, ḻe'e yag kroze ḻo wlazle ḻe'e? ¿Bezoale ḻe'e nis nich gakle toze ḻen neda'? 14 Žapa' Dios: “Žóx̱keno'” dan' bi bezóa' nis nitóžele ḻe'e, san chopze Crispo ḻen Gayo. 15 Che ḻen bi gak nnale bezoale nis nich gakle toze ḻen neda'. 16 Ḻezka' bezóa' nis Estéfanas ḻen benne' ka' nníta'gake' liže'. Bi žejsá' ḻaža'a cha' bezóa' nis no benne' yoble ga na'. 17 Benne' Criston' bseḻe'e neda', kege nich yezóa' benách ka' nis, san nich wzenla' benách ka' diža' chawe' chie'. Ẕchaḻjan', san kege ḻen yeḻa' žejní'il chekza', nich bi wka'na' ka'ze yeḻa' wak che da' ben Benne' Criston' katen' gote' ḻe'e yag kroze.

Jesús napkze' yeḻa' wak, na' yeḻa' žejní'il che Dios

18 Žékgekle benne' ka', benne' zej nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake', da' ẕchaḻjžo kan nak che Jesús, kan gote' ḻe'e yag kroze, naken to da' dáche'ze, san žo'o, dan' ba belažo, žákbe'elžo dan' ẕchaḻjžon napen yeḻa' wak che Dios nich yeslán benách ka'. 19 Ki naken dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Wḻoe'ela' ḻaw nak dáche'ze yeḻa' žejní'il

chegak benne' ka' zej nnezle' da' ẕenḻe'e.

Wzóa' cheḻa'ale yeḻa' žejní'il

chegak benne' ka' žejní'igekle' da' ẕenḻe'e.

20 ¿Biẕkze yebéḻenle no benne' žejni'ile' da' ẕenḻe'e?

¿Biẕkze yebéḻenle no benne' nsédḻi'e?

¿Biẕkze yebéḻenle no benne' žákḻi'e ẕchaḻje'?

Dios ba bḻoe'ele' ḻaw nak yeḻa' žejní'il chegak benách ka', benne' nníta'gake' yežlyó nga, to da' dáche'ze. 21 Dios, ḻo yeḻa' žejní'il chie', bi bi'e latje benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga gónbia'gake' Ḻe' ni'a che yeḻa' žejní'il chégakkze'. Dios wyáz ḻaže'e beslé' benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe' ni'a che dan' ẕchaḻjžon, ḻa'kze žékgekle benách ka' naken to da' dáche'ze.

22 Žénegekle benne' judío ka' ḻé'egekle' yeḻa' wak ka' da' zej nak bian', na' benne' zi'to' ka' žénegekle' yéngekle' da' wzejni'ilen ḻégake'. 23 Žo'o ẕchaḻjžo che Benne' Criston', kan gote' ḻe'e yag kroze. Da' li, dan' ẕchaḻjžon kan got Benne' Criston', žonen ga ẕchíx̱gekle benne' judío ka', na' yezika' benách ka' žékgekle' naken to da' dáche'ze. 24 Benne' ka' bḻiž Dios ḻégake', ḻa'kze zej nake' benne' judío ka', o benne' zi'to' ka', žákbe'egekle' napkze da' ben Benne' Criston' ḻe'e yag kroze dot yeḻa' wak che Dios, na' dot yeḻa' žejní'il chie'. 25 Žékgekle benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga da' ben Dios nak bian' nake' benne' bi nnezle, san dan' bene' nápežen yeḻa' žejní'il ka da' zej nape benách ka'. Žékgekle' da' ben Dios nak bian' bi nake' waḻe, san dan' bene' nápežen yeḻa' wak ka da' zej nape benách ka'. 26 Na'a, ẕí'na'do' ka', le chejsá' ḻaže' kan gokle ḻe'e katen' bḻiž Dios ḻe'e. Bi gokle zanle benne' ka' žejní'igekle' ḻo yeḻa' benachze chégake', na' bi gokle zanle benne' wnná bia' ka', na' kege zanle gokle benne' blo ka'. 27 Benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga žékgekle' benne' ka' wžekze Dios zej nake' benne' bi nnezle ka'. Ki ben Dios nich gone' ga yedoé'egekle benne' yežlyó ka', benne' žejní'igekle'. Ḻezka' wžé Dios benne' ka' bi zej nake' waḻe yežlyó nga nich gone' ga yedoé'egekle benne' waḻe ka'. 28 Ḻezka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga žékgekle' benne' ka' wžekze Dios zej nake' ka'ze, na' bi be záka'gake', na' bi zej nake' waḻe. Ki ben Dios nich gone' ga ga'ngak ka'ze da' ka' ẕka'n ẕengak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga. 29 Che ḻen, bi gak nitó benne' wká'n ẕen kwine' ḻaw Dios. 30 Dios na'kze bene' ga nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston', na' bene' ga napžo yeḻa' žejní'il chie'. Dan' nak Benne' Criston' toze ḻen žo'o, ba beyakžo chawe', na' nakžo che Dios na'kze, na' belažo. 31 Nak chežo kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Cha' zoa no benne' žénele' bi da' wká'n ẕene', žaḻa' wká'n ẕene' X̱anžo Dios.”

2

Ẕchaḻjžo kan bda' Jesús ḻe'e yag kroze

1 Ki goken, ẕí'na'do' ka', katen' bḻa'a gan zoale. Bchaḻja' x̱tiža' Dios ḻawle, kege ḻen yeḻa' žejní'il chekza', na' bi be bena' ḻen yeḻa' wak chekza'. 2 Katen' wzóaḻena' ḻe'e, be' ḻaža'a bi wchaḻja' da' yoble, san toze kan nak che Jesús, Benne' Criston', kan bde'e ḻe'e yag kroze. 3 Wzóaḻena' ḻe'e ḻo yeḻa' bi nak waḻe chia', na' ḻo yeḻa' ẕžebe wẕízeḻi'a. 4 Bcháḻjḻena' ḻe'e x̱tiža' Dios, kege kan ẕchaḻjgak benách ka' ḻo yeḻa' žejní'il chégakkze', san gokḻen Dios Be' La'y neda', na' yeḻa' wak che Dios wzóaḻenen neda', da' gok bian' nak dot da' li da' wnnía'. 5 Ki bena' nich gak chejḻe'le che Dios, kege dan' bénlele yeḻa' žejní'il chegak benách ka', san dan' bḻé'elele yeḻa' wak che Dios.

Dios Be' La'y žone' ga nónbia'žo Dios

6 Ẕcháḻjḻento' benne' ka' ba nakže dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Dios ḻen yeḻa' žejní'il cheto'. Yeḻa' žejní'il ni bi naken ka da' zej nape benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' bi naken ka da' zej nape benne' ka' ẕnna biá'gake' ža ni zoažo na'a, benne' ka' kwia yí'gake'. 7 Ẕchaḻjto' ḻen yeḻa' žejní'il da' bi gak no benne' žeḻ-len', dan' ẕneẕjw Dios, dan' bgache' yeḻa' žejní'il ni da' bzoa Dios ža ni'te nich yebéḻenlžon. 8 Benne' ka' ẕnna biá'gake' ža ni zoažo na'a bi bénbia'gake' yeḻa' žejní'il ni. Chela' bénbia'gaken', bi bdá'gake' X̱anžon', Benne' ze'e ya'abá, ḻe'e yag kroze. 9 Naken kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Ba bkwez Dios da' ka' si'gak benne' ka' zej nži'ile' Ḻe',

da' ka' bi bḻe'el nitó benne', na' bi benle' chégaken,

na' bi wzá' ḻáže'gak benách ka' kan zej naken.

10 Na'a, Dios ba bzejni'ile' žo'o da' ki ḻo na' Dios Be' La'y, dan' ẕwíakze Dios Be' La'y yógo'te, na' ḻezka' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'w Dios na'kze.

11 ¿Nnezle no benne' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'w yetó benne'? Toze be' nakkze bennen' nnezlen. Ḻezka', bi nnezle nitó benne' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'w Dios. Toze Dios Be' La'y nnezlen'. 12 Bi yo'ožo to be' da' ẕdazen yežlyó nga, san zoaḻen Dios Be' La'y žo'o, Bennen' ẕchiz Dios yichj ḻáẕdo'žo nich gak gónbia'žo da' ka' bennkze' Ḻe' chežo. 13 Ẕchaḻjžo ka zej nak da' ka' benn Dios chežo, kege ḻen diža' da' žsédgekle benne' ka' žo'o ḻen yeḻa' žejní'il chégakkze', san ḻen diža' ka' da' žsedle Dios Be' La'y žo'o. Ki naken, ẕzejni'ilžo benne' ka' zoaḻen Dios Be' La'y ḻégake' kan nak da' žsedle Dios Be' La'y žo'o.

14 No benne' bi zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', bi ẕzi' ḻo ne'e da' žsedle Dios Be' La'y žo'o, dan' žekle' naken to da' yaḻze. Bi gak chejní'il bennen' da' ni, dan' toze bennen' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe' gak gákbe'ele' da' zaka' da' ni. 15 No benne' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe' gak gákbe'ele' da' zej zaka' yógo'te, san bi gak nitó benne' yoble gákbe'ele' da' záka'kze bennen'. 16 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

¿Noẕkze benne' nnezle' da' ẕza' ḻaže' X̱anžo?

¿Noẕkze benne' gak wzejni'ile' Ḻe'?

San da' ẕza' ḻaže' Benne' Criston' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'žo žo'o.

3

Nakžo wen žin tẕen ḻen Dios

1 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', bi gok wcháḻjḻena' ḻe'e kan ẕcháḻjḻena' to benne' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', san bcháḻjḻena' ḻe'e kan ẕcháḻjḻena' no benne' nake' benachze, na' bi zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'. Nakle ka bi' že'n ka', dan' bi nakle choch kan žejḻe'le che Benne' Criston'. 2 Bsedla' ḻe'e da' bi naken zede, da' naken ka niže' da' we'jle. Bi bsedla' ḻe'e da' naken zede ka beḻa' da' gawlen. Bi gok chejní'ilele da' naken ka beḻa' da' gawlen, na' bi na' gakle na'a. 3 Ki naken dan' nakle ka no benne' nake' benachze na' zejte na'a ža. Kate' ne ẕgé'elele lježle ka', na' ẕdiḻe díža'le, na' žežój chóplele, nakle ka no benne' nake' benachze, na' žonle tḻebe kan žongak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga. 4 Kate' ne zoaḻen to benne' ḻe'e, benne' ẕnne' žónḻene' Pablo tẕen, na' yetó benne' ẕnne' žónḻene' Apolo tẕen, ne nakle ka no benne' nake' benachze.

5 ¿Biẕkze naka' neda', Pablo? ¿Biẕkzen' Apolo? Nakto' wen žin che Dios, na' ni'a che da' bento' neto' bejḻe'le che Benne' Criston'. To toto' žonto' žin da' benn X̱anžon' che cheto'. 6 Žin da' bento' ḻo yichj ḻáẕdo'le naken ka žin da' žon to benne' žaz ža'ne'. Neda' goza' bínnedo' ka', na' Apolo bx̱oen' nis, san Dios bene' ga bḻa', na' ga bgole bínnedon' da' wyazen ḻo yichj ḻáẕdo'le. 7 Ki naken, láte'ze zaka' benne' žaz, na' láte'ze zaka' benne' žx̱oen' nis, san záka'ḻe'e Dios, Bennen' žone' ga ẕḻa', na' ga ẕgole bínnedon'. 8 Tḻebe kan zej nak bennen' žazen', na' bennen' žx̱oen' nis. Dios yebi'e che chégake' kan nak žin da' žóngake'. 9 Nakto' neto' wen žin tẕen ḻen Dios, na' ḻe'e nakle ka to yežlyó che Dios gan žonto' žin.

Ḻezka' nakle ḻe'e ka to yo'o da' žon Dios. 10 Ḻo da' benn Dios chia', naka' ka to benne' blo wen ze'e. Neda' bdix̱jwa' ḻen ze'e, na' benne' yoble ẕchise' ze'en'. To tožo žaḻa' wíažo kan ẕchisžo ze'e ḻaw ḻen ze'en'. 11 Dios ba bdix̱jwe' to ḻen ze'e da' naken Jesús, Benne' Cristo na'kze, na' bi gak no benne' wdix̱jwe' yetó ḻen ze'e. 12 Žin da' žonžo che Benne' Criston' naken ka ẕchisžo ze'e ḻaw ḻen ze'en'. Ḻaw ḻen ze'en' wak no benne' gone' žin da' naken ka ẕchise' ze'e da' naken oro, o da' naken plat, o da' naken yej zaka' ka', o wak no benne' gone' žin da' naken ka ẕchise' ze'e da' naken yag, o da' naken yix̱, o da' naken yix̱e' ka'ze. 13 Gak bia' kan nak žin da' žon to to benne'. Kate' žin ža wchi'a ḻaže' Dios benách ka', na' ḻa' ḻaw kan nak žin da' benžo to tožo, dan' te žin na' ḻo yi', na' yin' si' bian' žin da' ben to to benne'. 14 Cha' žin da' ben no benne', da' naken ka to ze'e da' bchise', yežojen chawe' ḻo yin', na' Dios yebi'e chie' kan nak tḻebe ḻen žin da' bene'. 15 Cha' chey žin da' ben no benne' da' naken ka to ze'e da' bchise', na' wnite' da' gónele Dios yebi'e chie', san yelakze' ḻe', da' gaken chie' kan žak che to benne' želé' to ḻo yi' ẕen.

16 ¿Bi nnézlele nákkzele ḻe'e yodo' che Dios, na' zoa Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'le? 17 Cha' no benne' wká'n ditje' yodo' che Dios, na' Dios wžía yi'e ḻe', dan' nak la'y yodo' che Dios, na' ḻe'ekze nakle yodon'.

18 Bi gon ḻaže'l kwinle. Cha' no benne' ládjwle ḻe'e žekle' žejní'iḻe'ele' kan žejní'igekle benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, žaḻa' yeyák bennen' ka to benne' bi be nnezle' da' naken che yežlyó nga, nich gata' yeḻa' žejní'il chie' da' naken dot ḻi ḻaže'. 19 No benne' napze' yeḻa' žejní'il che yežlyó nga nake' ḻaw Dios ka to benne' bi be nnezle'. Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Dios žone' ga ẕchíx̱gekle benne' sina' ka', ẕkonle' žin yeḻa' žejní'il chégake'.” 20 Ḻezka' ẕnnan: “X̱anžo nnezle' da' ẕza' ḻáže'gak benne' sina' ka' naken to da' dáche'ze.” 21 Che ḻen, bi žaḻa' wká'n ẕenle no benne' ni'a che da' wsedle' ḻe'e. Yógo'te yo'on ḻo na'le. 22 Yo'ogak ḻo na'le Pablo, na' Apolo, na' Sefas, na' yežlyó nga, na' yeḻa' nban, na' yeḻa' got, na' ža ni zoažo na'a, na' ža da' za'. Yógo'te yó'ogaken ḻo na'le, 23 na' ḻe'e yo'ole ḻo na' Benne' Criston', na' Benne' Criston' yoe'e ḻo na' Dios.

4

Da' žongak benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Cristo

1 Che ḻen, žaḻa' géklele ḻe'e nakto' neto' wen žin che Benne' Criston', na' nzi' ḻo na'to' da' naken dot da' li, da' ngache' che Dios, da' bi gak no benne' chejni'ile' žakze chie'. 2 Benne' ka', Dios bdie' ḻo ná'gake' wkóngekle' žin da' nak chie', žon byenen góngake' binlo da' žóngake'. 3 Bi že' zedla' cha' wchi'a ḻáže'le neda', o cha' benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga wchi'a ḻáže'gake' neda'. Bi ẕchi'a ḻaža'a kwina'. 4 Bi ẕchebe ḻáẕda'wa' neda'. Da' ni bi nak bian' bi nbaga'a ẕia. X̱anžon' nake' Benne' ẕchi'a ḻaže'e neda'. 5 Che ḻen, bi žaḻa' wchi'a ḻáže'le nitó benne' zga'ale kate' žin ža chen. Le kwez ža na' yeḻá' X̱anžon', na' Ḻe' wḻoe'ele' ḻaw dan' ngache' gan nak choḻ, na' ḻezka' da' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'gak yógo'te benne' ka'. Naž Dios yebi'e che to to benne' da' gapen ḻe' ba la'ne kan žaḻa' gone' chie'.

6 Na'a, ẕí'na'do' ka', kan nak da' ni, bchaḻja' che da' žonto' neto', Apolo, na' neda'. Gak wíale ḻe'e kan žonto' neto' nich gak gonle kan nyéjwze ḻe'e yiche la'y, na' bi wká'n ẕenle to benne', na' bi wzoale cheḻa'ale yetóe'. 7 ¿Ben no benne' ga nako' le' benne' blo? ¿Nzi' ḻo no'o to da' bi benn Dios chio'? Cha' Ḻe' bennze' chio' dan' nzi' ḻo no'o, ¿biẕ chen' ẕka'n ẕen kwino', na' žeklo' žakze chio' wẕí' ḻo no'on?

8 ¿Žéklele ḻe'e nákžele benne' blo ka'? ¿Žéklele naple yeḻa' wnni'a chezle? ¿Žéklele ẕnna bia'le, ḻa'kze bi ẕnna bia'to' neto'? Ni'a che X̱anžo Dios žak ḻaža'a nna bia'le ḻe'e nich gak nna biá'ḻento' ḻe'e tẕen. 9 Žekla' neda' nak cheto', benne' wbás ka' che Dios, kan bzoe' neto' zejto' ẕante kan žak chegak benne' ka' ba nžog chégake' gátgake' ḻawgak benách ka'. Nakto' ka to da' ẕwiagak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' ḻezka' ka to da' ẕwiagak wbás che ya'abá ka'. 10 Dan' žénelto' gonto' x̱chin Benne' Criston', žwe'to' benách ka' latje žékgekle' nakto' benne' bi nnezle ka', san ḻe'e žéklele žakle da' ẕenḻe'e dan' nakle che Benne' Criston'. Ḻe'e žéklele ba nakle benne' waḻe ka', san žékgekle benách neto' bi nakto' benne' waḻe ka'. Ẕzoagak benách ka' neto' cheḻa'ale, san žápegake' ḻe'e ba la'ne. 11 Na' zejte na'a ža, ẕdonto', na' ẕbiḻto'. Bi de laže' da' gákwton'. Žon zi'gak benne' ka' neto', na' bi zoa ližto'. 12 Žsaka' zi' kwinto', ḻa' néto'ze žonto' žin. Žḻiž zi'gak benách ka' neto', san neto' ẕnnablto' Dios gon chawe'e ḻégake'. Ẕbia ḻáže'gak benách ka' neto', san ẕzoelton'. 13 Ẕnnégake' cheto', san ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' ẕcháḻjḻento' ḻégake'. Na' zejte na'a ža nakto' ka bebe che yežlyó nga, na' ka to da' ẕžo'ngak yógo'te benách ka' na'le.

14 Ẕzoja' chele da' ki, kege dan' žénela' gona' ga yedoé'elele, san žénela' wzejni'ila' ḻe'e, žona' kan žon to benne' ẕzejni'ile' ẕi'nkze' ka', x̱kwide' ka' nži'ile'. 15 Ḻa'kze gak nníta'gak zan gaywá' benne' ka' wsédgekle' ḻe'e kan nak che Benne' Criston', san toze benne' zoe', benne' nake' ka x̱akzle, bennen' bene' ga nakle che Benne' Criston'. Ḻo yeḻa' nban kobe da' naple dan' nakle toze ḻen Benne' Criston', nedkza' naka' ka x̱ale dan' zga'ala' neda' bzenla' ḻe'e diža' chawe' da' wẕí' ḻo na'le. 16 Che ḻen, žáta'yoela' ḻe'e we' ḻáže'le gonle kan žona' neda'.

17 Che ḻen žseḻa'a x̱kwide' Timoteo gan zoale. Dan' scha bénḻenbe' neda' tẕen žin che X̱anžon' nakbe' ka ẕi'nkza', na' nakbe' dot ḻi ḻaže', na' nži'ila'-be'. Gon x̱kwide' Timoteon' ga chejsá' ḻáže'le da' ka' žsedla' dan' naka' wbás che Benne' Criston', da' ka' žsedla' yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' gáte'teze gan ža'a. 18 Báḻele ḻe'e ẕka'n ẕen kwinle dan' žéklele biž yeḻá'a gan zoale. 19 Na'a, ḻa' yeḻá'tia' gan zoale cha' gonn X̱anžon' neda' latje. Naž gákbe'ela', kege da' ẕnnágakze benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake', san gákbe'ela' cha' zoaḻen yeḻa' wak che Dios ḻégake'. 20 Cha' nzi' ḻo na'le nna bia' Dios ḻe'e, bi nak bia' naken ki dan' ẕnnázelen. Nak bia' naken ki cha' zoaḻen yeḻa' wak che Dios ḻe'e. 21 ¿Biẕle žénelele? ¿Žénelele yeḻá'a gan zoale ḻen to bar nich seḻa' snia ḻe'e, o ḻen yeḻa' nži'il, na' ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže'?

5

Pablo ẕchi'a ḻaže'e to benne' žone' da' kegle

1 Ẕze diža' zoaḻen to benne' ḻe'e, benne' žone' da' kegle, dan' zóaḻene' ẕo'le x̱e'. Da' kegle ki bi žongak benách ka' bi zej nónbi'e Dios. 2 Ḻe'e ẕka'n ẕen kwinle, san žaḻa' gak nyache' ḻáže'le, na' yekwasle bennen' žone' doḻan' gan zoale. 3 Ḻa'kze bi zóaḻena' ḻe'e ḻo beḻa' žen chia', da' li zóaḻena' ḻe'e ḻo be' nakkza'. Kan zóaḻenkza' ḻe'e ba bchi'a ḻaža'a bennen' žone' doḻan'. 4 Kate' doble che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', neda' gona' ḻe'e tẕen ḻo be' nakkza'. Naž, ḻen yeḻa' wak che X̱anžo Jesusen', 5 le wdé bennen' ḻo na' da' x̱iwe' nich kwia yi' da' žénele beḻa' žen chie', san yelá be' nakkze' ža na' yeḻá' X̱anžon'.

6 Bi žaḻa' wká'n ẕen kwinle kan nak da' žonle. ¿Bi nnézlele da' ẕnnan: “Láte'do'ze kwa zichj che yet x̱til gonen ga chaž dot kwa da' nzin' kwa zichjen'?” 7 Na'a, le yekwás doḻan' gan zoale da' naken ka to kwa gole, nich gakle chawe'. Naž gakle ka to kwa kobe da' bi nzin' kwa zichj, kan da' li ba nakle. Nak chežo ka ba zoažo Lni Pasko' kate' žáwgake' yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj, na' ba bétgake' ḻo wlazžo žo'o ẕila' che Lni Paskon', ẕilan' nakkze Benne' Criston'. 8 Che ḻen žaḻa' gonžo lni na', kege zoaḻen kwa gole žo'o, da' ẕḻoe'elen da' kegle da' bi zakan', san žaḻa' wkonlžo žin yet x̱til da' bi nzin' kwa zichj, yet x̱tilen' da' ẕḻoe'elen da' nak dot chawe', na' da' nak dot da' li.

9 Katen' bzoja' chele ḻe'e yiche nežwn', gožkza' ḻe'e bi gónḻenle tẕen benne' ka' žóngake' da' kegle. 10 Goža' ḻe'e ki, kege nich kwasle to chi'ize gan zej nnita' benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, benne' ka' žóngake' da' kegle, na' gan zej nnita' benne' ka' ẕze ḻáže'gake' da' de che ljéžgake' ka', na' gan zej nnita' benne' wbán ka', na' benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka'. Nich gonle ki gon byenen žojle yežlyó nga. 11 Da' ẕnna da' bzoja' chele, ḻe'e yichen', naken nich bi gónḻenle tẕen no benne' ẕnne' nake' che Benne' Criston', san žone' da' kegle, o ẕze ḻaže'e da' de che lježe', o ẕka'n ẕene' lo'a ka', o ẕnne zi'e, o ẕzožle', o ẕbane'. Bi gáwḻenle tẕen benne' ki. 12-13 Bi nak chia' neda' wchi'a ḻaža'a benne' ka' bi zej nake' toze ḻen žo'o. Dios wchi'a ḻaže'e ḻégake'. Ḻe'ekze žaḻa' wchi'a ḻáže'le benne' ka' zej nake' toze ḻen ḻe'e. Che ḻen, le yekwás bennen' žone' da' keglen' gan zoale.

6

Bi žaḻa' che'žo no lježžo ḻaw benne' ẕchi'a ḻaže'e

1 Kate' ẕdiḻe díža'le tole ḻen yetole, ¿nakx̱kze žežogle chejle yolawe' gan wchi'a ḻáže'gak benne' ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston' ḻe'e? Gakže chawe' chejle ḻawgak benách ka' che Benne' Criston' nich wchi'a ḻáže'gake' ḻe'e. 2 ¿Bi nnézlele da' gongak benne' ka' zej nake' che Benne' Criston'? Žin ža kate' wchi'a ḻáže'gake' yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Cha' ḻe'ekze wchi'a ḻáže'le benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, ¿bi naple yeḻa' žejní'il nich wchi'a ḻáže'le diža' biẕjw ki? 3 ¿Bi nnézlele wchi'a ḻáže'žo wbás che ya'abá ka'? Žon byenžen wchi'a ḻáže'žo da' žakgak yežlyó ga ni zoažo na'a. 4 Na'a, cha' žak to da' žon byenen no benne' wchi'a ḻaže'en, dan' žaken yežlyó nga, ¿biẕ chen' žejle ḻawgak benne' ka' wchi'a ḻáže'gaken', benne' ka' bi be nzi' ḻo ná'gake' ládjwgak benne' ka' che Benne' Criston'? 5 Ẕchaḻja' ki nich gona' ga yedoé'elele. ¿Bi zoaḻen no benne' ḻe'e, benne' žake' late' nich gak wchi'a ḻaže'e da' žak chegak lježle ka'? 6 ¿Nakx̱kze gak to benne' nake' che Benne' Criston' chi'e lježe' yolawe' gan wchi'a ḻáže'gak benne' ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston' ḻégake'?

7 Da' li ẕchíx̱lele ḻe'e kate' ẕdiḻe díža'le. ¿Biẕ chen' bi sóelele kate' no benne' žone' chele da' kegle? ¿Biẕ chen' bi sóelele kate' no benne' ẕbéjlane' da' den chele? 8 Ḻe'e žonle da' kegle, na' ẕbéjlanle, na' žonle ki chegak lježle ka', benne' zej nake' toze ḻen Benne' Criston'.

9-10 ¿Bi nnézlele bi chazgak benách ka' bi zej nake' chawe' gan ẕnna bia' Dios? Bi gon ḻaže'l kwinle.

Bi chaz nitó benne' wen da' ẕinnj gan ẕnna bia' Dios,

na' nitó benne' ẕka'n ẕene' lo'a ka',

na' nitó benne' ẕka'n ditje' yeḻa' ẕchag na',

na' nitó benne' byo, benne' žon kwine' ka to no'le,

na' nitó benne' byo zóaḻene' ḻa' ljež benne' byoze',

na' nitó benne' wbán,

na' nitó benne' ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape,

na' nitó benne' že'je',

na' nitó benne' wnné ḻe'e,

na' nitó benne' ẕbéjlane'.

Nitó benne' žone' da' ki bi chaze' gan ẕnna bia' Dios.

11 Ki benle báḻele ḻe'e, san na'a ba bekwasle kan zej nak doḻa' da' wbága'le, na' ba nakle che Dios na'kze, na' ba beyakle chawe' ḻaw Dios ni'a che da' ben X̱anžo Jesusen'. Be' la'y che Dios žone' ga žaken ki chele.

Beḻa' žen chežo naken che Dios

12 Ẕnnagak benách ka': “Yo'o ḻo na'žo gonžo yógo'te.” Ḻa'kze da' ni naken dot da' li, bi žaḻa' gonžo yógo'ten. Ḻa'kze de latje gona' yógo'te, bi go'a latje bi da' nna bian' neda'. 13 Ḻezka' ẕnnagak benách ka': “Yeḻa' waw nakzen da' chazen ḻe'žo, na' ḻe'žo nakzen da' ẕzin' yeḻa' waw.” Da' ni naken dot da' li, san žin ža wžía yi' Dios yeḻa' waw, na' ḻezka' ḻe'žo. Dios bene' beḻa' žen chežo, kege nich wkonlžon žin nich gonžo da' kegle. Naken nich yebéḻenlen X̱anžon', na' X̱anžon' nake' nich yebéḻenle beḻa' žen chežo Ḻe'. 14 Dios besbane' X̱anžon' ḻo yeḻa' got. Ḻezka', ḻen yeḻa' wak ẕen chie' yesbane' žo'o.

15 ¿Bi nnézlele, ḻo beḻa' žen chele nakle toze ḻen da' nakkze Benne' Criston'? ¿Nakx̱kze gak yekwasle to da' naken toze ḻen Benne' Criston' nich gonle ga gaken toze ḻen to no'le ḻe'e? Bi žaḻa' gonle ki. 16 ¿Bi nnézlele cha' to benne' byo zóaḻene' to no'le ḻe'e, nake' toze ḻen ḻe'? Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Chope' gákgake' ka toze benne'.” 17 Na'a, no benne' nake' toze ḻen X̱anžon', nake' toze ḻen Ḻe' ḻo be' nakkze'.

18 Che ḻen, bi gonle doḻa' da' naken da' sban. Bíte'teze doḻa' yoble da' žon no benne', na'le ḻo da' nakkze' žone' doḻan'. San no benne' žone' doḻa' da' naken da' sban, žone' doḻa' da' nžagen ḻekze'. 19 ¿Bi nnézlele beḻa' žen chele naken yodo' che Dios Be' La'y? Dios na'kze bchize' ḻe'e Dios Be' La'y na', na' Ḻe' zoe' ḻo yichj ḻáẕdo'le. Che ḻen beḻa' žen chele bi naken chezle. Na'a, naken che Dios. 20 Dios beya'we' ḻe'e, na' to da' ẕen wdiẕjwe'. Le wkonle žin beḻa' žen chele, na' ḻezka' be' nákkzele nich wká'n ẕenle Dios, dan' zej nak beḻa' žen chele, na' be' nákkzele che Dios.

7

Pablo žsedle' kan nak che yeḻa' ẕchag na'

1 Na'a, yecheba' che da' ka' wnnáblele neda', da' ka' bzojle chia' ḻe'e yichen'. Gak chawe' che no benne' byo cha' bi sóaḻene' no'le. 2 Dan' žónḻe'egak benách ka' da' kegle gan zoale, yógo'te benne' byo, benne' zej nbábḻene' ḻe'e žaḻa' nníta'ḻengake' no'le che chégake', na' yógo'te no'le ka' žaḻa' nníta'ḻengake' benne' byo che chégake'. 3 No benne' byo, benne' zoa ẕo'le', žaḻa' gone' che ẕo'le' kan nak yeḻa' žon che yeḻa' ẕchag na', na' tḻebe kan žaḻa' gon no'len' ḻen benne' byo chien'. 4 Beḻa' žen che no no'le bi yo'on ḻo na'ze', san benne' byo chien' nzi' ḻo ne'en. Ḻezka', bi yo'o ḻo na'ze no benne' byo beḻa' žen chie', san ẕo'le' nzi' ḻo ne'en. 5 No benne' byo ḻen no no'le, benne' ka' zej nžag ná'gake', bi žaḻa' wžóngake' toe' yetóe'. Wak góngake' da' ni toze cha' góngake' toze diža' bi chággake' to chí'ido'ze nich gak wcháḻjḻengake' Dios dot ḻáže'gake'. Te na', da' yoble benne' byon' žaḻa' sóaḻene' ẕo'le', nich bi sáke'le da' x̱iwe' gonen ga chó'ogake' nez doḻa' dan' bi gak nna bia' kwíngake'.

6 Da' ni da' žapa' ḻe'e naken to da' žonn X̱anžon' ḻe'e latje. Bi naken to da' ẕchi'le' ḻe'e. 7 Žekla' neda' gakže chawe' ga'ngak toze yógo'te benne' ka', kan zoa' toza' neda'. To to benne' nzi' ḻo ne'e ka da' bneẕjw Dios chie' gone'. Toe' nzi'e to da' bneẕjwen', na' yetóe' nzi'e yetó da' bneẕjwen'.

8 Na'a, žapa' benne' ka' nníta'gake' toze, na' ḻezka' no'le wzebe ka', ẕnnia': gak chawe' chégake' gá'ngake' toze kan zoa' toza' neda'. 9 Cha' bi gak nna bia' kwíngake', wak wchág ná'gake', dan' gakže chawe' wchág ná'gake', na' bi se ḻáže'gake' da' kegle.

10 Žápgaka' benne' ka' ba nžag ná'gake', na' kege nedza' ẕnnia' da' ni, san X̱anžon' ẕnnakzen', na' x̱tiže'e ẕnnan: “To no'le bi žaḻa' kwásḻene' benne' byo chie'.” 11 Cha' no no'le kwásḻene' benne' byo chie', žaḻa' ga'ne' toze', o yeyake' toze ḻen benne' byo chien'. Ḻezka' benne' byo bi žaḻa' wka'ne' ẕo'le'.

12 Na'a, nedza' žápgaka' yezika' benne' ka', na' kege X̱anžon' wnné' ki, na' ẕnnia': cha' zoa no lježžo, benne' žejḻi'e che Benne' Criston', na' ẕo'le' bi žejḻi'e che X̱anžon', na' cha' ẕo'le' žénele' gá'nḻene' ḻe', bi žaḻa' kwásḻene' ẕo'len'. 13 Ḻezka' ẕnnia': cha' zoa no no'le zanžo, no'len' žejḻi'e che Benne' Criston', na' benne' byo chie' bi žejḻi'e che X̱anžon', na' cha' benne' byo chien' žénele' gá'nḻene' ḻe', na' no'len' bi žaḻa' kwásḻene' ḻe'. 14 Ki žaḻa' góngake'. Benne' byon', benne' bi žejḻi'e che Benne' Criston', Dios ẕḻe'ele' ḻe' ka to benne' nake' che Ḻeze' dan' nake' toze ḻen ẕo'le', no'len' žejḻi'e che Benne' Criston', na' no no'le bi žejḻi'e che Benne' Criston', Dios ẕḻe'ele' ḻe' ka to no'le nake' che Ḻeze' dan' nake' toze ḻen benne' byo chie', bennen' nake' lježžo, benne' žejḻi'e che Benne' Criston'. Chela' bi naken ki, gakgak ẕi'nle ka' ka ẕi'n zi' ka' ḻaw Dios. San na'a, zej nakbe' che Dios. 15 No benne' byo, o no'le, bennen' bi žejḻi'e che Benne' Criston', cha' žénele' kwásḻene' bennen' nžag ná'ḻene', waken. Benne' lježžo na', o no'le zanžo na', bennen' žejḻi'e che Benne' Criston', bi žon byenen gá'nḻene' bennen' bi žejḻi'e chien', dan' bḻiž Dios žo'o nich gá'nḻenžo lježžo cháwe'do'. 16 Ki žaḻa' gaken. Le', no'le, wak gono' ga yelá benne' byo chion', na' le', benne' byo, wak gono' ga yelá no'le chion'.

17 Žaḻa' gonžo to tožo kan nak da' bneẕjw X̱anžon' che chežo, na' ḻezka' ga'nžo kan gokžo katen' bḻiž Dios žo'o nich gakžo chie'. Žsedla' yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' da' ni. 18 Cha' Dios bḻiže' no benne' byo, bennen' nžog ḻo x̱peḻe'e da' nak bia' nzi' ḻo ne'e x̱tiža' Dios, žaḻa' ga'ne' ki, zoa ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian'. Ḻezka', cha' Dios bḻiže' no benne' byo, bennen' bi nžog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian', bi žaḻa' chogen' ḻo x̱peḻe'e. 19 Bi be zaka' dan' nžog ḻo x̱peḻa' no benne' byo, na' cha' bi nžog ḻo x̱peḻe'e dan' nak bian', bi be zakan'. Da' záka'ḻe'en naken gonžo kan ẕnna x̱tiža' Dios. 20 To benne' žaḻa' ga'ne' kan goke' katen' bḻiž Dios ḻe'. 21 Cha' bḻiže' le' katen' nako' benne' ndo'w, bi kwe' zedlo' dan' nako' ki, san cha' gata' chio' latje žojo' ḻo na' x̱ano', žaḻa' si'o latjen' da' gatan' chio' žojo'. 22 Cha' bḻiž X̱anžon' no benne' kate' ndo'e, ḻaw X̱anžon' nake' ka to benne' bžoje' ḻo na' x̱ane' na', nich gone' x̱chin X̱anžon'. Ḻezka', cha' bḻiž X̱anžon' no benne' kate' ba nžoje' ḻo na' x̱ane' na', benne' ni nake' ka to benne' ndo'w che Benne' Criston'. 23 Da' ẕenḻe'e naken da' wdiẕjw Dios, nich beya'we' ḻe'e. Che ḻen bi žaḻa' gote' kwinle ḻo na'gak benách ka'. 24 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', žaḻa' soale ḻaw Dios kan gokle to tole katen' bḻiže' ḻe'e.

25 Kan nak chegak benne' ka' bi nžag ná'gake', bi be bchi'le X̱anžon' neda'. Ki žekla' neda', na' gak wx̱én ḻáže'le neda' dan' beyache' ḻaže'l X̱anžon' neda'. 26 Dan' žakgak da' zan da' žaken chežo ža ni zoažo na'a, žekla' neda' gak chawe' cha' yógo'te benne' ka' gá'ngake' kan zej nake' na'a. 27 Le', benne' byo, cha' nžag ná'ḻeno' to no'le, bi žaḻa' kwásḻeno'-ne'. Ḻezka', cha' zo' tozo', bi žaḻa' wchág ná'ḻeno' to no'le. 28 Na'a, cha' wchág ná'ḻeno' to no'le, bi gono' doḻa', na' cha' to x̱kwide' no'le wchág ná'ḻenbe' to benne' byo, bi gonbe' doḻa', san benne' ka' nžag ná'gake' sáka'gake' ḻo yežlyó nga, na' žénela' yelale ḻo yeḻa' ẕzaka' na'.

29 Na'a, ẕí'na'do' ka', žapa' ḻe'e da' ni: za' žin ža ze ḻawte ža na'. Che ḻen, benne' byo ka', benne' ka' nžag ná'ḻengake' no'le ka', žaḻa' we' ḻáže'gake' Dios kan žon no benne' byo bi nžag ná'ḻene' to no'le. 30 Ḻezka', benne' ka' ẕbeže nyáche'gake' žaḻa' yebégekle' ḻen Dios kan žon to benne' bi ẕbeže', na' benne' ka' žebégekle' žaḻa' nníta'gake' gax̱jw ḻaže' ḻaw Dios kan žon no benne' bi žebele', na' benne' wete' ka' žaḻa' gákgake' ka to benne' bi be de chie'. 31 Benne' ka' ẕkóngekle' žin da' de yežlyó nga žaḻa' gákgake' ka to benne' bi že' ḻaže'e da' ka', dan' te chegak da' ka' ẕḻe'elžo yežlyó nga.

32 Žénela' bi kwe' zédlele. To benne' bi zoa ẕo'le', že' ḻaže'e da' nak che X̱anžon', ka gak gone' da' žaz ḻaže' X̱anžon'. 33 Benne' byon', benne' nžag ná'ḻene' to no'le, že' ḻaže'e da' de yežlyó nga, ka gak gone' da' žaz ḻaže' ẕo'le'. 34 Ḻezka' žaken che to no'le nžag ná'ḻene' to benne' byo, na' che to no'le zoe' toze'. No'len' zoe' toze' že' ḻaže'e da' nak che X̱anžon', ka gak soe' che Dios ḻo beḻa' žen chie', na' ḻo be' nakkze'. No'len' nžag ná'ḻene' to benne' byo že' ḻaže'e da' de yežlyó nga, ka gak gone' da' žaz ḻaže' benne' byo chien'.

35 Žapa' ḻe'e da' ki nich yebéḻenlelen, na' kege nich wsejwa' x̱nezle. Žénela' gonle da' žaḻa' gonle, nich gonle x̱chin X̱anžon' dot ḻáže'le.

36 Cha' zoa no benne' žekle' bi nak chawe' ga'n toze x̱kwide' no'le chie', na' ba zoa yiz chebe', na' žéneḻe'elbe' wchág ná'ḻenbe' to benne' byo, wak wchág ná'ḻenbe'-ne'. Bi gonbe' doḻa'. 37 Cha' bennen' ba ben choche' x̱tiže'e, na' bi žon byenen gone' ki, na' yo'o ḻo ne'e ka gone', na' ba ben choche' x̱tiže'e ga'nbe' tozbe', gone' da' naken chawe'. 38 Ki naken, no benne' žoe'e latje x̱kwide' no'le chie' wchág ná'ḻenbe' to benne' byo, žone' da' naken chawe', san no benne' žone' ga ga'nbe' tozbe' žone' da' nakže chawe'.

39 To no'le nžag ná'ḻene' to benne' byo, yoe'e ḻo na' da' nak che yeḻa' ẕchag na' kate' ne zoa nban benne' byo chien'. Cha' gat benne' byo chien', na' gata' ḻo na' no'len' wchág ná'ḻene' no benne' byo žénele', cha' benne' byon' žejḻi'e che X̱anžon'. 40 Žekla' neda' gakže chawe' che no'len' cha' ga'ne' toze', na' žekla' žon Be' La'y che Dios neda' tẕen.

8

Da' ẕdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka'

1 Na'a, wchaḻja' kan nak che da' že'j žawžo, dan' bdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka'. Ẕnnagak benách ka': “Yógo'težo napžo yeḻa' žejní'il.” Da' ni naken dot da' ḻi. Yeḻa' žejní'il ki žonen ga ẕka'n ẕen kwinžo, san yeḻa' nži'il chežo ḻen lježžo žonen ga žákḻenžo lježžon'. 2 Cha' zoa no benne' žekle' ba žejni'ile' yógo'te, bi na' chejni'ile' kan žaḻa' chejni'ile', 3 san no benne' nži'ile' Dios, Dios na'kze zóaḻene' bennen'.

4 Na'a, kan nak che da' že'j žawžo, dan' bdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka', nnezlžo bi be záka'gak lo'a ka' da' zej nnitan' yežlyó nga, na' bi zoa yetó benne' nake' Dios. 5 Ḻa'kze zej nnita' da' ka' žékgekle benách ka' zej naken dios ka', da' ka' zej nnitan' ya'abá, na' da' ka' zej nnitan' yežlyó nga, na' da' zan da' žḻižgak benách ka', na' ẕnnágake' zej naken dios chégake', na' ḻezka' x̱ángake', 6 san chežo žo'o:

Toze Benne' nake' Dios, Bennen' nake' X̱ažo.

Ḻe' bene' yógo'te da' ẕḻe'elžo,

na' zoažo nbanžo nich wká'n ẕenžo Ḻe'.

Toze Benne' nake' X̱anžo, Bennen' lie' Jesús, Benne' Criston'.

Ḻo ne'e Ḻe', Dios bene' yógo'te da' ka' zej nnitan',

na' nbánḻenžo Ḻe'.

7 Kege yógo'te lježžo ka' žejní'igekle' da' ni. Baḻe', benne' ka' zga'ale bka'n ẕéngake' lo'a ka', na' zejte na'a ža že'j žáwgake' da' ẕdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka', na' žékgekle' da' že'j žáwgake' napen yeḻa' wak chegak lo'a ka'. Dan' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston', che ḻen nbága'gake' ẕia dan' že'j žáwgaken'. 8 Da' že'j žawžo bi gonen ga gape Dios žo'o ba la'ne, dan' cha' gawžon, bi gákžežo chawe', na' cha' bi gawžon, bi gá'nžežo ka'ze. 9 Yo'o ḻo na'le ye'j gawle bíte'teze. Le gape chi'i kwinle nich bi gonle ga chíx̱gekle benne' ka' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 10 Le' žeklo' napo' yeḻa' žejní'il kan nak da' ni, na' gak gawo' bíte'teze. Cha' kwi'o latje chegak lo'a ka', na' ye'j gawo' da' bdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka', na' cha' lježo', benne' bi nak dot ḻi ḻaže'e kan žejḻi'e che Benne' Criston', ḻe'ele' le', kate' ne že'j žawo' ga na', na' wak gono' ga ye'j gawe' dan' bdegak benách ka' ḻawgak lo'a ka'. 11 Cha' gono' ki, gono' ga chix̱le lježo', bennen' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻi'e che Benne' Criston'. Ki gaken dan' žeklo' le' napo' yeḻa' žejní'il. ¿Gono' ki che lježo', na' got Benne' Criston' ni'a che bennen'? 12 Cha' ki gono', gono' doḻa' da' yesbagan' lježo' ẕia, na' gono' ga chix̱le' dan' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻi'e che Benne' Criston', na' ḻezka' gono' doḻa' da' ẕzoan Benne' Criston' cheḻa'ale. 13 Che ḻen, cha' da' ye'j gawa' gonen ga chix̱le to lježa', biž gawa' beḻa' na', nich bi gona' ga gon lježan' doḻa'.

9

Da' yo'o ḻo na' to benne' wbás bseḻa' Jesús

1 Neda' naka' benne' wbás bseḻa' Benne' Criston'. Ḻe' beslakze' neda'. Neda' bḻe'ekzla' X̱anžo Jesusen'. Nakkzle ḻe'e toze ḻen Benne' Criston' ni'a che žin da' bena' neda' ḻo wláz X̱anžon'. 2 Yezika' benách ka' gak gékgekle' bi naka' benne' wbás bseḻa' Benne' Criston', san ḻe'e žon byenen géklele naka' benne' wbás chien'. Dan' nakle ḻe'e toze ḻen X̱anžon', da' nákkzele nak bian' naka' benne' wbás bseḻa' X̱anžon'.

3-4 Zej nnita' benne' ka' ẕesbága'gake' neda' ẕia. Ki žebi'a, na' žápgaka'-ne': nzi' ḻo na'a nnaba' da' ye'j gawa' dan' žona' žin ni. 5 Ḻezka' de ḻo na'a wchág ná'ḻena' to x̱kwide' zanžo, x̱kwiden' žejḻe'be' che Benne' Criston', nich gónḻenbe' neda' tẕen gan ẕda', kan žongak yezika' benne' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', na' kan žongak benne' bíche'kze' ka', na' ḻezka' Bedon'. 6 ¿Žéklele ḻe'e toza' neda' ḻen Bernabé žaḻa' gonto' žin te ža, nich gata' da' gawto'? 7 Bi zoa no benne' cheje' ḻo wdiḻe, cha' bi zoa no benne' chiẕjwe' ḻe'. Bi zoa no benne' gaze' lba uba ka', cha' bi gak gawe' da' ẕbiagak lba ka'. Bi zoa no benne' gape' ẕila' ka', cha' bi gak ye'je' niže' chégakba'. 8 Bi géklele ḻa' nedza' ẕchaḻja' ki. Ḻezka' ẕnna da' nyejw ḻe'e yiche ḻo da' bsedle Moisés. 9 Ḻo dan' bsedle Moisés na' nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan: “Bi ko'o do yix̱jw žoa'a beže kate' ẕḻejba' ẕoa' stribe.” Bchaḻj Dios da' ni, kégeze dan' že' ḻaže'e beže ka', 10 san nich yebéḻenlžon žo'o. Che ḻen nyejwn ḻe'e yichen', na' benne' ẕga'ne' beže, na' ḻezka' benne' žone' ga ẕḻej beže ẕoa' striben', žoptie' žaḻa' wx̱én ḻáže'gake' sí'gake' che da' ẕḻa' ḻo yežlyón'. 11 Na'a, cha' bento' neto' žin gan zoale ḻe'e, dan' naken ka žin žaz, dan' naken che Dios Be' La'y, ¿žéklele bi žaḻa' yebéḻenlto' to da' do' da' den chele kan žebéḻenle to benne' žaz ža'n da' ẕḻape'? 12 Yezika' benne' ka', benne' ẕzejní'igekle' ḻe'e, žebéḻengekle' da' den chele. ¿Bi žáḻa'že neto' yebéḻenlton'?

Batkle bebéḻenlto' da' ni da' nzi' ḻo na'ton', san bzoelto' yógo'te da' ki nich gak wchaḻjto' diža' chawe' kan nak che Benne' Criston'. 13 Nnézkzelele kan žak chegak benne' ka' žóngake' žin che yodo', žebéḻengekle' da' ka' ẕnéẕjwgak benách che yodo'. Ḻezka' bx̱oz ka', benne' ẕdégake' žen chegak bia beže ka' ḻo bkog la'y che Dios, žáwgake' beḻa' chegak bia beže ka'. 14 Ḻezka' bdix̱jw X̱anžon' kan žaḻa' gak chegak benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' chawe'. Benne' ka' žebéḻengekle' da' ẕcháḻjgake' žaḻa' wáwgake' ḻégake'. 15 Neda' batkle bebéḻenla' da' ni da' nzi' ḻo na'a, na' da' ni da' ẕzoja' ḻe'e yiche ni, bi naken nich nnabla' no benne' bi da' wneẕjwe' chia'. Ẕka'n ẕen kwina' dan' bi be ẕzi'a kate' ẕchaḻja' diža' chawen'. Yénežela' gata' ka go'a latje no benne' nnie' chia' ẕchaḻja' diža' chawen' dan' naẕjwa'.

16 Bi yo'o ḻo na'a wká'n ẕen kwina' dan' ẕchaḻja' diža' chawen', dan' žon byenen wchaḻjan'. Da' nyáche'ḻe'e gaken chia' neda' cha' bi wchaḻja' diža' chawen'. 17 Chela' ẕchaḻja' diža' chawen' dan' žénekzela', gak nnaba' laẕjwa', san žon byenen wchaḻjan', dan' naken to da' besbaga' Dios neda' gona'. 18 ¿Biẕkze yebéḻenla' cha'? Žebela' dan' bi naẕjwa' kate' ẕchaḻja' diža' chawen'. Bi žebéḻenla' dan' yo'o ḻo na'a dan' ẕchaḻja' diža' chawen'.

19 Na'a, ḻa'kze bi nak nitó benne' x̱ana', ba ben kwina' ka to benne' ndo'w chegak yógo'te benách ka' nich gak gona' ga yelagak baḻe benách ka'. 20 Kate' ẕcháḻjḻena' benne' judío ka', žon kwina' ka to benne' judío nich gak gona' ga yelagak benne' judío ka'. Benne' judío ka' žóngake' kan ẕnna da' bsedle Moisés. Che ḻen žon kwina' ka to benne' žone' kan ẕnna x̱tiže'e na', ḻa'kze bi yoa'a ḻo na' x̱tiže'e na'. Ki žona' nich gak gona' ga yelagak benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e na'. 21 Kate' ẕcháḻjḻena' benách zi'to' ka', benne' ka' bi yó'ogake' ḻo na' da' bsedle Moisés, žon kwina' ka to benne' zi'to' na', nich gak gona' ga yelágake'. Bi ẕka'na' ka'ze da' wnná Dios. Neda' žona' kan ẕnna x̱tiža' Benne' Criston'. 22 Žon kwina' ka to benne' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻi'e che Benne' Criston' nich gak gona' ga yelagak benne' ka' bi nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' chie' Ḻe'. Žon kwina' kan zej nak yógo'te benách ka' nich gak gona' ga yelagak baḻe benne' ka'. 23 Ḻo yógo'te da' žona', žona' ga gak yéngekle benách ka' diža' chawen', nich gak yebéḻenla' ḻégake' tẕen diža' chawen'.

24 Ba nnézkzelele kan žongak benne' ka' žítjgake' ḻo witje. Žx̱íte'gake' yógo'tegake', san toze benne' yebéḻenle' latje blo. Ḻezka' žaḻa' gonle ḻe'e x̱chin Dios, gonle kan žongak benne' ka' žítjgake' ḻo witje, nich gak yebéḻenlele da' yebí'i Dios chele. 25 Yógo'te benne' ka', kate' ẕpa' kwíngake' nich gak chítjgake' ḻo witje, ẕnna bia' kwíngake' ḻo yógo'te da' žóngake'. Žóngake' ki nich sí'gake' to da' naken zin da' nitlen, san si'žo žo'o to da' yebéḻentezelžon. 26 Che ḻen, naka' neda' ka to benne' dot ḻaže'e žx̱íti'e. Ḻezka' naka' ka to benne', dot ḻaže'e ẕdiḻe', na' bi ẕdi'a da' nitze. 27 Kan žon to benne' žḻiže' benne' ka' nich chejtítjgake' ḻo witje, ḻezka' žona' neda', na' ẕchaḻja' nich yelagak benách ka'. Bennen' žitje' ḻo witje žone' ga gak beḻa' žen chie' waḻe, na' ẕnna bi'en. Ḻezka' žona' neda', nich bi wnita' latje chia' ḻo žin che Dios.

10

Bi žaḻa' wká'n ẕenžo lo'a ka'

1 Žénela' wzejni'ila' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', kan gok chegak x̱a wdé cheto' ka'. Dios bzoe' to bejw da' wló'on ẕoḻ yógo'tie' katen' Moisés bchi'e ḻégake' nich žójgake' ḻo yežlyó Ejipto. Ḻezka', yógo'tie' wdégake' gachje ḻáwe'le nisdo' tẕen ḻen Moisés na'. 2 Ḻo bejw na', na' ḻo nisdon', gok chégake' kan žak che to benne' žezóe' nis. Dan' goken chégake' gok bian' gókgake' toze ḻen Moisés na'. 3 Ḻezka' yógo'tie' bdáwgake' yet x̱tildon', dan' bneẕjw Dios Be' La'y chégake' ḻo latje dach. 4 Yógo'tie' wé'jgake' nisen' dan' bneẕjw Dios Be' La'y chégake', dan' wé'jgake' nisen' dan' bžojen ḻe'e yej na' da' bḻoe'e ḻaw Dios Be' La'y, yej na' wbánḻengake' ḻégake'. Kan gok yej na' nakkze Benne' Criston', dan' nbánḻenžo Ḻe'. 5 Ḻa'kze goken ki, bi wyáz ḻaže' Dios yógo'tie'. Che ḻen gótgake' ḻo latje dach na'.

6 Yógo'te da' ki naken to da' žsedlen žo'o, nich bi se ḻáže'žo da' kegle, kan wzé ḻáže'gaken' ḻégake'. 7 Bi žaḻa' wká'n ẕenžo lo'a ka', kan bengak baḻe benne' ka'. Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Wže'gak benne' ka' nich we'j bdáwgake', na' bezó žá'gake', na' béngake' lni che lo'a na'.” 8 Bi žaḻa' gonžo da' kegle, kan bengak baḻe benne' ka' da' kegle, na' to žaze gótgake' chonne-žoa mile'. 9 Bi žaḻa' si' bia'žo X̱anžon', kan wẕí' bia'gak baḻe benne' ka' Ḻe', na' gótgake' dan' bdáwya'agak bele snia ka' ḻégake'. 10 Ḻezka', bi žaḻa' nnežo che Dios kan wnnegak baḻe benne' ka' chie' Ḻe', na' to wbás che ya'abá bžia yi'e ḻégake'.

11 Yógo'te da' ki da' gókgaken chegak x̱a wdé cheto' ka', žsédgeklen žo'o, na' zej nyejwn ḻe'e yiche la'y nich wchébegaken žo'o, dan' ba zoažo ža kate' za' yesyóž Dios che yežlyó nga. 12 Che ḻen, no benne' žekle' nake' benne' waḻe, žaḻa' gape chi'i kwine', nich bi chix̱le'. 13 Kan nak da' ẕzi' bia' ḻe'e, ḻezka' žaken chegak yógo'te benách ka'. Dios žone' kan ẕnne', na' bi we'e latje bi da' si' bian' ḻe'e da' bi gak sóelelen, san kate' bi da' si' bian' ḻe'e, na' wḻoe'ele' ḻe'e kan žojle ḻo na' da' x̱iwe', nich gak sóelelen.

14 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', bi wká'n ẕenle lo'a ka'. 15 Ẕcháḻjḻena' ḻe'e kan ẕcháḻjḻena' benne' ka' žejní'igekle'. Le wchi'a ḻaže' da' nnia' na'a. 16 Kate' ẕnnablžo Dios gon la'ye' da' že'jžo kate' žezá' ḻáže'žo kan got Benne' Criston', dan' že'jžon ẕḻoe'elen nakžo toze ḻen Benne' Criston', na' žebéḻenlžo da' bene' katen' blalje' x̱chene', na' gote' ḻe'e yag kroze. Ḻezka', yet x̱tilen' da' ẕzoẕjžon, na' žawžon, ẕḻoe'elen žónḻenžo Benne' Criston' tẕen, dan' žebéḻenlžo da' bene' katen' bdie' beḻa' žen chie' ḻo wlazžo žo'o. 17 Ḻa'kze benne' zan nakžo, yógo'težo žawžo toze yet x̱tilen', da' ẕḻoe'elen nakžo toze ḻen toze Bennen', na' che ḻen nakžo ka toze benne'.

18 Le wia nga kan žongak benne' Israel ka'. Žáwgake' ḻaw Dios da' ẕdégake' ḻo bkog la'y chie', na' dan' žáwgake' ẕḻoe'elen zej nake' toze ḻen Dios. 19 ¿Biẕkze zejḻás da' ẕnnia' nga? Bi ẕnnia' zej nape lo'a ka' yeḻa' wak, na' da' ẕdegak benách ka' ḻo bkog chegak lo'a ka' bi napen yeḻa' wak. 20 Ki ẕnnia': benne' ka' bi zej nónbi'e Dios, da' ẕdégake' ḻawgak lo'a ka', ẕdégaken' ḻawgak be' x̱iwe' ka', na' kege ḻaw Dios. Žénela' bi gakle toze ḻen be' x̱iwe' ka'. 21 Bi gak ye'jle dan' ẕḻoe'elen nakžo toze ḻen X̱anžon', na' ḻezka' dan' wḻoe'elen nakle toze ḻen be' x̱iwe' ka'. Bi gak gawle dan' ẕḻoe'elen žónḻenžo X̱anžon' tẕen, na' ḻezka' dan' wḻoe'elen žónḻenle be' x̱iwe' ka' tẕen. 22 ¿Gonžo ga ge'ele X̱anžon' žo'o? ¿Žéklele nápžele yeḻa' wak ka da' nape' Ḻe'?

Da' žaḻa' gonžo dan' nži'ilžo lježžo ka'

23 Nak dot da' li da' ẕnnan: “Yógo'te nzi' ḻo na'žo gonžon.” Na'a, neda' ẕnnia': kege yógo'ten žaḻa' gonžon. Yógo'te nzi' ḻo na'žo gonžon, san kege yógo'ten gonen ga gakže dot ḻi ḻaže' kan žejḻe'žo che Benne' Criston'. 24 Žaḻa' we' ḻáže'žo gonžo da' gonen ga gak chawe' chegak lježžo ka', na' kégeze da' gonen ga gak chawe' che ḻa' kwínzežo.

25 Bíte'teze da' žóte'gak benách ka' ḻawe' ya'a, wak gawlen, na' bi be žaḻa' nnable chen, nich bi kwe' zede ḻáẕdo'le. 26 Nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan: “Che X̱anžon' nak yežlyó nga, na' ḻezka' yógo'te da' zej nnita' yežlyó nga.”

27 Cha' to benne' wḻiže' ḻe'e, benne' bi žejḻi'e che Dios, nich yidle liže', na' yénelele chejle, le ye'j le gaw bíte'teze da' wkoé'e ḻawle, na' bi be nnable chen, nich bi kwe' zede ḻáẕdo'le. 28 Cha' no benne' yi'e ḻe'e: “Da' ni bdégake' ḻawgak lo'a ka'” bi gawlen nich gak chawe' che bennen' bḻoe'elen' ḻe'e, na' nich bi kwe' zede ḻáẕda'we'. 29 Ẕnnia': “Nich bi kwe' zede ḻáẕdo'w bennen' bḻoe'elen' ḻe'e” na' kege nich bi kwe' zede ḻáẕdo'le ḻe'ekze.

Wak no benne' nnable' neda', na' nne': “¿Biẕ chen' žaḻa' wzóa' cheḻa'ale da' nzi' ḻo na'a gona' dan' ẕbe' zeden ḻáẕdo'w benne' yoble?” 30 Ḻezka' gak nna bennen': “Cha' yapa' Dios: žóx̱keno', ni'a che da' žawa', ¿biẕ chen' yesbaga' no benne' neda' ẕia ni'a che da' žawan'?” 31 Ka nak bi da' ye'j gawle, o bíte'teze da' gonle, le gon yógo'ten nich ga'n ẕen Dios. 32 Bi be gonle da' gonen ga chíx̱gekle benne' judío ka', na' bi be gonle da' gonen ga chíx̱gekle benne' ka' bi zej nake' benne' judío ka', na' bi be gonle da' gonen ga chíx̱gekle benne' ka' zej nake' che Dios. 33 Le gon kan žona' neda', kan že' ḻaža'a gona' da' chaz ḻáže'gak yógo'te benách ka', na' bi že' ḻaža'a gona' da' yebéḻenla' nedza', san da' yebéḻengekle yezika' benách ka' nich yelágake'.

11

1 Le gon kan žona' neda', kan neda' ḻezka' žona' kan ben Benne' Criston'.

Da' žaḻa' gongak no'le ka' zej nake' che Jesús

2 Žapa' ḻe'e ba la'ne, ẕí'na'do' ka', dan' žejsá' ḻáže'tezle neda', na' nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios da' bdia' ḻo na'le. 3 Na'a, žénela' chejní'ilele nak Benne' Criston' X̱angak yógo'te benne' byo ka', na' benne' byon' nake' x̱an ẕo'le', na' X̱ažo Dios nake' X̱an Benne' Criston'. 4 Cha' no benne' byo ẕcháḻjḻene' Dios, o ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, na' nx̱oe' ẕḻape'e, ẕka'ne' Benne' Criston' ka'ze. 5 Na'a, cha' to no'le ẕcháḻjḻene' Dios, o ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, na' bi be nx̱oe' yichje', ẕka'ne' benne' byo chie' ka'ze, na' naken chie' kan nak che to no'le ḻe'e, no'len' nžog yicha' yichje'. 6 Cha' bi be nx̱oa no'len' yichje', žaḻa' chog yicha' yichje'. Cha' gon ga yedoe'ele no'len' cha' no benne' choge' yicha' yichje', na' žaḻa' bi x̱oe' yichje'. 7 To benne' byo bi be žaḻa' x̱oe' yichje' kate' ẕḻe'e ḻaw Dios, dan' nake' lo Dios, na' dan' nak benne' byon' ẕḻoe'e ḻawn yeḻa' ẕen che Dios, san da' nak no'len' ẕḻoe'e ḻawn yeḻa' ẕen che benne' byo chien'. 8 Katen' Dios bene' benne' ka', bi wleje' benne' byon' ḻo no'le. No'len', ḻo benne' byon' wleje' ḻe'. 9 Ḻezka', bi ben Dios benne' byon' nich yebéḻenle no'len' ḻe', san bene' no'len' nich yebéḻenle benne' byo chie' ḻe'. 10 Che ḻen, no'len' žaḻa' x̱oe' yichje' da' ẕḻoe'elen zoa no benne' byo nake' x̱ane' dan' ẕwíagak wbás che ya'abá ka' žo'o. 11 Na'a, ḻaw X̱anžon', žon byenen soa to no'le che benne' byo, na' ḻezka' soa to benne' byo che no'le. 12 Kan ben Dios, wleje' no'len' ḻo benne' byon', ḻezka' na'a, benne' byo náljḻene' no'le, na' yógo'te ẕžójgaken ḻo na' Dios.

13 Le wchi'a ḻaže' ḻa' ḻe'eze. ¿Žaḻa' wchaḻjḻen to no'le Dios, na' bi be x̱oe' yichje'? 14 ¿Bi žsedle yeḻa' nakze che benách, žaḻa' yedoe'ele benne' byon', cha' žoe'e latje tonn yicha' yichje'? 15 Na'a, cha' ntonn yicha' yichj no'len', naken yeḻa' x̱tan chie', dan' benn Dios yicha' yichje' nich yesbinen yichje'. 16 Cha' zoa no benne' yénele' wži'e che da' ni, kíte'ze nzi' ḻo na'to' žonto', na' tḻebe kan žongak yógo'te kwe' benách ka' che Dios.

Da' že'j žawžo nich yesá' ḻáže'žo kan got X̱anžo

17 Bi žapa' ḻe'e ba la'ne kan nak da' wzejni'ila' ḻe'e na'a. Da' žonle katen' ẕdoble che Benne' Criston', bi žonen ga žak chawe' chele, san žonen ga žak chele da' ẕinnj. 18 Ẕzo ḻawa' ẕzejni'ila' ḻe'e da' ni da' ẕzéngekle benách ka' neda', na' ẕnnágake' kate' ẕdoble che Benne' Criston', nžoj chóplele, na' žejḻi'a ki naken. 19 Žon byenen nníta'ḻengak benne' ka' ḻe'e, benne' ka' žsédgekle' da' wen ḻaže', nich gak bia'gak benne' ka' zej nake' da' li benne' ka' che Benne' Criston'. 20 Che ḻen, kate' ẕdoble, dan' že'j žawle tẕen bi naken da' že'j žawžo nich yesá' ḻáže'žo kan got X̱anžon'. 21 Ki naken dan' žon byenle to tole že'j žawle da' nwa'le che chele kate' že'j žawle tẕen, na' che ḻen ẕdonle báḻele, na' yebáḻele že'j žawle na' zejte ẕzóžlele. 22 ¿Bi zoa ližle gan gak ye'j gawle? Kan žonle, ẕka'nle benách ka' che Dios ka'ze, na' žonle ga žedoé'egekle benne' ka' bi be de chégake'. ¿Biẕkze yapa' ḻe'e? ¿Gapa' ḻe'e ba la'ne? Bi žapa' ḻe'e ba la'ne kan nak da' ni da' žonle.

23 X̱anžo na'kze bdie' ḻo na'a dan' bsedla' ḻe'e, kan ben X̱anžo Jesusen' yelen' katen' to benne' bdie' Ḻe' ḻo na'gak benne' ka' bétgake' Ḻe'. Bex̱we' yet x̱til, 24 na' wdé gože' Dios: “Žóx̱keno'” na' bzoẕjen', na' wnné': “Le gawn. Da' ni naken x̱peḻa'a da' nzoẕjen ḻo wlazle ḻe'e. Le gon ki nich chejsá' ḻáže'le kan gak chia' neda'.” 25 Ḻezka', wdé bdáwgaken', bex̱we' to ẕíga'do', na' wnné': “Da' yožen ẕíga'do' ni naken x̱chena', da' žon chochen diža' kobe da' ẕka'n chawen'. Le gon ki yógo'te chi'i ye'jlen nich chejsá' ḻáže'le kan gak chia' neda'.” 26 Ki žaḻa' gonle na' zejte ža yeḻá' X̱anžon'. Yógo'te chi'i gawle yet x̱til ki, na' ye'jle che ẕíga'do' ki, wḻoé'elele ḻaw kan got X̱anžon'.

27 Che ḻen, kate' no benne' gawe' yet x̱til ni, o ye'je' che ẕíga'do' ni che X̱anžon', cha' bi žapen' ba la'ne, nbage'e ẕia dan' žone' doḻa', ẕka'ne' x̱peḻa', na' x̱chen X̱anžon' ka'ze. 28 Che ḻen, žaḻa' wchi'a ḻáže'žo ḻa' kwínzežo to tožo, na' naž gak gawžo yet x̱til ni, na' ye'jžo che ẕíga'do' ni. 29 No benne' že'j žawen', bi žapen' ba la'ne cha' bi žákbe'ele' ẕḻoe'elen da' gok che beḻa' žen che X̱anžon', na' žesbaga' kwine' doḻa' ni'a che da' že'j žawe'. 30 Che ḻen da'gak benne' zan ka' yižwé', benne' žónḻengake' ḻe'e tẕen, na' ẕkwíde'gekle', na' benne' zan ba gótgake'. 31 Chela' wchi'a ḻáže'žo ḻa' kwínzežo, bi gon byenen wchi'a ḻaže' X̱anžon' žo'o. 32 Cha' gon byenen wchi'a ḻaže' X̱anžon' žo'o, na' wsaka' zi'e žo'o, nich bi gon byenen choge' chežo gatžo katen' choge' chegak benne' ka' gátgake', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga.

33 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', kate' doble nich ye'j gawle nich chejsá' ḻáže'le kan got X̱anžon', le kwez tole yetole. 34 Cha' zoa no benne' ẕdone', žaḻa' gawe' gan nak ḻo yo'o liže', nich bi gon byenen wchi'a ḻaže' Dios ḻe'e kate' doble. Zej nnita' yebaḻe da' ka' žonle, san wká'n chawa'a da' ka' katen' yedjwía' ḻe'e.

12

Yeḻa' wak ka' da' žonn Dios Be' La'y chežo

1 Na'a, ẕí'na'do' ka', žénela' chejní'ilele kan zej nak yeḻa' wak ka' da' žonn Dios Be' La'y chežo.

2 Nnézkzelele kan goken katen' bi na' chejḻe'le che Benne' Criston', be'le latje bche'gak benách ka' ḻe'e ga yoble. Bka'n ẕenle lo'a ka', da' ka' bi ẕnnégaken. 3 Che ḻen, ẕzejni'ila' ḻe'e ki, na' ẕnnia': ladjw yógo'te benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios Be' La'y, bi gak nitó benne' nne zi'e che Jesús, na' bi gak nitó benne' nne': “Jesús nake' X̱anžo” cha' bi zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'.

4 Na'a, nža'gak to to da' ka' da' žonn Dios Be' La'y chežo, san toze nak Be' La'y na'. 5 Ḻezka', nža'gak to to žin ka' da' ẕde X̱anžon' ḻo na'žo, san toze nak X̱anžon'. 6 Ḻezka' nža'gak to to yeḻa' wak ka' da' napžo da' žónḻenžo x̱chin Dios, san toze nak X̱ažo Dios, Bennen' žonne' chežo yeḻa' wak ka' nich gonžo x̱chine'. 7 Dios žonne' che chežo to da' nak bian' napžo yeḻa' wak che Dios Be' La'y, da' žebéḻenlžon yógo'težo. 8 Dios Be' La'y ẕneẕjwe' yeḻa' wak che to benne' nich wchaḻje' ḻen yeḻa' žejní'il, na' Be' La'y na'kze ẕneẕjwe' yeḻa' wak che yetó benne' nich wchaḻje' ḻo yeḻa' sina'. 9 Ḻezka', Dios Be' La'y na'kze ẕneẕjwe' yeḻa' žejḻé' che Benne' Criston' che yetó benne' nich bi da' gone', na' ẕneẕjwe' yeḻa' wak che yetó benne' nich yeyone' benne' yižwé' ka'. 10 Ẕneẕjwe' yeḻa' wak che yetó benne' nich gone' yeḻa' wak ka' che ya'abá che Dios, na' žoe'e yetó benne' latje wchaḻje' ḻo wláz Dios, na' ẕneẕjwe' yeḻa' wak che yetó benne' nich gákbe'le' cha' be' da' yo'o to benne' naken che Dios o cha' naken che da' x̱iwe'. Ẕneẕjwe' yeḻa' wak che yetó benne' nich wchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle', na' ẕneẕjwe' yeḻa' wak che yetó benne' nich wdíe' diža' yoblen' da' bi nsedle'. 11 Yógo'te da' ki žon Dios Be' La'y na'kze, dan' ẕneẕjwe' yeḻa' wak ka' che to to benne' kan žénekzele' Ḻe'.

Yógo'težo nakžo ka toze benne'

12 Kan nak toze beḻa' žen chežo, ḻa'kze da' zan da' ka' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, san da' zan ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo zej naken toze ḻen beḻa' žen chežo, ḻezka' naken che Benne' Criston'. 13 Dan' zoaḻen Dios Be' La'y žo'o, da' ni naken chežo ka to da' bezoažo nis, da' nak bian' nakžo ka toze benne', ḻa'kze nakžo benne' judío ka', na' benne' zi'to' ka', na' ḻezka' benne' ndo'w ka', na' benne' ka' bi zej ndo'e. Yógo'težo, Dios bi'e žo'o latje si'žo da' ẕneẕjw Dios Be' la'y na'kze chežo.

14 Na'a, ka nak beḻa' žen chežo, da' zan da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, na' kege tozen. 15 Chela' gak wcháḻj ní'ažo, wak nnan: “Dan' bi naka' na' benne' ni, bi naka' chie'” da' ni bi gonen ga bi naken chie'. 16 Chela' gak wcháḻj nagžo, wak nnan: “Dan' bi naka' yej ḻawe', bi naka' che benne' ni” da' ni bi gonen ga bi naken chie'. 17 Chela' nak dot beḻa' žen chežo yej ḻawžo, ¿nakx̱kze gak yenlžo? Chela' nak doten nagžo, ¿nakx̱kze gak ḻe'el ẕína'žo? 18 Na'a, Dios bzoe' yógo'te da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo kan gónekzele' Ḻe'. 19 Chela' nak toze da' žian ḻo beḻa' žen chežo, na' biž soa beḻa' žen chežo. 20 Na'a, kan nakžo, da' zan da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, san toze beḻa' žen nakžo.

21 Che ḻen, yej ḻawžo bi gak yen' na'žo, na' nnan: “Bi žon byenen sóaḻeno' neda'.” Ḻezka', yichjžo bi gak yen' ní'ažo, na' nnan: “Bi žon byenen sóaḻenle neda'.” 22 Na'a, da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, da' ka' žeklžo zej nkwíde'žen, da' ki žon byénežen kwiágaken ḻo beḻa' žen chežo. 23 Ḻezka', da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, da' ka' žeklžo zej nakžen ka'ze, da' ki ẕwákwžežon chawe', na' da' ka' žeklžo bi žaḻa' ḻa' ḻáwgaken, ẕwákwžežon x̱tan. 24 Bi žon byenen gonžo ki che da' ka' zej nakže x̱tan che da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo. Dios bene' beḻa' žen chežo, na' bene' ga záka'že da' žeklžo žo'o nakžen ka'ze. 25 Ki bene', na' bi nžoj chóplegak da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, dan' žape chí'igaken ljéžgaken ton yetón. 26 Cha' gak zi' to da' žian ḻo beḻa' žen chežo, gakgak zi' tẕen ḻen dan' yógo'te da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo, na' cha' to da' žian ḻo beḻa' žen chežo, zoa bi da' žebéḻenlen, na' yógo'te da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chežo žebéḻengeklen tẕen ḻen dan'.

27 Na'a, ḻe'ekze nakle toze ḻen beḻa' žen che Benne' Criston', na' to tole nakle ka to da' ka' da' zej žian ḻo beḻa' žen chien'. 28 Ḻezka', ladjw benách ka' che Benne' Criston', Dios bnnite' benne' ka' žóngake' x̱chine'.

Ga nežw bnnite' benne' wbás ka' che Benne' Criston'.

Ga bežope bnnite' benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'.

Ga beyonne bnnite' benne' ka' žsédgekle' benne' chie' ka'.

Naž bnnite' benne' ka' žóngake' yeḻa' wak che ya'abá ka'.

Naž bnnite' benne' ka' žeyóngake' benne' yižwé' ka'.

Naž bnnite' benne' ka' žákḻengake' lježžo ka'.

Naž bnnite' benne' ka' ẕḻoé'egekle' žo'o žin da' gonžon.

Naž bnnite' benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble da' bi zej nsedle'.

29 Kege yógo'tie' zej nake' benne' wbás ka' che Benne' Criston'. Kege yógo'tie' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Kege yógo'tie' žsédgekle' benne' chie' ka'. Kege yógo'tie' žóngake' yeḻa' wak che ya'abá ka'. 30 Kege yógo'tie' nzi' ḻo ná'gake' yeyóngake' benne' yižwé' ka'. Kege yógo'tie' ẕcháḻjgake' diža' yoble da' bi zej nsedle'. Kege yógo'tie' ẕdégake' diža' yoble da' bi zej nsedle'. 31 Le we' ḻaže' si' ḻo na'le yeḻa' wak ka' da' záka'gakžen. Na'a, wḻoe'ela' ḻe'e to da' záka'žen ka yógo'te da' ki.

13

Žaḻa' ži'ilžo lježžo kan Jesús nži'ile' žo'o

1 Ḻa'kze ẕchaḻja' x̱tíža'gak benách ka' da' bi nsedla', na' ḻezka' x̱tíža'gak wbás che ya'abá ka', san cha' bi nži'ila' lježa', dan' ẕchaḻjan' bi záka'žen ka žax̱to' da' žon to bžejw da' ẕkwežžon o da' žon to ya da' ẕtiḻžon ḻen lježen. 2 Ḻa'kze nzi' ḻo na'a wchaḻja' ḻo wláz Dios, na' nich chejni'ila' yógo'te da' zej ngachen', na' yógo'te diža' che yeḻa' žejní'il, na' ḻa'kze nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻi'a che Dios, na' zejte gak yeká'a ya'a ẕen ka', san cha' bi nži'ila' lježa', bi be zaka'a neda'. 3 Ḻa'kze chisa' dot da' de chia' nich wawa' benách yache' ka', na' ḻa'kze wdía' beḻa' žen chia' ga wzeygak benách ka' ḻen dan' naka' toze ḻen Benne' Criston', san cha' bi nži'ila' lježa', bi yebéḻenla' dan' žona'.

4 No benne' nži'ile' lježe':

Ẕbeze' ẕen ḻaže', na' nake' ži'i ḻaže'.

Bi ẕge'ele' lježe'.

Bi ẕka'n ẕen kwine', na' bi žon kwine' benne' blo.

5 Bi žone' da' kegle, na' bi ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape.

Bi ẕža'atie', na' bi žejsá' ḻaže'e da' ẕinnj da' ben no benne' chie'.

6 Bi žebele' kate' no benne' žone' da' kegle.

Žebele' kate' no benne' ẕnne' da' nak dot da' li.

7 Ẕzoele' bíte'teze da' gon lježe' chie'.

Žejḻé'teze' che lježe', na' žx̱en ḻáže'teze' gon lježe' da' nak chawe'.

Ẕbézteze' ẕen ḻaže'.

8 Yeḻa' nži'il batkle te chen. Te che da' nzi' ḻo na'gak benách ka' wcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Žin ža katen' biž gata' ḻo na'gak benách ka' wcháḻjgake' diža' yoble da' bi zej nsedle', na' te che yeḻa' žejní'il chegak benách ka'. 9 Láte'ze žejni'ilžo na'a, na' láte'ze ẕchaḻjžo ḻo wláz Dios. 10 Kate' žin da' naken dot ḻi ḻaže', naž yeyóž che da' naken láte'ze.

11 Katen' goka' x̱kwide', bchaḻja' ka to x̱kwide', na' wlék yichja' ka to x̱kwide', na' wzá' ḻaža'a ka to x̱kwide'. Kate' bgola', na' bka'na' da' zej naken che bi' kwide' chia'. 12 Na'a da' ẕḻe'elžo nakzen ka da' ẕḻe'elžo kate' ẕwia kwinžo to ḻo yej wan. Bi ẕḻe'elžo dot kan naken. Ža da' za' ḻe'elžo yógo'te dot kan zej naken. Na'a nónbi'a láte'ze. Ža da' za' gónbi'a yógo'te kan Dios na'kze nónbi'e neda'. 13 Na'a, nníta'tezgak yeḻa' žejḻé' che Dios, na' yeḻa' žx̱en ḻaže' Dios, na' yeḻa' nži'il. Zej nnita' da' chonne ki, san da' záka'že naken yeḻa' nži'il.

14

Yeḻa' wak da' žonn Dios Be' La'y chežo da' záka'žen

1 Le gon byene ží'ilele lježle ka', na' le we' ḻaže' si'le yeḻa' wak ka' da' žonn Dios Be' La'y chežo, na' da' naken blo, yeḻa' wak wchaḻjle ḻo wláz Dios. 2 No benne' ẕchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle', kege benách ka' ẕcháḻjḻene'. Dios ẕcháḻjḻenze', dan' bi zoa nitó benne' žejni'ile' da' ẕnne'. Dios Be' La'y žoe'e bennen' latje ẕchaḻje' kan zej nak da' ka' zej ngache' che Dios. 3 Bennen' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, ẕcháḻjḻene' benách ka' nich gakže dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Žon choche' ḻégake', na' žeyón ẕene' ḻégake'. 4 Bennen' ẕchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle' žon choche' ḻa' kwinze', san no benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios žon choche' yógo'te benách ka' che Benne' Criston'.

5 Žak ḻaža'a wchaḻjle yógo'tele diža' yoble da' bi nsédlele, san da' žénežela' naken wchaḻjle ḻo wláz Dios. Žebéḻenželžo da' ẕnna to benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios ka žebéḻenlžo da' ẕnna to benne' ẕchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle', cha' bi zoa no benne' gak wdíe' diža' yoblen' da' bi nsedle', nich gon choche' benách ka' che Benne' Criston'. 6 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', kate' ḻa'a gan zoale, cha' wcháḻjḻena' ḻe'e diža' yoble da' bi nsedla', bi be yebéḻenlelen. Yebéḻenlele toze dižan' da' wcháḻjḻena' ḻe'e da' bḻoe'el Dios neda', o diža' da' wzejni'ilen žo'o, o diža' da' wchaḻja' ḻo wláz Dios, o diža' da' wsedlen žo'o.

7 Ḻezka' žaken che da' ka' žóngaken žax̱to', da' ka' bi zej nnita' nbángaken, kan nak bžejw da' ẕkwežžon, o kan nak gitarra. Cha' bi žóḻgaken kan žaḻa' góḻgaken, ¿nakx̱kze gónbia'žo biẕ da' žóḻgaken, dan' žoḻ bžejw na', o gitarra na'? 8 Cha' bi kwež kan žaḻa' kwež lozban' da' žḻižen benne' ka' ḻo wdiḻe, ¿noẕkze benne' wpá' kwine' nich cheje' ḻo wdiḻen'? 9 Ḻezka' žaken chele. Cha' ḻen lóže'le ẕchaḻjle diža' da' bi zej nsedle benách ka', bi chejní'igekle' da' wchaḻjle. Ki gaken, dáche'ze wchaḻjle. 10 Da' li zej nnita' da' zan diža' yoble yežlyó nga da' ka' ẕchaḻjgak da' zan kwe' benách zi'to' ka', na' zej nnita' benách ka' žejní'igekle' to to diža' yoble ka'. 11 Na'a, cha' bi žejni'ila' diža' da' ẕchaḻj to benne', gaka' ka to benne' zi'to' ḻaw bennen' ẕchaḻje', na' ḻe' gake' ḻawa' neda' ka to benne' zi'to'. 12 Ḻezka' naken chele. Že' ḻáže'ḻe'ele si'le da' žonn Dios Be' La'y chežo. Che ḻen, le we' ḻaže' si'le da' ka' góngaken ga gákgakže choch benách ka' che Benne' Criston'.

13 Che ḻen, no benne' ẕchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle' žaḻa' nnable' Dios wneẕjwe' ḻe' yeḻa' wak wdíe' diža' yoble dan' ẕchaḻje'. 14 Kate' žḻiža' Dios, cha' ẕchaḻja' diža' yoble da' bi nsedla', ḻo be' nakkza' cháwe'do' žḻiža' Dios, san dan' bi žejni'ila' da' ẕnnia', ḻo yeḻa' žejní'il chia' bi žebéḻenla' dan' ẕchaḻja'. 15 ¿Nakx̱kze žaḻa' gona' cha'? Wḻiža' Dios ḻo be' nakkza', na' ḻezka' ḻo yeḻa' žejní'il chia' wḻiža'-ne'. Goḻa' da' we ḻawa' Dios ḻo be' nakkza', na' ḻezka' ḻo yeḻa' žejní'il chia' goḻa' da' we ḻawa'-ne'. 16 Cha' toze ḻo be' nakkzo' žḻiž la'yo' Dios, na' cha' zoa to benne' žénzele' chio', san cha' bi žejni'ile' dan' ẕchaḻjo', ¿nakx̱kze gak nne': “Ka'kze gaken” ni'a che dan' ẕchaḻjo', kate' ži'o Dios: “Žóx̱keno'?” 17 Wákelja cháwe'do' ẕchaḻjo', kate' ži'o Dios: “Žóx̱keno'.” Cha' bi žejní'il bennen' ženle' da' ẕchaḻjo', bi be yebéḻenlen'. 18 Žapa' Dios: “Žóx̱keno'” dan' ẕchaḻjža' diža' yoble da' bi nsedla' ka yógo'tele. 19 Ḻawgak benách ka' che Dios yénežela' wchaḻja' gáyo'ze diža' da' gak chejní'igekle benách ka' ka da' zan gaywá' diža' yoble da' bi nsedla', na' da' bi gak chejní'il nitó benne'. Gak wsedla' yezika' benách ka' toze cha' chejní'igekle' dan' wchaḻja'.

20 Ẕí'na'do' ka', bi gakle ka x̱kwide' ka' kan nak da' ẕza' ḻáže'le. Le gak ka x̱kwide' ka' nich bi gonle da' kegle, san le gak benne' ka' ba zej ngole' kan nak da' ẕza' ḻáže'le. 21 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Ḻen diža' yoble, na' ḻen žoá'agak benách zi'to' ka' wcháḻjḻena' benách ki. Ḻa'kze gona' ki, bi wzé nággake' x̱tiža'a.” Ki ẕnna X̱anžon'. 22 Ki naken, Dios žoe'e žo'o latje ẕchaḻjžo diža' yoble da' bi nsedlžo nich gaken to da' nak bian' ḻawgak benách ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' kege ḻawgak benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'. Žoe'e žo'o latje ẕchaḻjžo ḻo wlaze' Ḻe' da' žaḻa' si'gak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' kege benne' ka' bi žejḻé'gake' chie'. 23 Che ḻen, kate' doble tẕen, yógo'tele ḻe'e, nole nakle che Benne' Criston', cha' wchaḻjle diža' yoble da' bi nsédlele, na' cha' chazgak benne' ka' zej nsedle' láte'ze, o benne' ka' bi na' chejḻé'gake' che Benne' Criston', ¿bi nnágake': “Nyaḻ yichjle”? 24 San cha' yógo'tele wchaḻjle ḻo wláz Dios, na' cha' cho'o to benne' bi žejḻi'e che Benne' Criston', o to benne' nsedle' láte'ze, na' gákbe'ele' nbage'e ẕia, na' Dios wchi'a ḻaže'e ḻe'. Ki gákbe'ele' dan' yenle' diža' da' wchaḻjle yógo'tele. 25 Gákbe'ele' kan nak da' ẕza' ḻaže'e, dan' bgachen', na' wzóa ẕibe', na' wká'n ẕene' Dios, na' nne': “Da' li Dios zóaḻene' ḻe'e.”

Kan žaḻa' gonžo gan ẕdobžo che Jesús

26 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', kate' ẕdoble che Benne' Criston', to benne' zóaḻene' ḻe'e žoḻe' to salmo, na' yetóe' žsedle' ḻe'e to da' nsedle', na' yetóe' ẕḻoe'ele' ḻe'e to da' bḻoe'el Dios ḻe', na' yetóe' ẕchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle', na' yetóe' ẕdie' diža' yoblen' da' bi nsedle'. Yógo'te da' gonle žaḻa' gaken da' yebéḻengekle benne' ka' ẕdóbgake' che Benne' Criston'. 27 Kate' nníta'gak benne' ka' ga na', benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble da' bi zej nsedle', bi žaḻa' wchaḻjgak ki benne' zanže ka chope chónnzele. Gak wcháḻj toze bennen', na' te na' gak wchaḻje' yetóe', san žon byenen soa no benne' wdíe' diža' yoblen' da' bi nsédlele. 28 Cha' bi gak no benne' wdíe' diža' yoblen' da' bi nsédlele, na' bennen' ẕchaḻje' diža' yoblen' da' bi nsédlele, žaḻa' soe' žize gan ndoble, na' gak wcháḻjḻene' Dios ḻen dižan' ḻo yichj ḻáẕda'we'. 29 Ḻezka', benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios žaḻa' wcháḻjgake' chope chonnze', na' yezika' benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios žaḻa' wchi'a ḻáže'gake' da' ẕchaḻj bennen'. 30 Cha' Dios wḻoe'ele' to benne' ži'e ga na' da' ẕnna x̱tiže'e dan' ẕchaḻj bennen', na' žaḻa' soa žize bennen' ẕchaḻje'. 31 Yógo'tele gak wchaḻjle ḻo wláz Dios to tole nich wsédlele yógo'tele, na' gakle choch yógo'tele. 32 Benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios gak nna biá'gake' kwíngake', na' kwé'gake' žize. 33 Kege Dios žone' ga žonžo žo'osbé, dan' žénele' Ḻe' gá'nḻenžo lježžo ka' cháwe'do', kan žone' gan zej nnita' yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston'.

34 No'le chele ka' žaḻa' kwé'gake' žize gan ẕdoble. Bi nzi' ḻo ná'gake' wcháḻjgake' ga na'. Žaḻa' kwé'gake' gax̱jw ḻaže' kan ẕnna x̱tiža' Dios. 35 Cha' žénegekle' chejní'igekle' yelate', žaḻa' nnábgekle' benne' byo che chégake' kate' ne nníta'gake' lížgake'. Bi žaḻa' wchaḻjgak no'le ka' gan ẕdóbgake' che Dios.

36 ¿Žéklele ḻe'e Dios bneẕjwe' x̱tiže'e ḻo na'le ḻe'eze? ¿Žéklele ḻe'e bžin x̱tiža' Dios chezle ḻe'e? 37 Cha' zoa to benne' ládjwle, benne' žekle' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, o žekle' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe', benne' ni žaḻa' si' ḻo ne'e nak da' ẕzoja' chele ḻe'e yiche ni da' bsedle X̱anžon'. 38 San cha' bi wzé nage' diža' ni, bi žaḻa' wzé nagle ḻe'e che bennen'.

39 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', le we' ḻaže' wchaḻjle ḻo wláz Dios, na' bi wséjwle x̱nez no benne' ẕchaḻje' diža' yoble da' bi nsedle'. 40 Žaḻa' gonžo yógo'te kan nak chawe', na' kan žaḻa' gaken.

15

Kan gok, bebán Benne' Cristo ḻo yeḻa' got

1 Na'a, ẕí'na'do' ka', wzenla' ḻe'e kan nak diža' chawen' da' bchaḻja' gan zoale, dan' wẕí' ḻo na'le, na' žonen ga nakže ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston'. 2 Ni'a che dižan' yelale, cha' gonle kan ẕnna diža' chawen' dan' bchaḻjan' gan zoale, cha' da' li bejḻe'le che Benne' Criston'.

3 Kate' bžina' gan zoale da' nežw chi'i bdia' ḻo na'le da' bde Dios ḻo na'a neda'. Ki ẕnnan: “Got Benne' Criston' ḻo wlazžo žo'o dan' wbága'žo doḻa'.” Kan nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y, na' ẕnnan ben byenen benen'. 4 Ḻezka' ẕnnan: “Bgache'e ḻo yežw ba, na' kate' bza'a chonne ža, na' bebane' ḻo yeḻa' got” kan ḻezka' nyejw ḻe'e yiche la'y, na' ẕnnan ben byenen goken chie'. 5 Wdé bebane' bḻoe'e ḻaw Benne' Criston', na' Bedon' bḻe'ele' Ḻe', na' wdé na', benne' chežinno wbás chie' ka' bḻé'egekle' Ḻe'. 6 Naž Benne' Criston' bḻoe'e ḻawe' ḻawgak benne' zanže ka gayo' gaywá' lježžo ka', benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe', kate' ne zej ndobe' tẕen. Yógo'te lježžo ki nníta'gake' nbángake' na'a, ḻa'kze baḻe' ba gótgake'. 7 Naž Jakob bḻe'ele' Ḻe', na' wdé na' bḻoe'e ḻawe' ḻawgak yógo'te benne' wbás chie' ka'.

8 Kate' ze ḻawte ḻezka' bḻoe'e ḻawe' ḻawa' neda'. Kan gok da' ni, naka' ka to x̱kwide' goljbe' kate' ba wdé ža žaḻa' galjbe'. 9 Ki naken dan' nex̱jwa' neda' ka yógo'te benne' wbás chie' ka', na' bi naka' neda' zi gaka' wbás chie', dan' wžía ḻaža'a benách ka' che Dios. 10 Na'a, ni'a che da' besbaga' Dios neda', naka' da' naka' na'a, na' kege da' nitze bene' chia' ki. Benža' neda' x̱chine' ka yezika' wbás chie' ka', ḻa'kze kege žakze chia' bena' žin na'. Dios na'kze, ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', bkonle' neda' žin. 11 Na'a, cha' bchaḻja' neda' o cha' bchaḻjgak yebaḻe benne' ka', da' ni naken da' ẕchaḻjton', na' da' bejḻe'le ḻe'e.

Yebanžo ḻo yeḻa' got

12 Ẕzoa lito' che Benne' Criston' kan bebane' ḻo yeḻa' got. Cha' ki naken, ¿nakx̱kze ẕnnale báḻele ḻe'e: “Bi yebangak benne' gat ka'?” 13 Chela' bi yebangak benne' gat ka', bi bebán Benne' Criston', 14 na' chela' bi bebán Benne' Criston', dáche'ze nak da' ẕzoa lito', na' dáche'ze nak yeḻa' žejḻé' chele chie' Ḻe'. 15 Ḻezka', chela' bi bebán Benne' Criston', žon ḻáže'to' kate' ẕzoa lito' kan nak che Dios, na' ẕnnato' besbane' Benne' Criston'. Chela' bi yesbane' benne' gat ka', Dios bi besbane' Benne' Criston'. 16 Chela' bi yebangak benne' gat ka', bi bebán Benne' Criston', 17 na' chela' bi bebán Benne' Criston', dáche'ze nak yeḻa' žejḻé' chele chie' Ḻe', na' zej nga'n doḻa' da' nbága'le. 18 Ḻezka', benne' ka' ba gótgake', na' bejḻé'gake' che Benne' Criston', to chi'ize gótgake' cha' bi bebane' Ḻe'. 19 Cha' toze kate' ne zoažo nbanžo gak yebéḻenlžo Benne' Criston', nakže da' nyache' chežo ka da' nak chegak yógo'te benách ka'.

20 Na'a, da' li bebán Benne' Criston' ḻo yeḻa' got, na' nake' Benne' nežw, bennen' bebane' to chi'ize ládjwgak yógo'te benne' ka' yebángake' to chi'ize ḻo yeḻa' got. 21 Kan bḻa' yeḻa' got ni'a che da' ben to benne', ḻezka', ni'a che da' ben yetó benne' bḻa' yeḻa' yebán chegak benne' gat ka'. 22 Kan žatgak yógo'te benách ka' dan' zej nake' ẕa'só Adán, ḻezka' yebangak yógo'te benne' ka' zej nake' toze ḻen Benne' Criston'. 23 To toe' yebane' kan žaḻa' gaken. Zga'ale bebán Benne' Criston', na' te na'a yebangak benne' ka' zej nake' chie' Ḻe' katen' yeḻé'e. 24 Naž žin ža ze ḻawte ža kate' yeká' Benne' Criston' dot da' yo'o ḻo na' da' x̱iwe', na' dot yeḻa' wnná bia' chen, na' dot yeḻa' wak chen, na' wdíe' da' ẕnna bi'e Ḻe' ḻo na' X̱ažo Dios. 25 Žon byenen nna bia' Benne' Criston' na' zejte ža ba bzoa Dios kate' yógo'te benne' ka', benne' ẕží'igake' chie' Ḻe', wzóa ẕíbgake' ḻawe' Ḻe'. 26 Da' ẕdá'baga' Ḻe', da' wchinnje' kate' ze ḻawte, naken yeḻa' got. 27 Dios ba bdie' yógo'te ḻo na' Ẕi'nen' nich nna bi'en. Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bdie' yógo'te ḻo ne'e nich nna bi'en.” Na'a, nak bia' bi bde kwine' ḻo na' Ẕi'nen', dan' nakkze' Ḻe' Bennen' ẕdie' yógo'ten ḻo na' Ẕi'nen'. 28 Kate' žin ža na' kate' wdé Dios yógo'ten ḻo na' Benne' Criston' nich nna bi'en, naž Ẕi'nen' wdé kwine' ḻo na' X̱ažo Dios, Bennen' bdie' ḻo na' Ẕi'nen' yógo'ten, na' kate' ze ḻawte, Dios nna bi'e to chi'ize yógo'ten.

29 Báḻele ḻe'e žezoale nis ḻo wlazgak benne' gat ka'. Cha' žéklele bi yebangak benne' gat ka', ¿biẕ chen' žezoale nis ḻo wlazgak benne' gat ka'?

30 Žon ẕož cheto' gatto' yógo'te ža. ¿Biẕ chen' žwe'to' latje gaken ki cha' bi yebanžo ḻo yeḻa' got? 31 Yógo'te ža žon ẕož gata'. Ẕzenla' ḻe'e da' ni, ljéža'do' ka', dan' žaz ḻaža'a da' bena'. Bena' ga žejḻe'le che X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 32 Cha' bdíḻ-ḻena' bia snia ka' ḻo yež Éfeso dan' wnnazen chia', ¿biẕkze yebéḻenla'? Cha' bi yebangak benne' gat ka', žaḻa' gonžo kan ẕnnagak benách ka': “Ye'j gawžo dan' gatžo wx̱é wižj.”

33 Bi we'le latje no benne' gon ḻáže'le' ḻe'e. Cha' si' ḻo na'le láte'ze da' wen ḻaže', na' dotle yechóḻele. 34 Le yeyát ḻaže', na' biž gonle doḻa' dan' báḻele ḻe'e bi nónbia'le Dios. Ẕchaḻja' ki nich gona' ga yedoé'elele.

Kan gakžo kate' yebanžo ḻo yeḻa' got

35 Wákelja no benne' nne': “¿Nakx̱kze yebangak benne' gat ka'? ¿Nakx̱kze gak beḻa' žen chégake' kate' yeḻá'gake'?” 36 Le', benne' bi nnezle. Da' žazo' ḻo yo bi ḻan' cha' bi nitlen. 37 Da'žazo' ḻo yo naken to bínnedo'ze, cha' che ẕoa' stribe, o che yetó yix̱e' kwando'. Dan' žazo' bi naken yix̱e' kwando' da' žaḻa' ḻan'. 38 Dios žone' ga gak to to yix̱e' kwando' kan nonkze' chen. Kan nak to to bínnedo' ka' žone' ga gak yix̱e' kwando' chen. 39 Ḻezka', bi nak toze kan nak beḻa' che chegak yógo'te bia yix̱e' ka'. Zoa to beḻa' chegak benne' ka', na' yetó kan nak beḻa' chegak bia yix̱e' ka'. Yetó kan nak beḻa' chegak byinne ka', na' yetó kan nak beḻa' chegak bel ka'. 40 Ḻezka' nža' beḻa' žen chegak benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios ka nak beḻa' žen chegak benne' ka' zej nnite'e yežlyó nga. Zoa to yeḻa' x̱tan chegak benne' ka' zej nnite'e ya'abá che Dios, na' yetó kan nak yeḻa' x̱tan chegak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga. 41 Zoa to yeḻa' x̱tan che wbíž, na' yetó che byo', na' yetó chegak belj ya'abá ka'. Yeḻa' x̱tan che to belj ya'abá nžan' kan nak yeḻa' x̱tan che yetó belj ya'abá. 42 Ḻezka' gaken kate' yebangak benne' gat ka'. Kate' ẕgache' to benne' ḻo yežw ba nake' to beḻa' žen da' kwia yin'. Kate' yebane', naž gake' to da' soan to chi'ize. 43 Kate' ẕgache'e ḻo yežw ba nake' to beḻa' žen ka'ze, na' da' ẕkwíde'len. Kate' yebane', naž gake' to da' x̱tan, na' da' waḻe. 44 Kate' ẕgache'e ḻo yežw ba nake' to beḻa' žen che yežlyó nga. Kate' yebane', naž gake' to da' soan to chi'ize ya'abá che Dios. Zoa to beḻa' žen che yežlyó nga, na' yetó kan gak da' cho'o be' nakkzžo.

45 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Benne' nežw, benne' wzóe' yežlyó nga, bennen' lie' Adán, Dios bene' ḻe' benne' ban” san Bennen' wyaze' latje che Adán na', Benne' Criston', Dios bene' ga nake' Be' nbánḻenžo. 46 Bi bḻa' zga'ale Benne' nake' Be'. Bḻa' zga'ale bennen' wdape' yeḻa' benachze chežo, na' naž bḻa' Benne' nake' Be'. 47 Bennen' wzóe' zga'ale', goke' yo. Bennen' bežope', Bennen' nake' X̱anžon', bžoje' ya'abá che Dios. 48 Benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga zej nake' kan gok bennen' goke' yo, na' benne' ka' žaḻa' chejnníta'gake' ya'abá che Dios gákgake' kan nak Bennen' bžoje' ya'abá na' che Dios. 49 Kan de chežo na'a to beḻa' žen da' naken kan gok beḻa' žen che bennen' goke' yo, ḻezka' žaḻa' yeyakžo kan nak Bennen' bžoje' ya'abá na' che Dios.

50 Ki ẕnna da' ni da' žapa' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', ẕnnia': da' naken beḻa' žen bi chazen gan ẕnna bia' Dios, na' ḻezka', da' kwia yin' bi sin' da' zoan to chi'ize. 51 Le wia nga, žapa' ḻe'e to da' bgachen': bi gatžo yógo'težo, san Dios wché'e kan nakžo yógo'težo. 52 To chí'ido'ze gaken, kan nak to da' ẕdaze yej ḻawžo, kate' kwež lozban' da' ẕze ḻawten. Kwež lozban', na' yebangak benne' gat ka', na' gákgake' to da' soan to chi'ize, na' Dios wché'e da' nakžo yógo'težo žo'o. 53 Da' nakžo da' kwia yin' žaḻa' yeyaken to da' soan to chi'ize, na' da' nakžo, dan' žaḻa' gaten, yeyaken to da' batkle gaten. 54 Katen' dan' kwia yin' ba beyaken to da' soan to chi'ize, na' ḻezka' dan' žaḻa' gaten ba beyaken to da' batkle gaten, naž gak dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Begá'a to chi'ize yeḻa' got.

Ben Benne' Criston' da' ni.

55 Biž bi gak gon yeḻa' got chežo.

Biž gak gon ga gatžo.

56 Wak bi gon yeḻa' got chežo dan' nbága'žo doḻa', na' nbága'žo doḻa' dan' ẕži'ižo che x̱tiža' Dios. 57 Žox̱ken Dios. Ḻe' benkze' ga belažo ḻo yeḻa' got ni'a che da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

58 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', le soa choch. Le gak dot ḻi ḻaže' nich góntezle x̱chin X̱anžon' dan' nnézkzelele žin da' žonle che X̱anžon' bi naken dáche'ze.

16

Wnéẕjwgak benne' Corinto ka' da' žiážjegac ljéžgake' ka'

1 Na'a, kan nak che mežwn' da' wnéẕjwle dan' gákḻenen lježžo ka', benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' nníta'gake' ḻo yež Jerusalén, le gon na'a kan goža' yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Galasia. 2 Tža tža nežw, to tole žaḻa' ko'o cháwe'le late' mežw, kan nak da' žonn Dios chele. Le gape chi'in, nich bi gon byenen wtoblen katen' ḻa'a gan zoale. 3 Katen' ḻa'a gan zoale, seḻa'a benne' ka' kwele ḻe'e nich chjake' ḻo yež Jerusalén. Wzoja' ḻe'e yiche da' gonen ga gak biá'gake', na' chjwá'gake' mežwn' da' wnéẕjwlen. 4 Cha' žaḻa' cha'a neda' ga na', na' wak sá'kḻene' neda'.

Da' žénele Pablo gone'

5 Ḻa'a gan zoale kate' yeyóž tia' ḻo yež ka' gan nbab Masedonia, dan' žon byenen tia' ḻo yež ka'. 6 Žekla' gá'nḻena' ḻe'e to chi'i, o ga'nlja' ga na' byo' zag ka'. Naž gak gákḻenle neda', na' yego'ole neda' nez gáte'teze gan žaḻa' cha'a. 7 Kate' ḻa'a yedjwía' ḻe'e bi žénela' teza' ga na'. Žx̱en ḻaža'a sóaḻena' ḻe'e scha, cha' X̱anžon' we'e neda' latje. 8 Ga'na' nga ḻo yež Éfeso kate' žinže ža Pentecostés, 9 dan' de latje gona' to žin ẕen che X̱anžon' nga, ḻa'kze benne' zan žon byéngake' wséjwgake' x̱neza'.

10 Cha' x̱kwide' Timoteo ḻa'be' gan zoale, le we' ḻaže'-be', nich bi gak nyache' ḻáže'be' katen' sóaḻenbe' ḻe'e. Ki žaḻa' gonle dan' žonbe' x̱chin X̱anžon' kan žona' neda' x̱chine'. 11 Che ḻen, bi žaḻa' no benne' wzóe'-be' cheḻa'ale. Le gakḻen-be', na' binlo le yegó'o-be' nez, nich yeḻa'be' ga zoa' neda' ni, dan' ẕbeza'-be', na' ḻezka' lježžo ka' žónḻengake'-be' tẕen žin.

12 Kan nak che lježžo Apolo, góta'yoeḻe'ela'-ne' cheje' chejwíe' ḻe'e tẕen ḻen lježžo ka'. Bi žénele' cheje' na'a. Cheje' kate' sáke'le'.

Da' bchaḻj Pablo kate' ze ḻawte

13 Le gak ban ḻaže', na' le gak choch kan žejḻe'le che Benne' Criston'. Le gak wechóg ḻaže', na' le gon choch ḻáẕdo'le. 14 Ḻen yeḻa' nži'il le gon bíte'teze da' gonle.

15 Na'a, ẕí'na'do' ka', ba nnézkzelele kan nak Estéfanas, na' ḻezka' kan nakgak lježe' ka'. Zej nake' benne' nežw ka' bejḻé'gake' che Benne' Criston' ladjw benách ka' nníta'gake' gan nbab Akaya. Benne' ki bde kwíngake' nich góngake' x̱chingak benách ka' che Dios. 16 Žáta'yoela' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', gaple ba la'ne benne' ka' zej nake' ka nakgak lježžo ki, na' ḻezka' kan zej nak benne' ka' žónḻengake' ḻégake' tẕen žin, na' žákḻengake' lježžo ka'. 17 Žebela' dan' bžingak Estéfanas, na' Fortunato, na' Akaiko ga zoa' ni, dan' gókḻengake' neda' ḻo wlazle ḻe'e. 18 Beyón ẕéngake' neda' kan ḻezka' beyón ẕéngake' ḻe'e. Le gape ba la'ne benne' ki.

19 Yógo'te kwe' benách ka' che Dios, benne' ka' nníta'gake' gan nbab Asia nga žápegake' ḻe'e “Padiox̱.” Akila ḻen ẕo'le', Prisila, na' ḻezka' benne' ka' ẕdóbgake' che Dios gan nak ḻo lížgake', žápegake' ḻe'e “Padiox̱.” 20 Yógo'te lježžo ka', benne' nníta'gake' nga žápegake' ḻe'e “Padiox̱.” Le gape “Padiox̱” tole yetole, na' le cheḻa' lježle ka'.

21 Neda', Pablo, ḻen na' kwinkza' ẕzoja' da' ni, na' ẕnnia': žapa' ḻe'e “Padiox̱.”

22 No benne' bi nži'ile' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ba nbage'e ẕia.

Da, X̱an.

23 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e. 24 Nži'ila' yógo'tele ḻe'e dan' nakžo toze ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. Ka'kze gaken.

2 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

DIŽA' BEŽOPE DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ CORINTO

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, ḻe'e ẕdoble che Dios ḻo yež Corinto, na' ḻezka' yógo'tele nakle che Dios gan nbab Acaya. Neda' naka' wbás che Jesús, Benne' Criston', dan' žénele Dios gaka' ki. Bi' lježžo Timoteo žónḻenbe' neda' tẕen. 2 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', we' ḻaže'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Da' ka' wẕaka' Pablo

3 ¡Ga'n ẕen Dios, X̱a X̱anžo Jesús, Benne' Criston', dan' nake' X̱ažo, Bennen' žeyache' ḻáže'le' žo'o, na' žeyón ẕénteze' žo'o! 4 Dios žeyón ẕene' žo'o kate' bi da' žaken chežo, nich gak yeyón ẕenžo benne' ka' zoa bi da' žaken chégake'. Žeyón ẕenžo ḻégake' kan Dios žeyón ẕene' žo'o.

5 Kan žan da' ẕzáka'žo kan wẕaka' Benne' Criston', ḻezka' žan da' žeyón ẕenen žo'o, dan' nakžo toze ḻen Benne' Criston'. 6 Che ḻen, cha' zoa bi da' ẕzáka'to', žaken ki cheto' nich gak yeyón ẕento' lježto' ka', na' gonto' ga yelale ḻe'e. Cha' Dios žeyón ẕene' neto', žaken ki nich gak yeyón ẕento' ḻe'e, na' ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chele, gak sóelele da' ka' ẕzáka'le, kan ḻezka' žaken cheto'. 7 Žx̱en ḻáže'to' ga'nle choch kan žejḻe'le che Dios, dan' nnezlto' cha' sáka'le ḻe'e tẕen ḻen neto', ḻezka' yebélele tẕen ḻen neto' dan' Dios žeyón ẕene' žo'o.

8 Žénelto' nnézlele, ẕí'na'do' ka', kan nak da' zan da' goken cheto' gan nbab Asia. Wdetlen dan' goken cheto', na' gokžen zi' ka da' gok soelto'. Ki goken, biž bx̱en ḻáže'to' soato' nbanto'. 9 Goklto' goken cheto' kan žak chegak benne' ka' ba nžog chégake' gátgake'. Goken ki cheto' nich bi wx̱én ḻáže'to' ḻa' kwínzeto', san wx̱én ḻáže'to' Dios, Bennen' žesbane' benne' gat ka'. 10 Dios beslé' neto' ḻo da' benen ga ben ẕož gatto', na' žeslé' neto' tža tža. Žx̱en ḻáže'to' Ḻe' yeslé' neto' ki da' yoble, 11 cha' gákḻenle neto', na' wcháḻjḻenle Dios, na' nnáblele-ne' gákḻene' neto'. Dios gone' kan nnáblele-ne' tẕen ḻen benne' zan, na' gon chawe'e neto', na' ḻégake' yé'gake' Dios: “Žóx̱keno'” ni'a cheto'.

Biẕ chen' ẕžele Pablo nich cheje' yež Corinto

12 Da' ni žonen ga žebelto'. Be' nakkzto' ẕḻoe'elen neto', ḻen yeḻa' ḻi ḻaže' cheto', na' dot ḻáže'to' žonto' da' žonto' yežlyó nga, na' ḻezka' bento' gan zoale ḻe'e. Ki bento', dan' benn Dios cheto' da' gókḻenen neto', na' kege ḻen yeḻa' žejní'il chezto' bento' ki. 13 Ẕzojto' chele ḻe'e toze da' gak goḻ-le, na' da' gak chejní'ilele. Žak ḻaža'a chejní'ilele dot ẕen 14 dan' žejní'ilele late'. Naž kate' žin ža yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' gak gaple neto' ba la'ne kan neto' žapto' ḻe'e ba la'ne na'a.

15-16 Dan' bx̱en ḻaža'a da' ni, wzá' ḻaža'a yedjwía' ḻe'e zga'ale katen' wdía' gan nbab Masedonia, na' yedjwía' ḻe'e da' yoble kate' yezá'a nga, nich yebéḻenlele neda' chope chi'i. Te na' gak gákḻenle neda', na' yego'ole neda' nez nich cha'a gan nbab Judea. Ki gónela' gona'. 17 ¿Žéklele ben ḻaža'a dan' bcha'a kan bena'? ¿Žéklele ḻo yeḻa' benachze chia' žona' da' ẕnnaze chia', na' bchaḻjza' katen' wnnía': ki gona'? 18 Ni'a che X̱anžo Dios, Bennen' žone' dot ẕen kan ẕnna x̱tiže'e, bi bchaḻjza' katen' bzenla' ḻe'e x̱tiža' Dios. 19 Bi ẕchaḻjze Jesús, Benne' Criston', Ẕi'n Dios, Bennen' bzenlto' ḻe'e kan nak chie', neda' ḻen Silbano, na' Timoteo. Jesusen' ẕchaḻje' da' naken dot da' li. 20 Benne' Criston' žonkze' ga nakkzen yógo'te da' bchebe ḻaže' Dios, na' ni'a chie' Ḻe' gak nnažo: “Ka'kze gaken” nich ga'n ẕen Dios. 21 Dios na'kze žone' ga žx̱en ḻáže'to' tẕen ḻen ḻe'e nakžo che Benne' Criston', na' bdie' ḻo na'to' žin chie' da' žonto'. 22 Ḻe' benne' chežo da' nak bia' nakžo chie', dan' bchize' Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'žo. Dios Be' La'y na' nake' chežo da' žonen ga nnezlžo si'žo yógo'te da' gonn Dios chežo.

23 Ni'a che X̱anžo Dios, Bennen' nnézkzele' da' ẕza' ḻaža'a, ẕchaḻja' da' naken dot da' li. Nnézkzele' Ḻe' bi bedjwía' ḻe'e ḻo yež Corinto, nich bi gon byenen gona' ga gak nyache' ḻáže'le ḻe'e. 24 Bi žénelto' wchi'ilto' ḻe'e kan žejḻe'le che Benne' Criston', dan' ba nakle choch kan žejḻe'le chie'. Žénelto' gonto' da' gonen ga yebélele.

2

1 Che ḻen be' ḻaža'a bi yedjwía' ḻe'e da' yoble bayén, nich bi gona' ga gak nyache' ḻáže'le. 2 Cha' gona' neda' ga gak nyache' ḻáže'le ḻe'e, ¿noẕkze benne' gone' ga yebela' neda'? ¿Žaḻa' gona' ga gak nyache' ḻaže' bennen' žaḻa' gone' ga yebela' neda'? 3 Che ḻen bzoja' chele ḻe'e yiche da' nežw. Bi gónela' yedjwía' ḻe'e, nich bi gonle ḻe'e ga gak nyache' ḻaža'a neda', dan' ḻe'ekze žaḻa' gonle ga yebela' neda'. Dan' žx̱en ḻaža'a ḻe'e, nnezla' yebélele yógo'tele cha' yebela' neda'. 4 Katen' bzoja' chele diža' nežwn', wžé' zedla', na' gokḻe'e nyache' ḻaža'a na' zejte wžeža'. Bzoja' da' ka' ḻe'e yichen', kege nich gona' ga gak nyache' ḻáže'le ḻe'e, san nich nnézlele kan nží'iḻe'ela' ḻe'e.

Žaḻa' yenít ḻawžo che no benne' žone' da' kegle

5 Bennen' bene' da' kegle, bennen' zoe' ga na', kege bene' ga gok nyache' ḻaža'a nedza', san bene' late' ga gok nyache' ḻáže'le yógo'tele ḻe'e. Ẕnnia' late' nich bi tetlen yesbaga'a bennen' ẕia. 6 Ka'ze da' ba bsáka'le bennen' yeláte'ze ka bdachle ḻe'e. 7 Na'a, žaḻa' yenít ḻawle bennen', na' gon chochle ḻe', nich bi tetlen gak nyache' ḻaže'e, na' nich bi yeyaḻe' to chi'ize. 8 Che ḻen žáta'yoela' ḻe'e gonle da' gak bia' nží'ilele-ne' dot ḻáže'le. 9 Ḻezka' che ḻen bzoja' chele, ḻe'e yichen'. Gónela' si' bi'a ḻe'e nich nnezla' cha' žóntezle kan ẕnna x̱tiža'a. 10 Kate' ženít ḻawle ḻe'e che no benne', ḻezka' neda' ženít ḻawa' chie'. Kate' ženít ḻawa' che no benne', zoa bi da' bene', žonan' ḻo wláz Benne' Criston' nich gak chawe' chele ḻe'e. 11 Ki žona' nich bi sáke'le da' x̱iwe' bi da' gonen chežo, dan' ba nnezlžo da' žénelen gonen chežo.

Wžé' zedle Pablo ḻo yež Troas

12 Katen' bḻa'a ḻo yež Troas nich wchaḻja' diža' chawe' kan nak che Benne' Criston', na' X̱anžon' bénnḻi'e neda' latje wchaḻja' ga na'. 13 Ḻa'kze goken ki, wžé' zedla' dan' bi bejx̱aka'a bi' lježžo Tito ga na'. Che ḻen bkwásḻena' benne' ka', na' wyá'a gan nbab Masedonia.

Da' nzi' ḻo na'žo dan' nakžo toze ḻen Jesús

14 Žox̱ken Dios, Bennen' ẕché'teze' žo'o ka to da' nak bian' beyóž beslá Benne' Criston' žo'o. Dios ẕkonle' žo'o žin nich ẕḻoe'ele' ḻaw kan gak gónbia'gak benách ka' Benne' Criston'. Nakžo ka to da' ẕḻa' ẕix̱, da' žisen gáte'teze. 15 Nakžo ka to da' ẕḻa' ẕix̱, da' ẕzey Benne' Criston' ḻaw Dios, na' ẕchisen' ḻawgak benne' ka' ba belágake', na' ḻawgak benne' ka' zej nnitle'. 16 Ḻawgak benne' ka' zej nnitle' nakžo ka to da' ẕḻa' zgot da' nak bian' gátgake', san ḻawgak benne' ka' ba belágake' nakžo ka to da' ẕḻa' ẕix̱ da' nak bian' sóatezžo nbanžo. ¿Noẕkze benne' nake' zi gone' ki? 17 Bi žonto' kan žongak benne' zan, benne' ẕkóngekle' x̱tiža' Dios žin ka to da' žóte'gaken', na' žá'wgaken', san dan' bseḻa' Dios neto', dot ḻáže'to' ẕchaḻjto' ḻawe' Ḻe', dan' nakto' toze ḻen Benne' Criston'.

3

Diža' da' žeyonen žo'o toze ḻen Dios

1 ¿Žéklele ḻe'e ẕka'n ẕen kwinto' katen' ẕchaḻjto' ki? ¿Žon byenen wḻoe'elto' ḻe'e to yiche da' nak bian' da' nakto'? ¿Žon byenen nnablto' ḻe'e gonnle to yiche ki cheto' kan žongak baḻe benách ka'? 2 Ḻe'ekze nakle ka to yiche da' nak bian' da' nakto', dan' nyejwn ḻo yichj ḻáẕdo'žo, na' yógo'te benách gak góḻgaken', na' chejní'igeklen'. 3 Da' nakle nḻa' ḻaw ka to yiche da' bzoj Benne' Criston', dan' bseḻe'e ḻo na'to' neto'. Bi nyejw to ḻe'e yiche, san Be' La'y che Dios ban bzojen', kege to ḻo yej blag, san ḻo yichj ḻáẕdo'le bzojen'.

4 Ki ẕchaḻjto' dan' žx̱en ḻáže'to' Dios dan' nakto' toze ḻen Benne' Criston'. 5 Bi žeklto' zoa bi da' gak gonto' néto'ze, san Dios žonne' yeḻa' wak cheto' nich bi da' gonto'. 6 Dios bennkze' yeḻa' wak cheto' nich gonto' x̱chine' ḻo diža' koben', da' žeyonen žo'o toze ḻen Dios. Diža' ni bi naken to da' ẕchi'le žo'o da' nyejwn to ḻe'e yiche, san naken to da' žsedle Dios Be' La'y žo'o. X̱tiže'e da' nyejwn ḻe'e yichen' ẕchogen chežo gatžo, san Dios Be' La'y žone' ga zoažo nbanžo.

7 Da' ka' bchi'le Dios neto' da' zej nyejwn ḻe'e yiche, Dios na'kze bzojen' ḻo yej blag ka', na' bḻa' ḻaw yeḻa' ẕen chie' katen' bdien' ḻo na' Moisés. Ḻa'kze wdé chen, wyepḻe'e yes banín' ḻaw Moisés na'. Ka' goken, bi gok wíagak benách Israel ka' ḻaw Moisés na'. Cha' yeḻa' baní' ki wzóaḻenen x̱tiža' Dios, na' x̱tiže'e na' ẕchogen chegak benách ka' gátgake', 8 da' ẕénḻe'eže nak yeḻa' baní' da' zóaḻenen da' ka' žon Dios Be' La'y. 9 Wzóa to yeḻa' baní' da' wzóaḻenen dan' benen ga nžog chegak benách ka' gátgake'. Da' ẕénḻe'eže nak yeḻa' baní' che da' žonen ga ẕnna Dios zej nak benách ka' chawe' ḻawe' Ḻe'. 10 Dan' záka'ḻe'e yeḻa' baní' da' nḻa' ḻawn na'a, láte'do'ze nga'n yeḻa' baní' da' bḻa' ḻawn katen' Dios bneẕjwe' da' bchi'le' benách ka'. 11 Cha' wzóa yeḻa' baní' che da' wzóan to chí'ido'ze, da' ẕénḻe'eže nak yeḻa' baní' che da' zoan to chi'ize.

12 Dan' napto' da' ni da' žx̱en ḻáže'to', ẕchaḻjto' ḻo yeḻa' wechóg ḻaže' cheto'. 13 Bi žonto' kan ben Moisés, bkache'e ḻawe' ḻen to láže'do', nich bi ḻé'egekle benách Israel ka' yeḻa' baní' da' zej ẕnitlen. 14 Bchoḻgak yichj ḻáẕdo'gak benne' ka'. Na' zejte na'a ža katen' žóḻgake' yiche che diža' golen' da' žeyonen benách ka' toze ḻen Dios, naken chégake' kan ẕkache' láže'don' yej ḻáwgake', da' gak yeká' toze Benne' Criston'. 15 Na' zejte na'a ža, katen' žóḻgake' yichen' gan nyejw diža' che Moisés, ẕoa ka to láže'do' yej ḻáwgake' dan' žonen ga nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake'. 16 Kate' no benne' žeyake' che X̱anžon', žegá'a dan' žonen ga nchoḻ yichj ḻáẕdo'w bennen'. 17 Katen' ẕnnato' “X̱anžo” ẕchaḻjto' che Dios Be' La'y. Gan zoa Be' La'y che X̱anžon', zoakze yeḻa' weslá ga na'. 18 Yógo'težo žo'o bi be ẕoa yej ḻawžo, san nakžo ka to yej wan gan ẕḻa' ḻaw yeḻa' baní' che ḻaw X̱anžon', na' yeḻa' baní' na' che X̱anžon', Bennen' nake' Be' La'y, ẕchan' žo'o, na' žonen ga zej žákžežo kan nak Benne' Cristo na'kze, na' žáta'že yeḻa' baní' chie' ḻen žo'o.

4

1 Dios beyache' ḻáže'le' neto', na' bdie' ḻo na'to' žin da' žonto', na' che ḻen bi žak chope ḻáže'to'. 2 Ba bka'nto' da' ka' žongak benne' ka' ngáche'ze, da' ka' žóngaken ga žedoe'elžo. Bi žon ḻáže'lto' nitó benne', na' bi ẕcha'to' x̱tiža' Dios. Dan' ẕchaḻjto' che da' nak dot da' li, že' ḻáže'to' gonto' da' ka' gónbia'gekle yógo'te benách ka' zej naken chawe' ḻaw Dios. 3 Cha' zej nnita' benne' ka' bi žejní'igekle' diža' chawen' da' ẕchaḻjto', zej nakze benne' ka' zej nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake' bi žejní'igeklen'. 4 Bi žejḻe'gak benne' ka', dan' ben da' x̱iwe' ga naken ki. Da' x̱iwe' žon kwinen ka dios, na' ẕnna bian' benách ka' zej nnite'e ža ni zoažo na'a, na' benen ga zej nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake' nich bi ḻé'egekle' yeḻa' baní' che diža' chawen' kan nak yeḻa' baní' che Benne' Criston', Bennen' ẕnne'e dot kan ẕnna' Dios na'kze. 5 Bi ẕchaḻjto' che ḻa' kwínzeto', san ẕchaḻjto' che Jesús, Benne' Criston', na' ẕzenlto' benách ka' Ḻe' nake' X̱anžo, na' neto' nakto' wen žin chele dan' nži'ilto' Jesusen'. 6 Dios, Bennen' bene' ga wza'ní' baní' gan gok choḻ, nake' Bennen' žsa'ni'e ḻo yichj ḻáẕdo'žo, na' ẕzejni'ile' žo'o nich gónbia'žo yeḻa' baní' che Dios, da' ẕza'nín' žoa'a ḻaw Jesús, Benne' Criston'.

Dan' žejḻe'žo che Dios žonžo kan žénele' Ḻe'

7 Yeḻa' wnni'a che Dios ni yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'žo žo'o, na' nakžo ka to yeso' da' naken yo, nich gak bia' yeḻa' wak ẕen na' naken che Dios, na' kege chézežo.

8 Žsaka' zí'gake' neto', san bi ẕkwide' ḻáže'to'.

Že' zedlto', san bi žak chope ḻáže'to'.

9 Ẕbia ḻáže'gake' neto', san bi žebéj yichj Dios neto'.

Ẕžó'ngake' neto' ḻo yo, san bi ẕbía yí'gake' neto'.

10 Ḻo beḻa' žen cheto' žáttezto' tẕen ḻen Jesús,

san nak bia' ḻo beḻa' žen cheto' zoato' nbánḻento' Ḻe' tẕen.

11 Kate' ne zoato' nbanto', žónteze ẕož gatto' dan' nakto' che Jesusen' nich gak bia' zoato' nbánḻento' Ḻe' tẕen ḻo beḻa' žen cheto', da' ẕnitlen. 12 Ki naken, žon ẕož gatto' neto', san ni'a che da' ni žata' yeḻa' nban chele ḻe'e.

13 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bejḻi'a che Dios, na' che ḻen bchaḻja'.” Ḻezka' žaken cheto', žejḻe'to' che Dios, na' che ḻen ẕchaḻjto'. 14 Nnezlto' kan gon Dios, Bennen' besbane' X̱anžo Jesús, ḻezka' yesbane' neto' tẕen ḻen Jesusen', na' chejzíe' neto' tẕen ḻen ḻe'e ḻawe' Ḻe'. 15 Yógo'te da' ki žákgaken ki nich gak chawe' chele ḻe'e, na' cha' da' žonn Dios chežo gatan' chegak benách zanže ka', na' yé'gake' Dios: “Žóx̱keno'” na' ga'n ẕen Dios.

16 Che ḻen, bi žak chope ḻáže'to'. Ḻa'kze ẕbia yi' beḻa' žen cheto', yógo'te ža ẕkobe Dios da' nakto' ḻo yichj ḻáẕdo'to'. 17 Da' láte'do'ze da' ẕzáka'žo na'a to chí'ido'ze žonen ga gata' chežo to da' yebéḻe'eḻenlžo da' soan to chi'ize, dan' záka'ḻe'ežen kan gak gónbia'žo. 18 Bi že' ḻáže'žo da' ẕḻe'elžo yežlyó nga, san da' bi gak ḻe'elžo že' ḻáže'žon. Dan' ẕḻe'elžo, to chí'ido'ze zoan, san dan' bi gak ḻe'elžo soan to chi'ize.

5

1 Nnezlžo kate' kwia yi' beḻa' žen chežo, da' naken ka to yo'o láže'do' yežlyó nga, Dios ba bkweze' to da' kobe chežo, da' naken ka to yo'o, dan' zoan to chi'ize ya'abá che Dios, na' naken dan' benkze' Ḻe'. 2 Che ḻen ẕbeže ḻáže'žo dan' žénelžo cho'ožo da' koben', dan' naken ka to ližžo ya'abá che Dios. 3 Cho'ožo da' koben' kan žákwžo to laže', nich bi soažo gan bi yo'ožo ḻo beḻa' žen chežo. 4 Kate' ne zoažo ḻo beḻa' žen chežo, da' naken ka to yo'o láže'do', ẕbeže ḻáže'žo ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chežo. Bi žonžo ki dan' žénelžo wka'nžo beḻa' žen chežo, san žénelžo cho'ožo to chi'ize da' koben'. Ki gaken, wka'nžo beḻa' žen chežo da' ẕbia yin', na' chazžo ḻo yeḻa' nban da' zejlí kanne. 5 Dios ba bkweze' yógo'te da' ki chežo, na' bchize' Dios Be' La'y žo'o, Bennen' nake' chežo da' nak bian' sí'kzežo dan' bkweze' chežo.

6 Che ḻen zoažo choch. Kate' ne yo'ožo ḻo beḻa' žen chežo, nnezlžo zoažo zi'to' gan zoa liž X̱anžon'. 7 Žonžo kan žonžo dan' žejḻe'žo che Dios, na' kege dan' zoa bi da' ẕḻe'elžon. 8 Dan' žx̱en ḻáže'žo da' ni, žénelžo wka'nžo beḻa' žen chežo nga nich chejsóaḻenžo X̱anžon'. 9 Che ḻen že' ḻáže'žo gonžo da' žaz ḻaže' X̱anžon', cha' ga'nžo ḻo beḻa' žen chežo nga, o cha' chejsóaḻenžo X̱anžon' ga na'. 10 Ki žonžo dan' žon byenen ḻa'žo yógo'težo ḻaw Benne' Criston' gan ži'e ẕchi'a ḻaže'e. Naž yebi'e che chežo kan zej nak da' benžo kate' ne yo'ožo ḻo beḻa' žen chežo nga, cha' benžo da' zej naken chawe' o da' kegle.

Da' žeyón žo'o toze ḻen Dios

11 Che ḻen, dan' ẕžébeto' Dios, že' ḻáže'to' wzejni'ilto' benách ka'. Dios nnézkzele' kan zej nak da' ka' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'to', na' žx̱en ḻaža'a ḻezka' ḻe'e nnézlele binlo dan' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'to'. 12 Bi žebéj kwinto' chawe' ḻawle ḻe'e, san žénelto' gata' latje chele gaple neto' ba la'ne, nich gak yecheble, bi da' ye'le benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake' kan ẕḻoé'eze ḻaw kwíngake', na' kege kan zej nake' ḻo yichj ḻáẕdo'gake'. 13 Cha' nyaḻ yichjto', naken nich ga'n ẕen Dios, na' cha' bi nyaḻ yichjto', naken nich gak da' chawe' chele ḻe'e. 14 Žon byenen bi da' gonto' dan' nži'il Benne' Criston' žo'o, dan' nnezlžo toze' Ḻe' gote' ḻo wlazgak yógo'te benách, na' che ḻen nak chegak yógo'te benách ka' kan nátḻengake' Ḻe' tẕen. 15 Ḻe' gote' ḻo wlazgak yógo'te benách ka' nich biž bi gongak benne' ka' zej nnita' nbane' da' naken chégakze', san da' naken che Bennen' gote' ḻo wlázgake', na' bebane' ḻo yeḻa' got. 16 Che ḻen, biž gónbia'to' benách ka' kan zej nakze' ḻo beḻa' žen chégake', na' ḻa'kze kíte'ze bénbia'to' Benne' Criston', bi nónbia'to'-ne' ki na'a. 17 Cha' ba beyák nóte'teze benne' toze ḻen Benne' Criston', ba nake' benne' kobe. Ba wdé che da' gokgak zga'ale, na' ba zej nkoben yógo'ten.

18 Yógo'te da' ki ben Dios, Bennen' beyone' žo'o toze ḻen Ḻekze' ḻo na' Benne' Criston', na' bdie' ḻo na'to' wchaḻjto' kan gak yeyakgak yógo'te benách ka' toze ḻen Ḻe'. 19 Da' ẕchaḻjto' ẕnnan ki: “Dios wzóaḻene' Benne' Criston' tẕen, na' bene' ga gak yeyakgak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga toze ḻen Ḻekze', na' bi žejsá' ḻaže'e doḻa' da' wbága'gake'.” Bdie' ḻo na'to' diža' chawe' ni, kan gak yeyakgak benách ka' toze ḻen Ḻe'. 20 Na'a, nakto' wbás ka' che Benne' Criston', na' žak na'a ka Dios na'kze žáta'yoele' ḻe'e ḻo na'to' neto'. Che ḻen žáta'yoelto' ḻe'e ḻo wláz Benne' Criston', le yeyák toze ḻen Dios. 21 Benne' Criston' bi be doḻa' bene', san Dios bdie' Ḻe' ka to benne' doḻa' ḻo wlazžo žo'o nich gata' latje chežo gakžo chawe' kan nak Dios na'kze, dan' nakžo toze ḻen Benne' Criston'.

6

1 Dan' žónḻento' Dios tẕen žin, žáta'yoelto' ḻe'e, na' ẕnnato' bi wdele ka'ze da' chawe' da' žénele Dios gone' chele. 2 Nyejw ḻe'e yiche la'y kan wnná Dios, da' ẕnnan:

To ža wžé' ḻaža'a le', benla' chio',

na' ža bena' ga gak yeló', gókḻena' le'.

Le wia nga. Na'a naken ža že' ḻaže'e žo'o. Na'a naken ža gak yelažo.

3 Bi žénelto' bi da' gonto' da' gonen ga wchix̱le no benne', nich bi soa no benne' wka'ne' ka'ze žin da' žonto'. 4 Ni'a che yógo'te da' žonto', že' ḻáže'to' gak bia' nakto' wen žin che Dios. Che ḻen, ḻen yeḻa' ẕbeze ẕen ḻaže' ẕzoelto' da' ka' ẕzáka'to', na' da' ka' žiážjelto', na' da' ka' žóngaken ga že' zedlto'. 5 Ki bento' ḻa'kze bdingak benne' ka' neto' ḻo yo, na' bséjwgake' neto' liž ya, na' wžía ḻáže'gake' neto'. Wdetle bento' žin, na' bi gota' cheto' latje tasto' o bi da' gawto'. 6 Be' ḻáže'to' gak bia' nakto' wen žin che Dios. Gok bia' da' ni

dan' nakto' ḻaẕdo' yaž,

na' dan' napto' yeḻa' žejní'il,

na' dan' ẕbezto' ẕen ḻaže',

na' dan' nakto' ži'i ḻaže',

na' dan' zoaḻen Dios Be' La'y neto',

na' dan' nak ḻi ḻaže' kan nži'ilto' lježto' ka'.

7 Ẕchaḻjto' da' naken dot da' li,

na' zoaḻen yeḻa' wak che Dios neto'.

Da' nak chawe' naken ka to da' ẕdíḻ-ḻento' ḻo wdiḻe,

na' ḻezka' da' žape chi'in neto' ḻo wdiḻen'.

8 Zej nnita' benne' ka' žápegake' neto' ba la'ne,

na' ḻezka' benne' ka' ẕzóagake' neto' cheḻa'ale.

Zej nnita' benne' ka' žḻiž zí'gake' neto',

na' ḻezka' benne' ka' žḻiž cháwe'gake' neto'.

Ḻa'kze benách ka' ẕnnágake' žon ḻáže'to', ẕchaḻjto' da' naken dot da' li.

9 Ḻa'kze zej nnita' benách ka' bi zej nónbi'e neto',

ḻezka' zej nnita' benne' ka' zej nónbi'e neto'.

Ẕdato' gan žon ẕož gatto', san ne zoato' nbanto'.

Žóngake' neto' da' ẕia, san bi žótgake' neto'.

10 Žóngake' neto' nyache' ḻaže', san žebétezelto'.

Nakto' benne' yache' ka', san žonnto' yeḻa' wnni'a ḻi ḻaže' chegak benne' zan ka'.

Ḻa'kze bi be de cheto', yógo'te da' de naken cheto'.

11 Dot ḻáže'to' ẕcháḻjḻento' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', ḻe'e zoale ḻo yež Corinto. Bḻoe'elto' ḻe'e kan da' li že' ḻáže'to' ḻe'e. 12 Cha' bi nakžo toze bi naken dan' bi že' ḻáže'to' ḻe'e, san ḻe'ekze bi že' ḻáže'le neto'. 13 Na'a, ẕcháḻjḻena' ḻe'e kan žon to benne' ẕcháḻjḻene' ẕi'nkze' ka', na' ẕnnia': le yebí'i cheto' kan žónḻento' ḻe'e. Le we' ḻaže' neto'.

Nakžo ka to yodo' gan yo'o Dios ban

14 Bi gónḻenle tẕen benách ka' bi žejḻé'gake' che Dios.

Bi gak gak toze da' nak chawe' ḻen da' kegle.

Bi gak gak toze da' nak choḻ ḻen da' nak baní'.

15 Bi gak gak toze Benne' Criston' ḻen da' x̱iwe'.

Bi gak gak toze to benne' žejḻi'e che Benne' Criston' ḻen to benne' bi žejḻi'e chie'.

16 Bi gak gak toze yodo' che Dios ḻen lo'a ka'.

Ḻe'ekze nakle ka to yodo' gan yo'o Dios ban. Kan nak da' ni, Dios na'kze wnné':

Sóaḻena' ḻégake', na' táḻena' ḻégake'.

Gaka' Dios chégake',

na' ḻégake' gákgake' benách chia' ka'.

17 Che ḻen, ḻezka' wnné' ki:

Le yežój ládjwgake', na' le kwas gan nníta'gake'.

Wnná X̱anžo: “Bi gónḻenle ḻégake' tẕen da' kegle,

na' si' ḻo na'a ḻe'e.

18 Neda' gaka' X̱akzle,

na' ḻe'e gakle ẕi'na' ka', benne' byo ka', na' no'le ka'.”

Ki ẕnna X̱anžo, Bennen' napkze' dot yeḻa' wak.

7

1 Da' ki da' bchebe ḻaže' Dios zej naken chežo, ljéža'do' ka'. Che ḻen žaḻa' yeyón kwinžo chawe', na' yekwasžo bíte'teze da' ẕka'n ditjen beḻa' žen chežo, na' be' nakkzžo. Ḻo yeḻa' ẕžebe Dios chežo žaḻa' gakžo che Ḻeze'.

Beyát ḻáže'gak benne' Corinto ka'

2 Le si' ḻo na'le neto'. Bi bento' no benne' ládjwle ḻe'e ẕia. Bi bento' ga chix̱le no benne'. Bi ben ḻáže'lto' no benne'. 3 Ẕchaḻja' ki, kege nich yesbaga'a ḻe'e ẕia, san naken ka wnnía' zga'ale, na' da' yoble ẕnnia': zoa' ban ḻaže' soa' nbánḻena' ḻe'e o gátḻena' ḻe'e dan' že' ḻaža'a ḻe'e. 4 Žx̱enḻe'e ḻaža'a ḻe'e, ẕí'na'do' ka', na' žapa' ḻe'e ba la'ne. Ḻa'kze da' zan da' ẕzáka'to', zóaḻi'a choch, na' žebéḻe'ela'.

5 Katen' bžinto' gan nbab Masedonia, na' zejte na'a ža, bi žata' cheto' latje yezí' ḻáže'to', san da' zan da' žaken cheto'. Benách ka' ẕdíḻ-ḻengake' neto', na' ḻo yichj ḻáẕdo'to' zej yo'o da' ka' ẕchébegaken neto'. 6 Naž Dios, Bennen' žon choche' no benne' za' gak chope ḻaže'e, ben choche' neto' dan' bežín x̱kwide' Tito ga zoato' ni. 7 Bi gokzen dan' bežinbe' ga zoato' ni, san dan' ḻezka' bzenlbe' neto' kan ḻe'e ben chochle ḻáẕdo'be'. Bzenlbe' neto' kan žéneḻe'elele yeḻé'elele neda', na' kan nak nyache' ḻáže'le ni'a che da' goken ga na', na' ḻezka' kan že' ḻáže'le neda'. Yógo'te da' ki žóngaken ga žebéḻe'ela'.

8 Ḻa'kze da' bzoja' chele ḻe'e ḻe'e yiche nežwn' benen ga gok nyache' ḻáže'le ḻe'e, bi nak nyache' ḻaža'a na'a. Zga'ale gok nyache' ḻaža'a kate' gókbe'ela' benen ga gok nyache' ḻáže'le ḻe'e to chi'ido', 9 san na'a žebela', kege dan' gok nyache' ḻáže'le, san dan' ben yeḻa' nyache' ḻaže' chele na' ga beyát ḻáže'le. Dios bkonle' žin yeḻa' nyache' ḻaže' chele na', nich bi wchíx̱elele ḻe'e ni'a che da' bento' neto'. 10 Yeḻa' nyache' ḻaže' da' ẕkonle Dios žin žonen ga yeyát ḻaže' no benne' nich yelé', na' che ḻen bi žaḻa' gak nyache' ḻáže'žo ni'a chen, san yeḻa' nyache' ḻaže' da' naken che yežlyó nga žonen ga žatgak benách ka'. 11 Le wia nga kan bkonle Dios žin yeḻa' nyache' ḻaže' chele na':

Benen ga že' ḻáže'le Dios.

Benen ga gónelele yežojle chawe'.

Benen ga bža'ale bennen' bene' doḻan'.

Benen ga ẕžébele Dios.

Benen ga be' ḻáže'le gonle kan ẕnna x̱tiža' Dios.

Benen ga nží'ilele Dios dot ḻáže'le.

Benen ga gónelele gonle ẕia bennen' bene' doḻan'.

Benle da' nak bia' bi be doḻa' nbága'le ni'a che dan' goken.

12 Che ḻen, ḻa'kze bzoja' ki ḻe'e yichen', bi gokzen ni'a che bennen' bene' doḻan', na' kégeze ni'a che bennen' wẕake'e, san ḻezka' nich gak bia' ḻaw Dios da' li že' ḻáže'le neto'. 13 Da' ni ben chochen ḻáẕdo'to'. Kégeze beyák choch ḻáẕdo'to' san žebéḻe'elto' dan' žebél x̱kwide' Tito ni'a che da' benle ḻe'e, na' ben chochle ḻáẕdo'be'.

14 Bka'n ẕena' ḻe'e ḻaw x̱kwide' Titon', na' bi benle ga bedoe'ela'. Bcháḻjḻentezto' ḻe'e da' nak dot da' li, na' ḻezka' nak dot da' li da' bcháḻjḻento' x̱kwide' Titon' katen' wdapto' ḻe'e ba la'ne. 15 Zej žakže dot ḻi ḻaže' kan nži'il x̱kwide' Titon' ḻe'e kate' žejsá' ḻáže'be' kan benle kan ẕnna x̱tíža'to', na' kan wdaple-be' ba la'ne ḻo yeḻa' ẕžebe Dios chele, na' ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chele. 16 Žebéḻe'ela' dan' gak wx̱én ḻaža'a ḻe'e dot ḻaža'a.

8

Kan žaḻa' wnéẕjwžo da' napžo

1 Na'a, ẕí'na'do' ka', žénelto' wzenlto' ḻe'e kan nak da' benn Dios chegak kwe' ka' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Masedonia. 2 Ḻa'kze da' ẕenḻe'e wẕáka'gake' ḻo da' ka' gókgaken chégake', da' ẕenḻe'e bebégekle', na' dot ḻáže'gake' bnéẕjwgake' da' ẕenḻe'e ḻa'kze zej nake' benách yache' ka'. 3 Neda' ẕzoa lia' kan nak chégake', dot ḻáže'gake' bnéẕjwgake' yógo'te da' gok wnéẕjwgake', na' bnéẕjwgakže' ka da' gókgake'. 4 De chgi' wnnábgekle' neto', na' góta'yoeḻe'egekle' neto' we'to' ḻégake' latje tẕen ḻen neto' gákḻengake' lježžo ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 5 Béngakže' kan wlék yichjto' góngake', dan' zga'ale bde kwíngake' ḻo na' X̱anžon', na' ḻezka' ḻo na'to' neto', na' naken da' žaz ḻaže' Dios. 6 Che ḻen wnnablto' x̱kwide' Titon' yeyóž gonbe' x̱chinbe' gan zoale ḻe'e, nich wtobbe' mežw da' ẕnéẕjwle ḻe'e ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chele, kan wzó ḻawbe' benbe' zga'ale. 7 Nakle benne' blo ka' kan nak yógo'te da' žonle,

kan žejḻe'le che Benne' Criston', na'

kan žejní'ilele, na'

kan ẕzejní'ilele benách ka', na'

kan že' ḻáže'le gonle da' naken chawe', na'

kan nží'ilele neto'.

Ḻezka' žaḻa' gakle benne' blo ka' kan gákḻenle lježle ka', na' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chele soa bi da' wnéẕjwle chégake'.

8 Bi žon byena' gonle ḻe'e ki. Ẕchaḻja' kan žongak yebaḻe benách ka', kan dot ḻáže'gake' bi da' ẕnéẕjwgake'. Ki žona' nich gona' ga gonle da' gak bia' nak dot ḻi ḻaže' kan nží'ilele lježle ka'. 9 Nnézkzelele da' benn X̱anžo Jesús, Benne' Criston', chežo. Gota' yeḻa' wnni'a ẕen chie', san nich gákḻene' ḻe'e beyake' benne' yache' nich gata' yeḻa' wnni'a chele, dan' goke' Ḻe' yache'.

10 Ki žekla' neda': gakže chawe' chele cha' yeyóž gonle da' wzó ḻawle žonle ba gok to yiz. Gokle benne' blo ka', kégeze kan bnéẕjwle, san ḻezka' kan gónelele wnéẕjwle. 11 Na'a, dot ḻáže'le le yesyóž gonle dan' wzó ḻawle žonle, na' dot ḻáže'le bnéẕjwle. Le wneẕjw na'a kan sáke'le. 12 Cha' žénelele bi da' wnéẕjwle, Dios žape' ba la'ne da' ẕnéẕjwle kan nak da' deze chele. Bi ẕnnabe' wnéẕjwžele ka da' deze chele.

13 Bi žénela' gona' ga wnéẕjwle ḻe'e da' gákḻenen yezika' benách ka' na' zejte yážjelele ḻe'e. 14 Žénela' gak tḻebe kan de chele, na' chégake'. Na'a da' ẕenḻe'e de chele da' gak wnéẕjwle nich soa da' gata' chegak benne' ka' žiážjegekle'. Naž kate' yážjelele ḻe'e, ḻégake' gak bi da' wnéẕjwgake' chele nich ki gak tḻebe kan de chele, na' chégake'. 15 Ḻezka' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Bennen' btobe' da' ẕenḻe'e, bi be bga'nze chie', na' bennen' btobe' láte'ze, bi be byážjele'.”

Kan žongak x̱kwide' Tito, na' lježbe' ka'

16 Žox̱ken Dios, Ḻe' bene' ga že' ḻaže' x̱kwide' Tito ḻe'e kan že' ḻaža'a neda' ḻe'e. 17 Kégeze žonbe' kan ẕnna x̱tiža'a da' wnnabla'-be', san dan' že' ḻáže'kzbe' ḻe'e, žakze chebe' gónelbe' chejwíabe' ḻe'e.

18 Žséḻa'to' to lježžo tẕen ḻen ḻebe', lježžon' žápegak yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' ḻe' ba la'ne, dan' žone' binlo žin che diža' chawen'. 19 Ḻezka' yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' wžegak benne' ni nich sá'ḻene' neto' tẕen chjwa'to' dan' ẕnéẕjwle ḻe'e nich ga'n ẕen X̱anžon', na' ḻezka' gak bia' že' ḻáže'žo lježžo ka', benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 20 Ki gaken, gónḻene' neto' tẕen nich bi gak no benne' bi da' nnie' cheto' kan žónḻento' mežwn' da' ẕenḻe'e da' ẕnéẕjwle ḻe'e, da' gákḻenen benách yache' ka'. 21 Že' ḻáže'to' gonto' da' naken chawe', kégeze ḻaw X̱anžon', san ḻezka' ḻawgak benách.

22 Ḻezka' žséḻa'to' yetó lježžo tẕen ḻen ḻégake', bennen' bḻe'elto' zan chi'i kan žone' ḻe', na' nak bia' dot ḻaže'e žénele' gónḻene' neto' tẕen žin. Ḻezka', dan' žx̱en ḻaže'e ḻe'e, žénežele' gákḻene' neto' ḻo žin ni. 23 Cha' no benne' nnable' kan nak x̱kwide' Titon', nakbe' lježa', na' žónḻenbe' neda' tẕen žin nich gákḻento' ḻe'e. Cha' no benne' nnable' kan zej nak yezika' lježžo ki, bséḻa'gak yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' ḻégake', na' ẕka'n ẕéngake' Benne' Criston'. 24 Le gon ga gak bia' nží'ilele ḻégake' nich gákbe'egekle yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston' žonle ki, na' nich nnézgekle' nak dot da' li da' chawe' da' ẕnnato' kan nak chele.

9

Mežw da' ẕtobžo da' gákḻenen lježžo ka'

1 Kan nak da' ẕnéẕjwle da' gákḻenen lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', bi žon byenen wzoja' chele ḻe'e, ḻe'e yiche ni. 2 Ba nnezla' kan žénelele gonle da' ni, na' ẕchaḻja' ḻawgak benách ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Masedonia nga, kan nak da' chawe' da' žonle. Ẕzenla' ḻégake' kan nak chele ḻe'e, zoale gan nbab Acaya, kan ba gok to yiz ba zoale gonle da' ni, na' dan' že' ḻáže'le gonle da' ni, ben chochen ḻáẕdo'gak yeláte'ze bdachgak benách ki, benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 3 Na'a, žseḻa'a lježžo ki gan zoale nich gak bia' nak dot da' li da' ẕnnato' kan nak chele, na' nak kan ba wnnía' chele, ba zoale gonle dan' gákḻenen lježžo ka'. 4 Cha' baḻe benách Masedonia ki, benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', yídḻengake' neda' tẕen, na' cha' gak bia' bi zoale gonlen, naž yedoe'elto' dan' bx̱en ḻáže'to' ḻe'e, na' ḻezka' ḻe'ekze žaḻa' yedoé'elele. 5 Che ḻen gokla' žaḻa' seḻa'a lježžo ki nich žíngake' gan zoale zgá'alegake' kate' ḻa'a neda', na' gákḻengake' ḻe'e nich yeyóž wtoble dan' bchebe ḻáže'le wnéẕjwlen. Ki gaken, yeyóž wtoble mežwn' zga'ale kate' ḻa'a, na' gak bia' ẕnéẕjwlen dan' žénekzelele, na' kege dan' žon byéneto' bi da' wnéẕjwle.

6 Le chejsá' ḻaže' da' ẕnnan:

No benne' žaze' láte'ze, láte'ze yeḻape'.

No benne' žaze' da' ẕenḻe'e, da' ẕenḻe'e yeḻape'.

7 To tole žaḻa' wnéẕjwle kan ba wnnale ḻo yichj ḻáẕdo'le, na' kege ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chele o dan' zoa no benne' žon byene', dan' nži'il Dios no benne' dot ḻaže'e ẕneẕjwe'. 8 Dios gak yebi'e chele da' ẕenḻe'e kan žiážjelele nich gata' chele yógo'te dan' žiážjelele, na' ga'n chele nich gak gákḻenle no benne' zoa da' žiážjele'. 9 Ḻezka' nyejw ḻe'e yiche la'y kan nak che to benne' wzóa bi da' bneẕjwe', da' ẕnnan:

Dot ḻaže'e bneẕjwe' chegak benách yache' ka'.

Nak biá'teze yeḻa' ži'i ḻaže' chie'.

10 Dios, Bennen' žonne' chežo bi da' gazžo, na' ḻezka' bi da' ye'j gawžo, wneẕjwe' chele da' gak wnéẕjwle ḻe'e, dan' naken ka da' žaz to benne', na' ḻezka' gone' ga chan da' yeḻaple, da' naken da' chawe' da' žonlen. 11 Dios gone' ga gáta'ḻe'eže yeḻa' wnni'a chele nich gak wnéẕjwle da' ẕenḻe'e. Ki gaken, dan' wnéẕjwle, dan' chiston' ḻo wlazle ḻe'e, gonen ga ye'gak benne' zan Dios: “Žóx̱keno'.” 12 Da' ẕnéẕjwle dan' gákḻenen lježžo ka', kégeze gonnen chégake' da' žiážjegekle', san gonen ga yé'gake' Dios: “Žóx̱keno'.” 13 Kate' gonle ki, na' wká'n ẕéngake' Dios dan' gak bia' žonle kan ẕnna diža' chawen' che Benne' Criston' kan ẕnnale žonle. Ḻezka' we ḻáwgake' Ḻe', dan' nakle ḻe'e ži'i ḻaže', na' ẕnéẕjwle chégake', na' ḻezka' chegak yezika' benách ka'. 14 Wcháḻjḻengake' Dios, na' nnábgekle' Ḻe' gon chawe'e ḻe'e dan' zej nži'ile' ḻe'e dan' Dios že' ḻáže'ḻi'e ḻe'e. 15 ¡Žox̱ken Dios, Bennen' benne' chežo to da' záka'ḻe'en!

10

Yeḻa' wnná bia' da' nzi' ḻo na' Pablo

1 Ẕnnagak báḻele ḻe'e naka' gax̱jw ḻaže' kate' ne zóaḻena' ḻe'e, san kate' zoa' zi'to' gan zoale žseḻa' ḻe'e snia kan ẕzoja' chele ḻe'e yiche. Dan' nak Benne' Criston' gax̱jw ḻaže', na' ži'i ḻaže', neda', Pablo, žáta'yoela' ḻe'e 2 nich bi gonle ga gon byenen seḻa' ḻe'e snia katen' ḻa'a gan zoale. Ba zoa' seḻa' snia benne' ka' ẕnnágake' žonto' žin ni ḻo yeḻa' benachze cheto'. 3 Da' li nakto' benách, san kege žakze cheto' žonto' x̱chin Dios. 4 Da' ka' ẕdíḻ-ḻento' ḻo wdiḻe, bi zej naken ka da' ka' ẕdíḻ-ḻengak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, san da' ka' ẕdíḻ-ḻenton' zej napen yeḻa' wak che Dios, dan' ẕkonlto' žin nich wžía yi'to' da' waḻe ka' che da' x̱iwe'. Ẕžia yi'to' da' wen ḻaže' ka' da' ẕnna da' x̱iwe' kan nak cheto', 5 na' yógo'te da' ka' ẕkonlen žin nich gonen ga wká'n ẕen kwinžo, nich gonen ga bi gak gónbia'žo Dios. Žonto' ga zej nak bia' yógo'te da' ẕza' ḻáže'gak benách ka', da ka' žóngaken ga ẕží'igake' che Dios, nich gak gonto' kan ẕnna Benne' Criston'. 6 Te gonle da' gak bia' dot ḻáže'le žonle kan ẕnna x̱tiža' Benne' Criston', soato' seḻto' snia yógo'te benne' ka' ẕží'igake' che x̱tiže'e.

7 Ẕwíale da' nḻa' ḻawze. Cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, benne' žekle' nake' che Benne' Criston', ḻezka' žaḻa' gákbe'le' da' ni: kan ḻe' nake' che Benne' Criston', ḻezka' neto' nakto' chie'. 8 Bi žedoe'ela' ḻa'kze wdetlen bka'n ẕen kwina' kan nak yeḻa' wnná bia' da' bde X̱anžon' ḻo na'to'. Da' nzi' ḻo na'to' naken nich gak gónžeto' ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston', na' kege nich wžía yi'to' ḻe'e. 9 Bi žénela' géklele žénela' wcheba' ḻe'e ḻen da' ẕzoja' chele ḻe'e yiche ni. 10 Zej nnita' benne' ka' ga na', benne' ka' nnágake': “Kan zej nak da' ka' ẕzoj Pablo chežo, žseḻe' žo'o snia, na' žesbage'e žo'o ẕia, san kate' zóaḻene' žo'o žon kwine' gax̱jw ḻaže', na' diža' ẕen ḻaže' ẕchaḻje'.” 11 Bennen' ẕnnie' cheto' ki žaḻa' gákbe'ele' da' ni: kan nakto' kate' ẕzojto' chele ḻe'e yiche kate' zoato' zi'to' gan zoale, ḻezka' gakto' ḻo da' gonto' katen' sóaḻento' ḻe'e.

12 Da' li bi žežoglto' nnato' nakto' tḻebe kan zej nak benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake'. Benne' bi nnezle ka' zej nak benne' ka'. Ḻo da' ẕza' ḻáže'gake' ẕnnágake' kan žaḻa' gakgak benách ka', na' ẕchi'a ḻáže'gake' ḻa' ḻégakze' kan nak dan' ẕza' ḻáže'gake'. 13 Neto' bi wka'nže ẕen kwinto' kan žaḻa' gonto', san toze kan nak žin da' bde Dios ḻo na'to', na' ḻo žin na', žaḻa' gonton' gan zoale ḻe'e. 14 Cha' bde Dios ḻo na'to' žin da' gonto' gan zoale, bi wdetle benton' katen' bžinto' gan zoale, katen' bcháḻjḻento' ḻe'e diža' chawen'. 15 Bi ẕka'n ẕen kwinto' kan nak žin da' bengak yezika' benách ka', san toze kan nak žin da' bde Dios ḻo na'to'. Žx̱en ḻáže'to' gakže ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston' nich gak gonto' žin gan zoale da' záka'žen, kan nak da' bde Dios ḻo na'to' gonton'. 16 Naž gak wchaḻjto' diža' chawen' gan zej nnita' yež ka' žé'gaken zí'to'že gan zoale. Ki gaken, bi gon byenen wká'n ẕen kwinto' ni'a che žin da' bengak yezika' benách ka', dan' bde Dios ḻo ná'gake'.

17 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

No benne' žénele' bi da' wká'n ẕene',

da' benkze X̱anžon' žaḻa' wká'n ẕenen'.

18 Ba bežój chawe' to benne' kate' ẕnna X̱anžon' ba bežoje' chawe', na' kege kate' ẕnne' ki che ḻa' kwinze'.

11

Pablo, na' benne' ka' žon kwíngake' wbás ka' che Jesús

1 Žénela' gakle ẕen ḻaže' ḻen neda' kate' ne ẕchaḻja' ḻo yeḻa' bi nnezle chia'. Le we' ḻáže'le neda'. 2 Že' ḻaža'a ḻe'e kan Dios na'kze že' ḻaže'e ḻe'e, dan' nakle kan nak to x̱kwide' no'le nakbe' dot ḻi ḻaže', no'len' bezía'-be' kwit Benne' Criston' nich wchág ná'ḻenbe' Ḻekze'. 3 Ẕžeba' ḻa' no benne' gan zoale, na' gon ḻáže'le' ḻe'e, na' gone' ga wsanle kan dot ḻáže'le nží'ilele Benne' Criston', kan ben Eba, ẕo'le Adán katen' da' x̱iwe', ḻo yeḻa' sina' chen, ben ḻáže'len ḻe'. 4 Ki ẕnnia' dan' dot ḻáže'le žwe'le no benne' latje ze'e gan zoale, na' ẕchaḻje' kan nak che x̱tiža' Jesús, da' nžan' kan nak da' bsedlto' ḻe'e, na' ẕzi' ḻo na'le to be', na' to diža' chawe', da' ka' zej nžan' kan nak Be' La'y na', na' diža' chawen' dan' wẕí' ḻo na'le da' bchaḻjto' neto'. 5 Žekla' bi nakža' neda' ka'ze kan zej nak benne' ka', benne' žéklele ḻe'e zej nákḻi'e ẕen, na' ẕnnágake' zej nake' wbás ka' che Benne' Criston'. 6 Ḻa'kze naka' ka'ze kan ẕchaḻja', bi naka' ka'ze kan nak yeḻa' žejní'il da' napan'. Zan chi'i, na' da' zan kan bḻoe'elto' ḻe'e kan nak yeḻa' žejní'il da' napton'.

7 ¿Bi gok chawe' da' bena' katen' bi be bchix̱jwa' ḻe'e katen' bchaḻja' diža' chawen' gan zoale? Bka'n kwina' ka'ze, san bka'n ẕena' ḻe'e. 8 Bkonla' žin da' gok chegak yezika' kwe' ka' benách ka' che Benne' Criston', dan' wẕi'a mežw da' bnéẕjwgake' chia' nich gok bena' žin gan zoale ḻe'e. 9 Katen' wzóaḻena' ḻe'e, cha' wzóa da' byážjela', bi bsaka' zi'a nitole ḻe'e, san lježžo ka', benne' ka' bžójgake' gan nbab Masedonia, bnéẕjwgake' chia' dan' byážjelan'. Batkle bsaka' zi'a ḻe'e, na' tḻebe kan gona'. 10 Ni'a che da' nak dot da' li kan nak che Benne' Criston' da' zóaḻenen neda', bi soa' žize, san wká'n ẕen kwina' kan nak da' ki dot gan nbab Acaya. 11 ¿Žéklele bi nži'ila' ḻe'e dan' ẕnnia' ki? Nnézkzele Dios nži'ila' ḻe'e.

12 Gónteza' kan žona' na'a, nich bi gata' latje chegak benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake', benne' ka' ẕnnágake' zej nake' wbás ka' che Benne' Criston', na' ẕnnágake' žóngake' x̱chine' Ḻe' kan žonton' neto'. 13 Bi zej nake' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston'. Žon ḻáže'gake' kan nak žin da' žóngake', na' žonze kwíngake' wbás ka' che Benne' Criston'. 14 Bi žaḻa' yebánležo kan žongak benne' ka'. Ḻezka' da' x̱iwe' na'kze ẕḻoe'el kwinen ka to wbás che ya'abá, wbasen' ẕde' ḻo baní'. 15 Che ḻen bi žaḻa' yebánležo cha' wen žin ka' che da' x̱iwen' ẕḻoe'el kwíngake' ka benne' ka' žóngake' x̱chin Bennen' nake' chawe'. Kwia yí'gake' kan nak tḻebe ḻen da' žóngake'.

Da' ka' wẕaka' Pablo

16 Da' yoble žapa' ḻe'e: bi žaḻa' no benne' gekle' nyaḻ yichja'. San cha' žéklele nyaḻ yichja', le gonn neda' latje wchaḻja' ka to benne' nyaḻ yichje', nich wká'n ẕen kwina' to chi'ido'. 17 Da' ni da' ẕnnia' bi naken to da' gož X̱anžon' neda' gona', san ẕchaḻja' ka to benne' nyaḻ yichje', na' wká'n ẕen kwina'. 18 Zej nnita' benne' zan ẕka'n ẕen kwíngake' kan zej nak da' žóngake' žakze chégake'. Che ḻen, ḻezka' neda' wká'n ẕen kwina'. 19 Dan' žéklele žakle da' ẕenḻe'e, dot ḻáže'le žwe'le latje wchaḻjgak benne' ka' nyaḻ yíchjgake'. 20 Ḻezka' žwe'le no benne' latje gone' ḻe'e benne' ndo'w ka', o no benne' ke'e da' den chele, o no benne' nna bi'e ḻe'e, o no benne' wka'ne' ḻe'e ka'ze, o no benne' kape'e žoa'ale. 21 Žedoe'ela' ẕnnia' da' ni: bi bento' ki chele dan' wdetle gokto' gax̱jw ḻaže'.

Cha' zoa no benne' žežogle' wká'n ẕen kwine', ḻezka' neda' yežoglan', na' wchaḻja' ka to benne' nyaḻ yichje'.

22 ¿Zej nake' benne' hebreo ka'? Ḻezka' naka' neda'.

¿Zej nake' benne' Israel ka'? Ḻezka' naka' neda'.

¿Zej nake' ẕa'só Bran? Ḻezka' naka' neda'.

23 ¿Zej nake' wen žin ka' che Benne' Criston'? Ḻezka' nakža' neda'.

(Ẕchaḻja' ka to benne' nyaḻ yichje' kate' ẕchaḻja' ki.)

Benža' neda' žin ka béngake' ḻégake'.

Byejwa' liž ya da' zanže chi'i ka byéjwgake' ḻégake'.

Bdingak benách ka' neda' ḻo yo da' zanže chi'i kan gok chégake'.

Ben ẕož gata' da' zanže chi'i ka goken chégake'.

24 Gayo' chi'i bdingak benne' judío ka' neda' yid.

(To to chi'i ka' bdíngake' neda' to galje žoa chi'i.)

25 Chonne chi'i bdíngake' neda' yag.

To chi'i bžé'egake' neda' yej.

Chonne chi'i wyoá'a to ḻo barkw da' wẕía yin' ḻo nisdo'.

To chi'i wyoá'a to yele, na' to ža ḻo nis ḻo nisdon'.

26 Zan chi'i katen' wyoá'a nez,

wdía' gan ben ẕož chia' che ḻo yego ka',

na' gan ben ẕož chia' ḻo na'gak benne' wbán ka',

na' gan ben ẕož chia' ḻo na'gak benne' wláž chia' ka',

na' gan ben ẕož chia' ḻo na'gak benne' zi'to' ka',

na' gan ben ẕož chia' ḻo yež,

na' gan ben ẕož chia' ḻo latje dach,

na' gan ben ẕož chia' ḻo nisdo',

na' gan ben ẕož chia' ḻo na'gak benne' wen ḻaže' ka', benne' ka' ẕnnázegake' žejḻé'gake' che Benne' Criston'.

27 Žin ẕen bena', na' bedó ḻaža'a.

Zan chi'i bi gota' chia' latje tasa'.

Wdona', na' wbiḻa'.

Zan chi'i bi gota' chia' da' gawa', o gan wché'l kwina', o laže' da' gakwa'.

28 Yógo'te ža gok zedla' dan' že'ḻe'e ḻaža'a yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Criston'.

29 Kate' no benne' ẕkwide' ḻaže'e, ḻezka' neda' ẕkwide' ḻaža'a.

Kate' no benne' žone' ga wchix̱le to lježžo, ẕža'a bennen' žone' ki.

30 Cha' žon byenen wká'n ẕen kwina', wká'n ẕen kwina' kan zej nak da' ka' zej nak bian' ẕkwíde'la'. 31 ¡Ga'n ẕen Dios, X̱a X̱anžo Jesús, Benne' Criston'! Ḻe' nnézkzele' ẕchaḻja' da' nak dot da' li. 32 Katen' wzóa' ḻo yež Damasko, benne' lie' Aretas, bennen' gota' ḻo ne'e ḻo wláz benne' ẕnna bi'e gan nbab Roma, bnnite'e benne' ka' wžé' náwgake' nich séngake' neda', 33 san lježžo ka' bdégake' neda' to ga žo'o baní' che yo'o, ne yoa'a to x̱kwite ẕen, na' btínnegake' neda' na'le ḻo ze'e da' žape chi'in yežen'. Ka' goken, belá' ḻo na'gak benne' ka' wžé' náwgake' neda'.

12

Da' bḻe'e dáwe'le Pablo, na' da' bḻoe'el Dios ḻe'

1 Da' li bi žaḻa' wká'n ẕen kwina'. Ḻa'kze ki naken, na'a wchaḻja' kan zej nak da' ka' bḻe'e dáwe'la', na' da' ka' bḻoe'el X̱anžon' neda'. 2 Nónbia'kza' to benne' žejḻi'e che Benne' Criston', na' ba gok x̱da' yiz wzóa no benne' bchi'e ḻe' ya'abá che Dios. Bi nnezla' cha' wyeje' ga na' ḻo beḻa' žen chie', o ḻo be' nakkze'. Toze Dios nnezle'. 3 Nnézkzela' wyaze' latje x̱tan che Dios, da' nzin' paraíso. Bi nnezla' cha' wyeje' ga na' ḻo beḻa' žen chie', o bi. Toze Dios nnezle'. 4 Katen' wzóe' ga na', benle' da' ka' žóngaken ga žebanlžo, da' ka' bi de latje no benne' wchaḻje' chégaken. 5 Gak wká'n ẕena' bennen', san bi wká'n ẕen kwina'. Toze wká'n ẕen kwina' kan nak da' nak bia' ẕkwíde'la'. 6 Ḻa'kze yénela' wká'n ẕen kwina', bi gaka' benne' bi nnezle, dan' nnia' da' nak dot da' li. Na'a, bi wká'n ẕen kwina' dan' bi žénela' gapže no benne' neda' ba la'ne kan zej nak da' ka' bḻe'ela' neda', o kan nak da' benla' neda'.

7 Naž, nich bi tetle wká'n ẕen kwina' dan' bḻe'ela' da' ka' da' žóngaken ga žebanlžo, Dios bzoe' to yižwé' da' žlaḻe'en ḻo x̱peḻa'a kan žla gan ẕga'a to yeche'. Yižwén' goken ka to da' bkonle žin da' x̱iwe', nich bsaka' zin' neda'. Ki goken chia' nich bi tetle wká'n ẕen kwina'. 8 Chonne chi'i góta'yoela' X̱anžon', na' wnnabla' Ḻe' yeké'e x̱wi'a na'. 9 X̱anžon' gože' neda': “Nakte chio' da' že' ḻaža'a le'. Yebéḻenželo' da' že' ḻaža'a le' kate' ẕkwíde'lo'.” Che ḻen, žebéḻe'ela' dan' ẕkwíde'la'. Dan' žaken ki chia', na' žákḻenže yeḻa' wak che Benne' Criston' neda'. 10 Che ḻen, dan' nži'ila' Benne' Criston', žebela' kate' ẕkwíde'la', na' kate' no benne' žḻiž zi'e neda', na' kate' zoa da' žiážjela', na' kate' no benne' ẕbia ḻaže'e neda', na' kate' zoa bi da' žaken chia'. Kate' ẕkwíde'la', napža' yeḻa' wak chie' Ḻe'.

Pablo že' ḻaže'e benách Corinto ka' zej nake' che Jesús

11 Naka' benne' bi nnezle dan' bchaḻja' kan zej nak da' chawe' ka' da' bena' neda'. Ḻe'ekze ben byenle bena' ki. Ḻe'e žaḻa' wká'n ẕenle neda', na' ḻa'kze bi be naka' neda', bi nakža' ka'ze kan zej nak benne' ka' žéklele ḻe'e zej nákḻi'e ẕen, benne' ka' ẕnnázegake' zej nake' wbás ka' che Benne' Criston'. 12 Da' ka' bena' ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chia' gan zoale ḻe'e zej nak bian' naka' benne' wbás che Benne' Criston'. Bḻé'elele da' ka' bena', da' ka' zej nak bian', na' da' ka' žóngaken ga žebanlžo, na' yeḻa' wak ẕen che ya'abá che Dios. 13 Toze da' bi bena' gan zoale ḻe'e da' bena' gan zej nnita' yezika' kwe' benách ka' che Benne' Criston'. Bi bsaka' zi'a ḻe'e nich bi da' gonnle da' ye'j gawan'. Le si' ẕen chia' dan' bi bena' ki chele.

14 Za' ḻa'a neda' gan zoale da' beyonne chi'i. Bi be nnaba' da' gonnle chia'. Žénela' gonnle ḻe'e kwinkzle chia', na' kege bi da' den chele. Bi' že'n ka', bi žon byenen wáwgakbe' x̱a x̱ná'gakbe'. X̱a x̱ná'gakbe' ka' žaḻa' wáwgake' ẕí'ngake' ka'. 15 Dot ḻaža'a wkonla' žin yógo'te da' den chia', na' wdé kwina' ni'a chele nich gak da' chawe' chele, ḻa'kze žekla' neda' kate' nží'ižela' ḻe'e, zej žeyache' yeḻa' nži'il chele ḻen neda'.

16 Nnézkzelele bi bsaka' zi'a ḻe'e. Na'a, báḻele nnale goka' sina', na' ḻen da' wen ḻaže' bebéḻenla' da de chele. 17 ¿Žéklele ben ḻáže'la' ḻe'e katen' bseḻa'a benne' wbás chia' ka' gan zoale? 18 Góta'yoela' x̱kwide' Titon' yidbe' gan zoale, na' bseḻa'a lježžon' tẕen ḻen ḻebe'. ¿Žéklele ben ḻáže'le x̱kwide' Titon' ḻe'e? ¿Bi bento' tḻebe kan žonto' x̱kwide' Titon', na' neda', na' ḻezka' tḻebe kan nak dan' bchaḻjton'?

19 ¿Žéklele ḻe'e, ẕí'na'do' ka', žebéj kwinto' chawe' ḻawle ḻe'e? Ḻaw Dios ẕchaḻjto' ḻo wláz Benne' Criston', na' yógo'te da' žonto' zej naken nich gakže dot ḻi ḻaže' yeḻa' žejḻé' chele che Benne' Criston'. 20 Ẕžeba' bi gakle ḻe'e kan žénela' gakle kate' ḻa'a gan zoale, na' neda' bi gaka' kan žénelele ḻe'e gaka'. Ẕžeba' ẕdíḻele, na' ẕgé'elele lježle ka', na' ẕža'le lježle ka', na' žḻiž dítjele lježle ka', na' ẕnnele che lježle ka', na' ẕka'n ẕen kwinle, na' žonle žo'osbé. 21 Kate' ḻa'a gan zoale, cha' ki žaken chele, ẕžeba' gon Dios ga yedoe'ela' kan nak chele, na' gon byenen kweža' ni'a chegak benne' zan, benne' ka' béngake' doḻa', na' bi beyát ḻáže'gake' kan zej nak da' kegle da' béngake', na' da' ka' wzé ḻáže'gake' da' kegle.

13

Da' gož Pablo benne' Corinto ka' ga ze ḻawte

1 Da' beyonne chi'i ni ḻa'a neda' gan zoale. Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Žon byenen nníta'gak chope chonne benne' ka', benne' wzóa lígake' cha' no benne' žesbage'e lježe' ẕia.” 2 Ba bchi'la' benne' ka' béngake' doḻa' katen' wzóaḻena' ḻe'e da' bežope chi'i, na' na'a ẕchi'la' ḻégake' da' yoble', na' ḻezka' yógo'te benne' ka' žóngake' doḻa', ḻa'kze zoa' zi'to' nga, ẕnnia': cha' ḻa'a gan zoale da' yoble, bi gaka' gax̱jw ḻaže' katen' tíḻegaka'-ne'. 3 Ẕnnable ḻe'e to da' gak bian' ẕchaḻja' ḻo wláz Benne' Criston'. Da' ka' gona' gak biá'gaken ẕchaḻja' ki. Bi ẕkwíde'le Benne' Criston' kate' bi da' žone' chele, san ḻo yeḻa' wak ẕen chie' žone' bi da' žone' chele. 4 Da' li bde'e ḻe'e yag kroze ka to benne' ẕkwíde'le', san zoe' nbane' dan' zoaḻen yeḻa' wak che Dios Ḻe'. Ḻezka' neto' ẕkwíde'lto' tẕen ḻen Ḻe', san dan' nakto' toze ḻen Ḻe' zoato' nbanto', na' zoaḻen yeḻa' wak che Dios neto' nich bi da' gonto' gan zoale.

5 Le wia kwinle cha' žejḻe'le che Benne' Criston' o bi. Le si' bia' ḻa' kwínzele. ¿Bi nnézlele zoaḻen Jesús, Benne' Criston', ḻe'e, cha' da' li žejḻe'le chie'? 6 Žx̱en ḻáže'to' nnézkzelele da' li neto' žejḻe'to' che Benne' Criston'. 7 Žḻižto' Dios, na' ẕnnablto'-ne' gákḻene' ḻe'e, nich bi gonle da' kegle, kege nich yežojto' chawe' neto', san nich gonle ḻe'e da' naken chawe', ḻa'kze géklele ẕchíx̱elto' neto'. 8 Bi gak wži'ito' che da' nak dot da' li, san gak gónzeto' da' naken tḻebe ḻen da' naken dot da' li. 9 Che ḻen žebelto' kate' ẕkwíde'lto', na' ḻe'e žak chochle. Žḻížtezto' Dios, na' ẕnnablto'-ne' gone' ga gak dot ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston'. 10 Che ḻen ẕzoja' chele ḻe'e da' ni kate' ne zoa' zi'to' gan zoale. Naž kate' ḻa'a gan zoale bi gon byenen wsaka' zi'a ḻe'e, na' bi wkonla' žin yeḻa' wnná bia' da' bde X̱anžon' ḻo na'a, da' naken nich gon chocha' ḻe'e, na' kege nich wžía yi'a ḻe'e.

11 Na'a, ẕí'na'do' ka', le gak choch. Le we' ḻaže' gak dot ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston'. Ḻezka' le we' ḻaže' da' ni da' žapa' ḻe'e. Le gak toze ḻen lježle ka', na' le ga'nḻen lježle ka' cháwe'do'. Ẕnnabla' Dios sóaḻene' ḻe'e. Ḻe' nži'ile' žo'o, na' ẕka'n žie' yichj ḻáẕdo'žo. 12 Le gape “Padiox̱” lježle ka', tole yetole, na' le cheḻa' lježle ka'. 13 Yógo'te lježžo ka' nníta'gake' nga žápegake' ḻe'e “Padiox̱.”

14 Ẕnnabla' Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', we' ḻaže'e ḻe'e, na' ži'ile' ḻe'e, na' gone' ga gakle toze ḻen Dios Be' la'y. Ka'kze gaken.

GÁLATAS

1

2

3

4

5

6

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO GAN NBAB GALASIA

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús gan nbab Galasia

1-2 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱” nbable yógo'te kwe' benách ka' che Benne' Cristo gan nbab Galasia, na' lježžo ka' nníta'gake' nga, žónḻengake' neda' tẕen. Neda' naka' benne' wbás che Benne' Criston'. Bi belseḻa' benách ka' neda'. Jesús, Benne' Criston', bséḻa'kze' neda', na' X̱ažo Dios, Bennen' besbane' Jesusen' ḻo yeḻa' got, bénḻene' Ḻe' tẕen. 3 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le. 4 Jesús na'kze, Benne' Criston', bde kwine' ḻo yeḻa' got ni'a che doḻa' da' wbága'žo, na' beslé' žo'o ḻo da' kegle da' žaken ža ni zoažo na'a. Bene' ki dan' goken da' gónekzele X̱ažo Dios. 5 ¡Ga'n ẕénteze Dios! Ka'kze gaken.

Toze nak diža' chawe' kan nak che Jesús, Benne' Cristo

6 Žebánḻe'ela' kan žonle ḻe'e, dan' ḻa' ẕká'ntele Dios. Ḻe' bḻiže' ḻe'e nich gakle che Ḻeze' dan' Jesús, Benne' Criston', be' ḻaže'e žo'o, san na'a žénelele si' ḻo na'le to diža' chawe' yoble. 7 Da' li bi zoa yetó diža' chawe' san ẕchaḻja' ki dan' zej nnita' benne' ka' ẕchíx̱gake' lježžo ka', na' žénegekle' wchá'gake' diža' chawen' kan nak che Benne' Criston'. 8 Cha' zoa no benne' ẕchaḻje' to diža' chawe' da' bi naken tḻebe ḻen dan' bchaḻjto' neto' ḻawle ḻe'e, ẕnnabla' Dios wsaka' zi'e bennen'. Žaḻa' wsaka' zi'e nedkza' cha' gona' ki, na' cha' to wbás che ya'abá gone' ki, Dios na'kze wsaka' zi'e ḻe'. 9 Ba wnnikza' ki zga'ale, na' na'a ẕnnia' ki da' yoble: cha' zoa no benne' ẕchaḻje' to diža' chawe' da' bi naken tḻebe ḻen dan' ba wẕí' ḻo na'len, ẕnnabla' Dios wsaka' zi'e bennen'.

10 ¿Žéklele žénela' gaple neda' ba la'ne kate' ẕchaḻja' ki? O'o. Žénela' yežoja' chawe' ḻaw Dios. ¿Žéklele žénela' chaz ḻáže'gak benách ka' neda'? Chela' yénela' chaz ḻáže'gak benách ka' neda', bi gaka' wen žin che Benne' Criston'.

Ka beyák Pablo benne' wbás che Benne' Cristo

11 Na'a, žaḻa' nnézlele da' ni, ẕí'na'do' ka'. Diža' chawen' dan' ẕchaḻja' bi zan' ḻo yichj ḻáẕdo'gak benách ka'. 12 Kege no benne' bdie' diža' chawen' ḻo na'a, na' kege no benne' bsedḻen' neda'. Jesús, Benne' Criston', bzejní'ikzele' neda' kan nak diža' chawe' chien'. 13 Ba bénkzelele kan bena' neda' zga'ale katen' nzi' ḻo na'a kan ẕka'n ẕengak benne' judío ka' Dios. Nnézkzelele kan bena', katen' wžía ḻáže'ḻi'a benách ka' che Dios, benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' gónela' wžía yi'a ḻégake'. 14 Kan ẕka'n ẕengak benne' judío ka' Dios, benža' neda' ka yeláte'ze bdachgak lježa' benne' judío ka', benne' ka' zjake' yiz ka zeyá'a neda', dan' wẕí'že ḻo na'a neda' ka ḻégake' da' bdegak x̱a wdé cheto' ka' ḻo na'to' kan bénteze béngake'. 15 Ki goka' neda', san dan' nak Dios ži'i ḻaže', wžekze' neda' zga'ale kate' bi na' galja', na' bḻiže' neda' nich gona' x̱chine'. 16 Naž, katen' gónekzele Dios, bene' ga bénbi'a Ẕi'ne', Bennen' bseḻe'e neda' nich chejzenla' benách zi'to' ka' diža' chawen' kan nak chie' Ḻe'. Katen' bene' da' ni, bi bejtiḻja' no benne' nake' benachze nich wsedle' neda', 17 na' bi wyá'a ḻo yež Jerusalén nich chejwía' benne' ka' gókgake' wbás ka' che Benne' Criston' zgá'alegake' ka neda', san wyá'a gan nbab Arabia, na' wdé na' beyá'a ḻo yež Damasko.

18 Ka' goken, katen' ba wdé chonne yiz wyá'a ḻo yež Jerusalén, na' bejwía' Bedw, na' bgá'nḻena' ḻe' x̱da' ža. 19 Katen' wzóa' ga na' bi bḻe'ela' yetože benne' wbás che Benne' Criston'. Toze Jakob, biche' X̱anžon' bḻe'ela'-ne'. 20 Da' ni da' ẕzoja' chele naken dot da' li. Nnézkzele Dios bi žon ḻaža'a.

21 Wdé na' wyá'a, na' wdía' ḻo yež ka' da' zej nbaben Siria, na' da' ka' zej nbaben Silisia. 22 Kate' ža ka' lježžo ka' zej nake' che Benne' Criston' gan nbab Judea bi bénbia'gake' neda'. 23 Belyenle' toze dan' bchaḻjgak yezika' benách ka' kan nak chia' neda', na' wnnágake': “Bennen' wžía ḻaže'e žo'o zga'ale, ẕze diže'e na'a che da' žejḻe'žo, dan' gónele' wžía yi'e.” 24 Ka' goken, bka'n ẕéngake' Dios ni'a che da' žona' neda'.

2

Yezika' benne' wbás ka' che Jesús ẕzi' ḻo ná'gake' Pablo

1 Kate' ba gok x̱da' yiz, wyá'aḻena' Bernabé, na' beḻá'a ḻo yež Jerusalén, na' bchi'a x̱kwide' Tito, bin' bénḻenbe' neda' tẕen žin. 2 Wyá'a ga na' dan' bḻoe'el Dios neda' žaḻa' cha'a ga na'. Katen' bḻa'a ga na', na' cheḻa'ale bcháḻjḻena' benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' žin che Benne' Criston', na' bzenla' ḻégake' kan nak diža' chawen' da' ẕzenla' benách zi'to' ka'. Ki bena' dan' gónela' bi ga'n dáche'ze žin da' ba bena', na' žin da' žona' na'a. 3 Ḻa'kze x̱kwide' Titon', bi' lježan', bi nakbe' benne' judío, bi ben byéngake' chog ḻo x̱péḻa'be' dan' nak bian' no benne' byo nzi' ḻo ne'e x̱tiža' Dios kan žónteze žongak benne' judío ka'. 4 Da' li, baḻe benách ka' wnníta'gake' ga na', benne' žilj ḻaže' ka', na' wnnágake' zej nake' lježžo ka', gónegekle' gon byéngake' chog ḻo beḻa' che x̱kwide' Titon' dan' nak bian'. Benne' ki ẕbíga'gake' gan zoažo žo'o, na' ẕwíagake' kan žonžo nich nnézgekle' kan belažo ḻo na' da' bchi'le Moisés. Belažo dan' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. Gónegekle' gon byéngake' yeyakžo da' yoble ka benne' ka' zej ndo'e ḻo na' x̱tiža' Moisés na'. 5 Nitó chí'ido'ze, bi be'to' ḻégake' latje. Ki bento' nich gape chi'ito' da' nak dot da' li che diža' chawen' nich gak yebéḻenlžon.

6 Benne' ka' žeklžo nzi' ḻo ná'gake' žin che Benne' Criston' bi bchí'igekle' neda' nitó da' kobe. Bi že' ḻaža'a kan zej nake', dan' bi ẕchi'a ḻaže' Dios žo'o kan ẕchi'a ḻáže'gak benách ka' žo'o. 7 Bi bchí'igekle' neda' nitó da' kobe, dan' gókbe'egekle' Dios bdie' ḻo na'a žin chie' da' žona', nich chejzenla' benách zi'to' ka' diža' chawen', tḻebe kan bde Dios ḻo na' Bedon' žin chie', na' ẕzenle' benne' judío ka' diža' chawen'. 8 Dios, ḻen yeḻa' wak chie', bene' neda' wbás chie' nich wsedla' benách zi'to' ka', tḻebe kan bene' Bedon' wbás chie' nich wsedle' ḻe' benne' judío ka'.

9 Jakob ḻen Bedon', na' Ẕwa, benne' ka' žeklžo nzi' ḻo ná'gake' žin che Benne' Criston', gókbe'egekle' bde Dios ḻo na'a žin ni. Che ḻen wẕí' ḻo ná'gake' neda' ḻen Bernabé, na' bento' toze diža' chjento' x̱chin Dios gan nníta'gak benách zi'to' ka', neda' ḻen Bernabé, na' ḻégake' góngake' x̱chin Dios gan nníta'gak benne' judío ka'. 10 Góta'yoegekle' neto' toze chejsá' ḻáže'to' gákḻento' benách yache' ka', na' da' ni že' ḻáže'teza' žona'.

Pablo bdiḻe' Bedw ḻo yež Antiokía

11 Naž kate' bḻa' Bedon' ḻo yež Antiokía, bdiḻa'-ne', dan' bchix̱le' kan bene'. 12 Ka' goken dan' zga'ale bdáwḻene' benách zi'to' ka' tẕen, na' bene' ki na' zejte bžingak baḻe benne' ka' zej nake' toze ḻen Jakob. Naž wzó ḻawe' žebige'e, na' biž bdáwḻene' benách zi'to' ka' tẕen dan' bžebe' bi da' gongak benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' žóngake' ga chog ḻo beḻa' chegak benne' byo, benne' zi'to' ka', kan ẕnna da' bchi'le Moisés. 13 Naž yebaḻe benne' judío ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', bénḻengake' Bedon' tẕen kan žone' ḻo yeḻa' ẕžebe chie', na' ka' goken ga bžinte ḻezka' bžebe Bernabé, na' ḻe' bénḻene' ḻégake' tẕen. 14 Naž kate' bḻe'ela' bi žóngake' kan ẕnna da' naken dot da' ḻi da' žsedle diža' chawen' žo'o, na' goža' Bedon' ḻawgak yógo'te benne' ka' che Benne' Criston' wnníta'gake' ga na', na' wnnía': “Nako' le' benne' judío, san žono' le' kan žongak benách zi'to' ka', na' kege kan žongak benne' judío ka'. ¿Biẕ chen' žénelo' gon byeno' gongak benách zi'to' ka' kan žongak benne' judío ka'?”

Želagak benne' judío ka' dan' žejḻé'gake' che Jesús kan želagak benách zi'to' ka'

15 Ḻezka' goža' Bedon': “Žo'o nakžo benne' judío ka' dan' x̱a x̱na'žo ka' zej nake' benne' judío ka', na' kege nakžo benách zi'to' ka', benne' bi zej nónbi'e Dios. 16 Nnézkzelžo nitó benne' bi yeyake' chawe' ḻaw Dios dan' žone' kan ẕnna da' bchi'le Moisés. Toze yeyák chawe' ḻawe' Ḻe' no benne' žejḻi'e che Jesús, Benne' Criston'. Ḻezka' žo'o bejḻe'žo che Jesusen', nich beyakžo chawe' ḻaw Dios, na' kege dan' žonžo kan ẕnna da' bchi'le Moisés na'. Bi yeyák nitó benne' chawe' ḻaw Dios dan' žone' kan ẕnna da' bchi'le Moisés na'. 17 Na'a, žeklžo beyakžo chawe' ḻaw Dios dan' žejḻe'žo che Benne' Criston', san cha' nak bia' nakžo benne' doḻa' kan zej nak benách zi'to' ka', ¿žaḻa' nnažo žon Benne' Criston' ga žonžo doḻa'? O'o. 18 Cha' že' ḻaža'a yechisa' da' bchi'le Moisés da' ba wdé chen, da' ni nak bian' ẕka'n ditja' da' ẕnnakze Dios.”

19 Dan' bi gok gona' kan ẕnna da' bchi'le Moisés na', gok chia' ka ba nata'. Dan' naken ki, ba belá' na'a ḻo na' da' bchi'le Moisés nich soa' nbana', na' nich gona' kan ẕnnakze Dios. 20 Nak chia' ka ba gótḻena' Benne' Criston' tẕen ḻe'e yag kroze gan gote' Ḻe'. Che ḻen kege nedkza' zoa' nbana', san zoa nban Benne' Criston' ḻo yichj ḻáẕda'wa'. Kan naken, zoa' nbana' na'a, naken dan' žejḻi'a che Ẕi'n Dios, Bennen' bží'iḻe'ele' neda', na' bde kwine' ḻo yeḻa' got ḻo wlaza' neda'. 21 Bi žénela' wzóa' cheḻa'ale da' žonnze Dios chežo. Chela' gak to benne' yeyake' chawe' ḻaw Dios, dan' žone' da' ẕnna da' bchi'le Moisés na', naž dáche'ze got Benne' Criston'.

3

Da' ẕnna da' bchi'le Moisés, na' da' žejḻe'žo che Benne' Cristo

1 ¡Ḻe'e, benne' bi nnezle ka'! ¡Ḻe'e, benne' Galasia ka'! ¿Wzóa no benne' bene' chele yeḻa' wžá' nich biž gonle kan ẕnna da' naken dot da' li? Gaze ḻo de bzenlto' ḻe'e da' žata' chežo dan' got Jesús, Benne' Criston', ḻe'e yag kroze. 2 Le wchebe neda' da' ni. ¿Bedjsoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e dan' benle kan ẕnna da' bchi'le Moisés na' o dan' bejḻe'le diža' chawen' da' bénlele? 3 ¿Nakx̱kze goken nakle benne' bi nnezle ki? Wzó ḻawle nakle che Dios dan' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e. ¿Žéklele žakze chele gak gonle ga gak dot ḻi ḻaže' kan nakle che Dios? 4 ¿Dáche'ze gok chele yógo'te dan' wẕáka'le? ¡Bi goken ki! 5 Kate' Dios žseḻe'e Dios Be' La'y nich yedjsóaḻene' ḻe'e, na' žonne' ḻe'e latje gonle yeḻa' wak che ya'abá ka', ¿žone' ki dan' žonle kan ẕnna da' bchi'le Moisés na' o dan' žejḻé'zele diža' chawen' da' bénlele?

6 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bran bejḻi'e che Dios, na' Dios wnné' nake' chawe' ḻawe' Ḻe' dan' bejḻi'e chie'.” 7 Che ḻen žaḻa' nnézlele, benne' ka' žejḻé'gake' che Dios, ḻégakze' zej nake' da' li ẕa'só Bran na'. 8 Nyejw ḻe'e yiche la'y, da' bḻa' ḻawn zga'ale kan gon Dios, dan' ẕnnan, benne' zi'to' ka', benne' chejḻé'gake' chie' Ḻe', gákgake' chawe' ḻawe' Ḻe'. Che ḻen Dios bḻoe'ele' Bran na' zga'ale kan nak diža' chawen', na' wnné': “Ḻo na' Ẕa'só' gon chawa'a benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga.” 9 Ki naken, Bran na' bejḻi'e che Dios, na' Dios wnné' nake' chawe'. Ḻezka' na'a, Dios žone' chawe' yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'.

10 Zej nbaga' ẕia benne' ka' žx̱en ḻáže'gake' yeyákgake' chawe' ḻaw Dios dan' žóngake' kan ẕnna da' bchi'le Moisés. Ki naken dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Zej nbaga' ẕia yógo'te benne' ka' bi žóngake' dot da' ẕnna x̱tiže'e.” 11 Na'a, nak bia' bi yeyák nitó benne' chawe' ḻaw Dios dan' žone' da' ẕnna x̱tiže'e, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Soa nban bennen' beyake' chawe' ḻaw Dios dan' žejḻi'e chie' Ḻe'.” 12 Kan žeyák chawe' ḻaw Dios no benne' žejḻi'e che Benne' Criston' nžan' kan nak che benne' žx̱en ḻaže'e yeyake' chawe' ḻawe' Ḻe' dan' žone' kan wnná Moisés na'. Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Soa nban no benne' žone' dot da' ẕnna x̱tiže'e.”

13 Benne' Criston' beslé' žo'o ḻo na' da' ẕchogen chežo gatžo da' nyejwn ḻe'e x̱tiža' Moisés na', dan' bi'e latje wžóg chie' gate' ḻo wlazžo žo'o. Ki naken, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Zej nbaga' ẕia yógo'te benne' ka' zej de'e to ḻe'e yag.” 14 Ka' goken che Benne' Criston' nich gak gon Dios kan bchebe ḻaže'e gone' che Bran, katen' wnné' gon chawe'e benách zi'to' ka' ḻo na' Jesús, Benne' Criston', nich gak gone' ga yedjsoaḻen Dios Be' La'y žo'o cha' chejḻe'žo chie' Ḻe', kan bchebe ḻaže' Dios gone'.

Da' bchi'le Moisés žo'o, na' da' bchebe ḻaže' Dios gone'

15 Na'a, ẕí'na'do' ka', žapa' ḻe'e to da' žsaka' ḻeba', to da' žaken chežo, na' ẕnnia': Kate' chope benne' ka' ba béngake' toze x̱tíža'gake', na' ba ben chóchgake' dižan', naž bi gak nitó benne' wché'en, na' bi gak no benne' wzanen'. 16 Dios bchebe ḻaže'e to da' gone' che Bran, na' che Ẕa'sóe'. Gan nyejw ḻe'e yiche da' ni, bi ẕnnan: “ẕa'sóe' ka'”, da' ẕchaḻjen chegak benne' zan, san ẕnnan: “che Ẕa'sóe'.” Da' ni ẕchaḻjen che toze Benne', Benne' Criston'. 17 Da' ni žénela' nnia': Dios bene' toze diža' ḻen Bran na', na' bchebe ḻaže'e gone' kan ẕnna da' wnné'. Na'a, da' nyejw ḻe'e x̱tiža' Dios, da' bchi'le Dios benne' judío ka' tape gaywá' chi žoa yiz wdé katen' gože' Bran na' dan', bi gak yeká'an dan' bchebe ḻaže' Dios gonen', na' bi gak wsoḻen. 18 Na'a, cha' žaḻa' gonžo kan ẕnna x̱tiža' Moisés na' nich si'žo da' bchebe ḻaže' Dios gonze', biž naken to da' bchebe ḻaže'e gonze'. Dios žonze' ki dan' bchebe ḻaže'e gone' ki che Bran na'.

19 Cha' ki naken, ¿biẕ chen' bchi'le Dios benách ka' da' nyejwn ḻo da' bzoj Moisés na'? Dios bchi'le' benách ka' ki nich gak bia' ẕia da' zej nbage'e, san goken ki toze kate' bžinte ža na' bḻa' ḻaw Ẕa'só Bran na', Bennen' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chie'. Da' nyejwn ḻo x̱tiža' Dios bseḻe'en yežlyó nga ḻo na'gak wbás che ya'abá ka', na' Moisés bdie' dižan' ḻawgak benách ka'. 20 Kate' toze benne' zoa da' ẕchebe ḻaže'e gonen', bi žon byenen soa no benne' wdíe' dižan', na' Dios, toze' nake'.

Biẕ chen' gož Dios benách ka' góngake' da' zej nyejw ḻo da' bzoj Moisés

21 Na'a, kan nak da' nyejwn ḻo x̱tiža' Dios, ¿naken tḻebe ḻen dan' bchebe ḻaže' Dios gone'? O'o. Chela' bchi'le Dios žo'o gonžo da' gak gonen ga soažo nbanžo to chi'ize, naž gak yeyakžo chawe' ḻaw Dios cha' gonžo kan ẕnna x̱tiže'e. 22 San da' nyejwn ḻe'e yiche la'y ẕnnan yógo'težo nbága'žo doḻa'. Ki naken nich gak si'žo dan' bchebe ḻaže' Dios gata' chežo cha' chejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston'.

23 Kate' bi na' žin ža gak chejḻe'žo che Benne' Criston', da' ẕnna x̱tiže'e bchi'len žo'o, kan zoa da' ẕchi'len to benne' nyejwe' liž ya. Ka' goken na' zejte ža gok bia' gak yeyakžo chawe' ḻaw Dios cha' chejḻe'žo chie' Ḻe'. 24 Ki naken, da' ẕnna x̱tiža' Dios bchi'len žo'o, na' goken chežo ka to benne' bsedle' žo'o na' zejte ža bḻoe'e ḻaw Jesús, Benne' Criston', nich gak yeyakžo chawe' ḻaw Dios cha' chejḻe'žo chie' Ḻe'. 25 Na'a, dan' ba bžin ža gak yeyakžo chawe' ḻaw Dios cha' chejḻe'žo che Benne' Criston', dan' bsedlen žo'o biž ẕchi'len žo'o.

26 Yógo'tele ḻe'e nakle ẕi'nkze Dios dan' žejḻe'le che Jesús, Benne' Criston', na' ba nakle toze ḻen Ḻe'. 27 Yógo'te benne' ka', benne' bezóagake' nis nich yeyákgake' toze ḻen Jesús, Benne' Criston', ba beyákgake' kan nakkze' Ḻe'. 28 Biž zej nžoj chople benne' judío ka' ḻen benne' zi'to' ka', na' biž zej nžoj chople benne' ndo'w ka' ḻen benne' ka' bi zej ndo'e, na' biž zej nžoj chople benne' byo ka' ḻen no'le ka'. Kate' beyakle toze ḻen Jesús, Benne' Criston', yógo'tele ḻezka' beyakle toze ḻen lježle tole yetole. 29 Na'a, cha' nakle che Benne' Criston', ḻezka' nakle ẕa'só Bran, na' nzi'le dan' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' che Bran na'.

4

1 Da' ni naken da' žénela' nnia': Kate' ne ẕbez to x̱kwide' byo ža wḻoé'e ḻaw x̱abe' ba žeyáḻa'be' si'be' da' žaḻa' wka'ne' chebe', ne nakbe' ka to bi' ndo'w, ḻa'kze da' li yógo'te gaken chebe'. 2 Kate' ne zejbe' yiz kwide' chebe', zej nnita' benne' ka' ẕchí'igekle' ḻebe', na' ẕkóngekle' žin da' žaḻa' gaken chebe' na' zejte ža ba bdix̱jw x̱abe' chebe'. 3 Ḻezka' žaken chežo. Katen' gokžo ka x̱kwide' ka', da' žónteze žongak benách ka' che yežlyó nga bchí'igeklen žo'o. 4 Naž kate' bza'a ža, Dios bseḻe'e Ẕi'nkze' nga. Goke' ẕi'n to no'le kan nakžo žo'o, na' da' žsédgekle benne' judío ka' bchí'igeklen Ḻe'. 5 Ka' goken chie' nich gok beslé' benne' ka' ẕchi'le x̱tiža' Moisés na' ḻégake', nich gak yeyakžo žo'o ẕi'nkze Dios.

6 Nich gak bia' ba nakle ẕi'nkze Dios, Ḻe' bchize' Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'le, na' Ḻekze' ẕcháḻjḻene' Dios ḻo wlazle ḻe'e, na' ẕnne': “X̱e.” 7 Ki naken, ba nakle ẕi'nkze Dios, na' biž nakle ka benne' ndo'w ka'. Na'a, dan' nakle ẕi'nkze' Ḻe', Dios na'kze ba bchebe ḻaže'e gonne' chele da' naken chie', dan' nakle toze ḻen Benne' Criston'.

Pablo že' ḻaže'e benne' Galasia ka' žejḻé'gake' che Jesús

8 Katen' bi na' gónbia'le Dios, gokle ka benne' ndo'w ka', na' bka'n ẕenle lo'a ka'. Bi zej nak lo'a ka' dios ka'. 9 Na'a, dan' nónbia'le Dios, o wak nnažo: dan' nonbia' Dios ḻe'e, ¿biẕ chen' žénelele yeyo'ole ḻo na' x̱tiža' Moisés na', da' bi žákḻenen nitó benne'? ¿Žénelele gakle da' yoble benne' ndo'w ka', nich gonle kan ẕnna x̱tiže'e? 10 Ẕka'n ẕenle to yetó ža, na' to yetó byo', na' to yetó da' žaken, na' to yetó yiz. 11 Ẕžeba' da' gak chele. Bena' žin gan zoale ḻe'e nich gónbia'le da' naken dot da' li. ¿Beyák dáche'ze žin da' bena'? 12 Žáta'yoela' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', gakle kan naka' neda', dan' ba belá' ḻo na' dan' wnná Moisés na'. Ki žaḻa' gonle dan' beyaka' neda' kan gokle ḻe'e. Bi be da' ẕia benle chia' neda'.

13 Ba nnézkzelele biẕ chen' wzó ḻawa' ẕchaḻja' diža' chawen' gan zoale ḻe'e. Bchaḻjan' ga na' dan' gókḻi'a yižwé'. 14 Bi bka'nle neda' ka'ze, na' bi bzoale neda' cheḻa'ale ḻa'kze bgótelele ni'a che yižwé' chian'. Wdaple neda' ba la'ne, toze kan gaple ba la'ne to wbás che ya'abá, o kan gaple ba la'ne Jesús na'kze, Benne' Criston'. 15 Bebéḻe'elele ža na'. ¿Biẕkze goken chele dan' biž žaken ki chele? Da' ni gak nnia' kan goken chele: Chela' gok to da' sáke'le gonle, na' kwejle yej ḻawkzle, na' gonnlen chia' neda'. 16 Na'a, ¿žéklele beyaka' to benne' bi ẕḻe'ele' ḻe'e chawe' dan' goža' ḻe'e káteze naken?

17 Benne' ka' ẕchíx̱gake' ḻe'e že' ḻáže'gake' ḻe'e, san kege nich gaken chawe' chele. Žénegekle' góngake' ga kwej yichjle neto', na' we' ḻáže'le ḻégake'. 18 Na'a, chawe' naken soa no benne' že' ḻaže'e ḻe'e, san toze cha' naken nich gak chawe' chele. Ki že' ḻáže'teza' ḻe'e, na' kégeze kate' ne zóaḻena' ḻe'e. 19 Ḻe'e, ẕí'na'do' ka', kan žak che to no'le za' galj bi' že'n chie', ẕzáka'ḻi'e, ḻezka' ẕzáka'ḻi'a neda' da' yoble ni'a chele ḻe'e kate' žinže ža gakle dot kan nak Benne' Criston'. 20 Žak ḻáže'ḻi'a sóaḻena' ḻe'e na'a nich gak wcháḻjḻena' ḻe'e to diža' nža', dan' že' zedla' ni'a chele.

Da' žsedle da' goken che Agar, na' che Sara, ẕo'le Bran

21 Na'a, nólele ḻe'e žénelele wdé kwinle ḻo na' da' bchi'le Moisés na', le wia da' ni da' nnia'. ¿Batkle bze nagle da' ẕnna x̱tiža' Moisés na'? 22 Ḻo x̱tiže'e ẕnnan ki: “Wnníta'gak chope x̱kwide' byo ka' che Bran. Tobe' gokbe' ẕi'n to no'le ndo'w, na' yetobe' gokbe' ẕi'n to no'le bi ndo'e. 23 Ẕi'n no'le ndo'w na' goljbe' ḻo ni'a ḻo na' to benne' kan žaljgak yógo'te x̱kwide' ka', san ẕi'n no'le bi ndo'e na' goljbe' dan' bchebe ḻaže' Dios gone' ga galjbe'.” 24 Da' ni naken to da' žsaka' ḻeben. Kan gok chegak chope no'le ki žsedlen kan zej nak chope diža' nžag, da' ka' Dios bénḻene' benách ka'. To diža' nžag na' naken da' ben Dios ḻaw ya'a Sinaí, na' da' goken che Agar, no'le ndo'w che Sara ẕḻoe'elen kan naken. Benne' ka' zej nzi' diža' nžag ni zej nake' ka ẕi'n Agar na', na' zej nake' ka benne' ndo'w ka' ḻo na' diža' nžag na'. 25 Da' gok Agar na' ḻezka' ẕḻoe'elen kan nak ya'a Sinaí, dan' žen' gan nbab Arabia, na' ḻezka' ẕḻoe'elen kan nak yež Jerusalén dan' žen' na'a ža, dan' naken ka to benne' ndo'w tẕen ḻen benne' ka' zej nnite'e ḻo yežen'. 26 San bi ndo'gak benách ka' che Jerusalén na' da' žen' ya'abá che Dios, na' žo'o ni nakžo benách wláž ka' che yežen'. 27 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Bebél, no'le wbíž, bi zoa ẕi'no'.

Ḻo yeḻa' žebél chio' wžéžeya'a,

ḻa'kze batkle gok chio' da' ẕzáka'kze to no'le

za' galj bi' že'n chie'.

Bebél ḻa'kze nbej yichjgak benách ka' le',

dan' Dios gone' ga yánḻe'eže ẕi'no' ka'

ka x̱kwide' ka' che no'len' zóaḻene' benne' byo chie'.

28 Ẕí'na'do' ka', žo'o ni nakžo kan gok Isaak, ẕi'n Bran. Nakžo ka ẕa'só Bran na', x̱kwide' ka' bchebe ḻaže' Dios gáljgakbe' chie'. 29 Kate' ža ka', x̱kwiden' goljbe' kan žaljgak yógo'te x̱kwide' ka', wžía ḻáže'be' x̱kwiden', bin' goljbe' ni'a che yeḻa' wak che Dios Be' La'y. Ḻezka' žaken chežo na'a, želbía ḻáže'gak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga žo'o. 30 Na'a, ¿biẕkze ẕnna da' nyejw ḻe'e yiche la'y? Ki ẕnnan: “Bebéj no'le ndo'w na' na'le tẕen ḻen ẕi'ne', dan' bi gak si' ẕi'n no'len' tẕen ḻen ẕi'n no'le bi ndo'e da' bchebe ḻaže' Dios gatan' che ẕi'n no'le bi ndo'e na'.” 31 Ki naken, ẕí'na'do' ka', bi nakžo kan gok ẕi'n no'le ndo'w na'. Žo'o nakžo ka ẕi'n no'le bi ndo'e na'.

5

Le gape chi'i kwinle, nich ga'nle ḻo yeḻa' želá

1 Ba belažo dan' beslá Benne' Criston' žo'o. Le soa choch cha', na' le ga'n ḻo yeḻa' želá na'. Bi wzóa kwinle da' yoble ḻo na' da' bchi'le Moisés na', nich bi gakle ka benne' ndo'w ka' chen.

2 Le wzé nag da' ẕnnia'. Neda', Pablo, žapa' ḻe'e cha' gonnle no benne' latje choge' ḻo beḻa' chele kan ẕnna da' bchi'le Moisés na', bi yebéḻenlele da' ben Benne' Criston'. 3 Da' yoble žénela' yapa' no benne' byo žwe'e latje no benne' choge' ḻo x̱peḻe'e da' ni, žon byenen gone' dot da' ẕnna da' bchi'le Moisés na'. 4 Nólele ḻe'e žéklele yeyakle chawe' ḻaw Dios dan' žonle kan ẕnna x̱tiža' Moisés na', ba bkwásḻenle Benne' Criston'. Ba bsanle da' žonn Dios chežo. 5 Žo'o ni žx̱en ḻáže'žo yeyakžo chawe' ḻaw Dios ni'a che yeḻa' wak che Dios Be' La'y dan' žejḻe'žo che Benne' Criston'. 6 Cha' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston', bi be zaka' cha' nžog ḻo beḻa' chežo kan ẕnna x̱tiža' Moisés na', o cha' bi nžog ki ḻo beḻa' chežo. Da' záka'že naken chejḻe'žo che Benne' Criston', da' gonen ga ži'ilžo lježžo ka'.

7 Cháwe'do' gok kan wzó ḻawle žonle ža na'. ¿Nakx̱kze goken bka'nle da' naken dot da' li? 8 Dios, Bennen' bḻiže' ḻe'e, bi ben byene' benle ki. 9 Bi gaḻ ḻáže'le da' ẕnnan: “Láte'ze kwa zichj che yet x̱til žonen ga chaž dot kwa da' nzin' kwa zichjen'.” 10 Dan' nakžo toze ḻen X̱anžon', žx̱en ḻaža'a kan nak chele, sa' ḻáže'le tḻebe kan ẕza' ḻaža'a neda', na' Dios wsaka' zi'e bennen' ẕchix̱e' ḻe'e, nóte'teze benne' nake'.

11 Na'a, kan nak chia' neda', ẕí'na'do' ka', zej nnita' benne' ka' ẕnnágake' žsedla' benách ka' žaḻa' chog ḻo beḻa' chegak benne' byo ka' kan ẕnna da' bchi'le Moisés na'. Cha' žona' ki, ¿biẕ chen' želbía ḻáže'gak benne' judío ka' neda'? Chela' žsedla' ki, bi ža'a nitó benne' neda' dan' ẕchaḻja' kan got Benne' Criston' ḻe'e yag kroze. 12 Kan nak chegak benne' ka' ẕchíx̱gake' ḻe'e, benne' ka' žénegekle' chog ḻo beḻa' chele, žak ḻaža'a chóggake' to chi'ize kwíngake'.

13 Kan nak chele, ẕí'na'do' ka', Dios bḻiže' ḻe'e nich gakle benách nla ka'. Bi wkónlele žin yeḻa' želá na' nich gonle kan ẕdan ḻáže'zele, san nich gonle žin che lježle tole yetole, dan' nží'ilele lježle ka'. 14 Yógo'te da' ẕnna x̱tiža' Dios žon bennen' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios da' ẕnnan: “Žaḻa' ži'ilo' lježo' kan nži'il kwino'.” 15 Na'a, cha' ẕnnele che lježle tole yetole, da' žonle naken kan žongak beko' yix̱e' snia ka', bia ka' žáwya'agakba', na' žáwgakba' ljéžgakba' ka'. Cha' ki žonle, le gape chi'i kwinle nich bi wžía yi'le lježle tole yetole.

Da' žonžo žakze chežo, na' da' žon Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'žo

16 Da' ni žapa' ḻe'e: le we' laže' gonle da' žénele Dios Be' La'y, na' naž biž gonle kan žénelele ḻo yeḻa' benachze chele. 17 Da' žénelžo gonžo ḻo yeḻa' benachze chežo bi naken tḻebe ḻen da' žénele Dios Be' La'y gonžon, na' da' žénele Dios Be' La'y bi naken tḻebe ḻen da' ka' žénelžo gonžo ḻo yeḻa' benachze chežo. Da' chopen ki, bi zej naken tḻebe, na' che ḻen bi gak gonle kan žénekzelele. 18 Na'a, cha' žonle kan žénele Dios Be' La'y, biž yo'ole ḻo na' da' bchi'le Moisés na'.

19 Zej nak bia' da' žongak benách ka', benne' ka' žóngake' kan žénele yeḻa' benachze chégake':

Ẕka'n dítjgake' yeḻa' ẕchag na'.

Žóngake' da' ẕinnj, na' da' kegle, na' da' bi naken chawe'.

20 Ẕka'n ẕéngake' lo'a ka', na' žóngake' yeḻa' wžá'.

Bi ẕḻé'egekle' ljéžgake' ka' chawe', na' želdíḻ-ḻene' ḻégake'.

Ẕgé'egekle' ljéžgake' ka', na' želžé'e.

Ẕze ḻáže'gake' da' kegle.

Želžój chóplegake', na' ẕbéjgake' cheḻa'ale benách ka'.

21 Ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape, na' žótgake' benách ka'.

Želzožle', na' žáwḻe'egake'.

Ẕdetlen žóngake' da' ka' žóngake'.

Da' zan da' ki žóngake'. Neda' ẕchi'la' ḻe'e na'a nich bi gonle ki, kan bchi'la' ḻe'e zga'ale, ẕnnia': benne' ka' žóngake' ki bi gak cházgake' gan ẕnna bia' Dios.

22 Na'a, nak bia' Dios Be' La'y žone' žin ḻo yichj ḻáẕdo'žo dan' žonžo ki:

Nži'ilžo lježžo ka', na' žebéḻe'elžo.

Ẕga'n ži yichj ḻáẕdo'žo, na' ẕbezžo ẕen ḻaže'.

Že' ḻáže'žo lježžo ka', na' nakžo ži'i ḻaže'.

Žonžo kan ẕnnažo.

23 Nakžo gax̱jw ḻaže', na' ẕnna bia'žo kwinžo.

Da' bchi'le Moisés žo'o bi ẕži'il che da' ki. 24 Benne' ka' zej nake' che Benne' Criston' biž žóngake' kan žénekzegekle', na' bi žóngake' da' ẕdanze ḻáže'gake' ḻo yeḻa' benachze chégake'. 25 Dios Be' La'y nbánḻenžo. Ḻekze' žaḻa' nna bi'e žo'o kan nak yógo'te da' žonžo.

26 Bi žaḻa' wká'n ẕen kwinžo, na' bi wcha'žo lježžo tožo yetožo, na' bi ge'elžo lježžo tožo yetožo.

6

Žaḻa' gákḻenžo lježžo ka'

1 Na'a, ẕí'na'do' ka', cha' ḻé'elele žon to lježle doḻa', naž nólele ḻe'e zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e, žaḻa' gonle ga yeyát ḻaže' bennen', san žon byenen gonle ki ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chele, na' le gape chi'i kwinle nich bi gon da' x̱iwe' ga bága'le doḻa'. 2 Le gakḻen lježle tole yetole kan nak ywa' da' nbága'le. Cha' gonle ki, na' gonle kan ẕnna da' gož Benne' Criston' žo'o gonžo.

3 Cha' zoa no benne' žekle' nake' benne' ẕen, san bi be nake', benne' ni žon ḻáže'le' ḻa' kwinze'. 4 To to benne' žaḻa' wie' binlo da' žonkze'. Naž cha' yežoje' chawe', gak wká'n ẕen kwine' kan nak da' ba bene', na' bi gon byenen wie' kan bengak yezika' benách ka' cha' bene' ḻe' da' nakže chawe' o bi bene' ki. 5 To to benne' žaḻa' we'e da' besbaga' Dios ḻe'.

6 Cha' zoa no benne' žsedle' ḻe'e diža' chawen', žaḻa' wnéẕjwle bennen' žsedle' ḻe'e late' da' den chele.

7 Bi gon ḻaže'l kwinle, dan' bi gak gon ḻáže'lele Dios. Yeḻaple kan nak da' gozle. 8 Cha' da' žazle zej naken da' ka' žonle kan ẕdanze ḻáže'le ḻo yeḻa' benachze chele, na' da' yeḻaple gaken yeḻa' got. Cha' da' žazle zej naken da' ka' žonle kan žaz ḻaže' Dios Be' La'y, na' yeḻaple da' gonn Dios Be' La'y chele, da' naken yeḻa' nban da' zejlí kanne. 9 Ki naken, bi žaḻa' wsanžo gonžo da' naken chawe', na' cha' bi yekwasžo, žin ža yeḻapžon. 10 Che ḻen, bátteze gata' latje chežo, žaḻa' gonžo da' nak chawe' chegak yógo'te benách ka', na' da' naken blo, žaḻa' gonžo ki chegak lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston'.

Da' bzoj Pablo kate' ze ḻawte

11 Le wia kato da' ẕen diža' ni da' ẕzoja' nga chele ḻen na' kwina'. 12 Benne' ka' žénegekle' góngake' ga chog ḻo beḻa' chele kan ẕnna da' bchi'le Moisés na', žóngake' ki nich yežójgake' chawe' ḻawgak benne' judío ka', nich bi kwia ḻáže'gake' ḻégake' dan' ẕcháḻjgake' kan got Benne' Criston' ḻe'e yag kroze. 13 Na'a, benne' byo ka' nžog ḻo beḻa' chégake' kan ẕnna da' bchi'le Moisés na', bi žóngake' dot kan ẕnna da' bchi'le'. Žénegekle' góngake' ga chog ḻo beḻa' chele nich gak wká'n ẕen kwíngake' dan' gata' latje chégake' nna biá'gake' ḻe'e. 14 Kan nak chia' neda', wká'n ẕena' toze da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston', katen' gote' ḻe'e yag kroze. Ni'a che da' ben Benne' Criston' ḻe'e yag kroze, da' žen' yežlyó nga naken chia' neda' ka to da' ba naten, na' bi že' ḻaža'an, na' neda' naka' chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga ka to benne' gat, na' bi gak yekwásgake' neda'. 15 Cha' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston', bi be zaka' cha' nžog ḻo beḻa' chežo kan ẕnna x̱tiža' Moisés na', o cha' bi nžog ki ḻo beḻa' chežo. Da' záka'kze naken gakžo benách kobe ḻo yichj ḻáẕdo'žo. 16 Yógo'te benne' ka', benne' žóngake' kan ẕnna da' žsedla' nga, na' yógo'te benne' ka' zej nake' che Dios, ẕnnabla' Dios wká'n žie' yichj ḻáẕdo'gake', na' yeyache' ḻaže'e ḻégake'.

17 Na'a so ḻaw, biž gak no benne' gone' ga kwe' zedla' neda', dan' zej že' ḻo x̱peḻa'a yiž ka' da' zej nak bian' naka' wen žin che X̱anžo Jesusen'.

18 Na'a, ẕí'na'do' ka', ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e. Ka'kze gaken.

EFESIOS

1

2

3

4

5

6

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ ÉFESO

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, nakle che Dios, na' žejḻe'le che Jesús, Benne' Criston', na' zoale ḻo yež Éfeso. Naka' neda' wbás bseḻa' Jesús, Benne' Criston', dan' Dios na'kze gónele' gaka' ki. 2 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', we' ḻaže'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Da' žonn Dios chežo dan' nakžo toze ḻen Jesús

3 ¡Ga'n ẕen Dios, X̱a X̱anžo Jesús, Benne' Criston'! Dan' nakžo toze ḻen Benne' Criston', Dios ba benne' chežo yógo'te da' naken chawe' che ya'abá chie', dan' bseḻe'e Dios Be' La'y nich yedjsóaḻene' žo'o. 4 Zga'ale kate' ben Dios yežlyó nga, wžekze' žo'o nich gakžo che Ḻeze' ni'a che Benne' Criston', na' nich gakžo benách la'y chie' ka', na' nich gakžo chawe' ḻawe' Ḻe'. 5 Dios bkweze' zga'ale si' ḻo ne'e žo'o ka ẕi'nkze' ka' ni'a che da' gon Jesús, Benne' Criston', dan' wyáz ḻaže'e Ḻe' gone' ki, na' dan' naken da' gónekzele' gone'. 6 Žaḻa' wká'n ẕéntezžo Dios ni'a che da' benne' chežo, dan' bennze' chežo dan' nakžo toze ḻen Ẕi'ne', Bennen' nži'ile'. 7 Benne' Criston' beya'we' žo'o katen' gote' ḻo wlazžo žo'o nich gak yenít ḻaw Dios žo'o che doḻa' da' nbága'žo. Ki ben Dios dan' nží'iḻe'ele' žo'o. 8 Bḻoe'ele' ḻaw kan nži'ile' žo'o dan' benne' chežo yeḻa' sina' chie', na' yeḻa' žejní'il chie' 9 nich gak gónbia'žo da' bkweze' chežo, na' bḻoe'ele' žo'o da' bgache', dan' bzoakzen' zga'ale gonen' ḻo na' Benne' Criston'. 10 Dan' bzoakze Dios gonen' kate' žinte ža, naken gone' ga gakgak toze, na' chazgak ḻo na' Benne' Criston' yógo'te da' de, da' ka' zej nnitan' ya'abá che Dios, na' da' ka' zej nnitan' yežlyó nga.

11 Dan' nakžo toze ḻen Benne' Criston', Dios wžekze' žo'o zga'ale nich gak chežo da' naken che X̱ažo Dios, dan' bkwezen' chežo kan nak da' gónekzele' Ḻe'. Nake' Ḻe' Bennen' žone' yógo'te kan žénekzele' Ḻe'. 12 Ki ben Dios nich wká'n ẕenžo-ne' kan nak yeḻa' ẕen chie', žo'o ni žx̱en ḻáže'žo Benne' Criston' zgá'aležo ka yezika' benách ka'. 13 Ḻezka' goken chele ḻe'e. Katen' bénlele diža' da' naken dot da' li, diža' chawen' kan gak yelažo, na' bejḻe'le che Benne' Criston', na' Dios bzoe' chele da' nak bian' nakle chie', katen' bchize' Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'le. Dios Be' La'y na' nake' Bennen' bchebe ḻaže' Dios seḻe'e chežo. 14 Dan' zoaḻen Dios Be' La'y žo'o, nak bia' gak chežo da' naken che X̱ažo Dios kate' yeyóž yeya'we' žo'o, žo'o na' ba nakžo chie' Ḻe'. Ki naken nich ga'n ẕen yeḻa' baní' chie'.

Pablo ẕnnable' Dios wzejni'ile' benách ka' che Jesús

15 Che ḻen, katen' benla' kan žejḻe'le che X̱anžo Jesusen', na' kan nží'ilele yógo'te benách ka' che Dios, na' zejte na'a ža 16 bi žsana' žapa' Dios: “Žóx̱keno'” ni'a chele. Žejsá' ḻaža'a ḻe'e kate' ẕcháḻjḻena' Dios, 17 Bennen' nake' Dios che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' nake' X̱ažo, na' nape' dot yeḻa' wak. Ẕnnabla'-ne' seḻe'e Dios Be' La'y chele, nich gone' ga gónbia'le Dios dot kan nake'. Dios Be' La'y na' žonne' chežo yeḻa' žejní'il, na' ẕḻoe'ele' žo'o da' nakkze Dios. 18 Ẕnnabla' Dios wzejni'ile' ḻe'e ḻo yichj ḻáẕdo'le nich gak nnézlele kan nak da' žx̱en ḻáže'žo, dan' bḻiže' ḻe'e nich yebéḻenlelen, na' nich nnézlele kan nak yeḻa' wnni'a che ya'abá che Dios da' gaken chegak benne' ka' zej nake' chie' Ḻe', 19 na' nich nnézlele kato da' ẕen nak yeḻa' wak chie', dan' žákḻenen žo'o, nolžo žejḻe'žo chie' Ḻe'. Yeḻa' wak ẕen ni naken da' bḻoe'el ḻaw Dios 20 katen' besbane' Benne' Criston' ḻo yeḻa' got, na' bene' ga wži'e kwit ḻi ža chie' Ḻe' gan nake' blo ya'abá che Dios, 21 ga na' ẕnna bi'e benne' wnná bia' ka', na' benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia', na' benne' blo ka', na' benne' ka' zej nake' x̱angak benách ka'. Benne' Criston' nakže' blo ka yógo'te benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' yežlyó nga, na' ḻo yežlyó da' zan'. 22 Dios bdie' ḻo na' Benne' Criston' yógo'te da' den nich nna bi'en, na' bzoe' Ḻe' chegak benách chie' ka' nich gake' X̱anžo ḻo yógo'te da' zej naken chežo. 23 Benách ka' che Benne' Criston' zej nake' ka beḻa' žen chekze', na' žake' Ḻe' dot ẕen ḻo beḻa' žen chie' na'. Žonkze' Ḻe' ga ẕgólegak dot chawe' yógo'te da' den.

2

Belažo dan' nži'il Dios žo'o

1 Dios ba benne' yeḻa' nban da' zejlí kanne chele, ḻa'kze zga'ale gokle ka benne' gat ka' ni'a che doḻa' da' wbága'le, na' ni'a che da' ẕinnj da' benle. 2 Ža na' benle tḻebe kan žongak benách ka' bi zej nake' chawe', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' benle kan gónele da' x̱iwe', dan' ẕnna bian' ḻo be'ze, na' ẕkonlen žin benne' ka' bi žóngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios. 3 Ḻezka' gokžo yógo'težo žo'o, dan' benžo kan wzeze ḻáže'žo, na' kan wyáz ḻáže'žo ḻo yeḻa' benachze chežo. Che ḻen wbága'žo doḻa' ḻaw Dios, dan' žonen ga choge' chežo gatžo kan gone' chegak yezika' benách ka'. 4-5 Naž katen' gokžo ka benne' gat ka' ni'a che doḻan' da' wbága'žo, Dios besbane' žo'o ḻo yeḻa' got tẕen ḻen Benne' Criston' dan' beyache' ḻáže'le' žo'o, na' bží'iḻe'ele' žo'o. Belale ḻe'e dan' že' ḻaže' Dios ḻe'e. 6 Dios besbane' žo'o tẕen ḻen Benne' Criston' nich gone' ga kwe'žo tẕen ḻen Ḻe' gan ẕnna bi'e ya'abá chie' Ḻe'. 7 Katen' ben Dios ki, bḻoe'ele' benách ka' zá'gake' kan nak yeḻa' wnni'a che da' bennze' chežo, katen' bseḻe'e Jesús, Benne' Criston', nich gákḻene' žo'o, da' nak bian' kan nží'iḻe'ele' žo'o. 8 Belale ḻe'e dan' že' ḻaže' Dios ḻe'e dan' žejḻe'le che Benne' Criston'. Beslé' ḻe'e, kege dan' zoa da' chawe' da' benle ḻe'e, san dan' naken da' žonze Dios. 9 Bi gak nitó benne' wká'n ẕen kwine' dan' belé', dan' bi belé' ni'a che da' chawe' da' benkze' ḻe'. 10 Da' nakžo naken da' benkze Dios. Dan' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston', bzoe' žo'o nich gonžo da' naken chawe', da' bkweze' zga'ale nich gonžon.

Že' ži yichj ḻáẕdo'žo ḻaw Dios ni'a che da' ben Jesús

11 Le chejsá' ḻaže' kan gokle zga'ale. Gokle benách zi'to' ka', na' che ḻen benne' judío ka', benne' želchoge' ḻo beḻa' chegak benne' byo ka' da' nak bian' nzi' ḻo ná'gake' x̱tiža' Dios, na' ẕnnágake' zej nake' benne' nžog ḻo beḻa' chégake', ẕnnágake' nakle ḻe'e benne' bi nžog ḻo beḻa' chégake'. 12 Ža na' wzoale zi'to' gan zoa Benne' Criston'. Gokle benne' zi'to' ka' ḻawgak benách Israel ka', na' bi wẕi'le da' chawe' che diža' da' ben choch Dios, dan' bchebe ḻaže'e gata' chegak benách chie' ka'. Wzoale yežlyó nga, na' bi wzóa da' žx̱en ḻáže'le, na' bi bénbia'le Dios. 13 Na'a, nakle toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. Zga'ale wzoale zi'to' gan zoa Dios, san na'a Dios ba bnnite' ḻe'e gawze dan' got Benne' Criston' ḻo wlazžo žo'o. 14 Benne' Cristo na'kze ẕka'n žie' yichj ḻáẕdo'žo ḻaw Dios. Ḻe' bene' ga beyakgak benne' judío ka', na' benne' zi'to' ka', ka toze benách, na' bsoḻe' yeḻa' ẕža'a dan' bebejen ḻégake' chople, dan' goken ka to ze'e sibe. 15 Da' ni ben Benne' Criston' katen' gote' ḻo wlazžo žo'o, na' bsoḻe' da' ka' ẕchí'igeklen benne' judío ka', da' ka' zej nyejwn ḻo da' bzoj Moisés na', na' chope kwe' benne' ka', beyone' ḻégake' toze benách kobe, benne' ka' zej nake' toze ḻen Ḻekze'. Ki bene', na' bka'n žie' yeḻa' ẕža'a na'. 16 Dan' got Benne' Criston' ḻe'e yag kroze, bsoḻe' yeḻa' ẕža'a na', na' chope kwe' benách ka', beyone' ḻégake' ka toze benách, na' bzoa žie' yichj ḻáẕdo'gake' ḻaw Dios.

17 Ka' goken, ẕí'na'do' ka', bḻa' ḻaw Benne' Criston', na' bchaḻje' diža' chawen' kan gak ga'ngak cháwe'do' yógo'te benách ka', ḻe'e na' nakle benách zi'to' ka', na' wzoale zi'to' gan zoa Dios, na' ḻezka' benne' judío ka', benne' ka' nníta'gake' gawze. 18 Na'a, ni'a che da' ben Benne' Criston', gak bíga'žo ḻaw X̱ažo Dios, dan' zóaḻenkze Dios Be' La'y žo'o, ḻa'kze nakžo benne' judío ka' o benách zi'to' ka'. 19 Che ḻen, ḻe'e, benne' zi'to' ka', biž nakle ka benách zi'to' ka', na' biž zoale to yežlyó da' bi naken chele, san nbábḻenle benách ka' che Dios. Ba nakle ljež Dios na'kze. 20 Ḻe'e nakle ka to yo'o da' zoan to chi'ize. Nakle ka yej ka' da' zej ẕoan ḻaw ḻen ze'e, da' wlo'ogak benne' wbás ka' che Benne' Criston' ḻen benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Jesús na'kze, Benne' Criston', nake' ka yej blo che ḻen ze'e na'. 21 Dot yo'on' da' nakle ḻe'ekze žasen ḻaw ḻen ze'e na', dan' nakkze Benne' Criston', na' yej chen ka' zej nnita' binlo, nich gaken to yodo' la'y che X̱anžon' gan zoakze' Ḻe'. 22 Ḻe'ekze nakle toze ḻen Benne' Criston', Bennen' bnnite' ḻe'e nich gakle ka to yo'o gan yo'o Dios, dan' zoaḻen Dios Be' la'y ḻe'e.

3

Nak Pablo wen žin nich wchaḻje' diža' chawe'

1 Che ḻen, neda', Pablo, nyejwa' liž ya nga dan' ẕchaḻja' che Jesús, Benne' Criston', nich si'le ḻe'e da' chawe' chie', ḻe'e, benách zi'to' ka'. 2 Žekla' ba nnézkzelele kan ben Dios, bdie' ḻo na'a žin da' žona' nich yebéḻenlele da' žonne' chežo. 3 Dios bḻoe'ele' da' bgache' che da' žone' Ḻe', na' bzejni'ile' neda' kan naken. Kan nak da' ni ba bzoja' chele ḻe'e láte'do'ze. 4 Kate' goḻ-le diža' ni, na' gónbia'le da' žejni'ila' kan nak da' bgache' kan nak che Benne' Criston'. 5 Ža ni'te bi bzejní'il Dios nitó benne' kan nak da' bgache' na', san na'a, ḻo na' Dios Be' La'y, Dios ba bḻoe'ele' ḻaw kan naken. Bzejni'ile' benne' wbás ka', benne' ka' bebeje' cheze chie', na' ḻezka' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'. 6 Ki ẕnna da' bgachen': “Ni'a che diža' chawen' si'gak benách zi'to' ka' tẕen ḻen benne' judío ka', da' ka' zej naken che Dios, na' yeyákgake' ka toze benách, na' ḻezka' gata' yeḻa' žebél chégake' tẕen ḻen benne' judío ka', da' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chégake' dan' zej nake' toze ḻen Jesús, Benne' Criston'.” 7 Dios, ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', bdien' ḻo na'a neda'. Ḻo yeḻa' wak ẕen chie', bene' neda' wen žin chie' nich wchaḻja' diža' chawe' chien'. 8 Néx̱jwža' neda' ka yógo'te benách ka' che Dios, san Ḻe' benne' neda' latje gaka' wen žin chie' nich wchaḻja' diža' chawen' gan nníta'gak benách zi'to' ka' kan nak yeḻa' wnni'a che Benne' Criston', da' záka'ḻe'en. 9 Dios bdie' ḻo na'a gona' ga gónbia'gekle yógo'te benách ka' kan nak da' bzoakze Dios ža ni'te, dan' naken to da' bgache' che Dios, Bennen' bene' yógo'te da' ẕḻe'elžo. 10 Ka' goken nich gónbia'gekle yógo'te benne' ka' na'a, benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻen benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' ya'abá che Dios, dot kan nak yeḻa' žejní'il che Dios, kate' ḻé'egekle' kan zej nak benách ka' che Benne' Criston'. 11 Dios bene' da' ni katen' bene' dan' bzoakze' Ḻe' ža ni'te, dan' bene' ḻo na' X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 12 Dan' nakžo toze ḻen Benne' Criston', ba nzi'žo latje bíga'žo dot ḻáže'žo ḻaw Dios, dan' žejḻe'žo chie' Ḻe'. 13 Che ḻen žáta'yoela' ḻe'e bi gak chope ḻáže'le ni'a che da' ẕzaka'a neda' nich gákḻena' ḻe'e, dan' gonen ga gak chawe' chele.

Kan nak yeḻa' nži'il che Jesús

14 Che ḻen ẕzoa ẕiba' ḻaw X̱a X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 15 Kan lie' Ḻe' ḻezka' nzi' lagak yógo'te benách chie' ka', benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios ḻen benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga. 16 Ẕnnabla' X̱ažo Dios, ḻo yeḻa' wnni'a da' ẕenḻe'e chie', wneẕjwe' chele yeḻa' wak che Dios Be' La'y, na' gone' ga gólele ḻo yichj ḻáẕdo'le. 17 Ẕnnabla' Benne' Criston' sóateze' ḻo yichj ḻáẕdo'le dan' žejḻe'le chie' Ḻe'. Ẕnnabla' Ḻe' gone' ga soale to chi'ize ḻo yeḻa' nži'il chie', na' bi yechá' yichj ḻáẕdo'le kan nží'ilele-ne', 18 nich gak chejní'ilele tẕen ḻen yógo'te benách ka' che Benne' Criston' kan nží'iḻe'ele' žo'o gáte'teze na' to chi'ize. 19 Ẕnnabla' Dios gone' ga gónbia'le yeḻa' nži'il na', da' bi gak gónbia'žo dot kan naken, nich soa dot da' nakkze Dios ḻen ḻe'e.

20 Na'a, ¡ga'n ẕen Dios, Bennen' gak gónḻe'eže' kan gak nnablžo-ne' o kan gak sa' ḻáže'žo, na' wkonle' žin yeḻa' wak chie' ḻo yichj ḻáẕdo'žo! 21 ¡Ga'n ẕénteze Dios ḻawgak benách ka' che Benne' Criston', na' ḻaw Jesús na'kze, na'a ža, na' yógo'te ža da' zá'gaken! Ka'kze gaken.

4

Dios Be' La'y žone' žo'o toze ḻen lježžo ka'

1 Na'a, neda' žáta'yoela' ḻe'e, ne nyejwa' liž ya nga dan' ẕzoa lia' che Benne' Criston'. Ẕnnabla' ḻe'e gonle dot kan žaḻa' gongak benne' ka' bḻiž Dios nich gákgake' che Ḻeze', kan ḻezka' bḻiže' ḻe'e. 2 Le gak gax̱jw ḻaže', na' ži'i ḻaže'. Le kwez ẕen ḻaže', na' le we' ḻaže' lježle tole yetole ḻo yeḻa' nži'il chele. 3 Le we' ḻaže' gáktezle toze kan ba ben Dios Be' La'y ḻe'e, na' gonle ki ḻo yeḻa' ẕga'n cháwe'do' chele da' zóaḻenen ḻe'e.

4 Toze nak beḻa' žen che Benne' Criston' da' nžagžo žo'o.

Toze nak Dios Be' La'y, Bennen' zóaḻene' žo'o.

Toze nak da' žx̱en ḻáže'žo, dan' bḻiž Dios žo'o nich yebéḻenlžon.

5 Toze nak X̱anžon', na' toze da' žejḻe'žo, na' toze da' bezoažo nis.

6 Toze nak Dios, Bennen' nake' X̱ažo yógo'težo.

Ḻe' ẕnna bi'e yógo'težo, na' ẕkonle' žin yógo'težo,

na' zoakze' Ḻe' ḻo yichj ḻáẕdo'žo yógo'težo.

7 To tožo nzi'žo to yeḻa' wak che Dios kan nak da' benn Benne' Criston' che chežo. 8 Naken ki kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Beyepe' ya'abá che Dios, na' bchi'e benne' zan, benne' ka' beslé' ḻo na' da' x̱iwe'.

Bdise' chegak benách ka' da' žonnze' chégake'.

9 ¿Biẕkze zejḻás dan' ẕnnan: “beyepe'?” Žsedlen žo'o betje' zga'ale, na' bḻe'e že'le ḻo yežlyó nga. 10 Bennen' betje' nake' Bennen' beyepe' žá'teže ya'abale nich besché'e yógo'te ḻen da' nakkze' Ḻe'. 11 Benne' Criston' bennkze' che chežo yeḻa' wak chie' ka':

Bi'e baḻe benne' ka' latje gákgake' wbás chie' ka'.

Bene' ga ẕchaḻjgak yebaḻe benne' ka' ḻo wláz Dios.

Bseḻe'e yebaḻe benne' ka' chejcháḻjgake' diža' chawen'.

Bnnite' yebaḻe benne' ka' nich gape chí'igake' benách chie' ka'.

Wžíe' yebaḻe' nich wsédgekle' benách chie' ka'.

12 Benne' Criston' bpa'kze' benách chie' ka' nich gak góngake' x̱chine', nich góngake' ga gakgak dot ḻi ḻaže' benne' ka' zej nake' ka beḻa' žen chekze' Ḻe'. 13 Ki gaken na' zejte yeyakžo toze yógo'težo kan žejḻe'žo che Benne' Criston', Ẕi'n Dios, na' kan nónbia'žo-ne'. Gakžo waḻe, na' yeyakžo dot kan nakkze Benne' Criston'. 14 Biž gakžo ka x̱kwide' ka', kan zej nak benne' ka' ḻa' ẕchá'tegake' kan žóngake', na' zej nake' ka to da' zejen ḻaw nis yego, o ka to da' ẕche' bíte'teze be' žaken, na' ẕzi' ḻo ná'gake' bíte'teze diža' da' žsedle no benne' ḻégake', bennen' žon ḻáže'le' ḻégake' ḻen yeḻa' sina' chie', na' žone' ga ẕchíx̱gekle benách ka'. 15 Na'a, dan' nži'ilžo žo'o lježžo ka', žaḻa' wchaḻjžo da' naken dot da' li nich gak yeyakžo dot kan nak Benne' Criston', na' gakžo toze ḻen Ḻe', Bennen' nake' X̱ane dot beḻa' žen chie', da' nakžo žo'o. 16 Benne' Criston' žonkze' ga nžag chawe' beḻa' žen chie', da' nakžo žo'o, na' dot beḻa' žen chien' nžagen tẕen ni'a che da' žon toze beḻa' žen chien'. Kate' žonžo x̱chinžo to tožo žo'o, žo'o na' nžagžo beḻa' žen chien', na' doten ẕgolen, na' žaken dot ḻi ḻaže', kan zej žakže dot ḻi ḻaže' kan nži'ilžo lježžo ka'.

Yeḻa' nban kobe da' napžo dan' nakžo che Jesús

17 Ḻo wláz X̱anžon' žapa' ḻe'e da' ni, na' ẕdian' ḻo na'le, ẕnnia': biž gonle kan žongak benne' ka' bi zej nónbi'e Dios, benne' ka' žóngake' kan želzá' ḻáže'gakze', 18 na' zej nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake'. Dan' zej nake' benne' bi nnezle ka', na' zej non zižje ḻáẕdo'gake', che ḻen bi zej nzi'e yeḻa' nban da' žonn Dios chežo.

19 Bi žedoé'egekle'.

Bde kwíngake' nich góngake' da' ẕinnj.

Dot ḻáže'gake' žóngake' yógo'te da' kegle.

20 Benne' ka' bsédgekle' ḻe'e kan nak che Benne' Criston', bi bsédgekle' ḻe'e gonle kan žongak benách ki. 21 Da' naken dot da' li da' bénlele kan nak che Benne' Criston', na' da' nakle chie' Ḻe', žsédgeklen ḻe'e da' naken dot da' li da' zóaḻenen Jesusen'. 22 Le nna bia' yeḻa' benachze chele da' gokle zga'ale, dan' ẕnitlen ni'a che yeḻa' ẕze ḻaže' chele da' kegle dan' ben ḻáže'len ḻe'e. 23 Le yeyák kobe ḻo yichj ḻáẕdo'le, na' ḻo be' nákkzele. 24 Le si' yeḻa' benách kobe da' žon Dios kan nakkze' Ḻe', dan' ẕḻa' ḻawn dan' žonen ga žonle da' naken chawe', na' da' naken ḻi ḻaže'.

25 Che ḻen, biž gon ḻáže'le. Yógo'težo žaḻa' wcháḻjḻenžo lježžo ka' da' naken dot da' li, dan' nžagžo yógo'težo beḻa' žen che Benne' Criston'.

26 Cha' ža'le, bi žaḻa' gonle doḻa'. Bi ža'le scha. 27 Bi be gonle da' wnné x̱jon latje da' x̱iwe' nna bian' ḻe'e.

28 No benne' ẕbane' žaḻa' wsane' yeḻa' wbán chie', na' cheje' wen žin nich gata' chie' bi da' wneẕjwe' chegak benách yache' ka'.

29 Bi nne zi'le, san le nna da' naken chawe', da' gákḻenen no benne' yenlen', na' gonen ga gak chawe' che bennen'. 30 Bi gonle nyache' ḻaže' Dios Be' La'y, dan' nak bia' nakle che Dios dan' zoaḻen Dios Be' La'y na' ḻe'e, na' žin ža yeyóž yeslé' ḻe'e ḻo na' doḻa'.

31 Le kwas ládjwle ḻe'e:

Yeḻa' ẕge'el, na' yeḻa' ẕža'a,

na' yeḻa' ẕze ḻaže',

na' yeḻa' ẕdiḻe diža', na' yeḻa' wnné zi',

na' yógo'te da' kegle.

32 Žaḻa' gakle ži'i ḻaže', na' yeyache' ḻáže'lele lježle tole yetole, na' yenít ḻawle che lježle tole yetole, kan ben Dios, benít ḻawe' chele ḻe'e dan' nakle toze ḻen Benne' Criston'.

5

Kan žaḻa' gakgak benne' ka' zej nake' ẕi'n Dios

1 Dan' nakle ẕi'nkze Dios, na' Ḻe' nži'ile' ḻe'e, le we' ḻaže' gakle kan nake' Ḻe'. 2 Kan nak yógo'te da' žonle, žaḻa' ží'ilele lježle ka', kan Benne' Criston' bží'iḻe'ele' žo'o, na' bde kwine' ḻo yeḻa' got ḻo wlazžo žo'o. Ben kwine' ka to biado' žotžo-ba' ḻaw Dios ni'a che doḻa' da' nbága'žo. Ḻezka' goke' ka to da' ẕḻa' ẕix̱, da' žaz ḻaže' Dios, dan' ẕko'žo ḻo bkog la'y chie'.

3 Dan' nakle che Dios, bi gonle da' sban, na' bi gonle da' kegle, na' bi dan ḻáže'le yeḻa' gape. Naž bi gak nitó benne' bi da' nnie' chele. 4 Bi nnale da' sban o da' wen ḻaže' o diža' ka'ze, da' ka' bi žaḻa' gonle, san gakže chawe' ye'le Dios: “Žóx̱keno'.” 5 Ba nnézkzelele bi chaz nitó benne' gan ẕnna bia' Benne' Criston' tẕen ḻen Dios, bennen' žone' da' sban, o bennen' žone' da' kegle, o bennen' ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape. Bennen' ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape nake' ka to benne' ẕka'n ẕene' lo'a ka'. 6 Bi we'le latje no benne' gon ḻáže'le' ḻe'e ḻen da' bi naken dot da' li. Ni'a che doḻa' ki Dios gone' ẕia benne' ka' bi žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e. 7 Bi gónḻenle tẕen benách ki.

8 Zga'ale wyo'ole ḻe'e da' nak choḻ, san na'a yo'ole baní' che Dios, dan' nakle toze ḻen X̱anžon'. Le gon da' naken che banín', 9 dan' žon banín' ga gakžo ži'i ḻaže', na' ga wchaḻjžo da' naken dot da' li, na' ga gakžo chawe'. 10 Le we' ḻaže' nnézlele da' žaz ḻaže' X̱anžon'. 11 Bi gónḻenle tẕen benne' ka' žóngake' da' ẕinnj, dan' žóngake' gan nak choḻ, san le yebéj ḻawe' ḻaw dan' žóngake'. 12 Yedoé'elžo wchaḻjžo kan nak da' žongak benne' ka' ngáche'ze. 13 Kate' bi da' yebejžo ḻawe' ḻaw, gak bia' yógo'te kan zej naken, dan' gon da' nak baní' ga gak bia' yógo'ten. 14 Che ḻen nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan:

Bebán, le' na' ẕtaso'.

Wyase ladjw benne' gat ka'.

Benne' Criston' wza'ni'e chio'.

15 Le wia kwinle kan žonle. Bi gakle benne' bi žejní'igekle', san le gak benne' žejní'igekle'. 16 Le wkonle žin latje da' den chele dan' ba zoažo ža bi žak chawe' chežo. 17 Bi gakle benne' bi nnezle ka'. Le we' ḻaže' chejní'ilele da' žénele X̱anžon' gonlen. 18 Bi sóžlele, dan' gon yeḻa' ẕzožle ga nítlele to chi'ize. Le we' latje nna bia' Dios Be' La'y ḻe'e. 19 Le wchaḻjḻen lježle tole yetole, wkónlele žin salmo ka', na' da' ka' žoḻ-le che Dios, na' da' ka' žoḻ-le ni'a che Dios Be' La'y. Dot ḻáže'žo žaḻa' goḻžo che Dios da' wká'n ẕenen Ḻe'. 20 Le wkonle žin la X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' le ye' X̱ažo Dios: “Žóx̱keno'” ni'a che yógo'te da' žaken.

Kan žaḻa' gonžo chegak lježžo ka'

21 Le gon kan ẕnna x̱tiža' lježle tole yetole nich ki wká'n ẕenle Dios.

22 Ḻe'e, no'le ka', le gon kan ẕnna x̱tíža'gak benne' byo che chele, kan žaḻa' gonle kan ẕnna x̱tiža' X̱anžon'. 23 Ki žaḻa' gonle dan' ẕnna bia' to benne' byo ẕo'le' kan žon Benne' Criston', ẕnna bi'e benách chie' ka'. Benne' Criston' nake' Benne' žeslé' benách chie' ka', benne' ka' zej nžage' beḻa' žen chie' Ḻe'. 24 Kan žongak benách ka' che Benne' Criston' kan ẕnna x̱tiže'e, ḻezka' žaḻa' gongak no'le ka' kan ẕnna x̱tíža'gak benne' byo che chégake' ḻo yógo'te da' žaken.

25 Ḻe'e, benne' byo ka', le ži'il no'le che chele kan Benne' Criston' nži'ile' benách chie' ka', na' bde kwine' nich gote' ḻo wlázgake'. 26 Ki got Benne' Criston' nich wnnite'e benách chie' ka' ḻo na' Dios, na' zej nyaže' to ḻo nis da' naken x̱tiže'e. 27 Got Benne' Criston' ḻo wlázgake' nich gak wzíe' ḻégake' ḻaw Dios, zej nake' ka to laže' x̱tan, da' bi naken sban, na' bi x̱onjen, na' bi zoa nitó da' ẕchinnjen, dan' žone' ga gákgake' dot chawe', na' ga bi gak nitó benne' bi da' nnie' chégake'. 28 Le ži'il no'le che chele kan nži'il kwinle. No benne' byo nži'ile' ẕo'le, nži'il kwine'. 29 Bi zoa no benne' žon zi' kwine', san ẕwaw kwine', na' žape chi'i kwine', kan žon Benne' Criston' ḻen benách chie' ka', 30 benne' ka' zej nžage' beḻa' žen chie', na' žo'o nžagžo beḻa' žen chien'. Nakžo žo'o ka x̱peḻe'e, na' žit chie' ka'. 31 Ḻezka' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Che ḻen benne' byo žaḻa' wka'ne' x̱a x̱ne'e nich chejsóaḻene' no'le chie', na' da' chope' yeyákgake' ka toze benne'.” 32 Da' ni da' nyejwn ḻe'e yiche ẕḻoe'elen ḻaw to da' naken dot da' li, na' neda' žekla' ḻezka' ẕchaḻjen kan nak che Benne' Criston', na' chegak benách chie' ka'. 33 Ḻezka' ẕchaḻjen kan nak chele. Yógo'tele ḻe'e, benne' byo ka', žaḻa' ží'ilele no'le che chele kan nži'il kwinle, na' ḻe'e, no'le ka', žaḻa' gaple ba la'ne benne' byon' che chele.

6

1 Ḻe'e, x̱kwide' ka', žaḻa' gonle kan ẕnna x̱tíža'gak x̱a x̱na'le nich ki gonle kan ẕnna x̱tiža' X̱anžon'. Žaḻa' gonle da' naken chawe'. 2 Da' bchi'le Dios da' naken blo, dan' ẕchen' to da' bchebe ḻaže'e gone', naken da' ẕnnan: “Wdape ba la'ne x̱a x̱no'o, 3 na' gak chawe' chio', na' scha so' nbano' yežlyó nga.”

4 Ḻe'e, benne' ka' nakle x̱agak x̱kwide' ka', bi gonle ga ža'agak ẕi'nle ka', san le yesgól ḻégakbe', na' le seḻ-gakbe' snia, na' le wsedle-gakbe' kan žaz ḻaže' X̱anžon'.

5 Ḻe'e, nólele ḻe'e nakle benne' ndo'w ka', le gon dot ḻáže'le kan ẕnna x̱tíža'gak x̱anle ka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' le gape-gake' ba la'ne ḻo yeḻa' ẕžebe chele, na' le gon x̱chíngake' kan žaḻa' gonle x̱chin Benne' Criston'. 6 Le gon x̱chíngake', kégeze kate' ne ẕwíagake' ḻe'e, nich yežójzele chawe' ḻáwgake', san dot ḻáže'le le gon x̱chíngake' kan žaz ḻaže' Dios, kan žaḻa' gonle x̱chin Benne' Criston'. 7 Dot ḻáže'le le gon x̱chíngake', na' ki gaken, gonle x̱chin X̱anžon', na' kégeze x̱chingak benách ka'. 8 Nnézkzelele kan gon X̱anžon'. Yebi'e che chežo kan zej nak da' chawe' da' žonžo cha' nakžo benne' ndo'w ka', o cha' bi ndo'žo.

9 Ḻe'e, benne' ka' zej yo'o benne' ndo'w ka' ḻo na'le, le gon chawe' chegak wen žin chele ka', na' bi wchébele ḻégake'. Le chejsá' ḻaže' kan nak chele, yo'ole ḻo na' X̱anžo, Bennen' zoe' ya'abá che Dios, tḻebe kan nak chégake', na' Ḻe' bi ẕche'e kan žone' che to to benne' ka'.

Dios žonne' chežo da' ka' žon chóchgaken žo'o

10 Na'a, ẕí'na'do' ka', le gak choch dan' nakle toze ḻen X̱anžon', na' zoaḻen yeḻa' wak ẕen chie' ḻe'e. 11 Le gape chi'i kwinle, wkónlele žin da' ka' žonn Dios chežo, da' ka' žape chí'igaken žo'o, nich gak soale choch katen' yénele da' x̱iwe' gonen ga bága'le doḻa'. 12 Bi ẕdíḻ-ḻenzežo benách ka', benne' zej nake' beḻa', na' žit, san ẕdíḻ-ḻenžo yeḻa' wnná bia' chegak be' x̱iwe' ka', be' ka' želdán ḻo be'ze, na' žónḻengaken tẕen benne' ka' ẕnna biá'gake', na' benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia', na' benne' blo ka', be' ka' zej nnitan' yežlyó nga gan nak choḻ. 13 Che ḻen:

Le si' yógo'te da' ka' žonn Dios chežo, da' ka' žape chí'igaken žo'o, nich kate' žin ža katen' gak da' bi naken chawe' chežo, na' gak sóelelen, na' kate' yeyóž gonle ki, na' ga'nle choch.

14 Le soa choch.

Le si' da' naken dot da' li, da' gaken chele ka to yid da' nžejen ḻe'le.

Le gak chawe', na' da' naken chawe' gape chi'in ḻe'e kan žon to laže' žeje da' žape chi'in lcho'w to benne' žeje' ḻo wdiḻe.

15 Le soa ban ḻaže' nich gak wchaḻjle diža' chawen' da' ẕka'n žin yichj ḻáẕdo'žo ḻaw Dios, kan zoa ban ḻaže' to benne' žeje' ḻo wdiḻe, na' ẕleje' ẕele' ni'e.

16 Da' naken blo, yeḻa' žejḻé' chele che Benne' Criston' gaken chele ka to da' naken choch da' wzele ḻawle, nich bi gaḻa' da' ka' wsé da' x̱iwe' ḻe'e, da' ka' zej naken ka yag ntóche'do' ka' da' žia yi' ḻáwe'gaken.

17 Yeḻa' žeslá gaken chele ka to lo'o ya da' gape chi'in yichjle.

X̱tiža' Dios gaken chele ka to ya ntoche' da' žonn Dios Be' la'y chežo, nich wtíḻ-ḻenžon da' bi naken chawe'.

18 Le gon yógo'te da' ki, na' le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable-ne' gákḻene' ḻe'e.

Le wcháḻjḻenteze Dios, zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e.

Nich gonle da' ki, žaḻa' soale ban ḻaže', na' bi yedó ḻáže'le, na' nnáblele Dios gákḻene' benne' ka' zej nake' chie' Ḻe'. 19 Lewchaḻjḻen Dios, na' le nnable-ne' gákḻene' neda', na' wzejni'ile' neda' da' nnia' katen' žaḻa' wchaḻja', na' gone' ga gaka' wechóg ḻaže' katen' wchaḻja', nich gak wzejni'ila' benách ka' kan nak da' ngache' che diža' chawen'. 20 Dios bdie' ḻo na'a diža' chawen' nich wchaḻjan', na' dan' bena' ki nyejwa' liž ya nga. Le wchaḻjḻen Dios cha', na' le nnable-ne' gone' ga gaka' wechóg ḻaže' nich wchaḻja' diža' chawen', kan žaḻa' gona'.

Da' bchaḻj Pablo kate' ze ḻawte

21 Tíkiko, lježžo na' nži'ilžo-ne', na' žone' x̱chin X̱anžon' dot ḻaže'e, wḻoe'ele' ḻe'e dot kan žak chia' nga, na' kan žona'. 22 Che ḻen, seḻa'a-ne' gan zoale, na' wḻoe'ele' ḻe'e kan žaken cheto', na' gon choche' ḻe'e.

23 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le, na' gone' ga gata' chele yeḻa' nži'il da' nžagen yeḻa' žejḻé' chele che Benne' Criston', yógo'tele na' nakle chie' Ḻe'. 24 Dios gon chawe'e ḻe'e, yógo'tele na' nží'ilele X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' nak ḻi ḻaže' yeḻa' nži'il chele Ḻe'. Ka'kze gaken.

FILIPENSES

1

2

3

4

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ FILIPOS

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, ḻe'e na' žejḻe'le che Jesús, Benne' Criston', na' nólele žákḻenle benách chie' ka', na' nólele ḻe'e žape chi'ile ḻégake'. Zoale yež Filipos, na' nakle che Dios, na' nakle toze ḻen Jesusen'. X̱kwide' Timoteo žónḻenbe' neda' tẕen, na' nakto' wen žin che Jesusen'. 2 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Pablo ẕnnable' Dios gákḻene' benách ka' che Jesús

3 Žapa' Dios: “Žóx̱keno'” kate' ẕza' ḻaža'a chele ḻe'e. 4 Žebela' kate' ẕcháḻjḻena' Dios, na' ẕnnabla'-ne' gákḻene' ḻe'e 5 dan' žejsá' ḻaža'a kan bénḻenle neda' tẕen žin che diža' chawen'. Wzó ḻawle žonle žin na' ža na' bénlelen, na' žonlen na' zejte na'a ža. 6 Dios wzó ḻawe' žone' to da' naken chawe' ḻo yichj ḻáẕdo'le. Žx̱en ḻaža'a Ḻe' gónteze' ki na' zejte ža yeḻá' Jesús, Benne' Criston'. 7 Kan ẕza' ḻaža'a chele naken kan žaḻa' gona' dan' nží'iḻe'ela' ḻe'e. Yógo'tele žebéḻenlele da' žonn Dios chežo, na' ḻo be' nakkzle žónḻenle neda' tẕen kate' ne nyejwa' liž ya nga, na' ki gonle kate' žina' ḻawgak benne' yolawe' ka' nich wḻoe'ela' ḻaw, na' gon chi'a diža' chawen' che Benne' Criston'. 8 Nnézkzele Dios kan nží'iḻe'ela' ḻe'e. Naken kan Jesús, Benne' Criston', nží'iḻe'ekzele' žo'o. 9 Ẕnnabla' Dios gone' ga ží'iželele lježle ka', na' gónnḻi'e yeḻa' sina', na' yeḻa' žejní'il chele, 10 nich gak kwele da' nákḻe'eže chawe'. Cha' gaken ki chele, na' gakle dot chawe', na' bi gak nitó benne' bi da' nnie' chele ža na' yeḻá' Benne' Criston'. 11 Da' nakle nak bian' da' naken chawe' da' žon Benne' Criston' ḻo yichj ḻáẕdo'le nich ḻa' ḻaw yeḻa' baní' che Dios, na' nich ga'n ẕene' Ḻe'.

Zoažo nbanžo nich gakžo kan nak Jesús

12 Ẕí'na'do' ka', žénela' nnézlele da' ni: yógo'te da' goken chia' gókḻenen neda' nich gota' latje chia' bchaḻja' diža' chawen'. 13 Ka' goken, yógo'te ni'a na'gak benne' yolawe' ka' ḻen yezika' benne' ka', nnézgekle' nyejwa' liž ya nga dan' žona' x̱chin Benne' Criston'. 14 Dan' nyejwa' neda' liž ya nga, yeláte'ze ndachgak lježžo ka', benne' ka' nníta'gake' nga, zej nakže' benne' wechóg ḻaže' ka', na' žx̱en ḻáže'gake' X̱anžon', na' biž ẕžébegake' ẕcháḻjgake' x̱tiža' Dios.

15 Da' li baḻe' ẕcháḻjgake' che Benne' Criston' dan' ẕgé'egekle' neda', na' želdíḻ diže'e, san yebaḻe' ẕcháḻjgake' chie' dot ḻi ḻáže'gake'. 16 Benne' ka' ẕgé'egekle' neda' ẕcháḻjgake' che Benne' Criston' ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwíngake', na' kege dot ḻi ḻáže'gake'. Žénegekle' wsaka' zí'gake' neda' kate' ne nyejwa' liž ya nga. 17 Benne' dot ḻaže' ka', ḻo yeḻa' nži'il chégake' ẕcháḻjgake' chie' Ḻe', dan' nnézgekle' Dios na'kze bdie' ḻo na'a žin da' žona', ẕchaḻja' diža' chawen'. 18 Bi žonen ga že' zedla'. Žebela' dan' ẕcháḻjgake' che Benne' Criston' nákteze, cha' ẕcháḻjgake' dot ḻáže'gake' o cha' bi žóngaken' ki.

Na'a, žebéžela' 19 dan' nnezla' yelá' neda' ḻo da' žaken chia', nyejwa' liž ya nga, dan' ẕnnáblele ḻe'e Dios gaken ki, na' dan' žakḻen Dios Be' La'y neda'. Nake' Ḻe' Bennen' žseḻa' Jesús, Benne' Criston', chežo. 20 Ki žénela', na' žx̱en ḻaža'a Dios, gone' ga bi yedoe'ela', na' gone' ga gak wchaḻja' ḻo yeḻa' wechóg ḻaže', na' ḻo na'a neda' gá'nteze ẕen Benne' Criston' na'a ža, na' yógo'te ža da' zá'gaken, cha' gon byenen ḻa' gattia' o cha' soa' nbana'. 21 Kan žekla' neda', cha' zoa' nbana', naken nich gaka' kan nak Benne' Criston', na' cha' gata', gaken to da' nakžen chawe'. 22 Cha' gak gona' žin da' gákḻenen diža' chawen' che Benne' Criston' cha' soaza' nbana', bi nnezla' bile žaḻa' kwian'. 23 Nak zede kwian'. Žénela' gata' nich chejsóaḻena' Benne' Criston', da' gakžen chawe' chia', 24 san žonže byenen soaza' nbana' nich gak gákḻena' ḻe'e. 25 Dan' nnezla' naken ki, ḻezka' nnezla' gá'nḻena' ḻe'e nich gákḻena' ḻe'e nich gakže ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston', na' yebéželele dan' žejḻe'le chie' Ḻe'. 26 Ki naken, yedjsóaḻena' ḻe'e da' yoble, da' gonen ga chaz ḻáže'le Jesús, Benne' Criston', ni'a che da' gone', gákḻene' neda'.

27 Le we' ḻáže'ze gakle kan naken tḻebe ḻen diža' chawen' che Benne' Criston'. Ki gaken, cha' yedjwía' ḻe'e o cha' soa' zi'to', yenla' nakle choch, na' nakle toze kan žonle tẕen žin che da' žejḻe'žo, dan' zan' chežo ni'a che diža' chawen'. 28 Bi we'le latje benne' ka' bi ẕḻé'egekle' ḻe'e chawe' nich bi wchébegake' ḻe'e. Da' ni wḻoe'elen ḻégake' kwia yí'gake', san yelale ḻe'e, dan' gak bia' Dios žákḻenkze' ḻe'e. 29 Dios žonne' ḻe'e latje gonle x̱chin Benne' Criston', kégeze kan žejḻe'le chie', san ḻezka' kan ẕzáka'le katen' žonle x̱chinen'. 30 Na'a, gak gónḻenle neda' tẕen we' ḻáže'žo wchaḻjžo diža' chawen'. Bḻé'ekzelele kan wẕaka'a katen' bena' ki zga'ale, na' žénlele kan ḻezka' ẕzaka'a na'a.

2

Jesús goke' gax̱jw ḻaže', na' wẕi'e yeḻa' ẕen

1 Dan' Benne' Criston' žon choche' ḻe'e, na' ḻo yeḻa' nži'il chie' žeyache' ḻáže'le' ḻe'e, na' nakle toze ḻen Dios Be' La'y, na' nží'ilele lježle ka', na' žeyache' ḻáže'lele lježle tole yetole, 2 le gon ga yebéḻe'ežela'. Nich gonle ki, žaḻa' gakle toze ḻen lježle ka', na' gak toze kan nží'ilele lježle tole yetole. Ḻezka' žaḻa' gakle toze ḻo be' nákkzele, na' kan ẕza' ḻáže'le. 3 Kan nak da' žonle, bi be žaḻa' gonle ḻo yeḻa' ẕdan yeḻa' gape chele o nich wká'n ẕen kwinle, san cháwe'do' žaḻa' gonle yógo'te, na' bi géklele nákžele ḻe'e blo ka lježle ka'. 4 Ḻezka' le we' ḻaže' gak chawe' chegak lježle ka', na' kege chele ḻe'eze.

5 Žaḻa' gakle gax̱jw ḻaže' kan gok Jesús, Benne' Criston', gax̱jw ḻaže'. 6 Ḻe' nake' tḻebe kan nak Dios na'kze, san bi gokle' žaḻa' gon byene' ga'ne' tḻebe kan nak Dios. 7 Bzoakze' cheḻa'ale yógo'te da' wdape', na' ben kwine' ka to benne' ndo'w. Golje' kan žaljgak benách ka', na' goke' benách. 8 Katen' goke' benne', goke' gax̱jw ḻaže', na' bene' kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' gote'. Wdé'e ḻe'e yag kroze kan žak che to benne' wen da' ẕinnj. 9 Che ḻen Dios bechise' Ḻe', na' bene' ga nake' blo ya'abá chie', na' bzoe' chie' to la da' záka'žen ka yógo'te lagak benách ka'. 10 Ki ben Dios nich wzóa ẕibgak yógo'te benne' ka', benne' nníta'gake' ya'abá chie', na' yežlyó nga, na' ḻo latje choḻ, katen' yéngekle' la Jesusen'. 11 Yógo'tegake' nnágake' kwáselo nak Jesús, Benne' Criston', X̱ángake' nich ga'n ẕen X̱ažo Dios.

Žaḻa' gakžo ka da' ka' ẕgó'ogaken baní' yežlyó nga

12 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', kan bénlele da' wnnía' katen' wzóaḻena' ḻe'e, na'a žon byenžen gonle kan ẕnnía' kate' ne zoa' zi'to' gan zoale. Le gon x̱chin X̱anžon' na' zejte yeyóž yeslé' ḻe'e. Le gon ki ḻo yeḻa' ẕžebe chele Ḻe', na' ḻo yeḻa' žẕize. 13 Dios žonkze' žin ḻo yichj ḻáẕdo'le, na' žone' ga žénelele gonle da' žaz ḻaže'e Ḻe', na' ḻezka' žonne' yeḻa' wak chele nich gak gonlen.

14 Le gon yógo'te da' žaḻa' gonle, na' bi be nnele chen, na' bi tiḻ díža'le. 15 Ki žaḻa' gonle, nich bi gak nitó benne' bi da' nnie' chele, san nich gakle ḻi ḻaže' ẕi'n Dios, na' gakle dot chawe' yežlyó nga, gan zoale ladjw benách ka' bi zej nake' chawe', na' ẕzóagake' Dios cheḻa'ale. Ḻe'e ẕgo'le baní' ládwjgake' kan ẕgo'ogak belj ya'abá ka' baní' katen' nak choḻ nga. 16 Žonle ki kate' ẕchaḻjle diža' da' ẕbánḻenžo ḻáwgake'. Cha' ki gonle, na' gak yebéḻe'ela' ni'a che da' nákkzele ḻe'e ža na' yeḻá' Benne' Criston', dan' nnezla' kege dáche'ze wdía' gan ben ẕož gata', na' bénḻi'a žin. 17 Yeḻa' žejḻé' chele che Benne' Criston' naken to da' žaz ḻaže' Dios. Cheḻa' gon byenen gata' neda' nich gak ḻi ḻaže' yeḻa' žejḻé' chele chie' Ḻe', yebela', na' gak da' chawe' chia' neda' tẕen ḻen yógo'tele ḻe'e. 18 Ḻezka' žaḻa' yebélele ḻe'e, lježto' ka', dan' gak da' chawe' chele ḻe'e tẕen ḻen neda'.

Kan žongak x̱kwide' Timoteo, na' x̱kwide' Epafrodito

19 Cha' ki žénele X̱anžo Jesusen', žx̱en ḻaža'a ḻa' séḻa'tia' x̱kwide' Timoteo gan zoale, nich gak yebela' katen' yeḻa'be' nga, na' yedjloé'elbe' neda' kan žaken chele. 20 Tozbe' ḻebe' ẕza' ḻáže'be' kan ẕza' ḻaža'a neda', na' že' ḻáže'ḻe'ebe' ḻe'e. 21 Yógo'te benne' yezika' že' ḻáže'gake' da' naken chégakze'. Bi že' ḻáže'gake' x̱chin Benne' Criston'. 22 Nnézkzelele kan ben x̱kwide' Timoteon', bežojbe' chawe'. Bénḻenbe' neda' tẕen žin che diža' chawen', na' nakbe' chia' ka to x̱kwide' byo, žónḻenbe' x̱abe' tẕen žin. 23 Seḻa'a x̱kwide' Timoteon' gan zoale katen' nnezla' bi da' gaken chia' nga, 24 ḻa'kze žx̱en ḻaža'a X̱anžon' gone' ga ḻa' yedjwíatia' ḻe'e.

25 Ḻezka' žekla' žon byenen seḻa'a bi' lježžo Epafrodito gan zoale. X̱kwide' ni bénḻenbe' neda' tẕen žin che Benne' Criston', na' wdíḻ-ḻento' da' x̱iwe'. Ḻe'e bséḻa'kzele-be' ga zoa' ni nich gákḻenbe' neda'. 26 Ḻebe' žénekzelbe' yedjwíabe' ḻe'e, lježto' ka', dan' že' ḻáže'ḻe'ebe' ḻe'e dan' nnézlele wda'be' yižwé'. 27 Da' li wda'be' yižwé', na' gok gatbe', san Dios beyache' ḻáže'le'-be', na' kégeze ḻebe', san ḻezka' beyache' ḻáže'le' neda', nich bi gakže nyache' ḻaža'a ka naka' na'a. 28 Che ḻen, gónežela' seḻa'a-be' gan zoale nich gak yebélele da' yoble katen' yeḻé'elele-be', na' biž gak nyache' ḻaža'a neda'. 29 Le si' ḻo na'le-be' ḻo yeḻa' žebél chele, dan' nakbe' bi' lježžo žejḻe'be' che Benne' Criston'. Le gape ba la'ne yógo'te benách ka' zej nake' kan nakbe' ḻebe', 30 dan' ben ẕož chebe' gatbe' dan' benbe' x̱chin Benne' Criston', na' dan' gókḻenbe' neda' ḻo wlazle ḻe'e.

3

Da' naken dot chawe'

1 Na'a, ẕí'na'do' ka', le yebél dan' nakle toze ḻen X̱anžon'. Bi že' zedla' wzoja' chele da' yoble kan nak dan' bzoja' chele zga'ale, dan' gákḻenen ḻe'e. 2 Le gape chi'i kwinle chegak benne' ka' žóngake' da' ẕinnj. Zej nake' ka bia yix̱e' snia ka', benne' ka' žon byéngake' chog ḻo beḻa' chegak benne' byo ka' da' nak bia' nzí'gake' x̱tiža' Dios. 3 Da' nak bian' nzi'žo x̱tiža' Dios, dan' naken dot ḻi ḻaže', zóaḻenen žo'o. Dan' žejḻe'žo che Dios, yo'o Dios Be' La'y yichj ḻáẕdo'žo, na' žebelžo dan' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. Bi žx̱en ḻáže'žo to da' žiazen ḻo beḻa' žen chežo. 4 Ḻa'kze žx̱en ḻáže'žo naken ki, ḻezka' neda' de chia' to da' gak wx̱én ḻaža'a. Cha' zoa no benne' žekle' yelé' dan' zoa da' chawe' da' bene', neda' ba benža' ka da' ben bennen':

5 Wžóg ḻo x̱peḻa'a dan' nak bian' katen' goka' x̱ono' ža.

Golja' ladjw biche' ljež benne' Israel ka'.

Nbábḻena' ẕa'só Benjamín, ẕi'nkze Israel na'.

X̱a x̱na'a zej nake' benne' hebreo ka'.

Goka' benne' yodo' fariseo kan bka'n ẕena' Dios.

6 Be' ḻáže'ḻi'a x̱tiže'e ga bžinte wžía ḻaža'a benách ka' che Benne' Criston'.

Cha' wak to benne' gake' chawe' ḻaw Dios dan' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios, bi gok no benne' bi da' nnie' chia'.

7 Na'a, da ka' bx̱en ḻaža'a zga'ale, ba bzoan' cheḻa'ale dan' naka' che Benne' Criston'. 8 Kégeze da' ki, san ḻezka' bnnita' cheḻa'ale yógo'te da' zej den, nich gak gónbi'a X̱anžo Jesús, Benne' Criston', dan' záka'težen ka yógo'te da' ka'. Nich gónbi'a Ḻe' bnnita' cheḻa'ale yógo'te da' ka', na' žekla' zej naken ka bebe, nich gata' chia' da' žonn Benne' Criston' chežo, 9 na' nich gaka' toze ḻen Ḻe'. Beyaka' chawe', kege dan' žona' kan ẕnna x̱tiže'e, san Dios na'kze beyone' neda' chawe' dan' žejḻi'a che Benne' Criston', kan žeyone' chawe' yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'. 10 Žénezela' gónbi'a Benne' Criston', na' soaḻen yeḻa' wak che Dios neda', dan' bkonle' žin katen' besbane' Benne' Criston' ḻo yeḻa' got, na' nich gónḻena' Ḻe' tẕen, saka'a neda' kan wẕake'e Ḻe', na' nich soa' gata' kan gote' Ḻe', 11 dan' žx̱en ḻaža'a Dios, yesbane' neda' ḻo yeḻa' got.

Da' žonžo nich ḻa'žo latje chežo

12 Bi ẕnnia' ba napa' yógo'te da' ki da' gonn Dios chia', na' bi žekla' ba naka' dot chawe' ḻawe' Ḻe'. Na'a, žon byena' gata' chia' yógo'te da' ka' dan' ba wẕí' ḻo na' Jesús, Benne' Criston', neda'. 13 Ḻe'e, ẕí'na'do' ka', bi na' gapa' da' ki, san toze da' žon byena'. Ẕzaḻ ḻaža'a da' ba napa', na' žon byena' gata' chia' da' za'. 14 Žona' kan žon to benne' taría taría žitje' ḻo witje nich gata' chie' to da' yebéḻenle'. Ki žona' nich gata' chia' da' bḻiž Dios žo'o nich gatan' chežo ya'abá chie' dan' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston'.

15 Ki žaḻa' gonžo yógo'težo žo'o, nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻe'žo che Benne' Criston'. Cha' žéklele báḻele žaḻa' gonle to da' yoble, ẕnnabla' Dios wzejni'ile' ḻe'e. 16 Na'a, kan nak da' ba nzi' ḻo na'žo, žaḻa' góntezežon.

17 Ḻe'e, ẕí'na'do' ka', le gon kan žona' neda'. Ba bsedlto' ḻe'e kan žaḻa' gonle. Le wia kan žongak benne' ka' žóngake' kan bento' neto'. 18 Ba gožkza' ḻe'e zan chi'i, na' žapa' ḻe'e da' yoble ḻen yeḻa' ẕbeže chia', ẕnnia': da' žongak benne' zan žonen ga zej nake' ka benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Benne' Criston' chawe', dan' ẕzóagake' cheḻa'ale da' benkze' Ḻe' ḻe'e yag kroze. 19 Chjak benne' ka' žóngake' ki ḻo yi' gabíl dan' dios chégake' naken da' ẕzeze ḻáže'gake', na' ẕka'n ẕen kwíngake' ni'a che da' žóngake', da' ka' žaḻa' gonen ga yedoé'egekle'. Že' ḻáže'zegake' da' de yežlyó nga, 20 san žo'o že' ḻáže'žo da' de ya'abá che Dios gan nbabžo, na' ẕbezžo ža yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o, katen' yežoje' ya'abá che Dios. 21 Ḻe' wché'e beḻa' žen chežo, da' kwia yi'kzen, na' gone' ga yeyaken kan nak beḻa' žen chekze' Ḻe', da' soan to chi'ize. Ki gone' ḻen yeḻa' wak ẕen chie' da' wkonle' žin nich nna bi'e yógo'te.

4

Žaḻa' yebétezeḻenlžo X̱anžo

1 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', le gak choch kan žejḻe'le che X̱anžon'. Nží'iḻe'ela' ḻe'e, na' žénela' yedjwía' ḻe'e. Žonle ḻe'e ga žebela', na' nakle chia' ka to da' chawe' da' benn Dios chia'.

2 Ḻe'e, Ebodia ḻen Síntike, žáta'yoela' ḻe'e gakle toze kan žaḻa' gakgak benne' ka' zej nake' che X̱anžon'. 3 Na'a, lježa' ḻi ḻaže', žénela' gákḻeno' chope' ka', dan' bénḻengake' neda' tẕen žin, bchaḻjto' diža' chawen', na' bénḻengak Klemente ḻen yezika' lježa' ka', neto' tẕen. Ba zej nyejw lágake' ya'abá che Dios gan zej nyejw lagak benne' ka' ba de yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake'.

4 Le yebétezeḻenle X̱anžon'. Da' yoble, ẕnnia': Le yebél. 5 Le gak ži'i ḻaže' ḻen yógo'te benách ka'. Za' yeḻá' X̱anžon'.

6 Bi kwe' zedle, san le nnable Dios da' žiažjen chele, na' le yi'e: “Žóx̱keno'” ni'a che yógo'te dan' ẕnnable. 7 Dios wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le, kan ẕdetlen ka da' gak chejní'igekle benách ka'. Dan' ẕzoa žin yichj ḻáẕdo'žo gape chi'in yichj ḻáẕdo'le, na' da' ẕza' ḻáže'le, dan' nakle toze ḻen Jesús, Benne' Criston'.

Žaḻa' sa' ḻáže'žo da' naken chawe'

8 Da' žapa' ḻe'e kate' ze ḻawte, ẕí'na'do' ka', le sa' ḻáže'le che:

Da' ka' zej naken chawe'.

Da' ka' žon cháwe'gaken benách ka'.

Da' naken dot da' li.

Da' naken ḻi ḻaže'.

Da' žebéḻenlžo.

Da' naken dot ḻaže'.

Da' naken x̱tan.

Da' žaḻa' gapžon ba la'ne.

9 Le gon kan bsedla' ḻe'e, dan' wẕí' ḻo na'le, kan bcháḻjḻena' ḻe'e, na' kan bena' gan zoale. Dios, Bennen' žonne' chežo da' ẕka'n žin yichj ḻáẕdo'žo sóaḻene' ḻe'e.

Da' chawe' da' bengak benne' yež Filipos ka' che Pablo

10 Žebéḻenla' X̱anžon' dan' že' ḻáže'le ḻe'e neda' da' yoble. Bi ẕnnia' goḻ ḻáže'le neda', san bi na' gata' latje chele gákḻenle neda'. 11 Ḻezka', bi ẕnnia' ki dan' zoa bi da' žiážjela', dan' ba nsedla' chaz ḻaža'a da' dezen chia'. 12 Ba wdía' ḻo yeḻa' yache', na' ḻo yeḻa' wnni'a. Nsedla' soa' nákteze, cha' neljla' o ẕbiḻ ẕdona', na' cha' de chia' da' ẕenḻe'e o zoa bi da' žiážjela'. 13 Yógo'te ẕzáke'la' dan' Benne' Criston' žon choche' neda'. 14 Benle ḻe'e da' chawe' katen' gókḻenle neda', na' beyón ẕenle neda' katen' wẕaka'a.

15 Ḻe'e, benne' yež Filipos ka', nnézkzelele kan gok chia' ža na' katen' bezá'a gan nbab Masedonia, nich bejchaḻja' diža' chawen'. Ládwjgak benách ka' che Benne' Criston', bi wzóa no benne' gókḻene' neda', san ḻé'ezele gókḻenle neda'. Bséḻa'le chia' dan' bnéẕjwlen, dan' wẕí' ḻo na'le da' bzenla' ḻe'e. 16 Katen' wzóa' ḻo yež Tesalónika, to chope chi'i bséḻa'le dan' bnéẕjwlen chia' katen' byážjelan'. 17 Bi že' ḻaža'a bi da' si'an, san žénela' gáta'že chele da' yebéḻenlelen ya'abá che Dios. 18 Žapa' ḻe'e: ba wẕi'a yógo'te dan' bséḻa'le chia', na' wdetle ka da' byážjela'. Dan' bséḻa'le ḻo na' x̱kwide' Epafroditon' benen ga goken ki. Dan' bnéẕjwlen naken ka to da' ẕḻa' ẕix̱ da' ẕḻa'ten ḻaw Dios, na' ka to da' ẕgo'ožon ḻaw Dios da' žaz ḻaže'e Ḻe'. 19 Dios wneẕjwe' chele yógo'te da' žiážjelele, kan nak yeḻa' wnni'a da' žen' ya'abá chie', dan' nakle toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. 20 ¡Ga'n ẕénteze X̱ažo Dios! Ka'kze gaken.

Benách ka' che Jesús žápegake' “Padiox̱” ljéžgake' ka'

21 Ḻo wlaza' neda', le gape “Padiox̱” benne' ka' zej nake' che Dios ga na', dan' zej nake' toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. Lježžo ka' nníta'gake' nga, benne' ka' žónḻengake' neda' tẕen, žápegake' ḻe'e “Padiox̱.” 22 Ḻezka' yógo'te benne' ka' nníta'gake' nga, benne' ka' zej nake' che Dios, žápegake' ḻe'e “Padiox̱.” Ḻezka' benne' wen žin ka' nníta'gake' liž benne' ẕnna bi'e dot gan nbab Roma žápegake' ḻe'e “Padiox̱.”

23 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e yógo'tele ḻe'e. Ka'kze gaken.

COLOSENSES

1

2

3

4

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ COLOSAS

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1-2 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, nakle che Dios, na' nakle lježto' ka' žejḻe'le che Benne' Criston', na' zoale ḻo yež Colosas. Ẕnnabla' X̱ažo Dios gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le. Naka' wbás che Jesús, Benne' Criston', dan' žénele Dios gaka' ki. Bi' lježžo Timoteo žónḻenbe' neda' tẕen.

Pablo ẕcháḻjḻene' Dios, na' ži'e Ḻe': “Žóx̱keno'”

3 Kate' ẕcháḻjḻento' Dios, X̱a X̱anžo Jesús, Benne' Criston', žé'tezto'-ne': “Žóx̱keno'” ka nak chele, na' ẕnnablto'-ne' gon chawe'e ḻe'e 4 dan' benlto' kan žejḻe'le che Jesús, Benne' Criston', na' kan nží'ilele yógo'te benne' ka' zej nake' che Dios. 5 Ki žonle dan' žx̱en ḻáže'le da' bchebe ḻaže' X̱anžon' gonne' chele, Bennen' zoe' ya'abá che Dios, dan' bénlelen katen' bžin chele ḻe'e da' naken dot da' li che diža' chawen'. 6 Diža' chawen' bžinen chele kan ẕžinen dot yežlyó nga. Žonen žin, na' ẕze diža' chen dot yežlyó nga, tḻebe kan žaken gan zoale ḻe'e. Ki žaken ža ni'te katen' bénlelen, na' zejte na'a ža, na' da' li bénbia'le kan žon chawe' Dios žo'o. 7 Epafras bsedle' ḻe'e da' ni. Nake' benne' nži'ilžo-ne', na' žónḻene' neto' tẕen žin, na' ḻezka' nake' wen žin ḻi ḻaže' che Benne' Criston', na' žákḻene' ḻe'e. 8 Benne' ni bzenle' neto' kan nží'ilele lježle ka', da' gak gonlen dan' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e.

9 Che ḻen ḻezka' neto', ža ni'te katen' gókbe'elto' da' ni, na' zejte na'a ža bi žsento' ẕcháḻjḻento' Dios, na' ẕnnablto'-ne' gákḻene' ḻe'e, na' gone' ga gónbia'le dot da' žénekzele' Ḻe', na' wneẕjwe' chele dot yeḻa' žejní'il, na' yeḻa' sina' da' ẕgo'o Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'žo. 10 Ki ẕnnablto'-ne' nich gak gonle kan žaḻa' gongak benne' ka' zej nake' che X̱anžon', na' nich gak gonle yógo'te da' žaz ḻaže'e Ḻe', na' nich gak gonle yógo'te da' naken chawe', na' gakže ḻi ḻaže' kan nónbia'le Dios. 11 Ẕnnablto'-ne' gon choche' ḻe'e, na' wneẕjwe' chele yeḻa' wak chawe' chie', nich gak sóelele yógo'te da' žaken, na' nich gakle ẕen ḻaže', na' yebéḻe'elele. 12 Ḻo yeḻa' žebél chele le ye' X̱ažo Dios: “Žóx̱keno'” dan' bdie' ḻo na'žo gata' chežo latje ḻo baní' chie', nich gónḻenžo tẕen benne' ka' zej nake' che Ḻeze'. 13 X̱ažo Dios na'kze beslé' žo'o ḻo na' da' x̱iwe', dan' ẕnna bian' latje choḻ, na' bdie' žo'o gan ẕnna bia' Ẕi'nkze', Bennen' nži'ile'. 14 Ẕi'ne' na' beya'we' žo'o, katen' gote' ḻo wlazžo žo'o, na' benít ḻawe' chežo doḻa' da' wbága'žo.

Beyakžo toze ḻen Dios dan' got Jesús ḻo wlazžo žo'o

15 Benne' Criston' nake' tḻebe kan nak Dios na'kze, Bennen' bi gak ḻe'elžo. Wzoakze Benne' Criston' zga'ale' ka yógo'te da' ben Dios. 16 Ḻo na' Benne' Criston' ben Dios yógo'te da' zej den, da' ka' zej nnitan' ya'abá, na' da' ka' zej nnitan' yežlyó nga, da' ka' ẕḻe'elžon, na' da' ka' bi gak ḻe'elžon, da ka' zej naken latje blo ka', na' yeḻa' wnná bia', na' da' ka' nzi' ḻo ná'gaken yeḻa' ẕen, na' yeḻa' wak che ya'abá che Dios, na' che yežlyó nga. Ben Dios yógo'te da' ka' ḻo na' Benne' Criston' nich yebéḻenle' Ḻe' ḻégaken. 17 Benne' Criston' wzoakze' zga'ale' ka yógo'te da' zej den, na' yógo'ten nníta'gaken ni'a che yeḻa' wak chie' Ḻe'. 18 Benne' Criston' nake' X̱angak benách chie' ka', na' ẕneẕjwe' yeḻa' nban chégake'. Ḻezka' nake' Bennen' nežw bebane' to chi'ize ḻo yeḻa' got. Zga'ale' Ḻe' bebane' to chi'ize ḻo yeḻa' got nich gake' blo ḻawgak yógo'te da' zej den. 19 Ka' goken dan' wyáz ḻaže' X̱ažo Dios soa dot da' nakkze' Ḻe' ḻen Benne' Criston'. 20 Ni'a che da' ben Benne' Criston', Dios bene' ga gak gá'nḻengak Ḻe' chawe' yógo'te da' zej den, da' ka' zej nnitan' yežlyó nga, na' da' ka' zej nnitan' ya'abá. Beyone' ḻégaken toze ḻen Ḻekze' dan' bḻalj Benne' Criston' x̱chene' katen' gote' ḻe'e yag kroze.

21 Ḻe'e, zga'ale bkwásḻenle Dios, na' gokle ka benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Dios chawe' ḻo yichj ḻáẕdo'le ni'a che ẕia da' wbága'le, san na'a ba beyone' ḻe'e toze ḻen Ḻekze'. 22 Ka' goken dan' Benne' Criston' bde kwine', na' gote' ḻo wlazle ḻe'e nich gak wzíe' ḻe'e ḻaw Dios, nakle che Ḻeze', na' nakle dot chawe', na' bi gak nitó benne' bi da' nnie' chele. 23 Ki gaken cha' ga'nle choch kan žejḻe'le che Benne' Criston', na' gakle ka to yo'o da' že' ḻenen gže', na' cha' bi cha' ḻáẕdo'le kan žx̱en ḻáže'le diža' chawen' dan' bénlele, dan' ẕze diža' chen dot yežlyó nga dan' ben Dios ẕan ya'abá. Dios bzoe' neda', Pablo, nich gaka' wen žin che diža' chawen'.

Žin da' bde Dios ḻo na' Pablo

24 Žebela' na'a ni'a che da' ẕzaka'a nich gákḻena' ḻe'e, na' ḻo beḻa' žen chia' ẕzáka'ḻena' Benne' Criston' tẕen ḻo wláz beḻa' žen chie' Ḻe', da' naken benách chie' ka'. 25 Dios bene' ga naka' neda' wen žin chegak benách ka' che Benne' Criston', na' žona' x̱chin Dios, dan' bdie' ḻo na'a gona' nich gákḻena' ḻe'e, na' wzenla' ḻe'e dot kan nak x̱tiža' Dios. 26 Ẕzejni'ila' benách ka' da' ngache', dan' bgachen' ža ni'te, na' nitó benne' bi gok gónbi'en, san na'a Dios ba bzejni'ile' benách ka' zej nake' che Ḻeze' kan nak chen. 27 Dios gónekzele' gone' ga gónbia'gak benách zi'to' ka' kan nak yeḻa' wnni'a che dan' bgachen'. Ki ẕnna dan' bgachen': “Benne' Criston' nake' toze ḻen ḻe'e, na' nake' da' nak bian' gak chazle ḻe'e ḻo baní' chie'.”

28 Ẕchaḻjto' che Benne' Criston', na' žsa'to' ḻáže'gak yógo'te benách ka', na' žsedlto' ḻégake' ḻen yeḻa' žejní'il che Dios, nich gak wzeto' yógo'te benách ka' ḻaw Dios, zej nake' dot chawe' dan' zej nake' toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. 29 Nich gaken ki žona' žin, na' že' ḻaža'a yeyóž gona' da' ni, ẕkonla' žin dot yeḻa' wak, na' yeḻa' wnná bia', da' ka' žonn Benne' Criston' chia'.

2

1 Ljéža'do' ka', žénela' nnézlele že' ḻáže'ḻi'a gona' da' gákḻenen ḻe'e ḻen benách ka' nníta'gake' ḻo yež Laodisea, na' ḻezka' yógo'te benne' ka' bi na' ḻé'egekle' neda'. 2 Žona' ki nich gon chocha' yógo'tele ḻe'e nich gakle toze ḻo yeḻa' nži'il, na' gata' yeḻa' žebél chele, na' gaple dot yeḻa' wnni'a che yeḻa' žx̱en ḻaže' da' naken ḻi ḻaže', da' žonn yeḻa' žejní'il chežo. Ki žaken nich gónbia'le da' bgache' che X̱ažo Dios, dan' nakkzen Benne' Criston'. 3 Ḻo na' Benne' Criston' žebéḻenlžo dot yeḻa' wnni'a che yeḻa' žejní'il, na' yeḻa' sina' che Dios. 4 Da' ni žapa' ḻe'e nich bi gak no benne' gon ḻáže'le' ḻe'e, bennen' yénele' chejḻe'žo da' wen ḻaže'. 5 Ḻa'kze zoa' zi'to' gan zoale ḻe'e ḻo beḻa' žen chia', ḻo be' nakkza' žónḻena' ḻe'e toze, na' žebela' dan' ženla' že' cháwe'le, na' nakle choch kan žejḻe'le che Benne' Criston'.

6 Che ḻen, kan wẕí' ḻo na'le X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ḻezka' žaḻa' gonle yógo'te da' gonle, zóaḻene' Ḻe' ḻe'e. 7 Kan žon to yag, ẕzoan lwen gže', na' ḻezka' kan nyas to ze'e ḻo ḻenen, le soaḻen Benne' Criston'. Le soa choch kan žejḻe'le chie' Ḻe', kan ba bsédlele. Le yé'teze Dios: “Žóx̱keno'.”

Da' kobe da' nakžo dan' nakžo toze ḻen Jesús

8 Le gape chi'i kwinle nich bi we'le no benne' latje gon ḻáže'le' ḻe'e, bennen' wkonle' žin yeḻa' žejní'il chegak benách ka', na' diža' ka' ẕnnázegake' zej naken dot da' li, kan nak da' žónteze žongak benách ka', na' kan nak da' žsédgekle benách ka', da' naken che yežlyó nga, na' kege da' naken x̱tiža' Benne' Criston'.

9 Dot da' nakkze Dios zóaḻenen Benne' Criston' ḻa'kze beyake' benách, 10 na' ḻe'e naple dot da' nak Dios dan' nakle toze ḻen Benne' Criston', Bennen' ẕnna bi'e yógo'te benne' wnná bia' ka', na' benne' ka' bi da' nzi' ḻo ná'gake'. 11 Nžog ḻo beḻa' chegak benne' judío, benne' byo ka', da' ẕḻoe'elen nzi' ḻo ná'gake' x̱tiža' Dios, san ḻe'e, dan' nakle toze ḻen Benne' Criston', zoaḻen ḻe'e da' ẕḻoe'elen Dios nzi' ḻo ne'e ḻe'e, da' bi naken to da' nonen ḻo ni'a ḻo na'gak benách ka'. Benne' judío ka' ẕchóggake' to yiddo' chegak bi' byodo' ka', san ḻe'e, ba nde che dot yeḻa' benách chele da' bénḻenlen doḻa'. Ki naken chele dan' bénḻenle Benne' Criston' tẕen katen' gote' ḻe'e yag kroze. 12 Katen' bezoale ḻe'e nis bgáche'ḻenle Benne' Criston' tẕen ḻo yežw ba, na' bebánḻenle-ne' tẕen dan' bejḻe'le che Dios, ḻen yeḻa' wak chie' besbane' Benne' Criston' ḻo yeḻa' got. 13 Zga'ale gokle ḻe'e ka benne' gat ka' ni'a che doḻa' da' wbága'le, na' bi wzoaḻen ḻe'e da' ẕḻoe'elen Dios nzi' ḻo ne'e ḻe'e, san na'a Dios ba bene' ga zoale nbanle tẕen ḻen Benne' Criston', na' benít ḻawe' chele ḻe'e yógo'te doḻa' ka' da' wbága'le. 14 Dios bsoḻe' da' ka' wbága'žo, da' ka' zej nyejwn ḻe'e yiche ḻo da' bchi'le Moisés, da' ka' žesbága'gaken žo'o ẕia. Beké'e da' ka' wbága'žo, na' bde'en ḻe'e yag kroze ka to da' wbaga' Benne' Criston'. 15 Katen' got Benne' Criston' ḻe'e yag krozen', beké'e yeḻa' wnná bia' chegak be' x̱iwe' wnná bia' ka', na' chegak be' ka' nzi' ḻo ná'gaken yeḻa' wak che da' x̱iwe', dan' bḻoe'ele' dan' zej nakkze be' x̱iwe' ka', na' beké'e yeḻa' wnná bia' chégaken, katen' gote' ḻe'e yag kroze na'.

Žaḻa' we' ḻáže'žo da' naken che ya'abá che Dios

16 Che ḻen, bi we'le no benne' latje yesbage'e ḻe'e ẕia ni'a che da' že'j žawle, o dan' bi žápele ža lni da' žápegak benne' Israel ka', da' žápegake' kate' zoa byo' že'n ka', na' ža la'y ka' chégake'. 17 Yógo'te da' ki zej naken ka to bxin che da' žaḻa' gaken, na' ẕḻoé'ezegeklen da' napžo ni'a che Benne' Criston'. 18 Bi we'le no benne' latje gone' ga wnitle ḻe'e da' žeyaḻa' chele, bennen' žon byénḻi'e gakgak benne' ka' gax̱jw ḻaže', na' wka'n ẕéngake' wbás che ya'abá ka'. Ẕnnágake' bḻoe'el Dios ḻégake' da' ka' bi bḻé'egeklen', na' ẕka'n ẕen kwíngake' kan nak da' že'ze yíchjgake' ḻo yeḻa' benachze chégake'. 19 No benne' žone' ki bi nake' toze ḻen Benne' Criston', Bennen' nake' X̱anžon', na' Ḻe' ẕzoa choche' beḻa' žen chie', da' nakžo žo'o. Ẕwawen', na' žone' ga naken toze ni'a che da' zej ḻo žit ḻo bin, na' ẕgole beḻa' žen chie' na' kan žénele Dios wẕenen'.

20 Ḻe'e ba nátḻenle Benne' Criston' tẕen nich biž wchí'igekle da' wsedle ka' che yežlyó nga ḻe'e. ¿Biẕ chen' žonle kan ne nakle che yežlyó nga, na' žo'le latje ẕchí'igekle da' wsedle ka' chen ḻe'e? 21 Ki ẕnnagak da' wsedle ka' che yežlyó nga:

Bi wkonle žin da' ni.

Bi gawo' dan'.

Bi kano' yetó da' den.

22 Yógo'te da' ki kwia yí'gaken katen' ba bkonlžo ḻégaken žin. Ki zej nak da' ka' ẕchí'igekle benách ka', da' wsedle ka' nzi' ḻo ná'gake'. 23 Da' li, da' wsedle ki, žékgekle benách ka' zej napen yeḻa' žejní'il. Žóngaken ga ẕḻoe'el kwíngake' ka benne' yodo' ka', na' ka benne' gax̱jw ḻaže' ka', na' žsaka' zí'gake' beḻa' žen chégake', san da' wsedle ki bi žákḻengaken ḻégake' nich gak nna biá'gake' da' ka' ẕze ḻáže'gake' ḻo yeḻa' benachze chégake'.

3

1 Na'a, cha' ḻe'e bebánḻenle Benne' Criston' tẕen, le we' ḻaže' da' naken che ya'abá che Dios gan že' Benne' Criston' kwit ḻi ža che Dios, gan nake' blo. 2 Le sa' ḻaže' da' žaken ža'le, na' kege da' žaken yežlyó ngaze. 3 Naken chele ka ba natle, na' yeḻa' nban chele žape chi'i Benne' Criston' gan zoakze Dios. 4 Ḻe'e nbánḻenle Benne' Criston' tẕen. Kate' ḻa' ḻawe' Ḻe', naž ḻa' ḻawle ḻe'e tẕen ḻen Ḻe' ḻo baní' chie'.

Yeḻa' nban gole, na' yeḻa' nban kobe

5 Che ḻen, le gon ga kwia yi'gak da' zej zoaḻen ḻe'e, da ka' zej naken che yežlyó nga, da ka' zej naken:

Da' kegle, na' da' ẕinnj,

na' da' ẕze ḻáže'le da' kegle,

na' da' ẕze ḻáže'le da' naken sban,

na' yeḻa' ẕdan yeḻa' gape.

Ki žaḻa' gonle dan' no benne' ẕdan laže'e yeḻa' gape nake' tḻebe ka to benne' ẕka'n ẕene' lo'a ka', dan' bennen' ẕdan ḻaže'en bi ẕdan ḻaže'e Dios, na' bi gak wká'n ẕene' Ḻe' dot ḻaže'e. 6 Dan' žongak benách ka' da' ki, Dios gone' ẕia yógo'te benne' ka' bi žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e. 7 Ḻezka' benle ḻe'e doḻa' ki katen' wyo'ole ḻo ná'gaken. 8 Na'a, biž gonle da' ki:

Biž ža'ale, na' biž gekle lježle ka' zi'.

Biž gonle da' ẕia che no benne'.

Biž nne x̱íwe'le, na' biž wchaḻjle da' kegle.

9 Bi gon ḻáže'le lježle tole yetole dan' ba bka'nle da' gokle zga'ale, na' da' ka' benle zga'ale. 10 Ba nakle ḻe'e benách kobe ka', na' Dios žekobe' yichj ḻáẕdo'le nich yeyákžele kan nak Bennen' beyone' ḻe'e. Ki žaḻa' gonle nich gónbia'le Ḻe' dot kan nake' Ḻe'. 11 Dan' ba nakžo toze ḻen Benne' Criston':

Biž nakžo benne' zi'to' ka', na' benne' judío ka'.

Biž nakžo benne' ka' nžog ḻo beḻa' chégake' da' nak bian' zej nzi'e x̱tiža' Dios, na' benne' ka' bi nžog ḻo beḻa' chégake' dan' nak bian'.

Biž nakžo benne' ka' žejní'igekle', na' benne' ka' bi žejní'igekle'.

Biž nakžo benne' ndo'w ka', na' benne' bi zej ndo'e.

Na'a, Benne' Criston' nake' dot da' zakan', na' nake' toze ḻen yógo'težo.

12 Dios nži'ile' ḻe'e, na' wžekze' ḻe'e nich gakle che Ḻeze'. Che ḻen, žaḻa':

We' ḻáže'le lježle ka', na' gakle ži'i ḻaže',

na' gax̱jw ḻaže', na' kwide' ḻaže', na' ẕen ḻaže'.

13 Cha' žak diža' biẕjw tole ḻen yetole, le soele ḻen lježle tole yetole, na' le yenít ḻaw che lježle tole yetole kan ben Benne' Criston', benít ḻawe' chele ḻe'e. 14 Da' nakže blo ka yógo'te da' ki, žaḻa' ží'ilele yógo'te benách ka', dan' nak yeḻa' nži'il da' žonen žo'o toze, na' ḻi ḻaže'. 15 Le we' latje da' ẕka'n ži yichj ḻáẕdo'žo nna bian' yichj ḻáẕdo'le. Dan' ẕka'n žin yichj ḻáẕdo'žo žonn Dios chežo. Che ḻen bḻiže' ḻe'e, nich gakle toze ḻo beḻa' žen che Benne' Criston'. Le ye' Dios: “Žóx̱keno'.”

16 Le si' ḻo na'le x̱tiža' Benne' Criston' da' gaken chele ka to yeḻa' wnni'a ẕen. Dan' zoaḻen yeḻa' žejní'il che Dios ḻe'e, le wsedle, na' le wzejni'ile lježle tole yetole. Dot ḻáže'le le goḻ che Dios salmo ka', na' da' ka' žoḻ-le nich we ḻawle Ḻe', na' da' la'y ka' da' žoḻ-le, na' le ye' Dios: “Žóx̱keno'.” 17 Kan nak yógo'te da' žonle, da' naken da' ẕchaḻjlen o žin da' žonlen, le gon yógo'ten ḻo la X̱anžo Jesusen', na' le ye' X̱ažo Dios: “Žóx̱keno'” dan' nak Benne' Criston' toze ḻen ḻe'e.

Da' žaḻa' gonžo che lježžo ka' dan' nakžo che Jesús

18 Ḻe'e, no'le ka' nžag ná'ḻenle benne' byo ka', le gon kan ẕnna x̱tíža'gak benne' byo che chele, kan žaḻa' gonle, dan' nakle che X̱anžon'.

19 Ḻe'e, benne' byo ka' nžag ná'ḻenle no'le ka', le ži'il no'le che chele, na' bi wchébele-ne'.

20 Ḻe'e, x̱kwide' ka', le gon kan ẕnna yógo'te x̱tíža'gak x̱a x̱na'le. Da' ni žaz ḻaže' X̱anžon'.

21 Ḻe'e, nólele nakle x̱agak x̱kwide' ka', bi tetle seḻ-le ẕi'nle ka' snia, nich bi yex̱jw ḻáže'gakbe'.

22 Ḻe'e, nólele nakle benne' ndo'w ka', le gon kan ẕnna yógo'te x̱tíža'gak benne' x̱anle yežlyó nga. Kégeze gonle ki katen' ẕwíagake' ḻe'e kan žongak benne' ka' žénezegekle' góngake' ga chaz ḻáže'gak benách ka', san dot ḻáže'le le gon x̱chíngake' kan žaḻa' gongak benne' ka' ẕžébegake' Dios. 23 Kan nak yógo'te da' žonle, le gonen dot ḻáže'le, dan' gaken kan žonle x̱chin X̱anžon', na' kege kan žónzele x̱chingak benách ka'. 24 Ba nnézkzelele yebí'i X̱anžon' chele, na' wneẕjwe' chele da' ba bkwez Dios chegak benne' ka' zej nake' ka ẕi'nkze' ka'. Ki gaken dan' žonle x̱chin X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 25 No benne' žone' da' kegle, yebí'i X̱anžon' che bennen' kan nak da' kegle da' bene', dan' bi wchá' Dios kan žaḻa' yebi'e che chegak benách ka'.

4

1 Ḻe'e, nólele nakle x̱angak benách ka', le gon da' naken chawe', na' da' naken ḻi ḻaže', kan ẕkónlele žin benne' wen žin chele ka'. Le chejsá' ḻaže' ḻezka' zoa X̱anle ya'abá che Dios.

2 Ḻe'e, yógo'tele, le wcháḻjḻenteze Dios. Le sóateze wcháḻjḻenle-ne', na' le yi'e: “Žóx̱keno'.”

3 Kate' ne ẕcháḻjḻenle Dios, ḻezka' le nnable' gákḻene' neto', nich wneẕjwe' neto' latje wchaḻjto' x̱tiža' X̱anžon', nich gak wzejni'ilto' benách ka' da' ngache' kan nak che Benne' Criston'. Dan' žona' ki nyejwa' liž ya nga. 4 Ḻezka' le nnable Dios wneẕjwe' neda' latje wzejni'ila' benách ka' da' ngachen' kan žaḻa' gona'.

5 Ḻo yeḻa' žejní'il chele, le gon da' žonle ḻawgak benne' ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Le wkonle binlo žin ža ka' gonn Dios chele nich gonle x̱chine'. 6 Žaḻa' wchaḻjle diža' cháwe'do' ka' nich sí'gaken benách ka', kan ẕži'ižo beḻa' zede' nich gaken dẕi', na' ki nnézlele kan žaḻa' yecheble, bi da' ye'le to to benne'.

Benách ka' che Jesús žápegake' “Padiox̱” ljéžgake' ka'

7 Tíkiko wzenle' ḻe'e da' žaken chia' nga. Nake' lježžo nži'ilžo-ne'. Ḻezka' nake' wen žin ḻi ḻaže' che X̱anžon', na' žónḻene' neda' tẕen žin chie' Ḻe'. 8 Che ḻen žseḻa'a-ne' gan zoale, nich wzenle' ḻe'e da' žaken chia', na' gon choche' ḻe'e. 9 Onésimo, lježžon' nbábḻene' ḻe'e chéjḻene' ḻe' tẕen. Ḻezka' nake' lježžo nži'ilžo-ne', na' žejḻi'e che X̱anžon'. Chope' ki wzéngekle' ḻe'e yógo'te da' žaken nga.

10 Aristarko, benne' nyéjwḻene' neda' tẕen liž ya nga žape' ḻe'e “Padiox̱.” Ḻezka' x̱kwide' Markos, bi' byo che no'le zan Bernabé, žápebe' ḻe'e “Padiox̱.” Ba goža' ḻe'e da' žaḻa' gonle nich gákḻenle x̱kwide' Markos na'. Cha' ḻa'be' gan zoale, le gape-be' ba la'ne. 11 Ḻezka' bennen' zoe' nga, bennen' lie' Jesús, na' zoa yetó le' Justo, žape' ḻe'e “Padiox̱.” Zej nnita' benne' zan, benne' judío ka', žejḻé'gake' che Benne' Criston', san chonnze' ki ladjw benne' judío ka' žónḻengake' neda' tẕen žin che x̱tiža' Dios, na' žeyón ẕénḻe'egake' neda'. 12 Epafras, bennen' nbabe' ḻe'e, na' nake' wen žin che Benne' Criston', žape' ḻe'e “Padiox̱.” Dot ḻaže'e ẕcháḻjḻene' Dios, na' žáta'yoetezle' Ḻe' gon chawe'e ḻe'e nich gakle ḻi ḻaže', na' sóatezle gonle yógo'te da' žénekzele Dios. 13 Ẕzoa lia' kan nak che Epafras na', že' ḻaže'e ḻe'e, na' ḻezka' benne' ka' nníta'gake' ḻo yež Laodisea, na' ḻo yež Hierápolis. 14 Demas žape' ḻe'e “Padiox̱” na' ḻezka' Lukas, bennen' žeyone' benách ka', žape' ḻe'e “Padiox̱” na' nži'ilžo-ne'.

15 Le gape “Padiox̱” lježžo ka' nníta'gake' ḻo yež Laodisea, na' ḻezka' Ninfas ḻen benne' ka' che Benne' Criston', benne' ka' ẕdóbgake' liže'. 16 Kate' yeyóž goḻ-le yiche ni gan zoale, le gon ga góḻgaken benách ka' che Benne' Criston' nníta'gake' lo yež Laodisea. Le goḻ ḻe'e yichen' séḻa'gak benách Laodisea ka' chele. 17 Le ye' Arkipo: “Be' ḻaže' gono' žin da' bde X̱anžon' ḻo no'o.”

18 Neda', Pablo, ẕzojkza' díža'do' ni ḻe'e yiche, ẕnnia': žapa' ḻe'e “Padiox̱.” Le chejsá' ḻaže' kan žak chia' ga nyejwa' liž ya ni. Ẕnnabla' Dios gon chawe'e ḻe'e. Ka'kze gaken.

1 TESALONISENSES

1

2

3

4

5

DIŽA' NEŽW DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ TESALÓNIKA

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, nakle che Benne' Criston', na' zoale ḻo yež Tesalónika. Nakle toze ḻen Dios, na' ḻezka' ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. Silbano ḻen x̱kwide' Timoteo žónḻengake' neda' tẕen. Ẕnnabla' X̱ažo Dios, na' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Da' nak bia' žejḻe'gak benne' Tesalónika ka' che Dios

2 Žé'tezto' Dios: “Žóx̱keno'” kate' žejsá' ḻáže'to' kan nak chele yógo'tele. Žejsá' ḻáže'tezto' ḻe'e, na' zoa da' ẕnnablto' Dios ni'a chele katen' ẕcháḻjḻento'-ne'. 3 Žejsá' ḻáže'tezto' ḻaw X̱ažo Dios kan nak da' žonle dan' žejḻe'le che Benne' Criston', na' kan nak žin da' žonle dan' nží'ilele-ne', na' kan náktezle choch dan' žx̱en ḻáže'le X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 4 Ḻe'e, lježto' ka', Dios nži'ile' ḻe'e, na' nnezlto' wžekze' Ḻe' ḻe'e. 5 Ki naken dan' wẕí' ḻo na'le diža' chawen', da' ẕchaḻjton'. Kege ḻen díža'ze, san ḻezka' ḻen yeḻa' wak bžinen chele, na' Dios Be' La'y ben chochen', na' dot ḻáže'le bx̱en ḻáže'len. Nnézkzelele kan gokto' gan zoale ḻe'e dan' nži'ilto' ḻe'e.

6 Ḻe'e bcha' kwinle, na' žonle kan žonto' neto', na' ḻezka' kan ben X̱anžon', dan' wẕí' ḻo na'le x̱tiže'e, na' ḻa'kze wẕáka'ḻe'ele, bebélele dan' yo'ole Dios Be' La'y. 7 Ki naken, ba nakle to da' nak bian' ḻawgak yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Masedonia, na' gan nbab Akaya. 8 Ki naken dan' wzé x̱tiža' X̱anžon' ḻo na'le ḻe'e. Kégeze gan nbab Masedonia, na' gan nbab Akaya, san ḻezka' yógo'te latje wzé diža' kan žejḻe'le che Dios. Ki naken, bi žon byenen bi da' nnato', 9 dan' ḻa' ḻégakze benne' ka' ẕzéngekle' neto' kan wdaple neto' ba la'ne, na' kan bcha' kwinle, na' wléj yichjle lo'a ka', na' beyakle che Dios nich gonle x̱chin Dios ban, Bennen' nakkze' Dios. 10 Na'a, ẕbezle ža yeḻá' Ẕi'n Dios, yežoje' ya'abá che Dios. Dios na'kze besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got. Benne' ni nake' Jesusen', Bennen' žeslé' žo'o ḻo doḻa', nich bi soa da' gonen ga gon Dios žo'o ẕia ža da' zan'.

2

X̱chin Dios da' ben Pablo ḻo yež Tesalónika

1 Ḻe'e, lježto' ka', nnézkzelele žin che Dios da' benton' katen' wzóaḻento' ḻe'e bi goken dáche'ze. 2 Nnézlele kan gok cheto' ḻo yež Filipos, kan wẕáka'to', na' bengak benne' ka' neto' ẕia. Naž katen' bḻa'to' gan zoale ḻe'e gokto' wechóg ḻaže' dan' wzoaḻen Dios chežo neto', na' bzenlto' ḻe'e diža' chawen' da' bde Dios ḻo na'to'. Ki bento' ḻa'kze benne' wláž chele ka' bží'igake' che x̱tíža'to'. 3 Katen' bzenlto' ḻe'e x̱tiža' Dios, bchaḻjto', kege dan' nchíx̱elto', na' kege dan' gónelto' si'to' bi da' den chele, na' bi ben ḻáže'lto' ḻe'e. 4 Dan' žx̱en ḻaže' Dios neto', bdie' ḻo na'to' wchaḻjto' diža' chawe' chien', na' kíte'ze ẕchaḻjton'. Bi benton' nich chaz ḻáže'gak benách ka' da' žonto' san nich chaz ḻažen' Dios, Bennen' ẕchi'a ḻaže'e da' yo'on yichj ḻáẕdo'žo. 5 Nnézkzelele batkle bcháḻjḻento' ḻe'e da' wká'n ẕenen ḻe'e, na' bi bebéj chawe' kwinto' kan žon no benne' žénele' si'e da' de chele. Nnézkzele Dios naken ki. 6 Bi wdiljto' yeḻa' ẕen da' naken che yežlyó nga, dan' wka'nle ḻe'e neto', na' kege da' wka'ngak benách ka' neto'. Ḻa'kze nzi' ḻo na'to' ye'to' ḻe'e bi da' gonle dan' nakto' wbás ka' bseḻa' Benne' Criston', 7 wzóaḻento' ḻe'e ḻo yeḻa' ži'i ḻaže', na' bento' kan žongak x̱na'gak bi' že'ndo' ka', no'le ka' žape chí'igake' ḻégakbe' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže'. 8 Ka' goken, bží'iḻe'elto' ḻe'e, na' zejte gónelto' wdeto' ḻo na'le, kégeze diža' chawen' che Dios, san yeláte'ze bi goken wdekzto' ḻo na'le yeḻa' nban cheto', dan' nží'iḻe'elto' ḻe'e. 9 Žejsá' ḻáže'le, lježto' ka', kan goken katen' bzenlto' ḻe'e diža' chawen' che Dios, kan béntezto' žin zede, na' ḻawe' ža, na' yele bento' žin nich bi wsaka' zi'to' nitole ḻe'e.

10 Ḻe'e, lježto' ka' žejḻe'le che Benne' Criston', gak wzóa lile ḻe'e kan bento', na' nnézkzele Dios kan wdáḻento' ḻe'e dot kan žaz ḻaže' Dios, na' dot cháwe'do', na' kan bi gak nitó benne' nnie' chen. 11 Ḻezka' nnézlele kan bento' kan žon to x̱a x̱kwide' ka' chegak ẕi'ne' ka', bcháḻjḻento' ḻe'e, na' ben chochto' ḻe'e to tole. 12 Bsa'to' ḻáže'le gonle kan žaḻa' gon no benne' nake' che Dios. Ḻekze' bḻiže' ḻe'e nich gak chazle gan ẕnna bi'e Ḻe' ḻo baní' chie'.

13 Che ḻen ḻezka' žé'tezto' Dios: “Žóx̱keno'.” Ki žonto' dan' wẕí' ḻo na'le x̱tiža' Dios da' bénlele, dan' bzenlto' ḻe'e. Wẕí' ḻo na'len, kege ka x̱tiža' benachze, san kan da' li naken, x̱tiža' Dios naken. X̱tiže'e na' žonen žin ḻo yichj ḻáẕdo'le ḻe'e, ḻe'e na' žejḻe'le che Benne' Criston'. 14 Ḻe'e, lježto' ka', žaken chele kan žaken chegak benách ka' che Dios, benne' ka' zej nake' che Jesús, Benne' Criston', na' nníta'gake' gan nbab Judea. Ki naken dan' ba wẕáka'ḻe'ele ḻo na'gak benách wláž chele ka', tḻebe kan wẕáka'gake' ḻégake' ḻo na'gak benách wláž chégake' ka', benne' ka' zej nake' benne' judío ka'. 15 Benne' judío ka' bétgake' X̱anžo Jesusen', na' ḻezka' bétgake' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Ḻezka' belbía ḻáže'gake', na' blággake' neto'. Bi žóngake' da' žaz ḻaže' Dios, dan' bi ẕḻé'egekle' chawe' yógo'te benách zi'to' ka'. 16 Ḻezka' žséjwgake' x̱nezto' neto', nich bi wcháḻjḻento' benách zi'to' ka', benne' ka' bi zej nbábḻene' ḻégake'. Ki žóngake' dan' ẕcháḻjḻento' ḻégake' nich yelágake'. Ki žaken, ẕzántezgake' doḻa' ka' da' zej nbage'e, na' ba zej nbage'e ẕia da' gonen ga chog Dios chégake' kwia yí'gake'.

Pablo žénele' chejwíe' lježžo ka' ḻo yež Tesalónika

17 Na'a, lježto' ka', žak nyache' ḻáže'to' kan žaken che to benne' wzebe dan' ben byene soato' zi'to' gan zoale ḻe'e to chi'ido', san ḻa'kze bi ẕḻe'elto' ḻe'e, bi na' gaḻ ḻáže'to' ḻe'e. Che ḻen, žéneželto' yeḻe'elto' ḻe'e, dan' žak ḻáže'ḻe'eto' gonton'. 18 Che ḻen ḻezka' gónelto' yidto' gan zoale, na' neda', Pablo, da' li be' ḻaža'a yida' ga na' chope chonne chi'i, san bsejw da' x̱iwe' x̱nezto'. 19 ¿Biẕkze da' žonen ga žx̱en ḻáže'to', o da' žon ga žebelto', o da' chawe' da' žaḻa' gapto', da' yebéḻenlto' ḻaw X̱anžo Jesús, Benne' Criston', katen' yeḻé'e? ¿Kege ḻe'ekze na'? 20 Ḻe'ekze nakle da' žonen ga žak cheto' yeḻa' ba nez ẕen, na' da' žonen ga žebelto'.

3

1 Che ḻen, kate' biž gok soelton', na' ben x̱tíža'to' ga'nto' chopto' ḻo yež Atenas, 2 na' bséḻa'to' bi' lježžo, Timoteo, gan zoale. Nakbe' bi' wen žin che Dios, na' žónḻenbe' neda' tẕen ẕchaḻjto' diža' chawen' che Benne' Criston'. Bséḻa'to'-be' gan zoale nich gon chochbe' ḻe'e, na' wzejni'ilbe' ḻe'e kan žaḻa' chejḻe'le che Benne' Criston', 3 nich bi gak chope ḻaže' no benne' ládjwle ḻe'e ni'a che da' žsaka' zi'gak benách ki neto', dan' nnézkzelele zoažo yežlyó nga nich soelžo da' ki. 4 Ḻezka' katen' wzóaḻento' ḻe'e, bzenlto' ḻe'e kan za' gak chežo da' wsaka' zí'gake' žo'o kan ba goken cheto', na' nnézkzelelen. 5 Che ḻen, katen' biž gok soelan', na' bseḻa'a x̱kwide' Timoteon' gan zoale nich yedjzenlbe' neda' kan nak chele, kan žejḻe'le che Benne' Criston', na' cha' da' x̱iwe', ben' žonen ga bága'gak benách ka' doḻa', bi bden ḻe'e nez doḻa', na' cha' žin da' bento' gan zoale bi beyák dáche'ze.

6 Kate' bezá' x̱kwide' Timoteon' gan zoale, na' bežinbe' ga zoato' neto' ni, bzenlbe' neto' da' chawe', dan' gožbe' neto' kan žejḻe'le che Benne' Criston', na' kan nží'ilele lježžo ka', na' kan ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chele žejsá' ḻáže'tezle neto', na' ḻezka' kan žak ḻáže'le yeḻé'elele neto', kan neto' ḻezka' žak ḻáže'to' yeḻe'elto' ḻe'e. 7 Che ḻen, lježto' ka', katen' wẕáka'to' yógo'te da' ka', na' da' zan da' goken cheto', naž gok da' beyón ẕenen neto' katen' benlto' kan žejḻe'le ḻe'e che Benne' Criston'. 8 Na'a, beyák ḻáže'to' dan' ženlto' zoale choch ḻo da' žejḻe'le che X̱anžon'. 9 ¿Nakx̱kze gak ye'to' Dios: “Žóx̱keno'” kan žaḻa' gonto' ni'a che yógo'te da' ka' žóngaken ga žebéḻe'elto' ḻaw Dios chežo ni'a che da' nakle ḻe'e? 10 De chgi' žḻižto' Dios, ẕnnablto'-ne' ḻawe' ža, na' yele, nich gak yeḻe'elto' ḻe'e, nich gak wsa'to' da' žiážjelele kan nak da' žejḻe'le che Benne' Criston'.

11 Na'a ẕnnablto' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ko'e neto' nez nich yidto' gan zoale. 12 Ḻezka' ẕnnablto' X̱anžon' gone' ga gole, na' gak ḻi ḻaže' kan nží'ilele lježle tole yetole, na' kan nží'ilele yógo'te benách ka', kan neto' ḻezka' nži'ilto' ḻe'e. 13 Ḻezka' ẕnnablto'-ne' gone' ga gak choch, na' dot chawe' yichj ḻáẕdo'le ḻaw X̱ažo Dios kan naken tḻebe ḻen da' nak la'y, na' gone' ki na' zejte ža yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', tẕen ḻen benách la'y chie' ka'.

4

Da' žonžo da' žaz ḻaže' Dios

1 Yetó da' žon byenen, lježto' ka', ni'a che X̱anžo Jesusen' žáta'yoelto' ḻe'e, na' ẕchí'leto' ḻe'e nich gonle kan nak da' ba bsedlto' ḻe'e kan žaḻa' gonle da' žaz ḻaže' Dios. Kan ba žonle, ka'kze žaḻa' góntezle.

2 Ba nnézkzelele da' ka' gožto' ḻe'e gonle, dan' wnnato' ḻo wláz X̱anžo Jesusen'. 3 Da' žénele Dios naken gakle che Ḻeze', na' biž gonle da' kegle. 4 Nnézlele to tole kan žaḻa' sóaḻenle no'le che chele kan naken tḻebe ḻen da' nak la'y, na' gaple ḻégake' ba la'ne. 5 Bi žaḻa' sóaḻenle no'le chele ḻo yeḻa' ẕze ḻaže' da' sban, kan žongak benách ka' bi zej nake' che Dios, na' bi zej nónbi'e Dios. 6 Kan zej nak da' ki, bi žaḻa' nitó benne' tetle gone', na' bi gon ḻáže'le' lježe' ngáche'ze, dan' chog X̱anžo na'kze chegak yógo'te benne' ka' žóngake' da' ki kwia yí'gake', dan' gone' kan ba gožto' lježto' ka', na' bzenlton' ḻe'e. 7 Dios bḻiže' žo'o, nich biž gonžo da' kegle, na' nich gakžo dot chawe' ḻawe' Ḻe'. 8 Ki naken, no benne' ẕzoe' cheḻa'ale da' ni, kege benachze ẕzoe' cheḻa'ale, san Dios na'kze ẕzoe' cheḻa'ale, dan' bseḻa' Dios Dios Be' La'y nich sóaḻene' žo'o, na' Ḻekze' ẕnne' da' ni.

9 Bi žon byenen wzoja' chele ḻe'e ḻe'e yiche kan žaḻa' ží'ilele lježle ka', dan' Dios na'kze ba bsedle' ḻe'e kan žaḻa' ží'ilele lježle tole yetole. 10 Da' li nží'ilele yógo'te lježžo ka', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Masedonia. Na'a, žáta'yoelto' ḻe'e, lježto' ka', nich ží'iželele yógo'te lježle ka'. 11 Ḻezka' žáta'yoelto' ḻe'e we' ḻáže'le kwezle cháwe'do', na' gonle da' ka' bde Dios ḻo na'kzle, na' gonkzle žin kan ba gožto' ḻe'e žaḻa' gonle. 12 Gožto' ḻe'e ki nich gak gonle da' naken cháwe'do' ḻawgak benne' ka' bi zej nbábḻene' ḻe'e, na' ki gaken, bi be yážjelele ḻe'e.

Kan gak katen' yeḻá' X̱anžo Jesús

13 Ḻezka', lježto' ka', žénelto' nnézlele kan nak chegak benne' gat ka', nich bi gak nyache' ḻáže'le kan žaken chegak yezika' benách ka', benne' ka' bi žx̱en ḻáže'gake' yebangak benne' gat ka'. 14 Cha' žejḻe'žo got Jesusen', na' bebane', ḻezka' žaḻa' wx̱én ḻáže'žo Dios, gone' ga benne' gat ka' yeḻá'gake' tẕen ḻen Jesusen', benne' ka' bejḻé'gake' chie' Ḻe'.

15 Che ḻen ẕzenlto' ḻe'e x̱tiža' X̱anžon' da' ẕnnan ki: “Žo'o, benne' ka' ne zoažo nbanžo, na' nga'nžo kate' žinže ža yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', bi chejchagžo Benne' Criston' zgá'aležo kate' góngaken benne' ka' ba gótgake'.” 16 Ki gaken dan' X̱anžo na'kze žoje' ya'abá che Dios, na' yetje' nga, na' yenle chi'e dan' ḻen yeḻa' wnná bia' wḻiže', na' ḻezka' yenle chi'i wbás blo che ya'abá, na' ḻezka' yenle lozba' na' che Dios, na' yebangak benne' ka' ba gótgake', benne' ka' bejḻé'gake' che Benne' Criston'. 17 Naž žo'o, benne' ka' ne zoažo nbanžo, na' nga'nžo yežlyó nga, wchise' žo'o tẕen ḻen ḻégake' ḻo bejw ya'abá nich chejchagžo X̱anžon' ḻo be'ze. Ki gaken, sóaḻentezžo X̱anžon'. 18 Che ḻen, le yeyón ẕen ḻježle tole yetole kan zej nak da' ki.

5

1 Na'a, kan nak ža na' o yelen' katen' gakgak da' ki, bi žon byenen wzoja' chele ḻe'e ḻe'e yiche, lježto' ka'. 2 Ḻe'e ba nnézkzelele kan gak ža kate' yeḻá' X̱anžon'. Katen' yežine', kon yeḻa'kze' kan ẕḻa' to benne' wbán žel. 3 Kate' nnagak benách ka': “Ẕga'n cháwe'žo, na' bi be gaken chežo” naž ḻa' žinte da' wžía yin' ḻégake', dan' gaken chégake' kan ẕḻa' da' ẕzaka' to no'le za' galj bi' že'n chie', na' bi yelá nitó benne' ladjw benách ka' nníta'gake' yežlyó nga katen' gak dan' žaḻa' gaken. 4 Na'a, lježto' ka', bi nchoḻ-le, na' che ḻen bi žin ža na' chele ngáche'ze kan ẕḻa' benne' wbán. 5 Yógo'tele nakle benách ka' che baní', na' che te ža. Bi nakžo benách ka' che žel, na' kege che da' naken choḻ. 6 Che ḻen, bi žaḻa' te yele ḻawžo kan žak chegak benne' ka' bi zej nbábḻene' žo'o, san žaḻa' soato' ban ḻaže', na' kwezžo cháwe'do'. 7 Benne' ka' ẕtásgake', ẕtásgake' žel, na' benne' ka' ẕzóžgekle', ḻezka' ẕzóžgekle' žel. 8 Na'a, žo'o nakžo che te ža, na' žaḻa' kwezžo cháwe'do', dan' ba nákwžo ẕažo da' žape chi'in žo'o, da' naken yeḻa' žejḻé' che Dios, na' yeḻa' nži'il, na' da' žx̱en ḻáže'žo yelažo naken ka to ḻapa' ya da' žape chi'in yichjžo. 9 Ki naken dan' bzoa Dios žo'o nga, kege nich ḻa'žo gan choge' chežo gatžo, san nich yelažo dan' žx̱en ḻáže'žo X̱anžo Jesús, Benne' Criston', 10 dan' got Jesusen' ḻo wlazžo žo'o nich soažo nbanžo tẕen ḻen Ḻe' katen' yeḻé'e, ḻa'kze ba natžo o soažo nbanžo ža na'. 11 Che ḻen žaḻa' wsá' ḻáže'le lježle tole yetole, na' gon chochle lježle tole yetole kan ba žonle.

Pablo ẕzejni'ile' lježe' ka' žejḻé'gake' che Jesús

12 Žáta'yoelto' ḻe'e, lježto' ka', si' ḻo na'le benne' ka' žóngake' x̱chin X̱anžon' gan zoale ḻe'e, benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻe'e ḻo wláz X̱anžon', na' ẕzejní'igekle' ḻe'e. 13 Ḻezka' žáta'yoelto' ḻe'e, gaple ḻégake' ba la'ne ḻo yeḻa' nži'il chele, dan' žóngake' žin na'. Le ga'nḻen lježle ka' cháwe'do' tole yetole.

14 Ḻezka' ẕzejni'ilto' ḻe'e, lježto' ka', nich wsa'le ḻáže'gak benne' ka' bi žóngake' žin, na' gon chochle benne' ka' žedó ḻáže'gake', na' gákḻenle benne' ka' bi nak choch kan žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' žaḻa' gakle gax̱jw ḻaže' ḻawgak yógo'te benách ka'.

15 Le gape chi'i kwinle nich bi yebéj ḻáže'le lježle ka', na' bi be yebi'ile che no benne' bi da' gone' cheḻe, san le we' ḻaže' góntezle da' naken chawe' che lježle tole yetole, na' chegak yógo'te benách ka'.

16 Le yebétezle, 17 na' le wcháḻjḻenteze Dios, 18 na' le yi'e Ḻe': “Žóx̱keno'.” Ki žaḻa' gonle ni'a che yógo'te da' žaken chele, dan' zej nak da' ki da' žénele Dios gonle dan' nakle che Jesús, Benne' Criston'.

19 Bi wzóa žile da' ẕchi'le Dios Be' La'y ḻe'e, 20 na' bi wzoale cheḻa'ale x̱tiža' no benne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, 21 san le si' bia' yógo'ten. Le si' ḻo na'le da' naken chawe', 22 na' bi be gonle da' kegle.

23 Dios na'kze, Bennen' ẕka'n žie' yichj ḻáẕdo'žo, gone' ga gakle dot chawe', na' gape chi'e be' nákkzele, na' yichj ḻáẕdo'le, na' beḻa' žen chele, na' bi gak nitó benne' bi da' nnie' chele ža na' yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 24 Dios žone' kan ẕnne', na' nake' Bennen' bḻiže' ḻe'e. Ḻekze' gone' da' ki.

Pablo ẕgo'e lježe' ka' ḻo na' Dios

25 Ḻe'e, lježto' ka', le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable' gákḻene' neto'.

26 Le gape “Padiox̱” yógo'te lježžo ka', na' le cheḻa' ḻégake' ḻo yeḻa' nži'il chele.

27 Ni'a che X̱anžo Dios ẕchi'la' ḻe'e goḻ-le yiche ni ḻawgak yógo'te lježžo ka' zej nake' che Benne' Criston'.

28 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e. Ka'kze gaken.

2 TESALONISENSES

1

2

3

DIŽA' BEŽOPE DA' BSEḺA' PABLO ḺO YEŽ TESALÓNIKA

1

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

1 Neda', Pablo, žapa' ḻe'e “Padiox̱.” Nakle che X̱ažo Dios, na' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' zoale ḻo yež Tesalónika. Žónḻengak Silbano, na' x̱kwide' Timoteo neda' tẕen. 2 Ẕnnablto' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Dios choge' chegak benách doḻa' ka' gátgake'

3 Žaḻa' yé'tezto' Dios: “Žóx̱keno'” kan nak chele ḻe'e, lježto' ka', na' nak chawe' gonto' ki, dan' zej žakže dot ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Dios, na' kan nží'ilele lježle tole yetole. 4 Che ḻen, ḻen yeḻa' žebél ẕzenlto' benách ka' che Diosen' kan nak chele, dan' nakle ẕen ḻaže', na' žejḻe'le che Dios ḻa'kze želbía ḻáže'gak benne' ka' ḻe'e, na' ẕzáka'ḻe'ele, san ẕzóelelen. 5 Da' ki zej nak bian' nak chawe' kan ẕchi'a ḻaže' Dios benách ka'. Žwi'e latje ẕzáka'le ḻe'e na'a, nich gak chazle gan ẕnna bi'e Ḻe'.

6 Nak chawe' kan gon Dios, yebi'e chegak benne' ka' žsaka' zí'gake' ḻe'e, na' gone' ga sáka'gak benne' ka'. 7 Yetó da' gaken, ḻe'e ẕzáka'le na'a, na' yebí'i Dios chele, gone' ga yezí' ḻáže'le tẕen ḻen neto', ža na' yeḻoé'e ḻaw X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. Yežoje' ya'abá che Dios, na' gónḻengak wbás che ya'abá ka' Ḻe' tẕen. Zej nake' ni'a ne'e ka', na' wḻoé'egekle' ḻaw yeḻa' wak ẕen chie'. 8 Ḻa' ḻaw Benne' Criston' ža na' ka to yi' ẕen katen' yebi'e chegak benne' ka' bi zej nónbi'e Dios, na' bi žóngake' kan ẕnna diža' chawen' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 9 Benách ki, yebi'e chégake', na' to chi'ize chejchó'ogake' ḻo yi' gabíl. To chi'ize kwásgake' ḻaw X̱anžon', na' gan nḻa' ḻaw yeḻa' baní' chie', na' yeḻa' wak ẕen chie'. 10 Ki gaken ža na' katen' yeḻé'e, na' wká'n ẕengak benách la'y chie' ka' Ḻe', na' yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe' yebán ḻáže'gekle chie'. Ḻezka' gonle ḻe'e dan' bejḻe'le da' bzenlto' ḻe'e kan nak che Jesusen'.

11 Che ḻen ẕcháḻjḻentezto' Dios chežo, na' ẕnnablto'-ne' gon chawe'e ḻe'e, na' gákḻene' ḻe'e nich sáke'lele si'le dan' bḻiže' ḻe'e nich yebéḻenlelen. Ḻezka' ẕnnablto'-ne' gone' ga gak dot ḻi ḻaže' yógo'te da' že' ḻáže'le gonle da' naken chawe', na' yógo'te žin žonle ḻo yeḻa' žejḻé' chele chie' Ḻe'. Gak gonle da' ki ḻen yeḻa' wak che Dios. 12 Ki gaken, ga'n ẕen la X̱anžo Jesús, Benne' Criston' ni'a che da' žonle ḻe'e, na' gak chele yeḻa' ba nez ẕen ni'a che da' gone' Ḻe'. Gaken ki dan' nži'il Dios ḻe'e tẕen ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

2

Ḻa' ḻaw benne' yoe'e da' x̱iwe'

1 Na'a, kan nak che ža na' katen' yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' kan gak, yedjtobe' žo'o chie' Ḻe', žáta'yoelto' ḻe'e, lježto' ka', 2 nich bi we'le latje no benne' wchix̱e' ḻe'e kan nak da' wẕí' ḻo na'le. Bi kwek zede yichj ḻáẕdo'le ni'a che bi da' nnagak benne' wen ḻaže' ka', cha' nnázegake' zoaḻen Dios Be' La'y ḻégake', o ni'a che bi da' gon chochgak benách ka', o ni'a che bi da' nyejw to ḻe'e yiche da' nnágake' neto' bséḻa'ton', cha' nnágake': “Ba wdé ža na' kate' yeḻá' X̱anžon'.” 3 Bi we'le latje no benne' gon ḻáže'le' ḻe'e, dan' bi žin ža na' kate' yeḻá' Jesusen' cha' bi ḻa' ḻawgak benne' zan zga'ale, benne' ka' wží'igake' che Dios, na' ḻa' ḻaw bennen' yoe'e da' x̱iwe', bennen' wsé Dios ḻo yi' gabíl. 4 Bennen', ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwine', wsejwe' x̱nezgak, na' wži'e chegak yógo'te da' zej naken che Dios o da' ẕka'n ẕengak benách ka' ḻo yeḻa' žape Dios ba la'ne chégake'. Ki gon bennen' na' zejte kwi'e ka Dios na'kze ḻo yodo' gan zoa latje che Dios, na' gon kwine' ka Dios.

5 ¿Bi žejsá' ḻáže'le bzenla' ḻe'e da' ki katen' wzóaḻena' ḻe'e? 6 Na'a, nnézlele no Benne' žsejwe' x̱nez bennen' yoe'e da' x̱iwe', nich bi ḻa' ḻawe' zga'ale kate' žinže ža chien'. 7 Ba žon žin da' ngache' che da' naken che da' x̱iwe', san ne zoa Bennen' žsejwe' x̱nez bennen' yoe'e da' x̱iwe' ga žinže ža yekwás kwin Bennen' žsejwe' x̱neze'. 8 Naž ḻa' ḻaw benne' yoe'e da' x̱iwe', na' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', wléj wchochje' ḻe' ḻen be' da' ẕžojen žoe'e, na' wžía yi'e ḻe' ḻen yeḻa' baní' che ža yeḻé'e. 9 Katen' ḻa' ḻaw bennen' yoe'e da' x̱iwe', ḻen yeḻa' wak che da' x̱iwe' ḻa' ḻawe'. Ḻen yeḻa' wak che da' wen ḻaže' gone' da' zan yeḻa' wak ẕen, na' da' zan da' gak biá'gaken, na' da' zan da' góngaken ga yebángekle benách ka'. 10 Ḻen yeḻa' wak che da' wen ḻaže' gone' ki ḻawgak benne' ka' kwia yí'gake' dan' bi wẕí' ḻo ná'gake' dot ḻáže'gake' da' naken dot da' li, nich yelágake'. 11 Che ḻen Dios we'e latje gaken chégake' to da' žonen yeḻa' wak da' gon ḻáže'len ḻégake' nich chejḻé'gake' da' wen ḻažen'. 12 Ki gaken nich bága'gak ẕia yógo'te benne' ka' bi bejḻé'gake' da' naken dot da' li, san wyáz ḻáže'gake' da' kegle.

Benne' ka' wžekze Dios nich yelágake'

13 Ḻe'e, lježto' ka', na' nži'il X̱anžon' ḻe'e, žaḻa' yé'tezto' Dios: “Žóx̱keno'” ni'a che da' naken chele, dan' ba wžekze Dios ḻe'e ža ni'te nich yelale ni'a che da' žon Dios Be' La'y, nich gakle dot chawe' ḻaw Dios, dan' žejḻe'le da' naken dot da' li. 14 Nich gaken ki chele, Dios na'kze bḻiže' ḻe'e, nich gak gónḻenle X̱anžo Jesús, Benne' Criston' tẕen ḻo baní' chie'. Ki gaken ni'a che diža' chawen' da' ẕchaḻjton'.

15 Che ḻen, lježto' ka', le soa choch, na' le gape chi'i diža' da' bsédlele, dan' bcháḻjḻento' ḻe'e, na' bzojton' chele ḻe'e yiche. 16-17 Ẕnnablto' X̱anžo Jesús, Benne' Criston' ḻen X̱ažo Dios, gon chawe'e ḻe'e, na' gone' ga gakle choch kan zej nak yógo'te da' zej naken chawe', da' ka' žonle, na' kan zej nak yógo'te diža' chawen' da' ẕchaḻjle. Ḻekze' nži'ile' žo'o, na' benne' chežo da' žeyón ẕénteze žo'o, na' da' zej naken chawe' da' žx̱en ḻáže'žo si'žo, da' ka' gonnze Dios chežo.

3

Da' žaḻa' nnablžo Dios

1 Yetoze, lježto' ka', le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable' gákḻene' neto', nich gak wchaḻjto' che Benne' Criston' nga, nich se x̱tiža' X̱anžon', na' gápegak benách ka' dižan' ba la'ne, na' nich gaken nga kan goken gan zoale ḻe'e. 2 Ḻezka' le nnable' yeslé' neto' ḻo na'gak benne' wen da' ẕinnj ka', dan' bi žejḻe'gak yógo'te benách ka' che Dios. 3 Na'a, dan' žon X̱anžon' kan ẕnne', gon choche' ḻe'e, na' gape chi'e ḻe'e, nich bi cho'le ḻe'e ḻo na' da' x̱iwe'. 4 Žx̱en ḻáže'to' X̱anžon' kan nak chele, gonle da' ki da' ba wnnablto' ḻe'e, kan ba žonlen. 5 Ẕnnablto' X̱anžon' wsé'e ḻáže'le nich ží'iželele Dios, na' gakle ẕen ḻaže' kan gok Benne' Criston'.

Kan žon byenen gonžo žin

6 Ni'a che la X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ẕchí'leto' ḻe'e, lježto' ka', nich kwasle gan zej nnita' lježžo ka' kon želdaze' bi be žin žóngake'. Le gon kan nak da' bsedlto' ḻe'e. 7 Nnézkzelele žaḻa' gonle kan žonto' neto', dan' bi wdázeto' bi be žin žonto' neto' gan zoale. 8 Bi bdawto' da' bénnzele cheto', san ḻo yeḻa' že' zede, na' ḻo yeḻa' žedó ḻaže', bento' žin ḻawe' ža, na' yele, nich bi wsaka' zi'to' nitole ḻe'e. 9 Ki bento' nich gakto' ḻawle ḻe'e ka to da' ẕḻoe'elen ḻe'e kan žaḻa' gonle ḻe'e, ḻa'kze nzi' ḻo na'to' nnablto' ḻe'e bi da' gonle cheto'. 10 Ḻezka' katen' wzóaḻento' ḻe'e, bchi'leto' ḻe'e ki, da' ẕnnan: “Cha' bi žénele no benne' gone' žin, bi gonnle da' gawe'.” 11 Kíte'ze ẕnnato' dan' ženlto' nníta'ḻengak benne' ka' ḻe'e, benne' ka' kon želdaze', bi be žin žóngake'. 12 Ni'a che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ẕchí'leto' benne' ka' žóngake' ki, na' ẕzejni'ilto' ḻégake' góngake' žin ḻo yeḻa' ẕbez cháwe'do', nich gak gáwgake' da' naken chégakkze'.

13 Na'a, lježto' ka', bi soa žile, góntezle da' nak chawe'. 14 Cha' no benne' bi gone' kan ẕnna x̱tíža'to', da' ẕzojto' ḻe'e yiche ni, le gon ga gak bia' bennen', na' bi gónḻenle ḻe' tẕen nich yedoe'ele'. 15 Bi žaḻa' géklele nake' benne' bi ẕḻe'ele' ḻe'e chawe', san le wsá' ḻaže'e ḻe' ka lježkzle.

Pablo ẕnnable' Dios gon chawe'e lježe' ka'

16 Ẕnnablto' X̱anžon' wká'n žíteze' yichj ḻáẕdo'le ḻo yógo'te da' žonle, na' sóaḻene' yógo'tele. Ḻekze' ẕzoa žie' yichj ḻáẕdo'žo.

17 Neda', Pablo, ḻen na'kza' ẕzoja' da' ni ḻe'e yiche: žapa' ḻe'e “Padiox̱” na' naken to da' nak bian' yógo'te yiche ka' žseḻa'a. Kíte'ze ẕzoja' ḻe'e yiche. 18 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e yógo'tele ḻe'e. Ka'kze gaken.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

DIŽA' NEŽW DA' BSEḺA' PABLO CHE X̱KWIDE' TIMOTEO

1

Pablo ži'e “Padiox̱” x̱kwide' Timoteo

1-2 Neda', Pablo, Žapa' le' “Padiox̱” ljéža'do' Timoteo. Nako' ka ẕi'nkza' dan' bénḻeno' neda' tẕen žin che Dios. Naka' wbás bseḻa' Jesús, Benne' Criston' dan' naken da' wnnakze Dios, Bennen' žeslé' žo'o, na' ḻezka' da' wnnakze X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žx̱en ḻáže'žo. Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie' gon chawe'e le', na' yeyache' ḻáže'le' le', na' wká'n žie' yichj ḻaẕdo'o.

Pablo ẕchaḻje' che da' žsédgekle benne' wen ḻaže' ka'

3 Žáta'yoela' le' gono' na'a kan góta'yoela' le' katen' wyá'a gan nbab Masedonia, nich ga'no' ḻo yež Éfeso, na' wchi'lo' baḻe benne' ka' ga na' nich bi wsédgekle' to da' nyaḻen, 4 na' nich bi gápegake' ba la'ne diža' ka'ze ka', na' lagak da' zan kwe' x̱a x̱to'gak benách ka', da' ka' žóngaken ga že' ḻáže'gak benách ka' da' dáche'ze. Da' ki bi žon chóchgaken benách ka' che Dios ḻo da' žejḻé'gake' chie' Ḻe'.

5 Da' žénela' gon da' ni da' žapa' le', naken nich ží'igekle lježžo ka' ljéžgake' ka' dot ḻáže'gake', na' gak chawe' da' ẕza' ḻáže'gake', na' gak dot ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Dios. 6 Kan zej nak da' ki, baḻe benne' ka' bi bežójgake' chawe', san wyó'ogake' nez yoble, na' nzi' ḻo ná'gake' da' bi naken da' li. 7 Žénegekle' wsédgekle' benách ka' kan zej nak da' žsedle da' wnnakze Dios, ḻa'kze bi žejní'igekle' da' ka' ẕnnázegake', na' da' žon chóchgake'.

8 Žo'o nnezlžo da' wnnakze Dios naken chawe', cha' ẕkonlžon žin kan žaḻa' gonžo. 9 Ḻezka' nnezlžo Dios bdix̱jwe' da' wnnakze', kege nich nna bian' benách chawe' ka', san nich nna bian' benne' ki:

Benne' ka' ẕží'igake' che x̱tiža' Dios,

benne' ka' bi žóngake' da' bsedle' Ḻe',

benne' ka' ẕzóagake' Dios cheḻa'ale,

benne' ka' žóngake' da' ẕinnj,

benne' ka' bi ẕka'n ẕéngake' Dios,

benne' ka' ẕká'ngake' ka'ze da' naken che Dios,

benne' ka' žótgake' x̱a x̱ná'gake',

benne' ka' žótgake' benách ka',

10 benne' ka' žóngake' da' kegle,

benne' byo ka' nníta'ḻengake' ḻa' ljež benne' byoze' ka',

benne' ka' ẕbángake' x̱kwide' ka' nich góte'gake' ḻégakbe',

benne' ka' žon ḻáže'gake',

benne' ka' žon chóchgake' x̱tíža'gake' kate' žon ḻáže'gake',

benne' ka' ẕží'igake' che da' chawe' da' žsedlžo.

11 Nnezlžo naken ki dan' bžin diža' chawen' chežo, da' benn Dios, Benne' la'y, chežo ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', dan' bdie' ḻo na'a wchaḻjan'.

Pablo ži'e Benne' Criston': “Žóx̱keno'”

12 Žapa' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žon choche' neda': “Žóx̱keno'” dan' bx̱en ḻaže'e neda', na' bzoe' neda' nich gona' x̱chine'. 13 Ki bene' ḻa'kze neda' wnné zi'a chie' zga'ale, na' wžía ḻaža'a benách chie' ka', na' da' zan da' ẕia bena' chégake', san Benne' Criston' beyache' ḻáže'le' neda', dan' benan' ḻo yeḻa' bi žejní'il chia' katen' bi na' chejḻi'a chie' Ḻe'. 14 Na'a, da' ẕenḻe'e nak da' bneẕjw X̱anžon' chia' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', dan' žonen ga žejḻe'žo chie' Ḻe', na' ḻezka' žonen ga nži'ilžo Jesús, Benne' Criston'.

15 Diža' dot da' li da' ni, da' zakan' si' ḻo na'gak yógo'te benách, na' ẕnnan: “Jesús na'kze, Benne' Criston', bḻe'e yežlyó nga nich beslé' benách doḻa' ka'” na' beslé' neda' ḻa'kze nakža' neda' benne' doḻa' ka yógo'te benách yezika' ka'. 16 Che ḻen beyache' ḻaže'l Jesús, Benne' Criston', neda', benne' doḻa', na' bḻoe'ele' ḻaw kan nak yeḻa' ẕen ḻaže' ẕen chie', nich gaka' to da' ẕḻoe'elen benách ka' kan gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chégake', cha' chejḻé'gake' chie' Ḻe'. 17 Na'a ẕnnia': ¡Ga'n ẕen Dios! ¡Ḻe' ẕnna biá'teze', na' batkle te chie'! Bi gak ḻe'elžo-ne'. Nake' tlícha'tekze Dios, Bennen' nnézkzele' yógo'te. ¡Chie' Ḻe' gákteze yeḻa' žape ba la'ne, na' yeḻa' ẕen, na'a ža, na' yógo'te ža da' zá'gaken! Ka'kze gaken.

18 Ẕí'na'do' Timoteo, ẕdia' ḻo no'o le' da' ni da' žsedla' nich gono' x̱chin Dios ka to benne' dot ḻaže'e žeje' ḻo wdiḻe, ka zej nak da' ka' wnnagak benne' ka' zga'ale kan gak chio', benne' ka' bcháḻjgake' da' bḻoe'el Dios ḻégake'. 19 Ḻo yeḻa' žejḻé' chio' che Benne' Criston' žaḻa' gono' ki, nak dot chawe' yichj ḻaẕdo'o, dan' ba bchíx̱gekle baḻe benách ka', benne' ka' bzóagake' da' žejḻe'žo che Benne' Criston' cheḻa'ale. 20 Ki bengak Himeneo ḻen Kantr, benne' ka' bdia' ḻo na' da' x̱iwe' nich wsédgekle' kan žaḻa' góngake', nich biž nne zí'gake' che da' naken che Dios.

2

Da' žsedlen žo'o kan žaḻa' wcháḻjḻenžo Dios

1 Che ḻen da' naken blo da' ẕzejni'ila' benách ka' naken kan žaḻa' wcháḻjḻenžo Dios, na' kan žaḻa' gáta'yoelžo Ḻe', na' kan žaḻa' nnablžo-ne' bi da' žiážjelžo, na' kan žaḻa' ye'žo-ne': “Žóx̱keno'.” Da' ki žaḻa' gonžo ḻo wlazgak yógo'te benách ka'. 2 Ḻezka' žaḻa' gonžo ḻo wlazgak benne' wnná bia' ka', na' ḻo wlazgak yógo'te benne' blo ka'. Ki žaḻa' gonžo nich gak chawe' chežo, na' nich gak kwezžo cháwe'do'. Žaḻa' gonžo ki ḻo yeḻa' žejḻé' chežo che Dios, na' ḻo yeḻa' ḻi ḻaže' chežo. 3 Da' ni naken chawe', na' da' žaz ḻaže' Dios, Bennen' žeslé' žo'o. 4 Dios na'kze žénele' yelagak yógo'te benne' ka', na' žénele' gónbia'gake' da' naken dot da' li.

5 Toze Benne' nake' Dios, na' toze Benne' žeyone' benách ka' toze ḻen Dios, Jesús, Benne' Criston', Bennen' golje' benách. 6 Ḻekze' bde kwine' ḻo yeḻa' got, katen' besbaga' kwine' da' ẕia da' wbága'gak yógo'te benách ka' ni'a che doḻa' da' wbága'gake'. Dios bḻoe'ele' ḻaw kan gok da' ni che Jesusen' katen' bžin ža chie' gote'. 7 Kan nak da' ni, Dios bzoe' neda' nich wchaḻjan', na' nich gaka' wbás bseḻa' Benne' Criston', nich wsedla' benách zi'to' ka' kan nak da' žejḻe'žo chie' Ḻe', na' kan nak da' naken dot da' li. Ẕchaḻja' da' li, na' bi žon ḻaža'a.

8 Na'a, žénela' wcháḻjḻengak benne' ka' Dios, na' gáta'yoegekle' Ḻe' gáte'teze, zej nake' dot chawe', na' bi ẕžá'agake' ljéžgake' ka', na' bi ẕdiḻ díža'gake'. 9 Ḻezka', žénela' gákwgak no'le ka' da' naken binlo. Da' zej nak x̱tan da' žaḻa' wḻoé'egekle' ḻaw zej naken yeḻa' gax̱jw ḻaže', na' yeḻa' nak ḻi ḻaže', na' kege da' ẕpá'gake' yichj ḻáwgake', na' da' ka' zej naken oro, na' bga ka', na' laže' da' záka'ḻe'en. 10 Da' chawe' da' žóngake' wḻoé'elen da' zej nake', kan žon da' žákwgake' da' naken binlo. Ki žaḻa' gongak no'le ka' zej nónbi'e Dios. 11 Žaḻa' ga'ngak no'le ka' žize kate' no benne' byo ne žsedle' ḻégake', na' gákgake' gax̱jw ḻaže'. 12 Bi žonna' no'le ka' latje wsédgekle', na' bi nna biá'gake' benne' byo ka'. Žaḻa' gá'ngake' žize gan zej ndobe benách ka' che Benne' Criston'. 13 Ki žaḻa' gaken dan' bzoa Dios zga'ale Adán, na' wdé na' bzoe' Eba. 14 Adán na', bi ben ḻáže'le da' x̱iwe' ḻe', san ẕo'len', ben ḻáže'len ḻe'. Ka' goken, bži'i no'len' che da' bchi'lekze Dios ḻégake', 15 san yelá no no'le cha' ẕnnite'e x̱kwide' ka', na' cha' gónteze' kan nak tḻebe ḻen da' žejḻe'žo che Dios, na' gonen' ḻen yeḻa' nži'il, na' cha' gake' dot chawe', na' dot ḻi ḻaže'.

3

Kan žaḻa' gakgak benne' ka' žape chí'igake' žo'o

1 Nak dot da' li dižan' dan' ẕnnan: “Cha' že' ḻaže' to benne' gake' benne' žape chi'e benách ka' che Benne' Criston', ẕdan ḻaže'e to žin chawe'.” 2 No benne' žape chi'e benách ka' che Benne' Criston':

Žon byenen bi soa no benne' gak bi da' nnie' chie'.

Žaḻa' soa toze ẕo'le.

Žaḻa' gake' ban ḻaže'.

Žaḻa' gake' dot ḻi ḻaže'.

Žaḻa' gake' gax̱jw ḻaže'.

Žaḻa' wi'e latje gan ga'ngak lježžo ka' žíngake' liže'.

Žaḻa' sáke'le' wsedle' benách ka'.

3 Bi žaḻa' gake' benne' že'je'.

Bi žaḻa' gake' benne' snia.

Bi žaḻa' dan ḻáže'ze' si'e mežw.

Žaḻa' gake' ži'i ḻaže'.

Žaḻa' gake' ẕen ḻaže'.

Žaḻa' gake' benne' bi ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape.

4 Žaḻa' nna bi'e cháwe'do' benách ka' nníta'gake' liže'.

Ẕi'ne' ka' žaḻa' góngakbe' kan ẕnna x̱tiže'e.

Žaḻa' gápegakbe' x̱ágakben' ba la'ne.

5 (¿Nakx̱kze gak to benne' gape chi'e benách ka' che Dios cha' bi žak nna bi'e cháwe'do' benách ka' nníta'gake' liže'?) 6 Bi žaḻa' gake' benne' ḻa' wzó ḻawtie' nake' tẕen ḻen Benne' Criston', nich bi tetle wká'n ẕen kwine', na' bi gak chie' kan gok che da' x̱iwe', dan' bka'n ẕen kwinen, na' Dios bchoge' chen kwia yin'. 7 Benne' ka' bi zej nbábḻene' benách ka' che Benne' Criston', žaḻa' nne cháwe'gake' chie' nich bi soa no benne' wzóe' ḻe' cheḻa'ale, nich bi chejžeje' ḻo yeḻj che da' x̱iwe'.

Kan gakgak benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' gákḻengake' žo'o

8 Ḻezka' benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' gákḻengake' benách ka' che Benne' Criston':

Žaḻa' gákgake' dot ḻi ḻaže'.

Žaḻa' góngake' kan ẕnnágake'.

Žaḻa' gákgake' benne' bi že'j ka'.

Žaḻa' gákgake' benne' ka' bi ẕdángake' yeḻa' gape.

9 Žaḻa' gape chí'igake' da' žejḻe'žo che Benne' Criston'.

Žaḻa' gak dot chawe' yichj ḻáẕdo'gake'.

10 Žaḻa' si' bia'le ḻégake' zga'ale, na' naž si' ḻo ná'gake' gákgake' benne' ka' gákḻengake' benách ka' che Benne' Criston', cha' bi zoa no benne' gak bi da' nnie' chégake'. 11 Ḻezka', no'le che chégake' žaḻa' gákgake' dot ḻi ḻáže'gake', na' bi gákgake' benne' wenné che lježe'. Žaḻa' gákgake' ẕen ḻaže', na' gákgake' dot chawe' ḻo yógo'te da' žóngake'. 12 Benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' gákḻengake' benách ka' che Benne' Criston':

Žaḻa' soa toze no'le che chégake'.

Žaḻa' nna biá'gake' binlo ẕí'ngake' ka', na' benne' ka' nníta'gake' lížgake' ka'.

13 Žon byenen gaken ki, dan' nzi' ḻo ná'gake' latje gan gápegak benách ka' x̱tíža'gake' ba la'ne, cha' žóngake' binlo žin da' žóngake' žákḻengake' benách ka' che Benne' Criston', na' gákgakže' benne' wechóg ḻaže' kate' ẕcháḻjgake' kan nak da' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston'.

Da' bgache' che da' ẕka'n ẕenžo Dios

14 Ẕzoja' diža' ki chio' le', ḻa'kze žx̱en ḻaža'a yedjwía' le' bayente. 15 Cha' wžela', ẕzoja' da' ki chio' nich nnezlo' kan žaḻa' gono' ḻawgak benách ka' nníta'gake' liž Dios, benne' ka' zej nake' che Dios ban, na' zej nake' choch, na' ẕcháḻjgake' da' naken dot da' li. Zej nake' ka yag ka' da' žóx̱gaken yo'o, na' ka da' ka' žon chóchgaken ze'e. 16 Da' li, ẕenḻe'e nak da' bgache' che da' ẕka'n ẕenžo Dios, kan nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan:

Dios bḻoe'e ḻawe', na' goke' benách.

Gok bia' nake' chawe' dan' wyoé'e Dios Be' La'y.

Bḻé'egekle wbás ka' che ya'abá che Dios Ḻe'.

Wzé diža' kan nak chie' ḻawgak benách zi'to' ka'.

Bejḻe'gak benách ka' chie' Ḻe' ḻo yežlyó nga.

Dios bchise' Ḻe' ža'le gan nake' blo.

4

Benne' ka' kwej yíchjgake' da' žejḻe'žo che Jesús

1 Kwáselo ẕchaḻj Dios Be' La'y, ẕnne': “Ža ze ḻawte ža ka' baḻe benách ka' wží'igake' che Benne' Criston'.” Kwej yíchjgake' da' žejḻe'žo chie' Ḻe'. Wzé nággake' x̱tíža'gak benne' ka' yó'ogake' be' wen ḻaže' ka', na' wzé nággake' da' wsédgekle be' x̱iwe' ka'. 2 Wzé nággake' x̱tíža'gak benách ka' ẕḻoé'ezele chawe' kwíngake', benne' ka' ẕcháḻjgake' da' wen ḻaže'. Ba nzid ḻáẕdo'gake' nich bi yesbagan' ḻégake' ẕia. 3 Ki naken, wséjwgake' x̱nezgak benne' ka' žénegekle' wchág ná'gake', na' wchí'igekle' benách ka' nich bi gáwgake' da' bneẕjw Dios nich yebéḻenlžon, da' gak gawgak benne' ka' žejḻé'gake' che Dios, benne' ka' zej nónbi'e da' naken dot da' li, na' žé'gake' Dios: “Žóx̱keno'” kate' žáwgaken'. 4 Chawe' zej nak yógo'te da' ben Dios, na' bi be žaḻa' wzoažo cheḻa'ale cha' že'žo Dios: “Žóx̱keno'” kate' žawžon. 5 Žsedle x̱tiža' Dios žo'o, Ḻe' yeyone' chawe' yógo'te da' žaḻa' gawžo cha' wcháḻjḻenžo-ne', na' nnablžo-ne' gon chawe'e da' gawžo.

Kan žežój chawe' benne' wen žin che Jesús

6 Cha' wsedlo' lježžo ka' da' ki, na' yežojo' chawe', na' gako' benne' wen žin ḻi ḻaže' che Jesús, Benne' Criston', na' gak bia' nsedlo' binlo kan nak che da' žejḻe'žo chie' Ḻe', na' kan nak da' chawe' da' žsedlžo, da' žape chi'on. 7 Bzoa cheḻa'ale diža' ka'ze ka' che yežlyó nga kan zej nak da' ẕchaḻjgak no'le gole ka'. Bénteze da' gonen ga gako' choch nich gono' kan žénele Dios. 8 Láte'ze yebéḻenlo' da' gono' da' gonen ga gakže waḻe ni'a no'o, san da' ẕen da' yebéḻenlo' da' gono' nich gako' waḻe ḻo da' naken che Dios. Da' ni naken da' yebéḻenlžo yežlyó nga, na' ḻezka' da' yebéḻenlžo ža ka' te yeza'žo yežlyó nga. 9 Diža' ni naken dot da' li, na' zakan' si' ḻo ná'gaken yógo'te benách ka'. 10 Che ḻen, da' ẕenḻe'e žsaka' zi' kwinžo žonžo žin, dan' žx̱en ḻáže'žo Dios ban. Benne' Criston' gote' nich yeslé' yógo'te benách ka'. Žeslé' benne' ka' žejḻé'gake' chie' Ḻe'.

11 Bchi'le, na' bsedle benách ka' nich góngake' da' ki. 12 Bi žaḻa' no benne' wzóe' le' cheḻa'ale dan' nako' x̱kwide', san žaḻa' gono' da' wḻoe'elen benne' ka' žejḻé'gake' che Dios žaḻa' góngake' kan žono' le'. Ki wḻoe'elo' ḻégake':

Ḻen da' ẕchaḻjo', na' ḻen da' žono',

kan nži'ilo' lježo' ka', na' kan yo'o Dios Be' La'y,

kan žono' kan ẕnno', na' kan nako' dot chawe'.

13 Kate' ne ẕbezo' na' zejte ḻa'a neda' gan zo', be' ḻáže'teze goḻo' yiche la'y ḻawgak benách ka' nníta'gake' gan zo'. Bzejní'i-gekle' da' ni, na' bsedlen ḻégake'. 14 Bi wdío' ka'ze da' benn Dios chio', dan' benne' chio' kan wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios kan gaken chio', katen' bx̱oa ná'gake' le', na' benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', wnnábgekle' Dios gon chawe'e le'.

15 Bénteze da' ki. Be' ḻáže'teze gono' ki, nich ḻé'egekle yógo'te benách ka' kan zej žata' chio' da' ka' zej naken che Benne' Criston'. 16 Wdape chi'i kwino', na' wdape chi'i da' žsedlžo. Bénteze da' ki, na' cha' žono' ki, na' yeló' le', na' yelagak benne' ka' yéngekle' le'.

5

Kan žaḻa' gon x̱kwide' Timoteo

1 Bi tiḻo' benne' byo gole ka', san bzejní'i-gekle' ka x̱akzo' ka'. Bzejní'il x̱kwide' byo ka' ka bi' bíche'kzo' ka'. 2 Bzejní'il no'le gole ka' ka x̱na'kzo' ka'. Bzejní'il x̱kwide' no'le ka' ka bi' zankzo' ka', nak dot chawe' da' ẕza' ḻažo'o.

3 Wdape ba la'ne no'le wzebe ka', no'le ka' da' li zej nake' no'le wzebe ka'. 4 Cha' zoa to no'le wzebe zej nnita' x̱kwide' chie' ka', o ẕa'sóe' ka', žaḻa' wsédgeklbe' góngakbe' kan žénele Dios, na' gákḻengakbe' zga'ale benách ka' nníta'gake' lížgakbe' ka', na' yebí'igakbe' chegak x̱a x̱ná'gakbe'. Da' ni naken chawe', na' da' žaz ḻaže' Dios. 5 Na'a, no'len' da' li nake' no'le wzebe, na' nga'ne' toze', žx̱en ḻaže'e Dios, na' dot ža dot yel ẕcháḻjḻene' Ḻe', na' ẕnnábtezle' Ḻe' ni'a chegak benách chie' ka', 6 san no'le wzebe na', no'len' žone' kan nak da' ẕdan ḻaže'e, nake' ka to no'le gat kate' ne zoe' nbane'. 7 Ḻezka', bchi'le benách ka' nníta'gake' gan zo', nich góngake' kan nak tḻebe ḻen da' ki, nich bi gak nitó benne' bi da' nnie' chégake'. 8 Cha' zoa no benne' bi ẕwawe' lježe' ka', na' da' nakže blo, cha' bi ẕwawe' benách ka' nníta'gake' liže', na' ẕži'e che da' žejḻe'žo che Benne' Criston', na' nbága'že' ẕia ka to benne' bi žejḻi'e che Dios.

9 Toze no'le wzebe na', no'len' ba zejže' ka chonnlalj yiz, gak bábḻene' benne' ka' žákḻengakle-ne', cha' bi bka'ne' benne' byo chie' nich sóaḻene' yetó benne' byo. 10 Žon byenen soa no benne' wzóa lie' kan nak che no'le wzebe na' kan nak da' chawe' da' žone'. Gákḻenle-ne' cha' besgole' x̱kwide' ka', na' cha' ẕwi'e gan ga'ngak lježžo ka' zá'gake' yež zi'to', na' ẕžíngake' liže', na' cha' ẕneẕjwe' da' ye'j gawgak benách ka' che Dios, na' cha' žákḻene' benne' ka' ẕzáka'gake', na' cha' žónteze' da' naken chawe'.

11 No'le wzebe ka' bi na' zéjgake' chonnlalj yiz, bi žaḻa' bábḻengake' no'le ka' žákḻengakle-ne', dan' góngake' kan ẕdan ḻáže'zegake', na' wží'igake' che Benne' Criston', na' yénegekle' wchág ná'gake' da' yoble. 12 Cha' góngake' ki, na' bága'gake' doḻa' dan' wzóagake' cheḻa'ale da' bejḻé'gake' che Benne' Criston' zga'ale. 13 Ḻezka' gákgake' no'le ẕa'wed ka', na' no'le kon želdaze' bi be žin žóngake', na' kégeze gákgake' ẕa'wed, san ḻezka' gákgake' no'le wenné che ljéžgake' ka', na' gákgake' benne' wediḻe ka', na' nnágake' da' kegle. 14 Che ḻen, žénela' wchág na'gak no'le wzebe ka' da' yoble, no'le ka' bi nápegake' zan yiz, na' yesgólgake' x̱kwide' ka', na' wsédgekle' binlo x̱kwide' ka' nníta'gakbe' yo'o che chégake', nich bi wé'gake' latje no benne' nnie' chežo, bennen' ẕži'e chežo žo'o, nolžo žejḻe'žo che Benne' Criston'. 15 Ki žaḻa' gaken, dan' ba beyálgake' baḻe', na' žóngake' kan žénele da' x̱iwe'.

16 Cha' zej nnita' no'le wzebe ka' liž no benne' byo o no no'le, benne' žejḻi'e che Benne' Criston', na' žaḻa' gákḻene' ḻégake', nich bi wsaka' zí'gake' benách ka' che Benne' Criston'. Ki gaken, benách ka' che Benne' Criston' gak gákḻengake' no'le ka' da' li zej nake' no'le wzebe ka'.

17 Wdápeže ba la'ne benne' gole' ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', na' ẕnna biá'gake' binlo, na' wdápeḻe'eže ba la'ne benne' gole ka' žóngake' žin, benne' ẕzégake' diža' chawen', na' žsédgekle' benách ka'. 18 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bi ko'o do žoa' bežen' ẕḻejba' ẕoa' stribe.” Ḻezka' ẕnnan: “Benne' wen žin nake' zi si'e laẕjwe'.”

19 Bi si' ḻo no'o da' ẕnna no benne' žesbage'e ẕia no benne' gole, benne' žape chi'e benách ka' che Benne' Criston', cha' bi zej nnita' chope chonne benne' ka' ẕzoa lígake' dan' bene'. 20 Benne' ka' žóntezgake' doḻa', bdiḻ-gake' ḻawgak yógo'te benách ka' che Benne' Criston' nich žébegak yezika' benne' ka' Dios. 21 Ni'a che X̱ažo Dios, na' ni'a che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', na' ni'a chegak wbás che ya'abá ka', wbás ka' wžé Dios, ẕchi'la' le' gono' kan ẕnnagak diža' ki. Tḻebe kan žaḻa' wchi'a ḻažo'o benách ka', na' bi gapo' ba la'ne toze benne'. 22 Bi wx̱oate no'o nitó benne', bi gono' ḻe' wen žin che Benne' Criston', nich bi bago'o tẕen ḻen ḻe' doḻa' ni'a che da' žone' cha' gone' doḻa'.

23 Biž ye'jo' nisze. Dan' ẕdia' ḻi'o žaḻa' ye'jo' láte'do' x̱is uba waḻ nich ga'nen chawe'.

24 Doḻa' ka' da' zej nbaga' baḻe benách ka' ḻa' ḻáwgaken zga'ale kate' žíngake' gan wchi'a ḻaže' Dios ḻégake', na' te na' ḻa' ḻaw doḻa' da' zej nbaga' yezika' benách ka'. 25 Ḻezka', ḻa' ḻaw žin chawe' da' bengak benách ka', na' cha' bi nḻa' ḻawn, bi gak nitó benne' wkache'e to chi'ize žin na' da' bene'.

6

1 Yógo'te benne' ndo'w ka' žaḻa' gápeḻe'egake' ba la'ne benne' x̱ángake' ka' nich bi gak no benne' nne x̱iwe'e che La Dios, na' che da' bsedle' Ḻe'. 2 Benne' ndo'w ka' cha' žejḻe'gak x̱ángake' ka' che Benne' Criston', bi žaḻa' wká'ngake' ḻégake' ka'ze dan' zej nake' ljéžgake' ka'. Žaḻa' góngakže' binlo x̱chíngake' dan' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' yebéḻengekle' žin chawen', na' Benne' Cristo na'kzen' nži'ile' ḻégake'. Bsedle benách ka' nníta'gake' ga na' kan nak da' ni, na' bzejní'i-gekle'.

Da' ẕka'n ẕenžo Dios da' žebéḻenlžon

3 Cha' zoa no benne' žsedle' da' yoble, na' bi žsedle' diža' chawen' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', dan' žsedlen žo'o kan žaḻa' gonžo kan žénele Dios, 4 ẕka'n ẕen kwin bennen', na' bi be nnezle'. Ẕdan ḻaže'e diža' ka'ze ka' kan zej nak diža' zede ka', na' diža' biẕjw ka', da' ka' žóngaken ga ẕgé'egekle benách ka' ljéžgake' ka', na' ẕdíḻ-ḻengake' ḻégake'. Ḻezka' diža' ki žóngaken ga ẕnne zí'gake' chegak ljéžgake' ka', na' ẕza' ḻáže'gake' chégake' da' kegle. 5 Ḻezka' žóngaken ga ẕdiḻ díža'gak benách ka', benne' ka' bi žejní'igekle', na' bi nzi' ḻo ná'gake' da' naken dot da' li. Žékgekle' gak sí'gake' mežw ẕen cha' gónḻengake' tẕen benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Dios. Bkwas gan zej nnita' benne' ki. 6 Da' ẕente naken da' žebéḻenlžon kate' ḻen yeḻa' ẕen ḻaže' ẕka'n ẕenžo Dios. 7 Bi be bia'žo žo'o katen' bḻa'žo yežlyó nga, na' ḻezka', bi be yeywa'žo katen' yeza'žo yežlyó nga. 8 Che ḻen, cha' de da' gawžon, na' da' gákwžon, žaḻa' chaz ḻáže'žon. 9 Benne' ka' ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape, gak chégake' da' gonen ga bága'gake' doḻa', na' chéjgake' ḻo yeḻj che da' x̱iwe', na' ḻo yeḻa' bi nnezle chégake' dan ḻáže'gake' da' zan da' den, da' ka' gon dítjgaken ḻégake'. Da' ki wžía yí'gaken ḻégake', na' góngaken ga gátgake' to chi'ize. 10 Dan' ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape, da' ni žonen ga žóngake' yógo'te da' kegle. Baḻe benne' ka', dan' ẕdan ḻáže'gaken', ba bsángake' da' bejḻé'gake' che Benne' Criston', na' ba žak chégake' da' zan da' žsaka' zí'gaken ḻégake'.

Benne' žone' x̱chin Jesús nake' ka benne' žeje' ḻo wdiḻe

11 Na'a le', benne' che Dios, bkwas gan žak da' kegle ki. Be' ḻáže'teze gono' da' naken chawe', na' da' žénele Dios. Bejḻé'teze che Benne' Criston', na' bži'il lježo' ka'. Be' ḻaže' gako' ẕen ḻaže', na' gax̱jw ḻaže'. 12 Kan žon bennen' dot ḻaže'e žeje' ḻo wdiḻe, ben žin che da' žejḻe'žo che Benne' Criston', na' be' ḻaže' bi wnito' yeḻa' nban da' zejlí kanne. Bḻiž Dios le' nich si'on. Chawe' gok da' bzoa lio' kan žejḻi'o che Benne' Criston', dan' wnnón' ḻawgak benne' zan, benne' ẕzoa lígake' dan' wnnón'. 13-14 Ni'a che X̱anžo Dios, Bennen' zej nbanḻen yógo'te da' zej nnitan', na' ḻezka' ni'a che Jesús, Benne' Criston', Bennen' bzoa lie' da' nak chawe', da' wnné' kwáselo ḻaw Ponsio Pilato, ẕchi'la' le' gape chi'o da' ka' gož Benne' Criston' žo'o. Žaḻa' gako' dot chawe', na' bi be gono' da' gonen ga no benne' nnie' chio'. Ki žaḻa' gono' na' zejte ža ḻa' ḻaw X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 15 Kate' žin ža yeḻá' Jesusen', Dios wḻoe'ele' ḻaw Ḻe'.

Dios nake' la'y. Toze' Ḻe' yo'o ḻo ne'e dot yeḻa' wnná bia', na' ẕnna bi'e yógo'te benne' ka' ẕnna biá'gake', na' nake' X̱angak yógo'te benne' ka' zej nake' x̱angak benách ka'. 16 Toze' Ḻe' zóateze', na' zoe' ḻo baní' gan bi gak žin no benne' žakze chie'. Batkle bḻe'el no benne' Ḻe', na' bi gak no benne' ḻe'ele' Ḻe'. Chie' Ḻe' gáta'teze da' žape Ḻe' ba la'ne, na' yeḻa' wnná bia'. Ka'kze gaken.

17 Bchi'le benne' ka' zej nape' yeḻa' wnni'a ža ni zoažo na'a, nich bi wká'n ẕen kwíngake', na' nich bi wx̱én ḻáže'gake' yeḻa' wnni'a na' dan' bi sóatezen. Žaḻa' wx̱én ḻáže'gake' Dios ban, Bennen' žónnḻi'e yógo'te da' žebéḻenlžon. 18 Bchí'i-gekle' góngake' da' naken chawe', nich chanže žin chawe' da' žóngake', da' naken to yeḻa' wnni'a ḻi ḻaže'. Žaḻa' wnéẕjwgake' late' chegak benách yache' ka', na' we' ḻáže'gake' ḻégake'. 19 Cha' góngake' ki, na' wtóbgake' yeḻa' wnni'a da' naken ḻi ḻaže', da' yebéḻengekle' ža ka' da' zá'gaken, na' gata' yeḻa' nban ḻi ḻaže' chégake'.

Da' bchi'le Pablo x̱kwide' Timoteo

20 Ljéža'do' Timoteo, wdape chi'i da' nzi' ḻo no'o, na' bkwas gan zej nnita' benne' ka' ẕchaḻjgake' da' ka'ze, na' diža' ka' da' bi zej zakan', na' diža' biẕjw ka', da' ka' ẕchaḻjgak benne' ka' ẕnnázegake' žákgake' da' ẕenḻe'e, na' žon ḻáže'gake' kan zej nak da' ka' žóngake'. 21 Baḻe benách ka', benne' wẕí' ḻo ná'gake' diža' ki, bchíx̱gekle' kan nak da' žejḻe'žo che Benne' Criston'.

Ẕnnabla' Dios gon chawe'e le'. Ka'kze gaken.

2 TIMOTEO

1

2

3

4

DIŽA' BEŽOPE DA' BSEḺA' PABLO CHE X̱KWIDE' TIMOTEO

1

Pablo žape' “Padiox̱” x̱kwide' Timoteo

1-2 Neda', Pablo, žapa' le' “Padiox̱” ljéža'do' Timoteo. Nako' ka ẕi'nkza' dan' bénḻeno' neda' tẕen žin che Benne' Criston', na' nži'ila' le'. Naka' wbás bseḻa' Benne' Criston' dan' žénele Dios gaka' ki, nich gak da' bchebe ḻaže'e, wneẕjwe' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo, dan' zoaḻen Jesús, Benne' Criston'. Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e le', na' yeyache' ḻáže'le' le', na' wká'n žie' yichj ḻaẕdo'o.

Timoteo žaḻa' wzóa libe' che Jesús

3 Kate' ẕcháḻjḻena' Dios žapa' Ḻe' “žóx̱keno'” kan nak chio' le'. Bi žsana' ẕnnaba' ni'a chio' dot ža dot yel, ḻaw Dios, Bennen' žona' x̱chine' dot ḻaža'a kan bengak x̱a wdé chia' ka'. 4 Kate' žejsá' ḻaža'a kan wžežo', na' žak ḻaža'a yeḻe'ela' le', nich gak yebela' dot ḻaža'a. 5 Žapa' Dios: “Žóx̱keno'” dan' bžin chia' diža' da' žonen ga žejsá' ḻaža'a kan žejḻi'o che Benne' Criston' dot ḻažo'o. X̱na' golo' Loida, na' x̱no'o Eunise, bejḻé'gake' chie' Ḻe' zgá'alegake' ka le', na' nnézkzela' ḻezka' le' žejḻi'o chie' Ḻe' na'a.

6 Dan' naken ki, žsa'a ḻažo'o yesbano' da' benn Dios chio', dan' wẕi'o katen' neda' bx̱oa na'a le', na' wnnabla' Dios bi da' gonne' chio'. 7 Dios Be' La'y, Bennen' benn Dios chežo, bi nake' to be' da' gonen ga žébežo, san bennkze' Ḻe' Be' La'y chie' chežo. Dios Be' La'y na' žone' ga napžo yeḻa' wak, na' ga nži'ilžo lježžo ka', na' ga ẕnna bia' kwinžo. 8 Che ḻen, bi yedoe'elo' wchaḻjo' che X̱anžon', na' bi yedoe'elo' kan žak chia' neda', nyejwa' liž ya nga dan' žona' x̱chin X̱anžon', san benḻen tẕen benne' ka' ẕzáka'gake' dan' ẕzéngekle' benách ka' diža' chawen'. Dios wneẕjwe' yeḻa' wak chio' nich gak gono' ki. 9 Dios na'kze beslé' žo'o, na' bḻiže' žo'o nich gakžo dot chawe'. Bi bḻiže' žo'o dan' zoa da' chawe' da' benžo žo'o, san bḻiže' žo'o dan' gónekzele' Ḻe', na' dan' be' ḻaže'e žo'o. Ža ni'te bzoe' ki chežo zga'ale kate' bi na' soa yežlyó nga, dan' nakžo che Jesús, Benne' Criston'. 10 Na'a, ba bḻa' dan' žonn Dios chežo, dan' bḻa' ḻaw ni'a che Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o. Beké'e yeḻa' wak che yeḻa' got, na' bḻoe'ele' ḻaw gak gápežo yeḻa' nban da' zejlí kanne, da' bi kwia yin', dan' nápežo ni'a che diža' chawen'.

11 Benne' Criston' wžíe' neda' nich wchaḻja' diža' chawen', na' nich gaka' wbás chie' nich wsedla' benách zi'to' ka'. 12 Che ḻen ẕzaka'a da' ka' da' žákgaken chia' nga, san bi žedoe'ela', dan' nónbi'a Bennen' žejḻi'a chie'. Nnézkzela' Ḻe' nape' yeḻa' wak nich gape chi'e da' bdia' ḻo ne'e na' zejte ža yeḻé'e.

13 Diža' chawen' dan' benlon', dan' bchaḻjan', žaḻa' gaken chio' to da' ẕḻoe'elen kan žaḻa' wḻoe'elo' benách ka' kan žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston', na' kan nži'ilžo-ne'. 14 Wdape chi'i da' nak chawe', dan' nzi' ḻo no'o. Gak gono' ki ḻen yeḻa' wak che Dios Be' La'y, Bennen' zóaḻene' žo'o.

15 Ba nnézkzelo' kan bengak yógo'te benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Asia, wléj yíchjgake' neda'. Fijelo, na' Hermójenes zej nbábḻene' benne' ka'. 16-17 Ẕnnabla' X̱anžo Dios yeyache' ḻáže'le' benne' ka' nníta'gake' liž Onesíforo, dan' ben choche' neda' zan chi'i. Katen' bḻa'a neda' ḻo yež Roma, dot ḻaže'e beyilje' neda', na' bežeḻ-le' neda'. Bi bedoe'ele' ni'a chia' neda' dan' nyejwa' liž ya nga, nžeja' do ya. 18 Ẕnnabla' X̱anžon' yeyache' ḻáže'le' ḻe' ža na' žine' ḻaw Dios. Ba nnézkzelo' kan gókḻene' žo'o, katen' wzoažo ḻo yež Éfeso.

2

Timoteo žaḻa' gakbe' ka to benne' žeje' ḻo wdiḻe

1 Na'a, ẕí'na'do', ben choch ḻaẕdo'o ḻo da' žonn Jesús, Benne' Criston', chio'. 2 Da' benlo' da' bchaḻja' neda' ḻawgak benne' zan, benne' ka' ẕzoa lígaken', bden ḻo na'gak benne' ka' žóngake' kan ẕnnágake', benne' ka' gak wsédgekle' yezika' benách ka'.

3 Žaḻa' soelo' da' wsaka' zi'gak benách ka' le' kan ẕzoelen to benne' nake' che Jesús, Benne' Criston', na' dot ḻaže'e žeje' ḻo wdiḻe. 4 No benne' žeje' ḻo wdiḻe, bi chejchaze' da' ka' žongak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, nich chaz ḻaže' bennen' wžíe' ḻe' nich gake' benne' chie' žeje' ḻo wdiḻe. 5 Ḻezka', no benne' chaze' ḻo witje, bi be si'e cha' bi žitje' kan žaḻa' gone'. 6 Benne' žaz ža'ne', zga'ale' ḻe' si'e che da' yeḻape'. 7 Bsa' ḻaže' da' ni da' žapa' le', na' X̱anžo na'kze gone' ga chejni'ilo' yógo'ten.

8 Bejsá' ḻaže' kan goken che Jesús, Benne' Criston'. Golje', na' goke' ẕa'só Dabí, na' wdé gote', bebane' ḻo yeḻa' got. Ki ẕnna diža' chawen' da' ẕchaḻjan'. 9 Dan' ẕchaḻja' diža' chawen', ẕzaka'a da' žaken chia', na' zejte nyejwa' liž ya nga ka to benne' wen da' ẕinnj, san bi nyejw x̱tiža' Dios. 10 Che ḻen ẕzoela' yógo'te da' ki dan' nži'ila' benne' ka' wžekze Dios, nich yelágake'. Jesús na'kze, Benne' Criston', žone' ga želagak benne' ka' nich sí'gake' baní' ḻi ḻaže' chie'. 11 Naken káteze ẕnna da' ni:

Cha' nátḻenžo Ḻe', sóaḻenžo-ne' nbanžo.

12 Cha' soelžo da' sáka'žo, nna biá'ḻenžo Ḻe' tẕen.

Cha' nnažo bi nónbia'žo-ne', Ḻe' nne' bi nónbi'e žo'o.

13 Ḻa'kze bi žonžo kan ẕnnažo, Ḻe' žónteze' kan ẕnne'.

Ḻe' bi gak wché'e da' nakkze' Ḻe'.

Benne' wen žin che Jesús, benne' žežoje' chawe'

14 Bsa' ḻáže'gak benne' ka' nníta'gake' gan zo' kan zej nak da' ki, na' ni'a che X̱anžo Dios bchí'i-gekle' nich bi tiḻ díža'gake' kan zej nak diža' ka'ze ka'. Diža' ki žóngaken ga kwia yi'gak benne' ka' ẕzi' ḻo ná'gake' ḻégaken. 15 Be' ḻáže'teze yežojo' chawe' ḻaw Dios nich gako' benne' wen žin bi žedoe'ele' ni'a che žin da' bene'. Žaḻa' wkonlo' binlo žin diža' da' naken dot da' li. 16 Na'a, bkwas gan zej nnita' benne' ka' ẕcháḻjgake' da' bi zaka', na' diža' ka'ze ka', dan' žongak diža' ki ga góngakže' da' bi žénele Dios. 17 Segak diža' ka' da' ẕcháḻjgake' kan žẕen yižwé' noẕo' da' žlan. Himeneo ḻen Fileto zej nbábḻene' benne' ka' ẕcháḻjgake' ki. 18 Benne' ki bchíx̱gekle' kan nak da' naken dot da' li, dan' ẕnnágake' ba wdé ža žaḻa' yebangak benne' gat ka', na' bže' zédgekle' baḻe benách ka' na' zejte biž žejḻé'gake' che Benne' Criston'. 19 Da' ben choch Dios zóatezen, na' zoa to da' nak bian', dan' ẕnnan: “Dios nónbi'e benne' ka' zej nake' chie'.” Ḻezka' ẕnnan: “Le kwas gan žak da' kegle, yógo'tele ḻe'e nakle che Benne' Criston'.”

20 To ḻo yo'o ẕen zej yo'o da' zej naken, kégeze oro, na' plat, san ḻezka' da' zej naken yag, na' yo. Ẕkonlžo baḻen žin kwáselo, na' yebaḻen ga bi nak kwáselo. 21 Nich gakžo kan zej nak da' ka' ẕkonlžo žin kwáselo, na' nich gak gonžo da' naken chawe', na' gakžo da' wkonle X̱anžon' žin, žaḻa' kwasžo gan žak da' kegle. Cha' gonžo ki, gakžo zi gonžo yógo'te žin chawe'.

22 Bzoa cheḻa'ale da' ka' žóngaken ga se ḻaže' no benne' da' kegle kan nak da' žaken chegak x̱kwide' ka'. Be' ḻaže' gako' chawe'. Ben da' žonen ga žejḻi'o che Benne' Criston', na' da' žonen ga nži'ilo' lježo' ka', na' da' žonen ga ẕgá'nlenžo' lježžo ka' cháwe'do'. Kan zej nak da' ki, benḻen tẕen benne' ka' ẕcháḻjḻengake' X̱anžon', ne nak dot chawe' yichj ḻáẕdo'gake'. 23 Na'a, ḻezka' bzoa cheḻa'ale diža' ka'ze ka', na' diža' da' bi zej zakan', dan' nnézkzelo' žóngaken ga ẕdiḻ díža'gak benách ka'. 24 Benne' wen žin che X̱anžon' bi žaḻa' tiḻ díža'ḻene' benách ka', san žaḻa' gake' gax̱jw ḻaže' ḻawgak yógo'te benách. Žaḻa' gak wsedle' benách ka', na' gake' ẕen ḻaže'. 25 Ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chie' žaḻa' wzejni'ile' benne' ka' ẕží'igake' che da' ẕchaḻje'. Cha' gone' ki, Dios gak wneẕjwe' ḻégake' latje yeyát ḻáže'gake' nich gónbia'gake' da' naken dot da' li. 26 Ki yelágake' ḻo yeḻj che da' x̱iwe' gan zej nžeje', na' yeyákgake' chawe' nich góngake' kan žénele Dios.

3

Kan gakgak benách ka' ža se ḻawte ža ka'

1 Ḻezka' žaḻa' nnezlo' da' ni: ža se ḻawte ža ka' sáka'ḻe'egak benách ka'. 2 Kate' ža ka' nníta'gak benne' ka' góngake' ki:

Ží'igekle' ḻa' kwíngakze', na' dan ḻáže'gake' yeḻa' gape.

Wká'n ẕen kwíngake', na' gon kwíngake' benne' blo ka'.

Nne zí'gake' che da' ka' zej naken la'y.

Wží'igake' che x̱a x̱ná'gake'.

Gákgake' benne' bi chaz ḻaže' ka'.

Bi góngake' kan žénele Dios.

3 Bi ží'igekle' kan žaḻa' góngake'.

Gákgake' benne' zižje ḻaže' ka'.

Nnégake' che ljéžgake' ka'.

Bi nna bia' kwíngake', na' gákgake' benne' ža'a ka'.

Bi ḻé'egekle' chawe' da' naken chawe'.

4 Gákgake' benne' wdé ljéžgake' ka', na' bi gá'ngake' chawe'.

Wḻoé'el kwíngake' ka benne' ẕen ka'.

Ží'igekle' da' dan ḻáže'gakze', na' kege Dios.

5 Wḻoé'el kwíngake' ka benne' ka' zej nónbi'e Dios,

san bi soaḻen yeḻa' wak che Dios ḻégake'.

Bkwas gan zej nnita' benách ka'. 6 Ḻezka', ḻo yeḻa' wen ḻaže' chégake' chó'ogake' yo'o ka', na' gon ḻáže'gekle' no'le bi nnezle ka' nich si' ḻo na'gak no'le ka' da' žsédgekle'. No'le ka' bága'gake' doḻa' zan, na' we' ḻáže'gake' da' ka' dan ḻáže'gakze', da' ka' bi zej zakan'. 7 Yéntezgekle no'le ka' diža' ka' da' wchaḻjgak benne' ka', san bi chejní'igekle' da' naken dot da' li. 8 Kan gokgak Janes ḻen Jambres, benne' ka' bží'igake' che Moisés, ḻezka' gakgak benne' ki, wží'igake' che da' naken dot da' li. Gákgake' benne' choḻ ḻaže' ka', na' chíx̱gekle' kan nak da' žejḻe'žo che Benne' Criston'. 9 Bi be sí'gakže', san gak bia' zej nake' benne' bi nnezle ka' ḻawgak yógo'te benách ka', na' gak chégake' kan gok chegak Janes ḻen Jambres, benne' ka' bžia yi' Dios.

Da' bsa' ḻaže' Pablo Timoteo

10 Nnézkzelo' le' kan nak da' žsedla' neda' benách ka', na' da' žona'. Nnezlo' da' že' ḻaža'a gona', na' kan žejḻi'a che Benne' Criston', na' kan naka' gax̱jw ḻaže', na' kan nži'ila' lježa' ka', na' kan ẕzoela' da' žak chia'. 11 Ḻezka' nnezlo' kan wžía ḻáže'gak benách ka' neda', na' da' ka' wẕaka'a, da' ka' gókgaken chia' ḻo yež Antiokía, na' ḻo yež Ikonio, na' ḻo yež Listra. Da' ka' wžía ḻáže'gak benne' ka' neda' bzoelan', na' X̱anžo Jesusen' beslé' neda' ḻo yógo'te da' ka'. 12 Yógo'te benne' ka', benne' žénegekle' gákgake' dot chawe' dan' zej nake' che Jesús, Benne' Criston', ḻezka' sáka'gake' da' ka' kwia ḻáže'gak benách ka' ḻégake'.

13 Na'a, benne' wen da' ẕinnj ka', na' benne' wen ḻaže' ka', góngakže' ki. Gon ḻáže'gekle' benách ka', na' benách ka' gon ḻáže'gekle' ḻégake'.

14 Na'a, wdape chi'i da' ka' nsedlo', na' da' wẕí' ḻo no'o, dan' nónbia'kzo' benne' ka' bsédgekle' le'. 15 Katen' goko' x̱kwide', na' zejte na'a ža, nónbi'o da' ka' zej nyejwn ḻe'e yiche la'y, da' ka' gak wzejní'igeklen le' nich yeló' dan' žejḻi'o che Jesús, Benne' Criston'. 16 Yógo'te da' ka' zej nyejwn ḻe'e yiche la'y Dios bzejni'ile' benách chie' ka', benne' ka' bzójgake' da' bchaḻj Dios. Da' ka' zej nyejwn ḻe'e yiche zej zakan' nich wsédgeklen žo'o, na' wḻoé'egeklen da' gonžo, na' yegó'ogaken žo'o nez chawe', na' wzejní'igeklen žo'o nich gakžo chawe'. 17 Ki žóngaken, nich gak ban ḻaže' no benne' nake' che Dios, na' nich gak gone' yógo'te da' naken chawe'.

4

1-2 Ni'a che X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ẕchi'la' le' wzenlo' benách ka' x̱tiža' X̱anžon'. Ḻekze' wchi'a ḻaže'e benne' ban ka', na' benne' gat ka', ža na' katen' yeḻé'e nich nna bi'e. Be' ḻaže' gono' da' ni, cha' žak chawe' chio' o bi žak chawe'. Ḻo yeḻa' ẕen ḻaže' chio', bḻoe'el dan' žongak benách ka', na' bsa' ḻáže'gake', na' bzejní'i-gekle' kan nak dan' žsedlžo žo'o. 3 Ki žaḻa' gono' dan' žin ža katen' bi wzé nággake' da' chawe' da' žsedlžo, san yénegekle' yéngekle' da' žaz ḻáže'zegake'. Wtóbgake' chégake' benne' ka' wsédgekle' ḻégake' da' ẕdan ḻáže'zegake'. 4 Wzóagake' cheḻa'ale da' naken dot da' li, na' si' ḻo ná'gake' diža' ka'ze ka'. 5 Na'a, žaḻa' gako' ẕen ḻaže' ḻo yógo'te da' žono'. Bzóel da' wsaka' zí'gake' le'. Bzenle benách ka' diža' chawen'. Dot ḻažo'o ben žin dan' wló'o Benne' Criston' ḻo no'o gono'.

6 Kan nak chia' neda', ba bde kwina' ḻo na' Dios, na' za' gótgake' neda' dan' žona' x̱chin Dios, na' ža yezá'a yežlyó nga za' žinen. 7 Kan žon no benne' dot ḻaže'e žeje' ḻo wdiḻe, ḻezka' bena' neda' žin, na' ba beyóž bena' neda' dan' wló'o Benne' Criston' ḻo na'a gona', dan' bena' kan nak tḻebe ḻen da' žejḻe'žo chie' Ḻe'. 8 Na'a za' si'kza' da' žaḻa' si'gak benne' chawe' ka', dan' gonn X̱anžon' chia' neda' ža na', na' nak chawe' kan ẕchi'a ḻaže'e žo'o. Kege chia' nedza' gonnen', san ḻezka' gonnen' chegak yógo'te benne' ka' zej nži'ile' Ḻe', na' dot ḻáže'gake' želbeze' ža yeḻé'e.

Da' bzoj Pablo kan žaḻa' gon Timoteo

9 Be' ḻaže' yidtio' ga zoa' ni, 10 dan' bsan ḻaže' Demas neda', dan' nži'ile' da' žebéḻenle' yežlyó nga, na' wyeje' ḻo yež Tesalónika. Ben byenen wyéj Cresente gan nbab Galasia, na' ḻezka' wyéj x̱kwide' Tito gan nbab Dalmasia. 11 Toze Lukas zóaḻene' neda'. Bche' x̱kwide' Markos nich yídḻenbe' le' tẕen, dan' nakbe' gónḻenbe' neda' tẕen x̱chin Benne' Criston'. 12 Bseḻa'a x̱kwide' Tíkiko ḻo yež Éfeso. 13 Katen' yido', bedjwá' laže' yichan' dan' bka'na' ḻo yež Troas ḻo liž Karpo, na' ḻezka' bedjwá' yiche ka', na' da' nakže blo, yichen' da' naken yid.

14 Kantr, benne' wen yeso' ya ka', bene' chia' da' zan da' ẕia. X̱anžo na'kze yebi'e chie' kan nak da' bene' chia' neda'. 15 Wdape chi'i kwino' che bennen', dan' ẕží'iḻi'e che da' ẕchaḻjžo.

16 Kate' da' nežw chi'i bḻa'a neda' ḻawgak benne' yolawe' ka', bi gokḻen nitó benne' neda', san bsan ḻáže'gak yógo'te benách ka' neda'. Bi žénela' yebéj yichj Dios ḻégake'. 17 X̱anžon' wzóaḻene' neda', na' ben choche' neda' nich yeyóž wchaḻja' x̱tiže'e nich yéngeklen yógo'te benách zi'to' ka'. Ki goken, X̱anžo na'kze beslé' neda'. Goken chia' ka belá' ḻo na'gak beže yix̱e' ka'. 18 X̱anžo na'kze yeslé' neda' ḻo yógo'te da' kegle ka', na' gape chi'e neda' kate' žintia' gan ẕnna bi'e Ḻe' ya'abá che Dios. ¡Ga'n ẕen Ḻe' to chi'ize! Ka'kze gaken.

Pablo žape' “Padiox̱” benách ka' che Jesús

19 Wdape “Padiox̱” Prisila ḻen Akila, na' ḻezka' benách ka' nníta'gake' liž Onesíforo. 20 Bga'n Erasto ḻo yež Korinto, na' bka'na' Trófimo gan nbab Mileto dan' žake' yižwé'. 21 Be' ḻaže' yido' ga zoa' ni zga'ale kate' žin byo' zag ka'. Eubulo, na' Pudente, na' Lino, na' Klaudia, na' yógo'te lježžo ka' nníta'gake' nga, žápegake' le' “Padiox̱.”

22 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', sóaḻene' le'. Dios gon chawe'e le'. Ka'kze gaken.

TITO

1

2

3

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO CHE X̱KWIDE' TITO

1

Pablo žape' “Padiox̱” x̱kwide' Tito

1 Neda', Pablo, žapa' le' “Padiox̱” ljéža'do' Tito. Nako' ka ẕi'nkza' dan' bénḻeno' neda' tẕen žin che Benne' Criston'. Naka' wen žin che Dios, na' benne' wbás bseḻa' Jesús, Benne' Criston'. Bseḻe'e neda' nich gona' ga chejḻe'gak benách ka' chie' Ḻe', benne' ka' wžekze Dios, nich gónbia'gake' da' naken dot da' li kan žaḻa' gon no benne' nónbi'e Dios. 2 Ki naka' neda' dan' žx̱en ḻaža'a ba nzi'a yeḻa' nban da' zejlí kanne da' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chežo žo'o ža ni'te kate' bi na' gata' yógo'te da' zej nnitan', na' Ḻe' žonkze' da' bchebe ḻaže'e gonen'. 3 Kate' bžin ža chen, Dios bḻoe'ele' ḻaw x̱tiže'e, da' bdien' ḻo na'a neda' wchaḻjan'. Dios na'kze gože' neda' gona' ki. Nakkze' Ḻe' Benne' Weslá chežo. 4 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' beslé' žo'o, gon chawe'e le', na' yeyache' ḻáže'le' le', na' wká'n žie' yichj ḻaẕdo'o.

Žin che Jesús da' žon Tito ḻo yežlyó Creta

5 Bka'na' le' ḻo yežlyó Creta, nich wsó'o da' žiážjegekle benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ga na', nich gákgake' dot ḻi ḻaže', na' nich wnnito'o benne' gole ka' yógo'te yež ka', benne' ka' gape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' to to yež ka', kan ba goža' le' gono'. 6 To benne' gole, benne' žape chi'e benách ka' che Benne' Criston':

Žaḻa' gake' benne' bi žone' da' gak no benne' nnie' chen.

Žaḻa' soa toze ẕo'le'.

Žaḻa' chejḻe'gak ẕi'ne' ka' che Benne' Criston'.

(Bi žaḻa' góngakbe' da' gak no benne' nnie' chen, bi nne' bi žóngakbe' žin, o ẕží'igakbe' che x̱a x̱ná'gakbe'.)

7 Bi žaḻa' gone' da' gak no benne' nnie' chie' kan žone' x̱chin Dios.

Bi žaḻa' gake' benne' zide, o benne' ža'a,

o benne' že'je', o benne' wediḻe diža',

o benne' ẕdan ḻaže'e yeḻa' gape.

8 Žaḻa' wneẕjwe' gan ga'ngak lježžo ka' želžine' liže'.

Žaḻa' dan ḻaže'e gone' da' naken chawe'.

Žaḻa' gake' benne' žejni'ile'.

Žaḻa' gake' benne' chawe'.

Žaḻa' žebe' Dios, na' nna bia' kwine'.

9 Žaḻa' gape chi'e diža' da' li kan ba nsedle', nich gak wzejni'ile' benách ka' kan naken tḻebe ḻen da' chawe' da' žsedlžo, na' nich gak wzóa žie' benne' ka' ẕží'igake' chen.

10 Ki žaḻa' gak gone' dan' ẕži'igak benne' zan che x̱tíža'žo, benne' ka' ẕcháḻjgake' da' bi zakan', na' žon ḻáže'gekle' benách ka'. Benne' zan, benne' žóngake' ki, zej nake' benne' judío ka', benne' ka' ẕnnágake' žon byenen chog ḻo x̱péḻa'gak benne' byo ka' da' nak bian' zej nzi'e x̱tiža' Dios. 11 Benne' ki, žon byenen wzóa žio' ḻégake', dan' ẕchíx̱gake' yógo'te benách ka' nníta'gake' bíte'teze yo'o gan želyoé'e, na' žsédgekle' da' bi žaḻa' wsédgekle'. Ki žóngake' nich sí'gakze' mežw.

12 To benne' wbábḻene' benách Creta ka' gan zo', bennen' bchaḻje' ḻo wláz yodo' chégake', wnné':

Žon ḻáže'tezgak benne' Creta ka'.

Zej nake' ka beko' yix̱e' snia ka'.

Zej nake' benne' ẕa'wed, benne' wawḻe'e ka'.

13 Da' ni da' bchaḻje' kan zej nake' naken dot da' li. Che ḻen bdíḻ-gake' nich gak ḻi ḻaže' kan žejḻé'gake' che Benne' Criston', 14 na' nich bi wzé nággake' diža' ka'ze ka' da' ẕchaḻjgak benne' judío ka', na' bi góngake' kan ẕnna benách ka' žaḻa' góngake', benne' ka' bzóagake' cheḻa'ale da' naken dot da' li.

15 Yógo'te da' non Dios naken chawe' chegak benne' chawe' ka', san chegak benne' ka' bi zej nake' chawe', benne' ka' bi žejḻé'gake' che Dios, bi be zoaḻen ḻégake' da' naken chawe', san dot da' zej nake' naken sban, na' zejte da' ẕbek yíchjgake', na' da' ẕza' ḻáže'gake'. 16 Ẕnnágake' zej nónbi'e Dios, san da' žóngake' bi naken tḻebe ḻen dan' ẕnnágake', dan' zej nake' benne' bi žaz ḻaže' ka'. Bi žóngake' kan ẕnnágake', na' bi gak góngake' nitó da' naken chawe'.

2

Žaḻa' wsedlžo da' naken chawe'

1 Na'a, da' ẕchaḻjo' žaḻa' gaken tḻebe ḻen da' chawe' da' žsedlžo.

2 Bsedle benne' byo, benne' gole ka':

Žaḻa' wcháḻjgake' diža' chawe' ka'.

Žaḻa' gákgake' benne' chawe' ka'.

Žaḻa' gákgake' benne' žejní'igekle'.

Žaḻa' chejḻé'gake' che Benne' Criston' dot ḻáže'gake'.

Žaḻa' ží'igekle' ljéžgake' ka'.

Žaḻa' sóegekle' da' gak chégake'.

3 Bsedle no'le gole ka':

Žaḻa' góngake' da' žaz ḻaže' Dios.

Bi žaḻa' nnégake' che ljéžgake' ka'.

Bi žaḻa' yé'jgake'.

Da' žóngake' žaḻa' wsedlen da' nak chawe'.

4 Bsedle x̱kwide' no'le ka'.

Žaḻa' ží'igeklbe' benne' byo che chégakbe', na' ẕí'ngakbe' ka'.

5 Žaḻa' gákgakbe' no'le žejni'ile.

Žaḻa' gákgakbe' no'le chawe' ka'.

Žaḻa' gape chí'igakbe' da' de lížgakbe'.

Žaḻa' gákgakbe' ži'i ḻaže'.

Žaḻa' gápegakbe' ba la'ne benne' byo che chégakbe'.

Žaḻa' bi góngakbe' da' gonen ga no benne' nnie' che x̱tiža' Dios.

6 Bsedle x̱kwide' byo ka':

Žaḻa' gákgakbe' x̱kwide' žejni'ile.

7 Žaḻa' góntezo' da' naken chawe', na' ki wḻoe'elo' ḻégakbe' kan žaḻa' góngakbe'. Kan žsedlo' žaḻa' wḻoe'elen nako' ḻi ḻaže', na' gax̱jw ḻaže'. 8 Žaḻa' wchaḻjo' diža' chawe' ka' nich bi soa da' gak no benne' nnie' chen, nich yedoe'ele no benne' wži'e chen, na' bi gak nnie' chele ḻe'e.

9 Bsedle lježžo ka', benne' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' zej nake' benne' ndo'w ka':

Žaḻa' gákgake' gax̱jw ḻaže' ḻen x̱ángake' ka'.

Žaḻa' góngake' yógo'te da' žaz ḻáže'gak x̱ángake' ka'.

Bi žaḻa' wží'igake' che x̱ángake' ka'.

10 Bi žaḻa' wkache' lángake' da' naken che x̱ángake' ka'.

Žaḻa' wḻoé'el kwíngake' chawe' ḻo yógo'te da' žóngake'.

Yógo'te da' žóngake' žaḻa' wḻoe'elen nak chawe' x̱tiža' Dios, Bennen' beslé' žo'o.

11 Yeḻa' ži'i ḻaže' che Dios ba bḻa' ḻawn ḻawgak yógo'te benách ka' nich yelágake'. 12 Ḻen žsedlen žo'o biž žaḻa' gonžo da' bi žaz ḻaže' Dios, na' bi dan ḻáže'žo da' naken che yežlyó nga, san žaḻa' gakžo ẕen ḻaže', na' gakžo chawe' ža ni zoažo na'a, na' gonžo kan žénekzele Dios. 13 Žaḻa' kwezžo da' žx̱en ḻáže'žo gonen ga gak yeḻa' ba nez ẕen chežo, dan' gaken ža na' katen' ḻa' ḻaw Jesús, Benne' Criston', ḻo baní' ẕen chie'. Nake' Dios ẕen, na' Bennen' žeslé' žo'o. Ḻekze' bchebe ḻaže'e gone' da' ni. 14 Ḻekze' bde kwine' ḻo wlazžo žo'o, nich beya'we' žo'o ḻo yógo'te da' bi naken chawe', na' žeyone' žo'o chawe' nich gakžo benách chie' ka', na' nich yénelžo gonžo da' naken chawe'.

15 Bsedle da' ki, na' bzejni'ilen benne' ka', na' ḻen yeḻa' wnná bia' bdiḻ-gake'. Bénteze ki, nich bi gak no benne' wka'ne' x̱tižo'o ka'ze.

3

Da' žaḻa' gongak benách ka' žejḻé'gake' che Jesús

1 Bsa' ḻáže'gak lježžo ka' nich góngake' kan ẕnnagak benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia', na' benne' yolawe' ka', nich góngake' kan ẕnna x̱tíža'gake'. Žaḻa' sóatezgake' góngake' da' naken chawe'. 2 Bi žaḻa' nnégake' chegak ljéžgake' ka', na' bi žaḻa' tiḻ díža'gake' len ḻégake', san žaḻa' gákgake' gax̱jw ḻaže', na' dot ḻi ḻaže' ḻawgak yógo'te benách ka'.

3 Ḻezka' žo'o, zga'ale gokžo benne' bi žejni'ile ka', na' bži'ižo che Dios. Wdažo wnitlžo, na' gokžo ka benne' ndo'w ka', dan' benžo da' bdan ḻáže'žo, da' bi naken chawe', na' yezika' da' wyáz ḻáže'žo. Ḻezka' benžo žo'o da' kegle, na' bge'elžo lježžo ka'. Bi bḻé'egekle benách ka' žo'o chawe', na' žo'o bi bḻe'elžo lježžo ka' chawe' tožo yetožo. 4 Naž bḻa' ḻaw Dios, Bennen' žeslé' žo'o, na' nak bia' nake' dot chawe', na' nži'ile' yógo'te benách ka'. 5 Beslé' žo'o, kege dan' zoa bi da' naken chawe' da' benžo žo'o, san dan' beyache' ḻáže'le' žo'o. Beyone' žo'o chawe', na' bene' ga nakžo benne' kobe ka'. Napžo yeḻa' nban kobe dan' zoaḻen Dios Be' La'y žo'o. 6 Dios bseḻe'e Dios Be' La'y chežo dan' nakžo che Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o. 7 Be' ḻaže'e chežo, na' beyone' žo'o chawe' nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo, dan' žx̱en ḻáže'žo gonne' chežo.

8 Da' ni da' ẕzoja' chio' le' naken dot da' li. Žénela' wsedlo' benne' ka' žejḻé'gake' che Dios, da' ki, nich we' ḻáže'gake' góntezgake' da' naken chawe'. Da' ni naken chawe', na' záka'ḻe'en nich si' ḻo na'gak yógo'te benách. 9 Na'a, bi go'o no benne' latje wchaḻje' da' bi zakan', o we' ḻaže'e kan zej nak lagak da' zan kwe' x̱a x̱to'gak benách ka', o wchaḻje' diža' biẕjw ka', o tiḻ diže'e kan nak che da' bchi'le Moisés. Da' ki bi zej zakan', na' bi gákḻengaken nitó benne'.

10 Cha' zoa no benne' ga na', benne' žone' chope ḻa'a benách ka' che Benne' Criston', te wsó'o ḻaže'e to yetó chi'i, cha' bi yenle' chio', na' žaḻa' yebejle-ne' gan ẕdoble. 11 Nnézkzelo' to benne' žone' ki ba beyake' benne' bi nake' chawe', na' žone' doḻa'. Ba nbage'e ẕia ni'a che dan' žone'.

Da' bzoj Pablo da' žaḻa' gon Tito

12 Kate' seḻa'a Artemas o Tíkiko gan zo', ben byen yido' ga zoa' ni ḻo yež Nikópolis, dan' ba besyožan' ga'na' nga byo' zag ka'. 13 Senas, bennen' ẕdie' diža' da' ẕnna benne' yolawe', na' Apolo, žíngake' gan zoale ḻe'e. Begó'o ḻégake' nez ḻen yeḻa' žakḻen, nich bi be yážjegekle'. 14 Bsedle lježžo ka' góntezgake' da' naken chawe', nich gata' bi da' wnéẕjwgake' chegak benne' ka' zoa bi da' žiážjegekle', nich gak bia' ki zej nake' che Benne' Criston'.

Pablo ḻen lježe' ka' ẕzélgake' diža' benách ka'

15 Yógo'te benne' ka' nníta'ḻengake' neda' žápegake' le' “Padiox̱.” Wdape “Padiox̱” benne' ka' nníta'gake' ga na', benne' ka' zej nži'ile' žo'o dan' žejḻé'gake' che Dios. Ẕnnabla' Dios gon chawe'e yógo'tele ḻe'e. Ka'kze gaken.

FILEMÓN

DIŽA' DA' BSEḺA' PABLO CHE FILEMÓN

1

Pablo žape' “Padiox̱” Filemón

1-2 Neda', Pablo, žapa' le' “Padiox̱” Filemón. Lježžo, Timoteo žonḻenbe' neda' tẕen, na' nži'ilto' le'. Žono' le' x̱chin Benne' Criston' kan žonton' neto'. Ḻezka' žapa' “Padiox̱” ẕo'lo', Apia. Nake' no'le zanžo žejḻi'e che Benne' Criston'. Ḻezka' žapa' “Padiox̱” ẕi'no', Arkipo. Nakbe' che Jesús, Benne' Criston', ka to benne' žeje' ḻo wdiḻe, na' žonbe' x̱chine' Ḻe' kan neto' žonton'. Ḻezka' žapa' “Padiox̱” benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' ẕdóbgake' ḻo ližo'. Nyejwa' liž ya nga dan' žona' x̱chin Jesús, Benne' Criston'. 3 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Kan žon Filemón dan' žejḻi'e che Jesús

4 Žejsá' ḻáže'teza' le' kate' ẕcháḻjḻena' Dios chežo, na' žápeteza' Ḻe': “Žóx̱keno'.” 5 Ki žona' dan' ẕžin diža' ga zoa' ni kan nži'ilo' X̱anžo Jesusen', na' kan žejḻi'o chie' Ḻe', na' kan nži'ilo' yógo'te benách ka' ba wžíe' Ḻe'. 6 Ẕnnabla' Dios gone' ga gonḻe'e žin da' ẕchaḻjo' kan nak da' žejḻi'o che Benne' Criston', nich si'gak benne' ka' nníta'gake' ga na' yógo'te da' naken chawe', da' žonn Jesús, Benne' Criston', chežo ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie'. 7 Žebela', na' ẕzi' ẕena' dan' nži'ilo' lježžo ka', na' beno' le', bicha'a, ga beyák ḻáže'gak benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'.

Filemón žaḻa' yenít ḻawe' Onésimo, x̱kwide' ndo'w chie'

8 Che ḻen, ḻa'kze nzi' ḻo na'a, dan' naka' wbás bseḻa' Benne' Criston', wchi'la' le' kan žaḻa' gono', 9 žáta'yoela' le' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chia', na' naka' benne' gole, na' nyejwa' liž ya nga dan' žona' x̱chin Jesús, Benne' Criston'. 10 Žáta'yoela' le' ḻo wláz x̱kwide' Onésimo, x̱kwiden' bena' ga beyakbe' che Benne' Criston', na' che ḻen nakbe' ka ẕi'nkza' ga nyejwa' liž ya ni.

11 X̱kwide' ni, zga'ale bi be wzáka'be' chio', san na'a záka'be' chio' le', na' ḻezka' chia' neda'. 12 X̱kwide' ni žeseḻa'a-be' gan zo'. Na'a, wdape-be' ba la'ne kan žapo' nedkza' ba la'ne, dan' nži'ila'-be'. 13 Gónela' gá'nḻenbe' neda' nga, nich ḻo wlazo' le' gonbe' x̱china' kate' ne nyejwa' liž ya nga dan' ẕchaḻja' diža' chawen', 14 san bi be žénela' gona' da' bi naken da' žak ḻažo'o le', nich bi gon byena' gákḻeno' neda', san gak gákḻeno' neda' dan' žénekzelon'. 15 Bkwasljga x̱kwide' Onésimo gan zo' to chi'ido' nich yežinbe' to chi'ize gan zo'. 16 Na'a, biž gakbe' chio' ka to x̱kwide' ndo'w, san gakbe' chio' ka to bi' lježkzo', dan' nakbe' bi' lježžo žejḻe'be' che Benne' Criston', na' nži'ilžo-be'. Nakbe' ki chia' neda', na' žaḻa' gákžebe' ki chio' le', kege ka lježzo', san ka bi' bicho'o žejḻe'be' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

17 Che ḻen, cha' nako' toze ḻen neda', wdape-be' ba la'ne kan žapo' nedkza' ba la'ne. 18 Cha' bi da' ẕia benbe' chio' o cha' bi da' nbága'be' chio', wnnáteze neda' nbaga'an. 19 Neda', Pablo, ḻen na'kza' ẕzoja' da' ni chio', ẕnnia': nedkza' chiẕjwa' bi da' nbága'be', na' kege yapa' le': ḻezka' nbago'o le' chia' neda' yógo'te da' napo' dan' bena' neda' ga napo' le' yeḻa' nban da' zejlí kanne. 20 Ka'kze gaken, bicha'a. Cha' zoa da' yebéḻenlo' dan' nakžo che X̱anžon', ben da' ba góta'yoela' le' dan' naka' bicho'o žejḻi'a che Benne' Criston', na' nich gono' ga yeyák ḻaža'a.

21 Ẕzoja' da' ni chio', dan' žx̱en ḻaža'a le', gono' kan ẕnna x̱tiža'a, na' nnezla' gono' yelate' ka da' ba góta'yoela' le'. 22 Ḻezka' ẕnnabla' le' wkwezo' gan soa' ližo', dan' žx̱en ḻaža'a yežoja' liž ya nga, na' ḻa'a gan zoale ḻe'e dan' ẕcháḻjḻenle Dios, na' ẕnnáblele-ne' ḻo wlaza' neda'.

Pablo ẕzoje' da' žápegake' “Padiox̱” Filemón

23 Epafras žape' le' “Padiox̱.” Nyéjwḻene' neda' tẕen liž ya nga dan' žone' x̱chin Jesús, Benne' Criston'. 24 Ḻezka' Markos, na' Aristarko, na' Demas, na' Lukas, žápegake' le' “Padiox̱.” Benne' ki žónḻengake' neda' tẕen žin che Benne' Criston'.

25 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e ḻe'e. Ka'kze gaken.

HEBREOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

DIŽA' DA' ẔZEJNI'ILEN BENÁCH HEBREO KA'

1

Dios bcháḻjḻene' žo'o ḻo na' Ẕi'nkze'

1 Zan chi'i, na' da' zan kan ben Dios, bcháḻjḻene' x̱a x̱to'žo ka' ža ni'te ḻo na'gak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'. 2 Ža ni zoažo na'a, kate' ze ḻawte, Dios bcháḻjḻene' žo'o ḻo na' Ẕi'nkze'. Dios wnnakze' gape Ẕi'ne' na' yógo'te da' zej naken chie' Ḻe', na' ḻo na' Ẕi'ne' na', Dios bene' yežlyó nga. 3 Ẕi'ne' na' nake' ka to da' žsa'ní' ḻen yeḻa' baní' che Dios, na' kan nak Ẕi'ne' na' ẕḻoe'elen ḻaw dot da' nakkze Dios. Ẕi'ne' na' žonkze' ga nníta'tezgak yógo'te da' zej den, ẕkonle' žin da' ẕnne' ḻen yeḻa' wak ẕen chie'. Katen' beyóž bene' da' žeyón žo'o chawe' ḻaw Dios dan' beké'e doḻa' da' nbága'žo, na' bejži'e kwit ḻi ža che Dios, Bennen' ži'e ẕnna bi'e ža'le.

Ẕi'n Dios nakže' blo ka wbás che ya'abá ka'

4 Ẕi'n Dios nakže' blo ka wbás che ya'abá ka' che Dios, dan' nakže blo da' lie' ka zej nak lagak wbás la'y chie' ka', kan bzoa Dios le' dan' nake' Ẕi'nkze'. 5 Dios batkle gože' to wbás che ya'abá chie' kan gože' Ẕi'ne', katen' wnné':

Nako' Le' Ẕi'na'.

Bḻoe'ela' ḻaw na'a naka' X̱o'.

Batkle bchaḻje' che to wbás che ya'abá kan bchaḻje' che Ẕi'ne', katen' wnné':

Neda' naka' X̱e',

na' Ḻe' nake' Ẕi'na'.

6 Ḻezka', katen' Dios bzoe' Ẕi'nkzen' ḻo yežlyó nga, na' wnné':

Yógo'te wbás che ya'abá yéngekle' x̱tiža' Ḻe'.

7 Kan zej nak wbás che ya'abá chie' ka', wnné':

Zej nak wbás che ya'abá ka' ka be' da' žaken.

Zej nak wbás wen žin chia' ka' ka yi'.

8 Na'a, kan nakkze Ẕi'ne', wnné':

Gan ži'o ẕnna bi'o, nna biá'tezo', Dios.

Nak chawe' kan ẕnna bi'o.

9 Nži'ilo' da' nak chawe', na' kege da' bi nak chawe'.

Che ḻen neda', Dios chio', bdia' ḻo no'o yeḻa' wnná bia',

na' bena' ga napžo' Le' yeḻa' žebél

ka da' napgak lježo' ka'.

10 Ḻezka' wnné':

Le', X̱an, katen' wzó ḻaw, beno' yežlyó nga,

na' ḻen na'kzo' beno' ya'abá.

11 Te chégaken, san Le', zoakzo' to chi'ize.

Yógo'te da' ka' tébgaken kan ẕteb to laže',

12 na' ka to laže' wtobo' ḻégaken,

na' chó'ngakon' ka to laže' teb,

san Le', batkle wchá' kwino'

na' batkle te chio'.

13 Dios batkle gože' to wbás che ya'abá chie' kan gože' Ẕi'ne', katen' wnné':

Wžé' kwita' ḻi ža

kate' gonža' ga wzóa ẕibgak ḻawo'

benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Le' chawe'.

14 Yógo'te wbás che ya'abá ka' che Dios zej nake' be' wen žin ka' che Dios, na' bseḻe'e ḻégake' nich gákḻengake' benne' ka' želágake'.

2

Bi žaḻa' wzoažo cheḻa'ale yeḻa' žeslá

1 Che ḻen, žaḻa' we' ḻáže'ḻe'ežo da' ba benlžo, nich bi wzoažo x̱tiža' Dios cheḻa'ale. 2 Dižan' da' bžinen chežo ža ni'te ḻo na'gak wbás ka' che ya'abá che Dios, naken dot da' li, na' yógo'te benne' ka', benne' bi béngake' kan ẕnna dižan', Dios bsaka' zi'e ḻégake' kan nak tḻebe ḻen da' béngake'. 3 Ḻezka' bi yelažo žo'o ḻo da' wsaka' zi' Dios žo'o cha' wzoažo cheḻa'ale yeḻa' žeslá ni. X̱anžo na'kze bchaḻjen' zga'ale, na' benne' ka' béngekle' chie' Ḻe' bḻoé'egekle' žo'o naken dot da' li. 4 Ḻezka' Dios na'kze bḻoe'ele' žo'o naken dot da' li, dan' bene' da' ka' zej nak bian', na' da' ka' žóngaken ga žebanlžo, na' da' zan yeḻa' wak ẕen ka', na' benne' chežo da' ka' zej naken che Dios Be' La'y kan gónekzele' Ḻe'.

Dios bene' ga beyák Jesús kan nakžo žo'o

5 Dios bi bdie' ḻo na'gak wbás ka' che ya'abá chie' yežlyó da' zan', dan' ẕchaḻjto' chen. 6 Na'a, kan nak da' ni, nyejw ḻe'e yiche la'y da' wnná to benne' bzoa lien', katen' wnné':

Dios, žebanla' dan' že' ḻažo'o benách ka'.

Žebánḻe'ela' dan' žákḻeno' ḻégake'.

7 Beno' ḻégake' to chí'ido'ze yelate' gax̱jw

ka zej nak wbás ka' che ya'abá chio'.

Bzo' chegak benách ka' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' ba la'ne.

8 Bdio' ḻo ná'gake' yógo'te nich nna biá'gaken'.

Ka' naken, katen' bdie' ḻo ná'gake' yógo'te, bi be bka'ne' da' bi bdien' ḻo ná'gake', san na' zejte na'a ža, bi ẕḻe'elžo yo'o yógo'ten ḻo ná'gake'. 9 Nnezlžo da' goken che Jesusen'. Dios bene' ga goke' to chí'ido'ze yelate' gax̱jw ka zej nak wbás ka' che ya'abá chien', dan' goke' benachze nich gote', na' wẕake'e ḻo yeḻa' got ḻo wlazgak yógo'te benách ka', dan' be' ḻaže' Dios žo'o nich goken ki. Dan' ben Jesusen' da' ni, Dios bene' ga nape' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' ba la'ne.

10 Dios bene' yógo'te da' ẕḻe'elžo, na' žone' ga zej nnitan'. Dios bene' kan žaḻa' gone' katen' bene' ga nak bia' nak Benne' Criston' Benne' Weslá ḻi ḻaže' ni'a che da' wẕake'e. Ki ben Dios che Benne' Criston', Bennen' bene' yeḻa' žeslá nich gak yechi'e benne' zan ya'abá che Dios. 11 Ḻe' žeyón chawe'e benách ka' nich gákgake' che Dios. Benne' ka' žeyón chawe' Benne' Criston', toze nak X̱ágake', na' X̱akze'. Che ḻen, Ẕi'n Dios bi žedoe'ele' katen' ẕnne' zej nake' biche'e ka'. 12 Ka nak da' ni nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Wcháḻjḻena' bicha'a ka' kan nako' Le', Dios.

Ga zej ndobe benách chio' ka' goḻa' da' we ḻawa' Le'.

13 Ḻezka' wnné':

Wx̱én ḻaža'a Dios.

Ga yoble wnné':

Le wia neda' ḻen ẕi'na' ka',

Benne' ka' benn Dios chia'.

14 Che ḻen, dan' zej nak ẕi'ne' ka' beḻa' žen, ḻezka' Benne' Criston' ben kwine' kan zej nake', na' golje' beḻa' žen. Ki bene' nich gok gote', na' ka' goken beké'e yeḻa' wnná bia' che da' x̱iwe', dan' wẕí' ḻo nan' goten benách ka'. 15 Ki ben Benne' Criston' nich gok beslé' yógo'te benne' ka' gókgake' ka benne' ndo'w ka' kate' ne zej nnite'e nbángake', dan' bžébegake' yeḻa' got. 16 Nak bia' bi bene' ki nich gákḻene' wbás che ya'abá ka' che Dios, san nich gókḻene' benne' ka' zej nake' ẕa'só Bran. 17 Che ḻen, ben byenen gok Benne' Criston' kan zej nak lježe' ka', nich gake' ḻaw Dios to bx̱oz blo, benne' žone' kan ẕnne', na' žeyache' ḻáže'le' benách ka', na' ḻezka' nich gone' da' gon ga gata' ḻo ne'e yeké'e doḻa' da' zej nbaga' benách ka'. 18 Na'a, dan' wẕáka'kze Benne' Criston', na' dan' ben da' x̱iwe' da' gónelen gon ga bage'e Ḻe' doḻa', che ḻen nape' yeḻa' wak gákḻene' benne' ka', žon da' x̱iwe' da' žénelen gonen ga bága'gake' doḻa'.

3

Jesús nakže' blo ka Moisés

1 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', ḻe'e na' nakle che Dios dan' bḻiže' ḻe'e, le wia binlo kan nak Jesús, Benne' Criston'. Nake' wbás bseḻa' Dios, na' ḻezka' bx̱oz blo che da' nzi' ḻo na'žo. 2 Jesusen' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios, Bennen' bzoe' Ḻe' latje chie', na' žone' kan ben Moisés, benne' bene' kan ẕnna x̱tiža' Dios, da' bene' ḻawgak yógo'te benách ka' che Dios. 3 Jesusen' nakže' blo ka Moisés na', nich ga'n ẕene' Ḻe', kan nakže blo to benne' nak chie' to yo'o ka no benne' wen žin zoe' ḻo yo'on'. 4 Yógo'te yo'o, zoa no benne' benen', san Dios bene' yógo'te da' ẕḻe'elžo. 5 Da' li Moisés na' bene' kan ẕnna x̱tiža' Dios ḻawgak benách ka' che Dios, san goke' ka to benne' wen žin, nich bdie' da' ka' wnnakze Dios ḻawgak benách ka'. 6 San Benne' Criston' nake' Ẕi'nkze Dios, na' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios. Na'a benách ka' che Dios zej yoe'e ḻo ne'e Ḻe'. Žo'o nakžo benách ka' che Dios cha' ga'nžo choch na' zejte ža ze ḻawte ža ka', kan žon chochžo ḻáẕdo'žo, na' kan žebéḻenlžo da' žx̱en ḻáže'žo.

De latje gan yezí' ḻáže'gak benách ka' che Dios

7 Che ḻen, nyejw ḻe'e yiche kan wnná Dios Be' La'y, da' ẕnnan:

Na'a, cha' žénlele da' ẕchaḻj Dios,

8 bi gonle zide ḻáẕdo'le

kan bengak benne' ka' bží'igake' che Dios

katen' gónegekle' si' biá'gake' Ḻe' ḻo latje dach.

9 Gónegekle x̱a x̱to'le ka' si' biá'gake' neda'

ḻa'kze bḻé'egekle' da' ka' bena' chopḻalj yiz.

10 Che ḻen bža'a benách ka' wnníta'gake' ža na',

na' wnnía': “Ẕchíx̱tezgekle' kan ẕza' ḻáže'gake'.

Bi žénegekle' yéngekle' da' žénela' góngake'.”

11 Che ḻen bža'a ḻégake', na' ben chocha' x̱tiža'a, na' wnnía':

Bi chó'ogake' gan yezí' ḻáže'gake' tẕen ḻen neda'.

12 Le gape chi'i kwinle, ẕí'na'do' ka', nich bi gonle zide yichj ḻáẕdo'le nitole ḻe'e, na' bi kwásḻenle Dios ban, na' bi wsanle žejḻe'le che Dios. 13 Na'a, le wzejní'il tole yetole yógo'te ža, kate' ne naken ža ni zoažo na'a, nich bi gon ḻaže'l da' nak doḻa' ḻe'e, na' bi gonle zide yichj ḻáẕdo'le nitole ḻe'e. 14 Yógo'težo gónḻenžo Benne' Criston' tẕen cha' ga'nžo choch na' zejte ža ze ḻawte ža ka', kan wzó ḻaw žon chochžo kwinžo.

15 Ki žaḻa' gonžo kate' ne ẕnna x̱tiža' Dios:

Na'a, cha' žénlele chi'i Dios,

Bi gonle zide yichj ḻáẕdo'le,

Kan bengak benne' ka' bží'igake' che Dios.

16 ¿Noẕ benne' ka' béngekle' x̱tiža' Dios, na' bží'igake' chie' Ḻe'? Yógo'te benne' ka' bebéj Moisés ḻo yežlyó Egipto béngake' ki. 17 ¿Noẕ benne' ka' bža'a Dios ḻégake' chopḻalj yiz? Gokgak benne' ka' béngake' doḻa', na' gótgake' ḻo latje dach. 18 ¿Noẕ benne' ka' Dios ben choche' x̱tiže'e, na' wnné' bi chó'ogake' gan yezí' ḻáže'gake' tẕen ḻen Ḻe'? Gokgak benne' ka' bi béngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios. 19 Na'a, žákbe'elžo bi gok chó'ogake' ga na' dan' bi bejḻé'gake' che Dios.

4

1 Na'a, kate' ne nga'n da' bchebe ḻaže' Dios, gone' ga gak cho'ožo latje chie' gan yezí' ḻáže'žo, žaḻa' žébežo wnitžo latje cho'ožo ga na'. 2 Benlžo žo'o diža' chawen' kan béngekle' ḻégake', san dižan' da' béngekle' bi gókḻenen ḻégake', dan' bi bejḻé'gake' che Dios katen' béngeklen'. 3 Žo'o žejḻe'žo che Dios, na' cho'ožo latje chie' gan yezí' ḻáže'žo. Naken kan wnná Dios:

Che ḻen bža'a ḻégake'

na' ben chocha' x̱tiža'a, wnnía':

“Bi chó'ogake' gan yezí' ḻáže'gake' tẕen ḻen neda'.”

De latje cho'ožo gan yezí' ḻáže'ḻenžo Dios tẕen, ḻa'kze beyóž ben Dios x̱chine' ža ni'te katen' bene' yežlyó nga, na' ba bezí' ḻaže'e. 4 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕchaḻjen kan nak che ža gaže ža, da' ẕnnan: “Bezí' ḻaže' Dios ža gaže ža ḻo žin da' bene'.” 5 Ga yoble ẕnnan: “Bi chó'ogake' gan yezí' ḻáže'gake' tẕen ḻen neda'.” 6 Benne' ka' béngekle' diža' chawen' zga'ale, bi wyó'ogake' ga na' dan' bi béngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios. Che ḻen, žaḻa' cho'ogak benách yoble ka' ga na'. 7 Che ḻen, ḻezka' bḻoe'el Dios to ža yoble, na' wnné': “na'a ža.” Ka' goken, kate' ba wdé yiz zan, na' bchaḻj Dios ḻo na' Dabí, kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Na'a ža, cha' žénlele da' ẕchaḻj Dios,

bi gonle zide ḻáẕdo'le.

8 Chela' ben Josué ga bezí' ḻáže'gake', bi bchaḻj Dios wdé na' che yetó ža katen' yezí' ḻáže'gak benách ka' tẕen ḻen Ḻe'. 9 Che ḻen, nga'n latje chegak benách ka' che Dios nich yezí' ḻáže'ḻengake' Ḻe' tẕen. 10 Benne' ka' chó'ogake' gan yezí' ḻáže'gake' tẕen ḻen Dios, yezí' ḻáže'gake' ḻo žin da' žóngake', kan bezí' ḻaže' Diosen' ḻo žin da' bene' Ḻe'. 11 Che ḻen, žaḻa' we' ḻáže'žo cho'ožo gan yezí' ḻáže'ḻenžo Diosen' tẕen. Bi žaḻa' wží'ižo che x̱tiže'e kan bengak benne' ka' bi bejḻé'gake' che Dios, na' bi wyó'ogake' ga na'.

12 X̱tiža' Dios nakkzen ban, na' napkzen yeḻa' wak. Ẕchogžen ka žon to ya ntoche' da' ntochen' bežope ḻa'al. Ẕchogen gan zej nžag be' nakkzžo, na' da' zoa ḻo yichj ḻáẕdo'žo, ka nak to da' chazen ga žinten ḻo žit ḻo bin. Žonen ga nak bia' da' ẕbek yichjžo, na' da' ẕza' ḻáže'žo. 13 Bi be gak wkáche'žo gan bi gak Dios ḻe'elen'. Yógo'te da' benkze Dios nḻa' ḻawn, na' nžojen ḻawe' ḻaw ḻaw Dios. Ḻawe' Ḻe' žon byenen wḻoe'elžo da' ka' da' benžo.

Jesús nake' Bx̱oz Blo, Benne' ẕente

14 Zoa chežo to Bx̱oz Blo, Benne' ẕente, Bennen' beyepe' ya'abá che Dios. Bennen' nake' Jesús, Ẕi'n Dios. Che ḻen žaḻa' ga'nžo choch ḻo da' nzi' ḻo na'žo. 15 Zoa chežo to Bx̱oz Blo, Bennen' gak yeyache' ḻáže'le' žo'o kan nak da' žaken chežo, dan' ben da' x̱iwe' da' gónelen gon ga baga' Ḻekze' doḻa' dot kan žonen da' žénelen gonen ga bága'žo žo'o doḻa', san Jesusen', bi be doḻa' bene'. 16 Che ḻen, dot ḻáže'žo žaḻa' bíga'žo gawze gan že' ẕnna bia' Dios, Bennen' žákḻene' žo'o, na' nnablžo-ne' yeyache' ḻáže'le' žo'o, na' ḻo yeḻa' ži'i ḻaže' chie', gákḻene' žo'o kate' bi da' gaken chežo.

5

1 Dios ẕbekze' no benne' žénele' ladjw benách ka', nich gake' bx̱oz blo, na' ẕzoe' ḻe' nich gone' da' ka' žone' ḻaw Dios ḻo wlazgak benách ka', na' nich wdíe' ḻaw Dios da' ka' ẕnéẕjwgake', na' bia yix̱e' ka' žótgake' ḻo bkog la'y ni'a che doḻa' da' zej nbage'e. 2 Bx̱oz blon', dan' žak chie' tḻebe kan žaken chegak yógo'te benách ka', gak gake' ẕen ḻaže' ḻen benne' bi nnezle ka', benne' ka' ẕchíx̱gekle'. 3 Dan' nak bx̱oz blon' benachze, che ḻen žaḻa' wdíe' ḻaw Dios to bia yix̱e', bian' gote' ḻo bkog la'y, ni'a che doḻa' da' nbága'kze' ḻe', kan žone' ni'a che doḻa' da' zej nbaga' benách ka'.

4 Bi gak nitó benne' gon kwine' bx̱oz blo, san Dios ẕbie' no benne' žaḻa' gake' bx̱oz blo, kan wžíe' Aarón, bennen' goke' bx̱oz blo nežw. 5 Ḻezka' goken che Benne' Criston', bi ben kwine' Bx̱oz Blo, san Dios bzoe' Ḻe' Bx̱oz Blo. Kan nak da' ni, Dios gože' Ḻe':

Le' nako' Ẕi'na'.

Bzoa' Le' na'a.

6 Ḻezka' gože' Ḻe' kan nyejw ga yoble, katen' wnné':

Le' náktezo' Bx̱oz,

kan gok Melkisedek bx̱oz.

7 Benne' Criston', katen' wzoakze' yežlyó nga, bcháḻjḻene' Dios, na' góta'yoele' Ḻe'. Wžéžeyi'e, na' wžeže' ḻaw Dios, Bennen' gok yeslé' Ḻe' ḻo yeḻa' got, na' Dios benle' chie' dan' bžebe' Dios dot ḻaže'e. 8 Ḻa'kze goke' Ẕi'n Dios, bsedle' gone' kan ẕnna x̱tiža' Dios ni'a che da' ka' gókgaken chie', da' ka' wẕake'e. 9 Katen' ba gok Benne' Criston' dot kan žaḻa' gak Bx̱oz Blo, na' Dios bene' Ḻe' Benne' žeslé' to chi'ize yógo'te benne' ka' žóngake' kan ẕnna x̱tiže'e. 10 Naž Dios bzoe' Ḻe' Bx̱oz Blo kan gok Melkisedek na' bx̱oz blo.

Žon ẕož chežo wži'ižo che Benne' Cristo

11 Kan nak da' ni, žaḻa' wcháḻjḻento' ḻe'e da' zan, dan' naken zede wzejni'ilto' ḻe'e, dan' bi na' chejní'ilele. 12 Ba wdé ža žaḻa' gak wsédlele ḻe'e benách ka' x̱tiža' Dios, dan' ba bénlele scha, san žon byenen no benne' wsedle' ḻe'e da' yoble da' bi naken zede dan' ba nzi' ḻo na' no benne' ẕzo ḻawe' žejḻi'e che Benne' Criston'. Nga'nle ka to x̱kwide' že'ndo', bi'don' ne žáẕe'be' niže', na' bi gak gawbe' yeḻa' waw choch. 13 No benne' žon byenen soa no benne' wsedle' ḻe' da' bi naken zede, nake' ka to x̱kwide' ne žáẕe'be' niže'. Bi nsedle' kan nak tḻebe ḻen da' naken chawe'. 14 Yeḻa' waw choch naken da' žawgak benne' ka' ba zej nake' benne' waḻe ka', benne' ka' žónbia'gekle' da' naken chawe', na' da' bi naken chawe', dan' ba bkóngekle' žin yeḻa' žejní'il chégake'.

6

1 Che ḻen, bi žaḻa' wsédtezlžo da' ka' ba bsedlžo katen' wzó ḻawžo ženlžo kan nak che Benne' Criston'. Žaḻa' gólžežo ḻo yichj ḻáẕdo'žo nich gakžo dot ḻi ḻaže' benách chie' ka'. Bi žon byenen wsedlžo da' yoble da' ka' bi zej naken zede:

kan žaḻa' yeyát ḻáže'žo, na'

kan biž žaḻa' gonžo da' kegle ka', na'

kan žaḻa' chejḻe'žo che Dios, na'

2 da' ka' žsedlžo kan žaḻa' yezoažo nis, na'

kan žaḻa' x̱oa na'žo benách ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na'

kan yebangak benne' gat ka', na'

kan chog Dios chegak benne' wen da' ẕinnj ka' gátgake' to chi'ize.

Cha' ba nsedlžo yógo'te da' ki bi žon byenen wsédželžon. 3 Ki gonžo cha' Dios gonne' žo'o latje.

4-6 ¿Wak gonžo ga yeyát ḻáže'gak da' yoble benne' ka' žebéj yíchjgake' Dios, na' ẕží'igake' chie' Ḻe'? Cha' bžin baní' che Dios ḻo yichj ḻáẕdo'gake', na' cha' wẕí'gake' da' ẕneẕjw Dios, na' gókgake' toze ḻen Dios Be' La'y, na' cha' wẕí'gake' diža' chawen' che Dios, na' yeḻa' wak che da' za', na' cha' naž yebéj yíchjgake' Dios, na' wží'igake' chie' Ḻe', bi gak gonžo ga yeyát ḻáže'gake' da' yoble, dan' gaken kan wdá'gake' Ẕi'n Dios ḻe'e yag kroze da' yoble, na' gon dítjgekle' Ḻe' ḻawgak yógo'te benách ka'. 7 Benne' ka' žóngake' ki zej nake' ka yežlyón' da' ẕzin' nis yejw da' ẕbix̱en ḻawlen zan chi'i. Cha' yežlyón' ẕneẕjwn da' yebéḻengekle benne' ka' žá'ngaken', na' Dios žaz ḻaže'en, 8 san cha' ẕzoazen lba yeche', na' bisgá', na' nga'n ditjen, na' nbaga'n ẕia, na' ba naken da' wzeyžon.

Da' žx̱en ḻáže'žo da' žonen ga ẕga'nžo choch

9 Ḻa'kze ẕchaḻjto' ki, lježto' ka', nži'ilto' ḻe'e, na' žeklto' nakle ka yežlyón' da' ẕnéẕjwḻe'en, na' žebéḻenlele yeḻa' weslá da' ba nzi'le. 10 Dios nake' chawe', na' bi gaḻ ḻaže'e žin chawe' da' benle, na' da' ka' benle dan' nží'ilele-ne', na' kan gókḻenle benne' ka' che Dios, na' zej žákḻenle ḻégake'. 11 Na'a, žénelto' we' ḻáže'le lježle tole yetole, na' gonle ki na' zejte ža ze ḻawte ža ka', nich gata' chele dot da' žx̱en ḻáže'le. 12 Žénelto' bi gakle ẕa'wed, san gonle kan žongak benne' ka' žejḻé'gake' che Dios, na' kwezle ẕen ḻaže', na' si'le da' ka' bchebe ḻaže' Dios gonne' chežo.

13 Ki naken dan' ben choch Dios x̱tiže'e katen' bchebe ḻaže'e bi da' wneẕjwe' che Bran. Dan' bi zoa no benne' nakže' blo ka Dios, che ḻen ben choche' x̱tiže'e ni'a che ḻa' kwinze'. 14 Ki wnná Dios: “Da' li gon chawa'a le', na' gona' ga chanḻe'e ẕa'só' ka'.” 15 Bran na' wleze' ẕen ḻaže', na' gota' chie' da' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chie'. 16 Kate' to benne' žon choche' x̱tiže'e, žon chochen' ni'a che to benne' nakže' blo ka ḻe', na' da' ni ẕzoa žin yógo'te diža' biẕjw, dan' ben choche' x̱tiže'e. 17 Che ḻen katen' Dios ben choche' da' bchebe ḻaže'e gone', ben chochen' ni'a che ḻa' kwinze'. Bene' ki dan' gónele' wḻoe'ele' benne' ka' žaḻa' sí'gake' da' bchebe ḻaže'e wneẕjwe' chégake', nakkzen, na' to chi'ize že' da' bzoa ḻawe' gone'. 18 Dan' bchebe ḻaže' Dios, na' dan' ben chochen', da' chopen ki batkle chá'gaken, na' kan nak chegak da' chopen ki, bi gak gon ḻaže' Dios. Ki ben Dios nich gakkzen chežo to da' yeyón ẕen žo'o. Žx̱en ḻáže'žo Ḻe', gata' chežo da' ẕbez ḻáže'žo dan' bzoen' chežo. 19 Dan' žx̱en ḻáže'žon ẕzoa chóchtezen yichj ḻáẕdo'žo, na' naken ka to do ya da' ẕzoa žin to barkw ẕen. Dan' žx̱en ḻáže'žon žape chi'i Benne' Criston' ni'a chežo gan zoa Dios ya'abá, na' žen' ḻo latje la'y dan' zoan x̱kóže'le laže' da' naḻan' ḻo yodon' da' zoan ya'abá che Dios. 20 Wyó'o Jesusen' ḻo wlazžo žo'o gan zoa Dios ka to benne' ẕḻoe'ele' žo'o nez, na' Dios bzoe' Ḻe' Bx̱oz Blo to chi'ize kan gok Melkisedek bx̱oz blo.

7

Jesús nake' Bx̱oz Blo kan gok Melkisedek

1 Melkisedek goke' benne' wnná bi'e ḻo yež Salem, na' ḻezka' goke' bx̱oz che Dios, Bennen' ẕente. Kate' ne zezá' Bran, zeyeje' wdé gok wdiḻe katen' blej bchochje' benne' wnná bia' ka', na' bžoj Melkisedek na', na' bejchage' Bran na', na' wnnable' Dios gon chawe'e Bran na'. 2 Bran na' bneẕjwe' Melkisedek na' to kwe' che to chi kwe' che yógo'te da' wẕi'e ḻo wdiḻen'. Da' zejḻás la Melkisedek na' ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Benne' Wnná Bia' Chawe'” na' ḻezka' nake' benne' ẕnna bi'e ḻo yež Salem, da' ẕnnan ḻen diža' x̱iža': “Benne' Wnná Bia' Ẕka'n Žie'.” 3 Bi nyejw ḻe'e yiche da' ẕnnan wnníta'gak x̱a x̱ne'e, o x̱a x̱ta'we' ka', na' bi nyejw ža golje' o ža gote', san nake' kan nak Ẕi'n Dios dan' nake' to chi'ize bx̱oz blo.

4 Le wia nga, kan gok Melkisedek na' ẕen, dan' x̱ažo Bran na'kze bneẕjwe' chie' to kwe' che to chi kwe' che da' wlejen' ḻo na'gak benne' wnná bia' ka', benne' ka' blej bchochje' ḻo wdiḻen'. 5 Ḻo da' bzoj Moisés, Dios wnné' benne' ka' zej nake' ẕa'só Lebí, benne' ka' zej nake' bx̱oz ka', sí'gake' to kwe' che to chi kwe' che da' ẕzi'gak benách Israel ka', ḻa'kze zej nake' ljéžgake' ka', dan' yógo'tegake' zej nake' ẕa'só Bran na'. 6 Melkisedek na' bi nake' ljéžgake', san wẕi'e to kwe' che to chi kwe' ḻo na' Bran na', bennen' wẕi'e da' ka' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chie'. Ḻezka' Melkisedek na' wnnable' Dios gon chawe'e Bran na', 7 na' bi gak nitó benne' wži'e che da' ẕnnan: “Bennen' nakže' blo ḻaw Dios ẕnnable' Dios gon chawe'e bennen' nakže' gax̱jw.” 8 Na'a, ža ni zoažo na'a, benne' ka' ẕzí'gake' to kwe' che to chi kwe' ḻo na'gak benách ka' ḻezka' zej nake' benách žátgakkze', san Melkisedek na', zoa da' ẕnnan kan nak chie', da' ẕnnan zoe' nbane'. 9 Na'a, gak nnažo kan nak che Lebí, na' chegak ẕa'sóe' ka', benne' ka' ẕzí'gake' to kwe' che to chi kwe' ḻo na'gak benách ka', ḻezka' wdíẕjwgake' to kwe' che to chi kwe' katen' Melkisedek na' wẕi'e to kwe' che to chi kwe' ḻo na' Bran na', x̱a gole wdé chégake'. 10 Ki naken dan' gak nnažo Bran na' ne noe'e Lebín', na' ẕa'sóe' ka' ḻi'e katen' Melkisedek na' bejchage' ḻe', dan' bi na' gáḻjgake'.

11 Benách Israel ka' ẕzí'gake' x̱tiža' Moisés ḻo na'gak bx̱oz ka', benne' ka' zej nake' ẕa'só Lebín', gan ḻezka' nbab Aarón, bennen' goke' bx̱oz blo nežw. Na'a, chela' gak yeyakgak benách ka' dot chawe' ḻaw Dios dan' žóngake' kan ẕnna da' bchi'le Moisés na', bi gon byenen soa yetó bx̱oz kan gok Melkisedek na', na' kege kan gok Aarón na'. 12 Cha' bcha' Dios kan žaḻa' gak bx̱oz, na' žon byenen wché'e da' ẕchi'le' benách ka'. 13 X̱anžon', Bennen' nyejw ḻe'e yiche da' ki kan nak chie', nbabe' yetó kwe' ẕa'só Israel ka naken da' nbab Lebín', na' che kwe' ẕa'só ka' gan nbab X̱anžon', nitó benne' goke' bx̱oz ḻaw Dios. 14 Naken ki dan' nak bia' golj X̱anžon' ḻo kwe' ljež ka' Judá, na' Moisés na' bi bchaḻje' che Judá na' katen' bchaḻje' chegak benne' ka' žaḻa' gákgake' bx̱oz ka'.

15 Nak bia' da' ni ni'a che da' žaken na'a. Kan gok Melkisedek na' bx̱oz, ba bḻoe'e ḻaw yetó Bx̱oz, Jesusen'. 16 Benne' ni, bi nake' Bx̱oz dan' ẕnna da' bsedle Moisés na' kan zej nak lježe' ka', san nake' Bx̱oz dan' nape' yeḻa' wak che yeḻa' nban da' batkle yeyožen. 17 Nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕzoa lin chie' Ḻe', da' ẕnnan:

To chi'ize nako' Le' Bx̱oz

kan gok Melkisedek bx̱oz.

18 Na'a, ba wdé che diža' golen' ka žaḻa' gak bx̱oz, dan' bi wdapkzen yeḻa' wak, na' bi be gok gonen. 19 Dan' bchi'le Moisés bi gok yeyonen dot chawe' benách ka' ḻaw Dios. Na'a, ba wyó'o to da' žx̱en ḻáže'žo da' nakžen chawe', da' žonen ga gak bíga'žo ḻaw Dios.

20 Katen' ben Dios ga nak Jesusen' Bx̱oz, ben choche' x̱tiže'e. 21 Bi ben choch Dios x̱tiže'e katen' wžíe' benne' ka' nich gákgake' bx̱oz ka', san katen' wžíe' Jesusen' nich gake' Bx̱oz, na' ben choche' x̱tiže'e, na' wnné':

Ben chocha' x̱tiža'a neda', X̱ano', wnnía':

“Bi wchá'a kan gona'.

To chi'ize nako' Le' Bx̱oz

kan gok Melkisedek bx̱oz.”

22 Che ḻen, Benne' Criston' nake' Bennen' žone' ga nakkze dižan' da' ẕka'n chawe' dan' nakžen chawe' ka gok da' nežwn'. 23 Bx̱oz ka' gókgake' benne' zan, dan' bi gok gá'ngake' nga dan' gótgake', 24 san dan' zóateze Jesusen', to chi'ize nake' Bx̱oz, na' batkle gon byenen chaz no benne' latje chie' nich gake' bx̱oz. 25 Che ḻen, to chi'ize gak Jesusen' yeslé' benne' ka' ẕbíga'gake' ḻaw Dios, ni'a che la Jesusen', dan' zóateze' nbane', na' ẕnne chawe'e ḻo wlázgake' ḻaw Diosen'.

26 Ben byenen soa to Bx̱oz Blo ki chežo. Nake' la'y, na' dot chawe', na' bi žónḻene' benne' doḻa' ka' tẕen, san nakže' ẕen ka yógo'te da' žen' ya'abá che Dios. 27 Jesusen' bi nake' kan zej nak bx̱oz blo ka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, dan' ben byenen wdégake' žen ḻaw Dios tža tža. Bétgake' bia yix̱e' ka' ḻawe' Ḻe' ni'a che doḻa' da' zej nbága'kze', na' wdé na' tḻebe béngake' ni'a che doḻa' da' zej nbaga' benách ka'. Na'a, Jesusen', toze chi'i bdie' žen ḻaw Dios, katen' bde kwine' ḻaw Dios, na' bḻalje' x̱chenkze' ni'a che doḻa' da' zej nbaga' yógo'te benách ka'. 28 Ḻo da' bchi'le Moisés, benách ka' bi zej nake' dot chawe', zej nake' bx̱oz, san wdé bžin da' bchi'le Moisés ga ni, Dios ben choche' x̱tiže'e, na' bene' ga nak Ẕi'nkze' Bx̱oz Blo, dan' nake' dot chawe' kan žaḻa' gak to bx̱oz che Dios.

8

Jesús nake' Bx̱oz Blo chežo

1 Na'a, kan nak da' ba wnnía', ẕnnan ki: zoa to Bx̱oz Blo ki chežo, Bennen' wži'e kwit ḻi ža che Dios gan ži'e, ẕnna bi'e ya'abá. 2 Ḻe' žone' žin ka Bx̱oz Blo ḻo latjen' dan' naken dot la'y, dan' naken yodon' dan' bchis X̱anžo Dios, na' kege benne' ka'. 3 Dios ẕbie' yógo'te bx̱oz blo ka' nich wdégake' ḻawe' Ḻe' da' ka' ẕnéẕjwgak benách ka', na' ḻezka' x̱chengak bia yix̱e' ka'. Che ḻen ben byenen soa da' wdé Benne' Criston' ḻaw Dios. 4 Chela' zoe' yežlyó nga, bi gake' bx̱oz, dan' zej nníta'teze bx̱oz ka' nga, benne' ka' ẕdégake' ḻaw Dios da' ka' ẕnéẕjwgak benách ka' kan ẕnna da' bchi'le Moisés. 5 Bx̱oz ki žóngake' žin che to da' ẕḻoé'ezelen, dan' naken ka to bxin che dan' zoan ya'abá che Dios. Ki naken dan' wnná Dios katen' gože' Moisés gone' yo'o yiddon', na' wnné': “Bwia nga, ben yógo'te dot kan nak dan' bḻoe'ela' le' ḻaw ya'a na'.” 6 Na'a, Bx̱oz Blo chežo ni, žone' žin che da' záka'žen, na' ni'a che da' bene' Ḻe' zoa chežo to diža' da' ẕka'n chawe' da' záka'žen, dan' ẕchaḻjen che to da' záka'žen, dan' bchebe ḻaže' Dios gatan' chežo.

7 Chela' wdape dižan' da' ẕka'n chawe' da' nežwn' dot yeḻa' wak, bi ben byenen soa to diža' bežope da' ẕka'n chawen'. 8 Na'a, Dios ẕḻoe'ele' bi beyakgak benne' ka' dot chawe' ḻawe' Ḻe' katen' bchaḻje' dan' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnán:

Le wia nga, ẕnna X̱anžo Dios: “Za'gak ža ka'

katen' wzóa' to diža' kobe da' wká'n chawen',

dan' gónḻena' benne' Israel ka', na' benne' Judá ka'.

9 Bi gaken kan gok dižan' da' ẕka'n chawen',

dan' bénḻena' x̱a x̱tó'gake' ka',

ža na' bex̱wa' ná'gake',

na' bebéjgaka'-ne' ḻo yežlyó Egipto.

Dan' wléj yíchjgake' diža' chia' da' ẕka'n chawen',

neda' wléj yíchjgaka'-ne'.” Ki ẕnna X̱anžo Dios:

10 “Che ḻen, ki gak diža' da' wká'n chawen'

dan' gónḻena' benách Israel ka'

te ža ki.” Ki ẕnna X̱anžo Dios:

“Wchiza' ḻo yichj ḻáẕdo'gake' da' wchi'la'

na' wzojan' ḻo yichj ḻáẕdo'gake'.

Naž gaka' Dios chégake'

na' ḻégake' gákgake' benách chia' ka'.

11 Bi gon byenen no benne' wsedle' lježe', na' nne':

Benbia' X̱anžo Dios.

Ki gaken dan' gónbia'gake' yógo'tegake' neda',

gan so ḻaw no benne' nake' gax̱jw,

na' zejte no benne' nake' blo.

12 Yeyache' ḻáže'la' ḻégake',

na' yenít ḻawa' da' kegle da' béngake',

na' biž chejsá' ḻaža'a doḻa' da' zej nbage'e.”

13 Katen' bchaḻj Dios che to diža' kobe da' ẕka'n chawen', naken dan' ba bgole diža' nežwn', na' za' te che dan' ba ngolen, na' ba naken da' ba wdén.

9

Latj la'y da' žen' ngaze, na' Latj La'y da' žen' ya'abá

1 Na'a, kan nak dižan' da' ẕka'n chawe' da' nežwn', wnníta'gak da' ẕchi'l ka' kan žaḻa' wká'n ẕenžo Dios, da' ka' bžággaken dižan'. Latje la'y, da' bžagen dižan', goken che yežlyó nga. 2 Ki gok yo'o la'y na' da' goken yid. Ḻo latjen' da' wžén' ḻawle, dan' nzin' latje la'y, wnníta'gak da' ka' nwá'gaken yi', na' bkog la'y gan bkwá'gake' yet x̱tildo' ka' ḻaw Dios. 3 X̱kóže'le laže' bežope dan' naḻan' ḻo yo'on', wzóa latjen' da' nzin' latje ḻa'yte, 4 na' ḻo latjen' wzóa to bkog da' goken oro gan bzéygake' yale, na' ḻezka' wzóa to kak ga na', gan wyó'o dižan' da' ẕka'n chawen', na' gokw kak na' oro, na' ḻoe'ele kak na' wnníta'gak ẕíga'don' da' goken oro, gan wyó'o yet x̱tildo' da' nzin' maná, ḻen bar che Aarón, dan' beyeklen ni'a ne'ndo', na' ḻezka' yej blag ka', gan nyejw dižan' da' ẕka'n chawen'. 5-6 Ḻaw kak na' wnníta'gak chope wbás che ya'abá ka', da' ka' gókgaken oro, na' zej nzin' kerubín che latje gan bḻoe'e ḻaw Dios, na' ẕoagak x̱ílgaken ḻawle latje gan bde bx̱oz blo žen che to ẕíla'do' ni'a che doḻa'. Ki bnnita' cháwe'gake' da' ki. Žáztezgak bx̱oz ka' ḻo latjen' da' žen' ḻawle, gan žóngake' žin chégake' che da' ẕka'n ẕéngake' Dios. Bi gak wchaḻja' na'a dot kan gokgak da' ki.

7 Ḻo latje bežopen', toze bx̱oz blo wyoé'e toze chi'i twiz twiz, na' bi'e žen, da' bdien' ḻaw Dios ni'a che doḻa' da' nbága'kze' ḻe', na' ḻezka' ni'a che doḻa' da' zej nbaga' benách ka', doḻa' ka' béngake' da' bi gókbe'egeklen'. 8 Dios Be' La'y ẕzejni'ile' žo'o bi gok ḻa'žo ḻaw Dios na'kze kate' ne ẕkóngekle' žin ḻo latje ḻa'yen' da' žen' ḻawle ḻo yo'o la'y da' goken yid, da' bžagen diža' nežwn' da' ẕka'n chawen'. 9 Da' ki zej naken to da' ẕḻoé'ezelen da' žaken na'a ža. Da' ka' bdégake' ḻaw Dios ḻen žen chegak bia yix̱e' ka', bia ka' bétgake' ḻaw Dios, bi gok yeyóngaken yichj ḻáẕdo'gak benne' ka' dot chawe', benne' ka' bka'n ẕéngake' Dios ki. 10 Da' ki bḻoé'ezegeklen kan nak chegak da' we'j bdáwgake', na' kan žaḻa' gon chawe' kwíngake', na' che da' bsedle Dios kan žaḻa' gak che beḻa' žen chégake'. Dios bnnite' da' ki chégake' na' zejte ža žaḻa' wché'e yógo'te da' ka'.

11 Na'a, ba bedjḻá' ḻaw Benne' Criston', Bennen' nake' Bx̱oz Blo che da' naken dot chawe', dan' bḻa' ḻawn ni'a che da' bene' Ḻe'. Latje La'y gan wyoé'e Ḻe' naken blo, na' naken dot chawe', na' bi naken da' bengak benách ka', na' bi naken che yežlyó nga. 12 Na'a, ba wyó'o Benne' Criston' ḻo Latje Ḻa'yen', da' žen' ža'le, kege ḻen x̱chengak beždo' ka', na' x̱chengak chibo ka', san ḻen žen chekze'. Toze chi'i wyoé'e ḻo Latje Ḻa'yten', na' ka' goken, bene' ga belažo to chi'ize. 13 Da' li, x̱chengak beže ka', na' chibo ka', na' de chegak beždo' ka', bia bzéygake'-ba' ḻaw Dios, da' ka' bchébgake' ḻo yichjgak benne' ka' zej nbage'e doḻa', gok yeká'gaken doḻa' ka' da' zej nbaga' benách ka' nich yeyóngaken ḻégake' chawe' ḻo beḻa' žen chégake' kan nak che yeḻa' yodo' chégake'. 14 Na'a, x̱chen Benne' Criston' gónḻe'ežen ki, dan' bde kwine' ḻaw Dios, na' goke' dot chawe', na' Dios Be' La'y, Bennen' zóateze', wzóaḻene' Ḻe'. Na'a, x̱chen Benne' Criston' žeyonen yichj ḻáẕdo'žo dot chawe' ḻo da' ka' wbága'žo, da' ka' žóngaken ga gatgak benách ka'. Ki bene' nich gak bíga'žo nich gonžo žin ḻaw Dios ban.

15 Che ḻen Jesús, Benne' Criston', nake' Bennen' ben choche' diža' koben' da' ẕka'n chawe', dan' gote' Ḻe', na' beké'e doḻa' da' wbága'gak benách ka' kate' ne zoa diža' nežwn' da' ẕka'n chawen'. Ḻezka' gote' nich gak sí'gake' da' ka' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chegak benne' ka' wžíe', da' ka' zóatezgaken. 16 Kate' žat to benne', na' cha' ba bzoje' ḻe'e yiche kan žaḻa' chísgake' da' ka' wdape', žon byenen gak bia' ba nat bennen' nich gak góngake' kan ẕnna dan' bzojen'. 17 Kate' ba nat bennen', naž gak góngake' kan ẕnna dižan', san kate' ne zoe' nbane', bi gak góngake' kan ẕnnan. 18 Che ḻen, diža' nežwn' da' ẕka'n chawen' wzakan' dan' gok chochen ni'a che žen, da' ẕḻoe'elen zoa no benne' gote'. 19 Katen' Moisés bḻoe'ele' benne' ka' kan zej nak yógo'te x̱tiža' Dios, na' bex̱we' žen chegak beždo' ka', na' chegak chibo ka', dan' nchix̱en nis, na' bex̱we' to yíx̱e'do' da' nzin' hisopo, na' yicha' ẕila' da' ne'jen x̱na, na' ḻen da' ki bx̱ite' žen dan' nchix̱en nisen' ḻaw yiche gan nyejw x̱tiže'e, na' ḻezka' ḻawgak benách ka'. 20 Naž gože' ḻégake': “Da' ni naken žen da' žon chochen dižan' da' ẕka'n chawe' da' bchi'le Dios žo'o gonžo kan ẕnnan.” 21 Ḻezka' Moisés bx̱ite' žen na' ḻo latje la'y da' goken yid, na' ḻawgak yógo'te da' bkóngekle' žin ḻo latje la'y nich bka'n ẕéngake' Dios. 22 Kan ẕnna x̱tiža' Dios, yeláte'ze ka dachgak yógo'te žaḻa' yeyón žen ḻégaken chawe', na' cha' bi wláljgake' žen, bi yegá'a doḻa'.

X̱chen Jesús, Benne' Cristo, žeká'an doḻa'

23 Ki naken, ben byenen wzóa da' beyonen chawe' yodo' da' žen' yežlyó nga da' naken to da' ẕḻoé'ezelen kan nak dan' žen' ya'abá che Dios, san kan nak dan' žen' ya'abá che Dios, ben byenen soa to da' yeyonen chawe' benne' ka' chó'ogake' ga na', dan' záka'žen ka x̱chengak bia beždo' ka'. 24 Bi wyó'o Benne' Criston' ḻo latje ḻa'yen' da' bengak benách ka', dan' naken to da' ẕḻoé'ezelen kan nak dan' naken dot ḻi ḻaže', san wyoé'e Ḻe' ya'abá na'kze nich gak ḻa' ḻawe' na'a ḻaw Dios ḻo wlazžo žo'o. 25 Bx̱oz blo, bennen' zoe' yežlyó nga, žoe'e latje ḻa'yte twiz twiz ḻen žen chegak bia beže ka', san bi žon byenen cho'o Benne' Criston' zan chi'i nich got kwine' ḻaw Dios. 26 Chela' goken ki, na' gon byenen saka' Benne' Criston', na' gate' zan chi'i ža ni'te kate' ne žata' yežlyó, na' zejte na'a ža, san na'a, kate' nak ža ze ḻawte ža ka', toze chi'i bḻa' ḻawe', na' to chi'ize bde kwine' ḻaw Dios, na' gote' nich beké'e doḻa' chežo. 27 Kan žon byenen gatgak yógo'te benách ka' toze chi'i, na' te na' Dios wchi'a ḻaže'e ḻégake', 28 ḻezka', toze chi'i got Benne' Criston', na' bde kwine' ḻaw Dios nich beké'e doḻa' da' zej nbaga' benne' zan. Na'a, ḻa' ḻawe' da' bežope chi'i, kege nich yeké'e doḻa', san nich yeslé' to chi'ize benne' ka' ẕbézgake' Ḻe'.

10

1 Da' bchi'le Moisés žo'o goken to da' ẕḻoé'ezelen kan nak da' chawe' da' zan', na' bi goken dot kan naken. Che ḻen, dan' bchi'le Moisés góngake' bi gok yeyonen benne' ka' dot chawe', benne' ka' bḻá'gake' ḻaw Dios twiz twiz, na' biá'gake' žen chegak bia beždo' ka', dan' bdétezegaken' ḻaw Dios. 2 Chela' gok yeyonen ḻégake' dot chawe', na' bi bdétezgake' žen na' ḻaw Dios, dan' benne' ka' ba beyákgake' dot chawe' biž gákbe'egekle' zej nbage'e doḻa'. 3 Žen na' da' bdégake' ḻaw Dios twiz twiz benen ga bejsá' ḻáže'gake' zej nbage'e doḻa'. 4 Ka' goken dan' x̱chengak beže ka', na' chibo ka', bi gok yeká'an doḻa'.

5 Che ḻen, kate' bḻa' Benne' Criston' yežlyó nga, gože' Dios kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Bi žénelo' wdé no benne' žen chegak bia beže ka' ḻawo' Le',

san beno' ga naka' neda' benachze.

6 Bi žaz ḻažo'o wzéy no benne' bia beže ka' ḻawo',

o wdé no benne' x̱chéngakba' ḻawo' ni'a che doḻa'.

7 Naž wnnía': “Zoa' neda' nga nich gona' kan žénelo' Le', Dios.

Naken kan nyejw ḻe'e yiche la'y kan gaken chia'.”

8 Dan' nyejw zga'ale ẕnnan: “Bi žénele Dios wdé no benne' žen chegak bia beže ka' ḻawe' Ḻe'.” Da' ni ẕḻoe'elen žo'o biž žaz ḻaže' Dios da' ni, ḻa'kze ḻo da' bchi'le Moisés gož Dios ḻégake' góngake' ki. 9 Wdé na' ẕnnan: “Zoa' neda' nga nich gona' kan žénelo' Le', Dios.” Da' ni ẕḻoe'elen žo'o žeká' Dios dan' bdégake' ḻawe' Ḻe' zga'ale, na' ẕzoe' latje chen da' bde Ẕi'nkze' ḻawe'. 10 Na'a, Dios žeyone' žo'o dot chawe' dan' ben Benne' Criston' kan žénele Dios katen' bde kwine' ḻawe' Ḻe' ḻo wlazžo žo'o, na' gote' toze chi'i.

11 Da' li yógo'te bx̱oz ka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, ẕzégake' tža tža, na' žóngake' x̱chíngake', na' tḻebe kan žóngake', na' zan chi'i ẕdégake' x̱chengak bia beže ka' ḻaw Dios, dan' bi gak yeká'an doḻa'. 12 Na'a, Benne' Criston', toze chi'i, to da' bdie' to chi'ize ḻaw Dios ni'a che doḻa', na' naž bejži'e kwit ḻi ža che Dios, 13 ga na' ẕbeze' ža gon Dios ga benne' ka' bi ẕḻé'egekle' Ḻe' chawe' wzóa ẕíbgake' ḻawe' Ḻe'. 14 Ni'a che toze da' bdie' ḻaw Dios, to chi'ize bene' ga zej nak benne' chie' ka' dot chawe', na' bdie' ḻégake' ḻo na' Dios. 15 Ḻezka' Dios Be' La'y ẕzoa lie' da' wnné' zga'ale, na' nyejwn ḻe'e yiche, ẕnne':

16 Ki gak dižan' da' wká'n chawen' da' gónḻena' ḻégake'

Te ža ki. Ẕnna X̱anžo Dios:

“Wchiza' x̱tiža'a ḻo yichj ḻáẕdo'gake',

na' wzojan' ḻo yichj ḻáẕdo'gake'.”

17 Wdé na' wnné':

Biž chejsá' ḻaža'a doḻa' da' wbága'gake',

na' ẕia da' béngake'.

18 Che ḻen, cha' ba begá'a doḻa', biž žon byenen bi da' wdežo ḻaw Dios ni'a che doḻa'.

Gak bíga'žo ḻaw Dios

19 Na'a, ẕí'na'do' ka', gak bíga'žo ḻaw Dios dot ḻáže'žo ni'a che x̱chen Jesús, Benne' Criston'. 20 Chéjḻenžo to nez kobe, da' naken ḻi ḻaže', dan' bzoa Benne' Criston', dan' ẕžinen x̱kóže'le ḻažen' da' bsejwen gan gak chó'ogake' latjen' da' nakten la'y, dan' nnažo, nezen' dan' bsaljwe' chežo dan' bdie' beḻa' žen chekze'. 21 Jesusen' nake' Bx̱oz ẕente chežo, na' ẕnna bi'e benách ka' che Dios. 22 Che ḻen gak bíga'žo ḻaw Dios dot ḻáže'žo, na' ḻo yeḻa' žx̱en ḻaže' chežo, dan' žejḻe'žo che Benne' Criston', dan' ba beyone' yichj ḻáẕdo'žo dot chawe', nich bi yesbaga' ḻáẕdo'žo žo'o ẕia, na' beyone' beḻa' žen chežo dot chawe' ḻen to nis da' záka'ḻe'en. 23 Žaḻa' soa chochžo, na' bi gak chope ḻáže'žo kan nak da' žx̱en ḻáže'žo che da' nzi' ḻo na'žo, da' bchebe ḻaže' Dios gonne' chežo, na' Ḻe' žone' kan ẕnne'. 24 Žaḻa' gon chochžo tožo yetožo, na' gonžo ga ži'ilžo lježžo ka', na' gonžo da' naken chawe'. 25 Baḻe benách biž ẕdóbḻengake' žo'o. Bi žaḻa' gonžo žo'o kan žongak benách ka', san žaḻa' gon chochžo tožo yetožo, na' gónžežo ki dan' ẕḻe'elžo za' žin ža yeḻá' X̱anžon'.

26 Cha' zéjḻenžo žonžo doḻa' kate' ba nónbia'žo da' naken dot da' li, bi be zoa da' gak wdežo ḻaw Dios da' yeká'an doḻan'. 27 Benne' ka' žóngake' ki, ḻo yeḻa' ẕžebe chégake' želbeze' ža chog Dios chégake' chó'ogake' ḻo yi' gabíl, dan' wzéytezen benne' ka' ẕží'igake' che Dios. 28 Kate' to benne' bzoe' cheḻa'ale da' bchi'le Moisés, bétgake' ḻe' cha' chope chonne benne' ka' bzoa lígake' da' bene', na' nitó benne' beyache' ḻáže'le' ḻe'. 29 Na'a, cha' no benne' wzóe' cheḻa'ale Ẕi'n Dios, wzóe' cheḻa'ale x̱chene' da' žon chochen dižan' da' ẕka'n chawen', dan' žeyonen žo'o chawe', na' bága'že' ẕia. No benne' gone' ki wka'ne' ka'ze Dios Be' La'y, Bennen' žonne' chežo da' žiážjelžo. 30 Ki gaken dan' nónbia'žo Dios, Bennen' wnné': “Chia' neda' nak yeḻa' žezí' wzón. Neda' yebi'a chegak benách ka'.” Ki wnná X̱anžo Dios. Ḻezka' wnné': “X̱anžon' wchi'a ḻaže'e benách chie' ka'.” 31 Žaḻa' žebe no benne' žaḻa' wsaka' zi'i Dios ban ḻe'.

32 Le chejsá' ḻaže' ža ka' da' ba wdégaken katen' za' bžin baní' chele, na' bzóelele da' zan da' bsaka' zí'gake' ḻe'e. 33 Bḻiž zí'gak benách ka' ḻe'e, na' besbága'gake' ḻe'e ẕia ḻawgak benách ka', na' ḻe'e bénḻenle tẕen benne' ka' wẕáka'gake' ki. 34 Ka' goken dan' beyache' ḻáže'lele benne' ka' zej nyejwe' liž ya, na' ḻo yeḻa' žebél chele bzóelele benne' ka' wléjgake' ližle da' ka' gota' chele. Ki benle dan' nnézlele da' nakžen chawe', na' da' zóatezen ya'abá che Dios zej naken chele. 35 Na'a, bi wka'nle dan' žx̱en ḻáže'le, dan' noan to da' ẕen da' yebí'i Dios chele. 36 Žon byenen kwezle ẕen ḻaže', nich kate' ba benle kan žénele Dios gonle, na' si'le da' bchebe ḻaže'e gonne' chele, kan nyejw ḻe'e yiche la'y, kan wnná Dios, da' ẕnnan:

37 Yetó chí'ido'ze

ḻa' Bennen' žaḻa' yide',

na' bi žeḻe'.

38 Naž no benne' nake' chawe' ḻawa' neda',

yelá bennen' dan' žejḻi'e chia' neda'.

Cha' yekwase', na' wzóe' neda' cheḻa'ale,

biž chaz ḻaža'a-ne'.

39 Na'a, žo'o ni bi nakžo ka benne' ka' ẕkwásgake', na' ẕzóagake' Dios cheḻa'ale, na' kwia yí'gake', san žejḻe'žo che Benne' Criston', na' ba nzi'žo yeḻa' žeslá.

11

Kan žaḻa' chejḻe'žo che Dios

1 Na'a, dan' žejḻe'žo che Dios, nnezlžo si'žo da' žx̱en ḻáže'žo, na' nak bia' da' bi na' ḻe'elžo. 2 Ki bejḻe'gak x̱a wdé chežo ka' che Dios, na' che ḻen nyejw ḻe'e yiche la'y kan goken chégake', da' ẕnnan: “Bežójgake' chawe' ḻaw Dios.”

3 Dan' žejḻe'žo che Dios, nnezlžo bene' Ḻe' yežlyó nga ḻen to díža'ze. Ḻezka', katen' ben Dios yógo'te da' ẕḻe'elžo, bkonle' žin da' bi na' soan.

4 Dan' bejḻé' Abel, ẕi'n Adán, che Dios, na' bdie' žen che bia yíx̱e'do' ka' ḻaw Dios, to da' záka'žen ka da' bde Kaín, bi' bíche'be' Abel na' ḻaw Dios, na' che ḻen Dios bchaḻje' che Abel na', na' wnné' nake' chawe', na' wdape' ba la'ne dan' bdie' ḻawe' Ḻe'. Ḻa'kze ba nat Abel na', na' zejte na'a ža, naken kan ne ẕchaḻje', dan' bejḻi'e che Dios.

5 Dan' bejḻé' Enok, ẕa'só Adán na' che Dios, wdíe' ya'abá che Dios, na' bi gote', na' biž bḻé'egekle' ḻe', dan' Dios bechi'e ḻe', na' nyejw ḻe'e yiche la'y kan nak chie', da' ẕnnan: “Zga'ale kate' Dios bechi'e ḻe', Enok na' bene' da' žaz ḻaže' Dios.” 6 Na'a, cha' bi žejḻe'žo che Dios, bi gak gonžo da' žaz ḻaže'e Ḻe', na' nich bíga'žo ḻaw Dios, žon byenen chejḻe'žo zoakze' Ḻe', na' žechebe' che no benne' ẕnnable' Ḻe' gákḻene' ḻe'.

7 Katen' Dios bzejni'ile' Noé kan žaḻa' gakgak da' bi na' gekle Noé na', dan' bejḻi'e che Dios, ben Noé na' kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' bene' barkw ẕen na' da' nzin' Arka, na' ḻo barkwn' belagak lježe' ka' tẕen ḻen ḻe'. Dan' bejḻi'e che Dios, bene' ga nak bia' nžog chegak benách ka' nníta'gake' yežlyó nga gátgake', na' belé' ḻo nisen' dan' bejḻi'e che Dios.

8 Katen' Dios bḻiže' Bran, dan' bejḻé' Bran na' che Dios, na' bene' kan ẕnna x̱tiža' Dios na', na' bezé'e laže' nich cheje' ḻo latjen' da' žaḻa' si'e ka to da' gaken chie' to chi'ize, na' bžoje' laže' ḻa'kze bi wnnezle' gan žaḻa' cheje'. 9 Dan' bejḻé' Bran na' che Dios, goke' ka to benne' zi'to' ḻo yežlyón' da' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chie'. Wzóe' to ḻo yo'o láže'do', na' ḻezka' ben Isaak, ẕi'n Bran na', na' ḻezka' ben Jakob, ẕa'só Bran na', benne' ka' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chégake' dan' bchebe ḻaže'e wneẕjwe' che Bran na'. 10 Ki ben Bran na', dan' bx̱en ḻaže'e gata' chie' yežen' da' zoan to chi'ize ḻen ze'e chen, dan' ben Dios.

11 Ḻezka' Sara, ẕo'le Bran na', ḻa'kze goke' no'le wbíž, bejḻi'e che Dios, na' Ḻe' bneẕjwe' chie' yeḻa' wak nich golj to bi' že'n chie'. Golj to x̱kwide' byodo' chie' ḻa'kze ba wdé yiz chie', dan' bejḻi'e che Dios gone' kan ẕnna x̱tiže'e da' bchebe ḻaže'e chie'. 12 Che ḻen, ḻa'kze Bran na' ba bgól-ḻi'e, goljgak zanḻe'e ẕa'sóe' ka', na' gókgake' kan zej nak belj ya'abá ka', na' kan že' yož žoa'a to yego ẕen, na' nitó benne' bi gak wlabe' ḻégake'.

13 Yógo'te benne' ki gótgake', na' bi wẕí'gake' dan' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chégake', san bejḻé'gake' che Dios, na' zí'to'ze bḻé'egekle' dan' žaḻa' sí'gake'. Bejḻé'gake' che Dios, na' bcháḻjgake' chen. Ka' goken, bḻoé'egekle' zej nake' ka benne' zi'to' ka', benne' ka' želdaze' yežlyó nga. 14 Benne' ka' ẕcháḻjgake' ki, ẕḻoé'egekle' želyilje' to latje da' gaken lážgake'. 15 Chela' belzá' ḻáže'gake' ki che yežlyó gan bžójgake', na' gok yeyéjgake' ga na', 16 san belzá' ḻáže'gake' che to yežlyó da' nakžen chawe', dan' zoan ya'abá che Dios. Che ḻen bi žedoé'el Dios kate' ẕnnágake' nake' Ḻe' Dios chégake', na' ba bkweze' to yež chégake'.

17 Dan' bejḻé' Bran na' che Dios, katen' Dios wẕí' bi'e ḻe', bdie' x̱kwide' Isaak chie' ḻaw Dios kan ẕdégake' bia ka' žótgake'-ba' ḻawe' Ḻe'. Ba wzóa Bran na' wdíe' x̱kwide' byo nežw chie' ḻaw Dios ḻa'kze nakbe' x̱kwiden' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chie'. 18 Ki bene' ḻa'kze Dios gože' ḻe', na' wnné': “Ḻona' x̱kwide' Isaak chio' gona' ga nníta'gak ẕa'só' ka'.” 19 Ki ben Bran na' dan' gókbe'ele' nap Dios yeḻa' wak yesbane'-be' ḻo yeḻa' got, na' ka to da' žsaka' ḻebžo, wak nnažo bezi'e-be' ḻo yeḻa' got ḻa'kze bi gotbe'.

20 Dan' bejḻé' Isaak na' che Dios, wnnable' Dios gon chawe'e x̱kwide' Jakob, na' x̱kwide' Esaú, kan zej nak da' sí'gakbe' ža ka' da' zá'gaken. 21 Dan' bejḻé' Jakob na' che Dios, katen' za' gate' wnnable' Dios gon chawe'e to to ẕi'n Jwsé, na' bka'n ẕene' Dios, kate' ne nyechwe' ḻo bar chie'. 22 Dan' bejḻé' Jwsén' che Dios, katen' za' gate', bchaḻje' che ža katen' ẕa'só Israel yežójgake' ḻo yežlyó Egipto, na' gože' ḻégake' kan žaḻa' chjwá'gake' žit chie' ḻo yežlyón' gan chejnníta'gake'.

23 Dan' bejḻe'gak x̱a x̱na' x̱kwide' Moisés che Dios, katen' golj x̱kwiden', na' bkáche'gake'-be' chonne byo', dan' bḻé'egekle' x̱kwide' byodon' nakbe' x̱tan, na' bi bžébegake' bennen' ẕnna bi'e ḻo yežlyó Egipto, bennen' gože' ḻégake' gótgake' x̱kwide' byodo' ka'. 24 Dan' bejḻé' Moisés na' che Dios, kate' bgolbe', biž be'be' latje wzóagake' labe' x̱kwide' byo che ẕi'n no'le Benne' Faraón, bennen' wnná bi'e ḻo yežlyó Egipto na'. 25 Ki benbe' dan' goklbe' gakže chawe' sáka'be' tẕen ḻen benách ka' che Dios ka yebéḻenlbe' to chí'ido'ze da' ka' žebéḻengekle benne' ka' žóngake' doḻa'. 26 Goklbe' záka'že wḻíž zi'gak benách ka' ḻebe', kan gok che Benne' Criston', ka gata' chebe' yeḻa' wnni'a chegak benách Egipto ka', dan' wzá' ḻáže'be' che da' yebí'i Dios chebe'. 27 Wdé na', dan' bejḻé' Moisés na' che Dios, bžoje' ḻo yežlyó Egipto, na' bi bžebe' yeḻa' ẕža'a che bennen' wnná bi'e ḻo yežlyó Egipto na', na' bzoele' kan žon to benne' ẕḻe'ele' Dios, Bennen' bi gak ḻe'elžo-ne'.

28 Dan' bejḻé' Moisés na' che Dios, bene' Lni Pasko' kan gož Diosen' ḻe' gone', na' btope' žen gan žó'ogake' lížgake' ka', nich teze wbás che ya'abá ga na', bennen' žaḻa' gote' x̱kwide' byo nežw ka' chegak benách Egipto ka', na' bi gote' ẕi'ngak benne' Israel ka'. 29 Dan' bejḻe'gak benne' Israel ka' che Dios, wdégake' ḻo yo biž gachje ḻáwe'le nisdo' da' nzin' Nisdo' X̱na. Katen' gónegekle benne' Egipto ka' tégake' ga na', na' gótgake' ḻo nisen'.

30 Dan' bejḻe'gak benne' Israel ka' che Dios, kate' beyóž wdégake' dot kwit yež Jerikó tža tža gaže ža, na' byinnj ze'e da' wdape chi'in yežen'. 31 Dan' bejḻé' Rahab che Dios, no'len' bneẕjwe' benách ka' latje, bi gote' tẕen ḻen benách Jerikó ka', benne' ka' bi béngake' kan ẕnna x̱tiža' Dios. Ka' goken chie' dan' wdape' ba la'ne benne' Israel ka', benne' ka' bedjwíalangake' da' žákḻenen benách Jerikó ka'.

32 ¿Bíẕaže žaḻa' nnia'? Žiažje latje wchaḻja' kan bengak Jedeón, na' Barak, na' Sansón, na' Jefté, na' Dabí, na' Samuel, na' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 33 Dan' bejḻé'gake' che Dios, blej bchóchgake' da' zan yež ẕen ka', na' béngake' da' naken chawe', na' wẕí'gake' da' ka' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chégake'. Bséjwgake' žoá'agak beže yix̱e' ka'. 34 Belágake' ḻo yi' ẕen ka'. Belágake' ḻo na'gak benne' ka' gónegekle' gótgake' ḻégake' ḻen ya ntoche' ka'. Dios beyón choche' ḻégake' kate' bedó ḻáže'gake', na' beyák chóchgake' ḻo wdiḻe. Blággake' benne' zan chegak yež zi'to' ka', benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe. 35 No'le chégake', no'le ka' wnníta'gake' ža ka', bezí'gake' x̱kwide' ka' che chégake' katen' bebángakbe' ḻo yeḻa' got.

Yebaḻe benne' ka' gótgake' ḻo na'gak benne' ka' bsaka' zí'gake' ḻégake', na' dan' bi gónegekle' kwásḻengake' Dios, bi wẕí'gake' latje wsangak benách ka' ḻégake', nich gata' yeḻa' yebán ḻo yeḻa' got chégake', dan' gókgekle' záka'žen. 36 Yebaḻe' bzóegekle' yeḻa' žon ditjle, na' yeḻa' zi' che yid, na' byéjwgake' liž ya, gan bžéjgake' do ya. 37 Bže'egak benách ka' baḻe' yej, na' bchéza'gake' yebaḻe'. Bsaka' zí'gake' ḻégake', na' bétgake' baḻe' ḻen ya ntoche'. Wdégake' nile na'le, na' gókwgake' yid ẕagak ẕila' ka', na' chibo ka'. Gókgake' benne' yache', na' belzáka'ḻi'e, na' besbága'gak benách ka' ḻégake' ẕia. 38 Ki gokgak benne' ka', na' benách ka' wnníta'gake' yežlyó nga bi gókgake' zi sí'gake' yeḻa' ba nez ẕen chégake'. Wdágakze' ḻo latje dach ka', na' ḻaw ya'a ka', na' wnníta'gakze' ḻo bloj ka', na' ḻo yežw ka' ẕan yo. 39 Yógo'tegake' bežójgake' chawe' ḻaw Dios dan' bejḻé'gake' chie' Ḻe', ḻa'kze bi wẕí'gake' yežlyón' da' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chégake'. 40 Ka' goken, dan' ba bkwez Dios chežo to da' nakžen chawe' nich katen' yeyone' ḻégake' dot chawe', žo'o ni gónḻenžo ḻégake' tẕen.

12

Žaḻa' wíažo Benne' Cristo

1 Ḻezka' žo'o, dan' zej nnita' dot kwitžo benne' zanḻe'e, benne' ka' ẕḻoé'egekle' kan žejḻé'gake' che Dios, che ḻen žaḻa' wzoažo cheḻa'ale yógo'te da' kegle ka' da' zej naken ka to da' nak zi'i da' nwa'žo, na' ḻezka' yógo'te doḻa' ka' da' nzéngaken žo'o, na' ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chežo, žaḻa' gonžo x̱chin Dios, da' naken ka sá'ḻe'ežo ḻo witje gan nyazžo. 2 Žaḻa' wíažo Jesús, Bennen' žone' ga gak chejḻe'žo che Dios, na' žone' ga žak dot ḻi ḻaže' yeḻa' žejḻé' chežo. Jesusen' wẕake'e ḻe'e yag kroze, na' bzoele' yeḻa' žedoé'el chen, dan' gónele' si'e yeḻa' žebél da' gata' chie', na' bejži'e kwit ḻi ža che Dios, gan ži'e ẕnna bi'e.

3 Le wia Jesusen', kan wẕáka'ḻi'e katen' bsaka' zi'gak benne' doḻa' ka' Ḻe', nich bi yedó ḻáže'le, na' nich bi gak chope ḻáže'le. 4 Na' zejte na'a ža, bi na' sóelele na' zejte no benne' gone' ḻe'e we' dan' ẕdíḻ-ḻenle da' naken doḻa'. 5 ¿Goḻ ḻáže'le dan' ẕzejní'il Dios ḻe'e? Nakle ka ẕi'nkze' ka', dan' nyejw ḻe'e yiche da' wnné':

Ẕi'na', bi wzó' cheḻa'ale da' gon X̱ano' Dios,

katen' wsedle wzejni'ile' le',

na' bi yebéj yichjo' Ḻe' katen' seḻe' le' snia.

6 X̱anžo Dios ẕzeḻe' snia no benne' nži'ile',

na' žsedle ẕzejni'ile' yógo'te benne' ka' nzi' ḻo ne'e gákgake' ẕi'nkze' ka'.

7 Žaḻa' sóelele da' seḻ Dios ḻe'e snia, dan' žone' ki chele dan' nakle ẕi'nkze' ka'. Bi zoa to x̱kwide' bi seḻ x̱abe' ḻebe' snia. 8 Na'a, cha' bi ẕzeḻ Dios ḻe'e snia, kan žone' chegak yógo'te ẕi'nkze' ka', naž nakle ka ẕi'n zi' ka', na' bi nakle ẕi'nkze Dios. 9 Yetó, katen' gokžo x̱kwide' ka' wnníta'gak x̱a x̱na'žo yežlyó nga, na' bzéḻgake' žo'o snia, san žapžo ḻégake' ba la'ne. Ki naken, žaḻa' gónžežo kan ẕnna x̱tiža' X̱ažo Dios, Bennen' zoe' ya'abá, nich soažo nbanžo. 10 X̱a x̱na'žo ka' bzéḻgake' žo'o snia to chí'ido'ze ka da' gókgekle' naken chawe', san kate' Dios ẕzeḻe' žo'o snia, naken to da' gákḻenen žo'o, nich gakžo la'y kan nakkze' Ḻe'. 11 Da' li bi nḻa' ḻaw na'a da' chawe' da' si'žon che da' ẕzeḻe' žo'o snia, san žonen ga gak nyache' ḻáže'žo. Cha' we'žo latje da' ẕzeḻe' žo'o snia wsedlen žo'o, na' gonen ga gakžo ẕen ḻaže', na' ga gakžo chawe'.

De ẕož chežo cha' bi wzé nagžo che Dios

12 Che ḻen le yeyón choch na'le ka' na' ẕible ka', nich gakle choch gonle da' naken chawe'. 13 Le cho'o to nez chawe', na' bi gonle ga wká'n no benne' nezen', benne' žedó ḻaže'e, san le gon ga yeyák choche'.

14 Le we' ḻaže' gá'nḻenle yógo'te benách ka' chawe', na' gakle ḻi ḻaže' ẕi'nkze X̱anžo Dios. Cha' bi gakle chawe' ḻaw X̱anžon', bi gak ḻé'elele-ne'. 15 Le gape chi'i kwinle nich bi wsán no benne' da' žonnze Dios chežo, na' nich bi gak no benne' ka to yix̱e' sḻa', da' wká'n ditjen ḻe'e, nich bi gone' ga bi gakle chawe'. 16 Le gape chi'i kwinle nich bi gonle nitole ḻe'e da' bi naken chawe' o da' ẕka'n ka'ze da' naken la'y, kan ben Esaú, ẕi'n Israel, bennen' nich si'e to da' gawze' bete'e da' žaḻa' si' ḻo ne'e dan' goke' x̱kwide' byo waḻe che x̱abe'. 17 Ba nnézkzelele kan gok che Esaú na' wdé na' katen' gónele' gata' chie' da' nnab x̱ágake' ḻaw Dios nich gon chawe'e ḻe'. Beyache' ḻaže'l x̱e' ḻe', san bi gota' latje yeyát ḻaže' Esaú na' ḻa'kze wnnaben' ḻen yeḻa' ẕbeže chie'.

18 Kan žak chele bi naken kan gok chegak benne' Israel ka'. Wbíga'gake' ḻégake' ẕanle to ya'a da' gak kanžo, da' wyeyen, na' beyák choḻ te ža dan' wžé' bejw gasj, na' gokḻe'e be'. 19 Béngekle' belbeže lozba' ka', na' ḻezka' chi'i Dios, Bennen' bchaḻje'. Katen' béngekle' da' ki, na' góta'yoegekle' Moisés biž wchaḻjḻen Dios ḻégake'. 20 Ki béngake' dan' bi gok sóegekle' da' gož Dios ḻégake', katen' wnné': “Cha' chejléj to bia yíx̱e'do'ze ya'a nga, žaḻa' wžé'egake'-ba' yej, o wdégake'-ba' yag ntoche'.” 21 Dan' bḻé'egekle' bchebḻe'en ḻégake', na' Moisés wnné': “Ẕžébeḻi'a, na' žẕízeḻi'a.”

22 Na'a, žaḻa' žébežele ḻe'e dan' ẕbíga'le ẕanle to ya'a da' nzin' Sión, na' gan zoa laž Dios ban, dan' nzin' Jerusalén che ya'abá, gan zej nnita' wbás zanḻe'e che Dios. 23 Ẕbíga'le gawze gan zej ndobe ẕi'nkze Dios, benne' ka' zej nyejw lágake' ḻe'e yiche da' zoan ya'abá che Dios, na' ḻezka' gan zoa Dios, Bennen' ẕchi'a ḻaže'e yógo'te benách ka', na' gan zej nnita' be' ka', be' gókgakkzen benne' chawe' ka', benne' ka' Dios beyone' ḻégake' chawe'. 24 Ẕbíga'le ḻaw Jesús, Bennen' ben choche' diža' koben' da' ẕka'n chawen', na' ḻezka' gan bde Jesusen' žen chie' da' žonen ga ženít ḻaw Dios žo'o, da' nakžen chawe' ka da' ben x̱chen Abel, ẕi'n Adán, dan' ben ga bzoa Dios Kaín, bi' bíche'be' Abel na' cheḻa'ale.

25 Che ḻen, le gape chi'i kwinle nich bi wzoale cheḻa'ale Bennen' ẕchaḻje'. Bi belagak benne' ka' bží'igake' che bennen' bḻiže' ḻégake' ḻo yežlyó nga. Ḻezka' gaken chežo, bi yelažo cha' wži'ižo che Bennen' žḻiže' žo'o, Bennen' zoe' ya'abá che Dios. 26 Ža na' wẕíz yežlyó nga dan' benle chi'i Dios, san na'a ba bchebe ḻaže'e, na' wnné': “Yetoze chi'i, na' kege yežlyoze wx̱iza', san ḻezka' ya'abá wx̱iza'.” 27 Katen' wnné': “Yetoze chi'i” da' ni žsedlen žo'o žaḻa' yega'agak da' ka' gak ẕízegaken, da' ka' zej žen' yežlyó nga, na' ga'ngak da' ka' bi gak ẕízegaken, da' ka' zej žen' ya'abá che Dios. 28 Che ḻen, dan' žaḻa' gata' to latje chežo gan nna bia'žo, da' bi ẕizen, žaḻa' ye'žo Dios: “Žóx̱keno'” na' ḻo yeḻa' ẕen ḻaže', na' ḻo yeḻa' ẕžebe Ḻe' žaḻa' wká'n ẕenžo-ne' kan žaz ḻaže'e Ḻe', 29 dan' nak Dios chežo ka to yi' da' wžía yin' da' kegle.

13

Da' žaḻa' gonžo dan' žaz ḻaže' Dios

1 Žaḻa' ží'itezlele lježle tole yetole. 2 Le chejsá' ḻaže' žaḻa' wzoale ližle no benne' lježle, benne' zi'ton' ḻe'e gan zoale. Kate' baḻe benách ka' béngake' ki, bnníta'gake' wbás che ya'abá ka' lížgake', ḻa'kze bi gókbe'egekle' gókgake' wbás che ya'abá ka'.

3 Le we' ḻaže' benne' ka' zej nyejwe' liž ya ka žónḻenle ḻégake' tẕen, na' gekle ḻezka' nyéjwle liž yan'. Le we' ḻaže' benne' ka' želbía ḻáže'gak benách ka' ḻégake', kan ẕzáka'le ḻe'e tẕen ḻen ḻégake'.

4 Žaḻa' gaple ba la'ne yeḻa' ẕchag na', na' benne' byo ḻo yeḻa' ḻi ḻaže' chie' žaḻa' sóaḻene' ẕo'le', dan' chog Dios chegak benne' ka' žóngake' da' kegle gátgake' to chi'ize, na' ḻezka' gone' chegak benne' ka' ẕka'n dítjgake' yeḻa' ẕchag na'.

5 Bi dan ḻáže'le yeḻa' gape, san le chaz ḻaže' ka da' den chele na'a, dan' ba wnná Dios: “Batkle wka'na' le', na' bi kwej yichja' le'.” 6 Ka' naken, gak nnažo dot ḻáže'žo dan' ẕnnan:

X̱anžo Dios nake' Bennen' žákḻene' neda'.

Bi žeba' bi da' gak gon no benne' chia'.

7 Le we' ḻaže' benne' ka' žape chí'igake' ḻe'e, benne' ka' žsédgekle' ḻe'e x̱tiža' Dios. Le wia da' chawe' da' žóngake', na' le gon kan žóngake' ḻo yeḻa' žejḻé' chégake'.

8 Toze kan nak Jesús, Benne' Criston', neje, na' na'a, na' to chi'ize. 9 Bi we'le latje benne' ka' žsédgekle' da' yoble, na' da' nžan' ka da' ba nzi' ḻo na'le, nich bi ché'gake' ḻe'e ga yoble. Nak chawe' gon chochle yichj ḻáẕdo'le kan nak da' žonnze Dios chele, na' kege da' žsédgekle' kan zej nak da' že'j žawžo, da' bi gákḻenen benne' ka' že' ḻáže'gaken'.

10 Zoa to bkog la'y chežo, gan bi de latje benne' ka' žóngake' žin che bkogen' da' zoaḻen diža' nežwn' da' ẕka'n chawe' dan' bḻan' zga'ale. 11 Bx̱oz blo che yo'o la'y na' bdie' x̱chengak bia beže ka' ḻo latje ḻa'yte ni'a che doḻa', san bzéygake' beḻa' ka'ze chégakba' gan nak na'le žoa'a yež. 12 Ḻezka' wẕaka' Jesusen' na'le žoa'a yež nich beyone' benách ka' chawe' ḻen x̱chenkze'. 13 Le cho'o chjénḻenžo Jesusen' tẕen, ḻa'kze kwejgak benách ka' žo'o ḻo yež, na' si'žo tẕen ḻen Ḻe' dan' ben dítjgekle benách ka' Ḻe'. 14 Bi zoa to yež chežo ḻo yežlyó nga da' zoan to chi'ize, san ẕbezžo to da' zan'. 15 Che ḻen, žaḻa' wká'n ẕéntezžo Dios, na' wkonlžo žin la Jesús, Benne' Criston'. Da' ẕka'n ẕenžo Dios naken ka to da' ẕdežo ḻawe' Ḻe'. Žaḻa' ye'žo Dios: “Žóx̱keno'” ni'a che da' nake' Ḻe'. 16 Bi gaḻ ḻaže' gonle da' naken chawe', na' gákḻenle lježle tole yetole, dan' nak da' ni ka to da' ẕdežo ḻaw Dios da' žaz ḻaže'e Ḻe'.

17 Le gon kan ẕnna x̱tíža'gak lježžo ka', benne' ka' žape chí'igake' ḻe'e, na' le we' latje wchí'igekle' ḻe'e, dan' žape chí'igake' yichj ḻáẕdo'le, kan žongak benne' ka' žaḻa' wḻoé'egekle' ḻaw Dios da' béngake'. Le gon ki nich góngake' žin na' ḻo yeḻa' žebél chégake', na' kege ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chégake', dan' bi yebéḻenlele žin da' góngake' ḻo yeḻa' nyache' ḻaže' chégake'.

18 Le wchaḻjḻen Dios, na' le nnable' gákḻene' neto', dan' žx̱en ḻáže'to' soa ži yichj ḻáẕdo'to', na' bi yesbagan' neto' ẕia, na' že' ḻáže'to' góntezto' da' naken chawe'. 19 Da' nakže blo, žáta'yoela' ḻe'e nnáblele Dios yegoé'e neda' to nez nich yeḻá'a gan zoale bayenže.

Dios žonne' chežo da' gákḻenen žo'o

20 Na'a, ẕcháḻjḻento' Dios, Bennen' ẕka'n chawe'e žo'o, na' nake' Bennen' besbane' X̱anžo Jesús, Benne' Criston' ḻo yeḻa' got, Bennen' nake' Benne' Blo Wia Ẕila', dan' bḻalje' žen chie', da' žon chochen dižan' da' ẕka'n chawen', da' zoan to chi'ize. 21 Ẕnnablto'-ne' gone' ga gakle dot chawe' nich gak góntezle da' naken chawe', na' gonle kan žénele' Ḻe', nich gone' ga gakle kan žénele' Ḻe', dan' nakle che Jesús, Benne' Criston'. ¡Gá'nteze ẕen Benne' Criston'! Ka'kze gaken.

22 Žáta'yoela' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', si' ḻo na'le diža' ni da' ẕzejni'ilen ḻe'e, dan' láte'do'ze nak da' ni da' ẕzoja' chele. 23 Žaḻa' nnézlele ba bežój x̱kwide' Timoteo, bi' lježžon', liž ya, na' cha' ḻá'tebe' ga zoa' ni, na' gónḻenbe' neda' tẕen yedjwíato' ḻe'e.

24 Le gape “Padiox̱” lježžo ka' žape chí'igake' ḻe'e, na' ḻezka' yógo'te benne' ka' Dios ba bebeje' che Ḻeze'. Benne' ka' nníta'gake' yežlyó Italia nga, na' žejḻé'gake' che Benne' Criston', žápegake' ḻe'e “Padiox̱.”

25 Ẕnnabla' Dios gon chawe'e yógo'tele ḻe'e. Ka'kze gaken.

ŽEDW

1

2

3

4

5

DIŽA' DA' BZOJ ŽEDW

1

Žedw žape' “Padiox̱” benne' judío ka' žej nake' che Jesús

1 Neda', Žedw, žapa' ḻe'e “Padiox̱.” Ḻe'e na' nbábḻenle chežinno kwe' lježgak benách Israel ka', na' náslasle dot yežlyó nga. Naka' wen žin che Dios, na' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston'.

Dios žonne' yeḻa' žejní'il chežo

2 Ẕí'na'do' ka', kate' gak bi da' gaken chele dan' si' bian' ḻe'e, žaḻa' yebélele dot ḻáže'le 3 dan' nnézkzelele, kate' bi da' žaken chele da' ẕzi' bian' ḻe'e kan žejḻe'le che Benne' Criston', da' ni žsedlen ḻe'e gakle ẕen ḻaže' kate' ẕzáka'le. 4 Le we' ḻaže' gak dot ḻi ḻaže' yeḻa' ẕen ḻaže' chele, nich gakle benne' žejní'igekle', na' bi be yážjelele che da' ki.

5 Cha' zoa no benne' ládjwle ḻe'e, benne' bi žejni'ile' da' ki, žaḻa' nnable' Dios, na' Dios na'kze wneẕjwe' yeḻa' žejní'il chie', dan' ẕneẕjwe' dot ḻaže'e chegak yógo'te benách ka', na' bi žek zi'le' gonnen' chežo. 6 Na'a, no benne' bi da' ẕnnable' Dios, žon byenen chejḻi'e chie' Ḻe', na' bi gak chope ḻaže'e. No benne' žak chope ḻaže'e, žaken chie' kan žak che bebe da' zejzen ḻaw nisdo' katen' žak be' da' ẕtan nisen', na' nisen' ẕchen' nile na'le. 7 No benne' žaken chie' ki bi gak wx̱én ḻaže'e bi da' si'e da' wneẕjw X̱anžon' chie'. 8 Bennen' ẕda ḻaže'e bi ẕžeḻ-le' nakle gone'.

9 Cha' zoa no benne' lježžo, benne' žejḻi'e che Benne' Criston', na' no no nake' yežlyó nga, žaḻa' yebele' dan' ba nake' benne' zaka' ḻaw Dios. 10 Benne' lježžon', benne' nape' yeḻa' wnni'a, žaḻa' yebele' kate' žon Dios ga biž žx̱en ḻaže'e dan' nape'. No benne' žx̱en ḻaže'e yeḻa' wnni'a chie', gak chie' kan žak che yeje yíx̱e'do', ḻa' ẕdete chen. 11 Ki naken, dan' gak che bennen' kan žak che yeje yíx̱e'don', katen' ẕḻa' wbíž, na' ẕzeyḻe'en, na' ḻa' ẕbižte yix̱en', na' ẕyinnj yéjedo' chen, na' ẕnitle yeḻa' x̱tan chen. Ḻezka' gaken che bennen' nape' yeḻa' wnni'a, nitle' kate' ne žone' žin žilje' yeḻa' wnni'a na'.

Da' ẕzi' bia' žo'o

12 Ba nez ẕen gaken che bennen' ẕzoele' da' ẕzi' bia' ḻe'. Kate' ba bežoje' chawe', na' gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chie', da' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chegak benne' ka' zej nži'ile' Ḻe'. 13 Kate' bi da' žak chežo da' žonen ga yénelžo gonžo da' kegle, bi žaḻa' nnažo: “Dios ẕzi' bi'e žo'o nich gonžo da' kegle.” Dios bi ẕzi' bi'e nitó benne' nich gone' da' kegle. 14 Na'a, cha' no benne' zoa bi da' žak chie' da' ẕzi' bian' ḻe' nich gone' da' kegle, žaken ki dan' ẕze ḻaže'e da' kegle, na' da' ni benen ga gónele' gone' da' kegle. 15 Da' ẕze ḻáže'žo da' kegle žonen ga žonžo doḻa', na' kate' ba benžo doḻan', ḻa' doḻa' na'ze žesbagan' žo'o ẕia, da' gonen ga gatžo.

16 Ẕí'na'do' ka', bi gon ḻaže'l kwinle. 17 Yógo'te da' naken chawe', na' yógo'te da' naken dot da' li, da' ka' ẕzi'žo, zá'gaken zaka' ža'le, na' ẕžójgaken gan zoa X̱ažo Dios, Bennen' bene' da' ka' želyép yes ya'abá, da' ka' ẕchá'gaken, san Ḻe' bi ẕcha' kwine', na' bi ẕche'e kan žone', na' žónnteze' da' naken chawe' chežo. 18 Kan žénekzele Dios, bene' ga nakžo benách kobe chie' ka'. Bkonle' žin diža' chien' da' naken dot da' li, nich gakžo ka to weḻáp nežw chie' ladjw yógo'te benne' ka' benkze' Ḻe'.

Da' ẕka'n ẕenžo Dios da' naken dot ḻi ḻaže'

19 Che ḻen žapa' ḻe'e, ẕí'na'do' ka', yógo'tele žaḻa' soale yénlele, san bi žaḻa' nnétele, na' bi žá'atele. 20 Bennen' ḻa' ẕžá'atie' bi žone' da' naken chawe' ḻaw Dios. 21 Che ḻen, le wzóa cheḻa'ale yógo'te da' bi naken chawe', na' yógo'te da' kegle da' nyanḻe'en yežlyó nga, na' ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' le gon choch dižan' da' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'le, dan' gak gonen ga yelale.

22 Na'a, le gon kan ẕnna diža' ni, na' kege chejzé nágzelen. Cha' yénzelele diža' ni, ḻa' kwínzele gon ḻáže'lele. 23 No benne' žénzele' diža' ni, na' bi žone' kan ẕnnan, benne' ni nake' ka to benne' ẕwie' ḻawe' ḻo yej wan, 24 dan' ẕwia kwine', na' zeyeje', na' ḻa' žaḻ ḻáže'tie' kan ẕnne'e. 25 Na'a, no benne' bi žaḻ ḻaže'e da' ženle', san ẕzi' ḻo ne'e da' wnnakze Dios da' naken dot da' li, da' gak gonen ga yelažo, na' cha' ga'ne' choch, na' gónteze' kan ẕnna x̱tiža' Dios na', gak chawe' che bennen' ḻo yógo'te da' žone'.

26 Cha' no benne' ládjwle ḻe'e žekle' nak ḻi ḻaže' kan ẕka'n ẕene' Dios, san cha' bi žape chi'e lože'e nich bi nnaze' ka', bennen' žon ḻaže'l kwine', na' bi žaz ḻaže' Dios kan ẕka'n ẕen bennen' Ḻe'. 27 Da' ẕka'n ẕenžo Dios, da' naken dot da' li, na' da' naken ḻi ḻaže', naken gákḻenžo x̱kwide' wzebe ka', na' no'le wzebe ka', katen' želzaka' benne' ka', na' nich bi gakžo toze ḻen da' kegle da' naken che yežlyó nga.

2

Žaḻa' gak tḻebe kan gapžo benách ka' ba la'ne

1 Ẕí'na'do' ka', cha' žejḻe'le che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Benne' ẕente, bi žaḻa' wcha'le kan gaple ba la'ne to to benne'. 2 Cha' chaz to benne' gan ndoble ḻe'e, na' ngo'e x̱ben ne'e da' naken oro, na' nakwe' laže' da' záka'ḻe'en, na' cha' chaz yetó benne' yáche'do', na' nakwe' laže' ka'ze, 3 na' cha' gaple ba la'ne bennen' nakwe' laže' da' záka'ḻe'en, na' ye'le-ne': “Wže'ḻen neto' ga nak chawe' ni” san ye'le benne' yáche'don': “Na'ze wzé” o ye'le-ne': “Wžé' ḻo yo nga.” 4 Cha' ki gonle, na' wcha'le kan žaple ba la'ne to to lježle, na' gon kwinle ka to benne' ẕchi'a ḻaže'e lježe' ka', na' bi gak chawe' kan sa' ḻáže'le.

5 Ẕí'na'do' ka', le wzé nag da' ni. Dios wžekze' benne' ka' zej nake' yache' yežlyó nga, nich gata' yeḻa' wnni'a chégake' ḻawe' Ḻe' dan' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' gata' latje chégake' gan ẕnna bi'e Ḻe'. Gata' chégake' dan' bchebe ḻaže' Dios wneẕjwe' chegak benne' ka' zej nži'ile' Ḻe'. 6 Ḻe'e ẕka'nle benách yache' ka' ka'ze, na' žaple ba la'ne benne' wnni'a ka'. Benne' wnni'a ka' žsaka' zí'gake' ḻe'e, na' ẕkóngekle' ḻe'e žin. Ḻezka' ẕdégake' ḻe'e ḻo na'gak benne' yolawe' ka'. 7 Benne' wnni'a ka' ḻezka' ẕnne zí'gake' che la Jesús, Benne' Criston', dan' záka'ḻe'en, na' kan nzi' le' Ẕi'n Dios ḻezka' ḻe'e nzi' lale ẕi'n Dios dan' nakle toze ḻen Ḻe'.

8 Žonle da' chawe' cha' žonle dot kan nak da' bchi'le Dios žo'o da' naken blo, dan' nyejwn ḻe'e yiche, na' ẕnnan: “Žaḻa' ži'ilo' lježo' kan nži'il kwino'.” 9 Na'a, cha' ẕcha'le kan žaple ba la'ne to to benne', žonle doḻa', na' nbága'le ẕia ḻo x̱tiža' Dios, dan' bi žonle kan ẕnna x̱tiže'e. 10 Cha' žon to benne' dot kan ẕnna x̱tiža' Dios, san cha' wchix̱le' kan nak toze da' ẕnna x̱tiže'e, ba nbage'e ẕia che dot da' ẕnna x̱tiže'e. 11 Dios na'kze wnné': “Bi gono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na'” na' ḻezka' wnné': “Bi goto' benách ka'.” Na'a, cha' bi žono' doḻa' da' ẕka'n ditjen yeḻa' ẕchag na', san žoto' benách ka', nbago'o ẕia che dot da' wnnakze Dios. 12 Kan nnale, na' kan gonle, žaḻa' gonle dot kan žaḻa' gongak benne' ka' wchi'a ḻaže' Dios ḻégake' kan ẕnna x̱tiže'e, da' bchaḻje' nich yelažo. 13 Benne' ka' bi žeyache' ḻáže'gekle' ljéžgake' ka', wchi'a ḻaže' Dios ḻégake', na' bi yeyache' ḻáže'le' ḻégake', san benne' ka' žeyache' ḻáže'gekle' ljéžgake' ka' yežójgake' chawe' kate' Dios wchi'a ḻaže'e ḻégake'.

Da' žaḻa' gonžo dan' žejḻe'žo che Jesús

14 Ẕí'na'do' ka', bi be zaka' cha' to benne' nnaze': “Žejḻi'a che Benne' Criston'” san bi žone' da' naken chawe'. Bi gak yelá bennen' cha' nnaze' žejḻi'e chie' Ḻe'. 15 Cha' zej nnita' lježžo ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston', na' cha' bi de da' gákwgake', na' bi de da' gáwgake', 16 na' cha' to benne' ládjwle ḻe'e ye'ze' ḻégake': “Binlo le yeyéj ližle; ba beljle” san cha' bi be wneẕjwe' chégake' dan' želyážjele', bi gókḻene' ḻégake'. 17 Ḻezka' žaken che no benne' ẕnnaze' žejḻi'e che Benne' Criston'. Cha' bi žone' da' zej nak bian' nak ḻi ḻaže' kan žejḻi'e chie' Ḻe', bi be zaka' yeḻa' žejḻé' chien'.

18 Wak no benne' yi'e lježe': “Le' ẕnno' žejḻi'o che Benne' Criston', na' neda' žona' da' naken chawe'. Bi gak wḻoe'elo' neda' žejḻi'o che Benne' Criston' cha' bi zoa da' naken chawe' da' žono'. Neda' wḻoe'ela' le' žejḻi'a chie' Ḻe' ni'a che da' naken chawe' da' žona'.” 19 Le' ẕnno' žejḻi'o zoa toze Dios. Nak chawe' dan' ẕnno'. Ḻezka' žejḻe'gak be' x̱iwe' ka' zoe' Ḻe', na' žẕízegaken dan' ẕžébegaken Ḻe'. 20 Le', benne' bi be nnezlo'. Žaḻa' nnézkzelo' cha' zoa no benne' ẕnnaze' žejḻi'e che Benne' Criston', san bi žone' da' naken chawe', bi be zaka' yeḻa' žejḻé' chien'. 21 Nak bia' Bran, x̱ažo wdé, bežoje' chawe' ḻaw Dios ni'a che da' bene', katen' bdie' x̱kwide' Isaak chien' ḻaw Dios. Bdie'-be' kan žongak benách ka' ẕdégake' da' ẕzéygake' ḻaw Dios, ḻa'kze bi bzeye'-be'. 22 Na'a gak nnézlele kan goken che Bran na'. Dan' bene' gok bian' bejḻi'e che Dios. Che ḻen nak bia' gok ḻi ḻaže' kan bejḻi'e che Dios ni'a che dan' bene'. 23 Ki goken, na' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan: “Bran bejḻi'e che Dios, na' Dios bḻe'ele' da' bene' ka to da' benen ga beyake' chawe' ḻawe' Ḻe'.” Che ḻen wẕí' le' “Ljež Dios.”

24 Na'a, ẕḻé'ekzelele nak bia' žežój chawe' to benne' ni'a che da' žone', na' kege dan' ẕnnaze' žejḻi'e che Dios. 25 Ḻezka' goken che Rahab, no'len' bi'e benách ka' latje. Ḻezka' nak bia' bežoje' chawe' dan' wzóa to da' chawe' da' bene', dan' bene' katen' wdape' ba la'ne benne' wíalan ka', na' gókḻene' ḻégake' nich beyéjgake' nez yoble. 26 Kan žak che beḻa' žen chežo cha' bi yo'on be', ba naten, ḻezka' nak che da' žejḻe'žo che Benne' Criston' cha' bi zoa da' žonen, bi be zakan'.

3

Da' ẕnna lóže'žo

1 Ẕí'na'do' ka', bi gonte kwinle benne' wsedle ka', dan' ba nnézkzelele wchi'a ḻaže' Dios žo'o zí'ḻe'eže, nolžo žsedlžo benách ka' cha' bi gonžo kan žaḻa' gonžo. 2 Yógo'težo žonžo da' zan da' ẕchíx̱elžon. Cha' bi ẕchix̱le no benne' ḻo da' ẕchaḻje', nake' dot chawe', na' gak nna bia' kwine' ḻo yógo'te da' žone'. 3 Kate' ẕgo'ožo ya žoá'agak bia ka' nich gonžo ga góngakba' kan žénelžo, gak nna bia'žo ḻégakba' nich góngakba' žin chežo. 4 Le wia ḻezka' kan žak chegak barkw ka'. Ḻa'kze nakḻe'e ẕen to barkw, na' žakḻe'e be' da' ẕzejen barkwn', san to da' kwíde'ze nak x̱ne'e yag barkwn' da' ẕzechjen barkwn' nich chejen gáte'teze žénele bennen' žse'en. 5 Ḻezka' nak lóže'žo. Ḻa'kze to da' do'ze naken, da' ẕen naken da' ẕnna lóže'žon'. Le wia nga kan žon to yi'. Ḻa'kze to yí'do'ze ẕbibžo, wak wzeyen to ya'a ẕen. 6 Ḻezka' lóže'žon' naken ka to yi'. Yógo'te da' bi naken chawe' da' žaken yežlyó nga ẕnna lóže'žon', na' dan' naken toze ḻen beḻa' žen chežo, che ḻen žonen ga ẕbaga' ẕia dot da' nakžo. Naken ka ẕbek yi' da' ẕnna lóže'žo, na' wak gonen ga nbága'žo ẕia ḻo yógo'te da' žonžo, na' dan' ki ẕnna lóže'žon', naken kan žaḻa' yi' da' bx̱en da' x̱iwe'. 7 Yógo'te bia yix̱e' ka', bia ẕdágakba' ḻo yo, na' bia ka' zoa x̱ílgakba', na' bia ka' žẕobe kwíngakba' ḻo yo, na' ḻezka' yógo'te bia ka' nníta'gakba' ḻo nisdo', gak nna bia'gak benách yežlyó nga ḻégakba', 8 san bi gak nitó benne' nna bi'e lože'e, dan' ẕnna lóže'žo da' kegle, na' bi gak no benne' wsejwe' x̱nezen, na' ẕnnaḻe'e lóže'žon' da' naken ka nis snia che bele snia ka'. 9 Ḻen ḻa' lóže'žo na'ze žḻiž cháwe'žo X̱ažo Dios, na' ḻezka' žḻiž ditjžo benách ka', benne' ka' ben Dios kan nakkze' Ḻe'. 10 Ki naken, ḻen ḻa' lóže'žon' žḻiž cháwe'žo benne' ka', na' žḻiž ditjžo benne' ka'. Ẕí'na'do' ka', bi žaḻa' gonžo ki. 11 Cha' zoa to ga žal nis dẕi', bi žal nis zene' ḻa' na'ze. 12 Ẕí'na'do' ka', to yag higo bi gak kwian da' ẕbia yag olibo, na' ḻezka', to lba uba bi gak kwian da' ẕbia yag higon'. Ḻezka', bi gak gal nis zene', na' nis dẕi' nitó gan žal nis.

Yeḻa' žejní'il da' naken dot ḻi ḻaže'

13 Cha' zoa to benne' ládjwle ḻe'e, benne' žake' da' ẕenḻe'e, na' žejní'iḻe'ele', ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chie' žaḻa' wḻoe'ele' nake' ki ni'a che da' chawe' da' žone'. 14 Na'a, cha' ẕgé'elele lježle ka', na' žonle žin nich wká'n ẕengak benách ka' ḻe'e, bi žaḻa' wká'n ẕen kwinle kan nak yeḻa' žejní'il chelen'. No benne' žone' ki žon ḻaže'e, na' bi žone' da' naken dot da' li. 15 Yeḻa' žejní'il ki bi naken da' ẕneẕjw Dios, san che yežlyó nga naken, na' che benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' che da' x̱iwe'. 16 Benne' ka' ẕgé'egekle' ljéžgake' ka', na' žénegekle' wká'n ẕengak benách ka' ḻégake', ḻezka' želdíḻ diže'e, na' žóngake' yógo'te da' kegle ka'.

17 Benne' ka' zej nape' yeḻa' žejní'il da' ẕneẕjw Dios:

Žóngake' da' naken dot chawe', na' želbeze' cháwe'do'.

Zej nake' ẕen ḻaže', na' zej nake' gax̱jw ḻaže'.

Žeyache' ḻáže'gekle' benách ka', na' zej nake' ži'i ḻaže'.

Nak tḻebe kan ẕchi'a ḻáže'gake' ljéžgake' ka'.

Bi ẕnnégake' chegak ljéžgake' ka'.

18 Benne' ka' že' ḻáže'gake' wká'n cháwe'gake' da' žaken, ẕgá'ngake' cháwe'do', nich gak chawe' dot da' zej nake'.

4

Benne' ka' ẕdan ḻáže'gake' yeḻa' gape

1 ¿Biẕ chen' ẕdiḻ-le, na' ẕdiḻ díža'le? Ki žaken chele dan' ẕdan ḻáže'le da' zan da' ẕdan ḻáže'le to tole, na' che ḻen ẕdíḻ-ḻenle lježle ka'. 2 Da' zan da' žénelele, na' dan' bi ẕzi'len, che ḻen žotle benách ka'. Ẕze ḻáže'le da' zej nap lježle ka', na' dan' bi ẕzi'len, che ḻen ẕdiḻ díža'le, na' ẕdiḻ-le. Bi ẕzi'le da' žénelele, dan' bi ẕnnablen ḻaw Dios. 3 Ḻa'kze zoa bi da' ẕnnable, bi be ẕzi'le, dan' bi nak chawe' kan ẕnnablen, dan' žénelele da' ẕnnablen nich wkónlelen žin kan žaz ḻáže'zele. 4 Ḻe'e, benne' ka' ba wléj yichjle Dios, ¿Bi nnézlele cha' ẕka'n ẕenle da' ka' zej nnitan' yežlyó nga, ba beyakle ka to benne' bi ẕḻe'ele' Dios chawe'? No benne' ẕka'n ẕene' da' ka' zej nnitan' yežlyó nga, bi gak wká'n ẕene' Dios, na' ba beyake' ka to benne' bi ẕḻe'ele' Dios chawe'. 5 Bi ẕnnaze da' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Dios bene' be' da' nakkzžo nich gak ži'ilžo Ḻe', na' žekle' chežo cha' ẕbej yichjžo-ne'.” 6 Na'a, da' žonn Dios chežo nakḻe'en ẕen, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan: “Dios žsejwe' x̱nezgak benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake', san dot ḻaže'e žon chawe'e benne' ka' zej nake' gax̱jw ḻaže'.” 7 Che ḻen:

Le soa gax̱jw ḻaže' ḻaw Dios.

Le tiḻe da' x̱iwe', na' wẕonnjen gan zoale.

8 Le we' ḻaže' sóaḻenle Dios, na' Ḻe' yedjsóaḻene' ḻe'e.

Ḻe'e, benne' doḻa' ka', le gak chawe', na' biž gonle doḻa'.

Ḻe'e, nólele ḻe'e žak chóplele, na' chope da' nží'ilele, le gon chawe' yichj ḻáẕdo'le.

9 Le gak nyache' ḻaže', na' le kwež, na' le kwež nyache'.

Na'a žẕížele san žaḻa' kwéžele.

Žebélele san žaḻa' gak nyache' ḻáže'le.

10 Le gak gax̱jw ḻaže' ḻaw X̱anžon', na' Ḻe' ḻe'ele' ḻe'e chawe'.

Bi žaḻa' nnežo che lježžo ka'

11 Ẕí'na'do' ka', bi nnele che lježle tole yetole. No benne' ẕnnie' che lježe', na' ẕbej bi'e da' žone', benne' ni ẕnnie' che x̱tiža' Dios, na' ẕnnie' che da' wnnakze' Ḻe'. Na'a, cha' ẕži'le che x̱tiža' Dios, žon kwino' benne' ẕchi'a ḻaže'en, na' bi žono' kan ẕnna x̱tiže'e. 12 Na'a, toze nak Dios, Bennen' bchaḻje' x̱tiže'e, na' ḻezka' nake' Bennen' ẕchi'a ḻaže'e da' žonžo. Ḻekze' gak yeslé' benách ka' o wžía yi'e benne' ka'. Na'a, ¿noẕkze žon kwino', ẕbej bi'o lježo'?

Bi nnezlžo da' gak wx̱é wižj

13 Na'a, le wzé nag, nólele ẕnnale: “Wx̱é wižj chejto' yežen', na' soato' ga na' to yiz, na' da' zan da' gá'wto', na' góte'to', na' ki gáta'ḻe'e mežw cheto'.” 14 Bi nnézlele da' gak wx̱é wižj. ¿Nakx̱kze nak chežo, kan zoažo yežlyó nga? Nakžo ka bichlá da' ẕḻan' to chí'ido'ze, na' ḻa' ženitten. 15 Che ḻen, ki žaḻa' nnale: “Cha' yénele X̱anžon', soažo nbanžo, na' to yetó da' gonžon.” 16 Na'a, ḻe'e, ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwin chele ẕza' ḻáže'le da' ẕen da' gonle. Yógo'te da' ki da' žonlen zej naken da' kegle ka'. 17 Cha' nnezlžo da' naken chawe' da' žaḻa' gonžon, na' cha' bi gonžon, žonžo doḻa'.

5

Žedw žse'e ḻáže'gak benne' wnni'a ka'

1 Ḻe'e, benne' wnni'a ka', le kwež, na' le kwéžeya'a, dan' za' ža ḻé'elele yeḻa' yache'. 2 Ba nbia yi' yeḻa' wnni'a chele, na' beldo' ka' che laže' ba btégakba' da' žákwle. 3 Ba nak che mežw oro, na' mežw plat chele kan nak che ya da' ba wẕén x̱che'en, na' x̱che'e na' naken ka to da' žesbaga' ḻe'e ẕia, na' gaken chele ka to yi' da' wžía yin' ḻe'e. Ki gaken chele dan' bsa' btoble chezle yeḻa' wnni'a da' yesbagan' ḻe'e ẕia ža ze ḻawte ža kate' wchi'a ḻaže' Dios ḻe'e. 4 Le wia nga. Benne' wen žin ka', benne' beḻápgake' yez chele, ẕnnab yóžgekle' láẕjwgake' dan' bi wdíẕjwle ḻégake', na' dan' ẕnnabgak benne' wen žin ka' ba ženlen ḻaw X̱anžon', na' Ḻe' ẕchi'e ni'a ne'e zan ka'. 5 Bkónlele žin yeḻa' wnni'a chele ḻo yežlyó nga, na' we'j bdáwtezle da' ẕnnaze chele. Ben ẕen kwinle, san za' žin ža kwia yi'le. Gak chele kan žak che beže, bia ženne', ba bžin ža gotžo-ba'. 6 Ẕchogle chegak benne' chawe' ka' gátgake', na' ḻégake' bi ẕží'igake' chele ḻe'e katen' žotle ḻégake'.

Žaḻa' gakžo ẕen ḻaže' na' wcháḻjḻenžo Dios

7 Na'a, ẕí'na'do' ka', le gak ẕen ḻaže' na' zejte ža yeḻá' X̱anžon'. Le wia kan žon benne' žaz ža'ne'. Ḻo yeḻa' ẕen ḻaže' ẕbeze' yéjwsio', na' yejw che byo' yejw, na' te na' yeḻape', na' yez zan yetobe'. 8 Ḻezka', ẕí'na'do' ka', ḻe'e na' žejḻe'le che Benne' Criston', le gak ẕen ḻaže', na' le gon choch kwinle, dan' za' gawze ža yeḻá' X̱anžon'. 9 Ẕí'na'do' ka', bi nnele che lježle tole yetole, nich bi bága'le ẕia. Le wia nga. Za' žin ža yeḻá' X̱anžon', Bennen' wchi'a ḻaže'e da' žonle. 10 Ẕí'na'do' ka', le wia kan gok chegak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz X̱anžo Dios. Zej nake' ka to da' ẕḻoe'elen žo'o kan žaḻa' gakžo ẕen ḻaže' ḻa'kze sáka'žo. 11 Na'a, ẕnnažo chégake' zej nake' benne' ka' gok yeḻa' ba nez ẕen chégake', benne' ka' wẕáka'gake'. Ba bénlele kan gok che Job. Goke' ẕen ḻaže' ḻa'kze wẕáka'ḻi'e, na' nnézlele da' ben X̱anžo Dios chie' wdé na'. X̱anžo Dios žeyache' ḻáže'ḻe'ele' žo'o, na' že' ḻaže'e žo'o.

12 Ẕí'na'do' ka', da' ni da' žapa' ḻe'e naken to da' ẕenḻe'en, da' ẕnnan: bi gon chochle x̱tíža'le ni'a che Bennen' zoe' ya'abá che Dios, na' kege ni'a che da' zej nnita' yežlyó nga, na' kege ni'a che bíte'teze da' žon chochle x̱tíža'le ni'a chen. Kate' nnale: “o'” žaḻa' nnázele: “o'.” Kate' nnale: “o'o” žaḻa' nnázele: “o'o.” Ki žaḻa' gonle, nich bi bága'le ẕia ḻaw Dios.

13 Cha' ẕzaka' no benne' nake' toze ḻen ḻe'e, žaḻa' wcháḻjḻene' Dios. Cha' zoa no benne' žebele', žaḻa' goḻe' da' žoe ḻawn Dios. 14 Cha' no benne' žake' yižwé', benne' nake' toze ḻen ḻe'e, žaḻa' wḻiže' benne' gole ka', benne' žape chí'igake' benách ka' che Benne' Criston', nich wcháḻjḻengake' Dios, na' nnábgekle' Ḻe' yeyone' benne' yižwén'. Žaḻa' chébgake' ḻe' set, na' wcháḻjḻengake' Dios ḻo la X̱anžon'. 15 Kate' wcháḻjḻengake' Dios, na' žejḻé'gake' yeyón Benne' Criston' benne' yižwén', naž gon X̱anžon' ga yeyase', na' cha' bene' doḻa', yenít ḻawe' ḻe'. 16 Che ḻen, cha' nbága'le doḻa' le yex̱óalapan' tole ḻen yetole, na' le nnab ḻo wláz lježle tole yetole ḻaw Dios nich yeyone' ḻe'e, na' yežój yižwén' da' žakle. Da' ẕchaḻjḻen benne' chawe' Dios, dan' žone' dot ḻaže'e, záka'ḻe'en. 17 Lías, bennen' bchaḻje' ḻo wláz Dios ža ni'te, goke' benne' che yežlyó nga kan nakžo žo'o, san katen' bcháḻjḻene' Dios, na' wnnable' Ḻe' nich bi gak yejw, na' bi gok yejw ḻo yežlyón' chonne yiz yo'o gachje. 18 Wdé na' bcháḻjḻene' Dios da' yoble, na' beyák yejw, na' bneẕjw da' gozgak benne' ka' wnníta'gake' ža ka'.

19 Ẕí'na'do' ka', da' ni žaḻa' nnézlele. Cha' chix̱le to benne' nake' toze ḻen lježžo ka', benne' nónbi'e da' naken dot da' li, na' cha' zoa no benne' gone' ga yeyát ḻaže'e, 20 na' bennen' bene' ga beyát ḻaže' benne' doḻan', bennen' wdíe' ga yoble, yeslé' benne' doḻan' ḻo yeḻa' got, na' gone' ga yenít ḻaw Dios doḻa' zan da' wbaga' bennen'. Ka'kze gaken.

1 BEDW

1

2

3

4

5

DIŽA' NEŽW DA' BZOJ BEDW

1

Bedw žape' “Padiox̱” benne' ka' che Jesús

1 Neda' Bedw, naka' wbás bseḻa' Jesús, Benne' Criston'. Ẕzoja' chele ḻe'e yiche ni, ḻe'e náslasle zi'to' gan že' lažle, na' zoale gan nbab Ponto, na' gan nbab Galasia, na' gan nbab Kapadosia, na' gan nbab Asia, na' gan nbab Bitinia. 2 X̱ažo Dios wžekze' ḻe'e ḻo na' Dios Be' La'y kan wnnakze' gone' ža ni'te nich gakle che Ḻeze', na' nich gonle kan ẕnna x̱tiža' Benne' Criston', na' gakle dot chawe' ni'a che x̱chene'. Ẕnnabla' Dios gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Da' žx̱en ḻáže'tezžo

3 ¡Ga'n ẕen Dios, X̱a X̱anžo Jesús, Benne' Criston'! Ḻo yeḻa' žeyache' ḻaže' ẕen chie' bneẕjwe' yeḻa' nban kobe chežo. Dan' besbane' Jesusen' ḻo yeḻa' got žx̱en ḻáže'tezžo Ḻe', 4 nich gata' chežo da' žape chi'i Dios chežo ya'abá chie'. Dan' žape chi'i Dios, dan' wneẕjwe' chegak benách chie' ka', bi nitlen, na' bi žan', na' bi yeyožen. 5 Dan' žejḻe'le che Dios, ḻo yeḻa' wak ẕen chie' gape chi'e ḻe'e na' zejte ža na' yebéḻenlele yeḻa' žeslá da' naken dot ḻi ḻaže', dan' ba bkweze' chežo, na' dan' wḻoe'ele' ḻaw ža ze ḻawte ža na'.

6 Che ḻen žebéḻe'elele, ḻa'kze na'a ẕzáka'le to chi'ido' dan' nníta'gak da' zan da' žsaka' zí'gaken ḻe'e. 7 Dan' ẕzóelele da' zan da' žsaka' zí'gaken ḻe'e, nak bia' nak dot ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Benne' Criston'. Ki žon cháwe'žo oro, da' nitlen, na' žon cháwe'žon ḻo yi'. Che ḻen, kate' ba nzi' bia' yeḻa' žejḻé' chele, da' záka'žen ka oro na', na' gak yeḻa' ẕen, na' yeḻa' ba la'ne chele ža na' wḻoé'e ḻaw Jesús, Benne' Criston'.

8 Ḻe'e nží'ilele Benne' Criston' ḻa'kze batkle bḻé'elele-ne'. Žejḻe'le chie' Ḻe' ḻa'kze bi ẕḻé'elele-ne' na'a, na' žebéḻe'elele. Yeḻa' žebél chele da' nakžen ẕen ka gak wḻoe'elžo, naken dot ḻi ḻaže'. 9 Ki naken dan' žebéḻenlele yeḻa' žeslá che be' nákkzele dan' den chele dan' žejḻe'le che Benne' Criston'.

10 Ža ni'te benne' ka', benne' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, bsédgekle' dot kan nak yeḻa' žeslá na', dan' den chežo na'a, na' bcháḻjgake' kan nak da' chawe' da' žonn Dios chežo. 11 Dios Be' La'y, Benne' nake' toze ḻen Benne' Criston', bzejni'ile' zga'ale benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' bḻoe'ele' ḻégake' kan žaḻa' saka' Benne' Criston', na' ḻezka' kan gak yeḻa' ẕen chie' te na'. Che ḻen be' ḻáže'gake' nnézgekle' batx̱ gaken, na' noẕ benne' gak chie' dan' bḻoe'el Ben' nake' toze ḻen Benne' Criston' ḻégake'. 12 Dios bḻoe'ele' benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe', bi naken to da' ḻé'egekle' ḻégake', san žo'o ni ḻe'elžo dan' bcháḻjgake' chen, na' ḻe'e žénlele na'a kan nak chen. Benne' ka', benne' ẕzoa lígake' diža' chawen', ẕcháḻjgake' che da' ni, na' yeḻa' wak che Dios Be' La'y zóaḻenen ḻégake'. Dios chežo, Bennen' zoe' ya'abá, žseḻe'e Dios Be' La'y na' chežo. Žénegekle wbás che ya'abá ka' nnézgekle' kan nak dan' bcháḻjgake' ža ni'te.

Dios žḻiže' žo'o nich gakžo la'y

13 Che ḻen, le gak ban ḻaže' na' le kwézteze cháwe'do'. Dot ḻáže'le le wx̱én ḻaže' Dios gonne' da' chawe' chele ža na' kate' yeḻá' Jesús, Benne' Criston'. 14 Le gon kan ẕnna x̱tiža' Dios, na' bi we'le latje da' ẕdan ḻáže'le chen' ḻe'e ga yoble, kan benle kate' bi na' gónbia'le Dios. 15 Žaḻa' gakle la'y ḻo yógo'te da' žonle, kan la'y nak Dios, Bennen' bḻiže' ḻe'e nich gakle chie' Ḻe'. 16 Ḻezka' nyejw ḻe'e yiche la'y, kan wnnakze Dios, da' ẕnnan: “Le gak la'y, dan' naka' neda' la'y.”

17 Ẕnnale: “X̱ato'” kate' ẕcháḻjḻenle Dios, na' Ḻe', nak tḻebe kan ẕchi'a ḻaže'e to to benne' kan nak da' ben to to benne' ka'. Che ḻen žaḻa' žébele Ḻe' kate' ne zoale yežlyó nga, da' bi nakkzen lažle. 18 Dios beslé' ḻe'e ḻo da' gokle ža na' katen' benle kan zej nak da' ka'ze ka' da' bdegak x̱a x̱to'le ka' ḻo na'le. Nnézkzelele beya'we' ḻe'e, kege ḻen to da' kwia yin' kan zej nak oro, na' plat, 19 san ḻen x̱chen Jesús, Benne' Criston', da' záka'ḻe'en, dan' bde kwine', na' goke' ka to ẕila' dot chawe', bian' žótgake'-ba' ḻaw Dios nich yegá'a doḻa'. 20 Dios wžekze' Benne' Criston' zga'ale kate' bi na' gone' yežlyó nga, na' ža ni zoažo na'a bene' ga bḻoe'e ḻawe' nich gak gon chawe'e ḻe'e. 21 Ni'a che da' ben Benne' Criston' žejḻe'le che Dios, Bennen' besbane' Ḻe' ḻo yeḻa' got, na' bene' ga nake' blo. Ka' naken, žejḻe'le che Dios, na' žx̱en ḻáže'le Ḻe'.

22 Na'a, ba beyakle chawe' dan' žonle kan ẕnna da' naken dot da' li, na' naken dot ḻi ḻaže' kan nží'ilele lježle ka', benne' ka' žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Che ḻen, dot ḻáže'le žaḻa' ží'ilele lježle tole yetole. 23 Ba naple yeḻa' nban kobe, kege dan' bnníta'gak benách ka' ḻe'e, benne' ka' žátgakkze', san Bennen' zoakze' bnnite'e ḻe'e, na' naljle ni'a che x̱tiža' Dios, da' naken ban, na' da' zoan to chi'ize. 24 Ki naken, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Yógo'te benách zej nake' kan nak yix̱e'.

Yeḻa' x̱tan chégake' naken ka to yeje che yix̱en'.

Ẕbiž yix̱en', na' ẕbia yi' yejen'.

25 San x̱tiža' Dios zoan to chi'ize.

Diža' ni bžin chele ni'a che diža' chawen' da' ẕzenlto' ḻe'e.

2

1 Che ḻen le wká'n yógo'te da' kegle. Biž gon ḻáže'le, na' bi wḻoé'ezele kwinle ka benne' chawe' ka' ḻawgak benách ka'. Biž gé'elele, na' bi nnele che lježle ka'. 2 Žaḻa' dan ḻáže'le da' naken che Dios Be' La'y nich gólele kan žongak bi' že'ndo' ka', bi' ka' ẕdan ḻáže'gakbe' niže'. Ki žaḻa' gonle na' zejte ža yelale, 3 cha' žákbe'elele nak X̱anžon' ži'i ḻaže'.

Benne' Cristo nake' ka to yej x̱e ban

4 Le biga' ḻaw X̱anžon', Bennen' nake' ka to yej x̱e ban. Nake' ka to yej da' bzoagak benách ka' cheḻa'ale, san naken to da' wžekze Dios da' zakan'. 5 Ḻezka', ḻe'e nakle ka yej ban ka'. Le we' latje wkonle Dios ḻe'e žin, nich gone' ga gakle ka to yodo' gan soakze Dios Be' La'y. Ḻo yodon' gakle ka bx̱oz ka', benne' zej nake' che Dios, na' ḻo na' Jesús, Benne' Criston', gak wdele da' ka' žonle ḻaw Dios, da' ka' žonle ḻen yeḻa' wak che Dios Be' La'y, dan' žaz ḻaže' Dios. 6 Che ḻen nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Ẕgo'a to yej blo ḻo ze'e che yež Sión,

dan' wžekza' neda', na' dan' zakan'.

No benne' žejḻi'e chie' Ḻe', bi chix̱le'.

7 Lježto' ka', žejḻe'le che Benne' Criston', na' nak yej ni chele to da' záka'ḻe'en, san chegak benne' ka' bi žejḻé'gake' che Benne' Criston', naken kan nyejw ḻe'e yiche la'y, da' ẕnnan:

Yej na' dan' bzoagak benne' wen ze'e ka' cheḻa'ale,

na' gókgekle' ka'ze naken,

yej ni ba naken yej blo ḻo ze'e.

8 Ḻezka' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Yej na' gonen ga chejchégwgak benách ka',

na' gonen ga chejbíx̱jgake'.

Da' li bejchégo'gak benne' ka' bi bejḻé'gake' che Benne' Criston', dan' bchíx̱gekle' katen' bzóagake' x̱tiža' Dios cheḻa'ale. Dios wnnakze' góngake' ki.

No benne' ka' zej nake' che Dios

9 Ḻe'e nakle benách ka' wžekze Dios. Yógo'tele nakle bx̱oz ka' che Benne' Wnná Bia' La'y. Nakle ka to yež da' naken che Dios na'kze. Nakle benne' chie' ka'. Ki nakle nich gak wzele diža' che da' ẕen ka' da' ben Dios, Bennen' bḻiže' ḻe'e nich yežojle gan nak choḻ, na' chazle ḻo baní' chawe' chie'. 10 Zga'ale bi gokle benách ka' che Dios, san na'a ba nakle benách chie' ka'. Zga'ale bi beyache' ḻaže'l nitó benne' ḻe'e, san na'a Dios na'kze žeyache' ḻáže'le' ḻe'e.

Zoažo nbanžo nich gonžo kan žénele Dios

11 Ẕí'na'do' ka', nakle ka benne' zi'to' ka', ẕdázele yežlyó nga. Che ḻen, žáta'yoela' ḻe'e, bi we'le latje da' ẕdan ḻáže'zele chen' ḻe'e, dan' ẕdíḻ-ḻenen be' nákkzele. 12 Le gon da' naken chawe' ḻawgak benách ka' bi zej nónbi'e Dios. Ki gaken, cha' yesbága'gake' ḻe'e ẕia, na' cha' nnágake' nakle benne' wetw benách ka', gak ḻé'egekle yezika' benách ka' da' chawe' da' žonle, na' ža yeḻá' X̱anžon' wká'n ẕéngake' Dios ni'a che da' nákkzele ḻe'e.

13 Dan' nakle che X̱anžon' le gape ba la'ne yógo'te benne' yolawe' ka', cha' nak benne' ẕnna bi'e dot yežlyó nga, dan' nake' benne' wnná bia' blo, 14 o cha' nak benne' ẕnna bi'e to yež, bennen' bzoa benne' wnná bia' blo na' latje chie' nich seḻe' benne' ka' snia, benne' žóngake' da' ẕinnj, na' gape' ba la'ne benne' ka' žóngake' da' naken chawe'. 15 Ki žénele Dios gonle nich wzóa žile benne' bi nnezle ka', na' benne' ka' zej nchix̱le', kate' ḻé'egekle' da' naken chawe' da' žonle, na' bi be gak nnégake' chele.

16 Le gak ka benne' ka' ba belágake', san bi wkónlele žin yeḻa' nla chele nich gonle da' kegle. Ki žaḻa' gonle:

Le gak ka benne' ndo'w ka' che Dios.

17 Le gape ba la'ne yógo'te benách ka'.

Le ži'il lježle ka', na' le žebe Dios.

Le gape ba la'ne bennen' ẕnna bi'e dot yežlyó nga.

Da' wẕaka' Jesús ẕzejni'ilen žo'o kan gak chežo

18 Nólele ḻe'e nakle benne' ndo'w ka', le žebe benne' x̱anle ka', na' le gape-gake' ba la'ne, kégeze gaple ba la'ne benne' x̱anle ka', benne' zej nake' chawe', na' že' ḻáže'gake' ḻe'e, san ḻezka' le gape ba la'ne benne' x̱anle ka', benne' žsaka' zí'gake' ḻe'e ḻo žin da' žonle chégake'. 19 Cha' sáka'le, na' bi zoa biẕ chen', na' cha' sóelelen dan' žéklele naken da' žénele Dios, naž yežojle chawe' ḻaw Dios. 20 Na'a, cha' žonle da' kegle, na' seḻ benne' yolawe' ḻe'e snia, ¿nakx̱kze yebéḻenlelen ḻa'kze ḻen yeḻa' ẕen ḻaže' chele sóelele dan' gaken chele? San cha' nakle ẕen ḻaže', na' ẕzóelele da' ẕzáka'le, dan' benle da' chawe', naž yežojle chawe' ḻaw Dios. 21 Dios bḻiže' ḻe'e nich sáka'le ki dan' wẕáka'kze Benne' Criston' ḻo wlazle ḻe'e, na' bzoe' chele to da' ẕḻoe'elen ḻe'e kan žaḻa' gonle. Žaḻa' sóelele da' sáka'le kan bzoele' Ḻe' dan' wẕake'e.

22 Benne' Criston' bi be doḻa' bene', na' batkle ben ḻaže'e.

23 Katen' wnné dítjgake' chie' Ḻe', bi beži'e chégake'.

Katen' bsaka' zí'gake' Ḻe', bi btiḻ diže'e ḻégake',

san bde kwine' ḻo na' Dios,

Bennen' ẕchi'a ḻaže'e da' žonžo ḻo da' nak da' li.

24 Benne' Criston' wẕi'kze' doḻa' chežo ḻo beḻa' žen chie' katen' gote' ḻe'e yag kroze, nich gakžo žo'o ka benne' gat ka', na' biž gonžo doḻa', san soažo nbanžo nich gonžo da' chawe'. Ḻe' goke' yižwé' ḻo wlazžo žo'o nich yeyakžo žo'o chawe' ḻaw Dios. 25 Gokle ka ẕila' ka' ẕdágakba' zej nnitlba', san na'a beyakle che Benne' Criston', Bennen' ẕwie' ḻe'e, na' žape chi'e be' nákkzele, na' nake' chele ka to benne' žape chi'e ẕila' ka'.

3

Kan žaḻa' gongak benne' ka' zej nžag ne'e

1-2 Ḻe'e, no'le ka', žaḻa' gaple ba la'ne benne' byo che chele, na' cha' bi žejḻé'gake' che x̱tiža' Benne' Criston', na' chejḻé'gake' chie' Ḻe' kate' ḻé'egekle' da' nak chawe' da' žonle, na' kan nakle gax̱jw ḻaže', na' kan žaple ḻégake' ba la'ne, ḻa'kze bi be že'le ḻégake' kan nak che Benne' Criston'. 3 Yeḻa' x̱tan chele bi naken da' zoan ḻáwzele, kan ẕpa'le yichjle, na' kan zej nak da' ka' zej naken oro da' ẕkónlele žin, na' laže' da' záka'ḻe'en da' nákwle. 4 Yeḻa' x̱tan chele žaḻa' gaken da' yo'on ḻo yichj ḻáẕdo'le. Yeḻa' x̱tan da' zóatezen naken yeḻa' gax̱jw ḻaže', na' yeḻa' ḻi ḻaže', da' ka' záka'ḻe'egaken ḻaw Dios. 5 Ḻezka' gok yeḻa' x̱tan chegak no'le ka' wnníta'gake' ža ni'te, no'le ka' bka'n ẕéngake' Dios. Bx̱en ḻáže'gake' Ḻe', na' wdápegake' ba la'ne benne' byo che chégake'. 6 Ki ben Sara. Bene' kan ẕnna x̱tiža' Bran, benne' byo chien', na' bḻiže' ḻe', na' wnné': “x̱an.” Ḻezka' ḻe'e gónḻenle Sara na' tẕen cha' gonle da' naken chawe', na' bi be žébele.

7 Ḻe'e, benne' byo ka', žaḻa' we' ḻáže'le no'le che chele. Le gape-gake' ba la'ne, kégeze dan' bi zej nape' kan nak yeḻa' waḻe chele, san dan' ḻezka' zej nape' yeḻa' nban na', da' žonn Dios chežo, da' naken tḻebe ka da' den chele. Le gon ki, nich bi wsejw da' x̱iwe' x̱nezle katen' wcháḻjḻenle Dios.

Sáka'žo ḻa'kze žonžo da' naken chawe'

8 Da' žapa' ḻe'e kate' ze ḻawte:

Le gak toze tole ḻen yetole yógo'tele.

Le we' ḻaže' lježle tole yetole.

Le gak ži'i ḻaže', na' ẕen ḻaže'.

9 Bi yeži'ile che lježle.

Bi gonle da' ẕia che no benne' gone' da' ẕia chele.

Bi nne ditjle che no benne' ẕnne ditje' chele.

Ki žaḻa' yecheble, nnáblele Dios gon chawe'e bennen', dan' bḻiž Dios ḻe'e nich gak chawe' chele. 10 Ki naken dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

No benne' žénele' yebéḻenle' yeḻa' nban chie', na' kweze' cháwe'do',

žaḻa' wka'ne' diža' zi' ka', na' biž gon ḻaže'e.

11 Žaḻa' wka'ne' da' kegle, na' gone' da' naken chawe'.

Žaḻa' we' ḻaže'e gá'nḻene' lježe' ka' chawe', na' gónteze' ki.

12 X̱anžo žape chi'e benne' chawe' ka',

na' ẕze nage' da' ẕcháḻjḻengake' Ḻe',

san žsejwe' x̱nezgak benne' ka' žóngake' da' kegle.

13 ¿Noẕkze benne' gone' ḻe'e da' ẕia cha' že' ḻáže'le góntezle da' naken chawe'? 14 Ḻa'kze sáka'le katen' žonle da' naken chawe', gak yeḻa' ba nez ẕen chele. Bi žébele nitó benne', na' bi kwe' zédlele, 15 san le wx̱én ḻaže' Benne' Criston', na' le we'e latje nna bi'e ḻo yichj ḻáẕdo'le. Le sóateze nich gak wzejní'ilele yógo'te benne' ka', benne' nnábgekle' ḻe'e biẕ chen' žx̱en ḻáže'le Benne' Criston', na' žaḻa' gonle da' ni ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chele, na' ḻo yeḻa' žape ba la'ne benne' ka'. 16 Le gónteze da' naken chawe' ḻaw Dios, na' cha' zej nnita' benne' ka' ẕnnégake' che da' naken chawe' da' žonle dan' žejḻe'le che Benne' Criston', naž yedoé'egekle' ni'a che da' wnnégake' chele. 17 Cha' sáka'le, gakže chawe' cha' naken dan' žonle da' naken chawe', na' kege dan' žonle da' kegle, cha' Dios žénele' gaken ki chele.

18 Wẕáka'kze Benne' Criston', na' gote' ḻo wlazžo žo'o nich beké'e to chi'ize doḻa' da' wbága'žo. Ḻe' nake' chawe' san gote' ḻo wlazžo žo'o, benne' doḻa' ka'. Ki bene', na' beyone' žo'o toze ḻen Dios. Ḻo beḻa' žen chie' gote', san ḻo be' nakkze' ne zoe' nbane' to ḻo beḻa' žen kobe. 19 Ḻo be' nakkze' wyeje', na' bcháḻjḻene' be' ka' gókgakkze benne' ka', na' nyéjwgake' ḻo latje choḻ. 20 Benne' ki bží'igake' che x̱tiža' Dios ža ni'te, ža na' wzóa Noé, katen' wléz Dios ḻo yeḻa' ẕen ḻaže' chie', na' bi bžia yi'e ḻégake', x̱akte ben Noén' barkw ẕen na'. Ḻo barkwn' belagak babze benne' ka' ḻo nisen', x̱óno'gake', benne' byo ka' ḻen no'le ka'. 21 Nisen' naken to da' ẕḻoe'elen kan nak nis gan yezoažo nis, dan' nak bian' belažo ḻo yeḻa' got dan' bebán Jesús, Benne' Criston', ḻo yeḻa' got. Dan' žezoažo nis bi naken to da' žon chawen' da' nakžo ḻáwzele, san ẕḻoe'elen že' ḻáže'žo gak yichj ḻáẕdo'žo chawe' ḻaw Dios. 22 Jesús, Benne' Criston', bebene' ya'abá che Dios, na' bejži'e kwit ḻi ža che Dios, na' ẕnna bi'e wbás che ya'abá ka', na' benne' wnná bia' ka', na' benne' blo ka'.

4

Žaḻa' gonžo x̱chin Jesús ḻen yeḻa' wak che Dios

1 Che ḻen kan wẕaka' Benne' Criston' ḻo beḻa' žen chie', ḻezka' ḻe'e žaḻa' soale sáka'le. Bennen' ẕzake'e dan' žone' da' naken chawe' ba bka'ne' doḻa'. 2 Na'a so ḻaw, žaḻa' góntezle kan žénele Dios, na' kege kan ẕdan ḻáže'zele ḻo yeḻa' benách chele. 3 Schaḻe'e benle kan žongak benne' ka' bi zej nónbi'e Dios. Ža ni'te benle da' bi žaḻa' gonle. Wzé ḻáže'le da' kegle ka'. Wzóžlele. We'j bdáwḻe'ele na' bka'n ẕenle lo'a ka' da' bi žo'o ḻaže' Dios. 4 Na'a, žebángekle benne' ka' žóngake' ki dan' biž žónḻenle ḻégake' tẕen katen' žóngake' da' kegle ki, na' che ḻen ẕnnégake' chele. 5 Žon byenen wḻoé'el kwíngake' ḻaw Dios, Bennen' za' wchi'a ḻaže'e benne' ban ka', na' benne' gat ka'. 6 Che ḻen bchaḻj Benne' Criston' diža' chawen' ḻawgak benne' gat ka', benne' ka' Dios bchi'a ḻaže'e ḻégake' katen' wnníta'gake' yežlyó nga, kan ẕchi'a ḻaže'e yógo'te benách ka'. Bchaḻjḻen Criston' ḻégake' nich nníta'gake' ḻo yeḻa' nban ḻo be' zej nakkze', kan zoakze Dios ḻo yeḻa' nban.

7 Za' žin ža yeyóž che yógo'te da' zej nnitan'. Che ḻen, le gak ḻaẕdo' yaž, na' le soa wcháḻjḻenle Dios. 8 Da' žon byenžen, le ži'il lježle tole yetole, dan' cha' nakle toze ḻo yeḻa' nži'il, soale yenít ḻawle chegak lježle, benne' ka' béngake' chele da' ẕia. 9 Le we' latje lježle ka' gá'ngake' ližle, na' bi nnele chégake'. 10 Žaḻa' wkónlele binlo žin da' ka' benn Dios chele, nich gákḻenle lježle tole yetole. 11 No benne' ẕzoa lie' che Dios, žaḻa' wchaḻje' x̱tiža' Dios, na' bennen' žone' x̱chin Benne' Criston' žaḻa' wkonle' žin yeḻa' waken' da' žonn Dios chie'. Ḻo yógo'te da' žonle, žaḻa' ga'n ẕen Dios ni'a che da' ben Jesús, Benne' Criston'. ¡Gákteze che Dios yeḻa' ẕen, na' yeḻa' wnná bia'! Ka'kze gaken.

Sáka'gak benne' ka' che Jesús

12 Ẕí'na'do' ka', bi yebánlele dan' žsaka' zí'ḻe'egak benách ka' ḻe'e. Bi naken da' bi zej nonbia' benách ka' che Dios. 13 Le yebél dan' de latje chele gónḻenle Benne' Criston' tẕen ḻo da' ẕzake'e Ḻe' nich gak yebélele ža na' yeḻé'e Ḻe', katen' ḻé'elele yeḻa' baní' chie'. 14 Cha' nnegak benách ka' chele dan' nakle toze ḻen Benne' Criston', yeḻa' ba nez ẕen gaken chele, dan' gak bian' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'e, Bennen' ze'e ya'abá che Dios. Benách ki ẕnnégake' chie' Ḻe', san ḻe'e žaple-ne' ba la'ne. 15 Cha' saka' no benne' nake' toze ḻen ḻe'e, žaḻa' gaken dan' nake' toze ḻen Benne' Criston', na' kege dan' nake' benne' wetw benách ka', o benne' wbán, o benne' wen da' kegle, o dan' žliz chie' ga yoble. 16 Na'a, cha' nólele ḻe'e sáka'le dan' nakle toze ḻen Benne' Criston', bi žaḻa' yedoé'elele, san le wká'n ẕen Dios dan' nzi' lale benne' ka' che Benne' Criston'.

17 Ba bžin ža so ḻaw Dios wchi'a ḻaže'e benách ka' zej nake' che Ḻeze'. Cha' so ḻawe' wchi'a ḻaže'e žo'o, ¿nakx̱kze gaken chegak benne' ka' bi žóngake' kan ẕnna diža' chawen' chie' Ḻe'? 18 Cha' nak zede yelagak benne' ka' žóngake' da' naken chawe', ¿nakx̱kze gaken chegak benne' ka' ẕží'igake' che Dios, na' žóngake' doḻa'? 19 Ki naken, benne' ka' ẕzáka'gake' dan' žénele Dios gaken ki, žaḻa' góntezgake' da' naken chawe', na' wdégake' be' zej nakkze' ḻo na' Dios, Bennen' benkze' ḻégake', na' žone' Ḻe' kan ẕnna x̱tiže'e.

5

Bedw ẕzejni'ile' benne' ka' che Jesús

1 Na'a, ẕzejni'ila' benne' gole ka', benne' žape chí'igake' ḻe'e, ḻe'e na' nakle che Benne' Criston', dan' ḻezka' naka' neda' benne' gole kan zej nake' ḻégake', na' bḻe'ela' da' wẕaka' Benne' Criston', na' ḻezka' gónḻena' ḻégake' tẕen, si'to' yeḻa' baní' da' ḻa' ḻawn. 2 Ḻe'e, benne' gole ka', le gak ka benne' wape ẕila' ka' kan žape chi'ile benách ka' bde Dios ḻo na'le. Le gon ki dot ḻáže'le kan žénele Dios, na' kege dan' žon byenen gonlen, o dan' ẕdan ḻáže'le yeḻa' gape. Le gon x̱chinle dan' žaz ḻáže'le gonlen, 3 na' kege dan' žénelele nna biá'zele benne' ka' ndégake' ḻo na'le. Le we' ḻaže' gakle to da' ẕḻoe'elen kan žaḻa' gakgak benne' ka' žape chi'ile. 4 Ki gaken, katen' yeḻá' Benne' Criston', Bennen' blo wape ẕila' ka', naž si'le to da' yebéḻenlelen da' batkle te chen.

5 Ḻezka' ḻe'e, x̱kwide' ka', le gon kan ẕnnagak benne' gole ka'. Yógo'tele žaḻa' gaple ba la'ne lježle, tole yetole, ḻo yeḻa' gax̱jw ḻaže' chele, dan' nyejw ḻe'e yiche la'y da' ẕnnan:

Dios žsejwe' x̱nezgak benne' ka' ẕka'n ẕen kwíngake'

san žákḻene' benne' gax̱jw ḻaže' ka'.

6 Le gak gax̱jw ḻaže' ḻo na' Dios, na' Ḻe' gone' ḻe'e benne' waḻe ka' kate' žin ža chen. 7 Le wdé ḻo na' Dios yógo'te da' žonen ga že' zédelele dan' Ḻe' že' ḻaže'e ḻe'e.

8 Le gak ḻaẕdo' yaž, na' le soa ban ḻaže', dan' zoa da' x̱iwe', dan' bi ẕḻe'elen ḻe'e chawe', na' ẕdan dot gawze, na' naken ka to beže yix̱e' ẕbéžya'aba', na' žiljba' no benne' gawba'. 9 Le soa choch kan žejḻe'le che Benne' Criston', na' le wsejw x̱nez da' x̱iwe', dan' nnézlele ẕzáka'gak lježle ka', benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó nga, kan ẕzáka'le ḻe'e. 10 Naž kate' ba wẕáka'le to chí'ido'ze, Dios gone' ga gakle dot chawe', na' ga gakle choch, na' ga gólele, na' ga soale nbanle to chi'ize. Dios na'kze žonne' chežo yógo'te da' žebéḻenlžon, na' bḻiže' žo'o nich yebéḻenlžo yeḻa' baní' chie' da' zoan to chi'ize, dan' nakžo toze ḻen Jesús, Benne' Criston'. 11 ¡Ga'n ẕénteze Dios, na' gákteze chie' yeḻa' wnná bia'! Ka'kze gaken.

Bedw ẕzele' diža' benne' ka' che Jesús

12 Díža'do' ni ẕzoja' chele ḻo na' Silbano, na' žekla' nake' to lježžo dot ḻi ḻaže'. Žénela' gon chocha' ḻe'e, na' ẕzoa lia' che da' ka' benn Dios chežo, da' zej nak bian' da' li nži'ile' žo'o. Le gak choch dan' zoaḻen yeḻa' nži'il chie' ḻe'e.

13 Benne' ka' che Benne' Criston', benne' nníta'gake' Babilonia, žápegake' ḻe'e “Padiox̱.” Dios wžekze' ḻégake' kan wžíe' ḻe'e. Ḻezka' x̱kwide' Markos, x̱kwiden' nakbe' ka ẕi'nkza', žapbe' ḻe'e “Padiox̱.” 14 Le gape “Padiox̱” lježle tole yetole, na' le cheḻa' lježle tole yetole ḻo yeḻa' nži'il chele.

Ẕnnabla' Dios wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le, yógo'tele na' nakle che Jesús, Benne' Criston'. Ka'kze gaken.

2 BEDW

1

2

3

DIŽA' BEŽOPE DA' BZOJ BEDW

1

Bedw žape' “Padiox̱” benne' ka' che Jesús

1 Neda', Smon Bedw, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, ḻe'e na' žejḻe'le che Jesús, Benne' Criston'. Naka' wen žin che Jesusen', na' wbás bseḻe'e Ḻekze'. Nak tḻebe da' zaka' yeḻa' žejḻé' chele chie' Ḻe', ka zaka' yeḻa' žejḻé' cheto' chie' Ḻe'. Dios bene' ga žejḻe'le chie' Ḻe' dan' nakkze' chawe', na' dan' ḻezka' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o, nake' chawe'. 2 Ẕnnabla' Dios gon chawe'e ḻe'e, na' wzóa žie' yichj ḻáẕdo'le dan' nónbia'le Dios, na' X̱anžo Jesusen'.

Ka zej nak benne' ka' che Jesús

3 Dios, ḻen yeḻa' wak ẕen chie', ba benne' chežo yógo'te da' žon byenen gapžon nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo, na' nich gakžo ḻaẕdo' yaž, dan' nónbia'žo Bennen' bḻiže' žo'o nich gak si'žo yeḻa' baní' chie' Ḻe', na' da' nak chawe' chie'. 4 Dan' žone' ki, bene' ga gak si'žo da' ẕen ka', na' da' naken chawe' da' bchebe ḻaže'e gonne' chežo, na' dan' naken ki, ba belažo ḻo da' bi naken chawe' da' žaken yežlyó nga dan' ẕdan ḻáže'gak benách ka' da' kegle, nich gak gakžo kan nak Dios na'kze. 5 Che ḻen, cha' žejḻe'le che Benne' Criston', le we' ḻaže' gakle ži'i ḻaže'. Kate' ba nakle ži'i ḻaže', le we' ḻaže' gata' yeḻa' žejní'il chele. 6 Kate' ba naple yeḻa' žejní'il, le we' ḻaže' nna bia' kwinle, na' kate' ba ẕnna bia' kwinle, le gak ẕen ḻaže', na' kate' ba nakle ẕen ḻaže', le gak ḻaẕdo' yaž. 7 Kate' ba nakle ḻaẕdo' yaž, le ži'il lježle ka', na' kate' ba nží'ilele lježle ka', ḻezka' le ži'il yógo'te benách ka'.

8 Cha' ki žonle, na' zej žakže dot ḻi ḻaže' kan žonle da' ki, na' da' ki góngaken ga bi gak dáche'ze yeḻa' žejḻé' chele, na' chej gakže ḻi ḻaže' kan nónbia'le X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. 9 No benne' bi že' ḻaže'e gone' ki, nake' ka to benne' ḻo choḻe, benne' nitle', dan' ba goḻ ḻaže'e beyón Benne' Criston' ḻe' chawe', na' beké'e doḻa' ka' da' wbage'e zga'ale. 10 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', žaḻa' chejsá' ḻáže'le bḻiž Dios ḻe'e, na' wžekze' ḻe'e. Cha' gonle ki, bi chíx̱lele. 11 Ki gaken, Dios dot ḻaže'e gonne' ḻe'e latje chazle gan ẕnna biá'teze X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o.

12 Che ḻen gónteza' ga chejsá' ḻáže'le da' ki ḻa'kze ba nnézkzelelen, na' ba nzi' ḻo na'le da' naken dot da' li, na' ẕkónlelen žin. 13 Žekla' neda' žaḻa' yesá'a ḻáže'le kan zej nak da' ki x̱akte ne zoa' nbana'. 14 Žaḻa' gona' ki dan' nnezla' za' žin ža gata' neda'. X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ba gožkze' neda' gaken chia' ki. 15 Che ḻen že' ḻáže'ḻi'a gona' ga chejsá' ḻáže'tezle da' ki te gata'.

No benne' ka' bḻé'egekle' yeḻa' baní' che Jesús

16 Bi bcháḻjḻento' ḻe'e to da' dáche'ze katen' bzejni'ilto' ḻe'e kan žin ža yeḻá' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' nape' dot yeḻa' wnná bia'. Neto' bḻé'ekzelto' yeḻa' baní' ẕen chien'. 17 Bḻe'elto' Ḻe' katen' X̱ažo Dios wdape' Ḻe' ba la'ne, na' bka'n ẕene' Ḻe', na' benlto' chi'i Dios, dan' bžojen latje baní' chie', na' wnné': “Benne' ni nake' Ẕi'na'. Nži'ila' Ḻe', na' žaz ḻaža'a Ḻe'.” 18 Neto' bénkzelto' chi'i na', dan' bžojen ya'abá che Dios katen' wzóaḻento' X̱anžon' ḻaw ya'a la'y na'.

19 Dan' goken nak bian' nak dot da' li da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios ža ni'te, na' žaḻa' we' ḻáže'le dižan', dan' naken ka to yi' da' ẕza'ní' gan nak choḻ ni, na' zejte ža yeḻá' Bennen' nake' ka belj x̱sile chežo, na' ẕza'nín' ḻo yichj ḻáẕdo'le. 20 Da' ni žon byenḻe'en chejní'ilele, dan' ẕnnan: “Bi gak nitó benne', žakze chie', chejni'ile' da' wnná no benne' bchaḻje' ḻo wláz Dios.” 21 Da' wnnagak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, bi bcháḻjgaken' dan' gónekzegekle', san bcháḻjgake' ḻo wláz Dios da' bchiz Dios Be' La'y ḻo yichj ḻáẕdo'gake'.

2

No benne' ka' žsédgekle' da' wen ḻaže'

1 Ḻezka' wnníta'gak benne' wen ḻaže' ka', benne' ka' wnnázegake' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, benne' ka' wnníta'ḻengake' benách Israel ka'. Ḻezka' sóaḻengak benne' wen ḻaže' ka' ḻe'e, na' wsédgekle' ḻe'e da' wen ḻaže'. Ḻo yeḻa' wen ḻaže' chégake' wsédgekle' ḻe'e da' naken chégakze', dan' gonen ga gon ẕož chele yebéj yichjle da' naken dot da' li. Ẕží'igake' che X̱anžo, Bennen' beslé' žo'o. Dan' góngake' gonen ga wžía yi' Dios ḻégake'. 2 Zanle ḻe'e gónḻenle ḻégake' tẕen ḻo da' kegle da' góngake', na' dan' gonle báḻele ki, na' nnegak benách ka' che diža' chawen' da' naken dot da' li. 3 Dan' dan ḻáže'gake' yeḻa' gape, wsédgekle' ḻe'e da' wen ḻaže', nich sí'gake' da' naple. Ba nžog chegak benne' ka' kwia yí'gake' to chi'ize, na' za' žin ža na'.

4 Dios bi benít ḻawe' wbás che ya'abá chie' ka' katen' bzóagake' cheḻa'ale x̱tiže'e, san bsejwe' ḻégake' latje choḻ, gan zej nžeje' do ya, na' želbeze' ža na' katen' wžía yi' Dios ḻégake'. 5 Ḻezka', bi benít ḻaw Dios benne' ka' wnníta'gake' ža ni'te katen' bseḻe'e nis yejw da' bchinnjen yežlyó nga, na' bžia yi'e benne' wen da' ẕinnj ka', san beslé' Noé ḻo nisen', bennen' bzoa lie' che da' naken chawe'. Ḻezka' Dios beslé' yegaže ljež Noé na' ḻo nisen'. 6 Ḻezka', Dios bchoge' chegak benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež Sodoma, na' ḻo yež Gomorra, na' bžía yi'e ḻégake' ḻen yi', na' beyákgake' de. Da' goken chégake' naken to da' ẕcheblen benne' ka' žóngake' da' kegle. 7 Katen' Dios bchinnje' yež ka', na' beslé' Lot, benne' chawen', ḻo yi' na'. Lot na' gok nyache' ḻáže'ḻi'e ni'a che da' kegle da' bengak benne' wen da' ẕinnj ka'. 8 Ka' goken dan' Lot, benne' chawen', wzóaḻene' ḻégake', na' bḻe'ele', na' benle' da' bi naken chawe' da' béngake', na' dan' goke' ḻaẕdo' yaž, che ḻen gok nyache' ḻáže'ḻi'e yógo'te ža ni'a che da' kegle da' béngake'. 9 Ki naken, X̱anžon' nnezle' yeslé' benne' ka' ẕžébegake' Ḻe' ḻo na' da' x̱iwe', dan' žonen ga cho'ogak benách ka' nez doḻa', san ẕkweze' yeḻa' zi' da' gone' benne' wen da' ẕinnj ka' na' zejte ža choge' chégake' gátgake' to chi'ize.

10 Gon zi'že' benne' ki, benne' žóngake' da' kegle da' ẕdan ḻáže'gake', na' ẕží'igake' che yeḻa' wnná bia' che X̱anžon'. Zej nake' benne' wechóg ḻaže' ka', na' zižje ḻaže'. Bi ẕžébegake' nnégake' chegak wbás che ya'abá ka', wbás ka' ẕdágake' ḻo baní'. 11 Wbás che ya'abá ka' nápḻe'ežegake' yeḻa' wnná bia', na' yeḻa' wak ka benne' ka', san wbás che ya'abá ka' bi žechóg ḻáže'gake' yesbága'gake' no benne' ẕia ḻaw X̱anžon'.

12 Benne' ki zej nake' ka bia yix̱e' ka', bia bi be žejní'igeklba', san náljgakba' nich no benne' sene' ḻégakba', na' gote' ḻégakba'. Ẕnnégake' che da' bi žejní'igekle', na' kwia yí'gake' to chi'ize kan žak chegak bia yix̱e' ka'. 13 Dios yebi'e chégake' da' sáka'gake', dan' bsaka' zí'gake' benách ka'. Žékgekle' da' žak na'a ža naken da' yebéḻengekle'. Zej nake' ka to yižwé' nožo', na' to da' ẕchinnjen, katen' žáwḻengake' ḻe'e tẕen, na' žebégekle' dan' žon ḻáže'gekle' ḻe'e.

14 Ḻen yeḻa' ẕze ḻaže' chégake' ẕwíagake' no'le ka'. Bi nníta'gake' žize žóngake' doḻa'. Žóngake' ga ẕchíx̱gekle benne' ka' bi zej nake' choch kan žejḻé'gake' che Benne' Criston'. Žíljtezgake' da' ẕdan ḻáže'gake'. Dios ba bchoge' chégake' kwia yí'gake'. 15 Wléj yíchjgake' da' naken dot da' li, na' nchoḻ yichj ḻáẕdo'gake'. Žóngake' kan ben Balaam, ẕi'n Beor, bennen' bdan ḻážeḻi'e yeḻa' gape, na' bene' da' kegle dan' bdíẕjwgake' ḻe'. 16 Dios bdiḻ diže'e Balaam na' dan' bene' da' kegḻen'. To búrrodo' bcháḻjḻenba' ḻe' kan ẕchaḻjgak benne' ka', na' bséjwba' x̱nez Balaam na' gan zeje' ḻo yeḻa' ẕži'i che Dios.

17 Zej nak benne' ki ka to bdoa nis da' ba nbiž, na' ḻezka' ka to bejw da' ẕche' be' waḻe. Ba nkweze Dios latje chégake' ḻo latje choḻ. 18 Ki zej nake' dan' ẕcháḻjgake' da' ẕenḻe'e ḻo yeḻa' bi nnezle chégake', na' ẕkóngekle' žin da' ẕdan ḻáže'gak benách ka', na' žóngake' ga ẕchíx̱gekle benne' ka', benne' ba belágake' ladjw benne' ka' nchóḻgekle'. 19 Ẕchebe ḻáže'gake' gata' yeḻa' žeslá chegak yezika' benách ka', san ḻégakkze' zej nžeje', na' žóntezgake' da' kegle. Zej nžej yógo'te benne' ka' ḻo na' da' ẕchen' yichj ḻáẕdo'gake'. 20 Cha' belágake' ḻo da' bi naken chawe' da' den yežlyó nga dan' bénbia'gake' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o, na' naž sen da' kegle ḻégake' da' yoble, dan' chen' ḻégake', na' da' li bága'žegake' ẕia kate' se ḻawte ka da' wbága'gake' zga'ale. 21 Gakže chawe' chégake' chela' batkle gónbia'gake' Bennen' ẕzoe' žo'o nez chawe' chien' ka da' gak chégake' cha' bénbia'gake' Ḻe', na' naž wléj yíchjgake' diža' la'y da' bsedle Dios ḻégake'. 22 Ba gok chégake' da' ẕnnan:

Žeyéchj beko', žeyawba' da' beyebba'.

Žeyáz koch ḻo gona', bian' za' bwazjžo.

3

Nnezlžo yeḻá' X̱anžo

1 Diža' ni naken da' bežopen' da' ẕzojan' chele, ljéža'do' ka'. Ḻo da' žópeten že' ḻaža'a yesá'a ḻáže'le kan zej nak da' ki. 2 Le chejsá' ḻaže' da' bchaḻjgak benne' la'y ka' ža ni'te, benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios. Ḻezka' le chejsá' ḻaže' da' wnná X̱anžon', Bennen' žeslé' žo'o, dan' bsédgekle benne' wbás ka' bseḻe'e Ḻe'.

3 Da' nak blo da' žaḻa' chejsá' ḻáže'le, ẕnnan ki: “Ža se ḻawte ža ka' ḻa'gak benne' ka' góngake' da' kegle dan' ẕdan ḻáže'gake'.” 4 Gon dítjgekle' x̱tiža' Jesusen', na' nnágake': “¿Biẕkze gok che dan' bchebe ḻaže' Benne' Criston'? Wnné': Yeḻá'a da' yoble. Ža ni'te katen' gotgak x̱a x̱to'žo ka', na' zejte na'a ža, yógo'te žaken tḻebe kan goken katen' wzó ḻaw žata' yežlyó nga na' zejte na'a ža.” 5 Ẕzóagake' cheḻa'ale da' goken ža ni'te. Bchaḻj Dios, na' wzó ḻaw nníta'gak ya'abá, na' yežlyó nga. Bžoj yežlyón' ḻo nis, na' wžén' gachje ḻáwe'le nisen'. 6 Ḻezka' ḻen nis Dios bchinnje' yežlyó nga ža ni'te katen' bseḻe'e nis yejw da' bžia yin' benách doḻa' ka'. 7 Ya'abá, na' yežlyó nga, da' ka' zej nnitan' na'a ža, Dios ẕkweze' ḻégaken na' zejte ža wchinnje' ḻégaken ḻo yi'. Ki gaken, kan nak da' wnnakze Dios chégaken. Wzeye' ḻégaken ža na' choge' chegak benách ka', benne' bi zej nake' chawe', kwia yí'gake'.

8 Bi gaḻ ḻáže'le ḻe'e da' ni, ẕí'na'do' ka'. To ža naken ḻaw X̱anžon' ka zan gaywá' yiz ka', na' zan gaywá' yiz ka' zej naken ḻawe' Ḻe' ka to žaze. 9 Bi ẕžele X̱anžon' gone' da' bchebe ḻaže'e gone'. Žékgekle baḻe benách ẕžele', san ẕbeze' ẕen ḻaže', na' ẕzoele' žo'o dan' bi žénele' kwia yi' nitó benne', san žénele' yeyát ḻáže'gak yógo'te benách ka'.

10 Kon yežinkze ža yeḻá' X̱anžon' kan ẕḻa' to benne' wbán žel. Kate' žin ža na' te che ya'abá ḻen to žax̱to' ẕen. Kwia yi'gak yógo'te da' zej nnitan' to ḻo yi' ẕen. Chey yežlyó nga, tẕen ḻen da' ka' zej nnitan' yežlyó nga.

11 Cha' kwia yi'gak yógo'te da' ki, ¿nakx̱kze žaḻa' gonle? Žaḻa' gakle ḻaẕdo' yaž, na' wdé kwinle ḻo na' Dios. 12 Žaḻa' kwezle ža yeḻá' X̱anžon', na' we' ḻáže'le gonle ga žinte ža na' katen' ya'abá, na' da' ka' zej nnita' kwia yí'gaken ḻo yin'. Ḻezka' chey dot yežlyó nga. 13 Ki gaken, san žo'o ẕbezžo da' bchebe ḻaže' Dios, gone' to ya'abá kobe, na' to yežlyó kobe gan gak da' naken chawe'.

14 Che ḻen, ẕí'na'do' ka', kate' ne ẕbezle da' ki, le we' ḻaže' gakle dot chawe' ḻaw Dios, nich bi gak nitó benne' bi da' nnie' chele, na' kwezle cháwe'do' na' zejte ža na'. 15 Žaḻa' nnézlele ẕbez Dios ẕen ḻaže' nich gata' latje chegak benách ka' yelágake', kan ḻezka' wnná lježžo Pablo, dan' bzoje' chele ḻe'e yiche, na' wdape' yeḻa' žejní'il da' bneẕjw X̱anžon' chie'. 16 Ḻe'e yógo'te yiche da' ẕzoje', ẕchaḻje' kan zej nak da' ki, ḻa'kze nwá'gaken da' ka' zej naken zede chejni'ilžon. Benne' bi nnezle ka', na' benne' ka' bi zej nake' dot ḻi ḻaže', ẕchíx̱gake' diža' ki. Ḻezka' žóngake' chegak yezika' da' zej nyejwn ḻe'e yiche la'y, dan' gonen ga wžía yi' Dios ḻégake'.

17 Ba nnézkzelele da' ki, ẕí'na'do' ka'. Che ḻen le gape chi'i kwinle, nich benách ka' bi zej nake' chawe' bi gon ḻáže'gekle' ḻe'e, na' bi ža' yichj ḻáẕdo'le kan žejḻe'le che Benne' Criston'. 18 Le we' ḻaže' gakže dot ḻi ḻaže' kan nónbia'le X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeslé' žo'o, na' nich ží'iželele Ḻe'. ¡Ga'n ẕene' Ḻe' na'a, na' yógo'te ža da' zá'gaken! Ka'kze gaken.

1 ẔWA

1

2

3

4

5

DIŽA' NEŽW DA' BZOJ ẔWA

1

Diža' da' nbánḻenžon

1 Ẕzojto' chele kan nak che Bennen' ba wzoakze' kate' bi na' soa yežlyó nga, na' kan nak da' benlto' da' bchaḻje', na' kan nak da' bḻe'elto' da' bene'. Bwíato' Bennen', na' wdanto'-ne'. Bennen' nake' Jesús, Bennen' nake' Diža' da' zej nbanḻen benách ka'. 2 Bennen' zej nbanḻen benách ka' bḻoe'e ḻawe', na' bḻe'elto'-ne'. Ẕzoa lito' chie' Ḻe', na' ẕzenlto' ḻe'e kan nak che Bennen' nbánḻenžo. Bennen' wzóaḻene' X̱ažo Dios, na' bedjḻoé'e ḻawe' ga zoažo ni. 3 Dan' bḻe'elton', na' dan' benlton', ẕzenlto' ḻe'e nich gakle ḻe'e toze ḻen neto'. Da' li yeḻa' toze chežo naken ḻen X̱ažo Dios, na' ḻen Jesús, Benne' Criston', Ẕi'n Dios. 4 Ẕzojto' chele da' ki nich gak yebelžo dot ḻáže'žo.

Dios nake' baní'

5 Da' ni naken da' benlto' da' bchaḻj Jesusen', na' naken da' ẕzenlto' ḻe'e na'a. Ki ẕnnan: “Dios nake' baní', na' bi zoa nitó da' naken choḻ ḻen Ḻe'.” 6 Cha' nnažo: “Nakžo toze ḻen Diosen'” na' cha' žonžo da' naken che da' choḻ, da' ni nak bian' žon ḻáže'žo, na' bi žonžo da' naken dot da' li. 7 Na'a, cha' žonžo da' naken chawe', ẕdažo ḻo baní' kan Ḻe' nake' chawe', na' zoe' ḻo baní', na' nakžo toze tožo ḻen yetožo, na' x̱chen Jesús, Benne' Criston', Ẕi'n Dios, žeyonen žo'o chawe', na' žeká'n yógo'te doḻa' da' nbága'žo.

8 Cha' ẕnnažo: “Bi be doḻa' nbága'žo” žon ḻáže'lžo ḻa' kwínzežo, na' bi nzi' ḻo na'žo da' naken dot da' li. 9 Cha' yex̱óalapažo ḻaw Dios doḻa' da' nbága'žo, Ḻe' žone' kan ẕnne', na' nake' chawe'. Yenít ḻawe' doḻa' da' nbága'žo, na' yeyone' žo'o chawe', na' yeké'e yógo'te da' ẕia da' nbága'žo. 10 Cha' nnažo: “Bi be doḻa' nbága'žo” gaken kan nnažo: “Dios žon ḻaže'e” na' bi žonžo kan ẕnna x̱tiže'e.

2

Benne' Cristo ẕdie' x̱tíža'žo ḻaw Dios

1 Ḻe'e, ẕí'na'do' ka', ẕzoja' da' ki chele, nich bi gonle doḻa'. Na'a, cha' no benne' gone' doḻa', zoa to Benne' ẕnnable' ni'a chežo ḻaw X̱ažo Dios, Bennen' lie' Jesús, Benne' Criston', Benne' chawen'. 2 Nakkze' Ḻe' Bennen' bde kwine', na' gote' nich beké'e doḻa' da' wbága'žo žo'o ḻaw Dios. Gote' Ḻe', kégeze nich beké'e doḻa' da' wbága'žo žo'o, san ḻezka' nich beké'e doḻa' da' zej nbaga' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga.

3 Cha' žonžo kan nak da' bchi'le' žo'o, nnezlžo ba nónbia'žo Ḻe'. 4 No benne' ẕnne': “Neda' nónbi'a Dios” san cha' bi žone' kan ẕnna da' wnnakze' Ḻe', benne' ni žon ḻaže'e, na' bi žone' da' naken dot da' li. 5 No benne' žone' kan ẕnna x̱tiža' Dios, da' li benne' ni nži'ile' Dios kan žaḻa' gonžo. Cha' žonžo ki, nnezlžo nakžo che Dios. 6 Ḻezka', no benne' ẕnne': “Neda' naka' che Benne' Criston'” žaḻa' gake' kan gok Benne' Criston' katen' wdé' yežlyó nga.

Bchi'le Benne' Cristo žo'o ži'ilžo lježžo ka'

7 Ẕí'na'do' ka', ẕzoja' chele da' bchi'le Criston' žo'o. Bi naken to da' kobe, san dan' wnnakze Dios ža ni'te, dan' wẕí' ḻo na'le ža ni'te. Dan' wnné' ža ni'te naken da' ba benl-le. 8 Ḻezka' naken ka ẕzoja' chele to da' kobe, dan' ben Jesusen' dot kan ẕnnan, na' ḻezka' žonle ḻe'e kan ẕnnan. Ki naken dan' ba ẕde che da' naken choḻ, na' baní' li ḻaže' ba ẕza'nín'.

9 No benne' ẕnne': “Zoa' ḻo baní'” san cha' bi ẕḻe'ele' lježe' chawe', benne' ni ne žone' da' naken che da' choḻ. 10 No benne' nži'ile' lježe' zoe' ḻo baní', na' da' žonen ga chix̱le no benne' bi be gak gonen chie' ḻe'. 11 No benne' bi de lježe' chawe', žone' da' naken che da' choḻ, na' ẕde' ḻo da' choḻ. Bi nnezle' gan zeje', dan' žon da' naken choḻ ga nchoḻ yichj ḻáẕda'we'.

12 Ẕzoja' chele, ẕí'na'do' ka', dan' ba benít ḻaw Dios doḻa' da' wbága'le. Ki bene' dan' žone' da' bchebe ḻaže'e gonen'.

13 Ẕzoja' chele, ḻe'e nakle ka x̱agak x̱kwide' ka', dan' nónbia'le Bennen' zoakze' kate' bi na' soa yežlyó.

Ẕzoja' chele, ḻe'e nakle ka x̱kwide' ka', dan' ba belale ḻo na' da' x̱iwe'.

14 Ba bzoja' chele, ẕí'na'do' ka', dan' nónbia'le X̱ažo Dios.

Ba bzoja' chele ḻe'e, nakle ka x̱agak x̱kwide' ka', dan' nónbia'le Bennen' zoakze' kate' bi na' soa yežlyó.

Ba bzoja' chele ḻe'e, nakle ka x̱kwide' ka', dan' nakle waḻe, na' nzi' ḻo na'le x̱tiža' Dios, na' ba belale ḻo na' da' x̱iwe'.

15 Bi ží'ilele yežlyó nga, na' kege da' de yežlyó nga. Cha' zoa no benne' nži'ile' dan' den yežlyó nga, bi nži'ile' X̱ažo Dios. 16 Ki naken, dan' žongak benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga da' bi žénele X̱ažo Dios, san žóngake' da' ẕdan ḻáže'gake'.

Žóngake' da' ẕdan ḻaže' beḻa' žen chégake'.

Žóngake' da' ẕdan ḻaže' yej ḻáwgake'.

Ẕka'n ẕen kwíngake' ni'a che da' zej nape'.

Ki zej nak da' kegle ka' da' žóngake'. 17 Te che yežlyó nga, na' che da' ẕdan ḻáže'gak benách ka', san no benne' žone' kan žénele Dios soe' to chi'ize.

Bennen' ẕchaḻje' da' li, na' bennen' žon ḻaže'e

18 Ẕí'na'do' ka', ba zoažo ža ze ḻawte ža ka' che yežlyó nga. Ba bénlele ḻa' bennen' ẕži'e che Benne' Criston', na' na'a ba wzó ḻaw zej nnita' benne' zan, benne' ẕží'igake' che Benne' Criston'. Che ḻen nnezlžo ba zoažo ža ze ḻawte ža ka'. 19 Benne' ki bežójgake' ládjwžo žo'o, san bi gókgake' toze ḻen žo'o. Chela' gókgake' toze ḻen žo'o, gá'ntezgake' ḻen žo'o. Na'a, bežójgake', nich gak bia' bi zej nake' yógo'tegake' toze ḻen žo'o.

20 Na'a, Dios Be' La'y zóaḻene' ḻe'e, na' nnézkzelele da' naken dot da' li. 21 Ẕzoja' chele dan' ba nnézlele da' naken dot da' li, na' kege dan' bi nnézlelen. Ḻezka' nnézlele bi žon ḻaže' no benne' nnezle' da' naken dot da' li.

22 ¿Noẕkze bennen' žon ḻaže'e? Žon ḻaže' bennen' ẕnne' bi nak Jesús Bennen' bseḻa' Dios. Benne' ni nake' bennen' ẕži'e che Benne' Criston', dan' ẕnne' bi nak Dios X̱a Jesusen', na' ḻezka' ẕnne' bi nak Jesusen' Ẕi'n Dios. 23 No benne' ẕži'e che Ẕi'n Dios, bi zoaḻen X̱ažo Dios ḻe'. No benne' ẕnne' kwáselo Jesusen' nake' Ẕi'n Dios, ḻezka' X̱ažo Dios zóaḻene' bennen'.

24 Na'a, le we' ḻaže' gá'nteze da' bénlele ža ni'te ḻen ḻe'e. Cha' gá'nteze da' bénlele ža ni'te ḻen ḻe'e, ḻezka' ḻe'e gá'ntezle ḻen Ẕi'n Dios, na' ḻezka' ḻen X̱ažo Dios. 25 Da' ni naken da' bchebe ḻaže' Dios, wnné' gonne' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo.

26 Ẕzoja' chele da' ni kan nak chegak benne' ka' žénegekle' gon ḻáže'gekle' ḻe'e. 27 Na'a, Dios Be' La'y zóaḻene' ḻe'e. Benne' Criston' bséḻa'kze' Ḻe' chele, na' Ḻekze' zóaḻenteze' ḻe'e. Che ḻen bi žon byenen wsedle no benne' ḻe'e, dan' Be' La'y na' žsedle' ḻe'e. Zóaḻene' ḻe'e, na' ẕchaḻje' da' li, na' bi žon ḻaže'e. Kan ba bsedle' ḻe'e, le gá'nteze ḻen Benne' Criston'.

28 Na'a, ẕí'na'do' ka', le gá'nteze ḻen Benne' Criston' nich katen' yeḻé'e Ḻe', na' gak wx̱én ḻáže'žo Ḻe', na' bi yedoé'elžo kate' žinžo ḻawe' Ḻe' katen' yeḻé'e. 29 Cha' nnézlele ḻe'e Dios nake' chawe', ḻezka' žaḻa' nnézlele yógo'te benne' ka' žóngake' da' naken chawe' zej nake' ẕi'n Dios.

3

No benne' ka' zej nake' ẕi'n Dios

1 Le wia kan nží'iḻe'el X̱ažo Dios žo'o, dan' bene' ga ležo ẕi'n Dios na'kze. Che ḻen benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga bi nónbia'gake' da' nakžo, dan' bi beyónbia'gake' da' nak Jesusen'. 2 Ẕí'na'do' ka', na'a ba nakžo ẕi'n Dios, na' bi na' ḻa' ḻaw da' gakžo. Nnezlžo kate' wḻoé'e ḻaw Jesusen', gakžo kan nake' Ḻe', dan' ḻe'elžo-ne' kan nakkze' Ḻe'. 3 No benne' žx̱en ḻaže'e gake' kan nak Jesusen', že' ḻaže'e gake' chawe' kan nak Jesusen' chawe'.

4 No benne' žone' doḻa' ẕži'e che x̱tiža' Dios, dan' nak doḻa' da' ẕži'in che x̱tiža' Dios. 5 Nnézlele bḻoe'e ḻaw Jesusen' nich beké'e doḻa' da' wbága'žo, na' bi be doḻa' žone' Ḻe'. 6 No benne' nake' toze ḻen Jesusen' bi žone' doḻa'. No benne' žone' doḻa' batkle bḻe'ele' Ḻe', na' bi nónbi'e Ḻe'. 7 Ẕí'na'do' ka', le gape chi'i kwinle nich bi gon ḻáže'le no benne' ḻe'e. No benne' žone' da' naken chawe', nake' chawe' kan nak Jesusen' chawe'. 8 No benne' žónteze' doḻa' nake' che da' x̱iwe', dan' žónteze da' x̱iwen' doḻa' kate' bi na' soa Adán. Che ḻen bedjḻoé'e ḻaw Ẕi'n Dios, nich wsejwe' x̱nez da' x̱iwen' nich bi be gak gonen chežo.

9 No benne' nake' ẕi'n Dios bi žónteze' doḻa', dan' zóateze Be' La'y che Dios ḻen ḻe', na' bi žone' doḻa' dan' nake' ẕi'n Dios. 10 Ki zej nak bia' benne' ka' zej nake' ẕi'n Dios, na' benne' ka' zej nake' ẕi'n da' x̱iwe'. No benne' bi žone' da' naken chawe', na' bi nži'ile' lježe', bi nake' che Dios.

Žaḻa' ži'ilžo lježžo ka' zej nake' che Jesús

11 Da' ni naken da' ba benl-le ža ni'te, da' ẕnnan: “Žaḻa' ži'ilžo lježžo tožo yetožo.” 12 Bi žaḻa' gonžo kan ben Kaín, ẕi'n Adán. Gok Kaín na' che da' x̱iwe', na' betbe' bi' bíche'be'. ¿Biẕ chen' betbe' bi' bíche'be'? Betbe' ḻebe' dan' ben Kaín na' da' bi goken chawe' ḻaw Dios, san da' ben bi' bíche'ben' goken chawe'.

13 Ẕí'na'do' ka', bi yebánlele cha' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga bi zej de ḻe'e chawe'. 14 Nnezlžo ba wdežo ḻo yeḻa' got, na' ba napžo yeḻa' nban da' zejlí kanne dan' nži'ilžo lježžo ka'. No benne' bi nži'ile' lježe' ka', ba nakkze' ka to benne' gat. 15 No benne' bi ẕḻe'ele' lježe' chawe', nake' ka to benne' wetw benách ka', na' nnézlele nitó benne' wetw benách ka' bi nape' yeḻa' nban da' zejlí kanne. 16 Ki nónbia'žo yeḻa' nži'il da' naken ḻi ḻaže', dan' bde Jesusen' yeḻa' nban chie', na' gote' ḻo wlazžo žo'o. Ḻezka' žo'o žaḻa' wdežo yeḻa' nban chežo, nich gákḻenžo lježžo ka'. 17 Na'a, no benne' de yeḻa' wnni'a chie', dan' naken che yežlyó nga, na' ẕḻe'ele' lježe', zoa bi da' žiážjele', na' cha' bi žeyache' ḻáže'le' ḻe', bi da' wneẕjwe' chie', ¿wak nnažo zoaḻen yeḻa' nži'il che Dios bennen'? 18 Ẕí'na'do' ka', žaḻa' ži'ilžo lježžo ka', kege ḻen díža'ze o ḻo yeḻa' ẕnneze chežo, san dot ḻáže'žo, na' ḻen dot yeḻa' žon chežo žaḻa' ži'ilžo lježžo ka'.

Da' žx̱en ḻáže'žo ḻaw Dios

19-20 Cha' ki nži'ilžo lježžo ka', nnezlžo nakžo che Bennen' nakkze' da' li, na' ḻaw Dios gak kwe' ži yichj ḻáẕdo'žo katen' ẕchebe ḻáẕdo'žo žo'o, dan' nakže da' li da' ẕnna Dios ka da' ẕnna ḻáẕdo'žo, na' Ḻe' nnézkzele' yógo'te. 21 Ẕí'na'do' ka', cha' bi ẕchebe ḻáẕdo'žo žo'o, zoa da' žx̱en ḻáže'žo ḻaw Dios, 22 dan' nnezlžo gonne' chežo bíte'teze da' nnablžo Ḻe'. Ki naken dan' žonžo kan ẕnna da' bchi'le' žo'o, na' da' žaz ḻaže'e Ḻe'. 23 Ki nak da' bchi'le Dios, wnné' žaḻa' chejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston', Ẕi'ne', na' ži'ilžo lježžo ka' kan ḻezka' bchi'le Ẕi'ne' žo'o. 24 Benne' ka' žóngake' da' bchi'le Dios zóaḻengake' Ḻe', na' Dios na'kze zóaḻene' benne' ka'. Ki nnezlžo Ḻe' zóaḻenteze' žo'o, dan' ba bseḻe'e Dios Be' La'y nich bedjsóaḻene' žo'o.

4

Da' nak bia' zoaḻen Dios Be' La'y žo'o

1 Ẕí'na'do' ka', bi chejḻe'le che no benne' ẕnnaze' Dios Be' La'y zóaḻene' ḻe', san le si' bia' bennen', cha' Dios Be' La'y zóaḻene' ḻe', dan' ẕdagak benne' zan yežlyó nga, benne' ka' žon ḻáže'gake', na' ẕnnágake' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios. 2 Ki gónbia'le no benne' zoaḻen Dios Be' La'y ḻe'. Bennen' ẕnne' kwáselo kan bḻa' Jesús, Benne' Criston', na' ẕnne' nake' Bennen' bseḻa' Dios, na' golje' benách, nak bennen' che Dios. 3 Ḻezka', no benne' bi ẕnne' kwáselo kan bḻa' Jesús, Benne' Criston', na' ẕnne' bi golje' benách, bi nake' che Dios. Benne' ni nake' che bennen' ẕži'e che Benne' Criston', bennen' ba bénlele yide', na' na'a ba ẕde' yežlyó nga.

4 Ẕí'na'do' ka', nakle che Dios, na' nápžele yeḻa' wak ka benne' ka' žon ḻáže'gake', dan' Bennen' zóaḻene' ḻe'e napže' yeḻa' wak ka bennen' ẕde' yežlyó nga. 5 Ḻégake' zej nakze' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Che ḻen ẕcháḻjgake' che da' naken che yežlyó nga, na' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga ẕze nággake' chégake'. 6 Nakžo žo'o che Dios. No benne' nónbi'e Dios ẕze nage' chežo. No benne' bi nake' che Dios bi ẕze nage' chežo. Ki nónbia'žo no bennen' yoe'e Dios Be' La'y, Ben' ẕchaḻje' da' li, na' ḻezka' bennen' yoe'e ben' da' žon ḻažen'.

Yeḻa' nži'il li ḻaže' zá'zen ḻo na' Dios

7 Ẕí'na'do' ka', žaḻa' ži'ilžo lježžo ka', dan' yeḻa' nži'il zan' ḻo na' Dios, na' no benne' nži'ile' lježe' ka' nalje' ni'a che Dios Be' La'y, na' nónbi'e Dios. 8 No benne' bi nži'ile' lježe' ka', bi nónbi'e Dios, dan' yeḻa' nži'il zan' ḻo na' Dios. 9 Ki bḻa' ḻaw kan nži'il Dios žo'o. Bseḻe'e tlícha'tekze Ẕi'ne' yežlyó nga, nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo ni'a chie' Ḻe'. 10 Ki nak bia' yeḻa' nži'il da' naken ḻi ḻaže', kege kan nži'ilžo Dios, san kan Ḻe' bží'iḻe'ele' žo'o, na' bseḻe'e Ẕi'nkze' nich bi'e doḻa' da' wbága'žo žo'o, na' Ḻe' gote' ni'a chen.

11 Ẕí'na'do' ka', cha' ki bží'iḻe'ele Dios žo'o, žaḻa' ži'ilžo lježžo ka'. 12 Batkle bḻe'el no benne' Dios, san cha' nži'ilžo lježžo ka', Dios na'kze zóaḻene' žo'o, na' na'a nži'ilžo Diosen' dot ḻáže'žo. 13 Nnezlžo zóaḻenžo Dios, na' Ḻe' zóaḻene' žo'o, dan' bseḻe'e Dios Be' La'y, nich bedjsóaḻene' žo'o. 14 Neto' bḻe'elto' da' ben X̱ažo Dios, na' ẕzoa liton'. Ḻe' bseḻe'e Ẕi'nkze', Bennen' žeslé' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 15 No benne' ẕnne' kwáselo Jesusen' nake' Ẕi'n Dios, Dios na'kze zóaḻene' bennen', na' ḻe' zóaḻene' Diosen'.

16 Žo'o nnezlžo, na' žejḻe'žo nži'il Dios žo'o. Yeḻa' nži'il zan' ḻo na' Dios, na' no benne' nži'ile' lježe' ka', zóaḻene' Diosen', na' Dios na'kze zóaḻene' ḻe'. 17 Ki žon žin yeḻa' nži'il ḻo yichj ḻáẕdo'žo. Žonen ga biž ẕžébežo ža chog Dios chegak benách ka' gátgake'. Kan nak Jesusen', ḻezka' nakžo žo'o yežlyó nga. 18 Cha' nnezlžo nži'il Dios žo'o, bi be ẕžébežo. Kate' nnezlžo nži'il Dios žo'o, žone' Ḻe' ga bi ẕžébežo. No benne' ẕžebe' da' sake'e bi nnezle' nži'il Dios ḻe'.

19 Žo'o nži'ilžo Dios, dan' Ḻe' bží'ikzele' žo'o zga'ale'. 20 Cha' no benne' ẕnne': “Neda' nži'ila' Dios” san cha' bi nape' lježe' ka' chawe', benne' ni žon ḻaže'e. No benne' bi nži'ile' lježe' ka', benne' ka' ẕḻe'ele', ¿nakx̱kze gak ži'ile' Dios, na' batkle bḻe'ele' Ḻe'? 21 Ki bchi'le Jesusen' žo'o, na' wnné': “No benne' nži'ile' Dios, žaḻa' ži'ile' lježe' ka'.”

5

Wak soelžo da' žak chežo yežlyó nga

1 No benne' žejḻi'e nak Jesús Benne' Criston', Bennen' bseḻa' Dios, benne' ni nake' ẕi'n Dios, na' no benne' nži'ile' Dios, Bennen' bzoe' ḻe', ḻezka' žaḻa' ži'ile' lježe', bennen' ḻezka' nake' ẕi'n Dios. 2 Ki žákbe'elžo nži'ilžo benne' ka' zej nake' ẕi'n Dios. Naken ki cha' nži'ilžo Dios, na' žonžo kan ẕnna x̱tiže'e. 3 Ki nak bia' nži'ilžo Dios. Naken ki cha' žonžo kan ẕnna x̱tiže'e, na' bi nak zede dan' bchi'le' žo'o gonžo. 4 No benne' nake' ẕi'n Dios ẕzoele' da' žak chie' yežlyó nga. Ba bzoelžo da' žak chežo yežlyó nga dan' žejḻe'žo che Jesús, Benne' Criston'. 5 ¿Noẕ bennen' ẕzoele' da' žak chie' yežlyó nga? Bennen' žejḻi'e Jesusen' nake' Ẕi'n Dios žone' ki.

Dios Be' La'y ẕzoa lie' che Benne' Cristo

6 Ki bḻoe'e ḻaw Jesús, Benne' Criston'. Golje', na' bezóe' nis, na' blalje' x̱chene', na' kégeze bezóe' nis, san ḻezka' blalje' x̱chene'. Dios Be' La'y nake' Bennen' ẕzoa lie' che Ẕi'n Dios, dan' nak dot da' li da' ẕchaḻj Dios Be' La'y. 7 Chonne benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios, benne' ka' ẕzoa lígake' che Jesusen'. Zej nake' X̱ažo Dios, na' Ẕi'n Dios, Bennen' lie' Diža', na' Dios Be' La'y. Chonne' ki, toze zej nake'. 8 Ḻezka', chonne da' ka' ẕzoa lígaken chie' yežlyó nga, Dios Be' La'y, na' da' bezóa Benne' Criston' nis, na' žen da' blalje' ḻe'e yag kroze, na' da' chonne ki, toze kan ẕnnágaken. 9 Cha' si' ḻo na'žo da' ẕzoa ligak benách ka' kan nak Jesusen', da' ẕzoa likze Dios záka'ḻe'ežen. Da' bzoa li Dios naken da' wnné' kan nak che Jesusen', katen' wnné' nake' Ẕi'nkze'. 10 No benne' žejḻi'e che Ẕi'n Dios, nzi' ḻo ne'e da' bzoa li Dios. Cha' no benne' bi žejḻi'e da' wnnakze Dios, na' wak nnažo: ẕnna bennen': “Dios žon ḻaže'e.” Ki naken dan' bi bejḻi'e da' bzoa li Dios che Ẕi'ne'. 11 Da' ni naken da' bzoa li Dios. Wnné' ba benne' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo, na' Ẕi'ne' na' nake' Benne' žonne' chežo yeḻa' nban na'. 12 No benne' zoaḻen Ẕi'n Dios ḻe', nape' yeḻa' nban da' zejlí kanne. No benne' bi zoaḻen Ẕi'n Dios ḻe', bi nape' yeḻa' nban na'.

Nnezlžo napžo yeḻa' nban da' zejlí kanne

13 Ẕí'na'do' ka', ḻe'e na' žejḻe'le che Ẕi'n Dios, ẕzoja' chele da' ni nich nnézlele ba naple yeḻa' nban da' zejlí kanne, na' ki gaken, gak ḻi ḻaže' kan žejḻe'le che Ẕi'n Dios na'.

14 Da' ni naken da' žx̱en ḻáže'žo Ḻe'. Cha' bi da' nnablžo-ne' kan žénele' Ḻe', Ḻe' ženle' chežo žo'o. 15 Cha' nnezlžo ženle' chežo kan nak bi da' ẕnnablžo-ne', ḻezka' nnezlžo ba napžo da' ẕnnablžo-ne'.

16 Cha' no benne' ḻe'ele' lježe' žone' doḻa' da' bi žonen ga gate', wak nnable' Dios ḻo wláz bennen', na' Ḻe' wneẕjwe' yeḻa' nban chie'. Ki ẕnnia': wak nnáblele ḻo wláz benne' ka' žóngake' doḻa' da' bi žonen ga gatgak benne' ka'. Zoa doḻa' da' žonen ga gat no benne'. Bi ẕnnia' nnáblele ḻo wláz no benne' žone' doḻa' ki. 17 Yógo'te da' kegle naken doḻa', san zoa doḻa' da' bi žonen ga gat no benne' žonen'. 18 Nnezlžo no benne' nake' ẕi'n Dios bi žónteze' doḻa' dan' Ẕi'nkze Dios žape chi'e bennen', na' da' x̱iwe' bi be gak gonen chie'.

19 Nnezlžo yo'ožo ḻo na' Dios, na' yógo'te benách ka', benne' ka' že' ḻáže'gake' da' de yežlyó nga, zej yoe'e ḻo na' da' x̱iwe'.

20 Na'a, nnezlžo ba bḻa' Ẕi'n Dios nga, na' benne' yeḻa' žejní'il chežo, nich gónbia'žo Bennen' nake' dot da' li. Zóaḻenžo Bennen' nake' dot da' li dan' zóaḻenžo Jesús, Benne' Criston', Ẕi'n Dios. Benne' ni nake' Dios da' li, na' Bennen' žonne' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo. 21 Ẕí'na'do' ka', le gape chi'i kwinle nich bi wká'n ẕenle lo'a ka'. Ka'kze gaken.

2 ẔWA

DIŽA' BEŽOPE DA' BZOJ ẔWA

1

Benne' nake' dot da' li, na' yeḻa' nži'il

1 Neda', Ẕwa, žapa' le' “Padiox̱”, no'le wžekze Dios, na' žapa' “Padiox̱” yógo'te ẕi'no' ka'. Nži'ila' ḻe'e dan' nónbia'žo Benne' nake' dot da' li, na' kege nedza', san ḻezka' yógo'te benne' ka', benne' zej nzi'e x̱tiža' Dios da' naken dot da' li, zej nži'ile' ḻe'e. Naka' benne' gole, žape chi'a benách ka' che Benne' Criston'. 2 Nži'ilto' ḻe'e dan' yo'o ḻo yichj ḻáẕdo'žo x̱tiža' Dios da' naken dot da' li, na' sóaḻentezen žo'o. 3 Ẕnnabla' X̱ažo Dios ḻen X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Ẕi'nkze Diosen', gon chawe'e ḻe'e, na' yeyache' ḻáže'le' ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le dan' nak dot da' li x̱tiže'e, na' nži'ile' ḻe'e.

4 Bebéḻe'ela' katen' benla' žongak ẕi'no' ka' kan ẕnna x̱tiža' Dios da' naken dot da' li, dan' žóngake' kan bchi'le X̱ažo Dios žo'o. 5 Na'a, žáta'yoela' le', nó'ledo', gono' kan ẕnna da' bchi'le Jesusen'. Bi ẕzoja' chio' to da' kobe. Ẕzoja' da' bchi'le Jesusen' žo'o ža ni'te, katen' wnné' žaḻa' ži'ilžo lježžo ka'. 6 Ki nak bia' nži'ilžo Dios. Naken ki cha' žonžo kan bchi'le' žo'o. Dan' bchi'le' naken nich ži'ilžo lježžo ka' kan ba bénlele ḻe'e ža ni'te.

No benne' ka' žon ḻáže'gekle' žo'o

7 Da' ni žapa' ḻe'e: dan' ba ẕdagak benne' zan yežlyó nga, benne' ka' žon ḻáže'gake', na' bi nzi' ḻo ná'gake' kan bḻa' Jesús, Benne' Criston', golje' benách. No benne' žone' ki, nake' benne' wen ḻaže', na' ẕži'e che Benne' Criston'. 8 Le gape chi'i kwinle nich bi wnitle da' ba naple dan' žonle x̱chin Benne' Criston', san le we' ḻaže' gata' chele dot da' žaḻa' si'le ḻo na' Dios.

9 No benne' wsedle' ḻe'e da' nža' kan nak dan' bsedle Benne' Criston', bi zoaḻen Dios bennen'. X̱ažo Dios ḻen Ẕi'nen' zóaḻene' no benne' žónteze' ka ẕnna x̱tiža' Benne' Criston'. 10 Cha' no benne' ze'e gan zoale, na' žsedle' to da' yoble, bi wléblele bennen' ližle, na' bi ye'le-ne': “Dios gon chawe'e le'.” 11 No benne' ži'e ḻe': “Dios gon chawe'e le'”, žónḻene' ḻe' tẕen da' kegle da' žone'.

Ẕwa žx̱en ḻaže'e ḻe'ele' lježe' ka'

12 Ḻa'kze žaḻa' yapa' ḻe'e da' zan, bi žénela' wzoja' yógo'ten ḻe'e yiche. Žx̱en ḻaža'a ḻa'a gan zoale, na' wchaḻjžo kwáselo, nich gak yebelžo dot ḻáže'žo.

13 X̱kwide' ka' che no'le bilo', no'len' wžekze Dios, žápegake' le' “Padiox̱.” Ka'kze gaken.

3 ẔWA

DIŽA' BEYONNE DA' BZOJ ẔWA

1

Da' chawe' da' žon benne' lie' Gayo

1 Neda', Ẕwa, žapa' le' “Padiox̱”, Gayo, benne' ži'i ḻaže'. Naka' benne' gole, žape chi'a benách ka' che Benne' Criston'. Nži'ila' le' dot ḻaža'a.

2 Ljéža'do', ẕnnabla' Dios gon chawe'e le' ḻo yógo'te da' žono', na' ḻezka' so' chawe', kan že' chawe' be' nakkzo'. 3 Žebela' dan' ẕḻa'gak lježžo ka' ga zoa' ni, na' ẕzoa lígake' kan nako', na' ẕnnágake' nako' ḻi ḻaže', na' žono' kan ẕnna x̱tiža' Dios, da' naken dot da' li. 4 Bi be zoa da' žonžen ga žebela' ka da' ni, kate' ženla' benne' ka' zej nake' ka x̱kwide' chekza' ka' žóngake' kan ẕnna da' naken dot da' li.

5 Ljéža'do', žono' da' naken dot chawe' kate' žákḻeno' lježžo ka', ḻa'kze bi na' gónbi'o yógo'tegake'. 6 Lježžo ki ẕzoa lígake' kan nak chio' le' ḻawgak benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' nga, na' ẕzéngekle' neto' kan nži'ilo' ḻégake'. Žono' da' nak chawe' kate' žegó'o ḻégake' nez, na' žákḻeno' ḻégake' kan žaḻa' gono' chegak benne' ka' žóngake' x̱chin Dios, nich yeyó'ogake' binlo nez. 7 Ḻégake' bžójgake' nga dan' zej nži'ile' Jesús, na' bi be ẕzí'gake' ḻo na'gak benne' ka' bi zej nake' toze ḻen Benne' Criston'. 8 Che ḻen žaḻa' gapžo ba la'ne benne' ka' žóngake' ki, nich gónḻenžo ḻégake' tẕen žin che da' naken dot da' li.

Da' kegle da' žon benne' lie' Diótrefes

9 Ba bzoja' da' wzejni'ilen benách ka' che Benne' Criston', benne' ka' nníta'gake' ga na', san Diótrefes, bennen' ẕdan ḻaže'e gake' blo ládjwgake', bi žape' neto' ba la'ne. 10 Che ḻen, cha' yida' gan zoale, wsá'a ḻáže'le kan zej nak da' žone' ḻe' katen' dobžo. Ẕnnie' cheto' da' wen ḻaže'. Bi žaz ḻaže'e da' nize, san ḻezka' bi žape' ba la'ne lježžo ka' ẕžíngake' ga na', na' žsejwe' x̱nezgak benne' ka' žénegekle' gápegake' benne' ka' ba la'ne, na' žebeje' ḻégake' ladjw benách ka' che Benne' Criston'.

11 Ljéža'do', bi gono' kan žongak benne' ka' žóngake' da' kegle, san kan žongak benne' ka' žóngake' da' naken chawe' žaḻa' gono'. No benne' žone' da' naken chawe' nake' che Dios, san no benne' žone' da' kegle batkle bénbi'e Dios.

Da' chawe' da' žon benne' lie' Demetrio

12 Yógo'te lježžo ka' ẕzoa lígake' che Demetrio, dan' nak bia' žone' da' naken dot da' li. Ḻezka' neto' ẕzoa lito' chie', na' nnezlo' da' ẕchaḻjto' kan nak chie' ḻe' naken dot da' li.

Da' ẕnnab Ẕwa ḻaw Dios

13 Gónela' wzoja' chio' da' zanže, san bi žénela' wzojan' ḻe'e yichze. 14 Na'a, žx̱en ḻaža'a ḻé'etela' le', na' wchaḻjžo kwáselo.

15 Ẕnnabla' Dios wká'n žie' yichj ḻaždo'o. Benne' ka' zej nnite'e nga, benne' ka' zej nži'ile' žo'o, žápegake' le' “Padiox̱.” Ḻezka' le', wdape “Padiox̱” to to benne' ka' zej nži'ile' žo'o. Ka'kze gaken.

JUDAS

DIŽA' DA' BZOJ JUDAS

1

Judas žape' “Padiox̱” benne' ka' wžekze Dios

1 Neda', Judas, žapa' ḻe'e “Padiox̱”, nakle benne' ka' bḻiž X̱ažo Dios ḻe'e, na' nži'ile' ḻe'e, na' žape chi'e ḻe'e dan' nakle toze ḻen Jesús. Naka' benne' gole, na' wen žin che Jesusen', Benne' Criston', na' ḻezka' naka' ljež Jakob. 2 Ẕnnabla' Dios yeyache' ḻáže'ḻe' ḻe'e, na' ží'iḻe'ele' ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le.

Benne' wen ḻaže' ka'

3 Ẕí'na'do' ka', gok ḻáže'ḻi'a wzoja' chele kan nak yeḻa' žeslá da' napžon, san žon byenen wzejni'ila' ḻe'e nich dot ḻáže'le tíḻ-ḻenle benne' ka' ẕží'igake' che da' žejḻe'žo che Dios, dan' bde Dios to chi'ize ḻo na'gak benne' ka' zej nake' che Ḻeze' nich wzégake' dižan' ḻawgak yógo'te benách ka'. 4 Ki žon byenen gona' dan' baḻe benne' ba wyázḻengake' žo'o bagáche'ze, benne' ka' Dios bzoe' chégake' ža ni'te choge' chégake' gátgake' to chi'ize. Benne' ka' bi ẕka'n ẕéngake' Dios. Dan' že' ḻaže' Dios žo'o, žékgekle' bi bága'gake' ẕia cha' góngake' da' kegle. Ẕží'igake' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston'. Toze' Ḻe' ẕnna bi'e žo'o.

5 Ba nnézkzelele da' ki, san žénela' wsá'a ḻáže'le kan ben X̱anžo Dios. Ḻa'kze beslé' benách Israel ka' katen' bebeje' ḻégake' ḻo yežlyó Egipto, wdé na' bžia yi'e benne' ka' wnníta'gake' ládjwgake', benne' ka' bi bejḻé'gake' chie' Ḻe'. 6 Ḻezka', Dios bsejwe' wbás che ya'abá chie' ka' ḻo latje choḻ, wbás ka' bi béngake' x̱chíngake', san bká'ngake' latje chégake'. To chi'ize zej nžeje' ga na', na' zejte ža wchínnj Dios yežlyó nga. 7 Ḻezka' goken chegak yež Sodoma, na' yež Gomorra, na' chegak yež ka' bdílegaken yež ki. Kan bengak wbás che ya'abá ka', bží'igake' che Dios, ḻezka' bengak benne' ka' wnníta'gake' ḻo yež ka'. Bde kwíngake' nich béngake' da' bi naken chawe', na' da' wzé ḻáže'gake', dan' žonen ga žedoe'elžo. Na'a, dan' bsaka' zi' Dios ḻégake' ḻo yi' da' bi yeyoḻen, dan' goken chégake' naken to da' ẕcheblen yógo'težo, nich bi gonžo kan bengak benách ka'.

8 Ḻa'kze gokgak da' ki, ḻezka' žongak benne' ki, benne' ka' žóngake' kan ẕnnégekle' yele. Ẕka'n dítjgake' beḻa' žen chégake'. Ẕží'igake' che da' bchi'le Dios žo'o, na' ẕnnégake' chegak benne' wnná bia' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios. 9 Migel na'kze, wbás blo che ya'abá, katen' bdíḻ-ḻene' da' x̱iwe' nich gak yeké'e beḻa' žen che Moisés, bi bežogle' wžíe' da' x̱iwe' ẕia, san gožen': “X̱anžo Dios tiḻe' le'.” 10 San benne' ki ẕnnégake' chegak da' ka' žon Dios, da' ka' bi žejní'igekle', na' da' ka' žejní'igekle' žakze chégake' kan žongak bia yix̱e' ka', bia ka' bi žejní'igeklba', da' ki ẕkóngekle' žin, na' ẕžia kwíngake' ẕia.

11 Da' nyáche'ḻe'e gaken chégake' dan' ba béngake' doḻa' kan ben Kaín, na' ḻo yeḻa' ẕdan ḻaže' chégake' ba bchíx̱gekle' kan bchix̱le Balaam nich si'e mežw, na' ba nžog chégake' gátgake' kan got Koré katen' bži'e che Moisés. 12 Benne' ki žáwgake' tẕen ḻen ḻe'e kate' žawle yeḻa' waw ka' ḻo yeḻa' nži'il chele. Žóngake' ga ẕchíx̱gekle benne' ka' zej nake' toze ḻen ḻe'e, dan' že'j žáwgakze'. Zej nake' ka benne' ka' žaḻa' wáwgake' ẕila' ka', san ẕwaw kwíngakze'. Zej nake' ka to bejw ya'abá da' bi nwan' nis, na' be' ẕchen' ḻégaken nile na'le. Ḻezka' zej nake' ka yag ka' ba bžin ža bi da' kwíagaken san bi be želbían, na' ḻezka' zej nake' ka to yag da' ba wbižen dot lwen, na' ba nlažon'. 13 Ḻezka' zej nake' ka nisdo' katen' ẕgó'anen, na' nwan' bebe ḻawlen, da' ẕḻoe'elen kan nak yeḻa' sto' da' žóngake'. Zej nake' ka belj ya'abá ka', da' ka' wdégakba' cheḻa'ale. Dios ba bchoge' chégake' byéjwgake' to chi'ize ḻo latje choḻ.

14 Kan nak chégake' bchaḻj Enok, bennen' wbábḻene' da' gaže kwe' ẕa'só Adán, katen' bchaḻje' ḻo wláz Dios, na' wnné': “Le wia nga, za' X̱anžon' ḻen zan gaywá' benách ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen, benne' ka' zej nake' che Ḻeze'. 15 Ze'e Ḻe' nich wsaka' zi'e yógo'te benne' ka', na' choge' chegak yógo'te benne' ka' žóngake' da' kegle gátgake'.” Ki gone' ni'a che yógo'te diža' zi' da' wnnegak benne' doḻa' ka' chie' Ḻe'. 16 Benne' ki ẕnnégake' chie' Ḻe', na' žon dítjgekle' Le', na' žóngake' kan nak da' ẕdan ḻáže'gakze'. Ẕcháḻjgake' ḻo yeḻa' ẕka'n ẕen kwíngake', na' nich ká'gake' yeḻa' wnni'a chegak benách ka', ẕka'n ẕéngake' ḻégake'.

Judas žse'e ḻáže'gak benne' ka' che Jesús

17 Na'a, ẕí'na'do' ka', le chejsá' ḻaže' da' bchaḻjgak benne' wbás ka' che X̱anžo Jesús, Benne' Criston', ža ni'te. 18 Benne' ka' belyi'e ḻe'e: “Ža se ḻawte ža ka' wḻoé'e ḻawgak benne' ka' gon dítjgekle' da' ka' zej naken la'y, na' góngake' da' kegle da' ẕdan ḻáže'gake'.” 19 Benne' ki ẕḻá'agake' lažle. Ẕcháḻjgake' ḻo yeḻa' benachze chégake', na' Dios Be' La'y bi zóaḻene' ḻégake'.

20 Na'a, ẕí'na'do' ka', le soa choch kan nak yeḻa' žejḻé' chele, da' naken la'y. Le wchaḻjḻen Dios, wkónlele žin yeḻa' wak che Dios Be' La'y. 21 Le ga'nḻen Dios, Bennen' nži'ile' žo'o, na' le kwez ža na' wḻoé'e ḻaw X̱anžo Jesús, Benne' Criston', Bennen' žeyache' ḻáže'le' žo'o, nich gata' yeḻa' nban da' zejlí kanne chežo.

22 Le gon choch benne' ka' žak chope ḻáže'gake'. 23 Le gon ga yelágake', da' gaken kan yebejle ḻégake' ḻo yi'. Ḻo yeḻa' ẕžebe chele le yeyache' ḻaže'l yezika' benách ka'. Le gape chi'i kwinle, nich bi gónḻenle ḻégake' tẕen da' kegle da' žóngake'.

Da' ẕka'n ẕen Dios

24-25 Dios tlicha', Bennen' nnézkzele' yógo'te, Bennen' beslé' žo'o ni'a che da' ben X̱anžo Jesús, Benne' Criston', nape' yeḻa' wak gape chi'e ḻe'e, nich bi wchíx̱elele, na' nich wzíe' ḻe'e ḻawe' Ḻe' gan zoe' ḻo baní' ḻi ḻaže'. Gone' ḻe'e dot chawe', na' ga yebéḻe'elele.

¡Gakkze che Dios yeḻa' ba, na' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' nak blo, na' yeḻa' wnná bia', na'a ža, na' yógo'te ža da' zá'gaken! Ka'kze gaken.

APOKALIPSIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

DA' BḺOE'EL DIOS ẔWA

1

Da' bḻoe'el Dios Ẕwa kan nak che Jesús

1 Da' ni naken to da' bḻoe'e ḻaw Jesús, Benne' Criston', da' benn Dios Ḻe' latje wḻoe'ele' benne' wen žin chie' ka' kan zej nak da' ka' žon byenen ḻa' gáktegaken. Jesusen' bseḻe'e to wbás che ya'abá chie', wbasen' bzejni'ile' neda', Ẕwa, benne' wen žin che Benne' Criston'. Wbás che ya'abán' bḻoe'ele' neda' kan zej nak da' ki. 2 Neda', Ẕwa, ẕzoja' da' ni da' naken dot da' li kan nak yógo'te da' bḻe'ela', na' ẕzoa lia' che x̱tiža' Dios, na' che da' naken dot da' li da' bḻoe'el Jesús, Benne' Criston', neda'.

3 Ba nez ẕen gaken che no benne' goḻe' da' ni, na' ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' wzé nággake' che no benne' goḻe' x̱tiža' Dios ni, na' góngake' kan ẕnna da' ni, dan' za' gaken.

Da' že' Jesús gaže kwe' benách chie' ka'

4 Neda', Ẕwa, ẕzoja' da' že' Jesusen' gaže kwe' benách chie' ka', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Asia. Dios, Bennen' zoakze', na' wzóateze', na' za' yide', ẕnnabla'-ne' gon chawe'e ḻe'e, na' wká'n žie' yichj ḻáẕdo'le. Žónḻengak gaže be' che ya'abá Ḻe' tẕen, be' ka' zej nnitan' ḻawe' Ḻe' gan ži'e, ẕnna bi'e. 5 Ḻezka' žonḻen Jesús, Benne' Criston', Ḻe' tẕen. Jesusen' nake' Bennen' žone' kan ẕnne', na' ẕzoa lie' che Dios. Zga'ale' Ḻe' bebane' to chi'ize ḻo yeḻa' got, na' ẕnna bi'e benne' ka' ẕnna biá'gake' ya'abá. Ḻe' nži'ile' žo'o, na' beké'e doḻa' da' wbága'žo, na' beyón chawe'e žo'o ḻen x̱chene' da' bḻalje' ḻe'e yag kroze, katen' gote' ḻo wlazžo žo'o. 6 Jesusen' bene' ga ẕnna bia'žo, na' ga nakžo bx̱oz ka', nich wká'n ẕenžo Dios, X̱a Jesusen'. ¡Ga'n ẕen Dios, na' gápteze' yeḻa' wnná bia'! Ka'kze gaken.

7 Le wia nga. Za' Benne' Criston' ḻo bejw ya'abá.

Ḻé'egekle yógo'te benne' ka' Ḻe',

na' ḻezka' benne' ka' bétgake' Ḻe'.

Kweže nyáche'gak yógo'te benách yežlyó nga,

benne' ka' ḻé'egekle' Ḻe'.

¡Ka' gakten! Ka'kze gaken.

8 Ki wnnakze Jesusen': “Neda' naka' Bennen' zoe' zga'ale', na' ḻezka' Bennen' zeje' ẕante kan nak da' ẕzo ḻaw, na' da' ze ḻawten.” Ki wnná X̱anžon', Bennen' napkze' dot yeḻa' wak. ¡Zoakze' Ḻe', na' wzóateze', na' za' yide'!

Ẕḻa' ḻaw yeḻa' ẕen che Jesús

9 Neda', Ẕwa, naka' lježle, na' ẕzáka'ḻena' ḻe'e tẕen, na' tẕen ḻen ḻe'e žebéḻenla' yeḻa' wnná bia' che Dios, na' napa' yeḻa' ẕen ḻaže' da' žonn Jesús, Benne' Criston', chežo. Nyejwa' to yežlyó gachje ḻáwe'le nisdo' nga, dan' nzin' Patmos. Nyejwa' dan' bzoa lia' che x̱tiža' Dios, na' che Jesús, Benne' Criston'. 10 Ḻo ža ẕen che X̱anžon', wzóa Dios Be' La'y toze ḻen neda', na' benla' chi'i to benne' ẕnnie' zižje x̱kóže'la' neda'. Benle chi'e kan ẕbeže loz bia yix̱e'. 11 Bennen' gože' neda': “Neda' naka' Bennen' zoe' zga'ale', na' Bennen' zeje' ẕante kan nak da' ẕzo ḻaw, na' da' ze ḻawten. Bzoj ḻe'e yiche da' ẕḻe'elo', na' bseḻan' chegak gaže kwe' benách chia' ka', benne' ka' nníta'gake' gan nbab Asia, benne' ka' nníta'gake':

ḻo yež Éfeso, na' ḻo yež Esmirna,

na' ḻo yež Pérgamo, na' ḻo yež Tiatira,

na' ḻo yež Sardis, na' ḻo yež Filadelfia,

na' ḻo yež Laodisea.”

12 Beyechja' nich ḻe'ela' bennen' ẕcháḻjḻene' neda'. Katen' beyechja', bḻe'ela' gaže da' ka' zej nwan' yi', da' ka' zej naken ya oro. 13 Ládjwgak da' ka' zej nwan' yi' bḻe'ela' to Benne' ẕnne'e kan ẕnna' to benne' byo. Nakwe' to laže' tonn da' ẕžinen x̱ni'e, na' nzie' to bayw lcho'e da' naken ya oro. 14 Ẕíla'do'ze nak yicha' yichje' kan nak ẕila' o kan ẕnna' bege', na' žákti'te yej ḻawe' ka yi'. 15 Žákti'te ni'e ka ya bronse ba'a, da' nḻaḻe'en ḻo yi' ka bo' yaḻje. Zižje benle chi'e kan ženle to yegw ẕen. 16 Ḻo ne'e ḻi ža nwe'e gaže belj baní', na' ḻo žoe'e ẕžoj diža' da' naken ka to ya ntoche' da' ntochen' žop la'ate. Žákti'te ḻawe' ka wbíž katen' ẕnná'ḻe'en.

17 Kate' bḻe'ela' Ḻe', wbix̱a' x̱ni'e ka to benne' gat. Naž Ḻe' bx̱oa ne'e neda' ḻen ne'e ḻi ža, na' gože' neda': “Bi žebo'. Neda' naka' Bennen' zoe' zga'ale', na' Bennen' zeje' ẕante. 18 Naka' Bennen' zoakze' nbane'. Gota', na' na'a zóateza' nbana'. Nzi' ḻo na'a nna bi'a yeḻa' got, na' ḻezka' latje chegak benne' gat ka'. 19 Bzoj ḻe'e yiche dan' ba bḻe'elo', na' da' žak na'a, na' ḻezka' da' žaḻa' gak te na'a. 20 Da' ni naken da' ngache' kan nak chegak gaže belj baní' ka', da' ka' bḻe'elo' noa'a ḻo na'a ḻi ža, na' kan zej nak da' gaže da' zej nwan' yi' da' zej naken ya oro. Gaže belj baní' ka' zej nakba' da' žsaka' ḻeben gaže wbás chegak gaže kwe' benách chia' ka', na' da' gaže da' zej nwan' yi' zej naken da' žsaka' ḻeben gaže kwe' benách chia' ka'.”

2

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Éfeso

1 Ḻezka' wnná Bennen': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Éfeso. Ki wzojo': Ẕchaḻj Bennen' noe'e gaže belj baní' ka' ḻo ne'e ḻi ža, na' ẕde' gachje ḻáwe'le da' gaže da' zej nwan' yi', da' ka' zej naken ya oro. 2 Ki ẕnne': Neda' nnezla' da' žonle, na' kan žónḻe'ele x̱china'. Nnezla' ẕbezle ẕen ḻaže', na' bi gak gakle ẕen ḻaže' ḻen benne' ka' žóngake' da' bi naken chawe'. Nnezla' ba wẕí' bia'le benne' ka', benne' ẕnnágake' zej nake' wbás chia' ka', san bi zej nake', na' na'a nnézlele žon ḻáže'gake'. 3 Ẕbezle ẕen ḻaže', na' ba wẕáka'le dan' nakle toze ḻen neda', san bi bsan ḻáže'le neda'. 4 Na'a, zoa to da' žesbaga'a ḻe'e ẕia. Biž nží'ilele neda' kan bží'ilele neda' zga'ale. 5 Che ḻen, le chejsá' ḻaže' kan benle zga'ale, dan' bsanle, na' na'a, le yeyát ḻaže', na' le gon kan benle zga'ale. Cha' bi yeyát ḻáže'le, ḻa' yidtia' gan zoale, na' yeká'a dan' nwan' yi' chele ḻo latje chen. 6 Na'a, zoa to da' žákḻenen ḻe'e. Bi ẕḻé'elele chawe' da' žongak benne' nikolaíta ka', benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka', na' žóngake' da' kegle, dan' bi napa' neda' chawe'. 7 No benne' ženle' žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo, ẕnne': Benne' ka' sóegekle' ḻo da' žak yežlyó nga, gona' ga gáwgake' da' ẕbia yagen' dan' zoan gachje ḻáwe'le yežlyó x̱tan che Dios, dan' gonen ga sóagake' nbángake' to chi'ize.”

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Esmirna

8 Ḻezka' wnné': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Esmirna. Ki wzojo': Ẕchaḻj Bennen' zoe' zga'ale', na' ḻezka' nake' Bennen' zeje' ẕante, Bennen' gote', na' bebane' to chi'ize. 9 Ki ẕnne': Neda' nnezla' da' žonle, na' kan ẕzáka'le. Nnezla' nakle benne' yache' ka', san da' li naple yeḻa' wnni'a da' naken ḻi ḻaže'. Ḻezka' nnezla' kan žongak benne' ka' ẕnnágake' zej nake' benne' judío ka', benne' ka' zej nake' che Dios, san bi zej nake', na' ẕnne zí'gake' chele. Benne' ki zej nake' che da' x̱iwe'. 10 Bi žébele da' sáka'le. Da' x̱iwen' gonen ga yéjwle báḻele liž ya. Ki wsaka' zin' ḻe'e, na' sáka'le ka chi ža. Le chejḻé' chia' neda' na' zejte gatle, na' neda' gonna' yeḻa' nban da' zejlí kanne chele. 11 No benne' ženle', žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo, ẕnne': Benne' ka' sóegekle' da' žak yežlyó nga, yeḻa' got da' gaken da' bežope chi'i chegak benne' ka' cházgake' ḻo yi' gabíl bi be gonen chégake'.”

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Pérgamo

12 Ḻezka' wnné': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Pérgamo. Ki wzojo': Ẕchaḻj Bennen' noe'e ya ntoche', da' ntochen' žop la'ate. 13 Neda' nnezla' da' žonle. Nnezla' zoale gan ẕnna bia' da' x̱iwe', san ne žx̱en ḻáže'le neda'. Bi bsanle kan žejḻe'le chia' neda'. Bi bsanlen katen' bétgake' Antipas gan zoale, bennen' bzoa líteze' chia', na' gote' ga na' že' da' x̱iwe'. 14 Na'a, zej nnita' to chope da' žesbaga'a ḻe'e ẕia. Nzi' ḻo na'le benách ka' ḻo yež Pérgamo, benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' da' bsedle Balaam, bennen' bsedle' Balak gone' ga chíx̱gekle benách Israel ka', na' che ḻen bdáwgake' bia beždo' ka', bia ka' bétgake'-ba' ḻawgak lo'a ka', na' béngake' da' kegle. 15 Ḻezka' žónḻengak benne' ka' ḻe'e tẕen, benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' da' žsédgekle benne' nikolaíta ka', dan' bi ẕḻe'ela' neda' chawe'. 16 Che ḻen, le yeyát ḻaže' na'a. Cha' bi yeyát ḻáže'le, ḻa' yidtia' gan zoale, na' tíḻ-ḻena' ḻégake' ḻen diža' da' ẕžojen žoa'a, dan' naken ka to ya ntoche'. 17 No benne' ženle', žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo, ẕnne': Benne' ka' sóegekle' da' žak yežlyó nga, wáwgaka'-ne' yet maná da' ngache'. Ḻezka' wneẕjwa' to yej chíchedo' chégake', na' ḻo yej na' nyejw to la kobe, da' bi nonbia' nitó benne', san toze bennen' si'en.”

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Tiatira

18 Ḻezka' wnné': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Tiatira. Ki wzojo': Ẕchaḻj Ẕi'n Dios, Bennen' žia yej ḻawe' dan' zej naken ka yi', na' ni'e zej naken ka ya bronse ba'a. 19 Ki ẕnne': Neda' nnezla' da' žonle. Nnezla' kan nží'ilele neda', na' kan žejḻe'le chia' neda'. Ḻezka' nnezla' kan žonle x̱china' ḻo yeḻa' ẕbez ẕen ḻaže' chele. Nnezla' nakže ḻi ḻaže' kan žonle da' ki ka benle zga'ale. 20 Zej nnita' to chope da' žesbaga'a ḻe'e ẕia. Žwe'ele latje no'len' lie' Jesabel, no'len' ẕnne' ẕchaḻje' ḻo wláz Dios, na' ḻen da' žsedle' žon ḻáže'le' benne' ka', benne' žóngake' x̱china'. Žsedle' ḻégake' da' žonen ga žóngake' da' kegle dan' žáwgake' bia beždo' ka', bia ka' žótgake'-ba' ḻawgak lo'a ka'. 21 Neda' bi'a-ne' latje yeyát ḻaže'e, san bi žénele' wka'ne' da' kegle da' žone'. 22 Che ḻen cho'na'-ne' ga gate'e, gan sake'e to yižwé' ẕen tẕen ḻen benne' ka' žónḻengake' ḻe' tẕen da' kegle. Ki gona' na'a cha' bi yeyát ḻáže'gake' nich biž góngake' doḻa'. 23 Gona' ga gatgak ẕí'ngake' ka'. Ki gaken, gákbe'egekle yógo'te kwe' benách chia' ka' ẕwia' neda' da' ẕbek yichjgak benách ka', na' da' ẕza' ḻáže'gake', na' yebi'a chele kan nak da' žonle. 24 Yezíka'le ḻe'e zoale ḻo yež Tiatira, nólele ḻe'e bi nzi' ḻo na'le dan' žsedle', na' bi wẕí' ḻo na'le dan' ẕnnagak benne' ka' napḻe'en yeḻa' žejní'il, san da' li naken che da' x̱iwe', žapa' ḻe'e: bi yesbaga'a ḻe'e yetó da' žaḻa' gonle. 25 Na'a, dan' ba nzi' ḻo na'le, le gape chi'in na' zejte yeḻá'a neda'. 26 Benne' ka' sóegekle' da' žak yežlyó nga, na' góngake' kan žénela' neda' na' zejte ža na', neda' gona' ga nna biá'gake' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga. 27 Kan X̱ažo Dios bdie' ḻo na'a yeḻa' wnná bia', ḻezka' neda' gona' ga nna biá'gake' yež ka', na' gata' ḻo ná'gake' to bar ya, na' wzóẕjgake' benách ka' kan žon to benne' ẕzoẕje' to yeso' da' naken yo. 28 Ḻezka' gonna' ḻégake' latje gákgake' toze ḻen neda'. Naka' ka belj x̱sile chegak benách chia' ka'. 29 No benne' ženle' žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo.”

3

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Sardis

1 Ḻezka' wnné': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Sardis. Ki wzojo': Ẕchaḻj Bennen' nníta'ḻengak gaže be' ka' Ḻe', na' noe'e da' gaže belj baní' ka' ḻo ne'e ḻi ža. Ki ẕnne': Neda' nnezla' da' bi nak chawe' da' žonle, na' nnezla' ba natkzle ḻa'kze žékgekle benách ka' zoale nbanle. 2 Le soa ban ḻaže'. Le gon choch da' ka' nníta'ḻengaken ḻe'e, da' ka' za' gátgaken, dan' žonle da' bi naken chawe' ḻaw Dios. 3 Le chejsá' ḻaže' na'a x̱tiža' Dios da' bénlele, dan' wẕí' ḻo na'le. Le gon kan ẕnna x̱tiže'e na', na' le yeyát ḻaže'. Cha' bi gak ban ḻáže'le, kon yeḻa'kza' gan zoale kan ẕḻa' benne' wbán, na' bi nnézlele biẕ ža na' ḻa'a gan zoale. 4 Baḻe benne', benne' ka' nníta'ḻengake' ḻe'e ḻo yež Sardis, zej nake' chawe'. Benne' ka' táḻengake' neda', nákwgake' laže' ẕíla'do'ze da' ẕḻoe'elen ba beyákgake' dot chawe' dan' zej nake' zi gaken ki chégake'. 5 Benne' ka' sóegekle' da' žak yežlyó nga wakwa' ḻégake' laže' ẕíla'do'ze, na' bi wsoḻa' lágake' da' ba zej nyejwn gan zej nyejw lagak benne' ka' zej nape' yeḻa' nban da' zejlí kanne. Si' ḻo na'a benne' ki ḻaw X̱ažo Dios, na' ḻawgak wbás che ya'abá chie' ka'. 6 No benne' ženle' žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo.”

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Filadelfia

7 Ḻezka' wnné': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Filadelfia. Ki wzojo': Ẕchaḻj Benne' La'y, Bennen' ẕnne' da' naken dot da' li, na' yo'o ḻo ne'e ẕi'n ya che Dabí, bennen' wnná bi'e, na' žsaljwe' gan žo'ogak benách ka', na' bi gak no benne' wsejwen', na' žsejwe', na' bi gak no benne' wsaljwen'. 8 Benne' ni ẕnne': Neda' nnezla' da' žonle. Nnezla' naple láte'ze yeḻa' wak, san žonle kan ẕnna x̱tiža'a, na' bi žedoé'elele ẕnnale nakle chia' neda'. Che ḻen ba bzoa' ḻawle to gan gak cho'ole da' nyaljwn, na' bi gak no benne' wsejwen'. 9 Le wia nga, benne' ka' zej nake' toze ḻen da' x̱iwe', na' žon ḻáže'gake', na' ẕnnágake' zej nake' benne' judío ka', benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Dios, san bi zej nake' ki, neda' gona' ga ḻá'gake' ḻawle ḻe'e, na' wzóa ẕíbgake' x̱ní'ale. Naž gákbe'egekle' nži'ila' ḻe'e. 10 Dan' benle ḻe'e kan ẕnna x̱tiža'a, na' gokle ẕen ḻaže', neda' gape chi'a ḻe'e ža na' sáka'gak yógo'te benách ka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, da' gaken nich si' bian' ḻégake'. 11 Za' yeḻá'a. Che ḻen le gape chi'i da' naple, nich bi gak no benne' gone' ga bi si'le dan' žaḻa' gonna' chele. 12 Nólele ḻe'e sóelele da' žak yežlyó nga, neda' gona' ga gakle choch kan zej nak yag ka' da' žóx̱e'gaken yo'o, na' soale ḻo yodo' gan zoakze Dios, na' batkle yežojle ga na'. Wdá'a ḻawle ḻe'e La Dios chia', na' ḻezka' kan nzi' yež che Dios da' naken yež Jerusalén kobe, da' žojen ya'abá che Dios ḻo na' Dios. Ḻezka' wdá'a ḻawle ḻe'e la' kobe. 13 No benne' ženle' žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo.”

Diža' da' bseḻa' Jesús ḻo yež Laodisea

14 Ḻezka' wnné': “Bzoj ḻe'e yiche diža' ni da' seḻo'o che wbás chia', bennen' zóaḻene' benách chia' ka' ḻo yež Laodisea. Ki wzojo': Ẕchaḻj Bennen' zoe' to chi'ize, Bennen' žone' kan ẕnne', na' ẕchaḻje' da' li, Bennen' bḻa' ḻo ne'e Ḻe' yógo'te da' ben Dios. 15 Ki ẕnne': Neda' nnezla' da' žonle. Kan žonle naken ka nis da' bi naken zag dan' bi ẕka'nle neda' to chi'ize, na' bi naken ka nis ḻa dan' bi žonle x̱china' dot ḻáže'le. Gakže chawe' gakle ka nis zag o ka nis ḻa. 16 Na'a dan' nakle ka nis ža'do', na' bi nakle ka nis zag, na' bi nakle ka nis ḻa, cho'na' ḻe'e kan žon bennen' žeyebe' nis ža'do' na'. 17 Ḻe'e ẕnnale naple yeḻa' wnni'a, na' žak da' chawe' chele, na' bi be žiažjen chele, san bi žákbe'elele kan nakle. Nakle benne' yache' ka'. Že' zédlele. Nak nyache' ḻáže'le, na' nak choḻ yichj ḻáẕdo'le, na' ẕdale gal yídzele. 18 Che ḻen, neda' ẕzejni'ila' ḻe'e nich gá'wle ḻo na'a neda' da' naken ka ya oro da' ben chawa'a ḻo yi', nich gata' yeḻa' wnni'a ḻi ḻaže' chele. Ḻezka' žaḻa' gá'wle ḻo na'a laže' chich da' gákwle, nich gache' yeḻa' gal yidze chele da' žonen ga žedoe'ele no benne'. Ḻezka' žaḻa' gá'wle ḻo na'a da' yeyonen yej ḻawle nich gak ḻé'elele. 19 Neda' ẕdiḻa', na' ẕzeḻa' snia yógo'te benne' ka' nži'ila' cha' bi žóngake' da' naken chawe'. Che ḻen, le yeyát ḻaže', na' le gon x̱china' dot ḻáže'le. 20 Le wia nga, nedkza' zia' ža yo'o, na' žḻiža'. Cha' no benne' yenle' chi'a, na' saljwe' chia', na' choa'a, na' gáwḻena' bennen', na' ḻe' gáwḻene' neda'. 21 Nólele sóelele da' žak yežlyó nga, neda' gona' ga kwé'ḻenle neda' tẕen gan ži'a ẕnna bi'a, kan ben X̱a' chia' neda'. Bzoela' da' gok chia', na' wžé'ḻena' X̱a' tẕen gan ži'e ẕnna bi'e. 22 No benne' ženle', žaḻa' wzé nage' da' ni da' ẕnna Dios Be' La'y, dan' ži'e yógo'te kwe' benách ka' chia' neda', Benne' Cristo.”

4

Žóḻgake' da' ẕka'n ẕenen Dios ya'abá chie'

1 Wdé gokgak da' ki, bwia' na' bḻe'ela' to gan žo'ogak benách da' nyaljwn ya'abá che Dios. Ḻezka' benla' chi'i bennen' dan' benla' zga'ale, na' wnníe' zižje kan ẕbež loz bia yix̱e'. Chi'i na' wnnén neda', na' wnnán: “Da ža'le nga, na' neda' wḻoe'ela' le' da' ka' žon byenen gákgaken te na'a.”

2 Ka' gaze Dios Be' La'y bchi'e neda', na' bḻe'ela' to latje ya'abá che Dios gan že' Bennen' ẕnna bi'e, na' ḻezka' bḻe'ela' Bennen' ži'e latjen'. 3 Bennen' ži'e latjen' žákti'te', kan žákti'te yej jaspe, na' yej kornalina, yej ka' záka'ḻe'egaken. Gachje ḻáwe'le latjen' zoa pita' ya'a da' naken x̱tan kan nak yej esmeralda, da' žepḻe'en yes baní'. 4 Dot gawze latjen' zej nnita' yetáp žoa latje ka' gan želbé' tap žoa benne' gole ka', benne' ka' zej nape' yeḻa' wnná bia', na' zej nakwe' laže' ẕíla'do'ze, na' žiagak yíchjgake' da' ka' zej naken ya oro. 5 Ḻo latje blo gan že' Bennen', želžój yes ka', na' wzió' ẕnnen, na' žax̱to' ẕen ẕnnen. Ḻawle latjen' ẕza'ni'gak gaže da' ka' ẕgó'ogaken baní', da' ka' zej naken gaže be' ka' žónḻengaken Dios tẕen. 6 Gan nak ḻaw latjen' zoa to kan nak to nisdo' da' žepen yes baní' ka yej jese.

Dot gawze latjen', cheḻá'a weje zej nnita' tape benne' ban, na' yej ḻáwgake' zan žíagaken zaka' x̱kóže'lgake', na' ḻáwlegake'. 7 Benne' nežw ladjw tape' ki ẕnne'e kan ẕnna' beže yix̱e'. Benne' bežopen' ẕnne'e kan ẕnna' beže, na' benne' beyonnen' ẕnna' ḻawe' kan nak ḻaw to benne', na' benne' bedapen' ẕnne'e kan ẕnna' to bsia, bia ẕlaba'. 8 Dapte benne' ki, žiagak x̱ope x̱ílgake', na' ḻáwlegaken, na' ḻé'elgaken, yej ḻaw zan žíagaken. Dot ža dot yele, bi žsángake' ẕnnágake':

¡La'y, la'y, la'y nak X̱anžo Dios,

Bennen' napkze' dot yeḻa' wak!

¡Wzoakze', na' zoakze', na' za' yeḻa'kze'!

9 Benne' ban ka' ẕka'n ẕéngake' Bennen' ži'e ẕnna bi'e, na' zóateze' nbane'. Žápegake' Bennen' ba la'ne, na' žé'gake' Ḻe': “Žóx̱keno'.” Yógo'te chi'i žongak dapte benne' ban ka' ki, 10 na' tap žoa benne' gole ka' ẕzechw ḻáwgake' ḻo yo ḻaw Bennen', na' ẕka'n ẕéngake' Ḻe', Bennen' zóateze', na' žeká'gake' da' ka' zej naken oro da' žíagaken yíchjgake', na' ẕdégake' da' ka' ḻawle latjen' gan že' ẕnna bia' Bennen', na' ẕnnágake':

11 ¡X̱anto' Dios, nako' Le' zi wká'n ẕento' Le',

na' gapto' Le' ba la'ne, na' gata' chio' yeḻa' wnná bia'

dan' beno' yógo'te da' zej den!

Kan žénekzelo' zej den, na' wzó ḻaw zej den.

5

To yiche, na' Bennen' nake' Ẕíla'do'

1 Naž bḻe'ela' to yiche ḻo na' ḻi ža che Bennen' ži'e latje blon'. Yichen' naken to yiche ndoben, na' zej žian diža' žope ḻa'alen. Nyejwn yichen' ḻen gaže da' zej nak bian'. 2 Bḻe'ela' to wbás blo che ya'abá, na' wnníe' zižje, na' wnné': “¿Noẕ benne' nake' zi choge' da' ka' zej nak bian' da' zej nox̱en yichen', na' saljwen'?”

3 Bi gok nitó benne' saljwe' yichen', na' bi gok no benne' wien', nitó benne' zoe' ya'abá che Dios, na' nitó benne' zoe' yežlyó, na' nitó benne' zoe' ẕanle yežlyó. 4 Naž wžeža' neda' dan' bi bžeḻ-le no benne' nake' zi saljwe' yichen', na' nitó benne' nake' zi goḻen', na' nitóe' nake' zi wien'. 5 Naž to benne' golen' gože' neda', na' wnné': “Bi kwežo'. Bennen' nake' ka to beže yix̱e', Bennen' nbábḻene' ẕa'só Judá, na' nake' ẕa'só Dabí. Ḻe' ba bzoele' yógo'te da' gókgaken chie'. Ḻekze' nake' zi choge' da' ka' zej nox̱en yichen', na' wsaljwen'.”

6 Naž bḻe'ela' Bennen' nake' Ẕíla'do' che Dios, na' zie' ḻaw Benne' ži'e latje blon', da' zoan gachje ḻáwe'le gan zej nnita' benne' ban ka', na' benne' gole ka'. Žíagak Ẕíla'don' we' kan žíagak to ẕila', bian' bétgake'-ba' ḻaw Dios, na' žíagak gaže lozba', na' gaže yej ḻawba', da' ka' ẕḻoé'egeklen kan zej nak gaže be' ka' žónḻengaken Dios tẕen, be' ka' žseḻe'e dot yežlyó. 7 Wdé Bennen' nake' Ẕíla'do', na' bex̱we' yichen' da' žian ḻo na' ḻi ža che Bennen' ži'e latje blon'. 8 Kate' bex̱we' yichen', na' tape benne' ban ka' ḻen tape žoa benne' gole ka' bzoa ẕíbgake' ḻaw Bennen' nake' Ẕíla'do'. To to benne' gole ka' zej noe'e to da' ẕgóḻgake', da' ka' zej nzin' arpa, na' ḻezka' zej noe'e béga'do' ka' da' zej naken oro, na' yóžgaken yale, dan' ẕḻoe'elen yeḻa' ẕchaḻjḻen Dios chegak benne' chie' ka'. 9 Žóḻgake' to da' kobe da' ẕka'n ẕenen Ẕíla'don', dan' ẕnnan ki:

Nako' Le' zi gox̱o' yichen',

na' chogo' da' ka' zej nox̱en',

dan' bi'o latje benne' ka' bétgake' Le',

na' ḻen x̱cheno' beya'o benách ka' nich gákgake' che Dios,

zej nake' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó,

benách ka' ẕcháḻjgake' yógo'te diža' yoble ka',

na' zej nbabe' yógo'te yež ka' zej nnitan' dot yežlyó.

10 Beno' ga zej nake' benne' wnná bia' ka',

na' ga zej nake' bx̱oz ka' che Dios chežo.

Beno' ga ẕnna biá'gake' yežlyó.

11 Naž bwia', na' benla' chi'igak wbás zan che ya'abá. Wbás zan gole kwis nníta'gake'. Zégake' kwit latje blon' tẕen ḻen benne' ban ka', na' ḻezka' ḻen benne' gole ka'. 12 Wnnégake' zižje yógo'tegake', na' wnnágake':

¡Bennen' nake' Ẕíla'do', bian' bétgake'-ba',

nake' zi si' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia',

na' yeḻa' wnni'a, na' yeḻa' žejní'il, na' yeḻa' wak!

¡Nake' zi gapžo-ne' ba la'ne, na' chejḻe'žo chie', na' wká'n ẕenžo-ne'!

13 Naž benla' žoḻgak yógo'te da' ben Dios, da' ka' zej nnitan' ya'abá chie', na' ḻo yežlyó, na' ẕanle yežlyó, na' ḻo nisdo'. Žoḻgak yógo'te da' zej nnitan' latje ka', na' wnnágaken:

¡Ga'n ẕen Bennen' ži'e latje blon',

na' ḻezka' Bennen' nake' Ẕíla'do'!

¡Gápetezžo-ne' ba la'ne, na' wká'n ẕenžo-ne'!

¡Nna biá'teze' Ḻe'!

14 Tape benne' ban ka' wnnágake': “¡Ka'kze gaken!”

Naž tap žoa benne' gole ka' bzechw ḻáwgake' ḻo yote, na' bka'n ẕéngake' Bennen' zóateze'.

6

Da' ka' zej nox̱en yichen'

1 Naž bḻe'ela' Bennen' nake' Ẕíla'do', na' bchoge' to da' nox̱en yichen', na' benla' che to benne' zoe' ladjw tap benne' ban ka', na' benle chi'e kan ẕnne wzió', na' wnné': “Da wio'.”

2 Bwia', na' bḻe'ela' to bia chich, na' bennen' žie'-ba' nox̱e' to da' žsen yag ntóche'do' ka'. Bnéẕjwgake' ḻe' to da' naken oro da' bžie' yichje', na' bžoje' ka to benne' blo, benne' wnná bia', nich wléj wchochje' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe.

3 Kate' Bennen' nake' Ẕíla'do' bchoge' da' bežope da' nox̱en yichen', na' benla' che benne' ban bežope', na' wnné': “Da wio'.”

4 Naž bžoj to bia x̱na. Bdégake' ḻo na' bennen' žie'-ba' yeḻa' wnná bia' nich yekwase' yeḻa' ẕga'n cháwe'do' chegak benách ka', na' nich gone' ga gótgake' ljéžgake' ka'. Bnéẕjwgake' ḻe' to ya ntoche' ẕen.

5 Kate' Bennen' nake' Ẕíla'do' bchoge' da' beyonne da' nox̱en yichen', na' benla' che benne' ban beyonne', na' wnné': “Da wio'.”

Bwia', na' bḻe'ela' to bia gasj, na' bennen' žie'-ba' nox̱e' to ẕgons. 6 Benla' chi'i to benne' ẕchaḻje' gachje ḻáwe'le tape benne' ban ka', na' wnné': “Chope ya ẕoa' stribe naken laẕjw to benne' che to ža wen žin dan' gak wbín, na' x̱ope ya ẕoa' sebada naken laẕjwe' che to ža wen žin, san bi gono' ga yažje set, na' bi be gono' che x̱is uba waḻ.”

7 Kate' Bennen' nake' Ẕíla'do' bchoge' da' bedape da' nox̱en yichen', na' benla' bchaḻj bennen' ban bedape', na' wnné': “Da wio'.”

8 Bwia', na' bḻe'ela' to bia gache, na' bennen' žie'-ba' lie' Yeḻa' Got, na' bennen' lie' Latje Choḻ Che Benne' Gat Ka' žónḻene' ḻe' tẕen. Bdégake' ḻo na' bennen' lie' Yeḻa' Got yeḻa' wnná bia' nich nna bi'e gachje da' gachje benách ka' nníta'gake' yežlyó, nich gótgake' ḻégake' ḻen ya ntoche', na' ḻen yeḻa' ẕdon, na' ḻen yižwé' ka', na' ḻo žoá'agak bia yix̱e' snia, bia ka' nníta'gakba' yežlyó.

9 Kate' Bennen' nake' Ẕíla'do' bchoge' da' gayo' da' nox̱en yichen', na' bḻe'ela' ẕan bkog da' žen' ya'abá che Dios zej nnita' be' ka' gókgakkze benne' ka' bétgake' ḻégake' dan' bzégake' x̱tiža' Dios. 10 Be' ki wnnegak zižje, na' wnnágaken: “X̱anto' la'y, žono' kan ẕnno'. ¿Batx̱kze wchi'a ḻažo'o neto', na' chogo' chegak benne' ka' nníta'gake' yežlyó gátgake' dan' bétgake' neto'?”

11 Bwákwgake' ḻégake' laže' ẕíla'do'ze, na' belyi'e ḻégake': “Le yezí' ḻaže' yetó chí'ido'ze, x̱ak ḻa'gak yógo'te lježle nga, benne' wen žin ka' che Benne' Criston', benne' ka' gotgak benách ka' ḻégake' kan bétgake' ḻe'e.”

12 Kate' Bennen' nake' Ẕíla'do' bchoge' da' x̱op da' nox̱en yichen', na' bwia', na' bḻe'ela' wẕó' yežlyó. Na' wbíž beyaken gasj, na' goken ka to laže' yicha' gasj, na' byo' beyaken x̱na kan nak žen. 13 Belyínnj belj ya'abá ka' ḻo yo, na' goken kan žak che to yag higo, želyínnj da' ẕbian kate' ẕta be' waḻe yagen'. 14 Wdé che ya'abá, na' gok chen kan žak che to da'a kate' no benne' ẕtoben'. Bkwasgak yógo'te ya'ado', na' yógo'te yo biž ḻo nisdo' ka' gan wžé'gaken. 15 Naž benne' ka' ẕnna biá'gake' ḻo yežlyó ḻen benne' ka' ẕché'gake' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia', na' yógo'te benne' zej ndo'w ka', na' yógo'te benne' bi zej ndo'e, na' benne' blo ka', na' benne' wnni'a ka', bkache' kwíngake' gan nak ẕan bloj ka', na' gan nak ḻe'e ya'ado' ka'. 16 Bḻížgake' ya'ado' ka', na' ḻe'e yej ka', na' wnnágake': “Le yedjbaga' neto', na' le wkache' neto', nich bi ḻe'el Bennen' ži'e latje blon' neto', na' nich bi yedjẕén neto' yeḻa' ẕža'a che Bennen' nake' Ẕíla'do'. 17 Ba bžin ža ḻa' ḻaw yeḻa' ẕža'a chégake', na' ¿noẕkze benne' gak soelen'?”

7

To gaywá' tape yon mil benne'

1 Wdé gokgak da' ki, na' bḻe'ela' tape wbás che ya'abá zégake' dape ḻa'ale yežlyó, na' žséjwgake' x̱nezgak da' tape be', da' ka' žákgaken cheḻá'a weje ḻo yežlyó. Ki béngake' nich bi gak be' ḻo yežlyó, na' nich bi gak be' ḻaw nisdo', na' nich bi wtán yag ka'. 2 Ḻezka' bḻe'ela' yetó wbás che ya'abá ze'e zaka' gan ẕḻa' wbíž, na' noe'e to da' wdé'e benne' ka' zej nake' che Dios ban, dan' gak bian' ḻégake'. Wnníe' zižje, na' bḻiže' tape wbás che ya'abá, wbás ka' nzi' ḻo ná'gake' yeḻa' wnná bia' nich wchínnjgake' yežlyó, na' nisdo'. 3 Wbás ni gože' yetape' ka', na' wnné': “Bi wchinnjle yežlyó, na' nisdo', na' yag ka' na' zejte wda'to' to da' gak bian' ḻo x̱gagak benne' wen žin ka' che Dios chežo.”

4 Benla' kan zej nak benne' ka' da' ḻégake' dan' nak bian', na' zej nake' to gaywá' tape yon mile' ládjwgak da' chežinno kwe' lježgak ẕa'só Israel. 5 Benne' ka' da' ḻégake' dan' nak bian' zej nake':

Chežinno mil lježgak ẕa'só Judá.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Rubén.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Gad.

6 Chežinno mil lježgak ẕa'só Aser.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Neftalí.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Manasés.

7 Chežinno mil lježgak ẕa'só Smon.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Lebí.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Isakar.

8 Chežinno mil lježgak ẕa'só Sabulón.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Jwsé.

Chežinno mil lježgak ẕa'só Benjamín.

Benne' ka' zej nakwe' laže' ẕíla'do'ze

9 Wdé gok da' ni bwia', na' bḻe'ela' benne' zan, na' bi gak nitó benne' wlabe' ḻégake'. Zej nbabe' yógo'te yež benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble ka', benne' ka' nníta'gake' dot yežlyó. Zégake' ḻaw Bennen' ži'e latje blon' gan že' Bennen' nake' Ẕíla'do', na' zej nakwe' laže' ẕíla'do'ze, na' zej nox̱e' zin ka'. 10 Wnnégake' zižje yógo'tegake', na' wnnágake':

¡Yeḻa' žeslá zan' ḻo na' Dios chežo, Bennen' ži'e latje blo,

na' ḻezka' zan' ḻo na' Bennen' nake' Ẕíla'do'!

11 Yógo'te wbás che ya'abá zégake' dot gawze latje blon', gan naken dot gawze gan zej nnita' benne' gole ka', na' gan zej nnita' tape benne' ban ka', na' bzechw ḻáwgake' ḻo yote ḻaw latje blon', na' bka'n ẕéngake' Dios, 12 na' wnnágake':

¡Ka'kze gaken!

¡Ga'n ẕen Dios chežo!

Napo' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' žejní'il.

Že'to' Le': “Žóx̱keno'” na' ẕka'n ẕento' Le'.

Napkzo' yeḻa' wnná bia', na' dot yeḻa' wak.

¡Gákteze ki chio', Dios cheto'!

Ka'kze gaken.

13 Naž to benne' ladjw benne' gole ka' wnnable' neda', na' wnné': “¿Noẕ benne' ka' zej nakwe' laže' ẕíla'do'ze, na' ga benne' ḻégake'?”

14 Neda' goža'-ne': “X̱an, le' nnézkzelo'.”

Ḻe' gože' neda': “Benne' ki belzáka'ḻi'e ḻo na'gak benne' ka' bétgake' ḻégake'. Naken ka belyibe' laže' da' zej nakwe', na' beyóngaken' ẕíla'do'ze ḻen žen che Bennen' nake' Ẕíla'do'. 15 Che ḻen nníta'gake' ḻaw latje blon' gan že' Dios, ẕnna bi'e, na' žóngake' žin ḻawe' Ḻe' dot ža dot yele ḻo yodo' chie'. Bennen' ži'e latje blon' gape chi'e ḻégake' dan' zóaḻenteze' ḻégake'. 16 Biž tóngake', na' biž bíḻegake' nis, na' biž wzéy wbíž ḻégake', na' biž gékgekle' da' ḻa, 17 dan' Bennen' nake' Ẕíla'do', Benne' zoe' gachje ḻáwe'le latje blon', gape chi'e ḻégake' ka to benne' žape chi'e ẕila' ka'. Chi'e ḻégake' gan žal nis da' žonnen yeḻa' nban, na' Dios yesbiže' yej ḻáwgake' nis želbeže'.”

8

Da' gaže da' nox̱en yichen'

1 Kate' Bennen' nake' Ẕíla'do' bchoge' da' gaže da' nox̱en yichen', na' wžé' ži ya'abá che Dios xtido'. 2 Naž bḻe'ela' gaže wbás che ya'abá, wbás ka' zégake' ḻaw Dios, na' bdégake' ḻo ná'gake' gaže lozgak bia ka'. 3 Naž bḻa' yetó wbás che ya'abá, na' noe'e to že'n yale da' naken ya oro, na' wzíe' žoe'e bkog da' žen' ya'abá che Dios. Bnéẕjwgake' ḻe' yale ẕen nich gonen' toze ḻen yeḻa' ẕchaḻjḻen Dios chegak yógo'te benách ka' che Benne' Criston', na' bzeyen' ḻo bkogen' da' naken ya oro, da' den ḻaw latje blon'. 4 Wžén žen che yalen' da' žen' ḻo na' wbás che ya'abán', na' goken toze ḻen yeḻa' ẕchaḻjḻen Dios chegak benách ka' che Benne' Criston', na' bžinen gan že' Dios. 5 Naž wbás che ya'abán' bex̱we' ye'n yalen', na' besche'en bzio' yi' da' žian ḻo bkogen', na' bḻatjen' ḻo yežlyó. Wzió' wnnén zižje, na' wyép yes, na' wẕó' yežlyón'.

Ẕkwéžgake' lozgak bia ka'

6 Naž gaže wbás che ya'abá, wbás ka' zej nox̱e' gaže lozgak bia ka', wzóagake' wkwéžgaken'.

7 Wbás nežw che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' wžé' yej nis ži'a ḻen yi', na' žen che we', dan' byinnjen ḻo yo. Wyéy to kwe' che chonne kwe' yežlyón', na' ḻezka' wyéy to kwe' che chonne kwe' yag ka'. Ḻezka' wyeygak yógo'te yix̱e' ya'a.

8 Wbás bežope che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' wbix̱e to da' naken ka to ya'a ẕen da' žeyen ḻo nisdo', na' yelate' ka gachje da' gachje nisdon' beyaken žen. 9 Got to kwe' che chonne kwe' da' zej nban da' zej nnitan' ḻo nisdon', na' wžía yi' to kwe' che chonne kwe' barkw ka'.

10 Wbás beyonne che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' to belj ya'abá da' žeyen ka yeže žaḻa' wbix̱en gan de nis yegw ka', na' gan žal nis, na' goken ki che yelate' ka gachje da' gachje nis da' žen' dot yežlyó. 11 Beljen' nzin' Ajenjo, da' naken to da' sḻa', na' yelate' ka gachje da' gachje nisen' beyaken sḻa' kan nak ajenjon', na' gotgak benne' zan ni'a che nisen' da' beyaken sḻa'.

12 Wbás bedáp che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' yelate' ka gachje da' gachje wbíž beyaken choḻ, na' ḻezka' goken che byo', na' to kwe' che chonne kwe' belj ka' beyaken choḻ. Ka' goken, bi bza'ní' wbíž yelate' ka gachje da' gachje ža, na' bi wza'ni'gak belj ka' ḻen byo' yelate' ka gachje da' gachje yele.

13 Naž bwia', na' benla' ẕnne zižje to wbás che ya'abá, wbás na' ẕdie' gachje ḻáwe'le ẕan ya'abá, na' wnné': “Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e. Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e. Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e, zoale yežlyó katen' wkwežgak yechonne wbás che ya'abá ka' lózgakba' ka'.”

9

1 Wbás gayo' che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' bḻe'ela' to benne' ya'abá, benne' ẕnne'e ka to belj ya'abá da' bex̱jwn ḻo yežlyó, na' bnéẕjwgake' ḻe' ẕi'n ya che latje choḻ. 2 Bsaljwe' latje choḻen', na' wžén žen che da' žeyen ḻo latje choḻen', na' goken ka žen da' ẕžojen gan ẕzéygake' bzodo' ka', na' bechóḻ wbíž ḻen ya'abá ni'a che žen na'. 3 Ḻo žen na' bžojgak biche' zo ka', na' belẕoaba' dot yežlyó, na' Dios bi'e ḻégakba' latje gádo'gakba' benách ka' kan žongak gox̱jní' ka', bia ka' žé'gakba' yežlyó. 4 Ḻe' góžgake'-ba' bi yéḻengakba' yix̱e' dan' de yežlyón', na' ḻezka' yag ka', san wak gádo'gakba' benne' ka' bi da' ḻo x̱gágake' dan' nak bian' zej nake' che Dios. 5 Bi bi'e ḻégakba' latje gótgakba' benách ka', san wsaka' zí'zegakba' ḻégake' gayo' byo'. Ẕlaḻe'e gan žádo'gakba' kan ẕla gan žádo'gak gox̱jní' ka'. 6 Ḻo ža ka' yénegekle benách ka' got kwíngake', san bi gákgake'. Yénegekle' gátgake' san wkache' kwin yeḻa' got.

7 Ẕnna'gak biche' zo ka' kan ẕnna'gak bia ka' zej nákwba' da' naken ya, nich chjakba' ḻo wdiḻe. Žiagak yíchjgakba' da' ka' zej naken ka da' ka' zej naken oro. Ẕnna' ḻáwgakba' kan ẕnna' ḻawgak benách ka'. 8 Ẕnna' yicha' yíchjgakba' kan ẕnna' yicha' yichj to no'le. Zej nak láye'gakba' kan zej nak laye' beže yix̱e'. 9 Zej nakw lchó'gakba' da' naken ya. Žongak x̱ílgakba' žax̱to' kan žongak karret ka' žẕobgak bia ka' kate' zjakba' taríaze ḻo wdiḻe. 10 Zej nak x̱bángakba' kan nak x̱ban gox̱jní', gan zej žia ḻí'gakba'. Ḻo x̱bángakba' ka' zej žia da' ẕdíḻ-ḻengakba', nich gon zí'gakba' benách ka' gayo' byo' ka'. 11 Zoa to benne' ẕnna bi'e ḻégakba', bennen' nake' wbás x̱iwe' che latje choḻ. Wbasen' lie' ḻen diža' hebreo: Abadón, da' ẕnnan ḻen diža' griego: Apolión, na' ḻen diža' x̱iža': Da' Ẕchinnjen.

12 Ba wdé da' nežw da' ẕžia yin' benách ka', san za'gak yechóp da' ka' wžía yin' ḻégake'.

13 Wbás x̱ope che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' benla' chi'i to benne' ẕchaḻje' gachje ḻáwe'le da' tape da' zej naken ka loz beže, da' ka' dá'gaken dape la'ate bkogen' da' naken ya oro, da' žen' ḻaw Dios. 14 Bennen' ẕcháḻjḻene' wbás x̱open' che ya'abá, wbasen' bkweže' lozba' chien'. Bchaḻje', na' wnné': “Beseže tape wbás x̱iwe' ka' zej nžejen žoa'a yegw Éufrates.”

15 Naž beseže' tape wbás x̱iwe' ka', wbás ka' bkwez Dios che ža na'ze, da' naken ža na', na' byo' na', na' yiz na', nich gótgaken to kwe' che chonne kwe' benách ka' nníta'gake' yežlyó. 16 Benla' kan nbabgak benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, benne' ka' žíagake' bia ka', na' zjákḻene' tape wbás x̱iwe' ka'. Zej nake' chope gaywá' mil mile'.

17 Bḻe'e dáwe'la' bia ka', na' benne' ka' zej žíagake'-ba' zej nakw lchó'gake' da' naken x̱na gole, na' ya'a ka ya'abá, na' gache. Zej nak yichjgak bia ka' ka yichjgak beže yix̱e' ka', na' ḻo žoá'agakba' želžój yi', na' žen che yin', na' to da' ẕzeyḻe'en, da' nzin' sufre. 18 Da' ka' želžojen žoá'agakba' bétgaken to kwe' che chonne kwe' benách ka' nníta'gake' yežlyó, da' ka' zej naken yi', na' žen chen, na' dan' ẕzeyḻe'en. 19 Da' ka' ẕdíḻ-ḻengak bia ka' želžojen žoá'agakba', na' ḻezka' da' zej žian ḻo x̱bángakba' dan' zej nak x̱bángakba' ka bele snia ka', na' žiagak yíchjgakba' da' ẕdíḻ-ḻengakban'.

20 Yezíka'gak benách ka', benne' ka' bi gótgake' ḻo da' chope ki da' ẕžia yí'gaken, bi beyát ḻáže'gake' nich biž góngake' kan žónteze žóngake', na' bi bsángake' ẕka'n ẕéngake' be' x̱iwe' ka', na' lo'a ka', da' ka' bi ẕḻé'egeklen, na' bi žéngeklen, na' bi ẕzá'gaken. 21 Bi beyát ḻáže'gake' nich biž gótgake' benách ka', na' nich biž góngake' yeḻa' wžá' chégake', na' da' ẕia da' žóngake', na' yeḻa' ẕban chégake'.

10

Wbás che ya'abá, wbasen' nox̱e' to yichdo' ḻo ne'e

1 Naž bḻe'ela' yetó wbás waḻe che ya'abá, wbasen' bžoje' ya'abá che Dios, na' betje' ḻo yo, na' nakwe' bejw ya'abá, na' zoa to pita' ya'a yichjle'. Žákti'te ḻawe' kan ẕnna' wbíž, na' zej nak ni'e ka yag waḻe ka' da' želyeyen. 2 Nox̱e' to yichdo' nyaljwn ḻo ne'e, na' ḻen ni'e ḻi ža bleje' ḻo nisdo', na' ḻen ni'e yegle bleje' ḻo yo biž. 3 Naž wnníe' zižje, na' benle chi'e kan nenle kate' ẕbežya'a beže yix̱e', na' katen' beyóž wnníe' zižje, na' wnnegak gaže wzió' ka'. 4 Wdé wnnegak wzió' ka', neda' za' wzoja' ḻe'e yiche, san benla' che to benne' ẕchaḻje' ya'abá che Dios, na' gože' neda': “Bkáche'ze da' wnnagak gaže wzió' ka'. Bi wzojon' ḻe'e yiche.”

5 Naž wbás che ya'abán', wbasen' bḻe'ela' zie' ḻo nisdo', na' ḻo yo biž, bchis ne'e ḻi ža zaka' ḻi ya'abale, 6 na' ben choch x̱tiže'e ni'a che Bennen' zoakze', Bennen' bene' ya'abá, na' yežlyó, na' nisdo', na' da' ka' zej den to to latje ka', na' wnné': “Biž žeḻen, 7 san kate' wbás gaže che ya'abá wkweže' lozba' chien', na' yeyóž gon Dios da' ngache' chie', dan' bḻoe'ele' benne' wen žin chie' ka', benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlaze' Ḻe'.”

8 Naž bennen' benla' chie' bchaḻje' ya'abá che Dios bcháḻjḻene' neda' da' yoble, na' wnné': “Wyéj, bejx̱í' yichdo' nyaljwn', dan' ẕoan ḻo na' wbás che ya'abán', wbasen' žleje' ḻo nisdo', na' ḻo yo biž.”

9 Wyá'a gan zoa wbás che ya'abán', na' wnnabla'-ne' gonne' yichdon' chia'. Wbás che ya'abán' gože' neda', na' wnné': “Wẕín', bdawn'. Ḻo žo'o gaken ẕix̱ kan nak china' bez, san ḻo ḻi'o yeyaken sḻa'.”

10 Wẕi'a yichdon' dan' ẕoan ḻo ne'e, na' bdawan'. Ḻo žoa'a goken ẕix̱ kan nak china' bez, san katen' beyóž bdawan', na' beyaken sḻa' ḻo ḻi'a. 11 Naž gože' neda': “Žaḻa' wchaḻjo' da' yoble ḻo wláz Dios ḻawgak zan kwe' benách zi'to' ka', na' gan zej nnita' yež zante ka', na' gan ẕcháḻjgake' da' zan diža' yoble ka', na' ḻawgak benne' zan, benne' wnná bia' ka'.”

11

Chope benne' ẕzoa lígake'

1 Naž bḻa' to benne', na' benne' neda' to ya x̱til da' naken ka to da' ẕžíx̱ḻenžo, na' gože' neda': “Wzó ža', na' bžix̱ yodo' che Dios. Ḻezka' bžix̱ bkog la'y chen, na' blab benne' ka' nníta'gake' ga na', benne' ka' ẕka'n ẕéngake' Dios. 2 Bi wžix̱o' ḻi'a yodon' dan' den na'le, dan' nden ḻo na'gak benách zi'to' ka', na' wléjgake' yež la'y chope-yeyón byo'.”

3 Ḻezka' gože' neda': “Seḻa'a chope benne' nich wzóa lígake' chia' neda', na' wcháḻjgake' ḻo wlaza' neda' chežinno gaywá' chonnḻalj ža, na' gákwgake' laže' zeche'.” 4 Benne' chope ki, benne' ẕzoa lígake', zej nake' chope yag olibo, yag ka' nyejw ḻe'e yiche la'y kan nak chégaken, na' ḻezka' zej nake' chope da' zej nwa' yi', da' ka' zej žen' ḻaw Dios, X̱an yežlyó nga. 5 Cha' yénele no benne' gone' chégake' da' ẕia, na' žoj yi' ḻo žoá'agake' da' wzeyen bennen', na' goten ḻe', na' ḻezka' goten benne' ka' ẕží'igake' chégake'. 6 Chope benne' ki nzi' ḻo ná'gake' wséjwgake' x̱nez nis yejw che ya'abá, nich bi gak yejw kate' ža ka' žaḻa' wcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' ḻezka' nzi' ḻo ná'gake' góngake' ga yeyák nis žen, na' góngake' ga galj yižwé' yežlyó nga, na' ki góngake' baḻe chí'iteze yénegekle'. 7 Kate' yeyóž wzóa lígake' chia' neda', na' žoj bia snia ḻo latje choḻ, na' tíḻ-ḻenba' ḻégake', na' wléj wchochjba' ḻégake', na' gotba' ḻégake'. 8 Beḻa' žen chégake' x̱óagaken ḻo nez blo che yež ẕen, gan wdá' X̱anžon' ḻe'e yag kroze, na' kan žsaka' ḻebžo, ḻezka' nzin' Sodoma, na' ḻezka' Egipto. 9 Benách yógo'te yež ka', na' yógo'te benách zi'to' ka', na' yógo'te benách ka' ẕcháḻjgake' da' zan diža' yoble ka', na' benách ka' nníta'gake' yógo'te yežlyó ka', ḻé'egekle' beḻa' žen chégake', na' chonne ža yo'o gachje bi gónngake' latje no benne' wkache'e ḻégake' ḻo yežw ba. 10 Chaz ḻáže'ḻe'egak benne' ka', benne' nníta'gake' yežlyó nga dan' gotgak chope benne' ki, benne' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, dan' bsaka' zí'gake' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' ḻo yeḻa' žebél chégake' séḻa'gake' da' wnéẕjwzegake' ljéžgake' toe' yetóe'.

11 Naž kate' ba bza'a chonne ža yo'o gachje ka', Dios besbane' ḻégake', na' belyase' belzíe', na' bžébegak yógo'te benách ka', benne' ka' bḻé'egekle' ḻégake'. 12 Naž benle chi'i to benne' wnníe' zižje ya'abá che Dios, na' gože' ḻégake': “Le kwen nga.”

Belbene' ḻo bejw ya'abá zaka' ḻi ya'abale, na' benne' ka' bží'igake' chégake' bḻé'egeklen'. 13 Ka' gaze wẕó' yežlyó, na' byinnj to kwe' che chi kwe' yo'o ka' wžé'gaken ḻo yežen', na' katen' wẕó', gotgak gaže mil benách ka'. Bžébegak benne' ka' zej nga'ne', na' bka'n ẕéngake' Dios, Bennen' zoe' ya'abá.

14 Ba wdé da' bežope da' ẕžia yin' benách ka', na' za' gak da' beyonne da' wžía yin' ḻégake'.

Wbás gaže che ya'abá ẕkweže' lozba' chien'

15 Wbás gaže che ya'abá bkweže' lozba' chien', na' benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios wnnégake' zižje, na' wnnágake':

¡Gan wnná bia'gak benách ka' ḻo yežlyó

zej nden ḻo na' X̱anžo Dios, na' ḻo na' Benne' Criston'!

¡Ḻe' nna biá'teze'!

16 Naž tap žoa benne' gole ka', benne' žé'gake' gan zej nape' yeḻa' wnná bia' ḻaw Dios, bzechw ḻáwgake' ḻo yo, na' bka'n ẕéngake' Dios. 17 Na' wnnágake':

¡X̱anto' Dios, napkzo' dot yeḻa' wak!

Wzoakzo', na' zoakzo', na' za' yidkzo'.

Žóx̱keno', dan' ba bkonlo' žin yeḻa' wak ẕen chio',

na' ẕzo ḻawo' ẕnna bi'o.

18 Belžá'a benách yež ka' san ba bžin ža gon zí'gako'-ne'.

Naken ža wchi'a ḻažo'o benne' gat ka'.

Yebi'o chegak wen žin chio' ka', benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlazo' Le', benne' ka' zej nake' chezo',

benne' ka' wdápegake' Lo' ba la'ne,

benne' gax̱jw ka', na' benne' zaka' ka'.

Ba bžin ža wžía yi'o benne' ka' bchínnjgake' yežlyó.

19 Naž byaljw yodo' che Dios da' žen' ya'abá, ga na' nḻa' ḻaw kak la'y gan yo'o diža' da' ẕka'n chawen', dan' ben Dios. Wyép yes yežlyó, na' benle žax̱to' ẕen, na' wnné wzió'. Wẕó' yežlyón', na' wžé' yej nis ži'a.

12

To no'le, na' to bele ẕen sniaḻe'e

1 Naž bḻa' ḻaw to da' ẕen da' nak bian' ḻo ya'abá che Dios. Bḻa' ḻaw to no'le nakwe' da' naken ka wbíž, na' zoa ẕan ni'e da' naken ka byo'. Žia yichje' to da' naken oro gan žiagak chežinno da' ka' zej naken ka belj baní' ka'. 2 No'len' za' galj bi' že'n chie', na' ẕbéžyi'e dan' ẕdia' ḻi'e, na' ẕzáka'ḻi'e dan' žalj to x̱kwide' chie'. 3 Naž bḻa' ḻaw yetó da' nak bian' ḻo ya'abá che Dios. Bḻa' ḻaw to bele ẕen sniaḻe'e, bia ẕnna'ba' x̱na gole, na' žiagak gaže yichjba', na' chi lozba', na' žia to da' naken oro to to yichjba' ka'. 4 Ḻen x̱banba' wẕobba' to kwe' che chonne kwe' belj ka' zej nḻa' ya'abá, na' bžo'nba' ḻégaken ḻo yežlyó. Wzé bele ẕen sniaḻe'e na' ḻaw no'len' ba žalj x̱kwide' chie', na' wzoaba' gawba' x̱kwide' chien' kate' ba naljbe'. 5 No'len' bzoe' to X̱kwide' byodo', Bin' žaḻa' nna bia'be' yógo'te yež ka' ḻen yela' wak ẕen. Dios ḻa' bkwastie' X̱kwiden' che no'len', na' bchise'-be' gan zoakze' Ḻe', ḻo latje blon' gan ži'e ẕnna bi'e. 6 Bẕonnj no'len', na' wyeje' ḻo latje dach, gan ba bkwez Dios to latje che no'len'. Wáwgake' ḻe' ga na' chežinno gaywá' chonnḻalj ža ka'.

7 Wdé gokgak da' ki, na' gokḻe'e wdiḻe ḻo ya'abá che Dios. Migel, wbás blo che ya'abá ḻen wbás ka' žónḻengake' ḻe' tẕen, beldíḻ-ḻene' bele ẕen sniaḻe'e na', na' beldiḻe bele ẕen na', na' wbás x̱iwe' ka' žónḻengaken ḻeba' tẕen, 8 san bi be wẕéke'lba' ḻo wdiḻen'. Che ḻen biž bžéḻgekle latje chégaken ya'abá che Dios. 9 Ka' goken, belžo'ne' bele ẕen sniaḻe'e na' na'le, belen' wzoaba' ža ni'te, na' nzin' Da' X̱iwe', na' Satanás, dan' žon ḻáže'len yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. Belžo'ne' da' x̱iwe' ḻo yežlyó nga, tẕen ḻen wbás x̱iwe' ka', be' ka' žónḻengaken da' x̱iwen' tẕen.

10 Naž benla' chi'i to benne' wnníe' zižje ya'abá che Dios, na' wnné':

Na'a ba bžin ža ḻa' ḻaw yeḻa' žeslá da' ben Dios,

na' yeḻa' wak chie', na' yeḻa' wnná bia' chie',

na' ḻezka' yeḻa' wnná bia' che Benne' Criston',

dan' ba bžó'ngake' da' x̱iwe' na'le,

dan' besbagan' lježžo ka' ẕia dot ža dot yele,

dan' benen ḻaw Dios chežo.

11 Bežojgak lježžo ka' chawe', dan' bkóngekle' žin x̱chen Bennen' nake' Ẕíla'do' che Dios,

na' dan' bkóngekle' žin x̱tiža' Dios da' bcháḻjgaken'.

Bi be' ḻáže'gake' yeḻa' nban chégake', san gótgake'.

12 Che ḻen gak yeḻa' žebél ya'abá che Dios.

¡Le yebél ḻe'e, zoale ga na'!

Da' nyáche'ḻe'e gaken chele ḻe'e zoale yežlyó, na' ḻo nisdo', dan' ba betj da' x̱iwe', na' bḻan' gan zoale.

Ẕža'ḻe'e da' x̱iwen' dan' nnezlen yetó chí'ido'ze de latje chen.

13 Katen' gókbe'ele bele ẕen sniaḻe'e na' ba bžó'ngake'-ba' ḻo yežlyó, naž wžía ḻáže'ba' no'len' bzoe' X̱kwide' byodo' chien'. 14 Naž Dios bneẕjwe' no'len' chope x̱il bsia ži'a nich gak ḻe' ḻo be'ze, na' wkwase' gan zoa bele ẕen sniaḻe'e na', nich žine' latje chie' ḻo latje dach. Wáwgake' ḻe' ga na' chonne yiz yo'o gachje ka'. 15 Naž bele ẕen sniaḻe'e na' beyebba' nis zil zaka' x̱kóže'le', da' goken ka to nis yegw, na' gónelba' wa'ten no'len'. 16 Naž yežlyó gókḻenen no'len', na' wyaljw ḻo yo, na' we'jen nis yegon' dan' beyéb bele ẕen sniaḻe'e na'. 17 Naž bele ẕen sniaḻe'e na' bžá'aḻe'eba' no'len', na' wyejba', na' bejtíḻ-ḻenba' ẕa'sóe' ka' zej nga'ne', benne' ka' žóngake' kan nak da' wnná Dios, na' dot ḻáze'gake' žóngake' kan ẕnna x̱tiža' Jesús, Benne' Criston'.

13

Chope bia snia

1 Wzía' neda' ḻo yox̱ žoa'a nisdo', na' bḻe'ela' to bia snia, bia žiagak gaže yichjba', na' chi lozba', na' ẕbenba' ẕžojba' ḻo nisdon'. Žiagak chi da' naken oro ḻo yichjba' ka'. To to lozba' žia to da' naken oro, na' to to ḻo x̱gaba' ka' nyejw to la da' naken x̱iwe' dan' bi de Dios chawe'. 2 Bia snia na' bḻe'ela' ẕnna'ba' kan ẕnna' bežto', na' nak ní'aba' kan nak ni'a oso, na' žoá'aba' naken kan nak žoa'a beže yix̱e'. Bele ẕen sniaḻe'e na' bdeba' yeḻa' wak cheba' ḻo na' bia snia ni tẕen ḻen latje cheba' gan ẕnna bia'ba', na' ḻezka' yeḻa' wnná bia' ẕen cheba'. 3 Žia we' to yichj bia snia na', da' naken da' goten leba', san beyák wen', na' bebángekle yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' bénḻengake' bia snia na' tẕen. 4 Ḻezka' bka'n ẕéngake' bele ẕen sniaḻe'e na' dan' bdeba' yeḻa' wnná bia' cheba' ḻo na' bia snia na'. Ḻezka' bka'n ẕéngake' bia snia na', na' wnnágake': “¿Noẕkze benne' nake' ẕen kan nak ẕen bia snia na', na' noẕkze benne' sáke'le' tíḻ-ḻene'-ba'?”

5 Ḻezka' bia snia na' wẕí' ḻo na'ba' ẕchaḻjba' da' ẕka'n ẕen kwinba', na' diža' x̱iwe' da' ẕnneba' che Dios. Chope-yon byo' gota' ḻo na'ba' yeḻa' wnná bia' na'. 6 Wzó ḻawba' ẕnneba' che Dios, na' wnné zi'ba' che La Dios, na' che latje la'y chie', na' chegak benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios. 7 Ḻezka' wẕí' ḻo na'ba' tíḻ-ḻenba' benne' ka' zej nake' che Dios, na' zejte wléj wchochjba' ḻégake'. Ḻezka' wẕí' ḻo na'ba' nna bia'ba' yógo'te benách zi'to', benách ka' nníta'gake' yógo'te yež ka', na' yógo'te benách ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble ka', na' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga. 8 Yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga bka'n ẕéngake' bia snia na', benne' ka' bi zej nyejw lágake' ḻe'e yiche che yeḻa' nban, yichen' bzoj Bennen' nake' Ẕíla'do' che Dios katen' bi na' gata' yežlyó nga, na' wnnakze Dios gat Bennen' nake' Ẕíla'do' ni'a chegak benách chie' ka'.

9 Cha' zoa no benne' ženle', žaḻa' wzé nage'.

10 Benne' ka' Dios wnnakze' žéjgake' do ya,

žaḻa' žéjgake' do ya,

na' benne' ka' Dios wnnakze' gátgake' ḻo ya ntoche',

ḻo ya ntoche' gátgake'.

Che ḻen, benne' ka' zej nake' che Dios žaḻa' kwez ẕen ḻáže'gake' na' chejḻé'gake' chie' Ḻe'.

11 Wdé na' bḻe'ela' yetó bia snia, bian' bžojba' ḻo yo. Žiagak chope lozba' kan zej nak loz ẕila', na' ẕchaḻjba' kan ẕchaḻj bele ẕen sniaḻe'e na'. 12 Bia snia ni wẕí' ḻo na'ba' dot yeḻa' wnná bia' che bia snia nežwn', katen' zóaḻenba' ḻeba'. Bia snia bežopen' žonba' ga ẕka'n ẕengak yógo'te benách ka' nníta'gake' yežlyó nga bia snia nežwn', bian' beyák wen' da' goten leba'. 13 Ḻezka' bia bežopen' žonba' da' ka' zej nak bian' na' zejte žonba' ga žetj yi' da' zan' ya'abá, na' ẕyinnjen ḻo yo ḻawgak yógo'te benách ka'. 14 Žon ḻáze'lba' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga ḻen da' ka' zej nak bian' dan' nzi' ḻo na'ba' žonba' ḻaw bia snia nežwn'. Gožba' benách ka' nníta'gake' yežlyó nga góngake' to lo'a bia snia na', bian' gok we' ḻo ya ntoche', na' zoaba' nbanba'. 15 Nzi' ḻo na'ba' žonba' ga soa nban lo'a bia snia nežwn', na' gak wchaḻjen, na' gonen ga gatgak yógo'te benne' ka' bi wká'n ẕéngaken'. 16 Benba' ga wdá' yógo'te benách ka' to da' nak bian' zej nake' toze ḻen leba', benne' gax̱jw ka', na' benne' zaka' ka', benne' wnni'a ka', na' benne' yache' ka', benne' ka' bi zej ndo'e, na' benne' ndo'w ka'. Bda'ba' da' nak bian' ḻo ná'gake' ḻi ža o ḻo x̱gágake'. 17 Bi gok nitó benne' bi da' ga'we' o bi da' gote'e cha' bi de'e da' nak bian', o cha' bi de'e la bia snia na', o kan nbab laba'. 18 Na'a žaḻa' gata' chio' yeḻa' žejní'il. No benne' nape' yeḻa' žejní'il žaḻa' wlabe' kan nbab la bia snia na', da' naken tḻebe kan nbab la benne', na' kan nbab laba' naken x̱ope gaywá' chonnḻalj x̱ope.

14

Da' žoḻgak to gaywá' tape yon mil benne' byo

1 Wdé na' bwia', na' bḻe'ela' Bennen' nake' Ẕíla'do', na' zie' ḻaw ya'adon' da' nzin' Sión. Žónḻengak to gaywá' tape yon mil benne' byo ka' Ḻe' tẕen, na' nyejw ḻe'e x̱gágake' La Bennen' nake' Ẕíla'do', na' ḻezka' La X̱e'. 2 Naž benla' to da' ẕgo'on žax̱to' ya'abá che Dios, da' ẕnne zižjen kan ẕnne to yegw ẕen o kan ẕnne wzió'. Benla' da' ženle kate' no benne' žinne' to da' žoḻen da' žian do zan. 3 Žóḻgake' to da' kobe, na' nníta'gake' ḻaw latje blon', na' ḻezka' ḻaw gan zej nnita' tape benne' ban ka' ḻen benne' gole ka'. Bi gak nitó benne' goḻe' da' žoḻgak benne' ki, san ḻégakze to gaywá' tape yon mil benne' byo ka', benne' ka' Benne' Criston' beya'we' ladjw benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 4 Benne' byo ka' zej nake' ḻi ḻaže' dan' bi wnníta'ḻengake' no no'le, na' zej nake' benne' kwíde'ze. Žjákḻene' Bennen' nake' Ẕíla'do' gáte'teze gan zeje'. Benne' Cristo na'kze beya'we' ḻégake' ládjwgak benách ka', na' zej nake' benne' nežw ka' bde kwíngake' ḻo na' Dios, na' ḻo na' Bennen' nake' Ẕíla'do'. 5 Batkle ben ḻáže'gake', na' bi gak nitó benne' bi da' nnie' chégake' gan nníta'gake' ḻaw latje blon' gan že' Dios.

Da' bchaḻjgak chonne wbás che ya'abá

6 Naž bḻe'ela' yetó wbás che ya'abá, na' wdíe' ḻo be'ze ẕan ya'abá, na' noe'e diža' chawen' da' zoan to chi'ize nich wzenlen' benách ka' nníta'gake' dot yežlyó nga, benne' ka' zej nbabe' yógo'te yež ka', na' yógo'te benách zi'to' ka', na' yógo'te benne' ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble ka', na' benne' yógo'te yežlyó ka'. 7 Wnné zižje wbasen', na' wnné':

Le žebe Dios, na' le goḻ da' ẕka'n ẕen Ḻe',

dan' za' wchi'a ḻaže'e benách ka'.

¡Le wká'n ẕen Dios! Ḻekze' bene' ya'abá, na' yežlyó,

na' nisdo', na' gan žal nis.

8 Yetó wbás che ya'abá bejnawe' wbás nežwn' che ya'abá, na' wnné': “Ba beyóž che yež Babilonia. Ba beyóž che yež ẕen na'. Ka' goken chen dan' bengak benne' ka' nníta'gake' ḻo yežen' ga wẕí' ḻo na'gak benne' yógo'te yež ka' góngake' kan zej nak da' sban da' ẕdan ḻáže'gake'.”

9 Yetó wbás che ya'abá bejnawe' wbás bežopen' che ya'abá, na' wnníe' zižje, na' wnné': “Cha' no benne' wká'n ẕene' bia snia, na' ló'aba', na' cha' we'e latje ta' x̱ge' o ḻo ne'e dan' nak bia' nake' toze ḻen leba', 10 Dios wsaka' zi'e ḻe' ḻo yeḻa' ẕža'a chie'. Sáka'ḻe'e bennen' ḻo yi', na' ḻo dan' ẕzeyḻe'en, ḻawgak wbás che ya'abá ka', na' ḻaw Bennen' nake' Ẕíla'do'. 11 Kwénteze žen che yin' gan sáka'gak benne' ka'. Dot ža dot yele sáka'gak benne' ka' bka'n ẕéngake' bia snia na', na' ló'aba', na' batkle gata' latje yezí' ḻáže'gake', na' bi yezí' ḻáže'gak benne' ka' bé'gake' latje ta' laba' ḻégake'. 12 Che ḻen žaḻa' kwez ẕen ḻáže'gak benne' ka' zej nake' che Dios, na' góngake' kan wnnakze' Ḻe', benne' ka' žejḻé'gake' che Jesusen'.”

13 Naž benla' chi'i to benne' ẕchaḻje' ya'abá che Dios, na' gože' neda', na' wnné': “Bzoj da' ni ḻe'e yiche: ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' gátgake' na'a so ḻaw, benne' ka' žejḻé'gake' che X̱anžon'.”

Dios Be' La'y wnné': “Ka'kze gaken. Yezí' ḻáže'gake' ḻo žin da' žóngake', na' gata' yeḻa' žebél chégake' da' naken tḻebe ḻen da' béngake'.”

Žezí'gake' linn che yežlyó

14 Naž bwia', na' bḻe'ela' to bejw ya'abá da' naken ẕíla'do'ze, na' ḻo bejw na' že' to Benne' ẕnne'e kan ẕnna' Bennen' Golje' Benách, na' žia to da' naken oro yichje', na' ḻo ne'e nox̱e' to ya ntoche'. 15 Bžoj to wbás che ya'abá ḻo yodo', na' wnníe' zižje, na' gože' Bennen' ži'e ḻo bejwn', na' wnné': “Bkonle žin ya ntoche' chio', na' bchog bisto ẕoa' stribe dan' ba bžin ža chogon'. Ba nbiž bisto chen, da' ka' zej den yežlyó.”

16 Naž Bennen' ži'e ḻo bejwn' bkonle' žin ya ntochen' dot yežlyó, na' bchoge' da' bḻan' ḻo yo.

17 Naž bžoj yetó wbás che ya'abá ḻo yodon' da' žen' ya'abá che Dios. Ḻezka' noe'e to ya ntoche'. 18 Bžoj yetó wbás che ya'abá žoa'a bkogen', na' nzi' ḻo ne'e wkonle' žin yi', na' wnníe' zižje, na' bḻiže' wbás nežwn' che ya'abá, wbasen' noe'e ya ntochen', na' wnné': “Bkonle žin ya ntoche' chion', na' btob da' želbía lba uba ka', da' zej žen' yežlyó, dan' ba na da' želbía lba uba ka'.”

19 Naž wbás ni che ya'abá bkonle' žin ya ntochen' dot yežlyó, na' btobe' da' želbía lba uba ka', da' zej žen' yežlyó, na' bejžo'nen' to ḻo bloj ẕen gan ẕzi x̱is uba. Da' ni ẕḻoe'elen kan gon Dios, wsaka' zi'e benách ka' nníta'gake' yežlyó nga. 20 Bleje' da' želbía lba uba ka' ḻo blojen', da' zoan žoa'a yež na'le, na' ḻo blojen' bžoj žen, da' wyepen ga bžinten žoá'agak bia ka', na' wdé žen na' dot gan gak sa'žo gaže ža.

15

Gaže yižwé' ka' da' zej nwa' gaže wbás che ya'abá

1 Bḻe'ela' yetó da' ẕen ya'abá che Dios da' nak bian', da' žonen ga žebanlžo. Bžojgak gaže wbás che ya'abá, na' zej nox̱e' gaže yižwé' ka' da' ze ḻáwtegaken, da' ka' Dios wkonle' žin nich yeyóž wsaka' zi'e benách ka' nníta'gake' yežlyó nga.

2 Ḻezka' bḻe'ela' to da' naken ka to nisdo' da' žepen yes baní' ka yej jese da' yo'on yi'. Benne' ka', benne' belágake' ḻo na' bia snia, na' ḻo na' ló'aba', na' bi wẕí'gake' laba', zégake' ḻawle da' naken ka to nisdo', na' zej nox̱e' da' ka' ẕgóḻgake', da' ka' bneẕjw Dios ḻégake'. 3 Žóḻgake' da' beḻ Moisés, bennen' goke' wen žin che Dios ža ni'te, na' naken da' žóḻgake' che Bennen' nake' Ẕíla'do'. Wnnágake':

Le', X̱anto' Dios, napkzo' dot yeḻa' wak.

Ẕenḻe'e zej nak yógo'te da' beno',

da' ka' žóngaken ga žebanlto'.

Ẕnna bi'o Le' yógo'te yež ka'.

Dot chawe', na' ḻi ḻaže' naken da' žono'.

4 ¿Zoa no benne' bi žebe' Le', X̱anto'?

¿Zoa no benne' bi wká'n ẕene' Le'?

Tozo' Le' nako' la'y.

Ḻa'gak benách yógo'te yež ka' gan zo',

na' wká'n ẕéngake' Le'

dan' ẕḻé'egekle' nak chawe' yógo'te da' žono'.

5 Wdé gok da' ni, bwia', na' bḻe'ela' byaljw yodon' da' žen' ya'abá che Dios gan de latje la'y da' nak bian' Dios zóaḻene' benách chie' ka'. 6 Gaže wbás che ya'abá bžójgake' ḻo latje la'y na', na' zej nox̱e' gaže yižwé' ka'. Zej nakwe' laže' da' záka'ḻe'en, na' žákti'ten, na' zej nžej bayw ka' da' zej naken ya oro lchó'gake'. 7 Naž to benne' ladjw tape benne' ban ka' bneẕjwe' che chegak gaže wbás che ya'abá ka' gaže ẕíga'do' da' zej naken ya oro, na' zej nžan' da' ẕḻoe'elen yeḻa' ẕža'a che Dios, Bennen' zoakze'. 8 Ḻo latje la'y na' wžé' žen che yi', dan' zej že' yeḻa' baní', na' yeḻa' wak ẕen che Dios ga na'. Bi gak nitó benne' choe'e ḻo latje la'y na' kate' téžegak gaže yižwé' ka' da' zej nwa' gaže wbás che ya'abá ka'.

16

Ẕíga'do' ka' da' ẕḻoé'egeklen yeḻa' ẕža'a che Dios

1 Naž benla' chi'i to benne' wnníe' zižje ḻo latje la'y na', na' gože' gaže wbás che ya'abá ka', na' wnné': “Le chej, na' le chejḻalje gaže ẕíga'do' ka' ḻo yežlyó, da' ka' zej nžan' da' ẕḻoe'elen yeḻa' ẕža'a che Dios.”

2 Wyéj wbás nežw che ya'abá, na' bejḻalje' da' nžan' ẕíga'don' da' noe'e ḻo yežlyó. Da' nžan' ẕíga'don' benen ga wžía we' da' ẕlaḻe'en ḻo beḻa' žen chegak benne' ka' zej de'e da' nak bia' zej nake' toze ḻen bia snia na', na' ḻezka' ḻo beḻa' žen chegak benne' ka' ẕka'n ẕéngake' ló'aba'.

3 Naž wyéj wbás bežope' che ya'abá, na' bejḻalje' da' nža' ẕíga'don' da' noe'e ḻo nisdo', na' nisen' beyaken žen kan nak žen che to benne' gat, na' gotgak yógo'te da' ka' zej yo'on ḻo nisdon'.

4 Wyéj wbás beyonne' che ya'abá, na' bejḻalje' da' nža' ẕíga'don' da' noe'e gan zej de yegw ka', na' gan žal nis, na' yógo'te nis ka' beyákgaken žen. 5 Naž benla' ẕchaḻj wbás che ya'abán', wbasen' nzi' ḻo ne'e ẕkonle' žin nis, na' wnné': “X̱anto' Dios La'y. Zoakzo', na' wzoakzo'. Chawe' nako' dan' ẕchogo' chegak benách sáka'gake' ki, 6 dan' bláljgake' žen chegak benne' ka' zej nake' chio' Le', na' žen chegak benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wlazo' Le'. Na'a, žono' Le' ga yé'jgake' žen dan' ki žaḻa' gaken chégake'.”

7 Naž benla' bchaḻj to benne' wzóe' žoa'a bkogen' da' žen' ya'abá che Dios, na' wnné': “Ka'kze gaken, X̱anto' Dios, napkzo' dot yeḻa' wnná bia'. Dot da' li, na' chawe' nak kan ẕchogo' chegak benách sáka'gake'.”

8 Wyéj wbás bedape' che ya'abá, na' bejḻalje' da' nža' ẕíga'don' da' noe'e ḻo wbíž, na' Dios bi'e wbižen' latje bzeyḻe'en benne' ka' ḻen yi' chen. 9 Wyeygak yógo'te benách ka' dan' bzey wbíž ḻégake', san bi beyát ḻáže'gake', na' bi bka'n ẕéngake' Dios. Wnné zí'gake' che Dios, Bennen' yo'o ḻo na'kze' seḻe'e da' ki da' žsaka' zí'gaken benách ka'.

10 Wyéj wbás gayo' che ya'abá, na' bejḻalje' da' nža' ẕíga'don' da' noe'e ḻo latje che bia snia gan ẕnna bia'ba', na' wžé' choḻ ga na'. Naž, benách ka' bdáwya'agake' lóže'gake' dan' wẕáka'ḻe'egake', 11 san bi beyát ḻáže'gake' nich biž góngake' da' ẕia da' žóngake'. Wnné zí'gake' che Dios, Bennen' zoe' ya'abá dan' ẕzáka'ḻe'egake' ni'a che wen' da' žíagake'.

12 Wyéj wbás x̱ope che ya'abá, na' bejḻalje' da' nža' ẕíga'don' da' noe'e ḻo yegw ẕen da' nzin' Eufrates, na' bebíž nis yegon' nich yaljw nez gan tegak benne' wnná bia' ka' žójgake' zaka' gan ẕḻa' wbíž.

13 Naž bḻe'ela' bele ẕen sniaḻe'e na', na' bia snia na', na' bennen' ẕchaḻje' ḻo wlázgakba', na' bžojgak chonne be' x̱iwe' ḻo žoá'agakba', da' ka' ẕžia yí'gaken benách ka', na' ẕnná'gaken kan ẕnna'gak blož ka'. 14 Chonne be' ki zej naken be' ka' che da' x̱iwe', be' ka' žóngaken da' zej nak bian' da' góngaken ga yebángekle benách ka'. Yjak be' x̱iwe' ka' dot yežlyó nga, na' bejtóbgaken benne' wnná bia' ka' nich chjake' ḻo wdiḻen' da' gaken ḻo ža ẕen che Dios, Bennen' napkze' dot yeḻa' wnná bia'. 15 Ki wnná Dios: “Le wia nga. Ḻa'a neda' choḻze kan ẕḻa' to benne' wbán. Ba nez ẕen gaken che no benne' nake' ban ḻaže', na' žape chi'e da' nakwe', nich bi gon byenen te' gal yidze', na' bi yedoe'ele' ḻawgak benách ka'.” 16 Be' x̱iwe' ka' betóbgaken benne' wnná bia' ka', na' bdóbgake' to latje da' nzin' ḻen diža' hebreo: Armajedón.

17 Wyéj wbás gaže' che ya'abá, na' bejḻalje' da' nža' ẕíga'don' da' noe'e ḻo be'ze, na' to benne' wnníe' zižje ḻo latje la'y da' žen' ya'abá che Dios gan de latje blon', na' wnné': “Ba naken.”

18 Naž wyép yes, na' gokḻe'e žax̱to', na' wnné wzió'. Wẕó' yežlyó, da' wẕo'žen ka ba wẕó' kate' ne zej nnita' benách ka' ḻo yežlyó nga. 19 Yež ẕen na' bžojen chonne kwe'le, na' wẕía yi'gak yež ka' zej žen' dot yežlyó nga. Dios bejsá' ḻaže'e che da' ẕia da' bengak benách ka' nníta'gake' ḻo yež ẕen na' da' nzin' Babilonia, na' ḻo yeḻa' ẕža'a chie' bsaka' zi'e benne' ka' nníta'gake' yežen'. 20 Belgache' yežlyodo' ka' da' zej žen' gachje ḻawle nisdo', na' biž wže'gak ya'a ka'. 21 Ḻezka' byinnj yej nis ži'a, da' zan' ya'abá, na' bex̱jwn ḻo yichjgak benách ka', na' yej nisen' nále'len ka to gaywá' ya to ton. Yógo'te benách ka' wnné zí'gake' che Dios ni'a che yej nisen', dan' bsaka' zi'ḻe'en ḻégake'.

17

Dios ẕchoge' che yež ẕen kwia yin'

1 Naž bḻa' to wbás che ya'abá gan zoa', wbasen' nbabe' gaže wbás ka' biá'gake' gaže ẕíga'do' ka' da' zej naken ya oro. Bcháḻjḻene' neda', na' wnné': “Da nga, na' wḻoe'ela' le' kan gon Dios, wchinnje' yež ẕen na' da' naken ka to no'le ḻe'e, na' žen' ḻo nisdo' ka'. 2 Benne' wnná bia' ka', benne' ka' bénḻengake' no'len' da' sban, na' benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, wzóžgekle' ni'a che da' sban da' žon no'len'.”

3 Naž yetó da' bḻoe'el Dios Be' La'y neda'; wbás che ya'abán' bchi'e neda' to latje dach, na' bḻe'ela' to no'le, na' to bia snia, na' no'len' žie'-ba'. Bia snia na' ẕnna'ba' x̱naḻe'e. Žiagak gaže yichjba', na' chi lozba', na' zej da'ba' diža' ka' da' žon dítjgeklen Dios. 4 No'len' žie'-ba' nakwe' laže' x̱na, na' laže' x̱naḻe'e. Žiagak da' x̱tan ka' ḻe' da' zej naken ya oro, na' yej zaka' ka', na' bga ka'. Ḻo ne'e nox̱e' to ẕíga'do' da' naken ya oro, dan' nžan' da' sban che da' sban da' žone'. 5 Ḻo x̱ge' zej nyejw kan lie', da' ka' ẕḻoé'egeklen to da' ngache', na' ki zej naken: “Yež Babilonia, Yež Blo” na' “X̱na'gak No'le Ḻe'e Ka'” na' “X̱na' Da' Sban Da' Den Yežlyó.” 6 Gókbe'ela' nzožle no'len' dan' bene' ga bḻalj žen chegak benne' ka' zej nake' che Dios, na' žen chegak benne' ka' betgak benách ka' ḻégake' dan' bzoa lígake' che Jesusen'.

Kate' bḻe'ela' no'len', bebánḻe'ela'. 7 Wbás che ya'abán' gože' neda', na' wnné': “¿Biẕ chen' žebanlo'? Wzejni'ila' le' da' ngache', dan' ẕḻoe'el no'len', na' dan' ẕḻoe'el bia snia na' žie'-ba', bian' žiagak gaže yichjba', na' chi lozba'. 8 Bia snia na' dan' bḻe'elo' wzoaba' zga'ale san bi zoaba' na'a, na' za' žojba' latje choḻ che benne' gat ka', na' chejba' gan kwia yi'ba' to chi'ize. Benne' ka' nníta'gake' yežlyó, na' bi zej nyejw lágake' ḻe'e yiche che yeḻa' nban da' bzoj Dios ža ni'te katen' bi na' gone' yežlyó, yebángekle' katen' ḻé'egekle' yebán bia snia na', bian' wzoaba' zga'ale san bi zoaba' na'a. 9 Da' ni naken to da' wzejni'ilen no benne' gak chejni'ilen': Gaže yichjba' ka' zejḻásgaken gaže ya'ado' gan že' no'len'. 10 Ḻezka', gaže yichjba' ka' zejḻásgaken gaže benne' wnná bia'. Gayo' benne' ka' ba wdé chégake'. Toe' ne ẕnna bi'e na'a, na' yetóe' bi na' ḻe'e, san kate' yide', na' nna bi'e to chí'ido'ze. 11 Bia snia na', bian' wzoaba' san bi zoaba' na'a, zejḻasba' kan nak benne' x̱ono', benne' nna bi'e. Gónḻene' benne' gaže ka' tẕen, na' te na' kwia yi'e to chi'ize. 12 Chi lozba' ka' da' bḻe'elo' zejḻásgaken chi benne' wnná bia'. Bi na' sí'gake' yeḻa' wnná bia', san sí'gaken' to chí'ido'ze, na' nna biá'gake' tẕen ḻen bia snia na'. 13 Chi benne' ka', toze gákgake', na' wdégake' yeḻa' wnná bia' chégake' ḻen da' nzi' ḻo ná'gake', ḻo na' bia snia na'. 14 Tíḻ-ḻengake' Bennen' nake' Ẕíla'do', san Ḻe' wléj wchochje' ḻégake' dan' nake' X̱angak yógo'te benne' ka' zej nake' x̱angak benách ka', na' ẕnna bi'e yógo'te benne' wnná bia' ka'. Benne' ka' bḻiž Dios ḻégake', na' wžíe' ḻégake', chjákḻengake' Ḻe', na' to chi'ize gónḻengake' Ḻe' tẕen.”

15 Wbás che ya'abán' ḻezka' gože' neda', na' wnné': “Nisdo' ka' da' bḻe'elo' gan že' no'le ḻe'e na', zejḻásgaken benách yež ka', na' benách zi'to' ka', na' benách ka' ẕcháḻjgake' diža' yoble ka', na' benách ka' nníta'gake' yógo'te yežlyó ka'. 16 Chi loz bia snia na' da' ka' bḻe'elo' zejḻásgaken chi benne' wnná bia' ka', benne' ka' bi dégake' chawe' no'le ḻe'e na', na' wká'ngake' ḻe' ka'ze, na' gal yidze'. Da' góngake' chie' naken ka gáwgake' beḻa' žen chie', na' wzéygake' ḻe' ḻo yi'. 17 Dios wzóe' ḻo yichj ḻáẕdo'gak chi benne' ka' da' gonen ga góngake' ka žénekzele' Ḻe', na' góngake' toze diža' wdégake' yeḻa' wnná bia' chégake' ḻo na' bia snia na', na ki gak kan ẕnna x̱tiža' Dios. 18 No'len' bḻe'elo' zejḻase' yež ẕen na' da' ẕnna bian' benne' ka' ẕnna biá'gake' yežlyó nga.”

18

Ẕbia yi' yež Babilonia

1 Wdé na' bḻe'ela' betj yetó wbás che ya'abá, wbasen' bžoje' ya'abá che Dios, na' nzi' ḻo ne'e yeḻa' wnná bia' ẕen, na' wyép yes baní' ḻo yežlyó ni'a che yeḻa' ẕen che wbasen'. 2 Wbás che ya'abán' wnníe' zižje, na' wnné':

Ba wžía yi'. Ba wžía yi' Babilonia, yež ẕen na'.

Ba beyaken latje che da' x̱iwe', na' chegak be' x̱iwe' ka'.

Byinne sníaḻe'e ka' ḻen byinne sban ka', ba béngakba' x̱ó'ngakba' ga na'.

3 Ka' goken ni'a che da' bengak benne' ka' che yežen'.

Yógo'te benne' yež yoble ka' béngake' tẕen ḻen ḻégake' da' wzé ḻáže'gake'.

Benne' wnná bia' ka' béngake' tẕen ḻen ḻégake' da' sban.

Yógo'te benne' ža'w žote' ka' gota' yeḻa' wnni'a chégake',

dan' bdan ḻáže'gak benne' wláž ka' da' záka'ḻe'en.

4 Naž benla' ẕchaḻj yetó benne' zoe' ya'abá che Dios, na' wnné':

Le žoj ḻo yežen', ḻe'e nakle chia' neda',

nich bi gonle doḻa' tẕen ḻen ḻégake',

na' nich bi gak chele da' saka' zi'le tẕen ḻen ḻégake'.

5 Nyanḻe'e doḻa' da' zej nbage'e, na' ba néntelen ya'abá,

san Dios žejsá' ḻaže'e da' kegle da' béngake'.

6 Le yebí'i chégake' kan béngake' chele.

Le yebí'i chégake' chope kwe' ka da' béngake'.

Le yebí'i chégake' chope kwe' ka da' ẕia da' béngake' chele.

7 Le gon ga sáka'ḻe'egake', na' kwež nyáche'gake'

kan zej nak yeḻa' ba la'ne, na' yeḻa' ẕen da' bka'n kwíngake'.

Wzá' ḻáže'gake', na' wnnágake':

“Že'to' nga, na' ẕnna bia'to'.

Bi nakto' wzebe, na' batkle kwež nyáche'to'.”

8 Che ḻen, to žaze žingak da' ka' wsaka' zí'gaken ḻégake',

yeḻa' got, na' yeḻa' ẕbeže nyache', na' yeḻa' ẕdon.

Chéygake' ḻo yi'.

X̱anžo Dios, Bennen' bchoge' chégake' ki, napkze' dot yeḻa' wak ẕen.

9 Naž wnné': “Kwežgak benne' ka' ẕnna biá'gake' yežlyó nga, benne' ka' béngake' da' kegle tẕen ḻen ḻégake', na' bebéḻengekle' da' zej naken chégake', na' kwež nyáche'gake' katen' ḻé'egekle' žen che yež ẕen na' da' žeyen. 10 Zí'to'le yelnnite'e dan' ẕžébegake' da' wsaka' zi' Dios benne' yežen', na' nnágake':

Da' nyáche'ḻe'e žaken che Babilonia, yež ẕen nga.

Gokḻe'e Babilonia yež blo, na' to žaze bžia yin'.

11 ’Ḻezka' kwežgak benne' ža'w žote' ka', benne' ka' nníta'gake' yežlyó nga, na' kwež nyáche'gake' ni'a che yežen', dan' biž soa no benne' ga'we' da' góte'gake' ga na'. 12 Biž soa no benne' ga na', benne' ga'we'

da' naken ya oro, na' ya plat,

na' yej zaka' ka', na' bga ka',

na' laže' da' záka'ḻe'en, na' laže' x̱na,

na' laže' cháwe'do', na' laže' x̱naḻe'e,

na' yag da' ẕḻa' ẕix̱,

na' da' naken žit da' záka'ḻe'en,

na' da' naken yag da' záka'ḻe'en,

na' da' naken ya kobre, na' da' naken ya,

na' da' naken yej jese.

13 ’Biž soa no benne' ga na', benne' ga'we'

kanel, na' da' ka' ẕḻa' ẕix̱, na' yale,

na' da' ẕḻa' ẕix̱ che mirra, na' che yeje olíbano,

na' x̱is uba waḻ, na' set ẕix̱,

na' yezje cháwe'do', na' ẕoa' stribe,

na' búrrodo' ka', na' ẕila' ka',

na' bia ka', na' karret ka',

na' benne' wen žin ka', na' yebaḻe benách ka'.

14 ’Benne' ža'w žote' ka' yé'gake' ḻégake', na' nnágake':

Ba begá'a da' ka' wdán ḻáže'le.

Ba wdé chegak yeḻa' wnni'a ka',

na' da' ka' zej naken x̱tan chele,

na' biž si'le da' ka'.

15 ’Kwežgak benne' ža'w žote' ka', benne' ka' gota' chégake' yeḻa' wnni'a dan' béte'gake' ḻo yežen', na' gá'ngake' zí'to'le dan' chébegake' kan gak ẕia da' gaken che yežen', na' kwež nyáche'gake', 16 na' nnágake':

Da' nyáche'ḻe'e žaken che yež ẕen nga.

Goken ka to no'le nakwe' laže' da' záka'ḻe'en,

na' laže' x̱na, na' laže' x̱na gole,

na' wžiagak da' x̱tan ka' chie' da' zej naken

ya oro, na' yej zaka' ka', na' bga ka'.

17 To žaze wžía yi' yeḻa' wnni'a che yež nga.

’Yógo'te benne' x̱an barkw ka', na' benne' ka' žóngake' žin ḻo barkw ka', na' benne' ka' žsá'gake' barkw ka', na' benne' ka' žóngake' žin ḻo nisdo', wzégake' zí'to'le, 18 na' kate' bḻé'egekle' žen che yežen' da' žeyen, na' wžéžegake', na' wnnágake': ¿Biẕ yež yoble goken ẕen kan gok yež ni?

19 ’Bžíagake' bix̱te yo yíchjgake', na' wžéžegake', na' wžéž nyáche'gake', na' wnnágake':

Da' nyáche'ḻe'e žaken che yež ni da' goken ẕen.

Yeḻa' wnni'a che yež ni benen ga gota' yeḻa' wnni'a

chegak yógo'te benne' zej nake' x̱an barkw ḻo nisdo'.

To žaze wžía yi' yež ẕen ni.

20 Le yebél ni'a che da' goken che yež ẕen ni, ḻe'e zoale ya'abá.

Le yebél, ḻe'e nakle che Dios,

na' ḻe'e, benne' wbás chie' ka',

na' ḻe'e, benne' ẕchaḻjle ḻo wlaze' Ḻe'.

Le yebél dan' ba bchog Dios che yež nga kwia yin'

ni'a che da' bsáka'gak benne' yež nga ḻe'e.”

21 Naž to wbás waḻe che ya'abá bchise' to yej ẕen da' žoten, na' bžo'nen' ḻo nisdo', na' wnné':

Ḻa' kikze gaken chio', yež Babilonia,

yež ẕen da' naken yež blo.

Biž ḻe'el nitó benne' le'.

22 Biž yéngekle benách cha' zoa no benne' ḻo yež nga,

nitó benne' žinne' ḻe'e da' žoḻen,

na' nitó benne' ẕkweže' bžejw,

na' nitó benne' ẕkweže' loz bia yix̱e',

na' biž žeḻ-le nitó benne' wen žin ga na',

na' biž yéngekle' žax̱to' da' žon yej da' žoten ga na'.

23 Biž wza'ní' nitó yi' ḻo yežen',

na' bi yéngekle' chi'i no benne' ẕchag ne'e ga na',

na' bi yéngekle' chi'i to x̱kwide' no'le ẕchag na'be'.

Ki gaken ḻa'kze gokle benne' zaka' ka', ḻe'e na' žá'wle, na' žóte'le ḻo yež ni,

na' ben ḻáže'lele benách ka' dot yežlyó nga, ḻen yeḻa' wžá' chele.

24 Naž wnné: “Bḻalj x̱chengak benne' ka' ḻo yež ni, benne' ka' bcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' x̱chengak benne' ka' zej nake' che Dios, na' ḻezka' x̱chengak yógo'te benách ka' wnníta'gake' yežlyó nga, benne' ka' betgak benne' wláž ka' ḻégake'.”

19

1 Wdé na' benla' benne' zan wnnégake' zižje, benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios, na' wnnágake':

¡Ga'n ẕen Dios! ¡Yeḻa' weslá,

na' yeḻa' ẕen, na' yeḻa' wnná bia'

zá'gaken ḻo na' Dios chežo!

2 Kan ẕchi'a ḻaže'e naken dot da' li, na' chawe'.

Ḻe' bchoge' che yežen' kwia yin',

yežen' goken ka to no'le ḻe'e.

Bchoge' chegak benne' ka' che yežen' gátgake',

dan' bžia yí'gake' benách ka' dot yežlyó nga,

ḻen da' ẕia da' béngake'.

Dios bezi'e ḻégake' wzón

dan' bétgake' benne' wen žin chie' ka'.

3 Da' yoble wnnagak benne' zan ka':

¡Ga'n ẕen Dios!

Kwénteze žen gan žey yežen'.

4 Tap žoa benne' gole ka' ḻen tape benne' ban ka' bchag ḻáwgake' ḻo yo, na' bka'n ẕéngake' Dios, gan ži'e ḻo latje blo chien'. Wnnágake': “¡Ka'kze gaken! ¡Ga'n ẕen Dios!”

5 Naž benla' ẕchaḻj to benne' zoe' latje blon', na' wnné':

¡Le wká'n ẕen Dios chežo yógo'tele ḻe'e, žonle x̱chine', ḻe'e na' ẕžébele-ne',

ḻe'e, benne' gax̱jw ka', na' benne' zaka' ka'!

Lni che yeḻa' ẕchag na' che Benne' nake' Ẕíla'do'

6 Ḻezka' benla' to benne' wnníe' zižje, na' benlen kan ženlen kate' ẕchaḻjgak benne' zan, na' kan ženlen gan ẕde to yegw ẕen, o kan ženlen kate' ẕnne wzió', na' wnné':

¡Ga'n ẕen Dios! ¡Ẕzo ḻawe' ẕnna bi'e!

¡Napkze' dot yeḻa' wak ẕen!

7 Žaḻa' yebelžo na' ḻo yeḻa' žebél chežo wká'n ẕenžo-ne'

dan' ba bžin ža lni che yeḻa' ẕchag na' che Bennen' nake' Ẕíla'do'.

Si' ḻo na' Benne' Criston' benne' ka' zej nake' chie'.

Ba ẕbézgake' ka to x̱kwide' no'le wchág ná'ḻenbe' Ḻe'.

8 Dios we'e-be' latje gákwbe' laže' da' záka'ḻe'en, da' naken ẕíla'do'ze, na' žákti'ten.

(Lažen' da' záka'ḻe'en zejḻasen da' naken chawe' da' žongak benne' ka' zej nake' che Dios.)

9 Naž wbás che ya'abán' gože' neda', na' wnné': “Bzoj da' ni ḻe'e yiche: Ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' Dios bḻiže' ḻégake' nich gónḻengake' Ḻe' tẕen lni che yeḻa' ẕchag na' che Bennen' nake' Ẕíla'do'.”

Ḻezka' gože' neda': “Diža' dot da' li da' ni da' ẕchaḻj Dios na'kze.”

10 Bzoa ẕiba' ḻaw wbás che ya'abán' nich wká'n ẕena' ḻe', san ḻe' gože' neda': “Bi gono' ki. Ḻezka' neda' naka' wen žin che Dios kan nako' le', na' kan zej nak lježo', benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' da' naken dot da' li kan nak che Jesusen'. ¡Bka'n ẕen Dios!”

Benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, ẕzoa lígake' che Jesusen'.

Benne' žie' bia chich

11 Naž bḻe'ela' nyaljw ya'abá, na' bḻa' to bia chich, na' Benne' žie'-ba' lie' Benne' Žone' Kan Ẕnne', na' ḻezka' Benne' Ẕnne' Da' Li. Ki lie' dan' ẕchi'a ḻaže'e kan nak da' naken dot da' li, na' ḻezka' cheje' ḻo wdiḻe. 12 Žákti'te yej ḻawe' ka yi', na' da' zan da' naken oro žíagaken yichje'. Da' ḻawe' to da' lie', dan' bi nnezlen nitó benne', san toze' Ḻe' nnezlen'. 13 Nakwe' to laže' da' ne'jen žen, na' ḻezka' lie' Benne' Nake' X̱tiža' Dios. 14 Ni'a ne'e zan zejnáwgake' Ḻe', benne' ka' nníta'gake' ya'abá che Dios, na' žíagake' bia chich ka', na' zej nakwe' laže' da' záka'ḻe'en, dan' naken ẕíla'do'ze, na' dan' bi naken sban. 15 Ẕžoj da' naken ka to ya ntoche' ḻo žoe'e, dan' wkonle' žin nich wsaka' zí'ḻenen' benách yež ka'. Nna bi'e ḻégake' ḻen yeḻa' wak ẕen, na' wsaka' zí'ḻi'e ḻégake', na' gak chégake' kan žak che da' ẕbia lba uba, katen' ẕlejžon. Gone' ga yé'jgake' x̱is uban' da' zejḻasen yeḻa' ẕža'a che Dios, Bennen' napkze' dot yeḻa' wnná bia'. 16 Nyejw kan lie' ḻe'e laže' da' nakwe', na' ḻe'e lsine'e, Benne' Ẕnna Bi'e Benne' Wnná Bia' Ka', na' ḻezka' Benne' Nake' X̱angak Benne' X̱an Ka'.

17 Naž bḻe'ela' to wbás che ya'abá, wbasen' zie' ḻo wbíž, na' wnníe' zižje, na' gože' bia ka' ẕḻágakba' ya'abá, na' wnné': “Le da, le dobe gan gawle ḻo lni ẕen che Dios. 18 Gawle beḻa' chegak benne' wnná bia' ka', na' beḻa' chegak benne' ka' ẕché'gake' benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe, na' beḻa' chegak benne' waḻe ka', na' beḻa' chegak bia ka', na' beḻa' chegak benne' ka' žíagake' ḻégakba', na' beḻa' chegak yógo'te benách ka', benne' ka' bi zej ndo'e, na' benne' ndo'w ka', benne' gax̱jw ka', na' benne' zaka' ka'.”

19 Naž bḻe'ela' bia snia na', na' benne' ka' ẕnna biá'gake' yežlyó nga, na' benne' zanḻe'e ka' chégake', benne' ka' žjake' ḻo wdiḻe. Benne' ka' zej ndobe' nich tíḻ-ḻengake' Bennen' žie' bia chichen', na' ḻen ni'a ne'e zanḻe'e, benne' ka' žónḻengake' Ḻe' tẕen. 20 Blej bchóchgake' bia snia na', na' ḻezka' bennen' bchaḻje' ḻo wlazba', bennen' bene' da' ka' zej nak bia' gan zoaba', na' ben ḻáže'le' benne' ka' bé'gake' latje wdá' ḻégake' da' nak bia' zej nake' toze ḻen leba', na' bka'n ẕéngake' ló'aba'. Bia snia na' ḻen bennen' bchaḻje' ḻo wlazba', belžo'ne' ḻégake' zej nbane' ḻo yi' ẕen gan žey da' ẕzéyḻe'en, dan' nzin' sufr. 21 Bennen' žie' bia chichen' bete' yógo'te benne' ka' bénḻengake' ḻégake' tẕen ḻen da' naken ka to ya ntochen' dan' ẕžojen ḻo žoe'e, na' yógo'te bia ka' ẕḻágakba' ya'abá bdáwgakba' beḻa' žen chégake', na' béljgeklba'.

20

To mil yiz

1 Wdé na' bḻe'ela' žetj to wbás che ya'abá, na' nox̱e' ẕi'n ya che latje choḻ, na' noe'e to do ya waḻe. 2 Wẕene' bele ẕen sniaḻe'e na', belen' wzoaba' ža ni'te, na' leba' da' x̱iwe', na' ḻezka' Satanás, na' bcheje'-ba', na' bka'ne'-ba' nžejba' to mil yiz. 3 Wžo'ne'-ba' latje choḻ che benne' gat ka', na' bsejwe' latjen', na' bde'e to da' nak bian' da' žsejwn latjen' nich biž gon ḻáže'lba' benách yež ka' kate' téžegak to mil yiz ka', na' te na' yeyežba' to chi'ido'.

4 Naž bḻe'ela' latje ka' gan že'gak benne' ka' nzi' ḻo ná'gake' wchi'a ḻáže'gake'. Ḻezka' bḻe'ela' be' ka' gókgakkze benne' chawe' ka', benne' ka' wžoggak yéngake' ḻo na'gak benne' wen da' ẕinnj ka' dan' bzoa ligak benne' chawe' ka' che Jesusen', na' dan' bcháḻjgake' x̱tiža' Dios. Benne' ki bi bka'n ẕéngake' bia snia na', na' ló'aba', na' bi bé'gake' latje wzój ḻo x̱gágake', o ḻo ná'gake' da' nak bian' zej nake' toze ḻen leba'. Bebangak benne' ki ḻo yeḻa' got, na' wnná biá'gake' tẕen ḻen Benne' Criston' to mil yiz ka'. 5 Yezika' benne' gat ka' bi bebángake'. Kate' téžegak to mil yiz ka', naž yebángake'. Yeḻa' yebán ḻo yeḻa' got da' goken ni naken da' gaken da' nežw. 6 Ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' yebángake' ḻo yeḻa' žebán nežw da' gaken, dan' gákgake' che Dios na'kze. Yeḻa' got bežope da' gaken bi be gak gonen chégake', san gákgake' bx̱oz ka' che Dios, na' che Benne' Criston', na' nna biá'gake' tẕen ḻen Ḻe' to mil yiz ka'.

Žlej ẕchóchjgake' da' x̱iwe'

7 Kate' téžegak to mil yiz ka', naž yeséžgake' da' x̱iwe' gan nžejen. 8 Yežój da' x̱iwe', na' gon ḻáže'len benách yež ka' da' zej žen' dap la'ate yežlyó nga. Ḻezka' gon ḻáže'len benách ka' che yež Gog, na' benách ka' che yež Magog, na' wtoben ḻégake' ḻo wdiḻe. Benne' ka' zej nake' benne' zan kan nak yox̱ da' žen' žoa'a to yegw ẕen. 9 Benne' zanḻe'e ka' bžójgake' dot yežlyó nga, na' wnníta'gake' ḻa' ḻí'ale latjen' gan zej nnita' benách ka' zej nake' toze ḻen Benne' Criston', da' naken yežen' da' nži'il Dios. Naž ben Dios ga bex̱jw yi' da' bžojen ya'abá, na' bzeyen ḻégake'. 10 Da' x̱iwe', dan' ben ḻáže'len ḻégake', wžó'ngaken' gan že' yi' ẕen che da' ẕzéyḻe'en, gan ba zoa bia snia na' ḻen bennen' bchaḻje' ḻo wlazba'. Sáka'ḻe'egake' ga na' dot ža dot yele yógo'te yiz ka' da' zá'gaken.

Ẕḻa'gak benách ka' ḻaw Dios gan ži'e ẕchi'a ḻaže'e

11 Naž bḻe'ela' to latje blo da' chich, na' ḻezka' bḻe'ela' Bennen' ži'e ẕchi'a ḻaže'e ḻo latjen'. Gan že' Bennen' wẕía yi'gak yežlyó nga, na' ya'abá, na' biž bežéḻ-le latje chégaken. 12 Ḻezka' bḻe'ela' benne' gat ka', benne' zaka' ka' ḻen benne' gax̱jw ka', na' zégake' ḻaw Dios. Byáljwgak yiche ka', na' byaljw yetó yiche gan zej nyejw lagak benne' ka' zej nape' yeḻa' nban da' zejlí kanne. Dios wchi'a ḻaže'e benne' gat ka' kan zej nak da' ka' zej nyejwn ḻe'e yiche ka', da' ka' béngake'. 13 Bežojgak benne' gat ka' ḻo nisdo', benne' ka' bgáche'gake' ḻo nisdon'. Ḻezka' bežojgak benne' gat ka' ḻo yeḻa' got, na' ḻo latje choḻ, benne' ka' wnníta'gake' ga na', na' Dios wchi'a ḻaže'e to tógake' kan zej nak da' ka' da' béngake'. 14 Naž bžó'ngake' yeḻa' got, na' latje choḻ che benne' gat ka', ḻo latjen' gan že' yi' ẕen da' naken latje che yeḻa' got bežopen'. 15 Benne' ka' bi zej nyejw lágake' ḻe'e yiche ya'abá, benne' ka' bi zej nape' yeḻa' nban da' zejlí kanne, bejcházgake' latjen' gan že' yi' ẕen na'.

21

To ya'abá kobe, na' to yežlyó kobe

1 Wdé na' bḻe'ela' to ya'abá kobe, na' to yežlyó kobe, dan' ba wdé chegak ya'abá na', na' yežlyón', da' ka' wnníta'gaken zgá'alegaken. Biž zej de nisdo' ka'. 2 Neda', Ẕwa, bḻe'ela' yež la'y na', da' naken Jerusalén kobe. Bžojen ya'abá gan zoa Dios, na' betjen ḻo yežlyó, na' zoan lez kan zoa lez to x̱kwide' no'le za' wchág ná'ḻenbe' benne' byo chebe'. 3 Benla' che to benne' ẕchaḻje' ya'abá che Dios, na' wnné': “Le wia nga. Gan zoa Dios zóaḻenen benách ka'. Sóaḻene' ḻégake', na' ḻégake' gákgake' benne' chie' ka'. Dios na'kze sóaḻene' ḻégake', na' gake' Dios chégake'. 4 Dios wẕíe' nis ẕbéžgake' da' žian yej ḻáwgake'. Biž gat nitó benne', na' biž kwež nitóe', na' biž kwež nyache' nitóe', na' biž saka' nitóe', dan' ba wdé chegak da' ka' gókgaken zga'ale.”

5 Naž Bennen' ži'e latje blon' wnné': “Bwia nga. Žekoba' yógo'te.”

Ḻezka' gože' neda': “Bzoj ḻe'e yiche da' ni da' naken dot da' li, na' za' gakkzen.”

6 Naž gože' neda': “Ba nakkzen. Neda' naka' Bennen' zoe' zga'ale', na' ḻezka' Bennen' sóateze' kan nak da' ẕzo ḻawn, na' da' ze ḻawten. No benne' ẕbiḻe', neda' gona' ga ye'je' nisen' da' wneẕjwn yeḻa' nban, na' bi be chiẕjwe'. 7 Benne' ka' sóegekle' ḻo da' žak yežlyó, yógo'te da' ki gáta'gaken chégake'. Neda' gaka' Dios chégake', na' ḻégake' gákgake' ẕi'nkza' ka', 8 san benne' ka' ẕžébegake', na' benne' ka' bi žejḻé'gake' chia' neda', na' benne' ka' bi zej nake' chawe', na' yógo'te benne' wetw benách ka', na' benne' ka' žóngake' da' kegle, na' benne' wžá' ka', na' benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka', na' yógo'te benne' wen ḻaže' ka', ba de latje chégake' ḻo yi' ẕen che da' ẕzéyḻe'en, da' naken yeḻa' got bežopen'.”

Yež Jerusalén kobe

9 Naž to wbás che ya'abá, wbasen' nbábḻene' gaže wbás ka' biá'gake' gaže ẕíga'do' ka' da' nžá'gaken gaže yižwé', da' ka' ze ḻawten, bḻe'e gan zoa'. Gože' neda': “Da nga. Neda' wḻoe'ela' le' x̱kwide' no'len' za' bchag ná'ḻenbe' Bennen' nake' Ẕíla'do'.”

10 Dios Be' La'y wzóaḻene' neda', na' wbás che ya'abán' bchi'e neda' to ḻaw ya'a sibe, na' bḻoe'ele' neda' yež la'y, yež Jerusalén kobe, da' ẕžojen ya'abá gan zoa Dios, na' žetjen yežlyó. 11 Yežen' žákti'ten dan' yeḻa' baní' che Dios zóaḻenen yežen'. Žákti'ten kan žákti'te to yej da' záka'ḻe'en kan nak yej x̱na gole da' nzin' jaspe. Yani'do' nak yežen' kan nak yej jese. 12 Zoa to ze'e žeje, na' sibe, kwe'j x̱kóže'le yežen'. Ḻe'e ze'e na' zej nnita' chežinno gan žo'ogak benách ka'. Žoa'a gan žó'ogake' zej nnita' chežinno wbás che ya'abá, wbás ka' žape chí'igaken'. To to gan žó'ogake' nyejw to to lagak chežinno kwe' ljež ẕa'só Israel. 13 Ḻe'e ze'e da' žen' zaka' gan ẕḻa' wbíž zej nnita' chonne gan žó'ogake', na' zaka' gan za' be' zag zej nnita' yechonne gan žó'ogake', na' zaka' cheḻá'a gan ẕde wbíž byo' zag ka' zej nnita' yechonne gan žó'ogake', na' zaka' gan žen wbíž zej nnita' yechonne gan žó'ogake'. 14 Ẕan ze'e che yežen' zej nnita' chežinno ḻen ze'e, na' ḻé'egaken zej nyejw lagak benne' chežínnote benne' wbás ka' che Bennen' nake' Ẕíla'do'.

15 Wbás che ya'abán', bennen' ẕcháḻjḻene' neda', noe'e to yag wžíx̱ da' naken ya oro nich wžix̱e' kan nak yežen', na' kan zej nak gan žó'ogake', na' kan nak ze'e chen. 16 Yežen', tḻebe zej nak da' tape la'a ka'. Tḻebe nak yeḻa' tonne chen, na' yeḻa' blaga' chen. Ḻen yagen' bžix̱e' kan nak yežen', na' naken kan gak sa'žo dot chežinno ža, na' tḻebe zej nak yeḻa' tonne chen, na' yeḻa' sibe chen, na' yeḻa' blaga' chen. 17 Ḻezka' bžix̱e' yeḻa' žeje che ze'e na', na' naken to gaywá' tape yon žit na' benne'. Wbás che ya'abán' bkonle' žin yag wžíx̱ na' nich bžix̱e' yežen'.

18 Ze'e na' naken yej jaspe, na' yežen' naken ya óroteze, da' naken yani'do' kan nak yej jese. 19 Ḻen ze'e ka' che yežen' zej nzin' da' x̱tan ka' da' zej naken yej ka' da' záka'ḻe'egaken.

Ḻen ze'e nežw naken yej jaspe.

Da' bežopen naken yej safiro.

Da' beyonnen naken yej ágata.

Da' tapen naken yej esmeralda.

20 Da' gayon' naken yej ónise.

Da' x̱open naken yej kornalina.

Da' gažen naken yej crisólito.

Da' x̱onon' naken yej berilo.

Da' gan naken yej topasio.

Da' chin naken yej crisoprasa.

Da' chinéjen naken yej jasinto.

Da' chežinnon naken yej amatista.

21 Da' chežinno ka' da' zej nbagan' gan žó'ogake' zej naken chežinno bga ka'. To to da' ka' gan žó'ogake' nbagan' ḻen toze bga. Nez blo che yežen' naken ya óroteze da' naken yani'do' kan nak yej jese.

22 Bi bḻe'ela' nitó yodo' ḻo yežen' dan' Dios, Bennen' napkze' dot yeḻa' wnná bia', nake' yodo' chen, na' ḻezka' nak Bennen' nake' Ẕíla'do'. 23 Bi žon byenen wza'ni'gak wbíž, na' byo', ḻo yežen' dan' ẕza'ní' yeḻa' baní' che Dios ḻo yežen', na' ḻezka' Benne' nake' Ẕíla'do' ẕza'ni'e ga na'. 24 Benne' wláž ka' che yežen', benne' ka' belágake', tágake' ḻo baní' che yežen', na' žingak benne' ka' ẕnna biá'gake' yežlyó nga, zej noe'e yeḻa' wnni'a chégake' ga na'. 25 Batkle wséjwgake' gan žó'ogake' ḻo yežen' te ža, na' batkle gak žel ga na'. 26 Benách che yógo'te yež yedjwá'gake' da' zaka' ka', na' yeḻa' wnni'a chégake' ga na'. 27 Nitó da' bi naken chawe', na' nitó da' ẕinnj, na' nitó benne' žon ḻaže'e, bi chó'ogake' ga na', san benne' ka' zej nyejw lágake' ḻe'e yiche che Bennen' nake' Ẕíla'do', gan zej nyejw lagak benne' ka' zej nape' yeḻa' nban, chó'ogake' ga na'.

22

1 Naž wbás che ya'abán' bḻoe'ele' neda' to yegw yani'do', da' naken nis yegw da' ẕneẕjwn yeḻa' nban. Žákti'te yegon' kan žákti'te yej jese. Ẕžoj yegon' ḻo latje blo gan že' Dios, na' ḻezka' gan že' Bennen' nake' Ẕíla'do'. 2 Ẕza' yegon' gachje ḻáwe'le nez blo che yežen'. Cheḻá'a weje žoa'a yegon' zoa to yag da' ẕbian da' ẕneẕjwn yeḻa' nban, na' želbían chežinno chi'i to yiz. To byo' to byo' želbía yag ka'. X̱lága'gak yag ka' zej naken da' žeyóngaken benne' ka' che yežen'. 3 Bi soa nitó da' žesbaga' benách ka' ẕia ga na'. Zoa latje blo gan že' Dios ḻo yežen', na' ḻezka' gan že' Bennen' nake' Ẕíla'do', na' benne' wen žin chie' ka' wká'n ẕéngake' Ḻe'. 4 Ḻé'egekle' ḻawe' Ḻe', na' kan lie' nyejwn ḻo x̱gágake'. 5 Bi gak žel ga na', na' bi yažje to da' wsa'ní', na' bi yážjegekle benne' ka' nníta'gake' ga na' baní' che wbíž, dan' gak X̱anžo Dios baní' chégake'. To chi'ize nna biá'tezgak benne' ka' nníta'gake' ga na'.

Za' yeḻá' Benne' Cristo

6 Naž wbás che ya'abán' gože' neda', na' wnné': “Diža' ni naken dot da' li, na' nakkzen. X̱anžo Dios, Bennen' ẕchize' Dios Be' La'y chie' ḻo yichj ḻáẕdo'gak benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻowlaze' Ḻe', ba bseḻe'e wbás che ya'abá chie' nich wḻoe'ele' benne' wen žin chie' ka' da' žaḻa' gakten.” 7 Ki wnná Jesús, Benne' Criston': “Za' yeḻá'a. Ba nez ẕen gaken che no benne' žone' kan ẕnna da' ẕchaḻja' ḻo wláz Dios, da' nyejwn ḻe'e yiche ni.”

8 Neda', Ẕwa, benla', na' bḻe'ela' da' ki. Wdé benlan', na' bḻe'elan', na' bzoa ẕiba' x̱ni'a wbás che ya'abán', bennen' bḻoe'ele' neda' da' ki, nich wká'n ẕena' ḻe'. 9 Naž ḻe' gože' neda': “Bi gono' ki, dan' naka' neda' wen žin che Dios kan nako' le', na' kan zej nak lježo' ka', benne' ka' ẕcháḻjgake' ḻo wláz Dios, na' ḻezka' kan zej nak yógo'te benne' ka' žóngake' kan ẕnna da' nyejw ḻe'e yiche ni. ¡Bka'n ẕen Dios!”

10 Ḻezka' gože' neda': “Bi wkacho'o x̱tiža' Dios ni, da' ẕchaḻja' ḻo wlaze' Ḻe', na' nyejwn ḻe'e yiche ni, dan' za' gakgak da' ki. 11 No benne' žone' da' ẕinnj gónteze' da' ẕinnj. No benne' žone' da' kegle gónteze' da' kegle. No benne' žone' da' naken chawe', gónteze' da' naken chawe', na' no benne' nake' che Dios, gákteze' che Ḻeze'.” 12 Ẕnna Jesusen': “Za' yeḻá'a. Noa'a ḻo na'a da' wneẕjwa' chegak benne' ka', na' yebi'a che chégake' kan zej nak da' béngake'. 13 Neda' naka' Benne' zoa' zga'ala', na' ḻezka' Benne' ze ḻawte, kan nak da' ẕzo ḻawn, na' da' žesyožten. Ḻezka' naka' Benne' žone' ga so ḻawn, na' Benne' žone' ga žeyožen. 14 Ba nez ẕen gaken chegak benne' ka' nyaže da' nákwgake', benne' ka' žóngake' da' naken chawe'. Zej nzi'e latje gáwgake' da' ẕbia yagen' da' ẕneẕjwn yeḻa' nban, na' gak chó'ogake' gan žo'ogak benách ka' ḻo yežen'. 15 Benne' ka' bi zej nake' chawe', na' benne' wžá' ka', na' benne' ka' žóngake' da' kegle, na' benne' ka' žótgake' benách ka', na' benne' ka' ẕka'n ẕéngake' lo'a ka', na' benne' ka' žaz ḻáže'gake' žon ḻáže'gake', gá'ngake' na'le ḻo yežen'. 16 Neda', Jesús, bseḻa'a wbás chia', wbás che ya'abá, na' bḻoe'ele' ḻe'e da' ki, ḻe'e na' nbable to kwe' to kwe' benách chia' ka'. Neda' naka' ljež Dabí, na' ḻezka' ẕa'sóe'. Ḻezka' naka' belj x̱sile.”

17 Ẕchaḻjgak Dios Be' La'y, na' x̱kwide' no'le, x̱kwiden' wchág ná'ḻenbe' Benne' nake' Ẕíla'do', na' ẕnnágake': “Le da.”

No benne' ženle' diža' ni žaḻa' nne': “Le da.”

No benne' ẕbiḻe', na' no benne' ẕdan ḻaže'en, žaḻa' yídgake', na' yé'jgake' nisen', da' ẕneẕjwn yeḻa' nban.

18 Neda', Ẕwa, ẕzejni'ila' benne' ka' želyenle' diža' ni da' ẕchaḻja' ḻo wláz Dios, na' nyejwn ḻe'e yiche ni, na' ẕnnia': cha' no benne' wzane' kan zej nak diža' ki, na' Dios yebi'e chie', na' wsaka' zi'e ḻe' kan zej nak da' zej nyejwn ḻe'e yiche ni. 19 Ḻezka', cha' no benne' yekwase' bíte'teze diža' ni da' ẕchaḻja' ḻo wláz Dios, da' nyejwn ḻe'e yiche ni, Dios yekwase' latje che bennen' ḻe'e yichen' gan zej nyejw lagak benne' ka' zej nape' yeḻa' nban da' zejlí kanne, na' ḻezka' yekwase' latje chie' ḻo yež la'y, kan nyejw chegak benne' ki ḻe'e yiche ni.

20 X̱anžon', Bennen' ẕzoa lie' kan zej nak da' ki ẕnne': “O'. Za' yeḻá'a.”

¡Ka'kze gaken! ¡Da, X̱anto' Jesús!

21 Ẕnnabla' X̱anžo Jesús, Benne' Criston', gon chawe'e yógo'tele ḻe'e. Ka'kze gaken.